EVALUATIE AANVRAAG- EN BEOORDELINGSPROCES
SLIM-REGELING 2020

Bert-Jan Buiskool (Ockham|IPS)
Elisa de Vleeschouwer (SEOR)
Kees Zandvliet (SEOR)

COLOFON

DIT IS EEN UITGAVE VAN
SEOR BV
Dit rapport doet verslag van de procesevaluatie die in 2020 is uitgevoerd in het kader van de evaluatie van de
SLIM-regeling. Deze evaluatie doet SEOR in samenwerking met Ockham|IPS in opdracht van Uitvoering van
Beleid van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

BEGELEIDINGSCOMMISSIE
Het onderzoek is begeleid door een commissie bestaande uit:
Esmee Smelt

Ministerie van SZW, Directie Arbeidsverhoudingen

Luuk Mallee

Ministerie van SZW, Uitvoering van Beleid

Sara Rezai

Ministerie van SZW, Uitvoering van Beleid

Ard Terpstra

Ministerie van SZW, Uitvoering van Beleid

Annemiek Wortman

Ministerie van SZW, Directie Arbeidsverhoudingen

Eline Versteden-Roede

Ministerie van SZW, Directie Arbeidsverhoudingen

Ingrid Lageweg

Ministerie van OCW

Rob Salomons

Ministerie van EZ&K

Jos Sanders

Hogeschool Utrecht – extern expert

DANKWOORD
De onderzoekers danken de begeleidingscommissie voor de prettige samenwerking en de bruikbare
kanttekeningen bij de ontwikkeling van de vragenlijst voor de enquête onder de aanvragers en hun nuttige
commentaar op het concept van deze rapportage.
We danken de bedrijven en adviseurs die via het invullen van de vragenlijst een belangrijke bijdrage aan het
onderzoek hebben geleverd. In het bijzonder bedanken we de vele bedrijven en adviseurs die via uitvoerige
toelichtingen en opmerkingen bij de vragenlijst zeer bruikbare informatie hebben aangeleverd.
Een bijzonder woord van dank gaat uit naar de 10 bedrijven/adviseurs die in een telefonisch interview
aanvullend een nadere toelichting hebben gegeven op hun antwoorden op de vragenlijst.

© SEOR BV / ROTTERDAM, 26 APRIL 2021
Niets van deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder de voorafgaande toestemming van de uitgever en andere
auteursrechthebbenden. SEOR is niet aansprakelijk voor gegevens die door derden werden verstrekt.

INHOUDSOPGAVE

SAMENVATTING

I

1

INLEIDING

7

1.1

Achtergrond

7

1.2

Doel en opzet procesevaluatie

8

1.3

Opzet van het rapport

9

PROCESBESCHRIJVING 2020

11

2.1

Inleiding

11

2.2

Doel en opzet van de SLIM-regeling

11

2.3

Het aanvraag- en beoordelingsproces

12

2.4

Voorlichting, informatievoorziening en ondersteuning

14

2

3

4

5

HET AANVRAAGPROCES

16

3.1

Inleiding

16

3.2

Totstandkoming van de aanvraag

16

3.3

Aansluiting van de SLIM regeling op situatie aanvrager

22

3.4

Suggesties voor verbetering aanvraagprocedure

23

3.5

Conclusies aanvraagproces

24

TOEKENNING EN INHOUDELIJKE BEOORDELING

26

4.1

Inleiding

26

4.2

Ingetrokken aanvragen, afwijzingen en gevolgen voor project

26

4.3

Ervaringen met de lotingsprocedure

28

4.4

Verzoek om aanvullende informatie

31

4.5

Suggesties ter verbetering van de beoordelingsprocedure

33

4.6

Mogelijke effecten van de gekozen procedures

34

4.7

Impact COVID-19

35

4.8

Conclusies

36

CONTACT MET UITVOERING VAN BELEID

38

5.1

Inleiding

38

5.2

Aantal en type contacten

38

5.3

Behoefte aan ondersteuning

40

5.4

Totaalbeoordeling

40

5.5

Conclusies

41

6

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

43

I

ONDERZOEKSVERANTWOORDING

46

II

VERGELIJKING AANVRAGEN EN TOEKENNINGEN

50

III

VRAGENLIJST ENQUÊTE PROCESEVALUATIE

53

SAMENVATTING

De SLIM-regeling
De SLIM-subsidie heeft als doel om leren en ontwikkelen in het mkb vanzelfsprekend te maken. Dit
betekent dat in de onderneming aandacht is voor de ontwikkeling van het bedrijf en de medewerkers.
De regeling is gericht op mkb-ondernemers, grootbedrijven in landbouw, horeca en recreatie en
samenwerkingsverbanden in het mkb. Aanvragers kunnen subsidie aanvragen voor de volgende type
activiteiten:
A.
B.
C.
D.

Doorlichten van de onderneming (diagnose benodigde kennis en vaardigheden en scholingsplan).
Het verkrijgen van loopbaanadviezen voor werkenden in een mkb-onderneming.
Ondersteuning in ontwikkeling/uitvoeren van een methode die werknemers in het bedrijf
stimuleert hun kennis, vaardigheden en beroepshouding verder te ontwikkelen tijdens het werk.
Het bieden van praktijkleerplaatsen aan deelnemers voor een beroepsopleiding in de 3e leerweg.

Achtergrond en doel procesevaluatie
Voorliggend rapport doet verslag van de procesevaluatie van de SLIM-regeling met betrekking tot de
aanvraag- en beoordelingsprocedure, zoals deze in het eerste jaar waarin subsidieaanvragen konden
worden ingediend voor de SLIM-regeling (2020) is uitgevoerd. De eerste aanvraagronde voor het mkb
van maart 2020 en de aanvragen van grote bedrijven en samenwerkingsverbanden (april-juni 2020) zijn
in het onderzoek betrokken. De procesevaluatie is primair bedoeld om te leren van de ervaringen van
het eerste jaar van de uitvoering om zo nodig de regeling tussentijds aan te kunnen passen.
Aanpak van de procesevaluatie
De procesevaluatie omvat interviews met uitvoerders van UVB, een online enquête onder alle
aanvragers uit de eerste aanvraagrondes, en tien telefonische interviews met aanvragers, geselecteerd
op basis van de (open) antwoorden op de enquête.
Er zijn in totaal 2.308 aanvragers (mkb-ondernemers, grote bedrijven en samenwerkingsverbanden)
uitgenodigd om de vragenlijst in te vullen. In totaal zijn er 639 volledig ingevulde en 62 gedeeltelijk
ingevulde vragenlijsten ontvangen. Gemiddeld heeft 30 procent van de aanvragers de vragenlijst
ingevuld. Aanvragers aan wie een subsidie is toegekend hebben met 39 procent beter dan gemiddeld
gerespondeerd. Om die reden moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de uitkomsten
enigszins positief zijn gekleurd. De respons is redelijk representatief qua bedrijfskenmerken.
Procesbeschrijving
Aanvraagproces
Aanvragen voor een SLIM-subsidie kunnen alleen online worden ingediend, via een zogenaamd “eformulier.” Dit formulier omvat 9 stappen, waarin telkens een deel van de benodigde informatie volgens
de aangeleverde formats moet worden geleverd.
Loting en beoordeling
Na sluiting van de aanvraagtermijn is binnen elke categorie (mkb, grote bedrijven in de sectoren horeca,
landbouw en recreatie en samenwerkingsverbanden) via notariële loting een behandelingsnummer
toegewezen aan alle aanvragen. Vervolgens zijn aanvragen op nummervolgorde in behandeling
genomen, tot het beschikbare subsidiebudget was toegewezen. De resterende aanvragen zijn niet
behandeld.
Aan de hand van de volgnummers zijn de aanvragen eerst beoordeeld op volledigheid, dat wil zeggen
of alle vereiste documenten zijn bijgevoegd.
I
SEOR

Daarna is elke in behandeling genomen aanvraag inhoudelijk beoordeeld, dat wil zeggen dat is gekeken
of de aanvraag inhoudelijk aan de criteria voldeed.
Deze beoordelingsfase mondde allereerst uit in een ronde vragen om nadere informatie, in de vorm van
een zogenaamde “vragenbrief”. De meeste van de in behandeling genomen aanvragen hebben deze
vragenbrief gehad. Nadat de aanvullende informatie is ontvangen, zijn de aanvragen definitief
beoordeeld. In deze fase was de voornaamste reden om aanvragen af te wijzen dat het project
(verkapte) scholingsactiviteiten betrof of dat de opgevoerde kosten niet in overeenstemming waren
met de toegestane kosten. Bij samenwerkingsverbanden is ook gekeken of er daadwerkelijk sprake is
van samenwerking.
Voorlichting, informatievoorziening en ondersteuning
Het eerste nieuwsbericht over de SLIM-regeling is begin januari 2020 op de website geplaatst. Daarna
zijn er in februari 2020 twee voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd, waaraan telkens 100 personen
hebben deelgenomen. In juni 2020 is in samenwerking met MKB-Nederland en VNO-NCW een webinar
georganiseerd, waaraan 500 mensen hebben deelgenomen.
Voorts zijn er bij UVB teams geformeerd voor het behandelen en beantwoorden van vragen, tijdens de
aanvraag- en beoordelingsperiode. Honderden organisaties hebben vragen gesteld (telefonisch en via
de mail). De belangrijkste vragen betroffen het opstellen van de einddeclaratie, het opstellen van de
begroting en vragen over wat subsidiabele kosten zijn. Inhoudelijk zijn er vooral vragen (vooraf en in de
vragenbrief) gesteld rond activiteit C, ontwikkelen en implementeren van nieuwe methodes. Bij alle
typen aanvragers is hierover veel onduidelijkheid en onzekerheid; feitelijke scholingsactiviteiten kunnen
namelijk niet met de SLIM-regeling worden gefinancierd, maar tegelijkertijd kunnen nieuwe methoden
wel als pilot gefinancierd worden en zijn sommige activiteiten in de pilot, zoals workshops
ontwikkelingsgesprekken voor leidinggevenden wel subsidiabel. Dit bleek lastig om te beoordelen.
Ervaring aanvragers met het aanvraagproces
Kwaliteit voorlichting en informatie
De meerderheid van de aanvragers is via adviseurs op de hoogte gekomen van de SLIM-regeling. Het
overgrote deel van de aanvragers heeft zich aansluitend vooral via de website van het ministerie/UVB
en onderdelen daarvan (vraag-antwoord document, menukaart) nader geïnformeerd over de SLIMregeling, maar ook via adviseurs.
Ongeveer 30 procent van de mkb-aanvragers heeft de aanvraag zelfstandig ingediend. Bij de overige 70
procent van de aanvragen door mkb bedrijven waren adviseurs betrokken, als feitelijk opsteller en
indiener (30 procent), of als adviseur (40 procent).
Een ruime meerderheid van de aanvragers beoordeelt de voorlichting over de SLIM-regeling over het
algemeen goed tot zeer goed. Dit geldt vooral voor de informatie op de website. Iets minder
tevredenheid is er over de informatie via direct contact met medewerkers van UVB en de
voorlichtingsbijeenkomsten. Een minderheid van de aanvragers heeft overigens gebruik gemaakt, c.q.
kunnen maken van deze laatste instrumenten.
Duidelijkheid regeling en onderdelen
De meeste op de website beschikbare formats en templates worden eveneens als goed beoordeeld.
Het formulier voor de begroting en het activiteitenplan worden iets minder gunstig beoordeeld dan de
andere hulpmiddelen, maar het verschil is marginaal.
In grote lijnen menen de aanvragers dat de regeling in veel opzichten ook duidelijk is. De lijsten van
subsidiabele activiteiten en subsidiabele kosten zijn voor een iets grotere groep bedrijven onduidelijk.
Vooral de criteria waarop de aanvragen worden beoordeeld, worden verhoudingsgewijs ongunstig
beoordeeld. Ongeveer 45 procent van de aanvragers vindt deze duidelijk, maar ongeveer 15 procent
onduidelijk en 10 procent zeer onduidelijk. Vooral door niet toegekende aanvragers wordt dit aspect
(zeer) ongunstig beoordeeld.

