Besluit van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van
, nr. WJZ/ 21203074 , houdende vaststelling van de rekening en
verantwoording van de vereffening van het vermogen van het voormalig
Productschap Zuivel

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
Gelet op artikel XLVI van de Wet opheffing bedrijfslichamen;
Besluit:
Artikel 1
De rekening en verantwoording van de vereffening van het vermogen van het
voormalig Productschap Zuivel wordt vastgesteld overeenkomstig de bijlage bij dit
besluit.
Artikel 2
Dit besluit treedt in werking met ingang van de datum na die waarop het is
bekendgemaakt.
Dit besluit wordt met de bijlagen geplaatst in de Staatscourant en toegezonden
aan beide Kamers der Staten-Generaal.
's-Gravenhage,
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,

Tegen dit besluit kan degene wiens belang daarbij rechtstreeks is betrokken, binnen zes
weken na de dag waarop dit besluit is bekendgemaakt een gemotiveerd bezwaarschrift
indienen bij de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland, t.a.v. de afdeling Juridische Zaken, p/a VOPBO, Postbus 7377,
2701 AJ Zoetermeer

Pagina 1 van 27

Rekening en verantwoording van de vereffening van het vermogen van
het Productschap Zuivel
Met de inwerkingtreding van de Wet opheffing bedrijfslichamen (hierna: Wob) op
1 januari 2015 zijn de zeventien Product- en bedrijfschappen opgeheven. In
artikel XXXIX, derde lid, werd de Minister van EZ bevoegd alle rechtshandelingen
te verrichten met het oog op de vereffening van het vermogens van de schappen.
Op 1 januari 2019 is de Wob aangepast en werd de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (hierna: de Minister) verantwoordelijk voor de laatste
fase van de vereffening van de vermogens van de schappen.
Voor u ligt de Rekening en verantwoording van de vereffening van het vermogen
van het Productschap Zuivel (PV). Het schriftelijk verslag, opgenomen in Deel I,
gaat vergezeld van een slotbalans op 31 december 2017 en een rekening van
baten en lasten over de periode 2015 – 2017 die zijn opgenomen in Deel II, een
bijlage waarin het stappenplan van de vereffening wordt toegelicht en een tweede
bijlage waarin het effect van het verloop van de IBR-claim op het resterend
vermogen van PZ is uitgewerkt.
Het Ontwerp van de Rekening en verantwoording heeft conform artikel XLVI,
vierde lid, van de Wob 8 weken ter inzage gelegen op het Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Hiervan is op 23 april 2021 mededeling
gedaan in de Staatscourant nr. 21190. In deze periode hebben zich geen nieuwe
schuldeisers gemeld. Het voorliggende document is de definitief vastgestelde
Rekening en verantwoording van de vereffening van het vermogen van het
Productschap Zuivel.
Na vereffening resteert voor PZ een batig saldo van € 3.035.631.
Conform artikel XLVII van de Wob draagt de Minister er zorg voor dat het saldo
een bestemming krijgt die ten nutte komt van het deel van het bedrijfsleven dat
betrokken was bij PZ.
Conform artikel XLVI, achtste lid, van de Wob zendt de Minister de vastgestelde
Rekening en verantwoording van de vereffening van het vermogen van PZ aan de
beide Kamers der Staten-Generaal.
Inhoudsopgave
Deel I, Schriftelijk verslag
1. Achtergrond
2. Het Productschap Zuivel
3. Verplichtingen jegens oud-werknemers
4. Vorderingen van het schap
5. Vorderingen op het schap
6. Projectsubsidies
7. Overgedragen financiële middelen
8. Juridische claims
9. Materiële vaste activa
10. Financiële vaste activa
11. Overige zaken in het kader van de vereffening
12. Archiefbescheiden
13. Bezwaren ingediend naar aanleiding van de terinzagelegging door de Minister
14. Verwerking van de ingediende bezwaren in de Rekening en verantwoording
15. Bestemming van het resterende vermogen
Deel II, Financiële gegevens
Algemeen
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Slotbalans per 31-12-2017
Pagina 2 van 27

Toelichting op de Slotbalans
Staat van Baten en Lasten, periode 2015 - 2017
Toelichting op de Staat van Baten en Lasten
Bijlagen
I.
Stappenplan waarlangs de vermogens van de schappen zijn vereffend.
II. Effect van nagekomen baten en lasten op het resterende vermogen van PZ.

Pagina 3 van 27

Verslag van de vereffening van het vermogen van het Productschap
Zuivel
Deel I, Schriftelijk verslag
1. Achtergrond
1.1 De publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
Product- en bedrijfschappen, ook wel schappen genoemd, waren
publiekrechtelijke samenwerkingsverbanden van representatieve ondernemers- en
werknemersorganisaties die activiteiten ontplooiden ten behoeve van een branche
of sector van het bedrijfsleven. Een schap verrichtte taken die individuele
ondernemers of verenigingen van ondernemers en werknemers ieder voor zich
niet konden verrichten, maar die met het oog op het algemeen belang of het
belang van de branche of sector noodzakelijk werden geacht. Deze taken werden
gefinancierd door, op basis van verordeningen, heffingen op te leggen aan alle
ondernemingen in de betreffende sector. Schappen voerden ook taken in
medebewind uit, die voortvloeiden uit overheidswet- en regelgeving en die ten
goede kwamen aan de hele samenleving. Deze taken werden door de betreffende
minister opgedragen aan een schap en gefinancierd door het departement en/of
de Europese Unie (EU). Het merendeel van de medebewindstaken diende ter
uitvoering van Europese regelgeving op het gebied van de landbouw, waaronder
marktordeningsmaatregelen in het kader van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid van de EU. Maar het betrof ook taken op het gebied van plant- en
diergezondheid, dierenwelzijn en voedselveiligheid en gezondheid. Schappen
waren er in uiteenlopende branches en sectoren zoals onder meer de tuinbouw, de
akkerbouw, de detailhandel en de horeca. Representatieve organisaties van
ondernemers en werknemers in een bedrijfstak bepaalden zelf of zij een schap
wilden laten instellen. Daarom hadden sommige sectoren van het bedrijfsleven
wel een schap en andere niet.
Het stelsel van schappen werd ook wel de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
(hierna: PBO) genoemd. Voor de schappen vormde de Wet op de
bedrijfsorganisatie (1950) (hierna: Wbo) de juridische basis. Vanaf de oprichting
van het eerste schap in 1954, het inmiddels opgeheven Landbouwschap, zijn tot
de jaren ’60 van de vorige eeuw uiteindelijk 56 schappen ontstaan. Dit aantal is in
de loop der jaren teruggelopen naar 37. Met een hergroeperingsoperatie in 1997
is het aantal schappen vervolgens via opheffing en samenvoeging verder
teruggebracht tot het uiteindelijke aantal van 17: 11 productschappen en 6
bedrijfschappen.
Een schap (in de Wbo: bedrijfslichaam) werd, volgens de laatstelijk daarvoor
geldende bepalingen in de Wbo, ingesteld bij Algemene Maatregel van Bestuur
(AMvB) op voordracht van de betrokken Minister(s). In eerdere versies van de
Wbo heeft instelling ook plaatsgevonden bij wet respectievelijk bij verordening
van de Sociaal-Economische Raad (SER). De betrokken Minister(s) wonnen over
het voornemen een schap in te stellen, eerst advies in van de SER. De SER
hoorde, voordat hij advies uitbracht, de representatieve ondernemers- en
werknemersorganisaties uit de betreffende marktsector. De leden van het bestuur
van een schap werden benoemd door de representatieve ondernemers- en
werknemersorganisaties.
De SER had wettelijk de taak om toezicht op de schappen uit te oefenen. De
Bestuurskamer van de SER had onder meer taken op het terrein van de
samenstelling en representativiteit van de besturen van de schappen. De
Toezichtkamer van de SER hield onder meer toezicht op de verordeningen en

