Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 950 XII

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Infrastructuur en Milieu 2017

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 afzonderlijk bij wet vastgesteld en ook gewijzigd.
Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2017
wijzigingen aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu;
2. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
mede namens de Minister van Economische Zaken en Klimaat en de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

kst-34950-XII-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1.

Leeswijzer

2

2.

Het beleid
2.1
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangsten
mutaties
2.2
De beleidsartikelen
2.3
De niet-beleidsartikelen

4
4
6
19

1. Leeswijzer
Algemeen
In het constituerend beraad van 26 oktober 2017 zijn de portefeuilles van
het beëdigde kabinet vastgesteld en heeft er een departementale
herindeling plaatsgevonden. In de onderstaande tabel wordt aangegeven
hoe de portefeuilleverdeling en verantwoordelijkheid in 2017 vanaf dat
moment verdeeld waren voor de begrotingsartikelen en -onderdelen van
de begroting van HXII. Tevens is de naamgeving van het Ministerie van
Infrastructuur en Milieu gewijzigd naar het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat (Stcrt 2017, 62720). De herverkavelingen tussen departementen worden niet voor het verslagjaar 2017 doorgevoerd. Daarom
wordt voor de Slotwet 2017 de naam Infrastructuur en Milieu aangehouden en staan ook de overgehevelde onderwerpen nog in deze Slotwet.
Verantwoordelijkheidsverdeling Ministers
Artikel
(onderdeel)

11
13.01
13.02
13.03
13.04
13.05
14
16
17
18
19
19.01
19.02

20
21
22
23

24
25
26

97

Omschrijving

Beleidsartikelen
Integraal Waterbeleid
Ruimtelijk Instrumentarium
Geo-informatie
Gebiedsontwikkeling
Ruimtegebruik bodem
Eenvoudig Beter
Wegen en Verkeersveiligheid
Openbaar Vervoer en
Spoor
Luchtvaart
Scheepvaart en Havens
Klimaat
Tegengaan Klimaatverandering
Internationaal beleid,
Coördinatie en
Samenwerking
Lucht en Geluid
Duurzaamheid
Omgevingsveiligheid
en milieurisico’s
Meteorologie,
seismologie en
aardobservatie
Handhaving en Toezicht
Brede Doeluitkering
Bijdrage Investeringsfondsen1
Niet-beleidsartikelen
Algemeen Departement

Beleidsverantwoordelijke Ministers

Opmerking

Minister van IeW
Minister van BZK
Minister van BZK
Minister van BZK
Minister van IenW

Deel Structuurvisies naar
BZK

Minister van BZK
Minister van IenW
Minister van IenW
Minister van IenW
Minister van IenW
Minister van EZK/IenW
Minister van EZK
Minister van IenW

Deel Klimaat naar EZK

Minister van IenW
Minister van IenW
Minister van IenW
Minister van IenW

Minister van IenW
Minister van IenW

Minister van IenW

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

2

Artikel
(onderdeel)

Omschrijving

Beleidsverantwoordelijke Ministers

98

Apparaatsuitgaven
kerndepartement
Nominaal en Onvoorzien

Minister van IenW

99

Opmerking

Minister van IenW

1

De beleidsverantwoordelijke Minister op het Infrastructuurfonds en het Deltafonds wordt toegelicht in de Slotwet van respectievelijk het Infrastructuurfonds en het Deltafonds.

De opzet en structuur van de onderliggende begroting voor Hoofdstuk XII
is gebaseerd op de Rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van
Financiën. In de Rijksbegrotingsvoorschriften zijn onderstaande uniforme
ondergrenzen opgenomen, welke worden gehanteerd bij het toelichten
van begrotingsmutaties op het niveau van artikelonderdeel.
Omvang begrotingsartikel
(stand ontwerpbegroting)
in € miljoen

Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in €
miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in €
miljoen)

< 50
=> 50 en < 200
=> 200 < 1000
=> 1000

1
2
5
10

2
4
10
20

Opbouw
Dit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de
informatievraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd. Deze
verdiepingsslag is als volgt opgebouwd.
1. In de begroting(wet)staten zijn de wijzigingen op de begrotingsstaten
van het jaar 2017 voor de departementale begroting van Infrastructuur en Milieu (XII) en inzake de agentschappen opgenomen. Deze
dient ter autorisatie van de mutaties die op artikelniveau in de
verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramingen worden
voorgesteld bij deze Slotwet.
2. In het overzicht in paragraaf 2.1 zijn de belangrijkste uitgaven- en
ontvangstenmutaties opgenomen, die op hoofdlijnen inzicht verstrekt
in de belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijzing van
de begroting. Hiermee kan snel een indruk worden verkregen van de
inhoud van dit wetsvoorstel.
3. In de artikelgewijze toelichting (paragraaf 2.2 beleidsartikelen en
paragraaf 2.3 niet-beleidsartikelen) zijn in de tabellen budgettaire
gevolgen van beleid de mutaties in de Tweede suppletoire begroting
uitgesplitst in miljoenennota- en najaarsnotamutaties. De miljoenennotamutaties zijn reeds in de, aan uw Kamer voorgelegde, Ontwerpbegroting 2018 (Kamerstukken II, 2017–2018, 34 775 XII, nr. 1)
toegelicht. De begrotingsmutaties van de najaarsnota worden
toegelicht op basis van bovengenoemde staffel en/of beleidsmatig
relevant. De gepresenteerde budgetflexibiliteit (juridisch verplicht) bij
Slotwet is de stand per 31 oktober 2017.
4. In de paragraaf agentschappen (zie paragraaf 2.4) staan de aanpassingen in de exploitatie- en kasstroomoverzichten van de agentschappen, waarbij sprake is van cumulatieve mutaties (in totaal) groter dan
5% van de oorspronkelijk vastgestelde begroting of cumulatieve
mutaties (in totaal) groter dan € 20 miljoen ten opzichte van de
oorspronkelijk vastgestelde begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

3

2. Het beleid
2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Suppletoire mutaties 2017 (Slotwet) (in € mln.)
Artikel

Uitgaven

Ontvangsten

7.994,4
7.994,4
7.871,8
7.301,8

246,8
246,8
276,0
218,0

Stand ontwerpbegroting
Stand vastgestelde begroting 2017
Stand 1e suppletoire begroting 2017
Stand 2e suppletoire begroting 2016
– Belangrijkste mutaties Slotwet 2017
Kader relevante mutaties
1.
Partners voor Water (HGIS)
2.
Icoon Afsluitdijk
3.
Veiligheidssloopzones
4.
Zeehavens CN
5.
Bijdragen HGIS
6.
Bijstelling ETS-ontvangsten
7.
NaNoreg
8.
Regeringsvliegtuig
9.
Apparaat
10.
Thermphos
Diversen
Realisatie 2017

11
11
17
18
19
19
22
97
98
99
div.