II
SEOR

Aansluiting op situatie aanvrager
De SLIM-regeling sluit naar de mening van de aanvragers in veel opzichten in voldoende mate aan op
de situatie van de aanvrager. Diverse financiële aspecten, waaronder het ontbreken van
bevoorschotting, en de looptijd zijn voor 10 tot 25 procent van de aanvragers zorg- of aandachtspunt.
Toekenning en inhoudelijke beoordeling
Aantallen
Er zijn in de 1e aanvraagrondes aanzienlijk meer subsidieaanvragen geweest dan er aan middelen
beschikbaar was. Om die reden is ongeveer twee derde van de aanvragen van mkb en de helft van de
aanvragen van samenwerkingsverbanden niet in behandeling genomen. Van de wel behandelde
aanvragen is bij beide groepen 16 procent om inhoudelijke redenen afgewezen.
Het merendeel van de uitgelote of afgewezen aanvragers begrijpt de motivering niet of gedeeltelijk. Dit
komt voor een belangrijk deel doordat de lotingsystematiek voor hen niet duidelijk was, maar ook bij
inhoudelijke afwijzing is er weinig begrip voor de motivering.
Ongeveer de helft van de niet behandelde of gehonoreerde aanvragen geeft aan dat het project toch
door zal gaan. In een kwart van de gevallen gaat het project zonder subsidie niet door en het andere
kwart van deze gevallen is nog geen besluit hierover genomen. Als het project doorgaat is dat meestal
in afgeslankte vorm. In totaal gaat 10 procent van de projecten in ongewijzigde vorm toch door.
Aanvraagprocedure en loting
In vergelijking tot andere elementen van de SLIM-regeling is de lotingsprocedure voor een groot deel
van de aanvragers niet duidelijk. Op basis van de toelichtingen kan worden vastgesteld dat dit onbegrip
samenhangt met een aantal factoren, te weten:
•
•
•
•

De naar de mening van de aanvragers veeleisende aanvraagprocedure.
De door veel respondenten als onvoldoende ervaren communicatie over de uitkomst van de
loting en de voortgang van de behandeling van aanvragen.
Het veronderstelde effect op de looptijd van het project (men veronderstelt dat dit binnen de in
het plan aangegeven looptijd moet gebeuren).
Twijfels over de lotingsprocedure op zich, mede in verband met:
o
De genoemde veeleisendheid van de aanvraag en een (grote) kans op uitloting.
o
De beperkte omvang van de beschikbare middelen, mede in relatie tot de verwachtingen
die volgens aanvragers zijn gewekt in de voorlichting.
o
Dat loting geen rekening houdt met de kwaliteit van de aanvraag.

Beoordelingsprocedure
Volgens UVB heeft ongeveer 80 procent van de behandelde aanvragen een verzoek om nadere
informatie ontvangen. Dit verzoek betrof volgens de aanvragers die de enquête hebben ingevuld vooral
vragen over de onderbouwing van de kosten, een nadere toelichting op de uit te voeren activiteiten
en/of een opleidings- of ontwikkelplan. De reactietijd (14 dagen) werd ruim voldoende geacht door
twee derde van de aanvragers die om aanvullende informatie is gevraagd.
De ervaringen van de aanvragers met de informatieverstrekking over de voortgang van de behandeling
en beoordeling lopen uiteen, maar er zijn relatief veel aanmerkingen op de frequentie en duidelijkheid
van de informatievoorziening op dit punt. Ook hier geldt dat de degenen met een niet toegekende
aanvraag negatiever zijn dan de organisaties waarvan de aanvraag is toegekend.
Suggesties verbetering beoordelingsprocedure – proces in het algemeen
Door de respondenten worden verbeteringen gesuggereerd voor de snelheid van de procedures, de
communicatie over de voortgang, de lotingsprocedure en de als bureaucratisch ervaren benadering.
Daarnaast worden diverse concrete suggesties gegeven, waaronder het niet opnemen van activiteit D
(derde leerweg) in de regeling, de procedure meer afstemmen op de drie verschillende groepen
aanvragers en alternatieven voor de lotingsprocedure.

III
SEOR

Gevolgen COVID-19
Bij de toegekende aanvragen zegt 30 procent van de aanvragers dat COVID-19 geen invloed heeft op de
uitvoering van het project. In een kleine 10 procent van de gevallen gaat het project niet door als gevolg
van COVID-19. De andere projecten worden in aangepaste vorm uitgevoerd.
Contact met Uitvoering van Beleid
Ongeveer een derde van de aanvragers heeft via de telefoon en/of mail direct contact gehad met
medewerkers van UVB. Ongeveer twee derde van hen is hierover redelijk tevreden en 5 tot 8 procent
van de respondenten vindt dat hun vraag niet goed is beantwoord en/of het antwoord niet altijd tijdig
was. Over de telefonische bereikbaarheid van UVB is iets meer ontevredenheid.
Ruim 16 procent van alle respondenten geeft aan behoefte te hebben gehad aan (meer) ondersteuning.
Het gaat dan om procedurele en inhoudelijke aspecten.
De dienstverlening van UVB krijgt van de respondenten een 7,0 als rapportcijfer. De niet toegekende
aanvragen geven een iets lager cijfer (6,6) dan de toegekende (7,4).
Het grootste deel van de aanvragers acht de administratieve vereisten van de SLIM-regeling redelijk of
zeer redelijk. 10 procent meent dat deze onredelijk zijn en een paar procent zeer onredelijk. Op dit punt
is er geen verschil tussen toegekende en niet toegekende aanvragen.
Het overgrote deel van de aanvragers verwacht zeker (43 procent) of misschien (37 procent) opnieuw
een aanvraag te doen voor SLIM-subsidie; 5 procent denkt zeker geen nieuwe aanvraag in te dienen en
15 procent heeft hierover nog geen idee.
Conclusies en aanbevelingen
De gekozen opzet en inrichting van het aanvraag- en beoordelingsproces van de SLIM-regeling wordt in
veel opzichten door een ruime meerderheid van de aanvragers positief gewaardeerd. Tegelijkertijd is er
een groep bedrijven die hierover minder tevreden is en zijn er enkele aspecten die in den brede minder
positief worden beoordeeld. Omdat de procesevaluatie primair is bedoeld om te leren van de
ervaringen van het eerste jaar van de uitvoering is het nuttig om goed te kijken naar de minder
gewaardeerde elementen en kenmerken van de groep minder tevreden bedrijven.
Het onderzoek levert de volgende aangrijpingspunten voor verbetering.
•

Het onderzoek wijst uit dat adviseurs en brancheorganisaties een belangrijke rol hebben gespeeld
in de voorlichting. Dit heeft voordelen en nadelen. Belangrijk voordeel is het bereik van (mkb)
bedrijven. Belangrijk nadeel is een mogelijke bias in de voorlichting. Het is nuttig om in de
“officiële” voorlichting met deze mogelijke bias rekening te houden.

•

Waar mogelijk is vereenvoudiging van de aanvraagprocedure wenselijk. Diverse MKB geven aan
dat men onder meer uit kostenoverwegingen bij voorkeur zelfstandig de aanvraag wil indienen,
maar in de praktijk zijn adviseurs vaak ingeschakeld.

•

De lotingsprocedure roept veel vraagtekens op, mede als gevolg van de lage kans op inloting
(toekenning). Er zijn door aanvragers diverse voorstellen gedaan voor aanpassing, die nader in
overweging zouden kunnen worden genomen.

•

Communicatie en ondersteuning. Hoewel ook op dit punt een groot deel van de aanvragers
tevreden is, zijn er voldoende signalen dat hier verbetering mogelijk is. Het gaat dan om
(telefonische) bereikbaarheid (feitelijk en qua klokuren) van de helpdesk, de communicatie met
het mkb, meer ondersteuning van het mkb en regelmatige en heldere berichtgeving over de
voortgang van het behandelings- en beoordelingsproces.

•

Suggesties van respondenten, zoals het uit de SLIM-regeling halen van activiteit D (derde leerweg)
en waar mogelijk de procedures differentiëren tussen mkb, grootbedrijf en
samenwerkingsverbanden, in plaats van eenzelfde procedure.