Pagina 4 van 27

besluiten, de financiën (heffingsverordeningen, begrotingen en jaarrekeningen) en
de bevoegdheden (inclusief de principes van goed bestuur) van de schappen.
1.2 Politieke ontwikkelingen
Al jarenlang waren er in het Parlement langlopende discussies over het
bestaansrecht van de schappen. Destijds zijn door het Kabinet, mede gelet op de
door de Tweede Kamer aangenomen motie Aptroot c.s. van 16 februari 2011,
meerdere alternatieven tot omvorming respectievelijk voortzetting van de
schappen onderzocht. Op 20 december 2011 werd door een meerderheid van de
Tweede Kamer de motie van Aptroot aangenomen waarin het Kabinet werd
opgeroepen om de schappen af te schaffen. In het regeerakkoord “Bruggen slaan”
van oktober 2012 werd vastgelegd dat de schappen zouden worden opgeheven.
Hieraan is gevolg gegeven met het ontwerp van de Wet opheffing bedrijfslichamen
(Wob), het daarop volgende parlementaire traject en de inwerkingtreding van de
Wob per 1 januari 2015.
Als gevolg van het opheffen van de schappen is hoofdstuk 2 van de Wbo komen te
vervallen. De publieke taken van de schappen, onder meer op het gebied van
plant-, dier- en volksgezondheid, zijn met een deel van de betrokken
medewerkers van de desbetreffende schappen overgegaan naar het (toenmalige)
ministerie van Economische Zaken (EZ) en naar het ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS); in samenhang met deze overgang van
taken is de daarop van toepassing zijnde regelgeving gewijzigd. De overige taken
van de schappen die niet als publiek werden beschouwd, zijn beëindigd, dan wel
in de vorm van private initiatieven voortgezet.
1.3 Wet opheffing bedrijfslichamen
Met de inwerkingtreding van de Wob op 1 januari 2015 zijn de zeventien
schappen opgeheven. Conform de Wob, artikel XXXIX, derde lid, werd de Minister
van EZ (thans: Economische Zaken en Klimaat: hierna de Minister) bevoegd alle
rechtshandelingen te verrichten met het oog op de vereffening van het vermogen
van een schap, waaronder het vervreemden van onroerende en roerende zaken
en het voldoen en innen van vorderingen. Onder verantwoordelijkheid van de
plaatsvervangend secretaris-generaal is de uitvoering van deze taak belegd bij de
Vereffeningsorganisatie PBO (VOPBO). In artikel XL is bepaald dat de kosten van
de vereffening van het vermogen van een schap ten laste komen van het
vermogen van het desbetreffende schap.
In juli 2017 heeft de Minister schriftelijk gerapporteerd aan beide Kamers over de
stand van de vereffening over de periode 2015 - 2016 (vergaderjaar 2016-2017,
33910, nr. 27).
Op 1 januari 2019 is de Wob aangepast en werd de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (hierna: LNV) verantwoordelijk voor de laatste fase
van de vereffening van de vermogens van de schappen.
Zodra de vereffening van het vermogen van een schap is afgerond, brengt de
VOPBO daarover verslag uit aan de Minister van LNV in de vorm van een Ontwerp
Rekening en verantwoording. Nadat de in de Wob vastgelegde hoor- en wederhoor
procedure is doorlopen, stelt de Minister de Rekening en verantwoording van een
schap vast en stuurt deze naar de Eerste en Tweede Kamer. Op grond van artikel
XLVII, vierde lid, van de Wob draagt de Minister er zorg voor dat een batig saldo
een bestemming krijgt die ten nutte komt van het deel van het bedrijfsleven dat
betrokken was bij het desbetreffende schap. In geval van een nadelig saldo geeft
de Minister op basis van artikel XLI, vierde lid, van de Wob aan hoe hier mee om
te zullen gaan.

Pagina 5 van 27

2. Het Productschap Zuivel
Op grond van de Wbo werd in 2003 het Productschap Zuivel (hierna: PZ) opnieuw
ingesteld als opvolger van het Productschap Zuivel uit 1995, voortgekomen uit het
Bedrijfschap voor de detailhandel in melk en melkproducten van 1956. De
werkingssfeer van het productschap was voorheen beperkt tot melk van runderen.
Vanaf 2003 werd de melk van geiten aan de werkingssfeer toegevoegd.
Net als de andere schappen kreeg PZ tot taak om een het algemeen belang
dienende bedrijfsuitoefening te bevorderen bij de ondernemingen waarvoor het
was ingesteld maar ook het behartigen van het gemeenschappelijk belang van die
ondernemingen en van de daarbij betrokken personen. Meer specifiek lagen de
activiteiten op het gebied van markt en maatschappij zoals databank
melkveehouderij, publicaties en studies, voorlichting en promotie en
afzetbevordering maar ook op het gebied van arbeidsmarkt en opleiding en
maatschappelijk verantwoord ondernemen.
PZ voerde van oudsher medebewindstaken uit, zoals bijvoorbeeld de
melkquoteringsregeling die werd ingevoerd om de EU-melkproductie te beperken
en regelingen die relevant waren voor de steun aan schoolmelk. Maar ook waren
er taken op het gebied van restituties in het kader van de uitvoer van
zuivelproducten.
3. Verplichtingen jegens oud-werknemers
De medewerkers van de voormalige PBO hadden een arbeidsovereenkomst naar
burgerlijk recht. Met de inwerkingtreding van de Wob per 1 januari 2015 zijn
conform artikel XXXVII, vierde lid, de rechten en verplichtingen uit de
arbeidsovereenkomsten van de voormalige medewerkers van de PBO ongewijzigd
overgegaan op de Staat (lees: de minister van EZ als rechtsverhouding naar
burgerlijk recht, dus niet naar ambtelijk recht). Op deze arbeidsovereenkomsten
zijn de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) voor de PBO van toepassing en de
in het kader van de opheffing van de PBO afgesloten Sociale Plannen.
3.1 Verloop uitkeringen in het kader van het Sociaal Plan Productschappen
Op 1 januari 2015 ontvingen 14 oud-medewerkers van PZ een uitkering in het
kader van het Sociaal Plan Productschappen. In de jaren daarna zijn twee oudmedewerkers met pensioen gegaan of maken om andere redenen geen gebruik
meer van de regelingen. Vanaf 2018 maken 12 oud-medewerkers van PZ nog
aanspraak op een uitkering. Naar verwachting zal het Sociaal Plan voor PZ
doorlopen tot in 2024.
3.2 Pensioen
De pensioenaanspraken van de voormalige werknemers van PZ waren
ondergebracht bij het Pensioenfonds Productschappen (PfP). Vanaf 2015 zijn de
pensioenaanspraken verzekerd bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) in
een collectief pensioencontract met levenslange uitkeringsgarantie. Voor de oudwerknemers met recht op een wachtgelduitkering is de pensioenopbouw
voortgezet voor de duur van de voor hen resterende wachtgeldperiode.
4. Vorderingen van het schap
Op 1 januari 2015 heeft de VOPBO de rechten en plichten van PZ overgenomen
tot zowel het opleggen als het innen van (achterstallige) heffingen.

