Ontwerpbesluit van
, houdende vaststelling van het Tijdelijk besluit experimenten Participatiewet (Tijdelijk
besluit experimenten Participatiewet)
Op de voordracht van van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van [[datum open laten]],
nr. [[nr invullen]];
Gelet op artikel 83, eerste, tweede en derde lid, van de Participatiewet;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van);
Gezien het nader rapport van van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid van [niet invullen],

HEBBEN GOEDGEVONDEN EN VERSTAAN:

Artikel 1
Begripsbepalingen
In dit besluit en de daarop gebaseerde regelingen wordt verstaan onder:
- college: college van burgemeester en wethouders van een gemeente die een
schriftelijke verzoek als bedoeld in artikel 2, heeft ingediend bij Onze Minister;
- deelnemer: alleenstaande of gezin, rechthebbende op een uitkering op grond
van de wet, die vrijwillig deelneemt aan een door de gemeente waarin hij
woonachtig is uit te voeren experiment;
experimentgroepen: aan het experiment deelnemende en onderscheiden
groepen van deelnemers, te weten een controlegroep en, al naar gelang de
inhoud van het experiment, tevens een ontheffingsgroep als bedoeld in artikel 6,
eerste lid, onderdeel a, een intensiveringsgroep als bedoeld in artikel 6, eerste
lid, onderdeel b, een vrijlatinggroep als bedoeld in artikel 6, eerste lid, onderdeel
c, en mogelijk een combinatiegroep als bedoeld in artikel 6, eerste lid, onderdeel
d;
- wet: Participatiewet.
Artikel 2
Aanwijzing gemeenten
1. Onze Minister kan een gemeente aanwijzen, die bij wijze van experiment
gedurende een periode van drie jaar na inwerkingtreding van dit besluit naar
aanleiding van het door het college van die gemeente ingediende verzoek op
basis van dit besluit, voor een periode van maximaal twee jaar kan afwijken van
de artikelen 9, eerste lid, en 31, tweede lid, onderdeel n, van de wet.
2. Bij ministeriële regeling worden nadere regels gesteld met betrekking tot de
toepassing van de bevoegdheid bedoeld in het eerste lid, de uitvoering van een
experiment en eventuele onvoorziene gevallen.

Artikel 3
Verzoek gemeenten
Het schriftelijke verzoek, bedoeld in artikel 2, bevat:
a. een plan van aanpak met daarin in ieder geval opgenomen:
1°. de doelstelling, de wijze van inrichting en de te verwachten resultaten van
het experiment, binnen de reikwijdte van de artikelen 6 en 7;
2°. de beoogde begindatum en duur van het experiment, hetgeen niet langer
kan zijn dan 2 jaar;
3°. de wijze en intensiteit van begeleiding en voorlichting van de deelnemers;
4°. de wijze waarop het experiment bijdraagt aan een doeltreffender uitvoering
van de wet met betrekking tot de arbeidsinschakeling, en vallend binnen de
reikwijdte van de artikelen 6 en 7 waaronder begrepen een onderzoek naar de
vraag in hoeverre de interventie in de onderzoeksgroepen leidt tot het
aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid, en het beoogd volledig
onafhankelijk worden van de uitkering;
5°. de opzet van het monitoren en evalueren van het experiment;
6°. de wijze waarop uitkeringsgerechtigden, die zich hebben opgegeven voor het
experiment, over het experiment worden geïnformeerd en bij de evaluatie van
het experiment worden betrokken;
7°. de grootte van de groepen die de gemeente ten minste wil behalen.
b. een wetenschappelijk onderbouwde analyse en opzet van het onderzoek,
waaronder het monitoren en evalueren van het experiment, waarin wordt
onderbouwd dat het wetenschappelijk karakter van het experiment gewaarborgd
is en dat getoetst kan worden aan alle punten van het door het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid op de website van de Rijksoverheid
gepubliceerde beoordelingskader experimenten PW.
Artikel 4
Toekenning verzoek
Onze Minister kan een volledig en ingediend verzoek toekennen, of indien hij daartoe
aanleiding ziet alvorens toekenning, in overleg met de betrokken gemeente nadere
afspraken maken.
Artikel 5
Afwijzing verzoek
1. Onze Minister kan het verzoek afwijzen indien naar zijn oordeel:
a. het ingediende verzoek niet volledig is of niet voldoet aan het gestelde in dit
besluit;
b. het experiment niet valt binnen de reikwijdte van artikel 83, eerste lid, van
de wet alsmede de reikwijdte van artikel 6 en 7;
c. het wetenschappelijk onderdeel van het verzoek na toetsing aan het
beoordelingskader onvoldoende borging biedt om op wetenschappelijke wijze
bij te dragen aan het in artikel 83 van de wet en artikel 3, onderdeel a,
subonderdeel 4 geformuleerde doel;
d. de uitkomsten van het experiment wetenschappelijk geen valide resultaten
kunnen opleveren ten opzichte van de referentiegroep in vergelijking met
andere referentiegroepen;
e. de gemeente op het moment van aanvraag de Participatiewet niet in al haar
facetten rechtmatig uitvoert.
2. Onze Minister kan het verzoek afwijzen indien er al 25 gemeenten zijn
aangewezen of voldoende experimenten zijn toegekend voor een representatief
totaalbeeld.
3. Onze Minister wijst het verzoek af indien het maximaal aantal deelnemers van
4% van de totale bijstandspopulatie, verdeeld over de experimentgroepen van
alle deelnemende gemeenten, is bereikt.

