Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3251
Vragen van het lid Van Haga (Groep van Haga) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over de aansturing van het Land Information Manoeuvre Centre
(LIMC) door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
(NCTV), de samenwerking tussen het LIMC en de Nationale Politie bij social
media surveillance, alsmede over de informatievoorziening aan de Tweede
Kamer (ingezonden 19 april 2022).
Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
23 juni 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr.
2650
Vraag 1
Bent u bekend met het online gepresenteerde onderzoek naar aanleiding van
de WOB documenten over de aansturing van het LIMC door de NCTV1 en het
artikel «Ontluisterend: de landmacht beschouwt haar eigen volk als vijand»2?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u zich herinneren dat u tijdens het Vragenuurtje van 15 maart jl. de
Kamer stellig en bij herhaling meldde dat het NCTV geen inhoudelijke noch
aansturende rol had, maar slechts de «briefkop» leverde?
Antwoord 2
Ik kan mij dit herinneren. Echter, het antwoord dat ik op 15 maart jl. gaf had
betrekking op vragen over omgevingsanalyses die het Nationaal Kernteam
Crisiscommunicatie (NKC) heeft gemaakt en het gegeven dat hierin uitingen
op sociale media van Kamerleden voorkomen. De vragen zoals gesteld door
uw Kamer van 15 maart jl. hadden geen enkele betrekking op gevoerd
overleg over het Land Information Manoeuvre Centre (LIMC).

1
2

ah-tk-20212022-3251
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

https://twitter.com/VegtDoor/status/1512714031026614275?s=20&t=uodGEtY_ZonMJgG8gka_aA
Ontluisterend: de landmacht beschouwt haar eigen volk als vijand – INDEPEN

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hoe is dit te rijmen met de tekstfragmenten uit de gewobte documenten?3
Kunt u bevestigen of ontkennen of de aansturende rol van de NCTV op zijn
minst onderwerp van discussie was en als noodzakelijk werd beschouwd
voor de werkzaamheden van het LIMC? Kunt u bevestigen of ontkennen of de
NCTV bij nader inzien toch een inhoudelijke en aansturende rol had?
Antwoord 3
In de periode maart 2020 tot en met oktober 2020 is de NCTV in gesprek
geweest met Defensie over de mogelijkheid de capaciteit van het LIMC te
benutten voor het signaleren en duiden van desinformatie met betrekking tot
COVID-19. Gedurende deze periode is onder meer overleg gevoerd over het
opstellen van een zogeheten verzoek om Militaire Steunverlening in het
Openbaar Belang (MSOB) met bijbehorende gegevensverwerkingsovereenkomst. Er is door de NCTV echter niet overgegaan tot het indienen van een
MSOB-verzoek, onder meer vanwege onduidelijkheid over de kaders van de
eventuele samenwerking.
Vraag 4
Bent u bekend met het feit dat een OSINT-analist van de Nationale Politie,
met de bevoegdheid om beroepsmatig op de sociale media actief te zijn,
wekelijks vergaderde met het LIMC om de inhoudelijke samenwerking «in
beweging» te krijgen?
Antwoord 4
In het kader van overzichtelijke beantwoording geef ik eerst graag wat
algemene informatie over de verkenning van de (on)mogelijkheden van
samenwerking tussen de politie en het LIMC. Gezien de vraag om individuele
beantwoording van de vragen komt deze informatie in gedeeltes bij latere
vragen terug. De verkennende gesprekken hadden overwegend plaats tussen
24 september en 28 oktober 2020.
Het onderwerp van de verkenning was een overzicht krijgen van de omvang,
aard en verschijningsvormen van desinformatie, mede ingegeven door het
effect van desinformatie bij strafbare feiten en verstoringen van de openbare
orde. De verkenning had tot doel om te bezien wat de kennis, expertise en
methoden van Defensie en de politie op dit gebied waren, en om te zien of
het mogelijk was om elkaar op dit onderwerp te versterken.
Tussen 24 september 2020 en 28 oktober 2020 heeft een OSINT-medewerker
van de politie deelgenomen aan de wekelijkse overleggen met het LIMC. Het
doel van deelname van deze medewerker was meerledig:
1. Kennisnemen over methoden en werkwijzen op het gebied van OSINT;
2. Komen tot begrip van elkaars werkwijzen en begrippen;
3. Verkennen van de samenwerking.
De rol van de OSINT-medewerker in het overleg bestond uit het geven van
uitleg en toelichting op de werkwijze van de politie, en omgekeerd het
kennisnemen van de werkwijze van Defensie. Op 28 oktober 2020 is de
verkenning naar samenwerking gestopt, mede in verband met het ontbreken
van een juridische grondslag voor het potentieel delen van (tijdens de
reguliere taakuitvoering door de politie verzamelde) (persoons-)gegevens.
Vraag 5
Bent u bekend met het voornemen om de aanwezigheid van Open Source
Intelligence (OSINT)-analist uit te breiden tot twee dagen per week en een
extra OSINT-analist toe te voegen? Is dat voornemen gerealiseerd? Kan
worden afgeleid dat er sprake was van een intensieve samenwerking?
3