Pagina 6 van 27

4.1 Opleggen van achterstallige heffingen
Voor PZ zijn na 31 december 2014 geen (achterstallige) heffingen opgelegd.
4.2 Innen van (achterstallige) vorderingen
Er stond op 31 december 2014 nog één vordering open. Voor een toelichting
wordt verwezen naar Deel II, paragraaf 2.1 van dit verslag.
4.3 Overige vorderingen
Er waren op 31 december 2014 nog een aantal overige vorderingen. Voor een
toelichting wordt verwezen naar Deel II, paragraaf 2.2 van dit verslag.
5. Vorderingen op het schap
Ter uitvoering van artikel XLV, eerste lid, van de Wob is de datum van de aanvang
van de vereffening op 1 oktober 2015 bekend gemaakt in de Staatscourant nr.
31964 van 29 september 2015. Hierbij zijn degenen die een (nog niet bekende)
vordering op een schap hadden, opgeroepen deze vordering binnen negen
maanden (derhalve voor 1 juli 2016) schriftelijk in te dienen bij de VOPBO onder
vermelding van de grondslag van de vordering.
Voor PZ heeft bovengenoemde bekendmaking geen reacties opgeleverd.
6. Projectsubsidies
Subsidies werden toegekend onder het regiem van de Algemene wet
bestuursrecht (Awb) waarbij de besturen van de voormalige schappen
voorwaarden stelden aan de begunstigden. In de regel werd de toekenning van
het volledige subsidiebedrag over een aantal jaren verdeeld waarbij jaarlijks op
basis van een aantal voorwaarden een voorschot van 80% opgevraagd kon
worden. Dit gold ook voor de toegekende subsidies die nog enkele jaren na de
opheffing van het schap doorliepen.
De VOPBO voerde uit wat in de beschikkingen tot subsidieverlening was
vastgelegd en had geen bevoegdheid tot het toekennen van wijzigingen daarin.
Periodiek (en bij de uiteindelijke vaststelling van een subsidie) werd nagegaan of
de begunstigden aan hun verplichtingen voldeden. Dit gebeurde op basis van
jaarlijks over te leggen verantwoordingsinformatie, zoals inhoudelijke
tussentijdse- en eindrapportages, kostenverantwoordingen, jaarrekeningen en,
indien van toepassing, controleverklaringen. Ook diende tijdig gerapporteerd te
worden als er zich gebeurtenissen voordeden die van negatieve invloed konden
zijn op de naleving van de gestelde subsidievoorwaarden, zodat noodzakelijke
maatregelen ter voorkoming of beperking van de gevolgen (vertraging, bijstellen
van doelstellingen) tijdig getroffen konden worden. Bleek bij de vaststelling van
een project dat niet alle gelden volledig besteed waren aan de gestelde doelen
dan werden deze gelden in de vorm van vrijval weer toegevoegd aan het
vermogen van het voormalig schap
Op 1 januari 2015 had PZ nog 57 projectsubsidies uitstaan. In de periode 2015 –
2017 zijn 54 projectsubsidies vastgesteld. Er was € 1.723.092 vrijval. Voor een
toelichting wordt verwezen naar Deel II, paragraaf A.5 van dit verslag.
In 2018 zijn de laatste 3 projectsubsidies vastgesteld. Er was € 104.878 vrijval.
Dit bedrag is toegevoegd aan het resterend vermogen ultimo 2017 van PZ. Voor
een toelichting wordt verwezen naar Deel II, paragraaf 7.1 van dit verslag.
7. Overgedragen financiële middelen
Pagina 7 van 27

Voor de opheffing van de schappen had een aantal besturen bij privaatrechtelijke
overeenkomst financiële middelen overgedragen aan private partijen. In deze
overeenkomsten waren verplichtingen gesteld aan de ontvangende partij.
Periodiek werd door de VOPBO nagegaan of de ontvangende partijen aan deze
verplichtingen voldeden. Centraal daarbij stond de vraag of de overgedragen
middelen waren besteed aan de overeengekomen doelstellingen: de uitvoering en
financiering van activiteiten ten behoeve van de sector. Dit gebeurde op basis van
verantwoordingsinformatie, zoals begrotingen, kostenverantwoordingen,
jaarrekeningen en, zo nodig, controleverklaringen. Indien ontvangende partijen
niet aan de bij overeenkomst gestelde verplichtingen voldeden, konden sancties
worden opgelegd als deze in de overdrachtsovereenkomsten waren vastgelegd.
Een mogelijke sanctie was het terugvorderen van (een deel van) de eerder
overgedragen middelen. Als er zich gebeurtenissen voordeden die van negatieve
invloed konden zijn op de naleving van de verplichtingen (zoals dreigende
discontinuïteit, onderbesteding of liquiditeitsproblemen) dan diende de
ontvangende partij zo snel mogelijk hierover informatie te verstrekken aan de
VOPBO.
Op 1 januari 2015 had PZ geen “Overgedragen middelen” die nog afgehandeld
moesten worden.
8. Juridische claims
Met het Besluit mandaat, volmacht en machtiging Vereffeningsorganisatie PBO
van 27 februari 2015 heeft de Minister mandaat, volmacht en machtiging verleend
aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) voor het behandelen
van bezwaar- en beroepschriften van de voormalige PBO. Dit betreft het nemen
van beslissingen op bezwaarschriften, het instellen van (hoger) beroep en het
behandelen van eventueel hieruit voortkomende verzoeken om informatie op basis
van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob-verzoeken). Voor de behandeling van
civiele zaken is mandaat en machtiging verleend aan de Directie Wetgeving en
Juridische Zaken (WJZ) van EZK, met daar waar opportuun inschakeling van de
Landsadvocaat.
Uit hoofde van heffingen had PZ op 1 januari 2015 geen juridische procedures
lopen die afgehandeld moesten worden. In de periode 2015 – 2017 zijn geen
nieuwe procedures aangemeld.
Op 1 januari 2015 liep nog een civiele procedure bij het Productschap voor Vee en
Vlees (PVV) die afgehandeld moest worden en waarbij PZ ook was betrokken. Dit
dossier wordt hieronder toegelicht.
Op grond van de Verordening Bestrijding IBR 1998 hebben veehouders ter
voorkoming van Infectieuze Bovine Rhinotrachetis (IBR) hun runderen in het
verleden jaarlijks ingeënt. Het betrof een verordening van het Productschap voor
Vee en Vlees (PVV) waarbij PVV en PZ afspraken hadden gemaakt over gedeelde
financiële verantwoordelijkheid. De fabrikant van het gebruikte vaccin was Bayer.
Bij het inentingsbeleid en de voorbereiding van de inentingscampagne waren
naast PVV ook het ministerie van LNV, LTO Nederland en de Gezondheidsdienst
voor Dieren (GD) betrokken. In 2003 zijn deze partijen door veehouders
aansprakelijk gesteld voor ziekte en sterfte in hun rundveestapel door toediening
van het vaccin. In het geval van PVV betrof dit ongeveer 100 veehouders met
claims. Aansprakelijkheidsstellingen en claims werden ook ingediend bij het
ministerie van LNV en de GD. De GD heeft vervolgens in december 2003 een
claim op PVV en LNV gelegd. De verjaring tegen deze claim is jegens PVV (en PZ)
niet meer gestuit.
Op verschillende momenten hebben advocaten van de veehouders schriftelijk de
verjaringstermijn van de claims van hun cliënten jegens PVV (en PZ) gestuit. In
februari 2016 werd voor 26 boeren de verjaringstermijn van de claim laatstelijk
Pagina 8 van 27

