2018D27446

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan het kabinet over de brief van het kabinet
d.d. 28 maart 2018 inzake de integrale migratieagenda (Kamerstuk 19 637,
nr. 2375)
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De adjunct-griffier van de commissie,
Tielens-Tripels

nds-tk-2018D27446

1

Inhoudsopgave
I.

II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
1.
Achtergrond
1.1
Voorkomen van irreguliere migratie
1.2
Versterken opvang en bescherming voor
vluchtelingen en ontheemden in de regio
1.3
Solidair en solide asielstelsel binnen de Europese
Unie en in Nederland
1.4
Minder illegaliteit, meer terugkeer
1.5
Bevorderen legale migratieroutes
1.6
Stimuleren integratie en participatie
Reactie van het kabinet

blz.
2
2
3
7
10
11
13
14
15

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
1. Achtergrond
De leden van de VVD-fractie hebben met veel belangstelling kennisgenomen van de integrale migratieagenda. Zij hebben daarover nog enkele
vragen.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de integrale
migratieagenda. Zij verzetten zich tegen het voornemen van het kabinet
het migratiebeleid uit handen te geven aan de Europese Unie (EU). Deze
leden zijn van mening dat Nederland over zijn eigen toelatings- en
terugkeerbeleid moeten gaan en de nationale grenzen moeten sluiten
voor asielzoekers en migranten uit islamitische landen. Voorgenoemde
leden willen per in de migratieagenda uiteengezette maatregel weten in
hoeverre afhankelijkheid van de EU bestaat en in hoeverre daardoor
nationaal beleid nog relevant is. De aan het woord zijnde leden zien niet in
hoe het wegnemen van grondoorzaken van migratie zoals armoede leidt
tot afname van migratie. Kan het kabinet enerzijds aangeven waarom zij
denkt dat ontwikkelingshulp in de toekomst wel zal werken in tegenstelling tot de behaalde resultaten in het verleden en anderzijds aantonen
dat een verhoogde levenstandaard leidt tot minder migratie, terwijl juist
bekend is dat dit leidt tot meer migratie omdat meer mensen de hoge prijs
voor reizen/mensensmokkel kunnen betalen?
De leden van de PVV-fractie zijn van mening dat intenties van het kabinet
niet zijn af te leiden uit vage brieven, maar uit acties in de praktijk. Hoe
verhoudt de in de beleidsbrief geplaatste opmerking dat mogelijkheden
tot vreemdelingenbewaring moeten worden verruimd zich bijvoorbeeld
tot de politieke keuze van het kabinet om het gebruik van vreemdelingenbewaring juist te beperken? Hoe verhoudt de vaststelling dat de terugkeer
van illegalen naar de landen van herkomst moet verbeteren zich tot het
feit dat tot nu toe geen enkel land, dat weigert om mee te werken aan
gedwongen uitzettingen, is gesanctioneerd? Hoe verhoudt de roep om
een solide asielstelsel zich tot de weigering in te grijpen bij problemen als
procedure-stapelen en tot de praktijk dat zelfs criminele asielzoekers een
verblijfsvergunning kunnen krijgen als zij een gevangenisstraf van minder
dan zes maanden hebben gekregen? Voornoemde leden lezen in de
beleidsbrief dat het kabinet meer asielzoekers rechtstreeks uit Afrika wil
ophalen. Zij vinden dit een heel slecht plan. Hoeveel asielzoekers is het
kabinet bereid maximaal te hervestigen in Nederland? Deze leden zijn ook
tegen een verplicht herverdelingsmechanisme tussen de EU- lidstaten.
Hoeveel asielzoekers wil het kabinet maximaal in dit kader opnemen?

2

De leden van de PVV-fractie vragen wanneer er een nieuwe versie van de
migratieagenda wordt verzonden, gelet op de aangenomen motie-Fritsma
over geen arbeidskrachten van buiten de EU naar Nederland halen als
beloning (Kamerstuk 19 637, nr. 2380).Immers, het verkeerde principe om
landen van herkomst mee te laten werken aan terugname van eigen
onderdanen in ruil voor het faciliteren van migratie in het kader van
arbeid dient hiermee van tafel te zijn. Waarom is er geen enkele maatregel
gepresenteerd teneinde de reguliere partner- en gezinsmigratie te
beperken, terwijl dit migratietype een grote motor achter de massaimmigratie is en al decennialang een ontwrichtend effect heeft op de
Nederlandse samenleving?
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de beleidsbrief inzake de integrale migratieagenda. Zij hebben nog
enkele vragen naar aanleiding van deze brief.
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
integrale migratieagenda van dit kabinet. Deze leden waarderen dat er in
samenhang gekeken wordt naar de verschillende aspecten van migratie
en ondersteunen het streven van het kabinet tot een menswaardig en
effectief migratiebeleid te komen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met zorg kennisgenomen van
de integrale migratieagenda. Zij lezen hierin het voornemen van het
kabinet de verantwoordelijkheid van Nederland voor de opvang van een
eerlijk deel van de vluchtelingenpopulatie verder van zich af te schuiven.
Deze leden doen een beroep op het kabinet zich niet alleen te bekommeren om het eigen grensbeheer, maar ook om de bescherming van
kwetsbare vluchtelingen.
De leden van de SP-fractie merken op dat er momenteel 65 miljoen
vluchtelingen zijn op de wereld, het hoogste aantal ooit. Het overgrote
deel daarvan wordt in de regio opgevangen, een klein deel komt naar
Europa. Deze mensen zijn op de vlucht voor oorlog en geweld, een
veranderend klimaat, honger en armoede. De inzet van deze migratieagenda moet volgens voornoemde leden zijn hoe de migratie zo goed en
beheerst mogelijk kan verlopen. Na de verhoogde instroom van vluchtelingen in 2015 en de vele ad hoc maatregelen die toen genomen zijn, is
het nu broodnodig een breed debat te voeren over hoe migratie toekomstbestendig gemaakt kan worden. De aan het woord zijnde leden hebben
kennisgenomen van de integrale migratieagenda en zijn blij dat het
belang van een integrale aanpak erkend wordt. Ook is het goed te lezen
dat in de brief benadrukt wordt dat verreweg het grootste deel van de
immigratie, reguliere migratie is van mensen die Nederland binnenkomen
voor studie, arbeid of gezinshereniging dan wel burgers van de Europese
Unie zijn. Deze leden zetten graag hun opmerkingen en vragen per pijler
uiteen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de integrale migratieagenda. Zij zijn van mening dat met de
zogenoemde zes pijleragenda een menswaardig en effectief migratiebeleid vormgegeven kan worden. Over verschillende onderdelen hebben
deze leden enkele vragen.
1.1 Voorkomen van irreguliere migratie
De leden van de VVD-fractie lezen in de brief dat irreguliere migratie
onder meer moet worden voorkomen door middel van het inrichten van
asielprocedures in de regio. Kan het kabinet bevestigen dat het hier gaat
om asielprocedures voor het verkrijgen van een verblijfsrecht in de landen

