Bijlage 2: Overzicht moties en toezeggingen
Toezegging en Motie Tellegen
Het lid Tellegen heeft een motie1 ingediend over het opstellen van een lijst van haatpredikers
binnen de EU. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de analyse van ervaringen ten
aanzien van extremistische sprekers. Daarbij wordt aandacht besteed aan extremistische
Schengenburgers die aanzetten tot haat en geweld, in welke mate er een radicaliserend effect van
dergelijke personen uitgaat en wat een mogelijke aanpak zou kunnen zijn. Op basis van deze
ervaringen zal worden bezien welke beleidsinterventies mogelijk zijn en op welke rechtsgrond een
dergelijke lijst mogelijk is en welk doel met een dergelijke lijst gediend kan worden.
Toezegging Zijlstra en Klaver en motie Krol
Zowel de toezegging als de motie2 zien toe op terrorisme gerelateerde uitzettingen vanuit Turkije
naar Schengen landen, waarbij de EU ingezetene of onderdaan niet langer naar lidstaat van keuze
kan worden uitgezet, maar naar land van herkomst.
De Europese Commissie heeft dit namens de Raad in diverse gesprekken met de Turkse
autoriteiten aan de orde gesteld, waarbij is afgesproken op expertniveau de te maken afspraken
verder uit te werken. Door de ontwikkelingen deze zomer heeft er nog geen nadere uitwerking
kunnen plaatsvinden.
Motie Segers en Zijlstra
De leden Segers en Zijlstra hebben een motie3 ingediend over het opleggen van
deradicaliseringsprogramma’s bij vervolging voor terrorisme. Samen met diverse partners uit de
strafrechtketen, Exits en een aantal experts, zijn gesprekken gevoerd waarin verkend is hoe en
wanneer het zinvol is om een dergelijk traject op te leggen.
Motie Oskam en Tellegen
De leden Oskam en Tellegen hebben een motie4 ingediend over transparantie omtrent financiering
islamitische instellingen. Aan deze motie is voldaan doordat de ministers van Veiligheid en Justitie
en Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 27 oktober 2016 met het Contactorgaan Moslims en
Overheid (CMO) en andere koepels hebben gesproken over transparante financiering van
islamitische instellingen. In de brief inzake ongewenste financiering van instellingen en activiteiten
die in november aan de Tweede Kamer wordt gestuurd, wordt de Kamer geïnformeerd over de
inhoudelijke uitkomsten van het gesprek.
Motie Segers en Tellegen
De leden Segers en Tellegen hebben een motie5 ingediend over onderzoek van de AIVD met
betrekking tot buitenlandse financiering.
De AIVD kan onderzoek doen naar personen of organisaties indien er een ernstig vermoeden is
van aantasting van de nationale veiligheid of democratische rechtsorde. In de brief inzake
ongewenste financiering van instellingen en activiteiten die in november aan de Tweede Kamer
wordt gestuurd, wordt de Kamer geïnformeerd over gevallen, die de AIVD heeft onderzocht,
waarbij buitenlandse financiering een rol speelde.
Motie Marcouch
Op 26 november 2014 is de motie Marcouch6 aangenomen die stelt dat er Jihadistisch Interventie
team moet worden opgesteld naar voorbeeld van het Preventie Interventie Team in Amsterdam.
Om de motie te beantwoorden is een pilot gestart in de gemeente Amsterdam waarbij de
werkwijze van het PIT op broertjes en zusjes van casussen werd toegepast op de thematiek van

1

Motie Tellegen, 28 april 2016,TK 2015-2016,34359, nr. 21
Motie Krol, 7 april 2016, TK 2015-2016, 29754, nr. 383
3
Motie Seger en Zijlstra, 7 april 2016, TK 2015–2016, 29 754, nr. 378
4
Motie Oskam en Tellegen, 25 februari 2016, TK 2015-2016, 29 614, nr. 39
5
Motie Segers en Tellegen, 11 juni 2015, TK 2014-2015, 34000 VI, nr. 90
6
Motie Marcouch, 26 november 2014, TK 2014-2015, 34000-VI, nr. 38
2

