Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 139

Goedkeuring van een zestal ministeriële
regelingen tot aanpassing van wetten van
Nederlands-Antilliaanse oorsprong voor de
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en
Saba, alsmede wijziging van enkele wetten

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 11 april 2012
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de beschouwingen en
vragen van de leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het voorstel van wet houdende goedkeuring van
een zestal ministeriële regelingen tot aanpassing van wetten van
Nederlands-Antilliaanse oorsprong voor de openbare lichamen Bonaire,
Sint Eustatius en Saba, alsmede wijziging van enkele wetten. Het verheugt
me dat de commissie, onder het voorbehoud dat de in het verslag
opgenomen vragen en opmerkingen afdoende worden beantwoord, de
openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid acht.
Hieronder ga ik graag in op de vragen en opmerkingen die de leden van
de fracties van de VVD en het CDA hebben over het wetsvoorstel.
ALGEMEEN
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel. Zij hebben nog een enkele vraag.
Ten aanzien van adequate infectieziektebestrijding wordt volgens de
memorie van toelichting een constructie onderzocht waarin ook de landen
Aruba, Curaçao en Sint-Maarten participeren. Kan de minister nader
toelichten wat op dit moment de stand van zaken is en wanneer meer
duidelijkheid ontstaat over de haalbaarheid van deze constructie?
Samenwerking met de eilanden Curaçao, Sint Maarten en Aruba heeft om
verschillende redenen meerwaarde. In de eerste plaats is het vanuit het
oogpunt van infectieziektebestrijding zinvol om de samenwerking met de
andere eilanden Curaçao, Sint Maarten en Aruba op te zoeken. Infectieziekten houden zich immers niet aan grenzen en er is veel reisverkeer
binnen en tussen de eilanden van de voormalig Nederlandse Antillen en
Aruba. Een goede infectieziektebestrijding vraagt specialistische kennis en
deze is schaars in de regio. Ook het RIVM beschikt op dit moment niet
over alle kennis van de ziekten die voorkomen in Caribisch Nederland en
de gewenste preventie- en bestrijdingsmaatregelen. Het RIVM is deze
kennis aan het opbouwen. Door inhoudelijke samenwerking te zoeken
tussen het RIVM en de eilanden Curaçao, Sint Maarten en Aruba kan de

kst-33139-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 139, nr. 6

1

aanwezige (en op te bouwen) kennis efficiënt worden samengebracht. Zo
kan voor het gehele Koninkrijk der Nederlanden (inclusief de
BES-eilanden) voldoende capaciteit en kennis gecreëerd worden voor een
goede preventie en bestrijding van infectieziekten. Bovendien wordt het
daarmee eenvoudiger om te voldoen aan de internationale verplichting,
de zogenaamde International Health Regulations (IHR) waar het Koninkrijk
der Nederlanden, als lid van de WHO, toe gehouden is. Op grond van de
IHR moeten lidstaten in staat zijn om uitbraken van ernstige infectieziekten
snel op te sporen, te bestrijden en te melden via 1 zogenaamd «National
focal point»1.
In de zomer van 2011 heb ik een brief gestuurd naar Curaçao, Sint
Maarten en Aruba om de mogelijkheden van deze samenwerking verder
te verkennen. In april ga ik voor een werkbezoek naar alle bovengenoemde eilanden. Ik zal dan met de bestuurders bespreken of er
bereidheid is om deel te nemen aan een dergelijke samenwerkingsconstructie.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Het is van groot belang om op alle terreinen de
nieuwe staatkundige verhoudingen door te voeren. Bovendien is het
volstrekt terecht dat ministeriële regelingen hun grondslag hebben in een
formele wet.
Zij zijn met de regering van mening dat adequate infectiebestrijding veel
specifieke professionele kennis en deskundigheid vraagt, die vanwege de
schaal niet gemakkelijk op de BES-eilanden te vinden is. Zij steunen het
voorstel om hiervoor het RIVM in te schakelen. Zij vragen wel wie de hulp
van het RIVM inroept, wanneer en op basis waarvan. In Europees
Nederland is er een protocol tussen zorgverleners (ziekenhuizen/
microbiologen) die de samenwerking met het RIVM regelt. Hoe zal dat
straks gaan in Caribisch Nederland? Hoe krijgt precies de technische
ondersteuning van het RIVM vorm, en wie draagt de verantwoordelijkheid? In het bijzonder zijn de leden van de CDA-fractie geïnteresseerd
in de wijze waarop het onderzoek naar HIV/Aids besmetting gestalte krijgt
in het Caribisch deel van Nederland. Graag ontvangen zij een reactie van
de regering.
Voor de uitvoering van de taken in het kader van de publieke gezondheid
geldt een bijzondere uitkering voor de duur van 6 jaar. Dan moet een
definitieve constructie gereed zijn. Welke uitgangspunten gelden voor een
definitieve constructie? Wie neemt hiervoor het initiatief? Is 6 jaar ook de
termijn waarop de nieuwe constructie in werking moet zijn getreden? Valt
dit onder de verantwoordelijkheid van de minister van VWS of van de
autoriteiten ter plaatse?
De bestuurscolleges van de BES-eilanden zijn primair verantwoordelijk
voor de infectieziektebestrijding, zoals de gemeenten in Nederland dat
ook zijn. Het RIVM levert, in aanvulling daarop, technische ondersteuning,
bijvoorbeeld in de vorm van draaiboeken en protocollen én wanneer de
bestuurscolleges hierom verzoeken. In geval van zeer ernstige uitbraken
van besmettelijke ziekten, de zogenaamde A-ziekten, heb ik de leiding. Ik
kan dan de gezaghebbers opdragen hoe de bestrijding ter hand te nemen.
Over de benodigde bestrijdingsmaatregelen laat ik mij adviseren door
inhoudelijk deskundigen die het RIVM bijeen roept in het zogeheten
Outbreak Management Team (OMT).

