Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 712

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 januari 2021
Het verheugt mij om samen met een brede vertegenwoordiging van
overheden en maatschappelijke organisaties een nieuwe impuls te geven
aan het belangrijke werk op het gebied van vakantieparken. Met deze brief
doe ik uw Kamer de interbestuurlijke Actie-agenda Vakantieparken
2021–20221 toekomen. Het Rijk stelt voor de uitvoering van de Actieagenda in totaal 1,4 miljoen euro beschikbaar.
Ik zal in deze brief eerst kort ingaan op de complexe problematiek rondom
het thema vakantieparken en vervolgens op de doelen die geformuleerd
zijn voor de aanpak vakantieparken. Vervolgens zal ik de successen en
leerpunten van de Actie-agenda Vakantieparken 2018–20202 met u delen.
Daarna geef ik de verschillende actielijnen en afspraken uit de Actieagenda Vakantieparken 2021–2022 weer.
Motie Koerhuis / Van Eijs (Recreatiewoningen)
In mijn brief van 15 december 20203 heb ik uw Kamer daarnaast geïnformeerd over de uitvoering van de motie van de leden Koerhuis en Van Eijs
(recreatiewoningen).4 Met deze motie verzoekt de Kamer de regering om
objectgebonden vergunningen voor permanente bewoning van recreatiewoningen mogelijk te maken. Zoals ik in mijn eerdere brief heb aangegeven, streef ik ernaar om het bijbehorende wijzigingsvoorstel van het
Besluit Omgevingsrecht (Bor) aan uw Kamer voor te hangen. Waar in de
Actie-agenda aandacht is voor het vraagstuk van permanente bewoning
van recreatiewoningen, zullen de motie en de Actie-agenda in samenhang
worden bezien. Dit geldt bijvoorbeeld voor het kwaliteits- en afwegingskader.
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 32 847, nr. 453
Kamerstuk 32 847, nr. 706
4
Kamerstuk 32 847, nr. 622
2
3

kst-32847-712
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 847, nr. 712

1

Problematiek op Vakantieparken
De thematiek van vakantieparken raakt aan veel beleidsaspecten en vraagt
daarom om een veelzijdige aanpak. Ondanks dat veel parken het goed
doen, zijn er ook parken waarvan de economische vitaliteit onder druk
staat. Daarnaast worden recreatiewoningen door de grote druk op de
woningmarkt gebruikt als uitwijkplaats door kwetsbare mensen, die niet
op de reguliere woningmarkt terecht kunnen. Bovendien kunnen
criminelen op sommige vakantieparken onder de radar ondermijnende
activiteiten ondernemen.
In de Actie-agenda werken vele partijen samen vanuit verschillende
domeinen, om de problematiek in samenhang te bezien en aan te pakken.
De Actie-agenda Vakantieparken 2021–2022 is ondertekend door het Rijk,
IPO, VNG, Vitale Vakantieparken Drenthe, Vitale Vakantieparken Veluwe,
Leger des Heils, Valente, GGD-GHOR en het LIEC.
Eerder zijn in de Actie-agenda 2018–2020 verschillende doelen opgesteld
om te werken aan vitale vakantieparken. Deze doelen worden gecontinueerd in de nieuwe Actie-agenda 2021–2022:
1. Een economisch levensvatbare verblijfsrecreatiesector.
2. Een sector die alleen daar waar het nodig en verantwoord is, wordt
ingezet als aanvulling op de woningmarkt.
3. Een sector die geen ruimte biedt voor uitbuiting of het uit het zicht
raken van kwetsbare mensen.
4. Veilige vakantieparken met bonafide ondernemers waarbij situaties
van overlast, criminaliteit en andere ondermijnende activiteiten
worden voorkomen en beëindigd.
5. Een sector die op het gebied van de ruimtelijke ordening op passende
wijze door de verschillende overheidslagen wordt gefaciliteerd.
Terugblik Actie-agenda 2018–2020
In de Actie-agenda 2018–2020 is een brede basis gelegd om aan bovenstaande doelen te werken. Er is een stevige community of practice
gecreëerd, waarin professionals elkaar ontmoeten en kennis en ervaring
uitwisselen. Zo zijn er verschillende leerkringen georganiseerd. Ook is er
met de website actieagendavakantieparken.nl één platform gecreëerd,
waar overzichtelijk en snel kennis gedeeld kan worden.5
Daarnaast heeft de Actie-agenda bijgedragen aan een besef van de
urgentie van de problematiek. Provincies hebben bijvoorbeeld met behulp
van een financiële impuls van het Rijk integraal beleid ontwikkeld, waarin
de relevante beleidsaspecten in samenhang op elkaar worden betrokken.
Ook is er in verschillende regios door middel van scans van de
Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIECs) meer zicht op ondermijning ontstaan en zijn de mogelijkheden van transformatie van
vakantieparken in beeld gebracht.
De opgedane kennis en het ontstane netwerk vormen een solide basis
voor de Actie-agenda 2021–2022. Door dit stevige fundament kunnen
partijen in de nieuwe Actie-agenda gerichtere en concretere acties
ondernemen. Daarbij is naar aanleiding van opgedane ervaring in de
periode 2018–2020 blijvende aandacht voor de sociale problematiek
nodig. Bijzondere aandacht gaat hierin uit naar kinderen op vakantieparken.