radicalisering. De pilotfase, en daarmee de motie, is inmiddels afgerond en een onafhankelijk
onderzoek is opgeleverd[1].
Tijdens de pilot is getracht antwoord te geven op de volgende onderzoeksvraag: In hoeverre is de
werkwijze van het PIT relevant voor de (Amsterdamse) aanpak van radicalisering en welke
elementen uit de werkwijze van het PIT zijn te identificeren die succesvol (dan wel risicovol)
kunnen zijn voor de (lokale) aanpak van radicalisering”?
Het PIT heeft door de jaren heen een gedegen aanpak ontwikkeld. Succesfactoren die van
toepassing zijn op de problematiek van radicalisering zijn met name te vinden bij de professionals
en de hoge mate van professionaliteit van de werkwijze van het PIT team; een hoge kwaliteit van
de PIT medewerkers die weten door te pakken, het werken in interculturele duo’s en het kunnen
werken in multidisciplinaire teams.
Ondanks deze kansrijke elementen is gebleken dat de PIT-werkwijze niet één op één toepasbaar is
op alle casuïstiek rond radicalisering. Dit komt onder andere omdat bij mogelijke radicalisering nog
geen sprake hoeft te zijn van een natuurlijk moment om een gezin in te gaan. Dit is bij de Top600
en basisscholen vaker het geval door bijvoorbeeld strafbare feiten, een crisissituatie of
schooluitval. In die gevallen heeft het PIT een natuurlijk moment om achter de voordeur te komen
en preventief hulp voor broertjes en zusjes te bieden. Wanneer er nog geen natuurlijk moment is
bij een radicalisering casus, wordt het PIT minder vanzelfsprekend als hulpverlener geaccepteerd
in een gezin dan bij criminaliteit of ander grensoverschrijdend gedrag. Radicalisering als
onderwerp maakte daarom dat het in sommige gevallen lastig is gebleken achter de voordeur te
komen en hulp te bieden. Hulpverlening in deze gevallen is een kwestie van de lange adem.
Rand voorwaardelijk, tot slot, bij een werkwijze implementeren zoals het PIT voorstaat, is het
maken van duidelijke afspraken binnen de gemeente over de regie, informatiedeling en inzet van
een dergelijk PIT team. Daarnaast moet het team in staat zijn gesprekken over radicalisering te
kunnen voeren met betrokkenen. Mogelijke handelingsverlegenheid van professionals moet op dit
onderwerp ondervangen zijn alvorens effectieve hulp kan worden geboden.
Bovenstaande is terug te vinden in een uitgebreid rapport dat is opgesteld als evaluatie van de
pilot. Gemeenten kunnen hun voordeel doen met de opgedane ervaringen en de resultaten uit het
rapport. Deze resultaten zijn reeds actief gedeeld met de meest betrokken gemeenten. Daarnaast
is het PIT bereid om de opgedane ervaringen te delen in andere gemeenten.
Motie Van der Staaij, Van Toorenburg en Segers
De leden Van der Staaij, Van Toorenburg en Segers hebben een motie7 ingediend die vraagt om
een onderzoek naar de mogelijkheden om binnen het Verdrag van Schengen te komen tot een
gebiedsverbod voor Nederland voor inwoners van andere (Europese) staten of een verbod om naar
een of meerdere (Europese) staten uit te reizen. Deze mogelijkheden worden momenteel bezien
en naar verwachting zal in het eerste kwartaal van 2017 de Kamer hierover nader worden
geïnformeerd.
Motie Van Toorenburg en Tellegen
De Leden Van Toorenburg en Tellegen hebben een motie8 ingediend die ziet op de spoedige
verzending van de wetten Computercriminaliteit III en de gemoderniseerde Wet op de Inlichtingen
en Veiligheidsdiensten aan de Tweede Kamer. Op 8 maart 2016 heeft de vaste commissie voor
Veiligheid en Justitie, belast met het voorbereidend onderzoek van het wetsvoorstel
Computercriminaliteit III, verslag uitgebracht. De nota naar aanleiding van het verslag is in
voorbereiding en zal dit najaar aan de Tweede Kamer worden toegezonden.
De Raad van State heeft op 21 september 2016 advies uitgebracht over het voorstel Wet op de
Inlichtingen en Veiligheidsdiensten 2002. Op 28 oktober heeft het Kabinet besloten om de

7
8

Motie Van der Staaij, Van Toorenburg en Segers, 12 oktober 2016, TK 2016-2017, 29754, nr. 399
Motie Van Toorenburg en Tellegen, 12 oktober 2016, TK 2016–2017, 29754, nr. 400