– 2,3
– 2,0
– 2,7
– 1,2
– 1,8
– 1,4
– 1,6
– 9,3
– 27,7
– 8,9
7.244,9

30,7
– 2,1

– 1,4
243,2

Toelichting
1. Partners voor Water (HGIS)
Dit betreft een teruggave van circa € 0,6 miljoen. Het betreft het
programma Partners voor Water 3, dat in uitvoering was bij de RVO en in
2017 formeel is afgesloten.
Daarnaast heeft de RVO circa € 1,7 miljoen aan gemaakte kosten op het
subsidieprogramma Partners voor Water 2016–2020 niet in 2017 gefactureerd. Deze zullen naar verwachting begin 2018 worden gefactureerd.
2. Icoon Afsluitdijk
Voor het project de Icoon Afsluitdijk zou in 2017 een bijdrage van de
regionale partijen worden ontvangen (€ 2 miljoen) voor de kosten van het
versterken van de icoonwaarde van de Afsluitdijk. Deze is echter niet meer
ontvangen en wordt nu in 2018 verwacht.
3. Veiligheidssloopzones
De lagere uitgaven worden voornamelijk veroorzaakt doordat minder
woningen in de veiligheidssloopzone zijn aangekocht dan geraamd (€ 2,7
miljoen).
4. Zeehavens Caribisch Nederland
De lagere kasrealisatie (€ 1,2 miljoen) komt voornamelijk door het
temporiseren van reguliere opdrachten ten behoeve van de noodhulp aan
het Caribisch gebied als gevolg van orkaan Irma.
De gemaakte uitgaven in 2017 voor genoemde noodhulp zijn uiteindelijk
gedekt uit het Noodfonds Caribisch Nederland van Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

4

5. Bijdragen HGIS
Dit betreft met name lagere uitgaven in het kader van HGIS omdat in 2017
minder opdrachten zijn verstrekt dan aanvankelijk voorzien en op de wel
verstrekte opdrachten zijn minder facturen ontvangen dan geraamd
waardoor budget pas volgend jaar nodig is. Daarnaast betreft dit ook
lagere realisatie m.b.t. de Wereldbank gelden. In 2017 is besloten om de
herbesteding van de via de Wereldbank terugontvangen vrijgevallen
CDM-middelen van € 1,5 miljoen later te laten plaatsvinden.
6. ETS-ontvangsten
De emissie veilingopbrengsten in het kader van het Emission Trade
System (ETS) zijn € 30,7 miljoen hoger uitgevallen dan geraamd. Dit is het
gevolg van het feit dat er 1) meer rechten zijn geveild en 2) de rechten
gemiddeld genomen tegen een hogere prijs zijn geveild. De daadwerkelijke (gemiddelde) prijs was € 5,75.
7. NaNoreg
Voor de uitvoering van de EU-programma’s Prosafe en NaNoReg ontvangt
het Ministerie van IenM een bijdrage van de Europese Commissie. Met
deze bijdrage worden de kosten die het RIVM maakt voor de uitvoering
van beide programma’s gefinancierd. De bijdrage is in 2017 geraamd voor
€ 2,1 miljoen. De Europese Commissie keert de bijdrage echter niet meer
in 2017, maar pas in 2018 uit. Dit leidt tot een tekort op het ontvangstenbudget op artikel 22. Hierdoor vindt tevens de uitbetaling aan het RIVM
volgend jaar plaats.
8. Regeringsvliegtuig
In de brief (Kamerstukken II 2015–2016 33 400, nr. 79) van 8 juli 2016 is de
Tweede Kamer geïnformeerd over de aanschaf van een vervangend
Regeringsvliegtuig. Bij Voorjaarsnota 2017 is € 90 miljoen toegevoegd
aan de begroting van IenM voor de vervanging van het Regeringsvliegtuig
in 2017. Het koopcontract voor de levering van het nieuwe regeringsvliegtuig is getekend en het oude regeringsvliegtuig is verkocht. Een deel
van de betaling vindt niet meer in 2017 plaatst waardoor deze middelen
doorschuiven naar volgend jaar.
9. Lagere uitgaven apparaat
Het overschot op artikel 98 is voornamelijk het gevolg van lagere uitgaven
voor externe inhuur en vanwege lagere ICT uitgaven.
10. Thermphos
Bij de augustusbesluitvorming is besloten tot een reservering voor de
complexe sanering van het Zeeuwse industrieterrein Thermphos van
€ 27,7 miljoen op de begroting Hoofdstuk XII in het jaar 2017 (TK 29 826
nr. 90). Deze reservering is bij Miljoenennota 2018 toegevoegd aan artikel
99 Nominaal en Onvoorzien. Uiteindelijk is deze reservering niet meer in
2017 tot uitputting gekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

5

2.2 De beleidsartikelen
Artikel 11 Integraal Waterbeleid
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
11

Integraal waterbeleid

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 2.619

37.469

– 6.427

89.248

Verplichtingen

60.825

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

56.206
95%

0

– 569

– 1.186

– 3.750

50.701

11.01
Algemeen waterbeleid
11.01.01 Opdrachten

44.543
14.729

0
0

– 1.885
– 2.757

– 1.067
– 2.317

– 3.261
– 1.031

38.330
8.624

11.01.02 Subsidies

11.361

0

251

243

– 2.310

9.545

– Partners voor Water (HGIS)
– Overige subsidies
11.01.03 Bijdrage aan agentschappen

11.311
50
16.453

0
0
0

230
21
621

93
150
2.220

– 2.383
73
80

9.251
294
19.374

– waarvan bijdrage aan RWS
– waarvan bijdrage aan KNMI
11.01.04 Bijdrage aan medeoverheden

16.043
410
2.000

0
0
0

581
40
0

2.170
50
– 1.213

80
0
0

18.874
500
787

11.02
Waterveiligheid
11.02.01 Opdrachten

2.889
2.889

0
0

279
279

–3
–3

– 108
– 108

3.057
3.057

11.03
Grote oppervlaktewateren
11.03.01 Opdrachten

2.727
2.727

0
0

50
50

– 122
– 122

– 265
– 265

2.390
2.390

0

0

0

0

0

0

6.047
3.148

0
0

987
1.001

6
– 205

– 116
– 306

6.924
3.638

11.04.02 Subsidies

391

0

253

– 208

0

436

11.04.04 Bijdrage aan medeoverheden

741

0

– 391

0

0

350

1.767

0

124

419

190

2.500

3.000

0

43

226

– 2.043

1.226

11.03.05 Bijdrage aan internationale organisaties
11.04
Waterkwaliteit
11.04.01 Opdrachten

11.04.05 Bijdrage aan internationale organisaties
Ontvangsten

Verplichtingen
Dit betreft voornamelijk de afboeking van verplichtingen op de door de
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) uitgevoerde
programma’s Partners voor Water 3 en synergie Kader Richtlijn Water
(KRW). Beide programma’s zijn in 2017 afgerond waarna de resterende
verplichtingenruimte administratief is afgeboekt.
11.01 Algemeen Waterbeleid
Opdrachten
De lagere realisatie in 2017 wordt grotendeels verklaard door de
vertraging bij het project Icoon Afsluitdijk die is ontstaan omdat sommige
concepten in de praktijk technisch lastig uitvoerbaar bleken. Na de
formele afronding van het project eind 2017 is de financiële afwikkeling
doorgeschoven naar 2018 waar de begrote middelen naar verwachting
volledig worden gerealiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

