Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

26 485

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

35 420

Noodpakket banen en economie

Nr. 338

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 november 2020
In deze brief wil ik uw Kamer mede namens de Minister voor buitenlandse
handel en ontwikkelingssamenwerking (BHOS) informeren over aanvullende maatregelen op het gebied van de exportkredietverzekering (ekv),
die ik neem om exporteurs te stimuleren groener uit de crisis te komen.
Deze aanvullende maatregelen komen bovenop de eerder aangekondigde
vergroeningsmaatregelen in de «ekv monitor 2019».1 Daarnaast wil ik in
deze brief uw Kamer informeren dat ik voornemens ben de «maatregelen
op het gebied van de ekv om handelsstromen op gang te houden» met
een half jaar te verlengen tot 30 juni 2021.2
Aanvullende maatregelen om groen herstel te stimuleren
Om exporteurs te stimuleren groener uit de crisis te komen ben ik
voornemens drie aanvullende maatregelen te treffen: (a) de ontwikkeling
van een groene exportontwikkelingsgarantie; (b) de uitbreiding van de
dekking die reguliere ekv-instrumenten biedt voor groene exporttransacties; en (c) de uitbreiding van de dekking die de investeringsverzekering
biedt voor groene investeringen in het buitenland. Met het nemen van
deze aanvullende maatregelen verwacht ik exporteurs, die juist de huidige
crisis willen benutten om te vergroenen maar daar vanwege marktfalen
niet in slagen, te kunnen ondersteunen in het realiseren van hun
vergroeningsambities. Dit heb ik ook getoetst bij een brede vertegenwoordiging van exporteurs (inclusief MKB-bedrijven).
De drie aanvullende maatregelen zullen in de loop van volgend jaar
worden geïmplementeerd in de vorm van een pilot en in ieder geval twee
jaar van kracht zijn. Ze hebben per saldo geen gevolgen voor de budgettaire raming, doordat rekening is gehouden met de – op basis van
internationale regelgeving verplichte – kostendekkendheid van de ekv op
middellange termijn. Voorts wil ik benadrukken dat voor transacties die
1
2

kst-26485-338
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 26 485, nr. 335.
Kamerstuk 35 420, nr. 93.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 485, nr. 338

1

met deze maatregelen in verzekering worden genomen op geen enkele
wijze wordt afgeweken van het bestaande ekv-kader op gebied van
maatschappelijk verantwoord ondernemen of compliance.
a. Ontwikkeling groene exportontwikkelingsgarantie
Deze maatregel houdt in dat de Staat een nieuwe garantie gaat ontwikkelen die behalve directe export ook innovatie stimuleert. Het ontbreken
van een dergelijk instrument heb ik als een van de hiaten in het Nederlandse ekv-instrumentarium geïdentificeerd. Instrumenten die mede
innovatie stimuleren worden al wel door de Export Credit Agencies van
enkele andere Europese landen aangeboden. Zo biedt het Verenigd
Koninkrijk een Export Development Guarantee aan waarmee Britse
bedrijven werkkapitaalfinanciering, investeringsleningen en financiering
van onderzoek kunnen aantrekken.
Met een groene exportontwikkelingsgarantie verwacht ik een extra impuls
te kunnen geven aan groene export door exporteurs te helpen financiering aan te trekken voor investeringen in de productie van groene
exportgoederen en onderzoek naar de ontwikkeling van groene exportgoederen. Op dit moment is het namelijk zo dat exporteurs (mede
vanwege Covid-19) lastig financiering voor de lange termijn kunnen
aantrekken waarmee investeringen gedaan kunnen worden in de
ontwikkeling van innovatieve groene technologieën en exportproducten.
Ik verwacht dat twee verschillende soorten exporteurs gebruik zullen
maken van de te ontwikkelen groene exportontwikkelingsgarantie. Aan de
ene kant verwacht ik dat kleinere en evident groene bedrijven (start-ups
en het MKB) gebruik zullen maken van de groene exportontwikkelingsgarantie. Deze bedrijven zouden de groene exportontwikkelingsgarantie
bijvoorbeeld kunnen gebruiken om op te schalen. Aan de andere kant
verwacht ik dat gevestigde bedrijven (het MKB en het grootbedrijf) die
hun exportactiviteiten verder willen vergroenen gebruik zullen maken van
de groene exportontwikkelingsgarantie. Dergelijk bedrijven zouden de
groene exportontwikkelingsgarantie bijvoorbeeld kunnen gebruiken om
financiering aan te trekken voor investeringen in de ontwikkeling van een
innovatief groen exportproduct.
b. Uitbreiding dekking reguliere ekv-instrumenten voor groene
exporttransacties.
Deze tweede maatregel houdt in dat de Staat, voor zover dit wordt
toegestaan door internationale regels, exporteurs betere dekkingsvoorwaarden kan geven voor groene exporttransacties. Met het uitbreiden van
de dekkingsvoorwaarden van reguliere ekv-instrumenten (financieringspolissen en exporteurspolissen) voor groene exporttransacties verwacht
ik groene exportgoederen aantrekkelijker te maken ten opzichte van hun
niet-groene alternatief. De dekking die de ekv biedt voor groene exporttransacties wordt daarbij uitgebreid met het toestaan van dekking op
leningen die niet lineair worden afgelost en het geven van gunstigere
premievoorwaarden.
c. Uitbreiding dekking investeringsverzekering voor groene investeringen
Deze derde maatregel houdt in dat de Staat exporteurs betere dekkingsvoorwaarden kan geven voor groene investeringen in het buitenland. Met
het uitbreiden van de dekking voor de investeringsverzekering verwacht ik
groene investeringen in het buitenland aantrekkelijker te maken ten
opzichte van niet-groene investeringen. De dekking die de investeringsverzekering biedt voor groene investeringen wordt uitgebreid door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 485, nr. 338