gestuit. De advocaat van de boeren heeft in april 2021 bevestigd dat in februari
2021 niet opnieuw stuitingsbrieven zijn gestuurd (binnen de wettelijke termijn van
vijf jaar) zodat de claim van de boeren jegens PVV (en PZ) daarmee is komen te
vervallen.
Ter zekerheidsstelling heeft PVV in het verleden ook een claim bij Bayer
ingediend. Voor deze claim is de verjaringstermijn in juni 2019 schriftelijk gestuit.
9. Materiële vaste activa
Niet van toepassing.
10. Financiële vaste activa
Niet van toepassing.
11. Overige zaken in het kader van de vereffening
Ten tijde van de vereffening kwamen dossiers aan de orde die een niet-reguliere
vordering bevatten, of die niet direct naar een vordering van of op PZ waren te
herleiden en evenmin als personele aangelegenheid waren aan te merken. De
meest relevante c.q. omvangrijkste daarvan zijn hieronder kort beschreven.
11.1 Resterend vermogen van het Landbouwschap na vereffening in 2017
uitgekeerd
Bij Koninklijk Besluit van 28 september 2000 is het Landbouwschap opgeheven.
De SER werd aangesteld als vereffenaar van het vermogen en PZ aangewezen als
een van de vijf “Erfschappen” van het resterend vermogen na vereffening. Dit
waren de Productschappen Pluimvee en Eieren (PPE), Vee en Vlees (PVV),
Tuinbouw (hierna PT), Zuivel (PZ) en het Hoofdproductschap Akkerbouw (HPA).
Een belangrijk onderdeel van de vereffening was het geschil inzake “Aujeszky”
tussen de vereffenaar enerzijds en vijf varkenshouders en de Nederlandse
Vakbond Varkenshouders (NVV) anderzijds. De achtergrond van het geschil was
dat ter bestrijding van de ziekte van Aujeszky bij varkens, deze bij verordening
van het Landbouwschap ingeënt moesten worden. In deze verordening was tevens
per inenting de door de varkenshouder te betalen prijs aan veeartsen bepaald.
Volgens de vijf varkenshouders en de NVV was deze prijs te hoog. Hierin werden
zij in juli 2009 door de rechter in het gelijk gesteld. In het arrest was ook een
verklaring voor recht opgenomen ten aanzien van de varkenshouders die destijds
lid waren van de NVV. In totaal werd ruim € 16 mln. uitgekeerd.
De SER en de NVV hadden in het verlengde hiervan een geschil over de
ingangsdatum voor de te berekenen wettelijke rente, volgens de SER 2003
volgens de NVV 1993. In hoger beroep stelde het gerechtshof in Den Haag in
maart 2016 de NVV in het gelijk. Na beraad ging de SER hiertegen niet meer in
cassatie en keerde het bedrag aan wettelijke rente uit (€ 11,5 mln.). Toen dit
geschil was afgehandeld, kon de vereffening van het vermogen van het
Landbouwschap worden afgerond.
Het resterend vermogen (€ 6.440.001) moest conform het Koninklijk besluit terug
vloeien naar de vermogens van de Erfschappen. Hiervoor was indertijd een
verdeelsleutel bepaald. Voor PZ betrof dit 29,18% van het resterend vermogen, te
weten € 1.897.192. Na ontvangst in februari 2017 werd dit via de baten
toegevoegd aan de algemene reserve van PZ.

Pagina 9 van 27

11.2 Overdracht bestemmingsfonds Veeziekten wet naar Diergezondheidsfonds
PZ, PPE en PVV inden in het verleden op basis van heffingsverordeningen gelden
die bestemd waren voor het Diergezondheidsfonds (hierna: DGF) van het
ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV).
De gelden in het DGF zijn geoormerkt voor het bestrijden van dierziekten en
eventueel daarmee gepaard gaande ruimingen bij bedrijven. De
(financierings)afspraken waren vastgelegd in het Convenant financiering
bestrijding besmettelijke dierziekten LNV-PVV-PPE-PZ, 2010 – 2014.
In het najaar van 2015 hebben de VOPBO, RVO.nl en de directie Financieel
Economische Zaken van toenmalig EZ afspraken gemaakt om de procedure voor
de definitieve verrekening van de bedragen over de jaren 2013 en 2014 in goede
banen te leiden. Een belangrijk onderwerp was dat er geen kosten in rekening
werden gebracht van de bestemmingsfondsen van PZ, PPE en PVV die
voortvloeiden uit DGF-betalingen ten behoeve van 2015.
Op de balansen van 31 december 2014 waren bij PPE, PVV en PZ nog
bestemmingsfondsen aanwezig, die conform de Wob, artikel XXXVIII, overgeboekt
moesten worden naar het DGF. PZ had in 2014 al een bedrag van € 3.300.000 als
voorschot uitgekeerd aan het ministerie in afwachting van de definitieve décharge.
Voor een toelichting wordt verwezen naar Deel II, paragrafen 2.6 en 5.1 van dit
verslag.
Medio 2015 zijn de Productschap declaraties voor PPE, PVV en PZ over de jaren
2013 en 2014 opgesteld en voorzien van een controleverklaring. De hieruit
voortvloeiende door het schap teveel betaalde voorschotten aan het DGF over
2013 en 2014 zijn via het resultaat toegevoegd aan de bestemmingsfondsen van
de diverse sectoren in het DGF van het schap. In 2017 is de definitieve décharge
van het ministerie ontvangen. Voor PZ is het volledige bestemmingsfonds DGF
overgeboekt naar het DGF.
12. Archiefbescheiden
In 2014 heeft het voormalig PZ alle daarvoor in aanmerking komende
archiefbescheiden over de periode 1954 – 2014 overgedragen aan het Nationaal
Archief.
Alle archiefbescheiden die vanaf januari 2015 zijn overgedragen aan de VOPBO,
zijn behandeld en geselecteerd overeenkomstig de Archiefwet 1995.
De archiefbescheiden die niet in aanmerking kwamen voor overbrenging naar het
Nationaal Archief maar wel nog een aantal jaren (wettelijk) bewaard moeten
blijven, zijn opgeslagen bij de firma Oasis in Leidschendam. Door het tekenen van
de “Overeenkomst bewaren en vernietigen” van 30 november 2017 is
toestemming verleend voor het vernietigen van de documenten per januari 2025
(einde wettelijke bewaartermijn voor de documenten van PZ). Na de vereffening
wordt de overeenkomst overgedragen aan het ministerie van LNV.
De archiefbescheiden die na 1 januari 2015 zijn opgebouwd en nog een aantal
jaren bewaard moeten blijven, zijn op 28 juni 2021 opgeslagen bij de firma Oasis.
Alle archiefbescheiden die aan de VOPBO waren overgedragen en voor digitale
archivering in aanmerking kwamen, zijn - onder de naam PZ - opgeslagen in een
digitaal archief dat na de vereffening zal worden overgedragen aan het ministerie
van LNV.