IV
SEOR

Los van de genoemde specifieke punten laat het onderzoek zien dat er bij (mkb) bedrijven veel
belangstelling is voor de SLIM-regeling. Dit kan wijzen op een grote behoefte aan deze middelen, in het
bijzonder bij het mkb.

V
SEOR

1

INLEIDING
Achtergrond, doel en opzet van de procesevaluatie

6
SEOR

1

INLEIDING
Achtergrond, doel en opzet van de procesevaluatie

1.1

ACHTERGROND

Beleidsachtergrond
Het kabinet zet stevig in op een leven lang ontwikkelen. In september 2018 heeft het kabinet het
meerjarige actiegerichte programma LLO aangekondigd. Naast meer duidelijkheid over de fiscale
behandeling van private individuele leerbudgetten, het introduceren van een publiek leer- en
ontwikkelbudget (STAP budget) en de flexibilisering van het opleidingsaanbod, is er een
Stimuleringsregeling Leren en Ontwikkelen in mkb-ondernemingen (SLIM-regeling) in het leven
geroepen.
De SLIM-regeling beoogt dat bedrijven meer investeren in een cultuur waarin het 'up to date' houden van
vakkennis en vaardigheden vanzelfsprekend is. De regeling is bedoeld voor mkb-ondernemers,
grootbedrijven in landbouw, horeca en recreatie en samenwerkingsverbanden in het mkb (O&O-fondsen,
brancheorganisaties, werkgevers- en werknemersverenigingen en onderwijsinstellingen). De SLIMregeling wordt uitgevoerd door Uitvoering van Beleid (UVB), een onderdeel van het Ministerie van SZW.
Aanvragers kunnen subsidie aanvragen voor de volgende type activiteiten:
•
•
•
•

Activiteit A: Doorlichten van de onderneming (diagnose van benodigde kennis en vaardigheden
uitmondend in een scholingsplan);
Activiteit B: Het verkrijgen van loopbaanadviezen voor werkenden in een mkb-onderneming;
Activiteit C: Ondersteuning in ontwikkeling/uitvoeren van een methode in de onderneming die
werknemers in het bedrijf stimuleert hun kennis, vaardigheden en beroepshouding verder te
ontwikkelen tijdens het werk;
Activiteit D: Het bieden van praktijkleerplaatsen aan deelnemers ten behoeve van een
beroepsopleiding in de derde leerweg bij een erkend leerbedrijf.

Evaluatie van de SLIM-regeling
Om het gebruik en de effecten van de SLIM-regeling te onderzoeken, vindt er een evaluatie plaats. Deze
evaluatie kent drie doelen:
•
•
•

Leren van de ervaringen van het eerste jaar van de uitvoering om zo nodig de regeling
tussentijds aan te kunnen passen (procesevaluatie);
In beeld brengen van de werking van de subsidieregeling;
Vaststellen doeltreffendheid, effecten en doelmatigheid van de regeling (o.a. AWB art. 4:24).

Dit onderzoek omvat naast een procesevaluatie, een tussenevaluatie en een eindevaluatie. In het kader
van evaluatie vinden onder meer zogenaamde metingen vooraf en achteraf plaats (zogenaamde
nulmetingen en een metingen). De eerste nulmeting is in 2020 uitgevoerd.

7
SEOR

1.2

DOEL EN OPZET PROCESEVALUATIE

Voorliggend rapport doet verslag van de procesevaluatie van de SLIM regeling met betrekking tot de
aanvraag- en beoordelingsprocedure, zoals deze in het eerste jaar van de SLIM-regeling (2020) is
uitgevoerd.
Doel procesevaluatie
De procesevaluatie is primair bedoeld om te leren van de ervaringen van het eerste jaar van de uitvoering
om zo nodig de regeling tussentijds aan te kunnen passen.
Daarnaast dient de procesevaluatie te worden gezien als element van de later uit te voeren evaluatie van
de effectiviteit. Als de aanvraagprocedure goed heeft gewerkt, en mede daardoor de beoogde
doelgroepen zijn bereikt en de juiste projecten zijn geselecteerd, met de grootste toegevoegde waarde
en kans van slagen, en deze projecten vervolgens op een goede en efficiënte manier zijn uitgevoerd en
gemonitord, in een gunstig politiek en economisch klimaat, is de kans op positieve resultaten en impact
het grootst.
In de procesevaluatie kijken we naar de volgende aspecten:
•
•
•
•
•

Voorlichting
Duidelijkheid/helderheid van de criteria voor aanvraag en bijbehorende formulieren
Inhoudelijke aansluiting van de regeling op de bedrijfssituatie van aanvragers
Duidelijkheid/helderheid van de toekenningsprocedures (loting en beoordeling)
Communicatie

Aanpak van de procesevaluatie
Informatie over het proces en de genoemde aspecten is verzameld via:
•
•

•

Twee interviews met vier uitvoerders van UVB;
Een online enquête onder alle aanvragers uit de eerste aanvraagrondes. Dit betreft 2.113
aanvragen die zijn ingediend door mkb in maart 2020, 164 aanvragen van
samenwerkingsverbanden en 17 aanvragen van grote bedrijven uit de landbouw, horeca en
recreatie. De laatste twee typen aanvragen konden worden ingediend in de periode april-juni
2020.
Tien telefonische interviews met aanvragers. Deze zijn geselecteerd uit de bedrijven en
organisaties die hebben deelgenomen aan de enquête. De selectie omvat toegekende en niet
toegekende aanvragen uit de drie groepen aanvragers (mkb, samenwerkingsverbanden en grote
bedrijven) en betreft bedrijven die via open antwoorden blijk gaven van een kritische, maar ook
opbouwende kijk op de SLIM-regeling. Daarnaast zijn enkele adviseurs geïnterviewd die
betrokken waren bij verschillende aanvragen.

Bijlage III bevat de concrete uitwerking van deze aspecten in de vragenlijst voor het onlineonderzoek.
Gegeven de aard van het onderwerp (proces) wordt de aanvragers vaak gevraagd om beoordelingen en
tevredenheid. Deze kwalitatieve vragen hebben het gevaar van sociale wenselijkheid in zich (“smile
sheets”). Doordat de vragenlijst ook veel ruimte biedt voor toelichtingen en diverse open vragen bevat,
levert de enquête toch veel nuttige informatie.

Respons op de enquête onder aanvragers
In totaal zijn er 639 volledig ingevulde en 62 gedeeltelijk ingevulde vragenlijsten ontvangen. Het gaat om
673 mkb, 10 grote bedrijven en 73 samenwerkingsverbanden. Waar nodig geven we aan op welke
aspecten er significante verschillen zijn in de ervaringen van mkb en samenwerkingsverbanden.

8
SEOR

Gemiddeld heeft 30 procent van de aanvragers de vragenlijst ingevuld (zie tabel 1.1). Aanvragers aan wie
een subsidie is toegekend hebben met 39 procent aanmerkelijk hoger dan gemiddeld gerespondeerd.
Om die reden moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de uitkomsten enigszins positief
zijn gekleurd. Waar nodig geven we aan op welke punten toekenningen en afwijzingen significant van
elkaar verschillen in hun beoordeling.
De respons is in grote lijnen representatief qua bedrijfskenmerken. Significante afwijkingen zijn dat bij
samenwerkingsverbanden er een hogere respons is van O&O-fondsen en voor alle aanvragen tezamen
toont de sector vervoer en opslag een lage respons.
Verder is een aandachtspunt dat enkele adviseurs meerdere vragenlijsten hebben ingevuld, uitgaande
van de opgegeven contactpersoon. In de meeste gevallen gaat het om kleine aantallen (2 tot 6
vragenlijsten). In enkele gevallen betreft het 10 tot 20 formulieren. Bij controle is gebleken dat in de ruime
meerderheid van de gevallen de antwoorden verschillen per vragenlijst, dat wil zeggen dat deze naar
verwachting zijn ingevuld vanuit de perceptie van de aanvrager, dan wel in overleg met de aanvrager,
zoals in een van de interviews ook is toegelicht. 1 We hebben de uitkomsten om deze reden niet
gecorrigeerd voor een eventuele bias die kan optreden als gevolg van deze betrokkenheid van adviseurs
bij de invulling.
Tabel 1.1

Respons op vragenlijst procesevaluatie naar situatie aanvraag
Totaal

Respons

Responspercentage

Toekenning

756

296

39%

Afwijzing/intrekking

1.538

399

26%

Nog niet bekend

14

6

Totaal

2.308

701

30%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

1.3

OPZET VAN HET RAPPORT

In hoofdstuk 2 beschrijven we op hoofdlijnen de wijze waarop de SLIM regeling in 2020 is uitgevoerd. Dit
als achtergrondinformatie voor de uitkomsten van de enquête en interviews onder de aanvragers.
In hoofdstuk 3 bespreken we vervolgens de ervaringen van de aanvragers tijdens de aanvraagperiode,
waaronder de wijze waarop zij zijn geïnformeerd en zich hebben laten informeren.
In hoofdstuk 4 komen de ervaringen met het proces van loting, toekenning en beoordeling aan bod.
In hoofdstuk 5 gaan we in op de ervaringen van de aanvragers met UVB, dat wil zeggen de mate waarin
en de wijze waarop zij contact hebben gehad met medewerkers van UVB en hoe zij dit hebben ervaren.
In het laatste hoofdstuk 6 zetten we puntsgewijs de belangrijkste conclusies op een rij.

1

Een uitzondering hierop vormen gegeven toelichtingen en antwoorden op open vragen, die door een van de adviseurs
telkens op dezelfde wijze zijn beantwoord. Bij de analyse van de open vragen en antwoordcategorieën kon hiervoor
eenvoudig worden gecorrigeerd. Op de andere vragen is er overigens wel verschil tussen de antwoorden in de betreffende
vragenlijsten.