6

Subsidies
Dit betreft een teruggave van circa € 0,6 miljoen. Het betreft het
programma Partners voor Water 3, dat in uitvoering was bij de RVO en in
2017 formeel is afgesloten.
Daarnaast heeft de RVO circa € 1,7 miljoen aan gemaakte kosten op het
subsidieprogramma Partners voor Water 2016–2020 niet in 2017 gefactureerd. Deze zullen naar verwachting begin 2018 worden gefactureerd.
Artikel 13 Ruimtelijke ontwikkeling
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
13

Ruimtelijke ontwikkeling

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

53.184

– 6.832

24.296

160.868

Verplichtingen

90.220

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

102.337
94%

0

53.232

– 19.108

66

136.527

13.01
Ruimtelijk instrumentarium
13.01.01 Opdrachten

9.081
9.081

0
0

1.494
279

184
– 156

27
16

10.786
9.220

– Wabo
– Architectonisch beleid
– Overige opdrachten
13.01.02 Subsidies

1.696
2.920
4.465
0

0
0
0
0

– 1.696
– 332
2.307
1.215

0
– 267
111
150

0
– 36
52
11

0
2.285
6.935
1.376

13.01.03 Bijdrage aan agentschappen

0

0

0

0

0

0

– waarvan bijdrage aan RWS
13.01.04 Bijdrage aan medeoverheden

0
0

0
0

0
0

0
190

0
0

0
190

28.408
2.510

0
0

4.856
5.185

– 59
– 2.837

512
471

33.717
5.329

690

0

1.000

277

0

1.967

– Basisregistraties
13.02.06 Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s

690
25.208

0
0

1.000
– 1.329

277
2.501

0
41

1.967
26.421

– Kadaster
13.03
Gebiedsontwikkeling
13.03.01 Opdrachten

25.208
10.993
2.642

0
0
0

– 1.329
– 1.066
1.734

2.501
145
– 2.257

41
– 599
– 823

26.421
9.473
1.296

13.03.02 Subsidies

60

0

0

0

– 12

48

13.03.03 Bijdrage aan agentschappen

0

0

0

2.402

0

2.402

– waarvan bijdrage aan RWS
13.03.04 Bijdrage aan medeoverheden

0
8.291

0
0

0
– 2.800

2.402
0

0
236

2.402
5.727

– Projecten BIRK
– Projecten Nota Ruimte
– Projecten Bestaand Rotterdams
Gebied
13.04
Ruimtegebruik bodem
13.04.01 Opdrachten

4.432
1.309
2.550

0
0
0

– 2.800
0
0

1.309
– 1.309
0

236
0
0

3.177
0
2.550

40.721
5.054

0
0

1.794
1.369

– 23.399
– 464

– 393
– 232

18.723
5.727

13.04.02 Subsidies

12.000

0

6.204

– 10.708

3

7.499

– Bedrijvenregeling
– Bodemsanering NS
– Subsidies Caribisch Nederland
– Overige subsidies
13.04.03 Bijdrage aan agentschappen

10.000
0
0
2.000
5.846

0
0
0
0
0

681
0
5.523
0
– 464

– 9.296
0
– 1.412
0
115

0
0
3
0
0

1.385
0
4.114
2.000
5.497

5.846

0

– 464

115

0

5.497

13.02
Geo-informatie
13.02.01 Opdrachten
13.02.02 Subsidies

– waarvan bijdrage aan RWS

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

7

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

13.04.04 Bijdrage aan medeoverheden

17.821

0

– 5.315

– 12.342

– 164

0

– Meerjarenprogramma Bodem
– Programma Gebiedsgericht instrumentarium
13.04.07 Bekostiging

14.910
2.911

0
0

– 2.548
– 2.767

– 12.198
– 144

– 164
0

0
0

0

0

0

0

0

0

– Uitvoering klimaatadaptie
13.05
Eenvoudig Beter
13.05.01 Opdrachten

0
13.134
6.309

0
0
0

0
46.154
27.145

0
4.021
4.135

0
519
519

0
63.828
38.108

– Eenvoudig Beter
13.05.02 Subsidies

6.309
0

0
0

27.145
9.000

4.135
0

519
0

38.108
9.000

13.05.03 Bijdrage aan agentschappen

6.825

0

10.009

– 114

0

16.720

– waarvan bijdrage aan RWS

6.825

0

10.009

– 114

0

16.720

Ontvangsten

3.824

0

5.000

3.268

156

12.248

13

Ruimtelijke ontwikkeling

Verplichtingen
De hogere realisatie van de verplichtingen komt met name door
RWS-activiteiten ten bedrage van € 21,6 miljoen voor het programma
ADSO (Aan De Slag met de Omgevingswet).
Daarnaast heeft er bij Ruimtegebruik Bodem een verplichtingenschuif
plaats gevonden van 2018 naar 2017 van in totaal € 2,7 miljoen. Het
betreft het aangaan van verplichtingen voor opdrachten in 2018 aan
Rijkswaterstaat voor het leveren van capaciteit met kennis en expertise op
het gebied van Duurzaam Stortbeheer en Serious Simulation. Ook is er
een verplichting aangegaan voor het verlenen van een opdracht aan het
Interprovinciaal Overleg (IPO) inzake het Landelijk Grondwater Register.1 2
Artikel 14 Wegen en verkeersveiligheid
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
14