Pagina 10 van 27

13. Bezwaren ingediend naar aanleiding van de terinzagelegging door de
Minister
In overeenstemming met artikel XLV, vierde lid, van de Wob is in de
Staatscourant nr. 21190 van 23 april 2021 bekend gemaakt dat de Ontwerp
Rekening en verantwoording van de vereffening van het vermogen van PZ
gedurende 8 weken op het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
ter inzage is gelegd en digitaal is op te vragen. Een en ander met het doel
gelegenheid te bieden tot het indienen van bezwaren.
13.1 Aantal ingediende bezwaren
Er zijn geen bezwaren ingediend.
13.2

Behandeling van de ingediende bezwaren

Niet van toepassing.
14. Verwerking van de ingediende bezwaren in de Rekening en
verantwoording
Niet van toepassing.
15. Bestemming van het resterende vermogen
Na de vereffening van het vermogen van PZ is op 31-12-2017 overgebleven:
een batig saldo van € 2.954.105
In 2018 zijn de laatste drie projectsubsidies vastgesteld. Er was € 104.878 vrijval.
Ten behoeve van de IBR-claim is een bedrag in mindering gebracht van 23.352
voor aanvullend juridisch advies en beheerskosten VOPBO na 2017.. Voor een
toelichting wordt verwezen naar Bijlage II.
Per saldo wordt een bedrag ad € 81.526 toegevoegd aan het vermogen ultimo
2017, zodat resteert
een batig saldo van € 3.035.631
De Minister van LNV draagt er zorg voor dat dit saldo een bestemming krijgt die
ten nutte komt van het deel van het bedrijfsleven dat betrokken was bij PZ.

Pagina 11 van 27

Verslag van de vereffening van het vermogen van het Productschap
Zuivel
Deel II, Financiële gegevens
Algemeen
Namens de Minister – aanvankelijk de Minister van EZ(K), later de Minister van
LNV - heeft de Vereffeningsorganisatie PBO (VOPBO) de vereffening uitgevoerd.
De opdracht was om op doelmatige en zorgvuldige wijze alle (mogelijke)
verplichtingen met betrekking tot de vermogens van de schappen af te wikkelen.
De veelal financiële werkzaamheden werden uitgevoerd door oud-medewerkers
van de schappen die goed waren ingewerkt in de materie en in de historie. Alle
werkzaamheden op personeel en facilitair gebied werden eveneens door oudmedewerkers uitgevoerd. Daarnaast was een oud-medewerker van een van de
schappen overgekomen voor de afwikkeling van de projectsubsidies en een oudmedewerker van de Sociaal-Economische Raad (SER) voor de afwikkeling van de
meer algemene dossiers. Specialistische werkzaamheden op juridisch, personeelsen (incidenteel) op financieel gebied werden in overleg met de VOPBO uitgevoerd
door medewerkers van de daarvoor door de Minister gemandateerde directies van
EZ(K)/LNV. Voor enkele juridisch zeer specialistische dossiers werd de
Landsadvocaat ingehuurd. In bijlage I. is het stappenplan opgenomen waarlangs
de vermogens van de schappen zijn vereffend.
Begin 2015 werden allereerst de afsluitende jaarrekeningen 2014 van de
schappen opgesteld. Daarna kon een start gemaakt worden met de
vereffeningswerkzaamheden. Begonnen werd met het opleggen van
(achterstallige) heffingen en het actief innen van de vorderingen. De niet
voorziene opbrengsten zijn als incidentele baten toegevoegd aan het vermogen
van de desbetreffende schappen. Ook het afhandelen van de subsidieprojecten
door de jaren heen heeft veel vrijval opgeleverd dat als incidentele baten weer is
toegevoegd aan de vermogens van de schappen. In de vereffeningsverslagen van
de desbetreffende schappen is dit zichtbaar gemaakt.
In 2014 hebben de besturen van de schappen overdrachtsdocumenten opgesteld
en daarin aangegeven welke werkzaamheden na 1 januari 2015 nog uitgevoerd
moesten worden. In de loop van de vereffening werd duidelijk dat een deel van de
vereffeningswerkzaamheden niet was voorzien in deze documenten. Begin 2015
was niet duidelijk hoeveel projectsubsidies afgewikkeld moesten worden. In de
loop van de vereffening bleken dit er ruim 550 te zijn: sommige vrij overzichtelijk
om financieel vast te stellen maar andere zeer ingewikkeld. Een aantal juridische
claims was (zeer) complex, wat veel tijd vergde om ze goed af te handelen. Voor
deze uitvoeringskosten waren geen voorzieningen getroffen. De uitvoering van de
sociale plannen werd extern belegd en loopt voor de meeste schappen nog jaren
door. De kosten van deze werkzaamheden waren veelal niet meegenomen in de
voorzieningen. In zijn algemeenheid had bijna geen enkel schap een voorziening
getroffen voor de afwikkeling van de archiefbescheiden. Dit gold ook voor de
kosten van de ICT-voorzieningen die nodig waren om de
vereffeningswerkzaamheden goed uit te kunnen voeren. Alle kosten van de
vereffening zijn conform artikel XL van de Wob ten laste gebracht van de
vermogens van de schappen.
Bij de berekeningen voor het vaststellen van de voorzieningen waren de schappen
uitgegaan van het worst case scenario (100% voorzien). Voor enkele schappen
werden de voorzieningen voor de sociale plannen in de loop van 2014 naar
beneden bijgesteld.
Dit alles heeft er toe geleid dat er in de loop van de vereffening voor de meeste
schappen meerdere keren extra dotaties gedaan moesten worden aan de

Pagina 12 van 27

voorzieningen voor de kosten van de vereffeningswerkzaamheden en/of voor de
uitvoering van de sociale plannen.
Samenvattend heeft de vereffening van de vermogens van de schappen langer
geduurd dan in 2014 was voorzien en waren de voorzieningen voor de
vereffeningskosten te laag ingeschat. Ook waren de kosten van de
werkzaamheden voor de uitvoering van de sociale plannen na de vereffening niet
of nauwelijks in de voorzieningen opgenomen.
Op verzoek van de plaatsvervangend secretaris-generaal van het Ministerie van
EZK heeft de Auditdienst Rijk (ADR) een opdracht tot het verrichten van
overeengekomen specifieke werkzaamheden bij de VOPBO uitgevoerd. Deze
opdracht was op basis van negen onderzoeksvragen gericht op de inrichting van
de slotbalansen op 31 december 2017 en de onderbouwing van de daarin
opgenomen vermogensposities. De opdracht is in maart 2019 afgerond.
In oktober 2019 heeft de Minister van LNV de Rekening en verantwoording van de
vermogens van de eerste dertien voormalige schappen vastgesteld, in juni 2020
de Rekening en verantwoording van het vermogen van het 14de schap.
In februari 2021 is de IBR-claim tegen PVV (en PZ) komen te vervallen. Daarom
heeft de Minister van LNV de Rekening en verantwoording van het vermogen van
PZ in augustus 2021 vastgesteld. En separaat ook dat van PVV.
Voor het 17de en laatste schap van de voormalige PBO lopen in najaar 2021 nog
juridische procedures waardoor het vermogen van dit schap nog niet vereffend
kan worden.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Discontinuïteit
Met opheffing van de bedrijfslichamen per 1 januari 2015 is de
continuïteitsveronderstelling komen te vervallen. De jaarrekening 2014 van PZ is
dan ook opgesteld uitgaande van liquidatie van het geheel der werkzaamheden
van de organisatie. Ook ten aanzien van de financiële verantwoording over de
vereffening van het vermogen van PZ is dit van toepassing.
Waarderingsgrondslagen
De grondslagen van waardering zijn op liquidatiebasis en zijn als volgt:
vaste activa zijn gewaardeerd op basis van opbrengstwaarde;
vorderingen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde onder aftrek van
een voorziening voor oninbaarheid;
liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde;
schulden zijn gewaardeerd tegen de bedragen die noodzakelijk zijn om de
desbetreffende posten contractueel af te wikkelen;
voorzieningen zijn gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke
verplichtingen die op balansdatum bestaan waarbij het waarschijnlijk is
dat dit leidt tot een uitstroom van middelen en waarvan de omvang op
betrouwbare wijze is in te schatten en zijn gewaardeerd tegen nominale
waarde tegen de beste schatting van de bedragen die nodig zijn om de
verplichtingen af te wikkelen;
baten en lasten zijn verantwoord in het jaar waarop deze betrekking
hebben.