9
SEOR

2

PROCESBESCHRIJVING 2020
Wijze waarop SLIM subsidies aangevraagd en toegekend zijn

10
SEOR

2

PROCESBESCHRIJVING 2020
Wijze waarop SLIM subsidies aangevraagd en toegekend zijn

2.1

INLEIDING

In dit hoofdstuk beschrijven we de wijze waarop de SLIM subsidie kon worden aangevraagd, de wijze
waarop deze is toegekend en de wijze waarop voorlichting, informatievoorziening en ondersteuning
daarbij zijn ingericht. Daarbij bespreken we ook de overwegingen voor de gemaakte keuzes. Daaraan
voorafgaand geven we ter informatie een korte schets van doel, doelgroep en beoogde effecten van de
SLIM regeling.
Het hoofdstuk is gebaseerd op de beschikbare documentatie en de interviews met de uitvoerenden. Het
gaat om een beschrijving op hoofdlijnen. Details van de uitvoering worden zichtbaar in de volgende
hoofstukken, bij de beschrijving en analyse van de ervaringen van de aanvragers.

2.2

DOEL EN OPZET VAN DE SLIM-REGELING

De stimuleringsregeling Leren en Ontwikkeling in mkb-ondernemingen (SLIM-regeling) is bedoeld om
ondernemers meer te laten investeren in een cultuur waarin het 'up to date' houden van vakkennis en
vaardigheden vanzelfsprekend is. De SLIM-regeling is specifiek bedoeld voor mkb-ondernemers;
grootbedrijven in landbouw, horeca en recreatie, en samenwerkingsverbanden in het mkb, zoals O&Ofondsen,
brancheorganisaties,
werkgeversverenigingen,
werknemersverenigingen
en
onderwijsinstellingen.
Jaarlijks is € 48 miljoen beschikbaar, waarvan € 29,5 miljoen voor individuele mkb-ondernemers; € 17,5
miljoen voor samenwerkingsverbanden binnen het mkb; en € 1,2 miljoen voor grootbedrijven in de
landbouw-, horeca- en recreatiesector. Uitgaande van de subsidieplafonds en de maximale
subsidiebedragen is er jaarlijks ruimte voor toekenning van 1.180 aanvragen vanuit het individuele mkbondernemers, 35 aanvragen van samenwerkingsverbanden en 6 aanvragen van individuele
grootbedrijven in de landbouw- horeca- en recreatiesector. Wanneer het gemiddelde toegekende
subsidiebedrag lager is dan voorzien, worden meer aanvragen gehonoreerd.
Subsidie kan worden aangevraagd voor de volgende type activiteiten:
•
•
•
•

Activiteit A: Doorlichten van de onderneming (diagnose van benodigde kennis en vaardigheden
uitmondend in een scholingsplan);
Activiteit B: Het verkrijgen van loopbaanadviezen voor werkenden in een mkb onderneming;
Activiteit C: Ondersteuning in ontwikkeling/uitvoering van een methode in de onderneming die
werknemers in het bedrijf stimuleert hun kennis, vaardigheden en beroepshouding verder te
ontwikkelen tijdens het werk.;
Activiteit D: Het bieden van praktijkleerplaatsen aan deelnemers ten behoeve van een
beroepsopleiding in de derde leerweg bij een erkend leerbedrijf.

De subsidie gaat uit van cofinanciering. De subsidie bedraagt 60 procent van de subsidiabele kosten voor
middelgrote ondernemingen en 80 procent van de subsidiabele kosten voor kleine ondernemingen. De
maximale subsidie voor mkb-werkgevers is € 24.999 (om een hoge verantwoordingsdruk te voorkomen)
en voor mkb-ondernemingen uit de landbouwsector is het € 20.000 (in verband met de deminimisverordening). De maximale subsidie voor een samenwerkingsverband is € 500.000. Voor het

11
SEOR

grootbedrijf uit de horeca- en recreatiesector bedraagt de subsidie maximaal € 200.000. Het initiatief van
de individuele aanvrager moet binnen een periode van 12 maanden worden uitgevoerd en afgerond.
Voor initiatieven van de samenwerkingsverbanden en de grootbedrijven uit de drie sectoren wordt een
uitvoeringstermijn van 24 maanden gehanteerd. De subsidiabele kosten moeten minimaal 5 duizend euro
bedragen, behalve als de aanvraag alleen betrekking heeft op een enkele praktijkleerplaats in de derde
leerweg. De maximale subsidie per gerealiseerde praktijkleerplaats bedraagt namelijk € 2.700.
Kleine wijzigingen
Het aanvraagformulier mkb is voor het tweede aanvraagtijdvak in september 2020 op 2 punten gewijzigd
ten opzichte van het eerste tijdvak in maart. De begroting kan hoger zijn dan het bedrag behorend bij de
maximale subsidie. Het verschil wordt bij de eigen bijdrage meegerekend. Het maximale subsidiebedrag
is aangepast naar € 25.000 (was € 24.999).

2.3

HET AANVRAAG- EN BEOORDELINGSPROCES

Aanvraagproces
Aanvragen kunnen alleen online worden ingediend, via een zogenaamd “e-formulier.” Dit formulier
omvat 9 stappen, waarin telkens een deel van de benodigde informatie moet worden geleverd, volgens
de aangeleverde formats:
•
•
•
•
•
•
•
•

•

Stap 1: Selectie type organisatie
Stap 2: Gegevens van het initiatief
Stap 3: Sector
Stap 4: Arbeidsmarktregio
Stap 5: Activiteiten, inclusief de eventuele inzet van een adviseur
Stap 6: Inkomsten uit het initiatief
Stap 7: Financieel overzicht
Stap 8: Bijlagen bij de aanvraag, te weten:
o Activiteitenplan
o Begroting
o De-minimisverklaring
o Machtiging (indien nodig)
o Mkb-verklaring.
Stap 9: Samenvatting en verklaring

Vertraging
Tijdens en na de eerste aanvraagperiode (mkb, maart 2020) is er enige tijd sprake geweest van verhoging
van het voor de SLIM-regeling beschikbare budget. Dit had vooral te maken met de coronacrisis en de
vraag of en zo ja hoe ondernemers gesteund konden worden. Het budget is niet verhoogd, maar
genoemde nadere overweging zorgde voor een vertraging van ongeveer 5 weken, voordat met de
behandeling kon worden gestart.

Loting en beoordeling
Na sluiting van de aanvraagtermijn is aan alle aanvragen (binnen elke categorie) via notariële loting een
behandelingsnummer toegewezen. Vervolgens zijn aanvragen op nummervolgorde in behandeling
genomen, tot het beschikbare subsidiebudget is toegewezen. De resterende aanvragen zijn niet
behandeld.
Bij UVB zijn vervolgens checks en beoordelingen uitgevoerd door twee verschillende teams; een team
voor de mkb-aanvragen en een team voor de aanvragen van grote bedrijven en
samenwerkingsverbanden.

12
SEOR

Aan de hand van de volgnummers zijn de aanvragen eerst beoordeeld op volledigheid, dat wil zeggen of
alle vereiste documenten zijn bijgevoegd. In de 1e ronde mkb aanvragen zijn volgens de uitvoerders
ongeveer 700 aanvragen in behandeling genomen, waarvan er 10 onvolledig zijn verklaard. Bij de
samenwerkingsverbanden en grote bedrijven zijn in totaal 111 aanvragen in behandeling genomen,
waarvan 10 niet volledig bleken. Ook hier betreft het vooral ontbrekende documenten (mkb-verklaring,
de-minimisverklaring). Aanvragers met een onvolledige aanvraag kregen de mogelijkheid om de aanvraag
te complementeren, maar omdat zij vervolgens een nieuw (hoog) behandelingsnummer krijgen
toegewezen, heeft het praktisch geen zin om dit te doen.
Daarna is elke in behandeling genomen aanvraag inhoudelijk beoordeeld, dat wil zeggen dat is gekeken
of de aanvraag inhoudelijk aan de criteria voldeed. Het toetsingskader omvat 46 punten (vragen) bij de
mkb-aanvragen, 47 bij de aanvragen van grote bedrijven en 58 punten bij de aanvragen van
samenwerkingsverbanden. Alle aanvragen worden beoordeeld op basis van een stoplichtsysteem
(rood/groen). In het geval van een rode beoordeling, geeft de beoordelaar in het beoordelingsformulier
een nadere toelichting op de beoordeling. Deze kan leiden tot een vraag in de opgestelde vragenbrief (zie
hierna) of afwijzing.
Deze beoordelingsfase mondde allereerst uit in een ronde vragen om nadere informatie, in de vorm van
een zogenaamde “vragenbrief”. De meeste van de in behandeling genomen mkb-aanvragen hebben deze
brief gehad (80 procent). Ook het overgrote deel van de grote bedrijven en samenwerkingsverbanden
heeft een vragenbrief ontvangen.
Bij de mkb-aanvragen gaan de meest voorkomende vragen gaan over:
•
•
•
•

De-minimis verklaring;
Gezamenlijk bevoegd bestuurder (meer dan twee handtekeningen nodig);
De scholingsactiviteiten – vooral activiteit C blijkt een grijs gebied voor aanvragers. De SLIMregeling subsidieert namelijk geen scholingskosten en daarom moest goed worden getoetst of er
geen sprake was van scholing;
Specificatie begroting. In sommige gevallen worden kosten onvoldoende gespecificeerd.

Bij de samenwerkingsverbanden en grote bedrijven hebben de aanvullende vragen vooral betrekking op2:
•
•
•
•
•
•

Ontbrekende handtekening in samenwerkingsovereenkomst;
Helderheid over welke entiteit de hoofdaannemer is, die kan worden aangesproken door UVB;
Deelname overheidsorganisaties in samenwerkingsverbanden. Overheidsorganisaties mogen
deelnemen aan samenwerkingsverbanden, maar geen subsidie ontvangen;
Activiteit A: ontbreken van het opleveren van een scholingsplan (verplichting);
Activiteit C: past dit binnen de regeling? Hoe draagt die bij aan de leercultuur? Is het geen
scholing?
Activiteit D: soms twijfel of het gaat om reguliere BBL of – de bedoelde - derde leerweg.

Nadat de aanvullende informatie is ontvangen, zijn de aanvragen definitief beoordeeld. In deze fase zijn
143 aanvragen om inhoudelijke redenen afgewezen. Alle aanvragen zijn in deze fase voornamelijk
afgewezen als:
•
•

Het project (verkapte) scholingsactiviteiten betreft;
De opgevoerde kosten niet in overeenstemming waren met de toegestane kosten.

