Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 834

Wijziging van de Uitvoeringswet verordening
Europese betalingsbevelprocedure in verband
met de concentratie van de Europese
betalingsbevelprocedure

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 24 november 2011
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet genoegzaam voorbereid.
Inleiding

1
Samenstelling:
Leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Arib, K.
(PvdA), Çörüz, C. (CDA), Roon, R. de (PVV),
voorzitter, Brinkman, H. (PVV), Vermeij, R.A.
(PvdA), ondervoorzitter, Raak, A.A.G.M. van
(SP), Thieme, M.L. (PvdD), Gesthuizen,
S.M.J.G. (SP), Dibi, T. (GL), Toorenburg, M.M.
van (CDA), Peters, M. (GL), Berndsen, M.A.
(D66), Nieuwenhuizen-Wijbenga, C. van (VVD),
Schouw, A.G. (D66), Marcouch, A. (PvdA),
Steur, G.A. van der (VVD), Recourt, J. (PvdA),
Hennis-Plasschaert, J.A. (VVD), Helder,
L.M.J.S. (PVV), Bruins Slot, H.G.J. (CDA),
Taverne, J. (VVD) en Schouten, C.J. (CU).
Plv. leden: Dijkgraaf, E. (SGP), Bouwmeester,
L.T. (PvdA), Bochove, B.J. van (CDA), Dille,
W.R. (PVV), Elissen, A. (PVV), Smeets, P.E.
(PvdA), Kooiman, C.J.E. (SP), Ouwehand, E.
(PvdD), Karabulut, S. (SP), Tongeren, L. van
(GL), Smilde, M.C.A. (CDA), Voortman, L.G.J.
(GL), Pechtold, A. (D66), Burg, B.I. van der
(VVD), Koşer Kaya, F. (D66), Kuiken, A.H.
(PvdA), Liefde, B.C. de (VVD), Spekman, J.L.
(PvdA), Azmani, M. (VVD), Bontes, L. (PVV),
Koopmans, G.P.J. (CDA), Dijkhoff, K.H.D.M.
(VVD) en Slob, A. (CU).

kst-32834-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel Wijziging van de Uitvoeringswet verordening
Europese betalingsbevelprocedure in verband met de concentratie van de
Europese betalingsbevelprocedure. Zij zijn van mening dat de Europese
betalingsbevelprocedure (EBB) voor grensoverschrijdende geschillen kan
bijdragen aan een versnelling en vereenvoudiging van de procedure en
een vermindering van de kosten. Daarbij merken deze leden op dat dit
wetsvoorstel er voor zorgt dat het indienen van verzoeken om een
Europees betalingsbevel wordt geconcentreerd bij de rechtbank in Den
Haag en de al bestaande Europese procedure rond betalingsbevelen
hiermee verder wordt vereenvoudigd. Voornoemde leden achten het ook
van belang dat het wetsvoorstel zoveel mogelijk aansluit bij de huidige
praktijk, zodat de voortgezette procedure goed uitvoerbaar is en blijft.
Deze leden hebben naar aanleiding van het wetsvoorstel nog een aantal
opmerkingen en vragen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggend wetsvoorstel. Zij ondersteunen de intenties van het
wetsvoorstel om het handelsverkeer te bevorderen en de administratieve
lasten in het kader van incasso van vorderingen binnen de EU te drukken.
De aan het woord zijnde leden zijn echter wel bevreesd dat naarmate de
drempels om buitenlandse vorderingen in Nederland te incasseren lager
worden, ook het risico toeneemt dat daarmee ondeugdelijke buitenlandse
vorderingen in Nederland betekend kunnen gaan worden. Kan de regering
ingaan op de vraag of met het voorliggend wetsvoorstel het risico dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 834, nr. 5