2

investeringsverzekering ook beschikbaar te maken voor financiële
instellingen zolang Nederlandse exporteurs hiervan profiteren en de
maximale geldigheidsduur van de verzekering te verhogen van 15 naar 20
jaar.
Al sinds 1969 geeft de Staat exporteurs de mogelijkheid niet-commerciële
risico’s die voortvloeien uit buitenlandse investeringen bij de Staat af te
dekken via de Regeling Investeringsverzekering (RIV). Bij
niet-commerciële risico’s moet worden gedacht aan transferproblemen,
oorlog, contractbreuk en (sluipende) onteigening. Een exporteur zou de
investeringsverzekering bijvoorbeeld kunnen gebruiken om de
niet-commerciële risico’s die voortvloeien uit investeringen in dochterondernemingen en projecten in opkomende markten af te dekken. Door
dergelijke investeringen te faciliteren wordt getracht duurzame economische relaties met het buitenland te bewerkstelligen.
Verlenging crisismaatregelen op gebied van ekv
Op 13 oktober heeft de Europese Commissie toestemming gegeven aan
lidstaten om hun crisismaatregelen op gebied van verruiming van het ekv
instrumentarium tot 30 juni te verlengen. Vanwege het feit dat de vraag
naar de crisismaatregelen nog steeds onverminderd hoog is door de
aanhoudende negatieve effecten van Covid-19 op de handel ben ik
voornemens van deze mogelijkheid gebruik te maken. Ook bij deze
verruiming blijft de kostendekkendheid van de ekv op middellange termijn
gelden. Eind september zijn er 33 aanvragen geweest onder de crisismaatregelen op gebied van ekv. Mochten al deze aanvragen uiteindelijk
resulteren in de afgifte van een polis dan is er mede door de crisismaatregelen ongeveer 520 miljoen euro aan export tot stand gekomen.
Tabel 1: overzicht gebruik verruiming ekv instrumentarium t.g.v. COVID-19
Maatregelen op gebied
van de ekv

Het mogelijk maken
van dekking op
kortlopende exportkredieten

Het in verzekering
nemen van transacties die indirect
export gerelateerd zijn

Het leveren van
maatwerk binnen het
landenbeleid

Het verhogen van het
gedekte percentage op
contragaranties en
werkkapitaaldekkingen

Totaal

Aantal aanvragen

8

2

0

23

33

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Staatssecretaris van Financiën,
J.A. Vijlbrief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 485, nr. 338

3