2
Vragenuur: Vragen Cegerek
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Cegerek aan de staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu over het bericht "Bodemsanering
nodig door honderdduizend asbestdaken".

Mevrouw Cegerek (PvdA):
Voorzitter. Dagblad Trouw meldt vanochtend dat op 200.000
locaties in Nederland de bodem rond agrarische bedrijven
en fabrieken ernstig verontreinigd is met asbest. In de helft
van de gevallen is de vervuiling zo fors dat die een direct
gevaar vormt voor de volksgezondheid. Deze locaties
moeten met spoed worden gesaneerd. De grond is vervuild,
doordat asbestvezels van daken loslaten en met het
regenwater de bodem in spoelen. Is de staatssecretaris
bekend met de twee onderzoeken die door de provincies
Overijssel en Gelderland zijn uitgevoerd? Kloppen deze
onderzoeken? De inhoud daarvan is nog niet openbaar,
maar klopt het dat met spoed opgeruimd moet worden,
omdat in 45% van de gevallen sprake is van ernstige verontreiniging en er dus ook sprake is van direct gevaar voor de
volksgezondheid?
Asbestdaken zijn per 2024 verboden. Geldt dit ook voor
niet-gesaneerde inspoellocaties? Het onderzoek heeft
slechts betrekking op twintig locaties in Overijssel en Gelderland; hoe kunnen boeren geïnformeerd worden of in
hun geval sprake is van een inspoellocatie en of er gevaar
is voor de volksgezondheid? Is de staatssecretaris bereid
om hiervan een inventarisatie te maken? Welke methodes
behalve sanering bestaan er om, ook al is het tijdelijk, via
bijvoorbeeld afdekking het acute gevaar voor de volksgezondheid weg te nemen?

Staatssecretaris Mansveld:
Voorzitter. Dank voor de vragen, temeer dank omdat ik
gisteren heb laten weten dat ik per 2024 een verbod zal
leggen op asbestdaken en dat deze voor die tijd verwijderd
moeten worden, gezien de — zoals mevrouw Cegerek al
aangeeft — enorme schade voor de volksgezondheid. Hoe
meer bekend wordt over de schade van asbest voor de
volksgezondheid, hoe duidelijker wordt hoe groot die
schade is.
Mevrouw Cegerek refereerde aan de onderzoeken van de
provincies Overijssel en Gelderland. Dat is precies wat het
is; het zijn onderzoeken van de provincies. Enkele weken
geleden hebben zij mij geïnformeerd over een conceptonderzoek en aangegeven dat dit onderzoek er zou komen. Ik
heb van de provincies begrepen dat volgende week de
rapporten in Gedeputeerde Staten worden vastgesteld en
dat zij vervolgens naar Provinciale Staten worden gestuurd.
Dan zal ik ook een exemplaar krijgen. Vragen over de inhoud
van het rapport zijn dus ingewikkeld, want ik heb er nog
niet naar gekeken. Ik vind het belangrijk dat die onderzoeken
decentraal plaatsvinden. Dat is ook precies de manier
waarop wij omgaan met het bodemconvenant. De middelen
daarvan hebben we gedecentraliseerd, zodat dit soort

