Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

664
Vragen van het lid Tellegen (VVD) aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over nieuwe regels voor orgaandonatie in Denemarken
(ingezonden 24 oktober 2012).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 30 november 2012). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2012–2013, nr. 515.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Deense minister: strengere regels
orgaandonatie nodig»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de gebeurtenis in Denemarken?
Antwoord 2
Het lijkt erop dat er een verkeerde diagnose is gesteld door de behandelend
arts, waardoor de familie onnodig is benaderd met het verzoek om toestemming te geven voor orgaandonatie.
Vraag 3
Kunt u aangeven wat op dit moment de verschillen zijn tussen het Deense en
het Nederlandse systeem van orgaandonatie?
Antwoord 3
In Denemarken mag al toestemming worden gevraagd voordat de dood is
vastgesteld, in Nederland mag pas om toestemming worden gevraagd nadat
de dood is vastgesteld.
Vraag 4
Kunt u aangeven welke verschillen er nog overblijven tussen beide systemen,
indien het voorstel tot wijziging van de Wet op de orgaandonatie (32 711), dat
binnenkort door de Kamer wordt behandeld, wordt doorgevoerd?

1

ah-tk-20122013-664
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Volkskrant, 17 oktober 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Het hierboven genoemde verschil blijft bestaan, toestemming mag pas
worden gevraagd als de dood is vastgesteld. In het algemeen kun je zeggen
dat het wetsvoorstel beoogt om, nadat door de behandelend arts de diagnose
is gesteld dat de patiënt binnen afzienbare tijd zal overlijden, de mogelijkheid
tot orgaandonatie ook open te houden in die gevallen dat door de betrokkene
niet zelf toestemming is gegeven voor orgaandonatie.
Vraag 5
Zou een casus – zoals beschreven in het artikel – in Nederland kunnen
voorkomen onder het huidige systeem dan wel onder het systeem dat
beoogd wordt met de wetswijziging? Overweegt u het wetsvoorstel hierop
aan te passen? Zo ja, welke wijzigingen overweegt u? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Antwoord Het stellen van een onjuiste diagnose is met geen enkele wet te
voorkomen, geneeskunde blijft mensenwerk. Zowel onder de huidige wet als
onder de voorgestelde wijziging is het vragen van toestemming voor
orgaandonatie pas toegestaan na overlijden.
Vraag 6
Vindt u dat in de huidige Nederlandse Wet op de orgaandonatie de procedure
rondom het gesprek met de familie over orgaandonatie zorgvuldig genoeg is
omschreven? Wanneer dient dit gesprek met de familie volgens u plaats te
vinden?
Antwoord 6
Ik vind het belangrijk dat pas met de familie over orgaandonatie gesproken
wordt als vaststaat dat de patiënt binnen afzienbare tijd zal komen te
overlijden en dat pas toestemming wordt gevraagd nadat de dood is
vastgesteld. De voorgestelde wetswijziging geeft, beter dan in de huidige wet
het geval is, duidelijk de bevoegdheden aan die horen bij de verschillende
momenten die voorafgaan aan een eventuele donatieprocedure.
Vraag 7
Is het in het huidige Nederlandse systeem van orgaandonatie mogelijk al op
zoek te gaan naar de juiste orgaanontvanger, voordat een patiënt hersendood
is? Is hierbij een verschil tussen patiënten die zich hebben laten registreren
als orgaandonor, patiënten die de keuze overlaten aan nabestaanden,
patiënten die zich niet hebben laten registreren en patiënten die hebben
aangegeven geen orgaandonor te willen zijn?
Antwoord 7
Ja, dat is mogelijk, de arts is op grond van artikel 18, eerste lid van de Wet
op de orgaandonatie verplicht om het vermoedelijk beschikbaar komen van
organen onmiddellijk te melden bij het orgaancentrum. Hij doet dat nadat hij
heeft vastgesteld dat de patiënt binnen afzienbare tijd zal overlijden. Het
orgaancentrum kan op basis van de melding gaan bepalen aan welke
patiënten op de wachtlijst de organen, die mogelijk beschikbaar komen,
moeten worden toegewezen. Van patiënten die hebben aangegeven geen
orgaandonor te willen zijn wordt natuurlijk geen melding bij het orgaancentrum gedaan. Zij hebben immers vastgelegd geen donor te willen zijn.
Vraag 8
Verandert het antwoord op vraag 7 wanneer de beoogde wijziging van de
Wet op orgaandonatie doorgang vindt?
Antwoord 8
Nee.
Vraag 9
Welke nieuwe regels wil de Deense minister van Gezondheid exact nemen
om het Deense systeem van orgaandonatie aan te passen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 9
De Deense minister van Gezondheid is van plan om een protocol te laten
opstellen over het moment waarop wordt gestopt met machinale ondersteuning van de vitale lichaamsfuncties.
Vraag 10
Bent u bereid contact op te nemen met uw Deense collega om informatie in
te winnen over deze casus, ten behoeve van het beantwoorden van voorgaande vragen en het informeren van de Kamer over deze relevante
gebeurtenis?
Antwoord 10
Ja, voor de beantwoording van de vragen heb ik contact gezocht met het
Deense ministerie van Gezondheid. Bovenstaande antwoorden zijn opgesteld
aan de hand van de informatie die ik uit Denemarken ontving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3