Bij de samenwerkingsverbanden is er daarnaast inhoudelijk vooral ook gekeken of er daadwerkelijke
sprake is van samenwerking. Evenals bij de mkb-bedrijven zijn de aanvragen van

2

Vanwege het kleine aantal aanvragen van grote bedrijven zijn er geen algemene bevindingen te duiden voor deze groep. Aan
deze aanvragers zijn vragen gesteld die vergelijkbaar zijn met de bevindingen voor het mkb.

13
SEOR

samenwerkingsverbanden na ontvangst van de aanvullende informatie definitief beoordeeld en zijn er 14
van deze aanvragen om inhoudelijke redenen afgewezen.
Aangetekend kan worden dat er aanwijzingen zijn dat sommige mkb ook hebben deelgenomen aan
aanvragen voor samenwerkingsverbanden. Hier is overigens geen controle op. De regeling geeft aan dat
aanvragers moeten melden als er andere subsidiebronnen zijn aangevraagd voor dezelfde type
activiteiten. De betreffende bedrijven lopen een mogelijk risico bij de einddeclaratie, als er sprake is van
dubbele financiering.

2.4

VOORLICHTING, INFORMATIEVOORZIENING EN ONDERSTEUNING

Het eerste nieuwsbericht over de SLIM-regeling is begin januari 2020 op de website geplaatst.
Aansluitend hierop zijn naar verwachting via belangenorganisaties en adviseurs bedrijven geïnformeerd
over de regeling. Maar dit wordt verder niet gemonitord.
Daarna zijn er in februari 2020 twee voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd. De capaciteit van 100
aanwezigen per bijeenkomst was te krap; binnen een dag waren beide bijeenkomsten vol geboekt. Later
in het jaar is in juni 2020 in samenwerking met MKB-Nederland en VNO-NCW een webinar georganiseerd.
Hieraan hebben 500 mensen deelgenomen. De webinar blijkt een heel effectieve voorlichtingsmethode
en dit was voor diverse beleidsmedewerkers een eyeopener.
De bijeenkomsten werden vooral ook bezocht door subsidieadviseurs. Mede daardoor kwamen in de
voorlichting vooral veel vragen over het proces en veel minder over de inhoud van de activiteiten.
Voorts zijn er bij UVB-teams geformeerd voor het behandelen en beantwoorden van vragen, tijdens de
aanvraag- en beoordelingsperiode. Honderden organisaties hebben vragen gesteld (telefonisch en via de
mail). De drukte en intensiteit varieerde; vooral vlak voor de sluiting van de aanvraagperiode was het erg
druk.
In het begin waren er praktische problemen met de telefoon; vanwege corona en thuiswerken, ging het
doorschakelen aanvankelijk niet goed en konden geïnteresseerden niet altijd in contact komen met het
team. Het mkb-team werkte in blokken (bel en mail roosters) van twee keer twee uur per dag bereikbaar:
tussen 9 en 11 uur en tussen 13 en 15 uur.
Het vraag en antwoorddocument op de website van UVB geeft een beeld van veel gestelde vragen. In de
interviews is de volgende top drie genoemd:
•
•
•

Hoe moet ik de einddeclaratie opstellen?
Hoe moet ik de begroting opstellen?
Is iets subsidiabel of niet?

Inhoudelijk zijn er vooral vragen (vooraf en in de vragenbrief) rond activiteit C. Zowel bij de
samenwerkingsverbanden en grote bedrijven, als bij het mkb is er veel onduidelijkheid en onzekerheid
over activiteit C. Er zijn dus ook veel vragen over de balans tussen het ontwikkelen en de implementatie
van methoden (dus feitelijke scholing). Scholing kan niet met de SLIM-regeling worden gefinancierd, maar
tegelijkertijd kunnen nieuwe methoden wel als pilot gefinancierd worden. Dit blijft lastig om te
beoordelen.

14
SEOR

3

HET AANVRAAGPROCES
Ervaringen van de aanvragers en bereik

15
SEOR

3

HET AANVRAAGPROCES
Ervaringen van de aanvragers en bereik

3.1

INLEIDING

In dit hoofdstuk bespreken we de ervaringen van de aanvragers met de aanvraag en de daarbij ontvangen
voorlichting en ondersteuning.

3.2

TOTSTANDKOMING VAN DE AANVRAAG

3.2.1

Wijze waarop men op de hoogte is gekomen van de SLIM regeling

Figuur 3.1 laat zien dat de meerderheid van de aanvragers via adviseurs op de hoogte is gekomen van de
SLIM-regeling. Daarbij gaat het vooral om subsidieadviseurs. Verder zijn andere bedrijven, reguliere
media en brancheorganisaties/scholingsfondsen belangrijke bronnen. Gemiddeld noemt men 1,3
bronnen via welke men op de hoogte is gekomen. Bij de categorie anders gaat het om het eigen netwerk
en andere typen adviseurs, die niet vallen in de eerste twee onderscheiden categorieën adviseurs.
Figuur 3.1

Hoe bent u op de hoogte gekomen van de SLIM-regeling?
Via een subsidieadviseur

42,2%

Via een HR-/onderwijs-/opleidingsadviseur

20,6%

Via andere bedrijven

16,8%

Via de reguliere media (kranten; radio; televisie)

16,4%

Via de brancheorganisatie/opleidingsfonds van mijn
sector

11,9%

Via de website van SZW/UVB

8,9%

Via de sociale media

8,1%

Via nieuwsbrieven van SZW/UVB

4,0%

Anders, namelijk

7,2%
0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

40%

45%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Het grootste deel van de aanvragers heeft zich vervolgens via de website van het ministerie/UVB en
onderdelen daarvan (vraag-antwoord document, menukaart) nader geïnformeerd over de SLIM-regeling,
zoals figuur 3.2 laat zien. Maar in deze fase spelen subsidieadviseurs eveneens een belangrijke rol;
ongeveer de helft van de bedrijven heeft ook via hen nadere informatie over de regeling verkregen.
Gemiddeld noemen de aanvragers 2,3 kanalen waarlangs men zich nader heeft geïnformeerd. Bij de
categorie “anders” gaat het hoofdzakelijk om andere typen adviseurs.
16
SEOR

Figuur 3.2

Welke voorlichtingskanalen heeft u gebruikt om u te informeren over de regeling?

Website van het ministerie van SZW/UVB

58,9%

Subsidieadviseur

49,5%

Document vraag en antwoorden SLIM-regeling

28,4%

Menukaart SLIM-regeling

21,2%

Subsidieregeling gepubliceerd in Staatscourant

17,6%

Website(s) van andere instanties (adviesbureaus;
sectororganisaties)

13,5%

PowerPoint/PDF voorlichtingsbijeenkomst

8,0%

E-mail contact met medewerker van het ministerie van
SZW/UVB

7,8%

Webinar SLIM-regeling

7,3%

Telefonisch contact met medewerker van het ministerie
van SZW/UVB

6,5%

Voorlichtingsbijeenkomst op locatie

4,9%

Anders, namelijk

4,9%
0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Dat adviseurs een belangrijke rol spelen in het aanvraagproces blijkt ook uit tabel 3.1. Ongeveer 30
procent van de bedrijven heeft zelfstandig de aanvraag geschreven. Ongeveer een kwart heeft deze laten
opstellen door een externe adviseur en bijna 45 procent heeft deze met ondersteuning van de adviseur
opgesteld. Dit betekent dat bij ongeveer 70 procent van de aanvragen door bedrijven adviseurs betrokken
waren.
Bij de samenwerkingsverbanden is dit iets anders, vooral ook omdat in veel gevallen een of meer van de
betrokken partners deskundig en/of ervaren is in het aanvragen van subsidies. Hierdoor is de rol van
adviseurs of daarmee vergelijkbare deskundigen min of meer vanzelfsprekend.
Tabel 3.1

Wie heeft de projectaanvraag feitelijk geschreven?

mkb en grote bedrijven (N = 632)
Ons bedrijf

samenwerkingsverbanden (N = 54)
29,3%

Een van de partners in het
samenwerkingsverband

29,6%

De partners in gezamenlijkheid binnen het
samenwerkingsverband

16,7%

Een externe adviseur

25,5%

Een externe adviseur

22,2%

Ons bedrijf met ondersteuning van een externe
adviseur

43,4%

Een of meer partners in het
samenwerkingsverband, met ondersteuning van
een externe adviseur

27,8%

Anders

1,9%

Anders

3,7%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

17
SEOR

In de enquête nulmeting hebben we de aanvragers ook gevraagd naar de betrokkenheid van externe
partijen in de uitvoering (zoals opgenomen in de aanvraag of het plan). Zoals tabel 3.2 laat zien is dit in
het overgrote deel van de projecten het geval. Het gaat dan in de meeste gevallen om een adviesbureau
en zelfstandige experts of adviseurs.
Tabel 3.2

Worden voor de opzet en/of uitvoering externe partijen ingezet?
Mkb en grote bedrijven

Samenwerkingsverbanden

89,6%

87,1%

Ja
→ Welke externe partijen?
-

Freelancer/zzp’er

39,8%

44,4%

-

Adviesbureau

63,6%

74,1%

-

Onderzoeksbureau

4,8%

14,8%

-

Publieke onderwijsaanbieder

6,0%

14,8%

-

Private onderwijsaanbieder

10,8%

25,9%

-

Anders, namelijk …

10,8%

Nee

10,4%

11,1%
12,9%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête nulmeting SLIM 2020

3.2.2

Totstandkoming van de aanvraag bij samenwerkingsverbanden

In de enquête nulmeting hebben we de samenwerkingsverbanden gevraagd naar drie aspecten van de
(voorgenomen) samenwerking.
Figuur 3.3 laat zien dat het in de helft van de aanvragen van samenwerkingsverbanden om een nieuw
project gaat. Bijna 40 procent betreft een project dat aansluit op lopende activiteiten en 6 procent de
voortzetting van een eerder afgerond project.
Figuur 3.3

Hoe is het idee voor dit project tot stand gekomen? (SAM)
3,0%
6,1%
Voortzetting van een afgerond
project uit het verleden
Sluit aan bij een lopend project
(uitbreiding, nieuwe wending)
39,4%
51,5%