Pagina 13 van 27

Slotbalans per 31 december 2017 Productschap Zuivel
ACTIVA

31-12-2017
€

1-1-2015
€

1. Vaste activa
1.1 Materiele vaste activa

-

-

1.2 Financiële vaste activa

-

-

2. Vlottende activa
Vorderingen op korte termijn
2.1 Uit hoofde van heffingen

-

10.623

2.2 Overige vorderingen

-

402.666

2.3 Te verrekenen inzake subsidies

-

-

-

36.236

2.529

-

2.4 Lopende interest
2.5 Rekeningen courant
2.6 Overige overlopende activa

-

Totaal vlottende activa

3.300.000
2.529

3.749.525

3. Liquide middelen
Tegoeden bij banken
Totaal Liquide middelen

TOTAAL ACTIVA

5.162.460

11.177.428
5.162.460

11.177.428

5.164.989

14.926.953

Pagina 14 van 27

PASSIVA

31-12-2017

1-1-2015

€

€

4. Eigen vemogen
4.1 Algemene reserve
4.2 Bestemmingsreserve

2.954.105

-

-

-

Totaal eigen vermogen

2.954.105

-

5. Bestemmingsfondsen
5.1 Diergezondheidsfonds

-

Totaal Bestemmingsfondsen

3.300.000
-

3.300.000

6. Voorzieningen
6.1 Voorziening sociaal plan
6.2 Voorziening vereffeningskosten
6.3 Voorziening risico's
6.4 Voorziening W GA
6.5 Overige voorzieningen

1.383.367

2.066.479

134.075

101.711

-

-

78.279

-

-

-

Totaal voorzieningen

1.595.721

2.168.190

7. Vlottende passiva
7.1 Te betalen inzake subsidies
7.2 Diverse crediteuren en transitoria
Totaal vlottende passiva

TOTAAL PASSIVA

547.055

9.171.063

68.108

287.700
615.163

9.458.763

5.164.989

14.926.953

Pagina 15 van 27

Toelichting op de Slotbalans per 31 december 2017
1. Vaste activa
1.1 Materiele vaste activa
Niet van toepassing.
1.2 Financiële vaste activa
Niet van toepassing.
2.

Vlottende activa

2.1 Vorderingen uit hoofde van heffingen.
31-12-2017
€

Openstaande vorderingen
Voorziening dubieuze debiteuren
Balans

31-12-2016
€

31-12-2015
€

1-1-2015
€

-

10.623

10.623

10.623

-

-10.623
-

-10.623
-

10.623

De VOPBO heeft een actief invorderingsbeleid gevoerd waardoor in 2017 de per 1
januari 2015 openstaande vordering volledig is geïncasseerd en de voorziening
dubieuze debiteuren is vrijgevallen. Omdat in 2015 een voorziening is getroffen is
er per saldo in de periode 2015 – 2017 geen sprake van resultaat op de
vorderingen uit hoofde van heffingen.
2.2 Overige vorderingen
31-12-2017
€

31-12-2016
€

31-12-2015
€

1-1-2015
€

Ministerie van Economische Zaken
inzake Medebew ind

-

-

-

159.152

Zuivel.NL
Pensioenfonds PBO-D
Overige vorderingen
Balans

-

-

-

131.032

-

-

-

102.148

-

-

-

10.334
402.666

De op 1 januari 2015 openstaande vorderingen zijn allen in de loop van 2015
ontvangen.
2.3 Te verrekenen inzake subsidies
Niet van toepassing.
2.4 Lopende interest
De lopende interest betreft de in de maand januari ontvangen interest over het
voorgaande boekjaar.
2.5 Rekening courant

Pagina 16 van 27

Dit betreft een te ontvangen bedrag van het Pensioenfonds Productschappen (PfP)
inzake de eindafrekening van het resterend vermogen van PfP na afwikkeling van
alle verplichtingen.
2.6 Overige overlopende activa.
31-12-2017
€

31-12-2016
€

31-12-2015
€

1-1-2015
€

-

3.514.000

3.514.000

3.300.000

-

112.588

151.806

-

Vordering MinEZ inzake het
Diergezondheidsfonds
Te vorderen vooruitbetaalde
pensioenpremie
Overige overlopende activa
Balans

-

6.560

-

-

-

3.633.148

3.665.806

3.300.000

Het te ontvangen bedrag op 1 januari 2015 inzake het Diergezondheidsfonds
(DGF) betreft de - conform de Wob - vooruitbetaling van de reserves aan het DGF
aan het Ministerie van EZK (RVO).
In 2015 is van het Ministerie de afrekening over de jaren 2013 en 2014 ontvangen
waaruit is gebleken dat PZ teveel voorschotten over beide jaren heeft betaald. De
afrekening heeft geleid tot een aanvullende de vordering van € 214.000.
In 2017 is door het Ministerie decharge verleend en is de vordering afgewikkeld.
Zie ook hieronder paragraaf 5.1.
De vooruitbetaalde pensioenpremie betreft een vordering op oud medewerkers die
een uitkering sociaal plan ontvangen volgens de ouderenregeling. Het schap heeft
deze premies in 2014 ingekocht bij het pensioenfonds. Maandelijks vind inhouding
bij de oud-medewerkers plaats.
Vanaf 2017 is de vooruitbetaalde pensioenpremie onderdeel van de voorziening
sociaal plan.
3.

Liquide middelen

Spaar tegoeden
Rekening(en) courant
Balans

31-12-2017

31-12-2016

31-12-2015

€

€

€

1-1-2015
€

-

2.095.070

2.085.332

2.066.480

5.162.460
5.162.460

4.023.953
6.119.023

7.696.987
9.782.319

9.110.949
11.177.429

De liquide middelen worden aangehouden bij de RABO bank. Per 31 december
2017 is nog één bankrekening aangehouden.
4.

Eigen vermogen

4.1. Algemene reserve
2017
€

Stand per 1-1
Exploitatie resultaat
Balans 31-12

2016
€

2015
€

392.338

46.493

-

2.561.767
2.954.105

345.845
392.338

46.493
46.493

Het exploitatieresultaat over de periode 2015 – 2017 is € 3.168.105. Hiervan is €
2.954.105 ten gunste gekomen van de Algemene reserve en € 214.000 ten
gunste van het bestemmingsfonds Diergezondheid.
4.2 Bestemmingsreserve

Pagina 17 van 27

Niet van toepassing.
5.

Bestemmingsfonds

5.1. Diergezondheidfonds
2017
€

Stand per 1-1
Afrekening 2013-2014
Decharge
Balans 31-12

2016
€

2015
€

3.514.000

3.514.000

3.300.000

-

-

214.000

-3.514.000
-

3.514.000

3.514.000

Het bestemmingsfonds op 1 januari 2015 is door PZ bestemd voor de kosten,
voorafgaand aan 2015, van het Diergezondheidsfonds.
In 2015 is de Productschap declaratie over de jaren 2013 en 2014 ontvangen
waaruit bleek dat PZ teveel voorschotten over beide jaren heeft betaald. Het
bestemmingsfonds is via het resultaat aangevuld met € 45.000 (2013) en €
169.000 (2014), zie A.9 van dit verslag.
In 2017 is na decharge verlening door het Ministerie het resterend saldo van het
bestemmingsfonds (€ 3.514.000) overgedragen aan het DGF.
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar Deel I, paragraaf 11.2,
6.

