4
Vragenuur: Vragen Wassenberg
Vragen van het lid Wassenberg aan de staatssecretaris van
Infrastructuur en Waterstaat over het bericht dat Chemours
tonnen GenX-afval terug moet halen uit Italië na een milieuschandaal.
De voorzitter:
Dan gaan we nu naar de vraag van de heer Wassenberg
namens de Partij voor de Dieren aan de staatssecretaris
van Infrastructuur en Waterstaat over het bericht dat Chemours tonnen GenX-afval terug moet halen uit Italië na een
milieuschandaal. We wachten heel even, want de vissers
op de publieke tribune gaan terug naar huis. Heel veel
sterkte. Het was een unicum dat vissers aanwezig waren
bij het mondelinge vragenuur. De heer Wassenberg.

De heer Wassenberg (PvdD):
Voorzitter, ik heb deze tijd goed kunnen gebruiken door het
spreekgestoelte even op mijn hoogte af te stellen, want de
heer Weverling is een paar centimeter langer dan ik.
Voorzitter. Helaas moeten we het weer hebben over Chemours en GenX. Ik zal de dag prijzen dat GenX en Chemours
straks niet meer dagelijks of wekelijks in het nieuws zijn
vanwege het vergiftigen van de omgeving, het water, de
lucht, maar voorlopig is het elke paar weken weer raak. Nu
is het bedrijf in het nieuws gekomen vanwege het zeulen
met 15.000 kilo met GenX vervuild afval. Dat afval zou naar
Italië gaan, maar dat ging niet door vanwege het faillissement van de afvalverwerker. Dat bedrijf ging failliet na een
milieuschandaal met een schadepost van 136 miljoen euro.
Dan zie je ongeveer met welke partners Chemours zaken
doet. Maar we lezen ook dat het afval niet wordt toegelaten
in Amerika, waar Chemours ook een fabriek heeft. Als de
rotzooi nergens naartoe kan, gaat die naar het afvalputje
en dat is, helaas, moet ik zeggen, toch weer Dordrecht, bij
het bedrijf zelf. Provincie en inspectie staan opslag in een
woonwijk toe. Bewoners maken zich ongelofelijk veel zorgen. Mijn eerste vraag aan de staatssecretaris is: kan zij de
opslag in een woonwijk voorkomen of verbieden? Waarop
baseren de provincie en de inspectie zich als zij stellen dat
die opslag zonder risico's kan? Want er is nog niet eens
definitieve overeenstemming over die blootstellingsnormen
van GenX. De uitstoot van GenX door Chemours houdt
inmiddels verschillende gemeenten en provincies en nu
ook Italië bezig. De Verenigde Staten spelen een rol, want
daar kan of daar mag het afval niet naartoe. Het is inmiddels
een wereldwijd probleem. Hoe kan de staatssecretaris blijven volhouden dat dit vooral een provinciale aangelegenheid is? Wat kan de staatssecretaris doen om te voorkomen
dat we hier over een paar weken weer staan?
De voorzitter:
Het woord is aan de staatssecretaris.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Wassenberg