Wegen en verkeersveiligheid

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 291

3.873

– 1.835

33.639

Verplichtingen

31.892

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

34.406
77%

0

11.215

3.612

– 3.054

46.179

14.01
Netwerk
14.01.01 Opdrachten

17.587
11.790

0
0

11.565
10.909

3.713
3.474

– 2.160
– 2.107

30.705
24.066

6.471
2.165
1.792

0
0
0

11.451
– 912
1.012

4.569
150
– 1.228

– 2.385
238
107

20.106
1.641
1.683

– Beter Benutten
– BOA wegverkeersbeleid
– Wegverkeersbeleid

1

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2017/12/14/voornaamste-budgettairemutaties-van-het-ministerie-van-infrastructuur-en-milieu-sinds-de-tweede-suppletoirebegroting-2017
2
https://www.rijksoverheid.nl/regering/bewindspersonen/cora-van-nieuwenhuizen/documenten/
kamerstukken/2018/02/28/voornaamste-budgettaire-mutaties-begrotingen-infrastructuur-enwaterstaat-sinds-de-tweede-suppletoire-begroting-2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

8

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– Overige opdrachten
14.01.02 Subsidies

1.362
1.176

0
0

– 642
0

– 17
– 46

– 67
– 53

636
1.077

14.01.03 Bijdrage aan agentschappen

4.621

0

656

285

0

5.562

– waarvan bijdrage aan RWS
14.02
Veiligheid
14.02.01 Opdrachten

4.621
16.819
6.766

0
0
0

656
– 350
– 514

285
– 101
– 335

0
– 894
– 666

5.562
15.474
5.251

14.02.02 Subsidies

8.539

0

– 352

194

– 200

8.181

– VVN
– SWOV
– Overige subsidies
14.02.03 Bijdrage aan agentschappen

3.744
4.020
775
584

0
0
0
0

– 93
– 240
– 19
0

55
99
40
12

– 183
–1
– 16
0

3.523
3.878
780
596

584
30

0
0

0
0

12
0

0
0

596
30

30
900

0
0

0
516

0
28

0
– 28

30
1.416

900

0

516

28

– 28

1.416

6.782

0

0

0

– 1.503

5.279

14

Wegen en verkeersveiligheid

– waarvan bijdrage aan RWS
14.02.05 Bijdrage aan internationale organisaties
– Euro NCAP
14.02.06 Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s
– CBR
Ontvangsten

Verplichtingen
De lagere verplichtingen worden o.a. veroorzaakt door vertraging van
opdrachten (zoals onderzoek fietsongevallen) of het niet doorgaan van
opdrachten in 2017. Daarnaast is de subsidievaststelling Veilig Verkeer
Nederland (VVN) vertraagd door het opvragen van een nieuwe
accountants- verklaring en zijn uitgaven voor de ITS-contracten dit jaar
lager uitgevallen vanwege productieproblemen bij leveranciers.
14.01 Netwerk
Opdrachten
De lagere uitgaven bij opdrachten Beter Benutten worden veroorzaakt
door vertraging in de productie van een aantal leveranciers met
betrekking tot Intelligente Transport Systemen (ITS). De ITS-contracten
zijn onderdeel van een publiek private samenwerking waarbij de
uitkomsten van testen de financieringsstroom bepalen. Door de
vertraging in de productie konden niet alle overeengekomen producten
worden geleverd in het vierde kwartaal van 2017.
Ontvangsten
De lagere ontvangsten worden met name veroorzaakt doordat er minder
ontvangsten zijn binnengekomen van de Stichting Buisleidingenstraat.
Hiertegenover staan € 0,5 miljoen aan extra ontvangsten vanuit de
bestuurlijke boetes.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

9

Artikel 16 Openbaar Vervoer en Spoor
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
16

Openbaar vervoer en Spoor

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 6.832

– 9.158

– 839

– 7.372

Verplichtingen

9.457

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

32.910
91%

0

– 2.198

– 8.696

– 3.212

18.804

16.01
OV en Spoor
16.01.01 Opdrachten

32.910
5.973

0
0

– 2.198
2.071

– 8.696
– 2.314

– 3.212
– 1.268

18.804
4.462

– ERTMS
– Overige opdrachten
16.01.02 Subsidies

0
5.973
23.562

0
0
0

47
2.024
– 4.141

0
– 2.314
– 6.444

0
– 1.268
– 1.924

47
4.415
11.053

– GSM-R
– Bodemsanering NS percelen
– Overige subsidies
16.01.03 Bijdrage aan agentschappen

20.283
0
3.279
1.022

0
0
0
0

– 8.999
0
4.858
– 128

– 7.674
0
1.230
18

– 38
0
– 1.886
0

3.572
0
7.481
912

– waarvan bijdrage aan KNMI
– waarvan bijdrage aan RWS
16.01.04 Bijdrage aan medeoverheden

0
1.022
2.253

0
0
0

44
– 172
0

0
18
44

0
0
0

44
868
2.297

– CLU Betuweroute en HSL
16.01.05 Bijdragen aan internationale organisaties

2.253
100

0
0

0
0

44
0

0
– 20

2.297
80

0

0

2.702

659

136

3.497

Ontvangsten

16.01 OV en Spoor
Opdrachten
De lagere uitgaven zijn het gevolg van de vorming van het nieuwe kabinet
en daaruit voortvloeiend nieuw beleid. Hierdoor is in de loop van 2017
terughoudend omgegaan met het verstrekken van (nieuwe) opdrachten en
zijn ook diverse opdrachten vertraagd. Het betreft vooral verschillende
opdrachtbudgetten binnen Openbaar Vervoer en Spoor en Unit Strategie.
Subsidies
De lagere uitgaven bij subsidies worden veroorzaakt doordat aanzienlijk
minder gebruik is gemaakt van de subsidieregeling Derde Spoor
Duitsland (waarbij vervoerders compensatie mogen aanvragen bij ProRail
als ze vanwege werkzaamheden aan het Derde spoor in Duitsland
omgeleid moeten worden via andere grensovergangen), als gevolg van
minder werkzaamheden dan voorzien. De niet uitgeputte middelen
worden middels artikel 26 teruggeboekt naar het Infrastructuurfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

10

Artikel 17 Luchtvaart
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
17

Luchtvaart

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 2.923

10.285

– 6.835

12.483

Verplichtingen

11.956

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

14.049
1

0

– 31

4.656

– 3.692

14.982

17.01
Luchtvaart
17.01.01 Opdrachten

14.049
8.739

0
0

– 31
– 823

4.656
2.615

– 3.692
– 3.344

14.982
7.187

– Opdrachten GIS
– Overige opdrachten
17.01.02 Subsidies

3.487
5.252
3.664

0
0
0

– 37
– 786
755

1.390
1.225
2.039

– 3.074
– 270
– 93

1.766
5.421
6.365

17.01.03 Bijdrage aan agentschappen

69

0

37

2

0

108

– waarvan bijdrage aan RWS (Caribisch
Nederland)
– waarvan bijdrage aan RWS
– waarvan bijdrage aan KNMI
17.01.05 Bijdrage aan internationale organisaties
17.01.06 Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s