«Een van de vervolgvragen (...) is hoe het zit met die aan te leveren gegevens van de NCTV.»
«Mijn collega’s geven aan dat dit suggereert dat Defensie zelf «iets» gaat raadplegen dat niet
door de NCTV is aangereikt (...). Daarbij is het van belang dat «niet persoonsgericht
raadplegen» allerminst uitsluit dat er persoonsgegevens worden verwerkt. Wij hebben daar
geen grondslag voor, maar de NCTV als het goed is wel, dan moet dat heel strak ingekaderd
worden, omdat dat onder de bevoegdheden (?) van de NCTV moet gebeuren.»
«Hierdoor blijft het kennelijk onduidelijk wat het LIMC nu eigenlijk precies gaat doen en hoe dat
aangestuurd gaat worden door de NCTV.»
«Ditzelfde geldt voor de verwerking van persoonsgegevens, die eveneens op aanwijzen en
onder verantwoordelijkheid van de NCTV moet plaatsvinden.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Er is inderdaad sprake geweest van een voornemen om de aanwezigheid van
de OSINT-medewerker uit te breiden tot twee dagen per week en een extra
OSINT-medewerker toe te voegen. Dit voornemen is niet gerealiseerd. Slechts
enkele malen zijn er twee OSINT-medewerkers op locatie bij Defensie
geweest om te overleggen en af te stemmen over de onder beantwoording
van vraag 4 genoemde doelen. Hierbij zijn geen persoonsgegevens uitgewisseld.
De verkenning had een oriënterend karakter. Van intensieve samenwerking
was dus geen sprake, dat was overigens ook niet het vooraf bepaalde doel.
Vraag 6
Wie heeft opdracht gegeven voor deze samenwerking en met welk doel?
Antwoord 6
Er was geen opdracht tot samenwerking, omdat het ging om een verkenning.
Dit is in onderling overleg tussen Defensie en de politie tot stand gekomen.
Zoals reeds aangegeven in de beantwoording van vraag 4 was doel van de
verkenning om te bezien wat de kennis, expertise en methoden van Defensie
en politie op het gebied van OSINT ten tijde van een nationale crisis en om te
zien of het mogelijk was om elkaar hierbij te versterken.
Vraag 7
Welke periode besloeg de samenwerking tussen het LIMC en de Nationale
Politie? Is de samenwerking en de uitwisseling van gegevens nog steeds
gaande?
Antwoord 7
De verkennende gesprekken hadden overwegend plaats tussen 24 september
en 28 oktober 2020. Deze verkenning is gestopt per 28 oktober 2020.
Er is geen sprake geweest van een continue gegevensuitwisseling. Er zijn drie
documenten door de politie gedeeld met Defensie. Eén daarvan gaat over
een demonstratie, de andere over des- of misinformatie. Geen van de
gedeelde documenten bevatte persoonsgegevens. Deze documenten zijn
opgesteld aan de hand van informatie verkregen op grond van artikel 3
Politiewet. Er is geen gebruik gemaakt van bijzondere opsporingsbevoegdheden. Deze documenten zijn niet geschikt voor openbaarmaking, omdat zij
inzicht geven in de werkwijze van de politie, maar zullen vertrouwelijk ter
inzage worden aangeboden aan de Kamer.
De activiteiten van het LIMC zijn op 27 november 2020 stilgelegd. De Kamer
is hier destijds over geïnformeerd.4 Er vindt dus geen samenwerking meer
plaats. Op 1 februari 2022 is de Kamer door de Minister van Defensie
geïnformeerd dat er een onafhankelijk onderzoek naar het LIMC wordt
uitgevoerd.
Vraag 8
Kunt u de verslaglegging (notulen, besluitenlijsten, en dergelijke) van de
wekelijkse vergaderingen van LIMC en de Nationale Politie aan de Kamer
sturen? Kunt u daarbij ook de verslaglegging over 24 september 2020
meesturen, toen de OSINT-analist bevindingen presenteerde aan het LIMC?
Kunt u aangeven welke vervolgacties zijn afgesproken naar aanleiding van
deze presentatie?
Antwoord 8
Van de vergaderingen zijn geen verslagen gemaakt. Wel zal ik – zoals gemeld
in de beantwoording op vraag 7 – de door de politie met het LIMC gedeelde
documenten vertrouwelijk ter inzage aanbieden.
Vraag 9
Klopt het dat in de driehoek LIMC, NCTV en de Nationale Politie op grote
schaal is overgegaan tot het actief volgen van burgers die op de één of
andere manier het coronabeleid van de overheid in twijfel trokken? Kunt u