Nieuw en nog niet eerder
uitgevoerd
Anders

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête nulmeting SLIM 2020

Een tweede vraag of de bij het samenwerkingsverband betrokken organisaties al eerder hebben
samengewerkt. Uit de antwoorden blijkt dat dit in een derde van de gevallen zo is, in eveneens een derde

18
SEOR

van de gevallen heeft een deel van de partijen al eerder met elkaar samengewerkt en in een derde van
de gevallen gaat het om een volledig nieuw samenwerkingsverband.
Het derde aspect betreft de mate waarin alle partijen in gelijke mate waren betrokken bij het opzetten
van de aanvraag. Zoals figuur 3.4 laat zien zijn in een derde van de aanvragen van
samenwerkingsverbanden alle partijen in gelijke mate betrokken. In bijna de helft van de gevallen is een
deel van de partijen meer betrokken dan de overige deelnemers en in 12 procent van de gevallen is het
project door één van de deelnemende organisaties ontwikkeld en heeft deze ook de subsidieaanvraag
opgesteld.
Figuur 3.4

Waren alle deelnemers van het samenwerkingsverband in gelijke mate betrokken?
3,0%
In gelijke mate betrokken

12,1%

Een deel meer betrokken dan
andere

36,4%

Eén deelnemer heeft het
projectdesign ontwikkeld en de
projectaanvraag opgesteld
Anders

48,5%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête nulmeting SLIM 2020

3.2.3

Duidelijkheid van de SLIM regeling, aanvraagformulieren en hulpmiddelen

Algemeen oordeel voorlichting
Een ruime meerderheid van de aanvragers beoordeelt de voorlichting over de SLIM-regeling goed tot
zeer goed (zie figuur 3.3). Ongeveer 5 procent vindt deze slecht tot zeer slecht en een kwart is neutraal
in de beoordeling hiervan.
Bij de niet toegekende aanvragen is het oordeel minder vaak “goed” en vaker “neutraal”.
Figuur 3.5

0%

Wat vindt u in het algemeen van de voorlichting over de SLIM-regeling?

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

Zeer goed

Goed

Neutraal

Slecht

Zeer slecht

80%

90%

100%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

19
SEOR

Onderdelen van de informatievoorziening
De aanvragers geven een vergelijkbare gunstige beoordeling van de informatie op de website van
SZW/UVB, zowel voor wat betreft de informatie over de regeling, als de aanvullende informatie via de
menukaart en het vraag en antwoord document.
Ruim 40 procent van de aanvragers heeft via de telefoon of e-mail nadere informatie gevraagd bij
(medewerkers van) UVB. Deze informatie beoordeelt men iets minder vaak goed tot zeer goed (ongeveer
50 procent van deze aanvragers) en iets vaker slecht tot zeer slecht (ongeveer 20 procent van deze
aanvragers).
De voorlichtingsbijeenkomsten worden door ongeveer 40 procent van degenen die deze hebben
bijgewoond goed tot zeer goed beoordeeld. De meerderheid oordeelt hierover neutraal.
Figuur 3.6

Hoe beoordeelt u de volgende aspecten van de informatievoorziening van de SLIM-regeling?

Informatie over de regeling op de website van
SZW/UVB

N=623

Aanvullende documentatie over de regeling
(menukaart; vraag en antwoord document)

N=283

Informatie van medewerkers SZW/UVB (telefonisch
of via e-mail)

N=592

Voorlichtingsbijeenkomst (op locatie)

N=165

Voorlichtingsbijeenkomst (webinar)

N=159
0%

Zeer goed

Goed

20%
Neutraal

40%
Slecht

60%

80%

100%

Zeer slecht

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Formats en templates
De beoordeling van de verschillende formats en templates vertoont een beeld dat in grote lijnen
vergelijkbaar is met de algemene beoordeling, zoals uit figuur 3.5 blijkt. Een meerderheid van 52 tot 62
procent beoordeelt de instrumenten als goed of zeer goed. Geconstateerd kan worden dat het formulier
voor de begroting en het activiteitenplan iets minder vaak (zeer) goed worden beoordeeld dan de andere
vier genoemde instrumenten.
Een klein percentage van de aanvragers geeft de verschillende formats en templates een ongunstige
beoordeling. Dit varieert van ongeveer 4 procent bij het elektronisch aanvraagformulier tot ongeveer 10
procent bij de formulieren voor de begroting en het activiteitenplan. Deze twee formulieren krijgen
daardoor in verhouding een iets minder gunstige beoordeling dan de andere vier, maar het verschil is
marginaal.

20
SEOR

Figuur 3.7

Hoe beoordeelt u het gebruiksgemak van de volgende middelen voor het aanleveren van
informatie voor de aanvraag?

MKB-verklaring
Elektronisch aanvraagformulier
De-minimisverklaring
Subsidieportaal
Formulier voor begroting
Formulier voor activiteitenplan
0%
Zeer goed

Goed

10%

20%
Neutraal

30%
Slecht

40%

50%

Zeer slecht

60%

70%

80%

90%

100%

Geen mening / n.v.t.

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Duidelijkheid onderdelen van de aanvraag
Minder eenduidig is de beoordeling van de aanvragers over de duidelijkheid van verschillende onderdelen
van de SLIM-regeling, zoals uit figuur 3.6 naar voren komt.
De definitie van een onderneming, de definitie van een samenwerkingsverband en de aan te leveren
informatie en documenten worden door een ruime meerderheid als (zeer) duidelijk beoordeeld en door
een klein percentage als (zeer) onduidelijk.
De lijsten van subsidiabele activiteiten en subsidiabele kosten worden weliswaar eveneens door een
ruime meerderheid gunstig beoordeeld, maar bij deze onderdelen is er een grotere groep die meent dat
deze onderdelen (zeer) onduidelijk zijn.
Maar vooral de criteria waarop de aanvragen worden beoordeeld, krijgen verhoudingsgewijs een
ongunstige beoordeling. Ongeveer 45 procent van de aanvragers vindt deze duidelijk, maar ongeveer 15
procent onduidelijk en 10 procent zeer onduidelijk. Vooral door niet toegekende aanvragen wordt dit
aspect (zeer) ongunstig beoordeeld. Deze onvrede komt ook in veel van de open antwoorden en
toelichtingen terug.
Behalve over de lotingsprocedure zijn samenwerkingsverbanden een fractie positiever dan mkb over de
duidelijkheid van de verschillende aspecten.

21
SEOR

Figuur 3.8

Hoe duidelijk vond u de volgende aspecten van de SLIM-regeling?

Definitie van een onderneming
De benodigde informatie en documenten die moeten
worden aangeleverd

Definitie van een samenwerkingsverband

Lijst van subsidiabele activiteiten

Lijst van subsidiabele kosten

De criteria waarop aanvragen worden beoordeeld
0%
Zeer duidelijk

Duidelijk

Neutraal

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

Onduidelijk

Zeer onduidelijk

Geen mening / n.v.t.

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

3.3

AANSLUITING VAN DE SLIM REGELING OP SITUATIE AANVRAGER

Figuur 3.7 laat zien dat de SLIM-regeling naar de mening van de aanvragers in veel opzichten in voldoende
mate aansluit op de situatie van de aanvrager. Financiële aspecten, waaronder het ontbreken van
bevoorschotting en de looptijd zijn voor een deel van de aanvragers wel punten van zorg of aandacht.
De figuur laat zien dat de SLIM-regeling en de daarin onderscheiden subsidiabele activiteiten volgens een
ruime meerderheid van de aanvragers goed aansluiten bij de behoeften van het bedrijf. Ook het
aanvraagtijdvak wordt door een ruime meerderheid als voldoende lang gezien om een goede aanvraag in
te kunnen dienen en de de-minimisverklaring is voor de meerderheid geen obstakel.
Bij de eigen bijdrage, de mate waarin de subsidie toereikend is voor kostendekking en de omvang van de
subsidie als zodanig, is 7 tot 13 procent van de aanvragers van mening dat de SLIM-regeling in
onvoldoende mate biedt wat nodig is. Het meest uitgesproken zijn verwachte problemen als gevolg van
het (ontbreken van) bevoorschotting, waarmee 25 procent van de aanvragers problemen ervaart.
Samenwerkingsverbanden noemen dit probleem vaker; ongeveer de helft van hen verwacht hier
problemen. Uit de interviews is gebleken dat dit soms ook verband houdt met de perikelen rond COVID19 (geen of te weinig omzet, interen op vermogen). Mogelijke problemen met de looptijd – die ook door
diverse aanvragers worden verwacht – hangen hiermee ook samen.

22
SEOR

Figuur 3.9

In welke mate bent u het eens (of oneens) met de volgende stellingen over de SLIM-regeling?

De subsidiabele activiteiten van de SLIM-regeling sluiten
goed aan bij de behoeften van mijn bedrijf of
samenwerkingsverband (en deelnemende bedrijven)
De duur van de openstelling van het aanvraagtijdvak is
voldoende om een kwalitatief goede aanvraag in te
dienen
De de-minimisverklaring vormde geen obstakel voor het
indienen van de aanvraag
De eigen bijdrage (cofinanciering) vormde geen obstakel
voor het indienen van de aanvraag
De looptijd van het project is voldoende om de geplande
activiteiten uit te voeren
De subsidiabele kosten dekken de voornaamste
kostenposten in mijn project
De hoogte van de SLIM-subsidie is toereikend om het
project naar behoefte in te richten
Mijn bedrijf/samenwerkingsverband ervaart problemen
met de bevoorschotting van projectkosten
0%
Helemaal mee eens

Mee eens

Neutraal

20%

Niet mee eens

40%

60%

Helemaal niet mee eens

80%

100%

Geen mening / n.v.t.