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Cegerek

onderzoeken door provincies maar ook eigenaren heel
lokaal kunnen worden gedaan. Op deze wijze kan worden
gekeken wat de problemen zijn, op welke locaties spoed
vereist is en hoe de problemen kunnen worden opgelost.
Mevrouw Cegerek heeft vervolgens gevraagd hoe andere
boeren hierover geïnformeerd kunnen worden. Het convenant is met de provincies en 29 gemeenten afgesloten, juist
omdat het zo belangrijk is dat lokaal en regionaal wordt
gekeken waar asbest zit en waar we de middelen het eerst
willen besteden. Gisteren ben ik bij een boer geweest die
zelf zijn daken heeft vervangen. De provincies hebben 20
miljoen van het Rijk gekregen voor een regeling om
asbestdaken te vervangen en gelijktijdig zonnepanelen te
plaatsen. Het gaat echt om die combinatie om de vlucht
naar voren te kunnen maken. De achtergrond is echter exact
dezelfde, namelijk dat door verwering de vezeltjes van de
daken loslaten. Dat is ook precies de reden waarom ik dit
soort daken verbied en het probleem dus bij de bron aanpak.
Mevrouw Cegerek (PvdA):
Ik dank de staatssecretaris voor de antwoorden. Toevallig
liggen er twee onderzoeken waarvan we de inhoud nog
niet kennen, maar via de krant hebben we vernomen dat
er sprake is van een ernstige situatie. Bij deze twee onderzoeken gaat het om twintig locaties. Het is enerzijds regionaal, maar anderzijds ook landelijk, want provincies zijn
ook onze partners. Daarom vraag ik de staatssecretaris of
zij middels de convenanten waaraan ze zojuist refereerde,
er breder onderzoek naar wil doen.
Staatssecretaris Mansveld:
Ik vind het heel belangrijk dat het onderzoek niet door mij
wordt gedaan, maar dat het juist decentraal gebeurt. Daarvoor stel ik ook de middelen beschikbaar. Het moet dicht
bij de bronnen gebeuren zodat regionaal of lokaal goed in
kaart kan worden gebracht of er meer in de buurt is. Ik weet
dat de provincies en de gemeenten, omdat zij zelf de middelen besteden, bekijken waar zich spoedlocaties bevinden
en welke locaties de belangrijkste zijn. Ik wil ook graag die
werkwijze handhaven, want juist in de afgelopen jaren is
duidelijk gebleken dat dicht bij het probleem en dicht bij
de daken en de grond het onderzoek plaatsvindt. Daarbij
moet bekeken worden waaraan het geld wordt besteed.
Ook andere provincies en gemeenten bekijken waar hun
problemen zitten vanuit het bodemconvenant. Daardoor is
al heel veel bekend. De gemeenten en provincies zijn ervan
op de hoogte dat daken een bron zijn van de bodemvervuiling waarover mevrouw Cegerek spreekt. Op die daken
komt wat mij betreft een verbod.
Mevrouw Cegerek (PvdA):
We zullen er nader op terugkomen zodra de onderzoeken
van de provincies openbaar zijn, maar tot zover bedankt
voor de antwoorden.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Gisteren maakte staatssecretaris Mansveld dat bekend. Zij
meldde dat er vanaf 2016 75 miljoen euro beschikbaar is
om die daken te vervangen en zonnepanelen erop aan te
brengen en dergelijke. Dat is een goede zaak. In dezelfde
berichtgeving lees ik dat de kosten van het vervangen van

3 maart 2015
TK 58 Herdruk

58-2-1

2

al die daken, 135 miljoen m , op ongeveer anderhalf miljard
euro worden geraamd. Ik vraag mij af hoe dat wordt betaald
en wie dat gaat betalen. Hoe ziet dat eruit? Heeft de staatssecretaris daarvoor een plan van aanpak?
Staatssecretaris Mansveld:
2

Dat is een goede vraag. Het gaat om 120 miljoen m ; bij de
cijfers in Trouw zaten ook de gevelplaten. Dit betekent dat
2
het gaat om 100 miljoen m agrarische daken. Wie gaat dat
betalen? We kijken natuurlijk naar de eigenaar van de daken
zelf, die het dak erop heeft gelegd. Met de subsidieregeling
stimuleer ik om dat te gaan doen. Er is nog een regeling,
zoals ik heb gemeld, waarbij asbestdaken eraf gaan en
zonnepalen erop komen. Dat is een separate regeling die
in eerste instantie moeizaam liep. Inmiddels is de groep
uitgebreid, zodat er ook locaties onder vallen die vroeger
boerenbedrijven waren. Het gaat dus om eigenaren, provincies, gemeenten die ermee te maken hebben en het Rijk.
Dat zal de combinatie moeten zijn van financiering.

