Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 839

Jeugdzorg

Nr. 313

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT EN VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 september 2013
Op uw verzoek ontvangt u onderstaand een reactie op het bericht in het
Algemeen Dagblad (AD) van 5 september 2013 over de ervaringen in
Denemarken met de decentralisatie van jeugdhulp en de uitvoering van
kinderbeschermingsmaatregelen naar gemeenten. Op uw verzoek
ontvangt u tevens bijgevoegd het verslag van een werkbezoek aan
Denemarken (juni 2012) van een ambtelijke delegatie van VWS, VenJ,
VNG, brancheorganisaties en het Nederlands Jeugdinstituut (Nji)1.
Algemeen
In Denemarken is in 2007 het binnenlands bestuur flink hervormd, waarbij
de tussenlaag van de counties (regio’s) min of meer is verdwenen en het
aantal gemeenten via fusies is verminderd van 271 naar 98. Met de
bestuurlijke hervorming is ook een (verdere) decentralisatie van het
jeugdbeleid doorgevoerd. Net als in Nederland is de hervorming van de
jeugdhulp in Denemarken gericht op meer preventie en ondersteuning
dicht bij huis om het beroep op dure gespecialiseerde zorg en opvang in
residentiële voorzieningen te verminderen. De decentralisatie in
Denemarken geeft, na wat aanloopperikelen, een positief beeld: minder
uithuisplaatsingen, afname opvang in residentiële voorzieningen, meer
integrale aanpak van problemen van gezinnen, betere ondersteuning
vanuit scholen en kinderopvang.
De ervaring in Denemarken leert dat we de transitie goed moeten
begeleiden. Met het Transitieplan hebben we uw Kamer geïnformeerd
over de stappen die door het Rijk, IPO, VNG/gemeenten in samenwerking

1

kst-31839-313
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

http://www.vng.nl/files/vng/vng/Documenten/actueel/beleidsvelden/jeugd/2012/
201206_Studiebezoek%20Denemarken_Transitie_en_transformatie_%20jeugdzorg.pdf, Ter
inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 839, nr. 313

1

met zorgverzekeraars en veldpartijen gezet worden voor een verantwoorde overgang naar het nieuwe jeugdstelsel.
We hebben bestuurlijke afspraken gemaakt over de beoogde continuïteit
van zorg (lopende trajecten) en beperking van frictiekosten. In de
Jeugdwet hebben we vastgelegd dat cliënten in het eerste jaar hun
huidige jeugdhulp behouden; voor pleegzorg is er zelfs geen termijn voor
de continuïteit van zorg. Ook de regionale transitiearrangementen zijn
bedoeld als waarborg voor continuïteit van zorg en beperking frictiekosten. De ervaring in Denemarken leert ook dat de inhoudelijke
omslag (transformatie) die we in de jeugdhulp willen realiseren tijd kost
en niet al in 2015 gerealiseerd kan zijn. Wel worden met de Jeugdwet de
noodzakelijke bestuurlijke, juridische en financiële randvoorwaarden
gecreëerd voor vernieuwing van de jeugdhulp. Zoals u bekend is, is
hebben VNG en Rijk in samenwerking met veldpartijen een Transformatieagenda in voorbereiding.
Wat betreft de efficiencytaakstelling – die oploopt van € 120 mln in 2015
(het jaar van invoering), naar € 300 mln in 2016 en € 450 mln in 2017 en
verder – verwachten we dat gemeenten door de ontschotting van de
verschillende jeugdbudgetten (provinciale jeugdzorg, jeugd-ggz,
jeugd-awbz, gesloten jeugdzorg, jeugdbescherming, jeugdreclassering) de
beschikbare middelen doelmatiger kunnen inzetten. Dit is mogelijk door
onder andere het aantal hulpverleners rond gezinnen te verminderen
(1-gezin, 1-plan, 1- regisseur), door meer gebruik te maken van de
mogelijkheden van de mensen zelf en hun sociale omgeving en door
meer inzet op preventie om het beroep op dure specialistische zorg te
verminderen. Wat betreft de opmerkingen in het AD over de kwaliteit van
jeugdhulp geldt voor de Nederlandse situatie dat er landelijke kwaliteitswaarborgen zijn voor alle jeugdhulpaanbieders, waarop landelijk toezicht
plaatsvindt. Verder mogen kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering alleen worden uitgevoerd door instellingen die gecertificeerd
zijn voor één van deze of voor beide taken.
Uitvoering kinderbeschermingsmaatregelen
In het AD artikel wordt verder melding gemaakt van een Deens gezin dat
de uitvoering van een kinderbeschermingsmaatregel stelselmatig
probeerde te ontlopen door van de ene gemeente naar de andere te
verhuizen. Wat de Nederlandse situatie betreft, kan worden opgemerkt dat
in het huidige stelsel gezinnen ook kunnen verhuizen van de ene provincie
naar de andere terwijl hun kinderen onder toezicht staan van jeugdzorg.
Gezinsvoogden hebben toegang tot het bevolkingsregister zodat gezinnen
niet verdwijnen van de radar. Als een ondertoezichtstelling (OTS) bijna
afloopt en niet wordt verlengd, kan het in het huidige stelsel voorkomen
dat de gezinsvoogd die een gezin bijvoorbeeld in Den Haag onder de
hoede had ook actief blijft na de verhuizing naar bijvoorbeeld Amsterdam.
Als een OTS langer doorloopt, vindt er overdracht plaats tussen twee
voogdij instanties. Daarvoor moet de kinderrechter als extra check
toestemming geven. Deze werkwijze blijft in essentie intact in het nieuwe
jeugdstelsel na 2015.
We verwachten u met het voorgaande afdoende te hebben geïnformeerd.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 839, nr. 313

2