> Retouradres
OPENBAAR

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
T.a.v. De Programmadirecteur Vrachtwagenheffing en
tijdelijke tolheffing,
Postbus 20901
2500 EX Den Haag

ILT
Omgeving en Dienstverlening
Netwerken transport
Contactpersoon
Senior Adviseur

Ons kenmerk
ILT-2021/52722
Uw kenmerk
IENW/BSK-2021/183546

Datum
Betreft

14 september 2021
HUF-toets Wijzigingsbesluit tijdelijke tolheffing

Geachte heer

,

In reactie op uw verzoek van 25 juni 2021 (kenmerk: IENW/BSK-2021/183546)
om een handhaafbaarheids-, uitvoerbaarheids- en fraudebestendigheidstoets
(HUF-toets) uit te voeren op het concept Wijzigingswet tijdelijke tolheffing
Blankenburgverbinding en ViA15 (hierna: Wijziging THH), bericht ik u als volgt.
Ik stel vast dat de aard en het doel van de taken die u aan de ILT wenst toe te
wijzen (staande houding en het fysiek innen van de boete) verschillen van de
taken die de ILT op dit moment heeft op het gebied van het wegvervoer.
Op dit moment houdt de ILT toezicht op de naleving van de regels voor
beroepsvervoer. Zoals onze medewerkers al met medewerkers van uw
programmadirectie hebben besproken, bestaat het overgrote deel van de
doelgroep van deze taken echter uit bestuurders van personenauto’s die
particulier vervoer verrichten. Daarmee zijn deze taken voor de ILT
wezensvreemd, en daardoor is de ILT niet geëquipeerd om toezicht te houden op
deze groep.
In 2016 heeft de ILT in de toenmalige HUF-toets op de Wet tijdelijke tolheffing
Blankenburgverbinding en ViAl5 aangegeven eventueel wel een rol te kunnen
gaan spelen in het toezicht op de naleving van de desbetreffende regels voor het
beroepsmatige wegvervoer. Feitelijk zou de ILT dit toezicht inderdaad kunnen
inrichten. Daarbij plaats ik wel de kanttekening dat het mijns inziens veel
efficiënter zou zijn om voor staande houding en inning van (alle) boetes voor
overtreding van de TTH gebruik te maken van reeds bestaande
samenwerkingsverbanden en werkwijzen, zoals de ANPR-fuiken die door de politie
worden gebruikt voor inning van andere openstaande boetes; ik acht het niet
efficiënt om het specifieke deel dat het beroepsvervoer betreft (exclusief) bij de
ILT te beleggen.
Voorts merk ik op dat de ILT haar (relatieve) inzet op de vele verschillende
wettelijke taken bepaalt op basis van een risicoanalyse. Dit maakt dat de ILT-inzet
in de loop van de tijd kan veranderen als haar inschatting van het maatschappelijk
effect van de verscheidene werkzaamheden verandert.

OPENBAAR

Pagina 1 van 4

HUF-toets op de TTH (2016)
In 2016 heeft de ILT een HUF-toets (19 oktober 2016 kenmerk: ILT-2016/77520)
uitgebracht op de Wet tijdelijke tolheffing Blankenburgverbinding en ViA15
(hierna: TTH). In deze toets heeft de ILT – na afstemming tussen de ILT en DGB –
het standpunt ingenomen dat de ILT dat taken met betrekking tot inning van niet
betaalde boetes onder voorwaarden en beperkingen voor de ILT uitvoerbaar
zouden zijn. Hierbij zijn twee belangrijke kanttekeningen gemaakt. Ten eerste
heeft de ILT te kennen gegeven dat de uitvoering van deze taak zal worden
meegenomen in het reguliere toezicht op de weg. Ten tweede heb ik te kennen
gegeven dat personenauto’s voor privévervoer, waar de TTH eveneens op ziet,
van dit ILT-toezicht geheel zullen worden uitgesloten. Hieraan zijn in 2016
randvoorwaarden gesteld. Daarnaast is in de HUF-toets opgenomen dat op dat
moment in het kader van de voorgelegde taak geen capaciteitstoename werd
voorzien. Hierbij is opgemerkt dat alsnog om extra capaciteit zou worden
gevraagd, dan wel dat de ILT de inzet in het kader van de TTH beperkt als de
uitvoering van de taak inzake tol een dusdanig tijdsbeslag zou betreffen dat het
aantal reguliere inspecties dat kan worden uitgevoerd zou worden verminderd.
Voor wat betreft de ICT-kosten is destijds aangegeven dat ICT-aanpassingen ter
waarde van € 600.000,- noodzakelijk zou zijn om de specifieke kentekens te
kunnen identificeren tijdens het toezicht.