3

in de regio zelf, teneinde op die manier opvang in de regio ook duurzaam
te maken? Het kabinet zegt in te zetten op preventie van instabiliteit,
conflict en irreguliere migratie, onder meer door extra investeringen in
werkgelegenheid. Voornoemde leden vragen welke condities aan deze
investeringen worden verbonden. Worden de landen waarin geïnvesteerd
wordt in werkgelegenheid ook afgerekend op hun inspanningen ten
aanzien van het voorkomen van verdere migratie? Kan ook breder worden
toegelicht hoe de aanpak van grondoorzaken in herkomstlanden zich
verhoudt tot de conditionaliteit van het verstrekken van ontwikkelingssamenwerkingsgelden? Is het kabinet van mening dat migratie een
kernthema is en tevens een belangrijke pijler voor het buitenlandbeleid,
met name voor de buitenlandse handel en de ontwikkelingssamenwerking?
De leden van de VVD-fractie vragen welke concrete stappen er momenteel
vanuit de Europese Commissie worden gezet teneinde migratieovereenkomsten te sluiten vergelijkbaar met de EU-Turkije Verklaring, bijvoorbeeld met Afrikaanse landen. De voorgenoemde leden vragen of het
kabinet de verdere digitalisering van het grensbeheer kan toelichten met
enkele concrete voorbeelden. Kunnen daarbij voorbeelden gegeven
worden die duidelijk maken op welke wijze de grenscontroles worden
versterkt, de interne veiligheid wordt verbeterd en de mobiliteit van
bonafide reizigers wordt bevorderd?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe het staat met de onderhandelingen en consultaties op het gebied van Global Compacts on Migration
and Refugees. Zij zijn dan met name benieuwd naar de aanpak van de
grondoorzaken van migratie en terugkeer van migranten naar herkomstlanden. Kan het kabinet uiteenzetten hoe deze onderhandelingen
verlopen?
De leden van de GroenLinks-fractie constateren allereerst dat het kabinet
spreekt van zogenaamde irreguliere migratie en dat dit zoveel mogelijk
moet worden voorkomen. Deze leden vragen of onder irreguliere migratie
ook asielmigratie moet worden verstaan, aangezien het daar vaak
migranten betreft zonder geldig paspoort of visum, en of dit dus ook
betekent dat zij wil voorkomen dat mensen bescherming kunnen zoeken
in Nederland. Deze leden vragen specifiek of het bescherming bieden aan
vluchtelingen nog op enigerlei wijze een beleidsprioriteit is, en zo ja, hoe
hier uiting aan wordt gegeven.
De aan het woord zijnde leden delen het door het kabinet beschreven
belang van het wegnemen van de oorzaken van irreguliere migratie.
Tegelijkertijd zien deze leden een verschuiving van ontwikkelingssamenwerkingsinspanningen naar het versterken van grensbeheer teneinde
daadwerkelijke migratie te voorkomen. Deelt het kabinet het standpunt
dat hulp bij grensbeheer niet moet worden gezien als ontwikkelingssamenwerking en ook niet ten koste van ontwikkelingssamenwerkingscapaciteit zou moeten gaan? Zo nee, kan het kabinet aangeven waarom niet?
De leden van de GroenLinks-fractie zijn het met het kabinet eens dat de
grondoorzaken van migratie moeten worden weggenomen door middel
van ontwikkelingssamenwerking. Graag ontvangen deze leden een
precieze omschrijving van de grondoorzaken van migratie en welke
instrumenten zullen worden ingezet teneinde deze oorzaken aan te
pakken.
Deze leden lezen in de migratienota dat het kabinet voornemens is de
samenwerking met landen van herkomst en transit te intensiveren. Deze
leden vragen per land aan te geven welke concrete stappen het kabinet
voornemens is te zetten in het intensiveren van de samenwerking en op
welke termijn zij dit gaat realiseren. Ook vragen deze leden of deze nieuwe
inspanningen ten koste gaan van de huidige inspanningen elders in de

4

wereld, en zo ja, welke. Specifiek vragen deze leden wat het kabinet
bedoelt met de zinsnede dat Libië ook tot de landen behoort waarmee
samenwerking geïntensiveerd dient te worden en daarbij ook gelet moet
worden op het verbeteren van de mensenrechtensituatie. Deze leden
delen vanzelfsprekend de wens om de mensenrechtensituatie in Libië te
verbeteren en zij delen ook de ambitie die de Minister voor Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking recent heeft uitgesproken om de
martelkampen waar vluchtelingen momenteel worden opgevangen in
Libië te sluiten. Kan concreet gemaakt worden hoe aan deze ambitie
wordt vormgegeven en op welke termijn verwacht wordt hierop resultaten te bereiken.
De leden van de SP-fractie willen dat irreguliere migratie wordt
voorkomen. De zware en gevaarlijke reis die mensen noodgedwongen
maken, moet voorkomen worden. Daarbij is ten eerste van belang dat de
grondoorzaken worden aangepakt. Om te voorkomen dat mensen hun
land gedwongen verlaten, is het van het grootste belang dat er een einde
komt aan de verschillende oorlogen, er werk wordt gemaakt van het
tegengaan van klimaatverandering en de groeiende ongelijkheid een halt
wordt toegeroepen. Deze leden pleiten daarom voor het stoppen met het
geven van steun aan de permanente oorlog tegen het terrorisme, die
behalve meer terrorisme en heel veel vluchtelingen, weinig winst heeft
opgeleverd. Wat gaat er veranderen ten aanzien van de permanente
oorlog en de resultaten daarvan tijdens de afgelopen zestien jaar? Graag
vernemen voornoemde leden een reactie op dit punt waarbij het kabinet
ook ingaat op de eigen verantwoordelijkheid van de enorme vluchtelingenstroom.
Daarnaast vluchten mensen ook voor de gevolgen van klimaatverandering
en armoede. De leden van de SP-fractie missen een verwijzing naar de
miljoenen klimaatvluchtelingen die worden verwacht als gevolg van
klimaatverandering waarvan de negatieve gevolgen het eerst voelbaar zijn
in het zuiden. Ook op deze gebieden ontvangen deze leden graag een
reflectie in hoeverre ook Nederland verantwoordelijk is voor het niet
voldoende bestrijden van klimaatverandering en armoede. In het kader
van «regeren is vooruitzien» ontvangen de aan het woord zijnde leden
ook graag een visie over hoe om te gaan met deze klimaatvluchtelingen.
Specifiek vernemen deze leden graag of wordt erkend dat ook het
faciliteren van belastingontwijking de armoede in ontwikkelingslanden
vergroot en wat hier het plan van aanpak op zal zijn. Ook ontvangen zij
graag een reflectie op de besteding van de ontwikkelingssamenwerkingsgelden, waar een deel gaat naar eerstelijnsopvang in Nederland. Deelt het
kabinet de mening dat eerstelijnsopvang in Nederland niet het aanpakken
van de grondoorzaken is? Erkent het kabinet dat het verschuiven van de
focus van de allerarmste landen waar vluchtelingen vandaan komen naar
landen die opvang in de regio verlenen evenmin het aanpakken van de
grondoorzaken van migratie is? De leden van de SP-fractie complimenteren het kabinet met de inzet op adequate diplomatieke vertegenwoordiging in de voornaamste herkomst- en doorreislanden, zodat samen met
die landen en de aanwezige hulporganisaties ter plaatse bekeken kan
worden op welke manier irreguliere migratie het best een halt kan worden
toegeroepen.
Het kabinet stelt terecht dat deze aanpak van grondoorzaken pas op
termijn effect zal sorteren, zeker zolang zijzelf doorgaat met het vervuilen
van het klimaat, het voeren van ineffectieve oorlogen en het faciliteren
van belastingontwijking. Beheersing van irreguliere migratie is van belang
teneinde te voorkomen dat migranten in kwetsbare posities terechtkomen.
Samenwerking met landen rondom Europa is nodig, maar de leden van
de SP-fractie vragen wel bij wie dan die verantwoordelijkheid komt te
liggen. Als het idee is dat met Europees geld de Europese grens wordt
bewaakt door landen als Algerije, Mali en Niger, acht het kabinet het dan