Staatssecretaris Van Veldhoven-van der Meer:
Dank u wel, voorzitter. Ik deel met de heer Wassenberg dat
ik de dag zal prijzen waarop we het niet meer over Chemours hoeven te hebben, maar tot die tijd is het, denk ik,
goed dat we er met elkaar scherp op zijn. Het is wel goed
om naar aanleiding van het artikel helder te hebben waar
we nu staan. Het terughalen van het GenX-afval uit Italië
betreft een verplichte handeling in het kader van de EVOAwetgeving. Chemours kan de afvalstroom niet meer in Italië
recyclen en moet dus op zoek naar een andere wijze van
verwerken. De afvalstroom naar de VS waarover in de
media wordt geschreven betreft een andere afvalstroom,
met ook een andere samenstelling, maar beide stromen
zijn elke keer steeds onderhevig geweest aan een vergunningentraject van de ILT, conform de regels van de EVOA.
Nu het dus niet langer naar Italië kan worden gestuurd om
daar verwerkt te worden, moet het bedrijf dus volgens de
regels deze hoeveelheid afval terugnemen en op zoek gaan
naar een nieuwe verwerking. Daarvoor is er tijdelijk geen
andere keuze dan het bedrijf de mogelijkheid te geven om
dat ook ergens op te slaan. Daar is een vergunning voor
afgegeven. DCMR en de provincie Zuid-Holland zijn daarvoor het bevoegd gezag. Zij hebben natuurlijk bij het verlenen van die vergunning goed bekeken onder welke voorwaarden en voor welke tijd je dan dat bedrijf de mogelijkheid verleent om opnieuw een nieuw verwerkingspad te
vinden. Er zijn verschillende verwerkingspaden. Het transport naar de Verenigde Staten is een pad dat door het
bedrijf gevolgd wordt en anders is er ook nog het pad van
de verbranding in Antwerpen. Dus er zijn verschillende
paden. Nu dit bedrijf failliet is gegaan, is er een situatie
ontstaan waarin er gewoon een nieuw pad gezocht moet
worden.
Een wereldwijd probleem? Ik denk dat we wereldwijd goed
moeten zorgen voor een zorgvuldige omgang met deze
stoffen. Nederland zet daar ook actief op in. Dat doen wij
in Nederland, dat doen we ook in Europees verband, daar
vragen we aandacht voor die zorgwekkende stoffen. Maar
nu gaat het eigenlijk juist om een stroom die goed gedocumenteerd is en waar we met elkaar bovenop zitten.
De heer Wassenberg (PvdD):
De staatssecretaris gaat toch niet in op al mijn vragen, want
een van de zaken waar ik me heel veel zorgen over maak
en waar de bewoners zich heel veel zorgen over maken, is
dat we het over een zeer zorgwekkende stof hebben. Officieel staat hij nog niet op de officiële lijst van zeer zorgwekkende stoffen maar op de lijst van potentieel zeer zorgwekkende stoffen, omdat iedereen eigenlijk met een beetje
chemische kennis op zijn klompen aan kan voelen dat die
stof niet deugt en dat het alleen een kwestie van tijd is
voordat hij op de definitieve lijst staat. Het gaat nu opgeslagen worden in Dordrecht, midden in een woonwijk, terwijl
die stof nu nog op die potentieel zeer zorgwekkende stoffenlijst staat. Maar wat gebeurt er als dadelijk wordt besloten, wat ik me zomaar voor kan stellen, dat het een zeer
zorgwekkende stof is? Hoe zit het met die blootstellingsnormen? Snap de staatssecretaris dat de omwonenden en de
omgeving zich hierover buitengewoon veel zorgen maken?

12 februari 2019
TK 52

52-4-1

Staatssecretaris Van Veldhoven-van der Meer:
Maar de heer Wassenberg doet net alsof alleen via het afval
deze stof daar op die plek terrecht komt. Dat is natuurlijk
niet waar. Dit bedrijf verwerkt die stoffen en daarbij komt
ook dit afval vrij. Daarom is het ook terecht dat we er met
z'n allen bovenop zitten en daarom ook is het gelukt om
die emissies naar beneden te brengen, omdat we daar met
elkaar nu heel scherp op zijn. Maar het is niet zo dat vanwege dat afval nu die stof op die plek terechtkomt.
Dit bedrijf staat ook onder de scherpe aandacht. Nogmaals,
daar is ook alle reden toe en daar hebben we ook regelmatig
met elkaar discussie over. Er worden door de provincie en
DCMR, het bevoegde gezag, ook voorwaarden gesteld aan
de opslag van deze stoffen. De bedoeling is natuurlijk om
zo snel mogelijk een einde te maken aan het feit dat daar
afvalstoffen moeten worden opgeslagen die eigenlijk ergens
anders of verbrand of gerecycled kunnen worden, waardoor
verbranding of storten niet nodig is.
En op het punt van de ZZS, excuses, de heer Wassenberg
weet heel goed — we hebben daar namelijk regelmatig met
elkaar over gesproken — dat ik mij bij uitstek ervoor inzet
om deze stof erkend te krijgen als ZZS. Dat doe in Europa;
Nederland heeft daar een dossier voor in voorbereiding.
Voorzitter, dus de heer Wassenberg weet dat ik hier heel
scherp bovenop zit.
De heer Wassenberg (PvdD):
Mijn kritiek is ook dat die stof nu — we moeten geen spel
van definities hebben — op de lijst van potentieel zeer
zorgwekkende stoffen staat. Het zou zomaar kunnen dat
dat binnen nu en een aantal maanden op de lijst van zeer
zorgwekkende stoffen komt te staan. Hoe zit het dan met
die opslag? Hoe zit het dan met de eventuele blootstellingsnormen? Inderdaad is de uitstoot van GenX door Chemours
afgenomen, maar we hebben het hier dus nu wel over de
niet voorziene opslag van 15.000 kilo afval in een woonwijk.
Daar heb ik nog geen antwoord op gehad.
Ik wilde ook nog iets aan de staatssecretaris vragen omdat
de problemen met opslag, vervoer en verwerking dus toenemen. Is het mogelijk dat Nederland de productie van
GenX verbiedt zolang er nog geen goede, structurele
oplossingen zijn als het bijvoorbeeld gaat om de opslag of
verwerking van GenX, of het afvalproduct in elk geval?
Staatssecretaris Van Veldhoven-van der Meer:
Dat de fabriek in Italië, waar dit product verwerkt zou worden, failliet is gegaan, is inderdaad een onvoorziene
omstandigheid. Daarom is er ook een onvoorziene vergunning nodig om alsnog dit materiaal ergens tijdelijk op te
slaan, omdat Nederland nou eenmaal verplicht is om het
dan terug te nemen. Dus het faillissement van dat Italiaanse
bedrijf is inderdaad een onvoorziene omstandigheid. Via
de vergunning wordt heel zorgvuldig gekeken naar de
voorwaarden waaronder dit dan veilig tijdelijk kan worden
opgeslagen. Ook de mogelijkheid die een bedrijf wordt
geboden om een alternatieve oplossing te vinden, is aan
een tijdslimiet gebonden.

