Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

282
Vragen van het lid Kuiken (PvdA) aan de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid over het bericht «Eerste coronabesmetting vastgesteld in Grieks
vluchtelingenkamp Moria» (ingezonden 3 september 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid), mede
namens de Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 1 oktober 2020). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 138.
Vraag 1 t/m 4
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Eerste coronabesmetting vastgesteld
in Grieks vluchtelingenkamp Moria»? Zo ja, wat is uw reactie op dit bericht?1
Deelt u de mening dat in het vluchtelingenkamp Moria waar te veel mensen
te dicht op elkaar verblijven en de benodigde medische voorzieningen
grotendeels ontbreken, dit het risico op verdere verspreiding van COVID
vergroot?
Deelt u de mening dat zonder interventie de consequenties vanwege slechte
hygiëne en de kwetsbare gezondheid van veel mensen verdere verspreiding
van COVID de humanitaire crisis ernstig zal vergroten?
Bent u naar aanleiding van de uitbraak van COVID bereid zich in te spannen
voor het zo snel als mogelijk opzetten van adequate zorg? Zo ja, deelt u de
mening dat de expertise en ervaring die Artsen zonder Grenzen in dit
verband op Lesbos heeft daarbij van groot belang is en hoe gaat u zorgen dat
hier gebruik van wordt gemaakt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 1 t/m 4
Het kabinet deelt de mening dat de situatie op Lesbos in meerdere opzichten
zorgelijk is, waaronder vanwege besmettingen met het COVID-19 virus
waarvan de eerste kort voor de branden in Moria werd geconstateerd. Het
kabinet heeft uw Kamer op verschillende momenten geïnformeerd over de
omstandigheden en de maatregelen die eerder door de Griekse overheid zijn
getroffen om de uitbraak van COVID-19 onder de migranten op de eilanden te

1

ah-tk-20202021-282
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

nu.nl: 2 september 2020 https://www.nu.nl/buitenland/6074815/eerste-coronabesmettingvastgesteld-in-grieks-vluchtelingenkamp-moria.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

voorkomen.2 Daarin werd Griekenland gesteund door de Europese Commissie en verschillende lidstaten, waaronder Nederland. Zo heeft Nederland in
april een zogenoemde hospitainer aangeboden om de toegang tot medische
zorg te verbeteren. Deze is specifiek ingezet voor het uitvoeren van COVID-19
testen. Daarnaast staat de expertise van specifiek Artsen zonder Grenzen met
betrekking tot het verlenen van gezondheidszorg in onder meer het kader van
COVID-19 buiten kijf.
Met de vreselijke gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden in Moria in de
periode 8 tot en met 10 september is de situatie verder verslechterd. Een
reeks van branden heeft de opvangfaciliteit inclusief het merendeel van de
flankerende voorzieningen verwoest. Hoewel de noodhulp inmiddels op gang
is gekomen, beschikken nog niet alle migranten en vluchtelingen over de
benodigde medische hulp en voorzieningen, wat ook met het oog op
COVID-19 zorgelijk is. De Griekse autoriteiten proberen, in samenwerking met
de Europese Commissie, Europese lidstaten en overige internationale
organisaties en ngos om in de acute noden te voorzien, waaronder op het
gebied van gezondheidszorg en het tegengaan van de verdere verspreiding
van COVID-19.
De Griekse autoriteiten hebben in samenwerking met de Europese Commissie
en verschillende VN-organisaties een nieuw kamp opgezet dat in huisvesting
voorziet voor de dakloze vluchtelingen en migranten op het eiland. Voorafgaand aan het verblijf op het kamp wordt iedereen getest op COVID-19.
Indien een persoon positief wordt getest, wordt hij/zij direct in quarantaine
geplaatst in het daartoe aangewezen gedeelte van het kamp. Zo wordt
geprobeerd de verdere verspreiding van COVID-19 in het kamp te voorkomen.
Op 30 september huisvestte het kamp circa 9.000 migranten en vluchtelingen.
Bij 260 van hen is een COVID-19 besmetting geconstateerd. Verschillende
organisaties proberen extra medische hulp te bieden. De WHO heeft
noodteams gestuurd vanuit Noorwegen voor medische ondersteuning. De
medische noodteams uit Noorwegen zullen worden afgelost door noodteams
uit België en vervolgens uit Oostenrijk. Tevens heeft de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking EUR 1 miljoen ter
beschikking gesteld om sommige van de meest acute noden op Lesbos het
hoofd te bieden. Deze bijdrage zal ten goede komen aan de humanitaire
respons van UNICEF, en zal onder meer gebruikt worden voor de distributie
van noodgoederen, de opvang van kwetsbare kinderen en families ter plekke,
en beschermingsactiviteiten voor kinderen (inclusief activiteiten op gebied
van Mental Health & Psychosocial Support).
Vraag 5
Deelt u de mening dat de uitbraak van COVID tot onmiddellijke en omvangrijke evacuatie van vluchtelingen uit de overvolle kampen naar veiligere
locaties moet leiden? Zo ja, bent u naast uw bestaande voornemen tot
herplaatsing van een gering aantal minderjarige vluchtelingen ook bereid
minderjarige vluchtelingen in Nederland op te nemen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Zoals eerder aan uw Kamer gemeld, is het staand beleid dat kwetsbare
migranten door de Griekse autoriteiten vanuit de Griekse eilanden worden
overgebracht naar het vasteland. Mede met het oog op COVID-19 zijn sinds
het voorjaar circa 26.000 kwetsbare migranten en vluchtelingen, waaronder
alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv), overgebracht naar het
Griekse vasteland. In geval van Lesbos gaat het om 12.000 personen, d.w.z.
bijna de helft van de populatie migranten en vluchtelingen op het eiland in
maart 2020. Daarnaast zijn Griekse autoriteiten voornemens om in de week
van 28 september 2.000 erkende vluchtelingen over te plaatsen vanaf Lesbos
naar het Griekse vasteland. Al met al is het totaal aantal migranten en
vluchtelingen dat aanwezig is op de Griekse eilanden afgenomen van circa
42.000 begin 2020 naar 26.000 in september 2020. Dit is een afname van 38%.
Tevens heeft Griekenland direct na de eerste branden 406 amv die nog op
Lesbos verbleven overgeplaatst naar het vasteland. Gelet op de uitzonderlijke
2

Kamerstuk 21 501-02, nr. 2136.
Kamerstuk 21 501-02, nr. 2133
Kamerstuk 19 637, nr. 2976
Kamerstuk 19 637, nr. 2375

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

situatie op Lesbos heeft het kabinet besloten de Griekse overheid aan te
bieden om 50 amv en 50 migranten in gezinsverband met minderjarige
kinderen over te nemen. Hierover is uw Kamer op de hoogte gesteld in de
Kamerbrief van 10 september jl.3 en waarover uitgebreid is gesproken tijdens
het Algemeen Overleg op 10 september. Inmiddels hebben meer dan 10
EU-lidstaten zich bereid getoond om de groep van circa 400 amv’s op te
vangen, als ook andere kwetsbare groepen. Onder coördinatie van de
Europese Commissie vindt overleg plaats om dit zo snel mogelijk te
bewerkstelligen.

3

Kamerstuk 19 637, nr. 2652

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3