gemoderniseerde Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten bij de Tweede Kamer in
te dienen.
Motie Segers en Van der Staaij
De motie9 ziet toe om voor de behandeling van de begroting van het ministerie van Veiligheid en
Justitie de Kamer te informeren over criteria met betrekking tot het delen van informatie over
strafrechtelijke onderzoeken. De Kamer wordt hierover, conform de in de motie gestelde termijn,
voor de begrotingsbehandeling van het ministerie van Veiligheid en Justitie geïnformeerd.
Toezegging om de Kamer te informeren over de omgang met encryptieproblematiek
De mening van het kabinet over versleuteling is weergegeven in het kabinetsstandpunt van 4
januari 2016. Dit standpunt is onveranderd. Het kabinet onderschrijft het belang van sterke
encryptie voor de veiligheid op internet, ter ondersteuning van de bescherming van de
persoonlijke levenssfeer van burgers, voor vertrouwelijke communicatie van overheid en
bedrijven, en voor de Nederlandse economie. Naast het feit dat encryptie vele waardevolle
mogelijkheden biedt, maken ook terroristen, criminelen en tegenstanders in conflicten gebruik van
alle beschikbare vormen van communicatiesoftware voor versleuteling van gegevens. Voor inzage
in de dreiging van terrorisme, en voor het oplossen van ernstige misdrijven is het belangrijk dat
opsporings- en inlichtingen- en veiligheidsdiensten toegang krijgen tot gegevens in niet
versleutelde vorm. Daarbij zijn de diensten deels afhankelijk van de samenwerking met aanbieders
van ICT-producten en –diensten, uiteraard met inachtneming van ieders rol en
verantwoordelijkheden, met inachtneming van de wettelijke kaders, en zonder encryptie in zijn
algemeenheid te verzwakken. Zoals recentelijk in de beantwoording van vragen van Tweede
Kamer leden Oosenbrug en Recourt is aangegeven (Tweede Kamer 20162017-254, 24 okt 2016),
onderschrijft het kabinet het belang van rechtmatige toegang tot niet-versleutelde informatie ten
behoeve van de opsporing; dit geldt tevens voor inlichtingenvergaring. Ik wijs in dit verband ook
op de indiening van het wetsvoorstel Computercriminaliteit III bij uw Kamer, de op korte termijn
bij uw Kamer in te dienen vervanging van de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten 2002
en het recent bij uw kamer ingediende wetsvoorstel bewaarplicht telecomgegevens. Daarnaast kan
overleg met private partijen in bepaalde gevallen behulpzaam zijn. In Europees verband wordt
hierover in verschillende werkgroepen gesproken, en het thema encryptie in het kader van
opsporing en terrorismebestrijding zal waarschijnlijk worden geagendeerd voor bespreking in de
JBZ-Raad van december; ook daarbij geldt dat Nederland het kabinetsstandpunt (wederom) zal
inbrengen.
Toezegging om de Kamer te informeren over de samenstelling van de
Terroristenafdelingen (TA).
Tijdens het AO van 7 september 2016 is toegezegd om via de voortgangsrapportage
Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme uw Kamer nader te informeren over de samenstelling
van de Terroristenafdelingen (TA). In Nederland is gekozen voor aparte TA met als doel om
rekrutering en radicalisering binnen de muren van de gevangenis te voorkomen. Dit in het belang
van zowel de openbare orde en veiligheid in de maatschappij, als de openbare orde en veiligheid in
de penitentiaire inrichtingen. Verdachten en veroordeelden van misdrijven met een terroristisch
oogmerk worden daarom op een van deze afdelingen geplaatst (De Schie of Vught). In een enkel
geval wordt iemand op basis van een zorgindicatie elders geplaatst.
Voor wat betreft de op de TA verblijvende verschillende ‘profielen’10 is door de staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie meer maatwerk aangekondigd. Van alle op de TA verblijvende gedetineerden
is inmiddels een risicoprofiel opgemaakt aan de hand van de VERA2R. Dit instrument ondersteunt
de besluitvorming om de heroverwegers te scheiden van de overtuigde extremisten. Er is
inmiddels een start gemaakt het differentiëren in groepen en de inzet van persoonsgericht
maatwerk. Beide categorieën verblijven op de TA.
Toezegging van een vertrouwelijke briefing over het werk van de Financial Intelligence
Unit (FIU)
9

Motie van de leden Segers en Van der Staaij, 12 oktober 2016, TK 2016-2017, 29754, nr. 401
Beschikbaar via http://wodc.nl/onderzoeksdatabase/evaluatie-ta.aspx?cp=44&cs=6796

10

Tijdens het AO terrorismebestrijding heeft de minister van Veiligheid en Justitie toegezegd uw
Kamer vóór de begrotingsbehandeling te informeren over het werk van de Financial Intelligence
Unit (FIU) via een vertrouwelijke briefing. De briefing aan de vaste Kamercommissie Veiligheid en
Justitie heeft plaatsgevonden op 11 oktober 2016.