Staatssecretaris Mansveld:
Wij laten het zeker niet los. Het convenant wordt gesloten
tussen gemeenten, waterschappen, IPO, provincies en het
Rijk. Wij hebben wel een gedeeld belang. Ik vind het
belangrijk dat gemeenten en provincies dichtbij de bron
zelf het onderzoek doen en aangeven waar zij hun prioriteiten leggen. Dit kan te maken hebben met woningbouw. Het
gaat om zaken die dicht bij de burger en op decentraal
niveau plaatsvinden. Zo hebben wij de afgelopen vier jaar
gewerkt en dit is heel effectief geweest. Er is betrokkenheid
geweest vanuit de decentrale overheden, tezamen met het
ministerie, dat daarbij ook betrokken is. Doordat de werkwijze al een aantal jaren zo succesvol is, hebben alle partijen
gezegd dat zij deze werkwijze heel graag willen voortzetten.
Natuurlijk houd ik de Kamer hiervan op de hoogte. Ik ken
de heer Poppe niet, maar ben wel heel nieuwsgierig naar
mensen die met mij als setje te matchen blijken.
De voorzitter:
Dat gaan we dan buiten het vragenuur om verder uitzoeken.
Dank u wel voor uw antwoorden en uw komst naar de
Kamer.

De heer Schouw (D66):
Mijn fractie was nog wel wat verontrust toen zij de berichten
hierover las. Ik vraag de staatssecretaris of zij bereid is om
de decentrale rapporten, wanneer die verschijnen, door te
sturen aan de Kamer en die te voorzien van een kabinetsappreciatie. Daarnaast wil ik weten of de staatssecretaris de
garantie kan geven dat deze berichten niet leiden tot een
groter risico voor de volksgezondheid.
Staatssecretaris Mansveld:
Ik heb er geen enkel probleem mee om onderzoeken die
mij bekend zijn, door te sturen aan de Kamer. Dat kunnen
totaal verschillende onderzoeken zijn. Het is lastig om daar
iedere keer een appreciatie van te geven, want het zijn heel
lokale onderzoeken omdat de middelen lokaal beschikt zijn
en iedere decentrale overheid op haar manier bekijkt hoe
die middelen besteed worden. Daarom sluit ik een convenant af. Het toeval wil dat ik op 17 maart het convenant
voor 2016-2020 afsluit. Ik debatteer ook steeds met de
Kamer over dit gezondheidsgevaar. Het is natuurlijk ontzettend slecht voor de gezondheid, maar dat weten we allemaal. Ik ben eigenlijk even verontrust als de Kamer, want
we weten hoeveel miljoen vierkante meter er ligt en dat het
ook om platen gaat. Er is enorm veel gebouwd met asbest.
Asbest dat direct tot gevaar leidt, in dit geval verweerde
daken zonder goten, is een ander direct gevaar dan bijvoorbeeld platen in gebouwen die niet direct met de buitenlucht
in aanraking komen. De verontrusting deel ik.
De heer Smaling (SP):
Asbest is ook prioriteit geweest voor de SP-fractie, met
name destijds voor Remi Poppe. Ik weet niet of de staatssecretaris ooit met hem heeft gedebatteerd. Zij zouden een
leuk debatkoppeltje zijn, denk ik. Hoe gevaarlijk is het om
het allemaal decentraal te gaan beleggen? Je hebt dan op
gemeentelijk niveau asbestexpertise nodig, asbestprotocollen moeten op gemeentelijk niveau worden opgesteld en
je moet er een deel van de handhaafcapaciteit op zetten.
Wordt het hierdoor per saldo niet inefficiënter? Bijvoorbeeld
in vergelijking met de situatie dat je als Rijk toch een sterke
regierol wilt houden?

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Cegerek

3 maart 2015
TK 58 Herdruk

58-2-2