ILT
Omgeving en Dienstverlening
Netwerken transport
Datum
6 september 2021
Ons kenmerk
ILT-2021/52722

HUF-toets op de Wijziging TTH (2021)
Hieronder treft u de uitkomsten van de door u verzochte HUF-toets aan, waarbij
opgemerkt dient te worden dat de scope van deze toets zich beperkt zich tot het
toetsen van substantiële wijzingen ten opzichte van de TTH. Dit is ten eerst het
geïntroduceerde toezicht op de ETS-aanbieder (een toldienstaanbieder als bedoeld
in artikel 1 van de Wet implementatie EETS-richtlijn die zijn diensten beperkt tot
de tolgebieden Blankenburgverbinding en ViA15). Ten tweede gaat het om het
staande houden van voertuigen bij onherroepelijke openstaande boetes en het
fysiek innen van de boete.
Ten aanzien van de eerstgenoemde wijziging merk ik het volgende op. De Wet
implementatie EETS-richtlijn (hierna: Wet EETS) wordt in de Wijziging TTH deels
van overeenkomstige toepassing verklaard op de ETS-aanbieder en de
hoofddienstaanbieder. De ILT wordt middels een aanwijzingsbesluit aangewezen
als toezichthouder op de Wet EETS en zal hierdoor ook toezicht moeten houden op
de ETS-aanbieder. De inrichting en uitvoering van het EETS-toezicht is in volle
gang. Het toezicht op de ETS-aanbieder zal in grote mate hetzelfde zijn als het
toezicht op de EETS-aanbieder. De vraagstukken omtrent de handhaafbaarheid,
uitvoerbaarheid en fraudebestendigheid zullen dan ook in de HUF-toets ten
aanzien van de Wet EETS worden meegenomen, welke eind dit jaar wordt
verwacht. Ik merk in dit verband nu al op dat in die HUF-toets aandacht zal
worden besteed aan het ontbreken van het toezicht op de hoofddienstaanbieder.
Uitgaande van de omvang van het takenpakket en de inrichting en uitvoering van
het toezicht op de EETS-aanbieder, zal de ILT geen additionele claim voor
neerleggen. Hierbij is wel van belang dat de claim voor het toezicht op de EETSaanbieders door DGMo wordt gehonoreerd.
In het vervolg van deze brief ga ik dan ook alleen in op de tweede wijziging in de
Wijziging TTH, het staande houden van voertuigen bij onherroepelijke
openstaande boetes en het fysiek innen van de boete.
OPENBAAR

Pagina 2 van 4

Oordeel
Handhaafbaarheid
Wetgeving
Er bestaan vragen over de handhaafbaarheid van de wetgeving. Op dit moment
bestaat namelijk onduidelijkheid over de normadressaat, zoals bedoeld in artikel 7
van de TTH waarin naar wordt verwezen naar artikel 15 van de Wijziging TTH.
Deze onduidelijkheid kan worden weggenomen door expliciet in de memorie van
toelichting aan te geven wie de normadressaat is. Daarnaast is onduidelijk hoe de
ILT moet handhaven in gevallen waarin van een normadressaat de NAW-gegevens
onbekend zijn. Ook hier is een toelichting in de memorie van toelichting wenselijk.

ILT
Omgeving en Dienstverlening
Netwerken transport
Datum
6 september 2021
Ons kenmerk
ILT-2021/52722

Naleving door normadressaat
Indien bovengeschetste onduidelijkheid rondom de normadressaat wordt
weggenomen en vanuit het ministerie erop wordt ingezet dat door middel van
(landelijke) communicatie, normadressanten bekend zijn met de tolverplichting en
de handhaving op het betalen van de tol, zie ik geen belemmeringen op het punt
van de naleving door de normadressaat. Hierbij speelt een rol dat het fysieke
toezicht van de ILT het sluitstuk van de handhaving van tolbetalingen is en de
normadressant ten tijde van de handhaving door de ILT om die reden
genoegzaam bekend mag worden geacht met het betalen van de tol.
Bovenbedoelde communicatie kan daarnaast ook een preventieve werking hebben.
Handhaving door de toezichthouder
Ik benadruk nogmaals dat de beoordeling van de handhaafbaarheid van de
Wijziging THH ziet op vrachtwagens, bussen >3.500 kg en taxi’s en bedrijfsmatig
goederenvervoer < 3500 kg.
Een inschatting van de Programmadirectie Vrachtwagenheffing en Tijdelijke
Tolheffing is dat ruim 60.000 voertuigen (waarvan 450 vrachtwagens) per jaar
voor het gebruik van de Blankenburgverbinding en ViA15 het toltarief niet zullen
betalen. De inschatting is dat deze voertuigen hoofdzakelijk van buiten de
Europese Unie komen. Aangezien het voorafgaand aan een controle niet duidelijk
is of ten aanzien van een voertuig sprake is van niet-betaalde toltarieven, zullen
er meer dan voornoemde voertuigen moeten worden gecontroleerd om resultaat
te bereiken. De in dit verband berekende additionele werkstroom betreft naar
verwachting zo’n 100.000 voertuigen (waarvan 3.000 vrachtwagens) per jaar. De
inzet van capaciteit op de handhaving van de Wijziging TTH zal per definitie ten
koste gaan van capaciteit voor het toezicht op de naleving van andere wetgeving.
Uitvoerbaarheid
De toets op uitvoerbaarheid is – zoals ik al eerder beschreef – in 2016 gedaan en
richtte zich enkel op het bedrijfsmatig vervoer (met vrachtwagens, bussen en
taxi’s). De beschreven randvoorwaarden en uitgangspunten voor wat betreft de
uitvoerbaarheid uit 2016 zijn nog steeds leidend. Ik verwijs hierbij hier naar de
HUF-toets van 19 oktober 2016 kenmerk: ILT-2016/77520.
In 2016 heeft de ILT – zoals reeds benoemd – een totale reservering van €
600.000,- ten behoeve van de benodigde ICT-aanpassingen genoemd. Deze
kostenpost blijft staan omdat de destijds benoemde aanpassingen nog niet zijn
verwezenlijkt. Voor wat betreft capaciteit leidt voortschrijdend inzicht ertoe dat
OPENBAAR

Pagina 3 van 4