1

malafide vorderingen in Nederland kunnen worden betekend groter
wordt? Zo ja, op welke wijze?
De leden van de PVV-fractie brengen naar aanleiding van genoemd
wetsvoorstel de navolgende vragen en op- en aanmerkingen naar voren.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Zij verwelkomen de vereenvoudiging die met de
concentratie van de indiening van EBB-verzoeken wordt bereikt en de
daarmee gepaard gaande lastenvermindering als gevolg van de aanzienlijke vereenvoudiging voor de (buitenlandse) eiser. Laatstgenoemde hoeft
immers niet langer op voorhand te onderzoeken welke Nederlandse
rechter bevoegd is van het EBB-verzoek kennis te nemen en volstaan kan
worden met het toezenden van het verzoek aan de rechtbank ’s-Gravenhage. Deze leden delen de mening van de regering dat de procedure die
wordt voorgesteld in het wetsvoorstel, waarbij de eiser en de verweerder
indien gewenst inspraak hebben, goede waarborgen biedt dat de juiste
rechter de voortgezette procedure behandelt. Zij hebben verder geen
vragen of opmerkingen.
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Zij hebben hierover nog wel de navolgende vragen en
opmerkingen.
Algemeen
De leden van de VVD-fractie vragen hoe vaak de EBB wordt toegepast.
Verwacht de regering door dit wetsvoorstel een toe- of afname? Is het
optimum bereikt? Zo nee, waarom niet en is de regering dan misschien
van plan om de EBB te stimuleren?
Voornoemde leden merken op dat de regering in de memorie van
toelichting meldt dat concentratie van de indiening van EBB-verzoeken
mogelijk is en dat dit blijkt uit (niet-openbare) notulen van een vergadering van december 2008 over de uitvoering van de Verordening (EG)
nr. 1896/2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure
(hierna: EBB-verordening). Uit het oogpunt van rechtszekerheid en
rechtseenheid vragen deze leden of dit belangrijke punt ook bij de andere
EU-lidstaten bekend is.
Zoals eerder is vermeld, heeft de regering bij dit wetsvoorstel geprobeerd
om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de huidige praktijk, zodat de
voortgezette procedure goed uitvoerbaar is en blijft. Kan de regering een
overzicht geven van de punten die niet in overeenstemming met de
huidige praktijk konden worden gebracht?
De leden van de VVD-fractie merken op dat de memorie van toelichting
niet op alle punten ingaat die tijdens de internetconsultatie door
betrokken partijen naar voren zijn gebracht. Zij verzoeken hierbij de
regering om dit alsnog te doen en hierbij ook met name aandacht te
geven aan de brief van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak
(NVvR) van 3 mei 2010.
Voornoemde leden merken op dat in het nader rapport bij het wetsvoorstel wordt gemeld dat de rechtbank Den Haag zichzelf zal aanwijzen
als rechter voor de verdere behandeling van de zaak als de formulieren te
weinig informatie bevatten. Kan de regering nader uiteenzetten in welke
gevallen er sprake zal zijn dat de formulieren te weinig informatie
bevatten?
In het nader rapport wordt verder geconcludeerd dat de procedure die
wordt voorgesteld in het wetsvoorstel, waarbij de eiser en de verweerder
indien gewenst inspraak hebben, de meeste waarborgen geeft dat de
juiste rechter de voortgezette procedure behandelt. Van tijdsverlies zou
nauwelijks sprake zijn, aangezien in de praktijk zou blijken dat de rechter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 834, nr. 5

