Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

415
Vragen van het lid Tjeerd de Groot (D66) aan de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu en de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over het bericht dat de rechtbank heeft geoordeeld dat
burgers in het buitengebied onvoldoende worden beschermd tegen stank uit
de veehouderij (ingezonden 19 september 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat), mede
namens de Minister voor Natuur en Stikstof (ontvangen 20 oktober 2022).
Vraag 1
Hoe duidt u de uitspraak van de Rechtbank Den Haag dat burgers in het
buitengebied al langer dan tien jaar onvoldoende worden beschermd tegen
stank uit de veehouderij, omdat de huidige geurnormen «zijn gebaseerd op
behoud van uitbreidingsmogelijkheden voor de veehouderijsector en niet op
het voorkomen van geurhinder die een reëel gezondheidsrisico vormt.»?1
Antwoord 1
Een groep van 16 omwonenden van veehouderijen heeft de Staat der
Nederlanden gedagvaard wegens onrechtmatig handelen vanwege te hoge
geurbelasting op hun woningen2. De rechtbank heeft geoordeeld dat de Staat
onrechtmatig handelt ten aanzien van een deel van deze omwonenden
doordat de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) hen onvoldoende bescherming biedt tegen geurhinder en ook niet is gebleken dat tegen de overlast
tijdig redelijke en passende individuele maatregelen zijn genomen. Dit is een
schending van artikel 8 EVRM. Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat
vanwege de hoge geurbelasting op de woningen van deze omwonenden er
geen sprake meer is van een fair balance tussen economische belangen en
de gezondheidsbelangen van het individu.
Vraag 2
Welke stappen gaat u ondernemen om deze burgers en andere burgers in het
buitengebied alsnog zo spoedig mogelijk de juiste bescherming te bieden
tegen stankoverlast?

1
2

ah-tk-20222023-415
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Rb. Den Haag 14 september 2022, ECLI:NL:RBDHA:2022:9119.
Zaak nr. ECLI:NL:RBDHA:2022:9119, www.rechtspraak.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Op dit moment wordt de uitspraak bestudeerd. Ik neem de uitspraak en de
problematiek voor alle betrokkenen zeer serieus. Uw Kamer zal voor het
commissiedebat van 10 november a.s. over de geurproblematiek een brief
ontvangen waarin hier nader op wordt ingegaan.
Vraag 3
Wanneer denkt u de geurnormen zo aan te hebben gepast dat deze wel
voldoen aan artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
(EVRM)?
Antwoord 3
In mijn bovengenoemde brief zal ik hierop ingaan.
Vraag 4
Kunt u aangeven op welke wijze u opvolging heeft gegeven of nog wenst te
geven aan de aanbevelingen uit het adviesrapport van de commissieBiesheuvel? Welke aanbevelingen heeft u nog niet opgevolgd?
Antwoord 4
De commissie gaf in het rapport een uitgebreide analyse van de problematiek. Zij deed drie aanbevelingen:
• Stel emissiegrenswaarden waar de veehouder zich permanent aan moet
houden. Niet alleen op papier, ook in de praktijk.
• Zorg voor meer inzicht in de effectiviteit van luchtwassers. Betrek daarbij
ook de geurproductie in de stal.
• Leg bij de aanpak van geurproblemen meer nadruk op specifieke
omstandigheden in een gebied met meer mogelijkheden voor decentrale
overheden om rekening te houden met cumulatie en in te grijpen in
bestaande situaties.
Aan de aanbeveling over het stellen van emissiegrenswaarden wordt
gewerkt. Deze aanbeveling past in een bredere aanpak om van middel naar
doelregelgeving te komen. Daarbij wordt dan uitgegaan van de werkelijke
emissies bij bedrijven.
Voor een beter inzicht in de effectiviteit van luchtwassers is er meer inzicht
nodig in de factoren die de hinder veroorzaken en welke maatregelen
hiertegen helpen. Hiervoor is een aanpak nodig die niet alleen de luchtwasser, maar het gehele stalsysteem meeneemt. Daarbij gaat het erom dat
maatregelen bij de geurbron (voersamenstelling en stalmanagement gericht
op bijvoorbeeld schonere vloeren) én de luchtwasser in hun onderlinge
samenhang gezien worden.
Voor deze systeem aanpak is het van belang dat er een beter inzicht komt in
de samenstelling en invloed van de verschillende stoffen waar geur uit
bestaat. Daarom wordt nu onderzoek gedaan naar een manier om zonder
menselijke geurpanels, maar op een chemisch analytische manier, geur goed
objectief te meten. Als deze manier er is, dan kunnen sensoren ontwikkeld
worden die op deze manier geur ter plekke kunnen meten.
Onder de Omgevingswet zullen decentrale overheden meer mogelijkheden
krijgen om rekening te houden met cumulatie. Dit doordat onder de
Omgevingswet bij de verlening van vergunningen niet alleen getoetst wordt
aan individuele normen, maar getoetst moet worden of een activiteit geen
significante milieuverontreiniging veroorzaakt. Dit houdt bijvoorbeeld in dat
cumulatie een reden zou kunnen zijn voor een gemeente om strengere eisen
te stellen dan de waarden of afstanden die afgeleid zijn van een individuele
activiteit. Daarnaast hebben decentrale overheden door middel van de Crisisen herstelwet tijdelijk meer mogelijkheden gekregen om in te grijpen in
bestaande situaties.
Vraag 5
Kunt u een schatting maken van de hoeveelheid burgers en veehouderijen
die gevolgen zullen ondervinden van de implicaties van deze uitspraak?
Indien u hier onvoldoende beeld van heeft, bent u dan bereid zo spoedig
mogelijk een inventarisatie hiervoor te doen bij gemeenten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Op basis van de uitspraak worden uit te voeren acties geïnventariseerd. Ik
kom daar in mijn eerdergenoemde brief op terug.
Vraag 6
Hoe verklaart u dat de experimenteerbepaling op basis van de Crisis- en
herstelwet, die juist bedoeld was om gemeenten in staat te stellen deze
problematiek aan te pakken, nog door geen enkele lagere overheid is
gebruikt, ondanks dat deze mogelijkheid al sinds 23 april 2021 van kracht is?
Op welke wijze voert u hierover het gesprek met gemeenten?
Antwoord 6
Het gaat hier om een instrument dat gemeenten naar eigen behoefte in
kunnen zetten. In het kader van het Schone Lucht akkoord (SLA) wordt
aandacht aan dit instrument besteed en is het onderwerp van gesprek tussen
de deelnemers aan het SLA. Daarbij wordt onder meer de opname van het
instrument in het uitvoeringsprogramma van een gemeente, gestimuleerd.
Vraag 7
Bent u van plan in hoger beroep te gaan tegen dit vonnis? Zo ja, waarom
kiest u er niet voor om in plaats daarvan de problematiek versneld aan te
pakken?
Antwoord 7
Op dit moment wordt de uitspraak bestudeerd waarbij ook gekeken wordt
naar een eventueel hoger beroep.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3