4

Kamerstuk 32 761, nr. 197.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

een uitputtende lijst vertrouwelijk naar de Kamer sturen met de personen die
zijn gevolgd vanwege hun coronastandpunt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Dit klopt niet. In de verkenning tot samenwerking tussen het LIMC en de
politie is de NCTV geen partij geweest. Het doel van deelname aan de
overleggen met het LIMC was om in het kader van desinformatie te verkennen wat de respectievelijke kennis, expertise en methoden van politie en
Defensie in dit opzicht waren, en hoe deze elkaar konden versterken.
Het volgen van burgers die op de één of andere manier het coronabeleid van
de overheid in twijfel trokken maakte geen onderdeel uit van de in de
beantwoording van vraag 4 genoemde doelen en is noch door politie, noch
door LIMC gedaan, zoals bleek uit het Avg-onderzoek dat de onafhankelijke
Functionaris Gegevensbescherming Defensie heeft uitgevoerd (7 mei 2021).
Hier is overigens ook geen juridische grondslag voor.
Vraag 10
Bent u ermee bekend dat uit de onderzochte WOB stukken blijkt dat de
Nationale Politie de social media afspeurt op personen met een «pseudowetenschappelijke mening»? Op grond van welke kennis en vaardigheden
beoordeelt een OSINT-medewerker of een mening «pseudowetenschappelijk»
is? Vindt u dat een taak van de politie? Bent u bereid onmiddellijk dit soort
«onderzoek» naar pseudowetenschappelijke meningen te stoppen?
Antwoord 10
De politie zoekt niet op sociale media naar personen met een zgn. «pseudowetenschappelijke mening». Hiervoor ontbreekt ook een bevoegdheid.
Bij onderzoek naar maatschappelijke ontwikkelingen kunnen wel diverse
personen die zich uitlaten over maatschappelijke ontwikkelingen aangetroffen
worden. Het doel is daarbij echter niet om deze personen te vinden. Het doel
is wel het onderzoeken en duiden van maatschappelijke ontwikkelingen
gerelateerd aan de taken van de politie. We verwachten dit ook van de politie.
Een steeds groter deel van het leven speelt zich af op het internet en van de
politie wordt verwacht dat zij op de hoogte is van ontwikkelingen in de
samenleving. Daarbij is het niet nodig een mening (voor zover niet strafbaar)
te beoordelen, ook niet het zgn. pseudowetenschappelijke karakter daarvan.
Wel kan zijn dat de politie bij onderzoek naar maatschappelijke ontwikkelingen mogelijk strafbaar handelen onderkent. Een OSINT-medewerker met
opsporingsbevoegdheid kan dan overgaan tot strafvorderlijk gericht
onderzoek. Voor het onderzoek naar personen is, afhankelijk van de context,
een aanwijzing of verdenking noodzakelijk en onderzoek van dien aard vindt
plaats onder gezag van de officier van justitie.
Vraag 11
Sinds wanneer speurt de Nationale Politie beroepsmatig de social media af
op meningen van personen en met welke doel?
Antwoord 11
De politie zoekt niet op sociale media naar personen met bepaalde meningen.
In het kader van ander onderzoek binnen haar taakstelling kan de politie wel
online geuite meningen aantreffen. De politie beweegt zich op het internet,
omdat een steeds groter deel van het maatschappelijke leven zich afspeelt op
het internet. Het hoort bij een betrokken en waakzame politie om de
maatschappelijke ontwikkelingen te volgen, onder andere ten behoeve van
een informatiebeeld over mogelijke verstoringen van de openbare orde. Voor
diepergaand onderzoek naar personen is een aanwijzing of verdenking van
een strafbaar feit noodzakelijk en onderzoek van dien aard vindt plaats onder
gezag van de officier van justitie.
Vraag 12
Wat is het juridisch kader van de social media surveillance door de Nationale
Politie? Kunt u deze vraag feitelijke en uitgebreid beantwoorden met
verwijzing naar de relevante wet- en regelgeving?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Antwoord 12