dat we ook voor die potentiële ZZS allerlei mogelijke risico's
in kaart brengen. Dit dient om juist het bevoegde gezag,
ook wanneer de stof nog maar op de lijst met potentiële
ZZS staat, alle gelegenheid te geven hier in de vergunningen ook voorwaarden aan te stellen. Dus op het feit dat het
op die lijst staat, ben ik in die zin eigenlijk trots, omdat dat
betekent dat we er scherp op zijn en dat we het bevoegde
gezag via de opname op die lijst ook kansen geven om
aanvullende voorwaarden te stellen.
De voorzitter:
Voordat u afrondt, meneer Wassenberg: het is ontzettend
gehorig hier. Ik kan bijna niets volgen, dus het verzoek is
om een beetje stil te zitten. Het woord is aan de heer Wassenberg.
De heer Wassenberg (PvdD):
Laat ik dan mijn allerlaatste vraag stellen. De staatssecretaris en ik delen onze zorg over GenX en we willen allebei
dat die zo snel mogelijk op de lijst van zeer zorgwekkende
stoffen komt. De bewoners in Dordrecht schieten er niet zo
heel veel mee op. Die zien nu dat er 15.000 kilo afval in hun
woonwijk komt. Wat kan de staatssecretaris doen om die
bewoners te garanderen dat hun gezondheid niet in gevaar
komt door de opslag van dat met GenX vervuilde afval in
hun woonwijk?
Staatssecretaris Van Veldhoven-van der Meer:
De voorwaarden die in de vergunning van DCMR staan,
moeten dat garanderen.
De voorzitter:
Dank. Dank u wel, meneer Wassenberg. Mevrouw Kröger
heeft een vraag namens GroenLinks.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Wij delen wel echt de zorgen over het feit dat er nu weer
gedoe is rond de productie van GenX en rond Chemours,
en over het feit dat er nu dus geen sluitend afvalbeheersplan
ligt. We hebben het over een potentieel zeer zorgwekkende
stof en er is ongelofelijk veel onrust in Dordrecht en
omgeving. Mijn vraag aan de staatssecretaris is tweeledig.
Enerzijds vraag ik of zij de Kamer kan informeren hoe er nu
gekomen gaat worden tot een echt sluitend beheersplan
voor die afvalstromen, waarbij recycling centraal staat, en
niet verbranding. Ten tweede vraag ik of de staatssecretaris
het ermee eens is dat ze in gesprek gaat met de provincie
om dit afvalbeheersplan toch een voorwaarde te maken
voor een vergunning voor de productie van GenX.
De voorzitter:
Het woord is aan de staatssecretaris.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Het kan toch niet zijn dat je GenX, een potentieel zorgwekkende ...

Voorzitter. Dat het op dit moment nog een potentiële ZZS
is, weet de heer Wassenberg, en dat ik er juist voor zorg

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Wassenberg

12 februari 2019
TK 52

52-4-2

De voorzitter:
De staatssecretaris.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
... stof produceert zonder dat je een plan hebt over hoe je
met afval omgaat.
De voorzitter:
Mevrouw Kröger, iedereen heeft 30 seconden en iedereen
gaat eroverheen.
Staatssecretaris Van Veldhoven-van der Meer:
Dank u wel, voorzitter. Het faillissement van dat Italiaanse
bedrijf is niet iets wat je direct Chemours zelf kunt aanrekenen. Maar daardoor is er wel een probleem ontstaan
waarvoor inderdaad een sluitende oplossing moet worden
gevonden. Het is dus aan de provincie als bevoegd gezag
om voorwaarden te stellen aan de mate waarin dat afval
tijdelijk mag worden opgeslagen op dat terrein. Zij hebben
daar ook een tijdslimiet aan gesteld. Maar ik ben graag
bereid om samen met de provincie nadere informatie hierover te verstrekken aan de Kamer.
De voorzitter:
Dank u wel.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Wassenberg

12 februari 2019
TK 52

52-4-3