5

ook niet logisch dat Europa hier de verantwoordelijkheid voor draagt? Zo
ja, op welke manier? Daarnaast willen de voorgenoemde leden er ook op
wijzen dat samenwerking met landen als Libië en andere landen waar
grootschalig mensenrechtenschendingen plaatsvinden, uiteindelijk
betekent dat mensen gedwongen worden in die situatie te blijven en hen
wordt verhinderd te vluchten. Kan een juridisch kader worden gegeven in
hoeverre het in overeenstemming is met het internationaal recht om
vluchtelingen de mogelijkheid te ontnemen een land te verlaten? Ook
vragen deze leden van welk geld de grensbewaking betaald zal worden en
zij wijzen erop dat dit wat hen betreft niet uit geld bedoeld voor ontwikkelingssamenwerking dient te gebeuren. Grensbewaking bieden aan landen
rondom Europa is immers geen ontwikkeling van deze landen.
Dat er extra capaciteit bij de Koninklijke Marechaussee wordt vrijgemaakt
is goed. Bij het Europees Asielbeleid gaat het ook om Frontex. Van belang
is daarbij goed te weten wie waar precies voor verantwoordelijk is en
waar eventuele gedupeerden of slachtoffers van het optreden van Frontex
eenvoudig terecht kunnen voor hun recht. Graag ontvangen de leden van
de SP-fractie hierover een uiteenzetting. Ook digitalisering van het
grensbeheer lijkt anno 2018 onvermijdelijk, maar de privacy moet hier wat
deze leden betreft niet vergeten worden. Hoe wordt bij elke maatregel de
privacy gewaarborgd? De besprekingen bij de Verenigde Naties (VN) en
de Global Compacts die daarvan het resultaat moeten zijn, zijn goed.
Waarom wordt echter niet ook ingezet op bindende afspraken en in
hoeverre acht het kabinet het kansrijk dat deze Global Compacts ook echt
zullen nageleefd worden? Kan worden bevestigd dat Nederland zich in
ieder geval onvoorwaardelijk aan de Global Compacts en de uitleg
daarvan door de VN zal houden? Kan worden aangegeven in welke mate
ook in deze Global Compacts zal worden ingezet op het eerlijker verdelen
van vluchtelingen en in hoeverre het kabinet wil dat dit bindend wordt?
Ter voorkoming van irreguliere migratie wordt onder meer het inrichten
van asielprocedures in de regio genoemd. Graag zouden de leden van de
ChristenUnie-fractie vernemen op welke manier Nederland hieraan vorm
kan geven. Ziet het kabinet hier vooral mogelijkheden in Europees
verband of ook zelfstandig door Nederland? Deze leden zouden ook graag
een reflectie ontvangen op het Franse voorbeeld in Niger, waar al –
weliswaar op kleine schaal – een asielprocedure is ingericht.
Voornoemde leden merken op dat als grondoorzaken van irreguliere
migratie in de integrale migratieagenda onder meer worden genoemd:
economische uitzichtloosheid, politieke redenen zoals conflict, onveiligheid en repressie. De aan het woord zijnde leden vragen of het kabinet
de mening deelt dat deze grondoorzaken sterk samenhangen aangezien
conflict, onveiligheid en repressie ook oorzaken van economische
uitzichtloosheid kunnen zijn. Zij vragen ook of en hoe er een duidelijk
onderscheid gemaakt kan worden tussen economische en politieke
migranten. In dit verband juichen deze leden vooral ook de inspanningen
toe om de rechtsstaat in landen van herkomst te versterken. Wat betreft
de investeringen in extra werkgelegenheid in deze landen vragen de aan
het woord zijnde leden hoe dit door Nederland gerealiseerd kan worden.
De achtergrond van deze vraag is het gegeven dat werkloosheid ook in
Nederland niet heel gemakkelijk met overheidsinstrumenten is te
beïnvloeden en dit zal des te meer gelden in deze landen, waar overheden
ook niet op dezelfde manier functioneren als in Nederland. Hoe denkt het
gehele kabinet dit niettemin te realiseren en bovendien op een controleerbare manier?
Kan het kabinet de Kamer informeren over de samenwerking met de
landen in de ring rondom Europa? Wat is de stand van zaken en hoe
draagt die bij aan het verwezenlijken van de doelstellingen van de
migratieagenda? Ten aanzien van de rol die Frontex speelt vragen deze