De gestelde vragen lijken te suggereren dat de politie onder de noemer
surveillance systematisch social media en het internet afspeurt met de
bedoeling uitlatingen van burgers op het internet te vinden en vast te leggen.
Dat is niet het geval. De politie handelt op basis van het bestaand wettelijk
kader.
Volgens artikel 3 van de Politiewet 2012 bestaat de politietaak uit handhaving
van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die deze behoeven. Deze
wettelijke taakstelling ziet op strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde,
handhaving van de openbare orde en het verlenen van hulp bij nood. Deze
basis geldt voor optreden in de fysieke wereld, maar ook voor optreden in de
digitale wereld.
Als in het kader van de uitoefening van de politietaak slechts een beperkte
inbreuk op grondrechten wordt gemaakt is volgens jurisprudentie van de
Hoge Raad geen expliciete wettelijke basis nodig en volstaat artikel 3
Politiewet als grondslag.5 Niet alle activiteiten die de politie op het internet
ontplooit leveren een meer dan geringe inbreuk op de persoonlijke levenssfeer op.
Als de politie in het kader van de uitvoering van haar taak een meer dan
geringe inbreuk moet maken, bijvoorbeeld om onderzoek te doen naar een
misdrijf, dient daarvoor een expliciete wettelijke grondslag te zijn. Dit betreft
veelal specifieke opsporingsbevoegdheden, zoals beschreven in het Wetboek
van Strafvordering, zoals de bevoegdheid tot stelselmatige inwinning van
informatie (126j SV). Bij de inzet van deze bevoegdheid mag de politie op
bevel van een officier van justitie onderzoek doen waarbij een min of meer
volledig beeld van bepaalde aspecten van het persoonlijk leven van een
persoon kan worden verkregen. De inzet van dergelijke bevoegdheden dient
te voldoen aan de vereisten van proportionaliteit en subsidiariteit.
De politie valt voor wat betreft de strafrechtelijke handhaving onder het gezag
van de officier van justitie en voor wat betreft handhaving van de openbare
orde en hulpverlening onder het gezag van de burgemeester. De bevoegdheid van de Nederlandse politie is beperkt tot het grondgebied van Nederland.
Vraag 13
In hoeverre passen de werkzaamheden van de OSINT-analist die wekelijks
vergaderde met het LIMC in dit juridische kader? Hebben de betreffende
analist en diens meerderen zich aan het voor hen geldende juridisch kader
gehouden? Zo nee, is hier actie op ondernomen?
Antwoord 13
Zoals reeds gemeld in de beantwoording van vraag vier waren de doelen van
deelname aan het overleg door de OSINT-medewerker kennisdeling over
methoden en werkwijzen op het gebied van OSINT, komen tot begrip van
elkaars werkwijzen en begrippen en het verkennen van de samenwerking.
Het is goed om hierbij op te merken dat deelname aan vergaderingen niet
gelijk staat aan het delen van (operationele en/of persoons-) gegevens. Het
delen van methoden, werkwijzen en inzichten daarover valt niet binnen een
specifiek juridisch kader, onder andere omdat het niet ging om persoonsgegevens of operationele gegevens. De drie door politie gedeelde documenten
bevatten geen persoonsgegevens en het delen daarvan past binnen het
juridisch kader zoals geschetst in de beantwoording van vraag 12.
Vraag 14
Hoeveel fte van de Nationale Politie is betrokken bij social media surveillance? Wat waren de kosten hiervoor voor de afgelopen 10 jaar?
Antwoord 14
Binnen de politie is online informatievergaring een relatief nieuw vakgebied,
aangezien de criminaliteit van de fysieke wereld naar de digitale wereld
verschuift en ook de samenleving digitaliseert. Online informatievergaring
wordt uitgevoerd binnen de domeinen opsporing (digitale recherche),
intelligence (OSINT) en GGP (digitale wijkagent). De werkzaamheden binnen
5