2

die de eiser aanwijst, in bijna alle gevallen juist is. Kan de regering meer
concrete cijfers geven, waaruit blijkt dat de rechter die de eiser aanwijst,
in bijna alle gevallen juist is?
De leden van de VVD-fractie merken op dat de EEB voor een schuldeiser
een aantrekkelijke procedure is omdat op relatief eenvoudige en snelle
wijze een executoriale titel jegens de schuldenaar in het buitenland kan
worden verkregen. Zijn er wel voldoende waarborgen voor de (Nederlandse) schuldenaar, zodat deze niet onverhoopt wordt geconfronteerd
met een mogelijk dubieus, of in strijd met bijvoorbeeld de beginselen van
procesrecht, verkregen executoriale titel in een andere EU-lidstaat?
Uit de tweede tranche van het onderzoeksprogramma 2011 van de
WODC1 blijkt dat onderzocht wordt of er andere mogelijkheden zijn om
een executabel instrument te creëren. Gemeld wordt dat wellicht de
nationale openstelling van de EBB een alternatief kan bieden. Kan de
Kamer hierover worden geïnformeerd zodra dit onderzocht is vergezeld
van een kabinetsstandpunt?
De leden van de PVV-fractie merken op dat de NVvR tijdens de consultatie
twee andere mogelijkheden heeft voorgelegd, welke mogelijk tijdsbesparend kunnen zijn ten aanzien van verwijzingen naar het absolute en
relatief bevoegde gerecht. De eerste mogelijkheid betreft het door de eiser
laten aanwijzen van een gerecht van voorkeur, waarnaar de zaak wordt
verwezen indien dit gerecht naast absoluut bevoegd op grond van de
Verordening Brussel I bevoegd of mede bevoegd is. Indien de eiser een
Nederlandse rechter van voorkeur aanwijst die niet absoluut en relatief
bevoegd kan zijn, dan wordt verwezen naar de Nederlandse rechter die
wel absoluut en relatief bevoegd is, waardoor het aantal verwijzingen
beperkt blijft tot één. De tweede mogelijkheid is om voordat de rechtbank
’s-Gravenhage gaat verwijzen de gedaagde/verweerder te vragen zich uit
te laten over de vraag welk gerecht bevoegd is. Hierdoor kan direct een
definitieve beslissing worden genomen waar iedereen in eerste aanleg
aan gebonden is.
Voornoemde leden vragen waarom er voor het voorgestelde systeem is
gekozen. Zij vragen de regering uiteen te zetten welke voor- en nadelen er
kleven aan de voorgestelde mogelijkheden van de NVvR.
De leden van de PVV-fractie merken op dat op grond van artikel 29 lid 1
EBB-verordening de lidstaten verplicht zijn de Europese Commissie
mededeling te doen van de gerechten die bevoegd zijn om een Europees
betalingsbevel uit te vaardigen. Heeft de regering al mededelingen
gedaan richting de Europese Commissie betreffende het nu voorliggende
wetsvoorstel?
Deze leden merken op dat Nederland de mogelijkheid heeft dat niet een
rechter, maar een gerechtelijk ambtenaar of administratieve instantie met
de uitvoering van het Europese betalingsbevel wordt belast (Preambule
nr. 16 EBB-verordening). Heeft de regering deze mogelijkheid overwogen,
nu blijkt dat er weinig gebruik wordt gemaakt van de EBB?

1

http://wodc.nl/onderzoek/
onderzoeksprogramma/.

De leden van de SP-fractie vragen hoe het kan dat eerst niet duidelijk was
dat concentratie van de EBB was toegestaan en dat dat nu pas blijkt, nadat
de Uitvoeringswet in werking is getreden. Deze leden begrijpen niet goed
dat dit pas blijkt uit nota bene niet-openbare notulen uit het jaar 2008. Dit
is toch zeer omslachtig? Waarom zou Nederland bovendien niet zelf
mogen bepalen of er wel of niet gekozen wordt voor concentratie?
Waarom zou de Europese Commissie dat moeten bepalen of verbieden
voor lidstaten? Graag ontvangen voornoemde leden een toelichting op dit
punt.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering van mening is dat de
mate van rechtsbescherming van de verweerder (betalingsplichtige) met
dit voorstel verandert. Zo ja, is er sprake van een verbetering of juist een
verslechtering? Kan dit antwoord worden toegelicht?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 834, nr. 5