0

0

0

0

0

0

49
20
1.477

0
0
0

37
0
0

2
0
0

0
0
– 230

88
20
1.247

100

0

0

0

– 25

75

– LVNL

100

0

0

0

– 25

75

Ontvangsten

325

0

833

135

– 56

1.237

Verplichtingen
De lagere verplichtingen worden met name veroorzaakt door lagere
aangegane verplichtingen voor de behandeling en uitbetaling van
schadeclaims Schiphol (€ 4,8 miljoen) en lagere aangegane verplichtingen voor klachtafhandeling- in het kader van Geluidsisolatie Schiphol
(GIS) (€ 0,5 miljoen). Daarnaast zijn o.a. een geplande aankoop van een
pand in het kader van veiligheidssloopzones niet doorgegaan (€ 0,6
miljoen) en is de contributie aan het International Civil Aviation Organization (ICAO) lager uitgevallen dan geraamd (€ 0,3 miljoen).
17.01 Luchtvaart
Opdrachten
De lagere uitgaven worden voornamelijk veroorzaakt doordat minder
woningen in de veiligheidssloopzone zijn aangekocht dan geraamd (€ 2,7
miljoen). Daarnaast zijn er lagere uitgaven voor de behandeling en
uitbetaling van schadeclaims Schiphol (€ 0,3 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

11

Artikel 18 Scheepvaart en Havens
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
18

Scheepvaart en Havens

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

23.471

7.269

– 11.580

30.825

Verplichtingen

11.665

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

27.752
97%

0

3.611

– 247

– 1.707

29.409

18.01
Scheepvaart en havens
18.01.01 Opdrachten

27.752
16.908

0
0

3.611
3.202

– 247
– 511

– 1.707
– 1.392

29.409
18.207

– Topsector logistiek
– Caribisch Nederland
– Overige opdrachten
18.01.02 Subsidies

15.323
0
1.585
8.225

0
0
0
0

2.830
100
272
711

– 1.340
1.310
– 481
– 314

–3
– 1.269
– 120
– 117

16.810
141
1.256
8.505

– Topsector logistiek
– Overige subsidies
18.01.03 Bijdrage aan agentschappen

7.775
450
1.441

0
0
0

75
636
– 327

0
– 314
23

– 75
– 42
0

7.775
730
1.137

– waarvan bijdrage aan RWS
18.01.05 Bijdragen aan internationale organisaties

1.441
1.178

0
0

– 327
25

23
555

0
– 198

1.137
1.560

0

0

700

69

25

794

Ontvangsten

Verplichtingen
De lagere verplichtingenrealisatie is met name het gevolg van de latere
gunning van de opdracht tot pier herstel Bonaire en van het feit dat
voorziene publicatie van de subsidieregeling topsector logistiek niet in
2017 is gerealiseerd.
18.01 Scheepvaart en havens
Opdrachten
De lagere kasrealisatie komt voornamelijk door het temporiseren van
reguliere opdrachten ten behoeve van de noodhulp aan het Caribisch
gebied als gevolg van orkaan Irma. De gemaakte uitgaven in 2017 voor
genoemde noodhulp zijn uiteindelijk gedekt uit het gevormde Noodfonds
Caribisch Nederland van Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Artikel 19 Klimaat
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
19

Klimaat

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

14.652

4.289

– 130.138

– 51.002

Verplichtingen

60.195

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

61.434
80%

0

17.526

– 4.932

– 3.553

70.475

19.01

13.244

0

12.167

– 7.162

– 573

17.676

Tegengaan klimaatverandering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

12

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

2.506

0

9.762

– 8.325

– 542

3.401

0

0

1.987

657

– 31

2.613

19.01.03 Bijdrage aan agentschappen

10.738

0

418

506

0

11.662

– Waarvan bijdrage aan KNMI
– Waarvan bijdrage aan Nea
– Waarvan bijdrage aan RWS
19.02
Internationaal beleid, coördinatie en
samenwerking
19.02.01 Opdrachten

398
6.934
3.406
48.190

0
0
0
0

– 40
818
– 360
5.359

66
375
65
– 192.133

0
0
0
– 2.980

424
8.127
3.111
52.799

7.643

0

– 1.679

– 2.125

– 1.191

2.648

– Uitvoering CDM
– RIVM
– Interreg
– Overige opdrachten
19.02.02 Subsidies

0
0
322
7.321
1.533

0
0
0
0
0

0
0
0
– 1.679
– 235

0
0
– 260
– 1.865
– 63.336

47
0
– 62
– 1.176
– 46

47
0
0
2.601
650

– Interreg
– Overige subsidies
19.02.03 Bijdrage aan agentschappen

1.533
0
36.695

0
0
0

– 235
0
4.873

– 63.336
– 63.336
– 63.336

– 46
0
18

650
0
46.008

– waarvan bijdrage aan RIVM
– waarvan bijdrage aan RVO
– waarvan bijdrage aan RWS
19.02.05 Bijdrage aan internationale organisaties

29.308
7.008
379
2.319

0
0
0
0

2.374
2.619
– 120
2.400

– 63.336
– 63.336
– 63.336
– 63.336

20
–2
0
– 1.761

34.755
11.003
250
3.493

226.500

0

3.900

– 63.336

31.733

198.797

19

Klimaat

19.01.01 Opdrachten
19.01.02 Subsidies

Ontvangsten

Verplichtingen
In 2017 zijn de raamovereenkomsten met de internationale
CDM-uitvoeringsorganisaties financieel afgewikkeld. De resterende
verplichtingen van € 127 miljoen zijn afgeboekt.
19.02 Internationaal beleid, coördinatie en samenwerking
Opdrachten
Dit betreft met name lagere uitgaven in het kader van HGIS omdat in 2017
minder opdrachten zijn verstrekt dan aanvankelijk voorzien en op de wel
verstrekte opdrachten zijn minder facturen ontvangen dan geraamd
waardoor budget pas volgend jaar nodig is.
Bijdragen aan internationale organisaties
Dit betreft met name de lagere realisatie m.b.t. de Wereldbank gelden. In
2017 is besloten om de herbesteding van de via de Wereldbank terugontvangen vrijgevallen CDM-middelen van € 1,5 miljoen later te laten
plaatsvinden. Daarnaast zijn enkele bedragen lager uitgevallen dan
geraamd, en konden in 2017 geplande betalingen deels niet worden
gedaan in 2017 en zijn daarom doorgeschoven naar 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

13

Ontvangsten
De hogere ontvangsten zijn hoofdzakelijk veroorzaakt doordat de
veilingopbrengsten in het kader van het Emission Trade System (ETS)
ruim € 30 miljoen hoger zijn uitgevallen dan de vastgestelde raming.
Artikel 20 Lucht en geluid
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
20