Hoge Raad 19 december 1995, Zwolsman Arrest, ECLI:NL:HR:1995:ZD0328.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5

deze domeinen worden niet uitgesplitst naar type in aantallen fte, daarom is
geen specifiek antwoord te geven op de vraag hoeveel fte (en hoeveel
kosten) er naar online informatievergaring gaan.
Vraag 15
Welke technieken worden gebruikt voor social media surveillance? Welke
bedrijven krijgen in dit verband opdrachten? Hoe worden deze bedrijven
geselecteerd? Wat wordt er met de verzamelde gegevens van gevolgde
personen gedaan? Worden ze opgeslagen? Zo ja, door wie en hoelang? Zijn
de gegevens over coronastandpunten van personen inmiddels vernietigd?
Antwoord 15
De politie verzamelt geen gegevens over de coronastandpunten als zodanig,
er is daarom geen sprake van een noodzaak tot vernietiging van gegevens.
Niet valt uit te sluiten dat in onderzoek van de politie op andere gronden
(zoals individuele strafrechtelijke onderzoeken) ook standpunten over corona
en coronabeleid zijn of worden vastgelegd. Deze gegevens zullen op de
reguliere wijze worden afgedaan (conform de bewaartermijnen in de Wpg),
met de uitkomst van het onderzoek waarvan zij onderdeel zijn.
Vraag 16
Door wie wordt toezicht gehouden op de social media surveillance door de
Nationale Politie? Wordt dat in de praktijk daadwerkelijk gedaan? Op welke
manier en hoe vaak? Zijn er voorbeelden te geven waarbij de Nationale
Politie tot de orde is geroepen door de toezichthouder vanwege het ongeoorloofd volgen van personen op de social media? Heeft de toezichthouder u
gerapporteerd over het volgen van personen met een mening die afwijkt van
het coronabeleid? Zo ja, wat heeft de toezichthouder gemeld? Zo nee, vindt u
dat dat wel had moeten gebeuren of bent u tevreden over de manier waarop
toezicht wordt gehouden?
Antwoord 16
In de dagelijkse politietaak is de invulling van de gezagsrol door de burgemeester en Officier van Justitie een vorm van toezicht. Daarnaast houdt de
Inspectie van Justitie en Veiligheid toezicht op de taakuitvoering van de
politie. De Autoriteit Persoonsgegevens is de toezichthouder op de verwerking van persoonsgegevens. Daarnaast kunnen individuele gevallen voor de
rechter komen, waarbij de rechter toetst of politiebevoegdheden rechtmatig
zijn ingezet.
De Inspectie van Justitie en Veiligheid en de Autoriteit Persoonsgegevens
hebben geen lopend of afgerond onderzoek waarbij specifiek is gekeken naar
het al dan niet volgen van personen met een mening die afwijkt van het
coronabeleid. Ik zie geen aanleiding om hier expliciet om te vragen.
Vraag 17
Kunt u aangeven op welke inhoudelijke terreinen de politie momenteel social
media surveillance uitvoert? Kunt u specifiek bevestigen of ontkennen dat
social media surveillance wordt ingezet op de beleidsterreinen klimaat, EU en
migratie?
Antwoord 17
Zoals reeds opgemerkt in de beantwoording van vraag 12 leveren niet alle
activiteiten die de politie op het internet ontplooit een meer dan geringe
inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Ook is in de beantwoording van vraag
12 reeds aangegeven dat er geen sprake is van het onder de noemer
surveillance systematisch sociale media en het internet afspeuren met de
bedoeling uitlatingen van burgers op het internet te vinden en vast te leggen.
Een aanzienlijk deel van de activiteiten op het internet is juist niet gericht op
het verkrijgen van een compleet beeld van individuen, maar gericht op het
bepalen van een algemeen beeld van (potentiele) verstoringen van de
openbare orde die politie-inzet nodig hebben of kunnen gaan hebben. De
politie verricht onderzoek op sociale media in het kader van de primaire taken
handhaving van de openbare orde en opsporing. Het doel hiervan is het
(vroegtijdig) kunnen waarnemen van verstoringen van de openbare orde of
tot strafbare feiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