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

3.4

SUGGESTIES VOOR VERBETERING AANVRAAGPROCEDURE

De door respondenten gegeven toelichting (N = 131) laten zeer uiteenlopende reacties zien, in lijn met
de hiervoor besproken beoordeling van de informatievoorziening. Aan de ene kant geeft een groep aan
dat de informatie goed is, begrijpelijk, etc., maar aan de andere kant is er een groep die hierover minder
is te spreken. Deze laatste groep geeft bijvoorbeeld aan de regeling te bureaucratisch te vinden, te weinig
aan te sluiten op de praktijk in het mkb (te weinig praktische voorbeelden) en dat het veel tijd en energie
kost om de informatie te begrijpen en aansluitend een goede aanvraag in te dienen. Een aantal geeft aan
dat een aanvraag zonder adviseur niet te doen is.
Dit beeld is bevestigd in de telefonische interviews. Zonder uitzondering geeft men hierin aan dat het
indienen van een aanvraag het nodige “huiswerk” met zich meebrengt. Dit betreft dan zowel het
begrijpen van de regeling, als de praktische aspecten van het indienen. Er bestaat voldoende begrip voor
het feit dat de subsidie niet zonder inspanning kan worden verkregen (het is geen “gratis geld”). Een deel
van de bedrijven steekt er de benodigde energie en tijd in en komt hier (zelfstandig) uit, maar een deel
van de bedrijven in het mkb, voor wie de subsidie bedoeld is, kan hier niet goed mee uit de voeten. Dit
heeft voor een deel te maken met de (onvermijdelijke) bureaucratie, maar voor een deel ook met
onduidelijkheid over de inhoud (in het bijzonder activiteit C) en vooral subsidiabele kosten. Voor een klein
deel is ook de nadere hulp van UVB-medewerkers niet voldoende geweest voor volle tevredenheid (los
van de uitkomst).

23
SEOR

3.5

CONCLUSIES AANVRAAGPROCES

Kwaliteit voorlichting en informatie
De meeste aanvragers zijn via adviseurs op de hoogte gekomen van de SLIM-regeling, maar hebben zich
aansluitend vooral via de website van het ministerie/UVB en onderdelen daarvan (vraag-antwoord
document, menukaart) nader geïnformeerd over de regeling. Adviseurs waren ook betrokken bij 70
procent van de ingediende aanvragen.
Een ruime meerderheid van de aanvragers beoordeelt de voorlichting over de SLIM-regeling over het
algemeen goed tot zeer goed, en dan vooral de informatie op de website.
Duidelijkheid regeling en onderdelen
De meeste op de website beschikbare formats en templates worden eveneens als goed beoordeeld.
In grote lijnen menen de aanvragers dat de regeling in veel opzichten duidelijk is; alleen de lijsten van
subsidiabele activiteiten en subsidiabele kosten zijn voor een kleine groep bedrijven onduidelijk.
De criteria waarop de aanvragen worden beoordeeld, worden verhoudingsgewijs ongunstig beoordeeld,
vooral door niet toegekende aanvragen.
Aansluiting op situatie aanvrager
De SLIM-regeling sluit naar de mening van de aanvragers in veel opzichten in voldoende mate aan op de
situatie van de aanvrager. Diverse financiële aspecten, waaronder vooral het ontbreken van
bevoorschotting, en de looptijd zijn voor een deel (10 tot 25 procent) van de aanvragers wel punten van
zorg of aandacht.

24
SEOR

4

TOEKENNING EN INHOUDELIJKE
BEOORDELING
Gevolgen van de gekozen werkwijze voor de toekenningen

25
SEOR

4

TOEKENNING EN INHOUDELIJKE BEOORDELING
Gevolgen van de gekozen werkwijze voor de toekenning

4.1

INLEIDING

In dit hoofdstuk beschrijven we de feitelijke toekenningen van de SLIM-subsidies en de ervaringen van de
aanvragers hiermee.

4.2

INGETROKKEN AANVRAGEN, AFWIJZINGEN EN GEVOLGEN VOOR PROJECT

Overzicht
Er is in de 1e ronde aanvragen aanzienlijk meer subsidie aangevraagd dan dat er subsidiemiddelen
beschikbaar waren. Om die reden is het overgrote deel van de mkb-aanvragen niet in behandeling
gekomen, ofwel om budgettaire redenen afgewezen. Bij de samenwerkingsverbanden is ongeveer de
helft van de aanvragen niet behandeld. Daarnaast is er een klein aantal aanvragen dat is terug getrokken
en een groter aantal om inhoudelijke redenen afgewezen.
Ten tijde van de enquête (december 2020 – januari 2021) was een deel van de aanvragen van
samenwerkingsverbanden en grote bedrijven nog in behandeling.
Terugtrekkingen
In totaal zijn er achttien aanvragen door mkb, grootbedrijven en samenwerkingsverbanden
teruggetrokken. Vijf van de betreffende aanvragers hebben de vragenlijst ingevuld. In de vragenlijst geven
deze de volgende redenen voor het terugtrekken van de aanvraag:
•
•
•
•

•

Vanwege onze financiële positie als gevolg van de pandemie
Kosten zelfstandige managing partners zijn niet subsidiabel
Uitgeloot (2x)
Door corona was er al te veel druk op de organisatie, waardoor we een traject zoals we voor ogen
hadden niet aan konden; daarnaast speelde op dat moment ook de investering een rol vanwege
de onzekere toekomst. Inmiddels gaat het - ondanks Corona - weer veel beter en zullen we de
aanvraag volgend jaar weer indienen.
Na de ontvangen feedback was het de vraag of onze aanvraag wel in aanmerking had kunnen
komen.

Afwijzingen
Op basis van de administratie kan worden vastgesteld dat 1.520 aanvragen niet zijn toegekend. Het
overgrote deel daarvan is vanwege de overtekening niet in behandeling genomen. Van de wel in
behandeling genomen aanvragen (889, waarvan 802 mkb) zijn er 143 om inhoudelijke redenen niet
toegekend. Dit betekent dat 16 procent van de behandelde aanvragen van mkb en
samenwerkingsverbanden op inhoudelijke gronden is afgewezen.

26
SEOR

Tabel 4.1

Niet toegekende SLIM-aanvragen naar reden

Totaal niet toegekend

MKB

GRB

SAM

1.433

5

Totaal

82

1.520

-

Op inhoudelijke gronden

129

14

ca. 143

-

Om budgettaire redenen

1.304

68

ca. 1.372

Bron: Administratie SLIM-regeling UVB (totaal) en SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020 (enquête)

In de enquête hebben 34 respondenten toelichting gegeven op een niet toegekende aanvraag. Hieruit
blijkt dat dit in de helft van de gevallen door uitloting komt. Drie respondenten geven aan dat ze niet
weten waarom de aanvraag niet is gehonoreerd. De andere gevallen betreffen:
•

•

•

•

Procedurele zaken (N=6). Hier gaat het om het niet in aanmerking komen vanwege bijvoorbeeld
het ontbreken van een de-minimisverklaring, onduidelijkheid over de status van een
samenwerkingsverband en het niet voldoen aan de criteria (zonder verdere toelichting van de
respondent op welke criteria).
Geen goedkeuring van het activiteitenplan (N=5). In deze gevallen zijn er aanwijzingen dat de
beoordelaar geen vertrouwen in het plan heeft. In de woorden van de respondenten: “De
beoordelaar kon zich niet inleven in ons referentiekader”, “Het zou een verdienmodel zijn” en
“Een bedrijfsacademy past niet bij de omvang van onze organisatie”.
Kostenposten die niet zijn geaccordeerd (N=3). Het gaat hier in een geval om een aanvraag boven
het toegestane maximum die na herziening door de respondent alsnog niet subsidiabel bleken,
in een geval om te hoge kosten van een externe adviseur die niet subsidiabel waren en een geval
waarin bepaalde kosten niet subsidiabel waren.
De respondent heeft de aanvraag zelf ingetrokken (N=1).

Het merendeel van deze respondenten begrijpt de motivering niet of gedeeltelijk (zie tabel 4.2). Dit
onbegrip wordt in belangrijke mate veroorzaakt door de lotingssystematiek die niet voor iedere aanvrager
even duidelijk is en door het feit dat de aanvrager van mening is dat het plan volledig past in het doel van
de SLIM-regeling, maar om onduidelijke of procedurele redenen niet is gehonoreerd. Vooral wanneer
bedrijven veel tijd en energie in de aanvraag hebben gestoken is de teleurstelling evident, zoals blijkt uit
opmerkingen als:
•
•
•
•
•

Het project paste precies in de doelstelling van de subsidie. Alleen beheersten wij niet het kunstje
om door de omhooggehouden hoepel te springen.
Omdat het project volledig past in de regeling.
Omdat ik pas na veel zoeken erachter kwam dat die motivatie inderdaad terecht was. Dit betekent
dat ik de hele insteek van de subsidie verkeerd had begrepen.
Het project viel in alle opzichten binnen de criteria van de doelstelling van de subsidie. Maar zelfs
na meerdere pogingen niet in staat geweest om die boodschap over te brengen. Dat is zuur.
Nergens in de regeling staat dat een onderneming met een gemeente als aandeelhouder niet in
aanmerking komt.

Tabel 4.2

Begrijpt u de motivering van het ministerie/UVB om uw subsidieaanvraag niet goed te keuren?
Aantal

Percentage

Ja

8

21%

Deels

11

29%

Nee

19

50%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

27
SEOR

Gevolgen voor project
Van de aanvragen die niet zijn behandeld of gehonoreerd hebben 210 respondenten vragen over de
gevolgen voor het project beantwoord (zie tabel 4.3). Elf van hen geven aan dat zij voor dezelfde
activiteiten een (andere) subsidieaanvraag hebben ingediend. Het gaat dan in vrijwel alle gevallen om een
hernieuwde aanvraag van SLIM subsidie (via de 2e ronde in september).
Verder geeft ongeveer de helft aan dat het project toch door zal gaan, waarvan in 20 procent van de
gevallen (dus 10 procent van het totaal) in ongewijzigde vorm. In twee derde van deze gevallen (32
procent van totaal) zal het project in afgeslankte vorm worden uitgevoerd.
In een kwart van de gevallen gaat het project zonder subsidie niet door en het andere kwart van deze
gevallen hebben de betreffende respondenten nog geen besluit hierover genomen.
Tabel 4.3

Eventuele gevolgen van afwijzing voor het project

Is er bij andere (Nederlandse, Europese of andere) instanties subsidie aangevraagd voor dezelfde type projectactiviteiten?
Ja

11

5,2%

Nee

199

94,8%

Ja, in dezelfde vorm zoals het in de subsidie was aangevraagd

23

10,9%

Ja, maar in gewijzigde vorm

10

4,7%

Ja, maar in afgeslankte vorm

68

32,2%

Nee

49

23,2%

Dat weet ik nog niet

54

25,6%

Anders, namelijk ...