Lucht en Geluid

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 12.074

5.408

– 26.294

17

Verplichtingen

32.977

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

30.402
93%

0

– 11.899

1.814

246

20.563

20.01

Luchtkwaliteit en tegengaan geluidshinder
20.01.01 Opdrachten

30.402

0

– 11.899

1.814

246

20.563

5.013

0

59

1.152

283

6.507

– Verkeersemissies
– Geluid- en luchtsanering
– Overige opdrachten
20.01.02 Subsidies

1.035
3.978
0
1.004

0
0
0
0

746
– 1.031
344
– 1.000

305
– 135
982
0

360
913
– 990
–4

2.446
3.725
336
0

– Euro 6 en Euro-VI
– Verkeersemissies
20.01.03 Bijdrage aan agentschappen

0
1.004
1.419

0
0
0

0
– 1.000
267

0
0
36

0
–4
0

0
0
1.722

– waarvan bijdrage aan RWS
20.01.04 Bijdrage aan medeoverheden

1.419
22.020

0
0

267
– 11.400

36
626

0
– 33

1.722
11.213

– NSL
– Wegverkeerlawaai
– Overige bijdrage medeoverheden
20.01.07 Bekostiging

385
21.635
0
946

0
0
0
0

0
– 11.400
0
175

– 352
978
0
0

– 33
0
0
0

0
11.213
0
1.121

0

0

0

0

179

179

Ontvangsten

Verplichtingen
De lagere verplichtingenrealisatie wordt met name veroorzaakt door een
afboeking vanwege de lagere realisatie op de subsidie Geluidssanering.
Artikel 21 Duurzaamheid
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
21

Duurzaamheid

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

4.031

540

– 28.188

– 4.746

Verplichtingen

18.871

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

20.900
89%

0

1.649

– 232

– 576

21.741

21.04
Duurzaamheidsinstrumentarium
21.04.01 Opdrachten

1.594
1.394

0
0

1.576
1.776

– 2.051
– 2.051

– 501
– 501

618
618

200

0

– 200

0

0

0

21.04.03 Bijdrage aan agentschappen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

14

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– waarvan bijdrage aan RWS
21.05
Duurzame Productketens
21.05.01 Opdrachten

200
16.184
8.733

0
0
0

– 200
1.866
835

0
2.302
1.021

0
93
– 161

0
20.445
10.724

– Uitvoering Duurzame productketens
– Caribisch Nederland afvalbeheer
– Overige opdrachten
21.05.02 Subsidies

7.182
1.551
0
621

0
0
0
0

– 3.290
1.551
2.574
822

470
0
551
1.140

1.492
– 1.653
296
– 42

5.854
1.449
3.421
2.541

21.05.03 Bijdrage aan agentschappen

6.830

0

209

141

0

7.180

– waarvan bijdrage aan RWS
21.06
Natuurlijk kapitaal
21.06.01 Opdrachten

6.830
3.122
1.460

0
0
0

209
– 1.793
– 319

141
– 483
– 295

0
– 168
– 168

7.180
678
678

287

0

– 99

– 188

0

0

21.06.03 Bijdrage aan agentschappen

1.375

0

– 1.375

0

0

0

– waarvan bijdrage aan RWS
Ontvangsten

1.375
0

0
0

– 1.375
0

0
591

0
27

0
618

21

Duurzaamheid

21.06.02 Subsidies

Verplichtingen
De openstaande subsidieverplichting inzake verpakkings- en zwerfafval
met Stichting Afvalfonds is afgewikkeld en afgeboekt. Daarnaast was een
aantal activiteiten nog niet gereed genoeg om tot opdrachtverlening te
komen.
Artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico’s
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
22

Omgevingsveiligheid en milieurisico’s

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 2.881

14.680

– 6.681

38.226

Verplichtingen

33.108

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

33.780
92%

0

9.587

4.189

– 2.126

45.430

22.01
Veiligheid chemische stoffen
22.01.01 Opdrachten

5.853
3.312

0
0

2.373
1.289

– 573
– 614

– 1.786
– 603

5.867
3.384

600

0

1.120

0

– 1.183

537

– NANoREG
– Overige subsidies
22.01.03 Bijdrage aan agentschappen

425
175
1.941

910
210
0

910
210
– 36

0
0
41

– 1.284
101
0

51
486
1.946

– waarvan bijdrage aan RWS
22.01.05 Bijdragen aan internationale organisaties
22.02
Veiligheid biotechnologie
22.02.01 Opdrachten

1.941
0

0
0

– 36
0

41
0

0
0

1.946
0

3.070
3.070

0
0

0
0

– 170
– 170

52
52

2.952
2.952

22.02.05 Bijdragen aan internationale organisaties
22.03
Veiligheid bedrijven en transport
22.03.01 Opdrachten

0

0

0

0

0

0

24.857
4.377

0
0

7.214
– 1.004

4.932
878

– 392
– 446

36.611
3.805

22.01.02 Subsidies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

15

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– Omgevingsveiligheid
– Overige opdrachten
22.03.02 Subsidies

389
3.988
14.768

0
0
0

– 535
– 469
9.028

– 49
927
3.414

1.500
– 1.946
88

1.305
2.500
27.298

– Asbest en safety deals
– Overige subsidies
22.03.03 Bijdrage aan agentschappen

12.278
2.490
2.666

0
0
0

9.009
19
– 810

3.714
– 300
40

1.271
– 1.183
0

26.272
1.026
1.896

– waarvan bijdrage aan RWS
22.03.04 Bijdragen aan medeoverheden

2.666
0

0
0

– 810
0

40
0

0
0

1.896
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

3.046

0

0

600

– 34

3.612

675

0

1.757

660

– 2.366

726

22

Omgevingsveiligheid en milieurisico’s

– Bijdragen asbestsanering
– Bijdragen programma Externe
Veiligheid
– Overige bijdragen aan medeoverheden
22.03.05 Bijdragen aan internationale organisaties
22.03.09 Inkomensoverdracht

