Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

983
Vragen van het lid Hilkens (PvdA) aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over maatregelen die moeten voorkomen dat mensen gaan
roken (ingezonden 6 november 2012).
Antwoord van staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 10 januari 2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2012–2013, nr. 619.
Vraag 1
Kent u het bericht «Minister moet niets hebben van strenge tabaksregels»1?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat u de Europese Commissie heeft laten weten dat u geen
voorstander bent van vergaande rookbeperkende maatregelen, zoals het
verplicht stellen van foto’s op verpakkingen, het inperken van het aantal
sigarettenautomaten en strengere regels ten aanzien van additieven? Op
welke gronden bent u tot deze mening gekomen?
Antwoord 2
De Europese Commissie (EC) bereidt een wijziging voor van de Tabaksproductrichtlijn en heeft een consultatie uitgezet over de voorgestelde aanpassingen. Nederland heeft in deze consultatieronde input geleverd over bijvoorbeeld consumenteninformatie, ingrediëntenregulering, rapportage en
registratie van ingrediënten en de toegang tot tabaksproducten. De EC heeft
nog geen definitief voorstel gedaan voor de herziening. Ik heb daarom ook
nog geen standpunt hierover ingenomen. Als het voorstel er ligt, zal ik, op
basis van het RIVM-advies en eigen afwegingen, een standpunt bepalen. Dit
zal met uw Kamer worden besproken (conform het behandelvoorbehoud dat
de Kamer heeft gemaakt bij de selectie van Europese prioriteiten).

1

ah-tk-20122013-983
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.rtl.nl/components/actueel/rtlnieuws/2012/11_november/04/binnenland/
Minister_Schippers_moet_niets_hebben_van_effectieve_anti-rookmaatregelen.xml

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 3, 4 en 5
Waarom bent u van mening dat het verplicht stellen van afschrikwekkende
foto’s op verpakkingen in Nederland niet nodig is?
Bent u bekend met de situatie in België, waar direct een effect zichtbaar was
nadat afschrikwekkende foto’s op pakjes werden geplaatst? Vindt u dat
Nederland het voorbeeld van België zou moeten volgen? Zo nee, wat maakt
de situatie in Nederland anders dan in België?
Hoe verhoudt uw uitspraak dat het «nog onvoldoende wetenschappelijk is
bewezen dat foto’s op pakjes ook daadwerkelijk effect hebben op rokers»2
zich tot de conclusie van het RIVM dat fotowaarschuwingen «vaker worden
opgemerkt, de gezondheidsrisico’s beter communiceren, een grotere
emotionele reactie oproepen en de motivatie vergroten van tabaksgebruikers
om te stoppen of te minderen»?3 Wat is uw oordeel over het RIVM-rapport?
Antwoord 3, 4 en 5
Volgens het RIVM zijn er aanwijzingen dat generieke verpakkingen («plain
packaging») het product minder aantrekkelijk maken. Dit lijkt versterkt te
worden door het gebruik van grote fotowaarschuwingen. Over het langetermijneffecten van afschrikwekkende plaatjes is nog veel discussie gaande. Zo
is bijvoorbeeld nog niet aangetoond dat fotowaarschuwingen de rookprevalentie daadwerkelijk gunstig beïnvloeden. Het is volgens het RIVM mogelijk
dat men gaat wennen aan fotowaarschuwingen en dat gunstige effecten
daarmee (deels) verdwijnen.
Het verplicht stellen van foto’s op pakjes is wellicht een van de maatregelen
in het voorstel voor de herziening van de richtlijn (zie ook het antwoord op
vraag4.
Vraag 6
Kunt u toelichten waarom u vindt dat het verbieden van de verkoop via
sigarettenautomaten een te grote belasting voor het bedrijfsleven is? Kunt u
toelichten waarom u het niet nodig vindt deze maatregel in Nederland in te
voeren? Wat is volgens u het verschil tussen Nederland en andere lidstaten
op dit punt?
Antwoord 6
Dit is mogelijk een van maatregelen in het komende voorstel voor de
herziening van de Tabaksproductrichtlijn waarop het kabinet in dat geval te
zijner tijd nog een standpunt moet innemen (zie het antwoord op vraag5.
Vraag 7
Kunt u toelichten waarom u vindt dat het verkopen van sigaretten aan
minderjarigen in Nederland niet verboden hoeft te worden? Wat is volgens u
het verschil tussen Nederland en andere lidstaten op dit punt?
Antwoord 7
De minimumleeftijd voor het kopen van tabak is in Nederland 16 jaar. Ik ben
voornemens om deze leeftijd te verhogen naar 18 jaar, net als in de meeste
EU-lidstaten al het geval is. Het beleid ten aanzien van middelengebruik
wordt daarmee consistent voor alcohol en tabak: het tegengaan van
schadelijk middelengebruik bij volwassenen en het voorkomen van middelengebruik bij minderjarigen. De meeste jongeren die gaan roken, beginnen rond
15–16 jaar. Wie op zijn 18e nog niet rookt, gaat daarna zelden nog beginnen.
Ik verwacht daarom dat deze maatregel zal bijdragen aan het tegengaan van
(jeugd)roken. Bovendien ondersteunt een eenduidige norm voor middelengebruik ouders bij de opvoeding van hun kinderen op dit punt.