6

leden wat de bijdrage is van Frontex aan de beheersing van irreguliere
migratiestromen. Frontex mag en kan immers geen migrantenboten
tegenhouden.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen wat wordt bedoeld met «een
normatief kader dat aansluit bij de aard en omvang van migratie». Deze
leden zijn het zeer eens met het uitgangspunt dat er speciale aandacht
moet zijn voor de meest kwetsbare vluchtelingen als het gaat om opvang
in de regio. Zij willen daarom graag weten hoe aan die aandacht vorm
gegeven kan worden. Bij het streven naar een gelijk beschermingsniveau
in het kader voor asielprocedures in alle EU-lidstaten, vragen de aan het
woord zijnde leden hoe het kabinet denkt te voorkomen dat het laagste
gemeenschappelijke niveau de norm wordt. Ook vragen zij of het kabinet
binnen Europa nog overeenstemming ziet ontstaan over het herverdelingsmechanisme? Zo nee, ziet zij mogelijkheden voor een aanvaardbaar
compromis? Deze leden vragen voorts hoe de beoordeling van de
geloofwaardigheid van bekering of LHBT-gerichtheid verbeterd gaat
worden. Zij vragen wanneer het kabinet met concrete voorstellen op dit
terrein komt.
1.2 Versterken opvang en bescherming voor vluchtelingen en
ontheemden in de regio
De leden van de CDA-fractie lezen dat opvang in de regio perspectief
nodig heeft. Dat er meer nodig zou zijn dan enkel verblijf in tijdelijke
kampen en geïmproviseerde onderkomens. Zo dient te worden getracht
vluchtelingen deel te laten nemen aan de lokale samenleving totdat het
moment van terugkeer mogelijk is. Hoe verhoudt zich dat tot de opvang
van vluchtelingen in Europese landen? Is deelname van vluchtelingen aan
de lokale samenleving in, bijvoorbeeld, Nederland ook een essentiële
randvoorwaarde?
Deze leden lezen dat het kabinet onafhankelijk onderzoek laat doen naar
het Vluchtelingenverdrag en dat zij daarbij ook aandacht vraagt voor de
wisselwerking met Europese regelgeving. Zij vragen door wie dit
onderzoek uitgevoerd zal worden. Wat is de tijdsplanning van dit
onderzoek? Zoekt het kabinet ook steun voor een eventuele herziening
van dit verdrag in Europees verband?
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat het aanpakken van de
grondoorzaken in de landen van herkomst van groot belang is. Zij vragen
het kabinet wanneer de beleidsnota naar de Kamer gestuurd zal worden.
Voorts merken deze leden op dat ook Libië wordt genoemd als land
waarmee samengewerkt zal worden. De voorgenoemde leden hebben
grote zorgen over de situatie in de Libische detentiecentra. Zij onderschrijven het doel van het kabinet deze detentiecentra te sluiten en te
komen tot alternatieve ontvangst- en transitcentra. Kan worden aangegeven wat de voortgang van dit streven is? Wat is de voortgang van het
opzetten van een functionerend monitoringsmechanisme voor de Libische
kustwacht, conform de motie-Verhoeven/Groothuizen (Kamerstuk
21501-20, nr. 1265)
De leden van de D66-fractie ondersteunen van harte het uitgangspunt dat
voor perspectief in de regio meer nodig is dan verblijf in tijdelijke kampen
en geïmproviseerde onderkomens. Er moet worden ingezet op toegang
tot werk en onderwijs. Zij vragen naar het voornemen van het kabinet
migratieovereenkomsten met derde landen te sluiten. Kan worden
toegelicht wat het uitgangspunt inhoudt dat derde landen materieel
moeten voldoen aan het VN Vluchtelingenverdrag? Voornoemde leden
lezen dat het kabinet onafhankelijk onderzoek laat doen naar het Vluchte-

7

lingenverdrag. Wanneer en welke onafhankelijke instelling zal dit
onderzoek gaan uitvoeren?
De leden van de GroenLinks-fractie zijn verheugd dat het kabinet aangeeft
positief te zijn over de mogelijke impuls in de verbetering van opvang in
de regio door de totstandkoming van het Global Compacts on Migration
and Refugees. Is zij ook bereid, mocht het Global Compacts on Migration
and Refugees gerealiseerd worden, een substantiële bijdrage te leveren
aan het in het ontwerp genoemde doel van het hervestigen van 10% van
de vluchtelingenpopulatie uit overbelaste kampen. Is het kabinet tevens
bereid haar diplomatieke middelen aan te wenden teneinde het tot stand
komen van het Global Compact te bevorderen?
Ten aanzien van het Global Compacts on Migration and Refugees vragen
deze leden of het kabinet daarnaast bereid is bij de onderhandelingen
hiertoe specifiek in te zetten op uitbreiding van de opvang in de regio,
gelet op het feit dat de kwaliteit van opvang momenteel zwaar te leiden
heeft door de overbevolking in vluchtelingenkampen in de regio.
De aan het woord zijnde leden hebben met onbegrip kennisgenomen van
het voornemen van het kabinet te laten onderzoeken of, en zo ja, hoe het
Vluchtelingenverdrag zou moeten worden aangepast teneinde een
duurzaam juridisch kader te kunnen bieden voor het internationale
asielbeleid van de toekomst. Deze leden vragen het kabinet nader te
motiveren op basis van welke signalen, overwegingen of constateringen
zij meent dat het Vluchtelingenverdrag mogelijk geen duurzaam juridisch
kader biedt voor het internationale asielbeleid van de toekomst, mede
gelet op de stelling dat de principes die ten grondslag liggen aan het
Vluchtelingenverdrag nog onverkort gelden.
Deze leden vragen of het maatschappelijk middenveld is geconsulteerd
alvorens is besloten dat een onderzoek noodzakelijk is, en zo ja, wat de
inbreng van het maatschappelijk middenveld is geweest en wat het
kabinet hiermee heeft gedaan.
Deze leden vragen voorts wanneer dit onderzoek van start zal gaan, door
wie het zal worden uitgevoerd, welke concrete onderzoeksvraag gehanteerd zal worden en op welke termijn de conclusies aan de Kamer zullen
worden gepresenteerd.
De leden van de SP-fractie merken op dat 86% van de vluchtelingen
wereldwijd wordt opgevangen in de regio. Er is tekort aan alles en de
kampen zijn niet geschikt voor een jarenlang verblijf. Het is goed dat het
kabinet beschrijft hoe deze last ook teveel kan zijn voor de landen in de
regio en daar ook een reëel risico op destabilisatie uit voorkomt, hetgeen
weer nieuwe vluchtelingenstromen teweeg zou kunnen brengen. De aan
het woord zijnde leden delen de mening dat het beter is voor alle
betrokkenen als vluchtelingen zo dicht mogelijk bij huis een nieuw thuis
kunnen opbouwen. Er zullen dan in de regel minder cultuur en taalproblemen zijn en het grootste deel van de vluchtelingen wil het liefst zodra
er vrede is in hun land, weer terug naar hun thuis.
Het doet voornoemde leden deugd te lezen over het voorbeeld van de
economische zone in Jordanië hoe vluchtelingen duurzaam kunnen
worden opgevangen. Graag lezen deze leden meer over dit soort
voorbeelden en ervaringen. Bestaat er met zulke economische zones geen
kans op verdringing van de lokale bevolking? Hoe functioneren deze
economische zones? Krijgen de vluchtelingen een verblijfsstatus in het
betreffende land, kunnen zij op den duur nationaliseren en hoe ziet de
Nederlandse regering dit idealiter voor zich?
De drie manieren om naar verbetering van opvang en bescherming van
vluchtelingen in de regio te streven zijn logisch, maar de leden van de
SP-fractie vrezen dat dit een strategie is die helaas niet veel verder dan
papier zal komen en niet snel realiteit zal worden. Hoeveel geld werd door
de verschillende spelers als de gastlanden, de internationale organisaties