5

https://actieagendavakantieparken.nl/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 847, nr. 712

2

Ook is het van groot belang de recreatieparken nog scherper in beeld te
krijgen, bijvoorbeeld door het inzetten op een juiste en up-to-date
registratie. Als laatste aandachtspunt noem ik de samenwerking en
informatie-uitwisseling tussen partijen. Afgelopen jaren is veel bereikt,
maar er is een gedeeld gevoel dat er nog verdere gezamenlijke stappen
nodig zijn om de diverse problematiek van vakantieparken het hoofd te
bieden. Deze conclusie heeft tot een vervolg op de Actie-agenda
2018–2020 geleid in de vorm van de Actie-agenda Vakantieparken
2021–2022.
Actie-agenda 2021–2022
In de Actie-agenda werken we met verschillende partijen samen aan een
al even divers werkveld. Ten opzichte van de vorige Actie-agenda
2018–2020 zijn er enkele veranderingen in de samenwerking. Ik ga eerst
op deze samenwerking in, alvorens ik de inhoud van de Actie-agenda
Vakantieparken 2021–2022 nader zal toelichten.
Samenwerking
In de Actie-agenda werken verschillende partijen samen: het Rijk, IPO,
VNG, Vitale Vakantieparken Drenthe, Vitale Vakantieparken Veluwe, Leger
des Heils, Valente, GGD-GHOR en het LIEC. De betrokkenheid van het IPO
is nieuw ten opzichte van de vorige Actie-agenda. Tot nog toe namen de
provincies Gelderland, Drenthe en Noord-Brabant zelfstandig deel aan de
Actie-agenda 2018–2020. De nieuwe Actie-agenda Vakantieparken
2021–2022 is ondertekend namens het Interprovinciaal Overleg en toont
daarmee de gezamenlijke betrokkenheid van de provincies.
Daarnaast is de lijst met ondertekenaars uitgebreid met de partijen Vitale
Vakantieparken Drenthe en Vitale Vakantieparken Veluwe. Deze beide
partijen zijn uitvoeringsorganisaties waarin gemeenten en provincie
samen werken aan vakantieparken. Door het betrekken van de regionaal
opgedane expertise in de Actie-agenda kunnen nieuwe instrumenten en
inzichten sneller worden gedeeld.
De branchevereniging HISWA-RECRON heeft aangegeven de nieuwe
Actie-agenda niet te kunnen ondertekenen. HISWA-RECRON vreest dat
een van de acties uit de agenda, namelijk het registreren van standplaatsen op vakantieparken in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen
(BAG), ertoe kan leiden dat nutsbedrijven extra kosten aan ondernemers
doorberekenen. Tot nu toe vallen juridische procedures hieromtrent in het
voordeel van ondernemers uit. Het registreren in de BAG is van vitaal
belang voor onder andere het meer zicht krijgen op kwetsbare mensen, de
brandveiligheid en de aanpak van ondermijning. Met HISWA-RECRON is
afgesproken naast de Actie-agenda constructief te blijven samenwerken
aan een vitale sector. Daarnaast houden we vinger aan de pols voor
eventuele neveneffecten van de BAG-registratie.
Inhoud
De verschillende betrokken partijen hebben samen nieuwe acties
opgesteld om de eerder geformuleerde doelen dichterbij te brengen. Er is
vanuit het sociaal domein, het fysiek domein, de veiligheidsketen en het
economisch domein hard aan deze agenda gewerkt. De acties zijn
samengebracht onder drie hoofdlijnen. Per hoofdlijn geef ik een korte
weergave van de resultaten en licht ik enkele acties uit. De Actie-agenda
omvat in totaal 21 onderdelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 847, nr. 712

