Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

19 637

Vreemdelingenbeleid

32 623

Actuele situatie in Noord-Afrika en het
Midden-Oosten

Nr. 1709

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 september 2013
In het debat met uw Kamer op 3 september jl. over de situatie in Syrië
heeft de Minister van Buitenlandse Zaken aangegeven uw Kamer op korte
termijn te informeren over de mogelijkheden die het kabinet ziet om
tegemoet te komen aan de noden van vluchtelingen uit Syrië. Uw Kamer
verzocht hierbij uitdrukkelijk opnieuw te bezien of opname van meer
Syrische vluchtelingen in Nederland tot de mogelijkheden behoort. Deze
week vindt ook een dertigledendebat plaats.
Mede namens de Ministers van Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking kan ik u als volgt informeren.
Bij brieven van 18 juni, 3 juli en 4 juli jl.1 zijn wij ingegaan op de situatie
van Syrische vluchtelingen. Wij zijn ons ten volle bewust van het feit dat
de situatie in Syrië inmiddels verder is verslechterd en dat de exodus van
vluchtelingen uit Syrië aanhoudt. Binnen Syrië zijn ruim vier miljoen
ontheemden en buurlanden Libanon, Turkije, Jordanië en Irak bieden
opvang aan circa twee miljoen Syrische vluchtelingen. Wij bekijken de
situatie elke dag en sluiten onze ogen niet voor de ontwikkelingen en zijn
bereid om zo nodig het nemen van extra maatregelen te onderzoeken.
In de eerdere brieven heeft het kabinet aangegeven het van belang te
achten dat oplossingen voor vluchtelingenproblemen worden gezocht in
de betreffende regio. Wanneer vluchtelingen dicht bij eigen land worden
opgevangen, kunnen ze bij stabilisatie van de toestand weer snel en
gemakkelijk terugkeren.
Het blijft daarom van het grootste belang om de regio te ondersteunen de
zware last van het bieden van adequate hulp en bescherming aan deze
vluchtelingen te kunnen dragen. De Minister van Buitenlandse Zaken en
de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
hebben hier bij hun bezoek aan de regio dan ook nadrukkelijk aandacht
1

kst-19637-1709
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Kamerstukken 19 637, nr. 1679, 32 623, nr. 100, 19 637, nr. 1697

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 19 637, nr. 1709

1

voor. Nederland zal daarbij steeds, primair in overleg met UNHCR, bezien
op welke wijze de meest zinvolle en effectieve bijdrage kan worden
geleverd aan de opvang van Syrische vluchtelingen. Daarbij wordt
opgemerkt dat aanzienlijk meer met de beperkte financiële middelen kan
worden gedaan in de regio ten opzichte van de situatie dat Syriërs in
Nederland worden opgevangen.
Nederland heeft tot nu toe een forse financiële bijdrage aan de humanitaire hulp geleverd ten behoeve van een humanitair aanvaardbare opvang
van vluchtelingen in de regio. Inclusief de op 10 september door de
Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
aangekondigde extra bijdrage van 17 miljoen euro is in totaal ruim 59
miljoen euro aan humanitaire hulp beschikbaar gesteld voor de slachtoffers van deze crisis, binnen Syrië en in de regio. Dit is van belang omdat
opvang in de regio van deze grote aantallen vluchtelingen de stabiliteit
van de buurlanden onder druk zet. Daarnaast stelt Nederland jaarlijkse
ongeoormerkte, wereldwijd en dus ook voor Syrië in te zetten, bedragen
beschikbaar aan diverse internationale hulpfondsen. Nederland behoort
tot de 5 grootste humanitaire hulpdonoren voor de Syrische crisis binnen
de EU.
In eerdergenoemde brieven hebben wij echter ook aangegeven gehoor te
willen geven aan de wereldwijde oproep van UNHCR tot hervestiging van
2000 vluchtelingen. Hiertoe zijn in 2013 50 plaatsen beschikbaar gesteld,
en in 2014 200. Dit betreft dus ruim 10% van het door UNHCR gevraagde
aantal. In de brief van 18 juni is tevens uiteengezet dat Nederland geen
gehoor zal geven aan het verzoek tot tijdelijke toelating van Syrische
vluchtelingen aangezien het de voorkeur heeft tot duurzame oplossingen
te komen.
Een verdere verhoging van het aantal plaatsen binnen het hervestigingsquotum voor Syrische vluchtelingen ligt op dit moment niet in de rede
omdat UNHCR nog in de opstartfase is voor wat betreft de voorbereiding
van hervestiging van Syrische vluchtelingen. UNHCR moet alle zeilen
bijzetten om alleen al de opvang van alle Syrische vluchtelingen in de
regio in goede banen te leiden. Bovendien heeft UNHCR ook prioriteiten
elders in de wereld, waar de behoefte aan hervestiging ook groot is.
Nederland heeft aangeboden op korte termijn een hervestigingsmissie uit
te voeren ten behoeve van Syrische vluchtelingen. UNHCR heeft echter
aangegeven niet eerder dan in januari 2014 een hervestigingsmissie voor
Nederland te kunnen faciliteren. Wel zal UNHCR tegen het einde van het
jaar enkele individuele voordrachten kunnen doen aan Nederland.
Nederland blijft in voortdurend gesprek met UNHCR om te bezien of niet
alsnog op kortere termijn een hervestigingsmissie naar de regio kan
worden gezonden.
Nederland voert momenteel een ruimhartig asielbeleid ten aanzien van
Syrische asielzoekers die zich in Nederland melden. Met dit beleid wordt
recht gedaan aan de zorgwekkende situatie in Syrië. Uitgangspunt is een
individuele beoordeling van de asielaanvraag. Daarbij vormen de
grootschalige en ernstige mensenrechtenschendingen van de zijde van de
Syrische autoriteiten voor Syrische asielzoekers die geen actief aanhanger
zijn van het huidige regime, bij terugkeer een reëel risico op schending
van artikel 3 EVRM. De laatste 12 maanden zijn er een kleine 1.300
asielaanvragen van Syriërs in Nederland gedaan, waarvan circa 960 in
2013 (tot en met juli). Het inwilligingspercentage schommelt tussen de 74
en 100% per maand in het afgelopen jaar. De lagere inwilligingspercentages kunnen deels worden toegeschreven aan zgn. «Dublin-claims»
waarbij een andere Europese lidstaat verantwoordelijk is voor de
behandeling van het asielverzoek. Voor gezinshereniging van familieleden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 19 637, nr. 1709

2

van Syrische asielstatushouders geldt het nareisbeleid. De afgelopen
maanden is er sprake van een toename van het aantal Syrische
nareizigers.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 19 637, nr. 1709

3