Ontvangsten

Verplichtingen
De onderuitputting van het verplichtingenbudget wordt met name
veroorzaakt doordat het in 2017 gepubliceerde budget voor de subsidieregeling Verwijderen Asbestdaken 2018 (dat ten laste van het verplichtingenbudget 2017 is geboekt) € 12,5 miljoen is i.p.v. het geraamde
budget van € 15 miljoen. Omdat het budget lager is uitgevallen, zijn er
minder verplichtingen aangegaan. Daarnaast heeft publicatie van de
subsidieregeling versterken omgevingsveiligheid chemische sector voor
2018 niet in 2017 plaatsgevonden, maar begin 2018 (€ 2 miljoen). De
resterende € 1 miljoen budget onderuitputting is vrijgevallen, omdat dit
niet is aangewend voor het aangaan van nieuwe opdrachten.
22.01 Veiligheid chemische stoffen
Subsidies
Voor de uitvoering van de EU-programma’s Prosafe en NaNoReg ontvangt
het Ministerie van IenM een bijdrage van de Europese Commissie. Met
deze bijdrage worden de kosten die het RIVM maakt voor de uitvoering
van beide programma’s gefinancierd. De bijdrage is in 2017 geraamd voor
€ 2,1 miljoen. De Europese Commissie keert de bijdrage echter niet meer
in 2017, maar pas in 2018 uit. Hierdoor vindt de uitbetaling aan het RIVM
volgend jaar plaats.
22.03 Veiligheid bedrijven en transport
Opdrachten
De realisatiestand aan de uitgaven kant heeft met name betrekking op
opdrachten aan de RVO. De RVO verstrekt de regeling voor omgevingsveiligheid chemische sector. Hiervoor zijn minder subsidies toegekend en
uitgekeerd dan aan het begin van het jaar was verwacht (€ 1,5 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

16

Subsidies
Eind 2017 het budget voor de subsidieregeling Verwijderen Asbestdaken
met € 1,2 miljoen verhoogd. De verhoging kon vanuit de lagere uitgaven
subsidieregeling versterken omgevingsveiligheid chemische sector
worden gecompenseerd.
Ontvangsten
De lagere ontvangsten worden met name veroorzaakt door vertraging van
de afrekening van de projecten NaNoREG en Prosafe vanuit de Europese
Commissie. De afrekening zal plaatsvinden in 2018 in plaats van 2017.
Artikel 23 Meteorologie, seismologie en aardobservatie
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
23

Meteorologie, seismologie en
aardobservatie

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 64

3.806

– 3.240

43.088

Verplichtingen

42.586

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

41.719
100%

0

– 137

2.446

– 69

43.959

23.01
Meteorologie en seismologie
23.01.03 Bijdrage aan het agentschap KNMI

24.690
23.823

0
0

– 137
– 210

2.242
2.242

– 69
0

26.726
25.855

– Meteorologie
– Seismologie
23.01.05 Bijdrage aan internationale organisaties
– Contributie WMO (HGIS)
23.02
Aardobservatie
23.02.03 Bijdrage aan het agentschap KNMI

23.389
434
867

0
0
0

– 210
0
73

2.015
227
0

0
0
– 69

25.194
661
871

867
17.029
17.029

0
0
0

73
0
0

0
204
204

– 69
0
0

871
17.233
17.233

17.029

0

0

204

0

17.233

0

0

0

0

0

0

– Aardobservatie
Ontvangsten

Verplichtingen
De hogere verplichtingen worden veroorzaakt door een technische
correctie waarmee kas en verplichtingen weer in evenwicht worden
gebracht. Het verschil is ontstaan doordat er bij de Najaarsnota abusievelijk een te hoog verplichtingenbedrag is toegekend. Dit wordt nu
gecorrigeerd.
Artikel 24 Handhaving en toezicht
24

Handhaving en toezicht

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 4.912

2.110

0

106.759

Verplichtingen

109.561

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

109.561
100%

0

– 4.912

2.110

0

106.759

24.01

109.561

0

– 4.912

2.110

0

106.759

Handhaving en toezicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

17

24

Handhaving en toezicht

24.01.03 Bijdrage aan het agentschap ILT
– Afval, industrie en bedrijven
– Rail en wegvervoer
– Scheepvaart
– Luchtvaart
– Water, producten en stoffen
Ontvangsten

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

109.561

0

– 4.912

2.110

0

106.759

24.549
24.765
21.089
17.352
21.806

0
0
0
0
0

– 1.224
– 1.239
– 1.026
– 852
– 571

421
774
108
353
454

0
0
0
0
0

23.746
24.300
20.171
16.853
21.689

0

0

0

0

0

0

De wijzigingen bij Slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
Artikel 25 Brede doeluitkering
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

Verplichtingen
Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht:

866.780
888.311
100%

0

– 6.299
26.738

18.364
15.228

47.538
0

926.383
930.277

25.01

888.311

0

26.738

15.228

0

930.277

0

0

0

0

0

0

25

Brede doeluitkering

Brede doeluitkering
Ontvangsten

Verplichtingen
De hogere verplichtingen worden voornamelijk veroorzaakt door een
verplichting van € 26,4 miljoen die is aangegaan om de bijdrage aan BDU
regio’s te kunnen verstrekken in 2017 t.b.v. het programma Beter
Benutten. De dekking is voorzien op het Infrastructuurfonds vanuit artikel
12. Teneinde de bijdrage BDU voor 2018 op prijspeil 2017 te kunnen
verplichten is verplichtingen- ruimte naar voren gehaald ter hoogte van
€ 6,9 miljoen.3
Daarnaast bleek bij het vastleggen van de verplichting voor 2018, in 2017
reeds verplichtingen voor de beschikking van 2017 te zijn vastgelegd van
€ 14,2 miljoen.4

3

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2017/12/14/voornaamste-budgettairemutaties-van-het-ministerie-van-infrastructuur-en-milieu-sinds-de-tweede-suppletoirebegroting-2017
4
https://www.rijksoverheid.nl/regering/bewindspersonen/cora-van-nieuwenhuizen/documenten/
kamerstukken/2018/02/28/voornaamste-budgettaire-mutaties-begrotingen-infrastructuur-enwaterstaat-sinds-de-tweede-suppletoire-begroting-2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

18

Artikel 26 Bijdrage investeringsfondsen
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
26

Bijdrage investeringsfondsen

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

– 485.970

– 438.147

15.629

5.259.841

Verplichtingen

6.168.329

Uitgaven:

6.168.329

0

– 485.970

– 427.221

4.703

5.259.841

26.01
26.02

5.450.478
717.851

0
0

– 417.251
– 68.719

– 433.108
5.887

4.703
0

4.604.822
655.019

0

0

0

0

0

0

Bijdrage aan het Infrastructuurfonds
Bijdrage aan het Deltafonds
Ontvangsten

Verplichtingen
Bij Slotwet is een verplichtingencorrectie doorgevoerd, omdat artikel 26
een administratief begrotingstechnisch artikel is waarbij de en kas en
verplichtingen aan elkaar gelijk behoren te zijn. Het betreft hier de
bijdrage vanuit de beleidsbegroting van Hoofdstuk XII aan het Infrastructuurfonds ten behoeve van uitgaven die op het fonds worden verantwoord.
2.3 De niet-beleidsartikelen
Artikel 97 Algemeen departement
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
97

Algemeen departement

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

101.008

4.725

– 17.259

131.783

Verplichtingen

43.309

Uitgaven:

50.480

0

98.105

– 30.897

– 2.766

114.922

97.01
IenM-brede programmamiddelen
97.01.01 Opdrachten

50.480
22.618

0
0

98.105
95.594

– 30.897

– 2.766

114.922

– Onderzoeken ANVS
– Overige opdrachten
97.01.02 Subsidies

3.696
18.922
1.430

0
0
0

– 79
95.673
0

– 31.621
72
– 31.693

– 2.185
578
– 2.763

84.406
4.267
80.139

392

– 481

1.341

97.01.03 Bijdrage aan agentschappen

21.205

0

2.511

– waarvan bijdrage aan KNMI
– waarvan bijdrage aan ILT
– waarvan bijdrage aan RWS
– waarvan bijdrage aan RIVM
97.01.06 Bijdrage aan ZBO en RWT

213
12.188
2.422
6.382
5.227

0
0
0
0
0

2.370
0
141
0
0

332
0
224
62
46

0
0
0
0
0

24.048
2.583
12.412
2.625
6.428

– StAB

5.227

0

0

0
0

– 100
– 100

5.127
5.127

Ontvangsten

2.189

0

0

– 893

– 960

336

Verplichtingen
In de brief (Kamerstukken II 2015–2016 33 400, nr. 79) van 8 juli 2016 is de
Tweede Kamer geïnformeerd over de aanschaf van een vervangend
Regeringsvliegtuig. Bij Voorjaarsnota 2017 is € 90 miljoen toegevoegd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

19

aan de begroting van IenM voor de vervanging van het Regeringsvliegtuig
in 2017. Het koopcontract voor de levering van het nieuwe regeringsvliegtuig is getekend en het oude regeringsvliegtuig is verkocht. Een deel
van de betaling vindt niet meer in 2017 plaatst waardoor deze middelen
doorschuiven naar volgend jaar.
97.01 IenM -brede programmamiddelen
Overige opdrachten
Voor de vervanging van het Regeringsvliegtuig is in 2017 minder
uitgegeven dan geraamd. Dit omdat een deel van de betalingen pas in
2018 en 2019 plaats vindt.
Ontvangsten
De ontvangsten zijn lager dan geraamd. Als gevolg van het uitfaseren van
het oude Regeringsvliegtuig zijn er minder vluchten doorbelast aan
andere departementen en zijn daarmee de ontvangsten lager. Daarnaast
was sprake van diverse vertragingen bij projecten en uitgestelde
facturering waardoor verrekening niet in 2017 heeft plaatsgevonden.
Artikel 98 Apparaat van het kerndepartement
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
98

Apparaatsuitgaven kerndepartement

Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(1+2+3+4+5)

21.945

– 2.519

34.217

371.490

Verplichtingen

317.847

Uitgaven:

321.827

0

24.596

– 2.723

– 9.283

334.417

98.01

218.900
192.144
17.418
9.338
102.927
19.845
54.937
28.145

0
0
0
0
0
0
0
0

10.284
3.385
7.058
– 159
14.312
5.283
5.381
3.648

5.212
3.418
2.665
– 871
– 7.935
– 2.807
3.256
– 8.384

– 6.226
– 458
– 5.288
– 480
– 3.057
– 504
2.981
– 5.534

228.170
198.489
21.853
7.828
106.247
21.817
66.555
17.875

3.530

0

14.202

650

– 158

18.224

98.02

Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– waarvan overige personele uitgaven
Materiele uitgaven
– waarvan ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s
– waarvan overige materiële uitgaven
Ontvangsten

Verplichtingen
De hogere verplichtingenrealisatie betreft voornamelijk aangegane
opdrachten waarvan de kaseffecten in 2018 en later zijn, o.a. de
verlenging van het contract met ATOS voor het beheer van SAP, de
Hosting van het Omgevingsloket Online, het systeem voor Elektronisch
bestellen en factureren en RSSO ICT. Daarnaast betreft het verplichtingen,
aangegaan voor Batenlasten diensten waarvan de ontvangsten/ verrekening niet meer in 2017 zijn gerealiseerd. Hierdoor moeten de verplichtingen die hiermee samenhangen ten laste van artikel 98 worden
gebracht. Tot slot gaat het om aangegane inhuurcontracten met kaseffecten in latere jaren. In de brieven naar de Kamer zijn de verplichtingenschuiven op dit artikel nader toegelicht (Kamerstukken II 2017–2018
34 775, nr. 64 en 72).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

20

98.01 Personele uitgaven
De lagere uitgaven voor externe inhuur worden voornamelijk verklaard
doordat begrootte kosten inhuur externen uiteindelijk door middel van
inbesteding zijn gerealiseerd. Daarnaast zijn de uitgaven voor inhuur lager
dan voorzien als gevolg van vertraging bij de (verrekening van) contracten
en betaling van facturen, voornamelijk met betrekking tot de projecten
Beter Benutten, OVS en Eenvoudig Beter. Voor overige personele uitgaven
zijn door verzekeringsmaatschappijen minder kosten in rekening gebracht
dan voorzien.
98.02 Materiële uitgaven
De uitgaven voor ICT zijn lager dan begroot. Dit betreft voornamelijk
overlopende factureringen en betaling van 2017 naar 2018. De hogere
bijdrage aan rijksbrede SSO’s wordt met name veroorzaakt door uitgaven,
gedaan voor Baten-Lastendiensten van IenM waarvan de ontvangsten niet
meer in 2017 zijn gerealiseerd en deze uitgaven ten laste van artikel 98
moeten worden verantwoord. Lagere uitgaven aan overige materiële
kosten zijn het gevolg van opgelopen vertragingen bij diverse projecten
o.a de kosten voor aanpassingen aan het pand aan de Rijnstraat worden
naar verwachting in 2018 verrekend. Het deel met betrekking tot ERTMS
dat niet is uitgegeven wordt teruggeboekt naar het Infrastructuurfonds.
Artikel 99 Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2017 (Bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting

Mutaties
via NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie 2017

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)=(3+4+5)

Verplichtingen

21

0

136.801

– 108.772

– 28.050

0

Uitgaven:

21

0

136.801

– 108.772

– 28.050

0

Nominaal en onvoorzien

21

0

136.801

– 108.772

0

0

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

99

Nominaal en onvoorzien

Verplichtingen
Bij de augustusbesluitvorming is besloten tot een reservering voor de
complexe sanering van het Zeeuwse industrieterrein Thermphos van
€ 27,7 miljoen op de begroting Hoofdstuk XII in het jaar 2017 (TK 29 826
nr. 90). Deze reservering is bij Miljoenennota 2018 toegevoegd aan artikel
99 Nominaal en Onvoorzien. Uiteindelijk is deze reservering niet meer in
2017 tot uitputting gekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 4

21