Voorzieningen

6.1 Voorziening sociaal plan
2017
€

Stand per 1-1
Correctie Beginbalans
Onttrekkingen
Dotatie
Vrijval
Balans 31-12

2016
€

2015
€

1.554.512

1.865.492

-

-

2.066.479
198.888

-300.273

-310.980

-384.769

129.128

-

-

1.383.367

1.554.512

-15.106
1.865.492

De voorziening is getroffen ter dekking van de verplichtingen voortvloeiende uit
het sociaal plan.
In 2017 is de voorziening sociaal plan herijkt. Voor PZ heeft dit geleid tot een
dotatie van
€ 129.128. Naar verwachting zal voor PZ het sociaal plan doorlopen tot in 2024.
6.2 Voorziening vereffeningskosten

Stand per 1-1
Onttrekkingen
Dotatie
Vrijval
Balans 31-12

2017
€

2016
€

2015
€
101.711

69.267

144.341

-65.761

-75.074

-66.496

130.569

-

109.126

134.075

69.267

144.341

In 2014 is door PZ een voorziening getroffen voor de kosten van de vereffening op
basis van eigen inschattingen. Gebleken is dat de kosten van de vereffening hoger
uitvallen dan de oorspronkelijk getroffen voorziening. In 2015 heeft de
vereffeningsorganisatie een nieuwe begroting opgesteld ten behoeve van de
vereffeningskosten tot en met 31 december 2016, de op dat moment verwachte

Pagina 18 van 27

einddatum van de vereffeningsperiode. Voor PZ heeft dit in 2015 geleid tot een
dotatie van
€ 109.126. In 2017 is de voorziening vereffeningskosten opnieuw herijkt. Deze
herijking omvat alle kosten van de vereffening tot het einde van de looptijd van
het sociaal plan. Voor PZ heeft dit geleid tot een extra dotatie van € 130.569. In
totaal is er € 239.695 extra gedoteerd.
6.3 Voorziening risico’s afbouw schap
Niet van toepassing.
6.4 Voorziening WGA
2017
€

Stand per 1-1
Onttrekkingen
Dotatie
Balans 31-12

-36.721
115.000
78.279

Omdat het Ministerie van EZK, en daarmee ook de VOPBO, eigenrisicodrager in
het kader van de wet “Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten” WGA is,
is in 2017 een voorziening getroffen voor de te betalen uitkeringen tot aan het
eind van de periode waarop de oud medewerkers recht hebben op een uitkering of
totdat de maximale periode dat het eigenrisico wordt gedragen, tien jaar, is
bereikt.
6.5 Overige voorzieningen
Niet van toepassing.
7.

Vlottende passiva

7.1 Te betalen inzake subsidies
Op 1 januari 2015 waren er nog 57 subsidies door de VOPBO af te wikkelen. Op
31-12-2017 waren dit er nog 3. In 2018 zijn deze laatste drie vastgesteld. Er was
€ 104.878 vrijval en dit bedrag is in 2018 alsnog toegevoegd aan het resterende
vermogen ultimo 2017. Voor een toelichting wordt verwezen naar Deel I,
paragraaf 15 van dit verslag.
7.2 Diverse crediteuren en transitoria
31-12-2017
€

Crediteuren
Rekening courant
Overlopende passiva
Balans

31-12-2016
€

31-12-2015
€

1-1-2015
€

-

6.560

4.265

287.021

68.090

79.175

65.721

-

18
68.108

3.096
88.831

533
70.519

679
287.700

Voor alle jaren geldt dat de op 31 december openstaande crediteuren in het begin
van het volgende jaar volledig zijn betaald.
De Rekening Courant betreft de verrekening van de kosten van de
vereffeningsorganisatie en van de medewerkers die vanuit de schappen zijn gaan
werken voor de VOPBO. De kosten van deze medewerkers zijn op basis van
urenregistratie doorberekend aan het schap waarvoor werkzaamheden zijn
verricht.
Pagina 19 van 27

De overlopende passiva betreffen:
31-12-2017
€

31-12-2016
€

31-12-2015
€

1-1-2015
€

-

3.078

533

533

18
18

18
3.096

533

146
679

Nog te verrekenen met personeel
Overige overlopende passiva
Balans

8.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen

Niet van toepassing.

Pagina 20 van 27

Staat van Baten en Lasten over de periode 2015 – 2017.
1-1-2015 t/m 31-12-2017
€
€

A.

BATEN

1 Algemene Heffing

-

2 Bestemmingsheffing

-

3 Retributies

-

4 Rente

13.237

5 Niet bestede subsidies

1.723.092

6 Diensten aan derden

-

7 Vergoeding voor opgedragen taken

-

8 Afrekening vereffening Landbouw schap

1.879.192

9 Afrekening DGF 2013 en 2014

214.000

10 Overige baten

21.919

Totaal baten

3.851.440

B.

LASTEN

1 Voorzitter/personeelskosten
2 Reis,-verblijf-en repres.kosten

79.446
-

3 Huisvestingskosten

4.332

4 Bureaukosten

2.995

5 Vergaderkosten
6 Subsidies ingekochte diensten tbv de sector
a) Subsidies
b) Ingekochte diensten

14.601
-

7 Ingekochte diensten tbv het schap

32.005

8 Dotatie voorziening sociaal plan

114.022

9 Dotatie voorziening vereffeningskosten

239.695

10 Dotatie voorziening WGA

115.000

11 Incidentele last vooruitbetaalde pensioenpremie

78.425

12 Overige lasten

2.814

Totaal lasten

683.335

Exploitatie resultaat (A minus B)

3.168.105

Algemene reserve 1-1-2015

-

Bestemmingsfonds 1-1-2015

3.300.000

Eigen Vermogen 1-1-2015

3.300.000

Algemene reserve 31-12-2017

2.954.105

Bestemmingsfonds 31-12-2017
Eigen Vermogen 31-12-2017

2.954.105

Pagina 21 van 27

Toelichting op de Staat van Baten en Lasten over de periode 2015 – 2017
A. Baten
A.1

Algemene heffing

Niet van toepassing.
A.2 Bestemmingsheffing
Niet van toepassing.
A.3 Retributies
Niet van toepassing.
A.4 Rente
Dit betreft de ontvangen rente over de tegoeden bij de banken.
A.5 Niet bestede subsidies
De vrijgevallen bedragen vanuit project subsidies hebben betrekking op 19 van de
54 vastgestelde projecten.
A.6 Diensten aan derden
Niet van toepassing.
A.7 Vergoeding opgedragen taken
Niet van toepassing.
A.8 Afrekening vereffening Landbouwschap
Dit bedrag is in 2017 ontvangen van de SER. Voor een nadere toelichting wordt
verwezen naar Deel I, paragraaf 11.1 van dit verslag.
A.9 Afrekening DGF 2013 en 2014
In 2015 is de afrekening over beide jaren ontvangen wat heeft geleid tot een
vrijval van € 214.000. Dit bedrag is toegevoegd aan het bestemmingsfonds
Diergezondheid. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar Deel I,
paragraaf 11.2 van dit verslag.
A.10