2

http://www.rtl.nl/components/actueel/rtlnieuws/2012/11_november/04/binnenland/
Antwoorden_op_vragen_RTL4.pdf
3
Herziening EU-Tabaksproductrichtlijn 2001/37/EG, RIVM rapport 340610003/2012
4
http://www.rtl.nl/components/actueel/rtlnieuws/2012/11_november/04/binnenland/
Antwoorden_op_vragen_RTL4.pdf
5
http://www.rtl.nl/components/actueel/rtlnieuws/2012/11_november/04/binnenland/
Antwoorden_op_vragen_RTL4.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 8
Kunt u toelichten waarom u vindt dat er geen strengere regels ten aanzien
van additieven hoeven te komen? Wat is volgens u het verschil tussen
Nederland en andere lidstaten op dit punt?
Antwoord 8
Verschillende landen binnen en buiten de EU nemen uiteenlopende maatregelen ten aanzien van het reguleren van ingrediënten. Veel landen kiezen er
voor om (nog) niet aan tabaksproductregelgeving te doen omdat er nog
onvoldoende wetenschappelijk bewezen effect is. Bijvoorbeeld in België en
VK is er wel sprake van een vorm van ingrediënten regulering. Ook dit
onderwerp zal betrokken worden bij de besluitvorming over het komende
voorstel voor de herziening van de Tabaksproductenrichtlijn.
Overigens wordt in Nederland al wel een stap gemaakt met het verbeteren
van consumenteninformatie over de schadelijke effecten van tabak en
tabaksingrediënten. Nog deze maand worden de gegevens over ingrediënten
in tabak actief openbaar gemaakt op www.tabakinfo.nl.
Vraag 9
Wat is volgens u de reden dat Nederland in zijn advies aan de Europese
Commissie veel minder ver gaat dan andere Europese lidstaten, waaronder
België, Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje, Duitsland en Oost-Europese
lidstaten?
Antwoord 9
Zie het antwoord op vraag 2.
Vraag 10
Wat is de reden dat Nederland op de Tobacco Control Scale van nummer 7 in
2004 naar nummer 13 in 2010 is gezakt? Welke concrete maatregelen moeten
er toe leiden dat Nederland weer stijgt op deze lijst? Kunt u dit toelichten?
Antwoord 10
Het schrappen van de vergoeding van medicatie bij stoppen met roken in
2012 en de uitzondering op het rookverbod voor kleine eenmanskroegen,
heeft waarschijnlijk geleid tot de daling van de 7e naar de 13e plaats. Hoewel
Nederland gelukkig wereldwijd nog steeds hoog staat op de ranglijst vind ik
een daling niet goed. Overigens scoort Nederland op de Eurobarometer 2012
(jaarlijks rapport van de Europese Commissie) een vierde plaats op basis van
de lage rookprevalentie en samen met Denemarken een eerste plaats op
basis van het hoge percentage stoppers.
Vraag 11 en 12
Wat vindt u van het feit dat het aantal rokers in Nederland met 170 000 is
toegenomen? Is u bekend wat de oorzaak van deze toename is? Zo nee, bent
u bereid hier onderzoek naar te doen?
Hoe verhoudt de toename van het aantal rokers zich tot uw uitspraken dat u
afgerekend kunt worden op het resultaat van uw beleid ten aanzien van
tabaksgebruik?6 Is de toename van het aantal rokers voor u aanleiding het
beleid te herzien? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11 en 12
Er zijn nog geen definitieve cijfers zijn over 2012. Ik vind het op dit moment
nog voorbarig om te spreken over een verhoging.

6

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 2777

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3