6

De (prioritering van de) inzet van de politie vindt plaats op vooraf vastgestelde thema’s. De Nationale Veiligheidsagenda is daarbij leidend. In
afstemming met het gezag worden daarin de landelijke prioriteiten bepaald.
Vraag 18
Bent u het met mij eens dat het volgen van burgers op social media met een
mening die afwijkt van het overheidsbeleid, verwerpelijk is? Bent u het met
mij eens dat als de Nationale Politie meeleest met meningen en daar een
oordeel over heeft, we richting een politiestaat gaan?
Antwoord 18
Het kabinet hecht het grootste belang aan een open debat. De vrijheid van
meningsuiting staat daarbij altijd voorop. Verscheidenheid aan opvattingen
en kritische debatten geven zuurstof aan onze democratie. Dit dient ook altijd
beschermd te worden. Wel is het de taak van de politie om strafbare uitingen
– ook wanneer deze online plaatsvinden – te onderzoeken. Het gaat dan
bijvoorbeeld om haat zaaien of opruien tot geweld. Daarbij is het belangrijk
om de grens hiertussen goed in de gaten te blijven houden en daar niet
overheen te gaan. Tevens mogen wij verwachten dat de politie meebeweegt
met maatschappelijke ontwikkelingen. Als een steeds groter deel van het
maatschappelijke leven zich op internet afspeelt, zal de politie ook daar
aanwezig moeten zijn en moeten monitoren of zij daar in het kader van
strafrechtelijke rechtshandhaving, hulpverlening of handhaving van de
openbare orde een taak te vervullen heeft. Het is echter niet zo dat de politie
mensen volgt of onderzoekt om de enkele reden dat zij een mening hebben
of verkondigen die afwijkt van het overheidsbeleid.
Vraag 19
Hoe kijkt u aan tegen het aanbellen bij burgers door de politie als gevolg van
een tweet met een mening? Kunt u een geanonimiseerd overzicht geven van
alle keren in de afgelopen vijf jaar dat de politie een huisbezoek heeft
afgelegd naar aanleiding van een tweet met daarin een mening? Kunt u
daarbij aangeven of en hoe vaak er sprake was van een strafbaar feit,
bijvoorbeeld het oproepen tot haat? Indien er geen sprake was van een
strafbaar feit, wat was dan de grond om een huisbezoek af te leggen?
Antwoord 19
De politie geeft aan mij aan dat zij de kracht van sociale media ziet en
onderkent. Met name omdat berichten snel veel mensen kunnen bereiken.
Eventuele actie van de zijde van de politie is niet op de mening gericht, maar
kan wel zien op de gevolgen van dit soort berichten wanneer deze in de
richting van strafbare feiten of verstoringen van de openbare orde gaan. De
politie richt zich dan op de-escalatie en het voorkomen van problemen. De
afzender van de boodschap heeft ook niet altijd de intentie om problemen te
veroorzaken, maar op sociale media worden dingen eenvoudig uit hun
verband gerukt of worden op hoog tempo verspreid door anderen, waardoor
onbedoeld door de afzender toch problemen ontstaan. Een goed voorbeeld
hiervan is Project X (incident uit 2012, in Haren), waarbij een onschuldige
uitnodiging voor een feestje thuis tot rellen leidde.
Registratie over huisbezoeken specifiek op grond van tweets (of andere
uitingen op sociale media) wordt niet uitgevoerd. Daarom zijn hierover geen
gegevens beschikbaar.
Vraag 20
Bent u met mij van mening dat social media surveillance op gespannen voet
staat met de vrijheid van meningsuiting en derhalve alleen in zeer uitzonderlijke geoorloofd zou mogen zijn?
Antwoord 20
Zoals bij de beantwoording van vraag 12 aangegeven leveren niet alle
activiteiten die de politie op het internet ontplooit een meer dan geringe
inbreuk op de persoonlijke levenssfeer op. Een groot deel van de activiteiten
op het internet is juist niet gericht op het verkrijgen van een compleet beeld
van individuen
De aanwezigheid van de politie op het internet kan op gespannen voet staan
met de (gevoelde) vrijheid van meningsuiting door burgers. Daarom moet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

7

zeer zorgvuldig worden omgegaan met de aanwezigheid van de politie op het
internet. Deze grondrechten zijn fundamenteel voor een vrije en veilige
samenleving en verdienen bescherming. Tegelijk is het zo dat voor de
uitvoering van haar taak de politie in bepaalde gevallen een inbreuk mag en
soms zelfs moet maken op deze grondrechten. Deze inbreuk moet dan wel
proportioneel zijn tot de taak van de politie en moet zijn gebaseerd op een
wettelijke grondslag. De politie zelf, maar ook de gezagen en uiteindelijk de
rechter, beoordelen in elk afzonderlijk geval of een eventuele inbreuk die
wordt gemaakt proportioneel en rechtmatig is. Ik ben het met u eens dat niet
lichtzinnig worden omgegaan met inbreuken op grondrechten van burgers.
Vraag 21
Kunt u deze vragen allemaal apart van een antwoord voorzien?
Antwoord 21
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

8