8

en de ngo’s, de afgelopen jaren nodig geacht? Hoeveel daarvan werd
toegezegd door de internationale gemeenschap? Een voorbeeld van
UNICEF stemt niet hoopvol. Voor de periode 2018–2019 is 522 miljoen
Amerikaanse dollar geraamd voor onderwijsprogramma’s in Libanon,
Jordanië, Turkije, Egypte en Irak. Momenteel is slechts 237 miljoen
Amerikaanse dollar gedekt. Het verschil tussen wat nu al nodig is en wat
geleverd wordt is enorm en het lijkt dan ook niet reëel dat de inzet van het
kabinet om nog meer te bieden in de regio, werkelijkheid wordt of op
voldoende financiering kan rekenen. Graag ontvangen de leden van de
SP-fractie een reflectie hierop. Hoeveel is het kabinet voornemens extra
beschikbaar te stellen voor de opvang in de regio en waar zal dit van
betaald worden?
Het streven dat alle landen om Europa heen veilige derde landen zijn is
mooi, maar dit zal niet op korte termijn het geval zijn. Welke voorwaarden
worden er gesteld voordat een land een veilig derde land wordt
genoemd? Afghanistan wordt momenteel als veilig land gekwalificeerd,
terwijl daar na Syrië de meeste dodelijke slachtoffers vielen in 2017. De
leden van de SP-fractie vragen daarom of de voorwaarden wel adequaat
zijn. Desalniettemin spreekt de migratienota over Europese migratieovereenkomsten met veilige derde landen over de opvang en overname van
asielzoekers waarbij het uitgangspunt is dat die landen aan de materiële
eisen voldoen van het VN-Vluchtelingenverdrag. Aan welke landen denkt
het kabinet en waarom denkt zij dat die landen zo’n overeenkomst zouden
willen sluiten en aan alle eisen van het VN-Vluchtelingenverdrag voldoen?
Ook ontvangen de voorgenoemde leden graag een juridische onderbouwing van de stelling dat het is toegestaan een vluchteling het recht te
ontnemen asiel aan te vragen in het land waar zij aankomen en die
persoon naar een veilig derde land te sturen. Vanuit die veilige derde
landen zouden zij dan de asielprocedure in kunnen gaan waarna zij
eventueel in aanmerking voor hervestiging komen. De leden van de
SP-fractie vragen welke aantallen Nederland dan gaat hervestigen. Gaat
het om het beloofde aantal van 750? In hoeverre staat dat in verhouding
tot de 65 miljoen vluchtelingen wereldwijd? Ook vragen deze leden of is
nagedacht over het feit dat als zo’n overeenkomst met één land rondom
Europa wordt gesloten, de kans groot is dat de migranten naar een ander
land zullen reizen om via dat land Europa te bereiken en zulke overeenkomsten dus eigenlijk zinloos zijn, tenzij met elk land rondom Europa zo’n
overeenkomst gesloten wordt?
De leden van de SP-fractie merken op dat het enige voorbeeld van een
deal tot nu toe, is de EU-Turkijedeal. Daar kwamen al snel berichten over
mensenrechtenschendingen door de Turken jegens Syrische vluchtelingen. Er zou geschoten worden op Syriërs en zij worden thans tegengehouden bij de grens. Hoe wil het kabinet dit bij andere mogelijke deals
voorkomen en hoe ziet zij de verantwoordelijkheidsverdeling voor zich?
Moet, in het geval van zulke berichten, de EU zelf gaan onderzoeken of dat
klopt en tot die tijd in ieder geval de financiële steun en het terugsturen
stopzetten of willen zij dan voortgaan en de berichten afdoen als een
incident? Een ander gevolg van de EU-Turkijedeal is de schrijnende
situatie op de Griekse eilanden. Deelt het kabinet de analyse dat als er
meer van zulke deals gesloten worden, er een nog zwaardere last op de
zuidelijke landen wordt gelegd teneinde eenieder die alsnog arriveert, de
korte procedure te laten doorlopen en terug te sturen? Hoe wil zij
voorkomen dat de druk op de zuidelijke Europese lidstaten ondraaglijk
wordt en taferelen zoals in Griekenland voortduren?
Het is opmerkelijk dat de inzet van het kabinet aan de ene kant allerlei
maatregelen wil doorvoeren die aan het VN Vluchtelingenverdrag voldoen
en aan de andere kant wil laten onderzoeken of het verdrag moet worden

