Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

477
Vragen van de leden van Dekken en Çelik (beiden PvdA) aan ministers van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het bericht dat tientallen scholen in Groningen dreigen
te verdwijnen (ingezonden 15 oktober 2010).
Antwoord van minister Van Bijsterveldt-Vliegenthart (Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap), mede namens de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (ontvangen 15 november 2010).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichtgeving van RTV Noord over de
dreiging dat tientallen basisscholen in Groningen dreigen te verdwijnen?
Antwoord 1
Ja, daar heb ik kennis van genomen.
Vraag 2
Wat zijn de gevolgen van sluiting van tientallen scholen voor de leefbaarheid
in de dorpen, de afstand van huis naar school en het personeel van deze
scholen?
Antwoord 2
Er hoeven op korte termijn geen tientallen scholen dicht op basis van de
wettelijke opheffingsnormen. Opheffingsnormen voor scholen in een
gemeente worden berekend aan de hand van leerlingenaantallen in de
betreffende gemeente, met een absolute ondergrens van 23 leerlingen.
Daarnaast kent de wet uitzonderingsgronden om ongewenste effecten tegen
te gaan. Als we kijken naar de ontwikkelingen in Groningen in de afgelopen
10 jaar, dan zien we dat er per jaar gemiddeld 2 scholen worden opgeheven.
Recente cijfers geven geen aanleiding om te veronderstellen dat dit de
komende tijd zal veranderen. Er zijn dan ook zeer beperkte gevolgen voor de
leefbaarheid, de afstand van huis naar school en het personeel van de
scholen.
Naast deze systematiek kunnen besturen zelf afwegingen maken over
mogelijke sluiting van scholen. Deze afweging behoort tot de bevoegdheden
van schoolbesturen. Daarbij ben ik van mening dat schoolbesturen een actief
langetermijnbeleid moeten voeren om ook in de toekomst goed en toegankelijk onderwijs te garanderen in de krimpregio’s.

ah-tk-20102011-477
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Bent u bereid in overleg te treden met de provincie Groningen, Groningse
gemeenten en schoolbesturen om gezamenlijk te zoeken naar een oplossing?
Antwoord 3
Er is al sprake van overleg tussen Groningen en OCW en er wordt samen
gekeken naar mogelijke oplossingen voor de gevolgen van krimp, onder
andere op het gebied van onderwijs. Zie verder het antwoord op vraag 4.
Vraag 4
Aan welke oplossingen denkt u om de sluiting van tientallen basisscholen in
één gebied te voorkomen? Bent u bereid een helpende hand te bieden en zo
ja op welke wijze?
Antwoord 4
Op 17 februari 2010 kreeg het Interbestuurlijk Actieplan Bevolkingsdaling met
de titel «Krimpen met Kwaliteit» in de Tweede Kamer brede steun. Daarnaast
is er een regionaal actieplan van Groningen dat op de gehele problematiek
van bevolkingsdaling ingaat, inclusief onderwijs. De door RTV Noord
genoemde initiatieven zijn pilots, in het kader van het actieplan. Deze pilots
ontvangen van OCW een onderzoeksbijdrage. Beide pilots bieden een aanpak
voor de herschikking van scholen via regionale samenwerking. Zoals gezegd
is er geen sprake van een dreigende sluiting van tientallen scholen op basis
van de wettelijke opheffingsnormen.
Vraag 5
Zijn er nog andere gebieden in Nederland waar ook veel scholen dreigen te
verdwijnen de komende jaren, en zo ja welke regio’s/gemeenten?
Antwoord 5
Als gevolg van demografische bewegingen worden voortdurend scholen
gesticht en andere scholen weer opgeheven. Nieuwe wijken zijn vaak enkele
tientallen jaren kinderrijk, waarna het aantal kinderen daalt en stabiliseert. Het
scholenaanbod wordt hierop aangepast.
Zoals gezegd, er is in Groningen geen sprake van een dreigende sluiting van
tientallen scholen. Er zijn wel meer krimpregio’s. De grootste krimpregio’s
naast Noordoost Groningen zijn nu Zuid-Limburg en Zeeuws-Vlaanderen. In
de komende tien jaar zal volgens prognoses in een groot aantal gemeenten in
Nederland sprake zijn van dalende bevolkingsaantallen.
Vraag 6
Welke verantwoordelijkheid heeft het Rijk in deze?
Antwoord 6
De belanghebbenden en eerst verantwoordelijken in de krimpregio’s zullen
allereerst zelf acties moeten ondernemen en met initiatieven moeten komen.
Zij beschikken over de bevoegdheden en zijn hiertoe veelal ook het best in
staat, omdat zij dichterbij de dagelijkse praktijk staan en de precieze gevolgen
voor een dorp of gebied het beste kennen. Het Rijk kan helpen met onderzoek
in het kader van regionale pilots, kennisspreiding en het wegnemen van
knelpunten en belemmeringen in het stelsel.
Vraag 7
Hoe kijkt u aan tegen deze ontwikkelingen en wat is de visie van het kabinet
hierop voor de toekomst?
Antwoord 7
et kabinet zal aandacht blijven schenken aan krimpregio’s. In het voorjaar van
2011 zal de Tweede Kamer geïnformeerd worden over de voortgang van het
genoemde actieplan «Krimpen met Kwaliteit» (zie antwoord op vraag 4). In de
rapportage zal ook aandacht worden gegeven aan de voortgang van de pilots
in Groningen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2