1
Op dit moment is het RIVM in Bilthoven
aangewezen als «focal point».

Indien het lukt om tot een vorm van samenwerking te komen tussen
Nederland (als verantwoordelijke voor de ondersteuning van de BES
eilanden) en de eilanden Curaçao, Sint Maarten en Aruba, moeten
afspraken gemaakt worden over de vorm, de bijdragen en trekkingsrechten van elk van de afzonderlijke landen. De verantwoordelijkheid voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 139, nr. 6

2

de infectieziektebestrijding voor Curaçao, Sint Maarten en Aruba blijft bij
het verantwoordelijke bestuur van die landen.
Voor wat betreft hiv/aids zijn de bestuurscolleges in eerste instantie zelf
verantwoordelijk. GGD Den Haag verleent op dit moment, op mijn
verzoek, ondersteuning bij het op peil brengen van kennis en kunde ter
plaatse. Indien nodig kan het RIVM hier, op verzoek van de eilandsbesturen, ook bijvoorbeeld epidemiologische ondersteuning bieden en
richtlijnontwikkeling ondersteunen op het gebied van soa/hiv, voor zover
de Nederlandse richtlijnen niet voldoen.
Voor wat betreft protocollen tussen zorgverleners en het RIVM het
volgende. Er bestaan op dit moment geen specifieke protocollen tussen
zorgverleners en het RIVM. Wel zijn de LCI protocollen en richtlijnen voor
algemene infectieziektebestrijding van toepassing, zowel in Nederland als
op de BES-eilanden. Indien gewenst kan het RIVM ook hier, op verzoek
van de eilandsbesturen, aanvullende ondersteuning leveren in de vorm
van bijvoorbeeld gerichte adviezen bij complexe problematiek, ondersteuning bij diagnostiek en onderzoek naar innovatieve diagnostische
methoden die toepasbaar zijn in kleinschalige settings.
Er is gekozen voor een bijzondere uitkering voor de duur van 6 jaar, omdat
deze termijn voldoende zou moeten zijn om een robuuste structuur voor
publieke gezondheid (inclusief infectieziektebestrijding) ter plaatse op te
kunnen zetten. Dit betekent dat de eilanden binnen deze termijn
voldoende in staat moeten zijn om de wettelijke verantwoordelijkheid
voor de publieke gezondheid, inclusief infectieziektebestrijding, waar te
kunnen maken. Na deze periode van 6 jaar wordt de financiering in de
vrije uitkering opgenomen, net zoals gemeenten in Nederland financiering
krijgen vanuit het gemeentefonds. De eilandsbesturen zijn en blijven dus
ook in de toekomst zelf verantwoordelijk voor de publieke gezondheidszorg.
Aan deze basisinfrastructuur voor publieke gezondheidszorg wordt al
gewerkt door de bestuurscolleges met ondersteuning van GGD Den Haag.
Dit wordt geleidelijk steeds verder uitgebouwd. Het is dus nadrukkelijk
niet de bedoeling dat dit pas over 6 jaar in werking treedt.
Het RIVM levert, in aanvulling op bovengenoemde basisinfrastructuur,
ondersteuning voor met name de infectieziektebestrijding op de BES.
Voor de inrichting van deze ondersteuningsstructuur ben ik verantwoordelijk, idealiter in een samenwerkingsverband met de andere eilanden
Curaçao, Sint Maarten en Aruba.
ARTIKELSGEWIJS
Artikel VIII
Op grond van artikel 8, eerste lid, van de Wet toetsing levensbeëindiging
op verzoek of hulp bij zelfdoding toetst de commissie of de arts heeft
gehandeld overeenkomstig de geldende zorgvuldigheidseisen. Wie
vormen deze commissie, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Voor de genoemde toetsing zal voor de BES-eilanden aansluiting worden
gezocht bij een reeds bestaande Regionale Toetsingcommissie Euthanasie
(RTE). Een toetsingscommissie bestaat in elk geval uit een jurist (tevens
voorzitter), een arts, een ethicus en hun plaatsvervangers.
Artikel IX
Met dit artikel wordt in de Wet medisch tuchtrecht BES de term «Inspectie
voor de Volksgezondheid «omgezet in «ambtenaren van het Staatstoezicht
op de volksgezondheid». Zijn dit ambtenaren met een specifieke
bevoegdheid, vergelijkbaar met de Inspectie voor de Gezondheidszorg op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 139, nr. 6

3

het Nederlandse grondgebied van het koninkrijk, en wie geeft hen
opdrachten, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Dit is inderdaad de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). De rol van
de IGZ is verder geregeld in hoofdstuk IV, paragraaf 2, van de Gezondheidswet. De positie van de IGZ is in die zin voor de BES-eilanden niet
anders dan voor het Europese deel van Nederland.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 139, nr. 6

4