9

aangepast. Dit lijkt het gevolg van een politieke uitruil. Kan worden
toegelicht hoe deze twee zaken met elkaar te rijmen zijn? Door wie zal het
onderzoek worden uitgevoerd, op welke manier zal zij hier al dan niet bij
de formulering van de onderzoeksvraag en opzet betrokken zijn en
wanneer zal de uitkomst van dit onderzoek te verwachten zijn?
1.3 Solidair en solide asielstelsel binnen de Europese Unie en in
Nederland
Het kabinet geeft aan te streven naar vergaande harmonisatie van het
Europees asielbeleid. De leden van de VVD-fractie vragen in dat licht
wanneer de Kamer de wetgeving kan verwachten teneinde nationale
koppen ten aanzien van de geldigheidsduur van de verblijfsvergunning,
het gehoor bij herhaalde aanvragen en rechtsbijstand, te schrappen.
De voorgenoemde leden lezen in de brief dat daar waar het belang van de
openbare orde dit aangeeft, vreemdelingenbewaring in het terugkeerproces wordt ingezet als instrument teneinde uitzetting te realiseren. Hoe
en op welke termijn worden de mogelijkheden vreemdelingen in
vreemdelingenbewaring te stellen verruimd, teneinde zo gedwongen
vertrek te vergroten?
De leden van de CDA-fractie lezen in de beleidsbrief dat de regering
ernaar streeft het geboden beschermingsniveau en het kader voor
asielprocedures in alle EU-lidstaten gelijk te laten zijn. Het Europees
asielbeleid moet vergaand geharmoniseerd worden. Wat is de stand van
zaken en hoe verloopt dit proces in Europees verband?
De leden van de D66-fractie benadrukken het belang van een gezamenlijk
Europees asielsysteem. Kan de Kamer worden geïnformeerd over de
voortgang van de onderhandelingen over het Gemeenschappelijk
Europees Asielstelsel (GEAS)? Deze leden kijken uit naar een meer flexibel
asielopvangsysteem in Nederland dat sneller en beter kan inspelen op
ontwikkelingen. Voornoemde leden achten het van belang dat deze
hervorming snel van kracht wordt, zodat bijvoorbeeld onnodige verhuizingen voor kinderen voorkomen kunnen worden. Kan worden aangeven
wanneer het kabinet verwacht dit te realiseren?
Over de drieledige inzet met betrekking tot het GEAS, merken de leden
van de SP-fractie het volgende op. Harmonisering van het beschermingsniveau is van belang, dat is de belangrijkste maatregel die het doorreizen
van vluchtelingen onnodig maakt. Echter, zelfs als de procedurele
beschermingsniveaus geharmoniseerd zijn blijven de verschillen tussen
de verschillende EU-lidstaten bestaan en blijft er een reden voor vluchtelingen om door te willen reizen. Graag ontvangen deze leden een reactie
van het kabinet hierop. Ook willen de aan het woord zijnde leden dat het
beschermingsniveau dat thans in Nederland geldt niet verlaagd wordt om
zo op een gelijk niveau te komen met andere EU-lidstaten. Zij ontvangen
graag de inzet van het kabinet op dit punt. Waarom vindt het kabinet dat
secundaire doorreisbewegingen voorkomen moeten worden? Ook willen
de aan het woord zijnde leden erop wijzen dat het kabinet wellicht van
mening kan zijn dat dit voorkomen moet worden en het ongunstig en
onnodig is dit te criminaliseren en het doorreizen niet strafbaar gesteld
kan worden. Voorts zijn zij voorstander van een solidair herverdelingsmechanisme. Deze leden stelden al jaren geleden voor aan de randen van
Europa aanmeldcentra op te zetten waar mensen de asielprocedure
kunnen doorlopen waarna zij over de EU worden verdeeld. Graag
ontvangen zij een reactie op dit voorstel.

10

Over het nieuwe en flexibelere asielproces is nog vrij veel onduidelijk en
de leden van de SP-fractie wachten graag een verdere uitwerking af, is
daar al meer over te melden? Wel staat wat betreft deze leden het
voornemen om drie grote Gemeenschappelijke Vreemdelingen Locaties
(GVL’s) haaks op de herhaalde wens van de Kamer om juist kleinschalige
locaties op te zetten. Graag ontvangen zij een reactie van het kabinet
hierop. Tijdens de begrotingsbehandeling in november 2017 heeft het lid
Jasper van Dijk vier voorstellen voor een eerlijkere verdeling van
vluchtelingen over Nederland gepresenteerd. Onderdeel daarvan was een
buffer van personeel en bedden, klopt het dat de regering dit voorstel
overneemt? Ook ontvangen voornoemde leden graag een reactie op de
andere voorstellen, zoals is toegezegd.
Wat betreft het pas verstrekken van rechtsbijstand aan asielzoekers na een
voornemen tot afwijzing hebben de aan het woord zijnde leden grote
zorgen. Waar zou dit goed voor zijn? Iedereen heeft recht op rechtsbijstand. Hoe wordt dat met dit plan gegarandeerd? Om de procedures te
versnellen en meteen al bij de eerste aanvraag zo compleet mogelijke
informatie aan te leveren is advies van een advocaat onmisbaar. De leden
van de SP-fractie vrezen dat het afschaffen van rechtsbijstand in eerste
instantie ertoe zal leiden dat veel asielzoekers relevante informatie niet
zullen melden omdat zij niet weten dat dit van belang is waardoor zij
vervolgens een tweede, herhaalde procedure, moeten starten. Hierdoor
blijven mensen langer in procedure en zal de last voor de Immigratie en
Naturalisatiedienst (IND) niet af-, maar juist toenemen. Graag ontvangen
voornoemde leden een reactie van het kabinet hierop. Deze leden
ontvangen graag van het kabinet de eerste ervaringen met de recent
gecreëerde Extra Begeleidings- en Toezichtlocaties. Hoeveel mensen
worden hierin geplaatst, hoe lang verblijven zij daar en hoe functioneert
het over het algemeen? Ook vernemen deze leden graag welke beperkingen er precies worden opgelegd en of dit mogelijk strenger of juist
versoepeld kan worden.
1.4 Minder illegaliteit, meer terugkeer
De leden van de VVD-fractie vragen of bij de hervorming van het GEAS,
maar ook nu al, door de EU-lidstaten wordt samengewerkt in het
bevorderen van gedwongen terugkeer, specifiek door het organiseren van
gecombineerde terugkeervluchten. Het kabinet geeft aan dat het van
belang is dat voor alleenstaande minderjarige migranten er adequate
opvang voor hen aanwezig is in het land van herkomst. Zij vragen of, en
zo ja, op welke wijze het kabinet het bestaan van opvangvoorzieningen
zoals kindertehuizen in landen van herkomst gaat bevorderen.
De leden van de CDA-fractie lezen dat terugkeer in de praktijk slecht
geeffectueerd kan worden. Verder lezen zij dat vrijwillige terugkeer de
voorkeur heeft boven gedwongen terugkeer. Ook dat gedwongen
terugkeer wel een reële mogelijkheid is indien de persoon in kwestie
pertinent weigert zelfstandig te vertrekken. Deze leden vragen of de
terugkeercijfers niet hoger zouden zijn indien er eerder overgegaan wordt
tot gedwongen vertrek. De voorgenoemde leden begrijpen dat dit
gedwongen vertrek gebruikt dient te worden als laatste redmiddel. Toch
vragen zij of er meer migranten zouden terugkeren naar hun land van
herkomst, indien er overgegaan wordt op gedwongen vertrek na de eerste
weigering van vrijwillig vertrek, in plaats van het overgaan tot gedwongen
vertrek bij pertinente weigering? Wat houdt pertinente weigering in?
De aan het woord zijnde leden lezen in de brief dat terugkeer van
vreemdelingen naar het land van herkomst in de praktijk moeizaam
verloopt. Toch lezen zij betrekkelijk weinig voorstellen om dit in de praktijk
te stimuleren. Kan het kabinet uiteenzetten welke middelen zij wil inzetten

