Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

27 923

Werken in het onderwijs

Nr. 283

BRIEF VAN DE MINISTERS VOOR BASIS- EN VOORTGEZET
ONDERWIJS EN MEDIA EN VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 december 2017
Onderwijs legt de basis voor de verdere ontwikkeling en toekomst van
leerlingen. Het kunnen bieden van de best mogelijke onderwijskwaliteit
aan elke leerling is dan ook essentieel. In dit licht is het van belang dat
leraren bevoegd zijn voor het onderwijs dat zij geven en dat zij gedurende
hun loopbaan hun kennis en vaardigheden blijven ontwikkelen. Om die
reden vinden wij het Lerarenregister een waardevol instrument.
Ambitie en eigenaarschap
Het Regeerakkoord (bijlage bij Kamerstuk 34 700, nr. 34) is helder in de
ambitie: het Lerarenregister doet ertoe. Het is ook helder waar het register
op gericht moet zijn: op het eigenaarschap van de beroepsgroep.
Kortgezegd: het register moet van, voor en door de leraar zijn. En daarom
is het jammer dat er rond de wet beroep leraar de nodige discussie is
ontstaan. Discussie die de energie afleidt van waar het in de kern om gaat:
namelijk zorgen voor versterking van de beroepsgroep.
Om de beroepsgroep centraal te zetten, moeten we een duidelijke herstart
maken. Het register werkt namelijk alleen als het de professionele
ontwikkeling van leraren goed ondersteunt. De inhoud die de beroepsgroep aan het register geeft is van doorslaggevend belang. Daarvoor is
niet alleen de actieve betrokkenheid van leraren nodig, maar ook het
vertrouwen in de beroepsgroep dat deze verantwoordelijkheid bij hen in
uitstekende handen is.
Om het register tot een succes te maken moeten beroepsgroep en
overheid samen optrekken vanuit wederzijds respect. Ik heb hierover als
verantwoordelijk Minister een eerste gesprek gevoerd met de afvaardiging van de Deelnemersvergadering, de 24 gekozen leraren die de
voorhoede vormen in het ontwikkelproces van de beroepsgroep. Dit
gesprek heeft het beeld versterkt dat we alleen slagen wanneer leraren

kst-27923-283
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 923, nr. 283

1

zelf het voortouw hebben en vanuit daar kunnen bouwen aan draagvlak.
De klus die hiervoor moet worden geklaard is groot. De afvaardiging staat
aan het begin van hun eigen ontwikkelproces en aan dat van de professionele dialoog binnen de beroepsgroep. Op verzoek van de afvaardiging
bieden wij hen dan ook meer tijd om een kwaliteitskader neer te kunnen
zetten dat echt goed is. Dat betekent dat de deadline van 1 juni 2018 voor
de oplevering van het kwaliteitskader wordt opgeschoven.
Dat heeft vanzelfsprekend ook effect op de andere onderdelen van de
huidige planning. Hoe de nieuwe planning eruit komt te zien, is afhankelijk
van het proces dat de afvaardiging uitwerkt. Wij zullen uw Kamer hierover
informeren zodra hierover met de afvaardiging een afspraak is gemaakt.
Omdat wij het in de tussentijd belangrijk vinden om, vanuit de geest van
de wet, podium te bieden aan de professionele ontwikkeling van leraren,
zal het register vanaf augustus 2018 alvast open gaan. Hierdoor is er voor
elke leraar een basisportfolio beschikbaar. Een individuele «open ruimte»
waarin de leraar alles wat hij van belang acht zelf kan vastleggen, zonder
dat hier een werking vanuit gaat.
Op deze manier biedt het register de beroepsgroep desgewenst ook de
mogelijkheid om (geanonimiseerde) informatie uit het register te benutten
om een beter beeld te krijgen wat deze grote en diverse beroepsgroep
onder professionele ontwikkeling verstaat. Om vanuit die kennis
vervolgens het kwaliteitskader nog meer te laten aansluiten op de wensen
en behoeften van de leraar.
Onderwijsraad
In de vervolggesprekken met de afvaardiging zullen wij ook de aanbevelingen en suggesties van de Onderwijsraad uit zijn recente advies over het
lerarenregister meegeven. De raad geeft in het advies aan voorstander te
zijn van een publiekrechtelijk lerarenregister, waarbij een eenvoudige
uitwerking een snelle start van het register mogelijk moet maken.
Daarnaast heeft de raad zorgen naar aanleiding van de beeldvorming over
de invoering van het register. Samengevat gaan deze zorgen uit naar twee
hoofdpunten, te weten het houden van focus op het doel dat met het
register wordt beoogd en het zorgdragen voor aansluiting op bestaande
praktijken van bekwaamheidsonderhoud.
De zorgen die de Onderwijsraad uit nemen wij serieus. Zoals aan het
begin van deze brief aangegeven beschouwen wij dit moment als een
herstart. Als een nieuwe start waarbij de beroepsgroep vooral ook zijn
eigen groeiproces moet kunnen doormaken. De raad doet enkele concrete
suggesties hoe het register vorm zou kunnen krijgen. Maar de keuze welke
werkwijze het beste past willen wij dus laten waar deze hoort: bij de
leraren.
Ontwikkelingen beroepsgroep en Onderwijscoöperatie
De beroepsgroep is momenteel flink in beweging. Voortvloeiend uit een
groeiend eigenaarschap voor de eigen beroepskwaliteit en beroepseer,
nemen leraren steeds meer positie in in discussies die het beroep van
leraar raken. Dat is een bijzonder positieve ontwikkeling. De beroepsgroep
heeft zichzelf tot nu toe in een veelheid aan groepen, verenigingen en
initiatieven georganiseerd. Het positieve daarvan is dat er heel veel
gebeurt, de keerzijde is versnippering.
De Deelnemersvergadering van alle geregistreerde leraren biedt als
platform de kans om de noodzakelijke binding en de zeggenschap van de
250.000 beroepsbeoefenaren in po, vo en mbo te organiseren. Dat is een
omvangrijke opgave en een proces waarbij de afvaardiging als voortouw-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 923, nr. 283

2

groep de regie voert en de Onderwijscoöperatie (OC) de ondersteuning
van dat proces levert. Dit alles gericht op het versterken van de
beroepsgroep.
Bij deze belangrijke ontwikkeling zien wij de rol van de overheid als
faciliterend. Het proces van de beroepsgroep om zich verder te ontwikkelen als sterke gesprekspartner over dat mooie en belangrijke beroep van
leraar, begint vooral bij de leraren zelf. Met zo’n grote en diverse
beroepsgroep zal dat de nodige dynamiek, tijd en positieve energie
vergen. Het is aan de politiek en aan de overheid om dat eindperspectief
mede mogelijk te maken. Dat zijn we, elk vanuit onze eigen rol, de
leerlingen verschuldigd.
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 923, nr. 283

3