3

1. Park en Mens in Beeld
Vanwege de complexiteit van de thematiek, komen in het thema vakantieparken veel informatiestromen samen. We werken aan een betere
ontsluiting van informatie zodat partijen problemen vroegtijdig kunnen
signaleren en betrokken overheden goed geïnformeerde besluiten kunnen
nemen. Waar lacunes in kennis bestaan, vullen we deze op.
Actie: informatiefundament
We ontwikkelen één informatiefundament waarin verschillende informatiestromen inzichtelijk worden gemaakt voor provincies en gemeenten.
Het kan bijvoorbeeld gaan om data op het gebied van ruimtelijke
ordening, het sociaal domein, veiligheid, en de economische vitaliteit.
Waar mogelijk worden slimme verbindingen gelegd tussen gegevens. Op
basis van het informatiefundament is door een duidelijke ordening snel de
stand van zaken af te lezen en kunnen gemeenten en provincies weloverwogen besluiten nemen.
Actie: BAG-registratie
BZK stelt € 130.000 beschikbaar in het kader van cofinanciering om een
impuls te geven aan de BAG-registratie van recreatiewoningen en
standplaatsen. Een juist en up-to-date overzicht van de ruimtelijke situatie
op vakantieparken is een essentieel onderdeel voor bijvoorbeeld het meer
zicht krijgen op en het ondersteunen van kwetsbare mensen die op parken
verblijven, de brandveiligheid en voor de aanpak van ondermijning.
2. Toereikend Instrumentarium
Betrokken partijen hebben behoefte aan concrete instrumenten om
negatieve ontwikkelingen aan te pakken. Daarom ontwikkelt het Rijk
samen met stakeholders relevante interventies. We werken onder andere
aan tools voor ondernemers en aan huisvestings- en ondersteuningsoplossingen voor mensen met een zorgvraag. Ook steunen we gemeenten in
transformatie van parken en de weerbaarheid van het openbaar bestuur.
Actie: Pilotaanpak Sociaal Domein
Op minimaal drie parken worden onderscheidende experimenten gestart,
die moeten leiden tot opschaalbare methoden voor het aanpakken van
sociale problematiek op vakantieparken. Centraal staat het komen tot
goede woonplekken en passende zorg en ondersteuning voor de
kwetsbare bewoners. Daarbij hebben we extra aandacht voor de benarde
situatie van kinderen op vakantieparken. De aanpak wordt verbonden met
de verschillende systemen op het gebied van wonen en het sociaal
domein.
Actie: Stimuleren van toeristisch ondernemerschap
Om toeristisch ondernemerschap verder te stimuleren is het belangrijk dat
ondernemers beter zicht ontwikkelen op de vitaliteit van hun bedrijf, juist
nu de sector door de coronacrisis extra onder druk staat. Er wordt een tool
ontwikkeld, waarmee ondernemers zelf de levensfase van hun bedrijf
herkennen en hier adequaat op in kunnen spelen. Hiermee wordt het
afglijden van parken waar mogelijk voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 847, nr. 712

4

Actie: Expert- en aanjaagteam transformatie
Wanneer een park geen toeristisch perspectief meer heeft, kan een
gemeente besluiten om een park te transformeren, naar bijvoorbeeld een
woonbestemming. Voor een dergelijke transformatie is veel diverse
expertise vereist, die gemeenten vaak niet zelf in huis hebben. Om
gemeenten beter te ondersteunen bij een dergelijke transformatie-opgave
wordt een ondersteunend expertteam opgericht. Het Rijk stelt hiertoe
€ 500.000 beschikbaar. De ondersteuning vindt plaats op aanvraag van
gemeenten.
Actie: Kwaliteits- en Afwegingskader
Door middel van een kwaliteits- en afwegingskader helpen we gemeenten
een goede en integrale belangenafweging te maken, wanneer de vraag
naar permanente bewoning van recreatiewoningen wordt gesteld. Deze
vraag raakt aan verschillende andere belangen, waaronder het toeristischrecreatief perspectief van een vakantiepark. Het afwegingskader fungeert
als hulpmiddel voor gemeenten om na te gaan of alle relevante factoren
en argumenten in beeld zijn, om tot een complete afweging te komen en
deze door te vertalen in een duurzame en uitvoerbare aanpak. Er valt
hierbij te denken aan diverse perspectieven vanuit toerisme-recreatie,
ruimtelijke ordening, wonen, natuur, milieu, infrastructuur, voorzieningen
en veiligheid.
3. Lerend Netwerk
In deze actielijn zetten we het succes van de Actie-agenda 2018–2020
voort. De breed gedragen community of practice, die de afgelopen jaren is
ontstaan wordt gefaciliteerd en verder uitgebouwd. Ook delen partijen
goede voorbeelden met elkaar. Door nog meer in te zetten op netwerkvorming en kennisdeling, versterken we de uitvoering.
Actie: verschillende leerkringen
In verschillende leerkringen worden ervaringen uitgewisseld en leren
professionals van elkaar. Ook helpen de leerkringen in het signaleren van
knelpunten in de uitvoering. Er vinden bijvoorbeeld leerkringen plaats op
het gebied van de aanpak van ondermijning op vakantieparken, de impact
van de nieuwe Omgevingswet voor het beleid rondom vakantieparken,
workshops voor gemeentelijke toezichthouders, en een leerkring specifiek
voor beleidsmakers vanuit provincies.
Actie: Verkenning naar verduurzaming vakantieparken als aanjager voor
ruimtelijke (her)ontwikkeling
Vanuit het ruimtelijk domein wordt de verduurzaming van vakantieparken
verder onderzocht. Goede voorbeelden worden in beeld gebracht.
Onderdeel van de verkenning is een onderzoek naar hoe transformatie
ruimte kan bieden aan ambities op het gebied van energie, biodiversiteit,
klimaat, circulariteit etc.
Tot slot
De uitdagingen op vakantieparken zijn divers en vergen een langjarige
samenwerking van betrokken partijen. In de Actie-agenda Vakantieparken
2021–2022 zet het Rijk samen met andere ondertekenaars stevig in op een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 847, nr. 712

5

brede aanpak om gezamenlijk stappen te zetten door de uitdagingen en
kansen op parken in samenhang te bezien bouwen we integraal verder
aan gezonde vakantieparken.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 847, nr. 712

6