11

teneinde het terugkeerbeleid in Nederland daadwerkelijk van de grond te
laten komen? Zijn er initiatieven binnen de Europese Unie om Europees
breed het terugkeerbeleid te versterken?
De leden van de CDA-fractie lezen in de brief dat het »more for more» en
»less for less»-principe als uitgangspunt zal worden gehanteerd bij het
bewegen van herkomstlanden teneinde hun eigen onderdanen terug te
nemen. Deze leden lezen in de brief dat daarbij bijvoorbeeld gedacht kan
worden aan bilaterale samenwerking of het aanbieden van studiebeurzen.
Zal het kabinet ook gelden voor ontwikkelingssamenwerking gebruiken
als drukmiddel? Zouden landen die er welwillend tegenover staan hun
eigen onderdanen terug te nemen beloond kunnen worden met méér
ontwikkelingsgelden en landen die daar niet welwillend tegenover staan
gekort kunnen worden in de beschikbare ontwikkelingsgelden? Deze leden
vragen of de EU nog meer drukmiddel kan c.q. zal inzetten teneinde
herkomstlanden te bewegen hun eigen onderdanen terug te nemen? Is zij
bereid hier in Europees verband aandacht voor te vragen?
De leden van de D66-fractie lezen dat het kabinet gemeenten als een
onmisbare partner ziet bij het oprichten van de Landelijke Vreemdelingen
Voorzieningen. Deze leden willen benadrukken dat het van groot belang is
dat deze locaties in gezamenlijk opdrachtgeverschap tussen het Rijk en de
lokale overheden worden ontwikkeld, zodat ook lokale best practices
kunnen worden meegenomen. Zij kijken uit naar de brief met de voorgenomen aanpak.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen in de beleidsbrief dat, teneinde
het meewerken aan terugkeer te bevorderen, de Dienst Terugkeer en
Vertrek (DT&V) in staat wordt gesteld intensiever in gesprek te gaan met
deze migranten. Deze leden vragen de regering wat hiermee precies
wordt bedoeld.
Ook lezen voornoemde leden dat het kabinet zegt speciale aandacht te
hebben voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV’s) die
terugkeren, en dat er voldoende waarborgen voor alleenstaande
terugkerende minderjarigen moeten zijn voor adequate opvang in het
land waar naartoe uitgezet wordt, teneinde te voorkomen dat zij in
(levens)gevaarlijke situaties terechtkomen. Deze leden vragen hoe het
kabinet dit rijmt met haar inspanning om binnen de onderhandelingen
voor een nieuwe Procedureverordening te voorkomen dat een land van
bestemming garanties moet hebben afgegeven over adequate opvang in
lijn met het Vluchtelingenverdrag voor AMV’s, voordat AMV’s worden
uitgezet.
De leden van de SP-fractie zijn het eens met de stelling dat mensen die
geen recht hebben op verblijf zoveel mogelijk moeten vertrekken. Deelt
het kabinet de mening dat om tot een sluitend asielbeleid te komen, het
van het grootste belang is dat er geen mensen naar een oorlogsgebied
worden teruggestuurd? Kan worden uiteengezet op welke manieren
ingezet wordt op vrijwillige terugkeer, hetgeen uiteindelijk de voorkeur
heeft? De voorgenoemde leden hebben berichten ontvangen over
bedreiging en intimidatie tijdens deze terugkeergesprekken waarbij met
vreemdelingendetentie werd gedreigd als migranten niet zouden
meewerken. Kan dit worden weerlegd? Graag ontvangen deze leden een
beschrijving hoe die gesprekken in zijn werk gaan. Welk effect heeft het
afschaffen van de terugkeerhulp van de Internationale Organisatie voor
Migratie (IOM) gehad op de terugkeercijfers en zijn er nog signalen van
fraude hieromtrent vernomen?
De aan het woord zijnde leden zijn verontrust over de stelling dat de
mogelijkheden voor vreemdelingendetentie niet verder mogen worden
ingeperkt maar juist verruimd moeten worden. Het idee dat vreemdelin-

12

gendetentie slechts als ultimum remedium wordt ingezet lijkt daarmee te
worden losgelaten. Klopt dat? Zo ja, wat is hiervoor de rechtvaardiging en
wat is de wetenschappelijke onderbouwing voor de gedachte dat dit zou
leiden tot meer terugkeer? In sommige gevallen kan gedwongen
terugkeer noodzakelijk zijn. Daarom is vorig jaar een motie (kamerstuk
19 637, nr. 2321) kamerbreed aangenomen over het harder inzetten op
gedwongen terugkeer. Graag vernemen de leden van de SP-fractie hoe
het staat met de uitvoering daarvan en op welk gebied zijn er vorderingen
gemaakt. Zij ontvangen graag een meer concrete invulling van het «more
for more» idee. Waar wordt aan gedacht? De aan het woord zijnde leden
zijn blij te lezen dat onder «less for less» met name gedacht wordt aan
visummaatregelen. Het korten op ontwikkelingssamenwerking als «straf»
voor het niet meewerken aan gedwongen terugkeer zou averechts kunnen
uitpakken. Deelt het kabinet deze mening?
Wat betreft de nieuwe Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen (LVV’s)
hebben de leden van de SP-fractie enkele korte vragen. Aan welke termijn
denkt het kabinet teneinde tot een akkoord te komen en hoe is zij van plan
te handelen ten aanzien van gemeenten die ondanks de LVV’s vanuit hun
eigen verantwoordelijkheid voor de openbare orde toch een andersoortige opvang regelen? Hoe zullen de kosten worden verdeeld?
1.5 Bevorderen legale migratieroutes
De leden van de VVD-fractie merken op dat in het licht van de circulaire
arbeidsmigratie het kabinet aangeeft dat onder meer aansluiting
gevonden zal moeten worden bij de behoefte van Nederlandse
werkgevers, maar ook dat verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt
moet worden voorkomen. Kan worden bevestigd dat in de eerste plaats
het kabinet inzet Nederlandse werklozen aan het werk te krijgen, voordat
arbeidsmigranten worden aangetrokken voor arbeid die zij ook zouden
kunnen verrichten?
De leden van de D66-fractie juichen toe dat het kabinet gaat verkennen
hoe de vormen van reguliere migratie beter kunnen worden benut
teneinde teugkeer en overname te bevorderen. De genoemde leden lezen
dat hierbij gedacht kan worden aan arbeidsmigratie, stages door
buitenlandse studenten, studiebeurzen en circulaire arbeidsmigratie. Kan
het kabinet toelichten hoe deze verkenning er verder uit gaat zien?
Voornoemde leden vinden het positief dat het kabinet voornemens is te
gaan onderzoeken hoe bestaande vormen van reguliere migratie beter
kunnen worden benut teneinde terugkeer en overname te bevorderen en
daarmee «irreguliere» migratie tegen te gaan. Deze leden vragen op welke
termijn het kabinet dit onderzoek verwacht op te leveren en wanneer de
Kamer over de resultaten zal worden geïnformeerd. Is zij ook bereid te
kijken naar nieuwe mogelijkheden teneinde asielmigratie beter te
reguleren, bijvoorbeeld door te onderzoeken of, en zo ja, hoe Europese
diplomatieke posten een rol kunnen spelen in het identificeren van
vluchtelingen die redelijkerwijs geen bescherming in nabijgelegen landen
kunnen vinden.
De aan het woord zijnde leden vragen voorts of gespecificeerd kan
worden wanneer het aantal in Nederland instromende asielzoekers
dusdanig laag is dat het kabinet bereid is in toenemende mate hervestiging aan te bieden teneinde overbelaste kampen in de regio te ontlasten.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de ideeën
teneinde reguliere migratie te bevorderen. Echter vragen deze leden ook
waarom dit bevorderd zou moeten worden, vanwege de vele mensen die
zonder werk zitten. Welke concrete maatregelen gaat het kabinet nemen
teneinde verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt te voorkomen,
evenals de ongelijke beloning?