2

Artikel 6
Inhoud experiment
1. Een experiment als bedoeld in artikel 2 betreft:
a. de voorziening voor een ontheffingsgroep in een tijdelijke ontheffing van de
arbeids- en re-integratieverplichtingen, bedoeld in artikel 9, eerste lid, van
de wet, gedurende de experimenteerperiode. Indien naar het oordeel van
het college bij een tussentijdse evaluatie, na 6 maanden tijdens het eerste
contactmoment blijkt dat er onvoldoende inspanningen zijn getroffen gericht
op arbeidsinschakeling, volgt een aanzegging en bij geen verbetering na
opnieuw 6 maanden beëindigt het college de tijdelijke ontheffing;
b. de voorziening voor een intensiveringsgroep in een tijdelijke intensivering
van de arbeids- en re-integratieverplichtingen, bedoeld in artikel 9, eerste
lid, van de wet, gedurende de experimenteerperiode, wat betekent ten
minste een verdubbeling van het aantal fysieke contactmomenten en
verplichtingen;
c. de voorziening voor een vrijlatinggroep voor wie inkomsten uit arbeid tot
maximaal 50 procent van deze inkomsten, met een maximum van € 199,00
per maand voor alleenstaanden en maximum €142,00 gezamenlijk per
maand voor gehuwden, voor zover hij algemene bijstand ontvangt, waarbij
voor een persoon die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet heeft bereikt
geldt dat die inkomsten voor een periode van maximaal 24 maanden
gedurende het experiment niet tot de middelen worden gerekend en dat dit
naar het oordeel van het college moet bijdragen aan zijn
arbeidsinschakeling;
d. een mogelijke combinatie van bovenstaande groepen, waarbij onderdeel a
altijd gecombineerd wordt met onderdeel b.
2. Indien in een experiment gebruik wordt gemaakt van de voorziening, genoemd
in het eerste lid, onderdeel a, bevat het experiment ook ten minste een
intensiveringsgroep als genoemd in het eerste lid, onderdeel b.
Artikel 7
Vorm experiment
1. Een experiment wordt uitgevoerd met personen die vrijwillig mee doen aan het
experiment, en aselect in verschillende groepen zijn opgenomen.
2. Deelnemers aan het experiment geven schriftelijk toestemming om deel te
nemen.
3. Een experiment voorziet, naast de in artikel 6, eerste lid, genoemde groepen,
tevens uit een controlegroep en een referentiegroep.
4. De resultaten van de experimentgroepen worden ook vergeleken met de
referentiegroep, bestaande uit bijstandsgerechtigden woonachtig in dezelfde
gemeente die niet deelnemen aan het experiment.
Artikel 8
Verplichting gemeenten
1. Het college draagt er ten behoeve van het wetenschappelijk onderzoek zorg voor
dat de administratie met betrekking tot de uitvoering van dat experiment
zodanig wordt ingericht, dat alle van belang zijnde vastleggingen en
bewijsstukken met betrekking tot het verloop van het experiment tijdig, volledig
en controleerbaar zijn opgenomen.
2. Het college brengt ieder half jaar aan Onze Minister verslag uit over zijn
bevindingen met betrekking tot het experiment en draagt er zorg voor dat Onze
Minister dat verslag telkens uiterlijk op de 20e dag van de kalendermaand
onmiddellijk volgend op de periode van zes kalendermaanden waarop het
verslag betrekking heeft, ontvangt.
3. Het college zendt uiterlijk twee en een half jaar na inwerkingtreding van dit
besluit aan Onze Minister een verslag over de doeltreffendheid en de effecten

3

van het experiment in de praktijk. Indien een experiment eerder wordt
beëindigd dan oorspronkelijk was beoogd, zendt het college, in afwijking van de
eerste zin, uiterlijk twee maanden na de beëindiging van dat experiment een
verslag als bedoeld in de eerste zin aan Onze Minister.
Artikel 9
Beëindiging experiment
1. De deelnemer aan een experiment wordt vooraf door het college geïnformeerd
over de aspecten die van belang zijn bij deelname aan het experiment.
2. De deelnemer aan het experiment kan niet tussentijds stoppen met deelname
aan het experiment, behalve in geval van dringende redenen naar het oordeel
van het college. Het college informeert de deelnemer hierover voor de aanvang
van het experiment.
3. Wanneer een deelnemer toch besluit te stoppen, dan gelden vanaf dat moment
de formele verplichtingen van het reguliere verplichte maatregelenbeleid bij niet
naleving van de verplichtingen op dat moment.
4. Onze Minister kan een college opdragen een lopend experiment te beëindigen
indien er naar zijn oordeel niet langer aan de voorwaarden van dit besluit wordt
voldaan.
Artikel 10
Evaluatiebepaling
1. Onze Minister evalueert de effecten van ieder experiment als bedoeld in artikel
2, eerste lid, met het oog op het verslag, bedoeld in artikel 83, vijfde lid, van de
wet, aan de hand van de volgende criteria:
a. effecten op volledige uitstroom naar werk;
b. doeltreffendheid van tijdelijke ontheffing van de arbeids- en reintegratieverplichtingen;
c. doeltreffendheid van tijdelijke intensivering van de arbeids- en reintegratieverplichtingen;
d. doeltreffendheid van een tijdelijke vrijlating van inkomsten als middelen.
2. Bij de evaluatie betrekt Onze Minister de verslagen, bedoeld in artikel 8, tweede
en derde lid.
Artikel 11
Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin het wordt geplaatst en vervalt vier jaar na het tijdstip van
inwerkintreding.
Artikel 12
Citeertitel
Dit besluit wordt aangehaald als: Tijdelijk besluit experimenten Participatiewet.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

4

De Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

J. Klijnsma

5