Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1914
Vragen van het lid Dijksma (PvdA) aan de Minister voor Medische Zorg over
het bericht «Zorgverzekeraars beleggen zelf in peperdure medicijnen»
(ingezonden 5 april 2018).
Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 25 april 2018).
Vraag 1
Kent u het bericht «Zorgverzekeraars beleggen zelf in peperdure medicijnen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat zorgverzekeraars beleggen in omstreden medicijnfabrikanten?
Antwoord 2
Ik vind het belangrijk te benadrukken dat zorgverzekeraars private partijen zijn
die zelf gaan over het beleggingsbeleid dat zij voeren. VWS heeft naar
aanleiding van dit bericht gevraagd aan de zorgverzekeraars of zij beleggen in
de farmaceutische industrie en wat daarvan de beweegredenen zijn.
Zorgverzekeraars laten weten dat een klein deel van het belegd vermogen,
namelijk maximaal 1%, wordt belegt in de farmaceutische industrie. Het gaat
dan niet alleen om beleggingen in de drie genoemde farmaceutische
bedrijven, het belegd vermogen daarin is in lijn met de berichten in het
nieuws, enkele miljoenen euro’s. Met deze beleggingen willen verzekeraars
invloed uitoefenen op het te voeren beleid van de farmaceut, zo hebben zij
mij laten weten. Hierbij geldt dat deze invloed relatief beperkt is gegeven de
omvang van de investering.
Vraag 3
Deelt u de mening van sommige deskundigen die stellen dat dit type
beleggingen een verkeerd signaal zijn omdat verzekeraars beleggen in
fabrikanten die de zorgkosten onnodig laten oplopen? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20172018-1914
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Volkskrant, 4 april 2018, «Zorgverzekeraars beleggen zelf in peperdure medicijnen».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Nee, die mening deel ik niet. De farmaceutische industrie moet worden
gezien als een van de terreinen waarin zorgverzekeraars beleggen. Spreiding
van het belegd vermogen is onderdeel van een prudent beleggingsbeleid.
Zorgverzekeraars hanteren een maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid en verschillende verzekeraars oefenen via «engagement programma’s»
maatschappelijke invloed uit op de farmaceutische industrie.
Zorgverzekeraars kennen een code voor duurzaam beleggen van het verbond
van Verzekeraars. Er wordt belegd in maatschappelijk verantwoorde (ESG)
fondsen. Dit zijn fondsen waarbij er sprake is van een duurzaam beleggingsbeleid. Voor deze beleggingen geldt een uitsluitingbeleid voor bedrijven die
betrokken zijn bij bijvoorbeeld de tabaksindustrie, wapenhandel en schendingen van mensenrechten. De farmaceutische industrie wordt niet op voorhand
uitgesloten zij vervullen immers een belangrijke functie in het verlenen van
zorg.
Veel verzekeraars hebben richting VWS aangegeven ook op enige wijze, zij
het zelf, of via een vermogensbeheerder, invloed uit te oefenen op het
maatschappelijk verantwoorde beleid van de organisaties waarin zij beleggen,
de zogeheten «engagement programma’s». Eén van die programma’s focust
ook op het bevorderen van verantwoorde prijsstelling in de farmaceutische
industrie. Hierbij geldt dat de invloed van de Nederlandse zorgverzekeraars
relatief beperkt is gegeven de omvang van de investering. De zorgverzekeraars geven aan dat wanneer er sprake is van overtredingen van de onderliggende principes van de ESG fondsen hierover de dialoog wordt aangegaan.
Als dit geen resultaat oplevert vindt uitsluiting plaats, wat inhoudt dat de
verzekeraars niet meer beleggen in de betreffende bedrijven, dat gebeurt ook
regelmatig. Voorbeelden hiervan zijn het niet langer beleggen in Biogen en
Gilead Sciences door VGZ en Valeant Pharmaceuticals en Novartis door
Menzis. Het is belangrijk te beseffen dat zorgverzekeraars wanneer zij niet
meer beleggen in de betreffende bedrijven, ook geen invloed meer kunnen
uitoefenen op de farmaceuten via de benoemde «engagement programma’s».
Vraag 4
Is het beleggingsbeleid van zorgverzekeraars überhaupt onderwerp van
gesprek tussen uw ministerie en de zorgverzekeraars? Zo ja, kunt u over de
inhoud van deze gesprekken openheid van zaken geven? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 4
Het beleggingsbeleid van verzekeraars is niet aan mij, maar aan de zorgverzekeraars zelf. Uiteraard vind ik het belangrijk dat zij een maatschappelijk
verantwoord beleggingsbeleid voeren en heb hier naar aanleiding van de
berichtgeving navraag naar gedaan bij de verzekeraars. Zie voor de uitkomsten hiervan mijn antwoorden op vraag 3 en 5.
Vraag 5
Kent u voorbeelden van invloed die verzekeraars dankzij hun beleggingen in
medicijnfabrikanten hebben kunnen uitoefenen op de ontwikkeling, beschikbaarheid en betaalbaarheid van medicijnen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Verschillende verzekeraars hebben richting VWS aangegeven via «engagement programma’s», al dan niet via een vermogensbeheerder, invloed uit te
oefenen op het beleid van de farmaceutische industrie (zie ook mijn
antwoorden op vraag 2 en 3). Het gaat dan bijvoorbeeld om het op tafel
krijgen van het kostenmodel van farmaceuten of het aanspreken van
organisaties op het maatschappelijk verantwoorde beleid.
Vraag 6
Bent u bereid in gesprek te gaan met zorgverzekeraars om hen te bewegen te
stoppen met omstreden beleggingen, en de uitkomst van dit gesprek te
melden aan de Kamer? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 6
De informatie die verzekeraars met VWS hebben gedeeld, geven geen
aanleiding om hen op te roepen te stoppen met beleggingen in de farmaceutische industrie. Zorgverzekeraars voeren een maatschappelijk verantwoord
beleggingsbeleid. Verschillende verzekeraars oefenen via «engagement
programma’s» invloed uit op de farmaceutische industrie. Ik vind het goed
dat zorgverzekeraars scherp zijn op waar zij hun vermogen beleggen, maar
het blijft de verantwoordelijkheid van zorgverzekeraars zelf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3