Overige baten

De overige baten betreffen grotendeels een terug ontvangen waarborgsom (€
9.265) en baten uit de verkoop van inventaris (€ 5.715).
B. Lasten
B.1 Voorzitter/personeelskosten
Het bedrag is volledig het gevolg van het eigen risicodragerschap inzake de WGA.
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar Deel II, paragraaf 6.4 van dit
verslag.
B.2 Reis, -verblijf en representatiekosten
Pagina 22 van 27

Niet van toepassing.
B.3 Huisvestingskosten
Deze kosten vloeien voort uit door het schap afgesloten contracten die niet waren
opgezegd op 31 december 2014.
B.4 Bureaukosten
Deze kosten vloeien voort uit door het schap afgesloten contracten die niet waren
opgezegd op 31 december 2014.
B.5 Vergaderkosten
Niet van toepassing.
B.6.a

Subsidies ten behoeve van de sector

Het bedrag vermeld onder B.6.a.1 betreft overbestedingen op twee in 2016
betaalde projectsubsidies.
Welke zijn dit ?
B.6.b

Ingekocht diensten ten behoeve van de sector

Niet van toepassing.
B.7 Ingekochte diensten ten behoeve van het schap
Dit bedrag betreft accountantskosten (€ 30.250) en kosten voor juridisch advies
(€ 1.755).
B.8 Dotatie voorziening sociaal plan
Zie de toelichting op de balans onder paragraaf 6.2.
B.9 Dotatie voorziening vereffeningskosten.
Zie de toelichting op de balans onder paragraaf 6.1.
B.10

Dotatie voorziening WGA

Zie de toelichting op de balans onder 6.4.
B.11 Incidentele last vooruitbetaalde pensioenpremie
Vanaf 2017 is de vooruitbetaalde pensioenpremie onderdeel van de voorziening
sociaal plan. Inhouding vindt maandelijks plaats en wordt verrekend met de
kosten van de wachtgelduitkeringen. De VOPBO heeft in 2015 de te ontvangen
pensioenpremies van oud-werknemers als balanspost opgenomen onder de
overlopende activa. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar Deel II,
paragraaf 2.6 van dit verslag. In 2017 is deze vordering afgeboekt en als
incidentele last genomen. De dotatie aan de voorziening sociaal plan verlaagd is
met eenzelfde bedrag.
B.12 Overige lasten
De overige lasten zijn als volgt opgebouwd:

Pagina 23 van 27

Nagekomen pensioenkosten
Bankkosten
Diverse overige lasten

€

1.010

€

720

€
€

1.084
2.814

Pagina 24 van 27

Bijlage 1
Stappenplan waarlangs de vermogens van de schappen zijn vereffend
1. Het opstellen van de jaarrekeningen 2014 van de afzonderlijke schappen,
voorzien van controleverklaringen door onafhankelijk accountants, en de
vaststelling van de jaarrekeningen 2014 door de Minister van Economische
Zaken (thans EZK) (afgerond juli 2015).
2. Het ter inzage leggen van de jaarrekeningen 2014 en de
controleverklaringen van externe accountants door de Minister van EZK en
het daarvan mededeling doen in de Staatscourant (afgerond juli 2015).
3. Het opstellen van boedelbeschrijvingen op bedrijfslichaam terstond na de
vaststelling van de jaarrekeningen 2014 door de Minister van EZK, het ter
inzage leggen daarvan op het ministerie en het daarvan mededeling doen
in de Staatscourant (afgerond juli 2015).
4. Het bekendmaken van het tijdstip van de aanvang van vereffening met de
oproep tot het indienen van vorderingen binnen een nader te bepalen
termijn van minstens zes maanden na bekendmaking (de aanvang van de
vereffening werd gesteld op 1 oktober 2015, vorderingen konden worden
ingediend tot 1 juli 2016, nieuwe vorderingen werden niet gemeld).
5. Het voldoen van bekende vorderingen (afgerond 31-12-2017).
6. Het toezenden van een tussentijds verslag over het verloop van de
vereffening van de vermogens van de bedrijfslichamen door de Minister
van EZK naar beide Kamers der Staten-Generaal (toegezonden juli 2017).
7. In het geval dat bekende vorderingen op het vermogen van een voormalig
bedrijfslichaam zijn voldaan en geen toekomstige vorderingen meer
bekend zijn, het beëindigen van de vereffening van het vermogen van het
schap (31 december 2017).
8. Ten behoeve van het beëindigen van de vereffening van het vermogen
van een bedrijfslichaam, het opstellen van de ontwerp rekening en
verantwoording en het ter inzage leggen van de rekening en
verantwoording door de Minister Van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (LNV)
(13 schappen ter inzage legging in 2de kwartaal 2019, nieuwe vorderingen
werden niet gemeld),
(1 schap in 1ste kwartaal 2020, nieuwe vorderingen werden niet gemeld),
(2 schappen in voorjaar 2021, nieuwe vorderingen werden niet gemeld),
(1 schap nog ongewis).
9. Het vaststellen van de rekening en verantwoording inzake het vereffende
vermogen van een bedrijfslichaam door de Minister van LNV
(13 schappen op 7 oktober 2019, waartegen gedurende 6 weken geen
bezwaren zijn ingediend),
(1 schap op 12 mei 2020, waartegen gedurende 6 weken geen bezwaren
zijn ingediend),
(2 schappen in augustus 2021, waartegen gedurende 6 weken geen
bezwaren zijn ingediend),
(1 schap nog ongewis).

Pagina 25 van 27

10. Het toezenden van de door de Minister van LNV vastgestelde rekening en
verantwoording inzake het vermogen van een bedrijfslichaam aan beide
Kamers der Staten-Generaal
(13 schappen in oktober 2019) (1 schap in mei 2020) (2 schappen in
najaar 2021)
(1 schap nog ongewis).

Pagina 26 van 27

Bijlage II
Effect van nagekomen baten en lasten op het resterende vermogen van
PZ.
Het resterende vermogen is bepaald op 31-12-2017.
Er zijn na 31-12-2017 nog baten en lasten opgekomen die direct te herleiden zijn
naar de vereffening van PZ. Deze baten en lasten worden alsnog toegevoegd
respectievelijk onttrokken aan het resterende vermogen en worden in deze bijlage
toegelicht.
Het financiële effect betreft:
1) Vrijval projectsubsidies: Dit betreft projecten waarvan pas ná 31-12-2017
duidelijk werd dat niet het gehele subsidie bedrag was benut waardoor
een vrijval ontstond.
2) Beheerskosten VOPBO: Als gevolg van het niet afronden van de
vereffening van een drietal schappen in 2020 lopen de beheerskosten van
de VOPBO langer door dan was voorzien. Een deel van de kosten is aan PZ
toe te rekenen.
3) Juridische kosten: PZ kon pas vereffend worden nadat de IBR claim was
afgehandeld, zie hiervoor Deel I, paragraaf 8. De afhandeling heeft extra
juridische kosten tot gevolg gehad. Deze zijn evenredig verdeeld over PZ
en PVV.
De effecten op het resterende vermogen zijn:

2018
Bij: Vrijval projectsubsidies
Af: Beheerskosten VOPBO
Af: Juridische kosten IBR claim

2019

2020

2021

TOTAAL

p.m.

104.878
-21.141
-2.211

104.878
-7.044
-1.512

-14.097
-699

Totaal effect nagekomen baten en lasten

81.526

Dit bedrag wordt toegevoegd aan het resterende vermogen. Voor een
samenvatting wordt verwezen naar Deel I, paragraaf 15 van dit verslag.

Pagina 27 van 27