3

Bij de schriftelijke behandeling van het wetsvoorstel Uitvoeringswet
verordening Europese betalingsbevelprocedure (Kamerstukken 31 513)
hebben deze leden expliciet gevraagd naar de rechtsbescherming van de
betalingsplichtige/verweerder en de mogelijke risico’s van misbruik bij het
vereenvoudigen van de incasso van onbetwiste geldvorderingen. De
regering antwoordde daarop dat hierover goed was nagedacht en dat juist
hiervoor strikte bevoegdheidsregels zijn geïntroduceerd, met name in
consumentenzaken. De regering schreef dat de bevoegdheid in consumentenzaken inhoudt dat de schuldeiser uitsluitend een EBB-verzoek
tegen een consument mag indienen bij de rechter van de woonplaats van
de consument en dat de rechter deze bevoegdheid ambtshalve moet
toetsen. Deze leden vragen of de redenen waarom hier destijds voor is
gekozen nu niet meer gelden.
Begrijpen voornoemde leden het goed dat de procedure zo eenvoudig
mogelijk is gehouden en dat de rechtbank ’s-Gravenhage automatisch
doorverwijst indien een andere rechtbank bevoegd blijkt?
Kan de regering toelichten waarom de rechtbank ’s-Gravenhage in de
meeste gevallen zelf bevoegd is? Voor welk type procedure zal de
rechtbank ’s-Gravenhage bevoegd zijn en voor welk type procedure is dit
doorgaans niet het geval?
Artikelsgewijs
Onderdeel A
De leden van de PVV-fractie merken op dat artikel 6, tweede lid, van de
EEB-verordening een bijzondere regeling geeft voor het geval de
verweerder een consument is. In dit geval is uitsluitend het gerecht van
zijn woonplaats bevoegd. In dit wetsvoorstel wordt voorgesteld artikel 2
van de Uitvoeringswet te wijzigen. Deze wijziging houdt in dat de
rechtbank ‘s-Gravenhage wordt aangewezen als het gerecht dat belast is
met de uitvoering van de EBB-verzoeken. Kan de regering aangeven hoe
artikel 6, tweede lid, EEB-verordening zich verhoudt tot de voorgestelde
wijziging van artikel 2 van de Uitvoeringswet? Brengt deze wijziging met
zich mee dat indien verweerder een consument is, de rechtbank
’s-Gravenhage het gerecht van de woonplaats van de verweerder dient
aan te wijzen? Zo ja, deelt de regering de mening dat deze procedure een
vertraging van het verkrijgen van een executoriale titel oplevert?
Onderdeel B
De leden van de VVD-fractie merken op dat in het eerste lid van het
gewijzigde artikel 6 is bepaald dat de rechtbank Den Haag een voorstel
doet voor aanwijzing van de rechter die de zaak verder behandelt. Ook
bepaalt de rechtbank Den Haag hierbij binnen welke termijn de eiser dit
voorstel kan betwisten door aanwijzing van een andere rechter. Kan de
regering aangeven hoe lang deze termijn duurt? Is het juist dat deze leden
veronderstellen dat dit twee weken is? Kan de regering ingaan op het
argument van de NVvR dat er rekening moet worden gehouden met het
feit dat het bij een buitenlandse eiser om grensoverschrijdend verkeer
gaat? Brieven naar België vanuit Nederland zouden er bijvoorbeeld soms
meer dan een week over doen. Hetzelfde zou volgens de NVvR gelden
voor de termijn van veertien dagen in artikel 6, derde lid, die in voorkomende gevallen gewoon te kort zou kunnen zijn. Kan de regering hier
nader op ingaan? Uit het advies van de NVvR blijkt dat deze zich afvraagt
of het opgenomen systeem van aanwijzing niet te complex is en te veel
verwijzingsperikelen met zich meebrengt. Kan de regering nader op dit
standpunt ingaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 834, nr. 5

4

Onderdeel C
De leden van de VVD-fractie vragen hoe dit wetsvoorstel zich verhoudt tot
het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet
griffierechten burgerlijke zaken en enige andere wetten in verband met de
verhoging van griffierechten (Kamerstukken 33 071).
De voorzitter van de commissie,
De Roon
Adjunct-griffier van de commissie,
Hessing-Puts

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 834, nr. 5

5