13

1.6 Stimuleren integratie en participatie
De leden van de VVD-fractie lezen in de beleidsbrief dat asielmigranten
met een verblijfsrecht de plicht hebben te integreren en te participeren in
de Nederlandse samenleving, ook wanneer later blijkt dat hun verblijfsrecht niet wordt voortgezet. Worden asielmigranten voorbereid op de
mogelijkheid dat hun verblijfsrecht beëindigd wordt als de situatie in het
land van herkomst daartoe aanleiding geeft, zoals bijvoorbeeld in Syrië?
Zo ja, op welke wijze? Het kabinet geeft aan dat gemeenten ook een rol
hebben gespeeld in de integratie en de participatie van inburgeringsplichtigen door middel van de participatieverklaringstrajecten. Deze leden
vragen of er al effecten bekend zijn van de invoering van de participatieverklaringstrajecten, specifiek of deze daadwerkelijk bijdragen aan een
betere integratie en participatie. Voornoemde leden vragen hoe er voor
gezorgd wordt dat verwijtbaar niet inburgeren leidt tot intrekken van het
verblijfrecht of, wanneer dit niet mogelijk is, tot korten op de uitkering?
De aan het woord zijnde leden lezen voorts in de beleidsbrief dat
gemeenten een grotere regierol zullen krijgen ten aanzien van inburgeringsplichtigen en dat tegelijkertijd inburgeringsplichtigen die een
uitkering ontvangen, moeten voldoen aan de verplichtingen die de
Participatiewet stelt. Hoe verhoudt deze grotere regierol voor gemeenten
zich tot het feit dat veel gemeenten niet zorgen dat door inburgeringsplichtigen wordt voldaan aan de verplichtingen die de Participatiewet
stelt?
De hervormingsagenda zal worden vormgegeven in nauwe samenwerking met relevante partners zoals VluchtelingenWerk. De leden van de
VVD-fractie vragen of het kabinet zich hierbij bewust is van de verschillende petten die een organisatie als VluchtelingenWerk op heeft. Wordt bij
de hervorming van het inburgeringsbeleid voorkomen dat een organisatie
die verantwoordelijk is voor de begeleiding van vluchtelingen, tegelijkertijd ook zelf op deze markt kan acteren, met mogelijk marktverstorende
effecten? Teneinde integratie en participatie te bevorderen is er ook
aandacht voor tijdige huisvesting. Is de inzet van het kabinet om
verdringing op de woningmarkt te voorkomen en asielmigranten van
sobere huisvesting te voorzien?
De leden van de D66-fractie achten het van groot belang dat nieuwkomers
kunnen meedoen in de Nederlandse maatschappij. Taallessen en
mogelijkheden tot werk vanaf dag één dragen daaraan bij. Ook daarom
zijn deze leden van mening dat het inburgeringssysteem volledig op de
schop moet. Wanneer zal het kabinet zijn aangekondigde plan van aanpak
naar de Kamer sturen?
De leden van de SP-fractie zijn verheugd te lezen in de beleidsbrief dat het
in het belang van zowel de nieuwkomers als van de Nederlandse
samenleving is als nieuwkomers snel integreren. Wel vragen zij hoe dit
bereikt kan worden zolang de kwaliteit van het inburgeringsonderwijs zo
matig is als gevolg van het uitvoeren door marktpartijen. Op welke wijze
gaat het kabinet ervoor zorgen dat nieuwkomers vanaf dag één de taal
leren en mee kunnen doen, zonder dat zij zich in de schulden hoeven te
steken en zodoende al met een achterstand in Nederland starten? Deze
leden vragen of het verhogen van het taalniveau van A2 naar B1 niet te
generiek is en dat juist meer maatwerk gewenst is, zodat mensen die dat
niveau niet kunnen halen toch kunnen inburgeren en mensen die dat
niveau eenvoudig aankunnen op een hoger niveau taalonderwijs kunnen
krijgen.
Voornoemde leden onderschrijven de noodzaak van tijdige huisvesting en
vragen welke maatregelen het kabinet gaat nemen teneinde het tekort aan
huurwoningen terug te dringen. Is het kabinet bereid de verkoop van

14

huurwoningen aan banden te leggen en de bouw van huurwoningen te
stimuleren door o.a. de verhuurdersheffing af te schaffen? De voorgenoemde leden delen de mening dat het maatschappelijk onbehagen rond
migratie moet worden weggenomen. Zij zien hierop graag een verdere
toelichting. Erkent het kabinet dat het maatschappelijk onbehagen mede
wordt veroorzaakt door de klappen die mensen als gevolg van jarenlange
bezuinigingen hebben moeten opvangen? Onderkent het kabinet het feit
dat er een gigantisch tekort is aan woningen en dat dit bijdraagt aan het
maatschappelijk onbehagen? Ziet zij ook dat de werkloosheid en de vele
flexcontracten bijdragen aan dat maatschappelijk onbehagen? Erkent het
kabinet dat het feit dat er 1,4 miljard euro naar buitenlandse aandeelhouders gaat in plaats van naar de samenleving en dat dit bijdraagt aan
dat maatschappelijk onbehagen?
II. Reactie van het kabinet

15