7

3,3%

Zullen een deel van de activiteiten toch doorgaan?

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

4.3

ERVARINGEN MET DE LOTINGSPROCEDURE

In vergelijking tot andere elementen van de SLIM-regeling (zie figuur 3.5) is de lotingsprocedure voor een
groter deel van de aanvragers (zeer) onduidelijk en voor een kleiner deel (zeer) duidelijk, zoals figuur 4.1
laat zien. Onder de niet-toegekende aanvragen is het oordeel ongunstiger dan onder de toegekende
aanvragen: bij de eerste groep vindt 18 procent de procedure zeer onduidelijk; bij de toegekende
aanvragen is dit 4 procent.
Figuur 4.1

Hoe duidelijk vond u de lotingsprocedure?

Totaal

Toegekend

Niet toegekend

0%
Zeer duidelijk

10%

20%

Duidelijk

30%
Neutraal

40%

50%

Onduidelijk

60%

70%

Zeer onduidelijk

80%

90%

100%

Geen mening / n.v.t.

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020
28
SEOR

Het relatief ongunstige oordeel over de loting- en beoordelingsfase komt ook in andere elementen terug,
zoals figuur 4.2 toont. Hieruit blijkt ook het grote verschil in beoordeling door de aanvragen die wel in
behandeling zijn genomen en de aanvragen die uitgeloot of teruggetrokken zijn.
Onder de niet behandelde aanvragen acht een ruime meerderheid van de respondenten loting als
selectie-instrument slecht of zeer slecht. Ook de informatievoorziening over de loting wordt door de
meerderheid als (zeer) slecht ervaren. Daarbij speelt de lange tijdsduur tussen het aanvraagmoment en
de bekendmaking duidelijk een rol. Ook deze wordt door een meerderheid als slecht of zeer slecht
gekwalificeerd.
De aanvragen die wel in behandeling zijn genomen, zijn weliswaar iets minder uitgesproken negatief in
hun beoordeling van de lotingsprocedure, maar ook hier is - in verhouding tot beoordeling van andere
aspecten van de SLIM-regeling - een relatief grote groep minder te spreken over deze procedure en een
kleinere groep die de loting goed of zeer goed vindt.

Niet-behandelde aanvragen

Figuur 4.2

Hoe beoordeelt u de volgende aspecten van de beoordelingsprocedure?

Lotingsprocedure als selectie instrument

Informatievoorziening over de lotingsprocedure

Het aantal weken tussen aanvraag en bekendmaking

Behandelde aanvragen

Lotingsprocedure als selectie-instrument

Informatievoorziening over lotingsprocedure

Het aantal weken tussen aanvraag en uiteindelijke
beschikking
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Zeer goed

Goed

Neutraal

Slecht

Zeer slecht

Geen mening / n.v.t.

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Uit de toelichtingen die de respondenten geven in de verschillende relevante vragen komen de volgende
argumenten terug:
•

•

Een groot deel van zowel de toegekende als niet toegekende aanvragen meent dat het proces
(veel) te veel tijd in beslag heeft genomen. Dit wringt vooral voor de aanvragers die menen dat
er relatief weinig tijd beschikbaar was voor het indienen van een aanvraag (voor mkb). Een ander
heikel punt is dat men geacht wordt om een ontvangen vragenbrief (zie hierna) binnen 14 dagen
te beantwoorden. Diverse respondenten vinden dit minder gepast. Uit één van de interviews
bleek overigens dat UVB na bericht hierover coulant is opgetreden en uitstel heeft gegeven.
In combinatie met de lange duur van de procedure vindt een groot deel van de aanvragers dat
de communicatie hierover ook onvoldoende of onduidelijk was. Veel respondenten zijn vooral
29
SEOR

•

•
•

•

•

verbaasd dat ze gedurende geruime tijd niets (meer) hoorden van UVB. Eveneens vaak wordt
gememoreerd dat men niet (rechtstreeks) is geïnformeerd over de uitslag van de loting en/of dat
deze gepubliceerd was. Enkele respondenten geven aan dat ze überhaupt niet wisten dat er
geloot zou worden.
Volgens enkele tientallen respondenten is ondanks de lange besluitvorming de geplande
uitvoeringsperiode niet opgeschoven, waardoor men zich gedwongen acht om het project in
kortere tijd uit te voeren. Men meent dat men gehouden is aan de in het ingediende plan
aangegeven tijdschema, ook wanneer hierin de startdatum op bijvoorbeeld op 1 april 2020 is
gesteld. Een deel van deze respondenten is op eigen risico toch al gestart met het project, maar
voor het merendeel van deze respondenten is de subsidie noodzakelijk om te kunnen starten,
omdat men zelf het (financiële) risico niet wil of kan nemen. Deze respondenten zijn gestart na
toekenning en proberen het project alsnog binnen korte tijd te realiseren.
Er is ook veel twijfel over de lotingsprocedure als zodanig. Hoewel de meesten beseffen dat loten
op zich rechtvaardig is, hebben diverse respondenten het gevoel dat loten bij deze regeling
onrechtvaardig voelt. Punten die hierbij meespelen zijn:
Veeleisende aanvraag. Er is een breed gedragen gevoel dat de aanvraag redelijk veeleisend is,
vooral voor mkb die zelfstandig (en mogelijk voor het eerst) een subsidieaanvraag indienen. Het
gaat dan zowel om procedurele als inhoudelijke aspecten. Bij het laatste wordt bijvoorbeeld
gerefereerd aan het detailniveau in de plannen, terwijl naar verwachting de uitvoering niet geheel
volgens deze details kan of zal lopen. Maar ook de wel of niet subsidiabele kosten zijn niet altijd
helder voor de aanvragers, in het bijzonder de minder ervaren aanvragers.
Beschikbaar bedrag. De zware overtekening van het beschikbare bedrag, betekende dat de kans
op toekenning bijzonder klein was. Een deel van de respondenten meent dat de overheid op zijn
minst had kunnen vermoeden dat deze kans aanwezig was en/of dat dit achteraf reden had
kunnen zijn om het bedrag te verhogen. Dit temeer omdat de coronaperikelen veel bedrijven
juist meer ruimte gaf voor het (bij)scholen van personeel. Diverse respondenten zijn ook van
mening dat de SLIM-regeling sterk is gepromoot, zonder daarbij (in voldoende mate) duidelijk te
maken dat er een kans is dat de aanvraag wordt uitgeloot3.
Kwaliteit en/of noodzaak initiële aanvraag. Loting houdt geen rekening met de kwaliteit van de
aanvraag, of voor sommige bedrijven, sectoren of regio’s noodzaak van scholingssubsidie. Dit
betekent dat hele goede projecten kans hebben op uitloting, terwijl minder goede of
noodzakelijke aanvragen worden toegekend (mits zij aan bepaalde minimumvoorwaarden
voldoen). Diverse respondenten vermoeden dat (ervaren) subsidieadviseurs in het voordeel zijn,
omdat die beter kunnen inschatten aan welke minimumeisen een plan (bij loting) moet voldoen
om uiteindelijk (via aanvullende informatie) toch een toekenning te krijgen.

Mede vanwege de twijfel over loting worden alternatieven genoemd, waaronder beoordeling op basis
van inhoud, behandeling op volgorde van aanmelding en toekenning aan alle (geaccordeerde) aanvragen
op basis van verhouding beschikbaar subsidiebedrag en aangevraagd bedrag. Een andere suggestie is een
aanvraag in twee stappen. In eerste stap kunnen dan globale plannen worden ingediend (procedureel
gemakkelijk, korte toets), waarna geloot wordt en de ingelote projecten een volledig plan kunnen
indienen, procedureel en inhoudelijk compleet, die vervolgens inhoudelijk worden beoordeeld. Weer een
andere suggestie is om aanvragen die in een aanvraagronde niet in behandeling zijn genomen, voorrang
te geven in een volgende aanvraagronde (en/of een grotere kans op inloting).

3

We kunnen op basis van de schriftelijke antwoorden niet bepalen of hierbij gerefereerd wordt aan de promotie door het
Ministerie (UVB) of aan promotieactiviteiten van adviseurs. Denkbaar is dat er in de promotie door adviseurs een bias is
opgetreden, waardoor mogelijk minder aandacht is geschonken aan de (betekenis van de) lotingsprocedure.

30
SEOR

4.4

VERZOEK OM AANVULLENDE INFORMATIE

Inhoud verzoek om nadere informatie
Volgens de medewerkers van UVB heeft naar schatting 80 procent van de aanvragen die in behandeling
zijn genomen een zogenaamde “vragenbrief” ontvangen. Via deze brief wordt de aanvrager in de
gelegenheid gesteld om nadere informatie aan te leveren, c.q. op onderdelen het plan aan te passen.
Tabel 4.4 laat zien dat de groep die een vragenbrief heeft ontvangen ondervertegenwoordigd is onder de
respondenten op de vragenlijst.
Tabel 4.4

Heeft u in de periode dat uw subsidieaanvraag inhoudelijk in behandeling is genomen een
verzoek om aanvullende informatie ontvangen?
Aantal

Percentage

Ja

215

56,4%

Nee

123

32,3%

Weet ik niet (meer)

43

11,3%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Volgens de respondenten die een verzoek om nadere informatie hebben ontvangen, betrof dit verzoek
in de meeste gevallen de onderbouwing van de kosten en/of een nadere toelichting op de activiteiten
waarvoor de subsidie was aangevraagd, c.q. het opleidings- of ontwikkelplan (zie figuur 4.4). Daarnaast
ging het om diverse procedurele en/of inhoudelijke aspecten. De categorie “anders” betreft hoofdzakelijk
het ontbreken van een juiste (handmatige) handtekening. Gemiddeld noemen de respondenten 1,8
vraagpunten.
Figuur 4.3

Welke vragen werden gesteld in het verzoek om aanvullende informatie?

Onduidelijkheid over onderbouwing van kosten

51,2%

Onduidelijkheid over de activiteiten waarvoor subsidie is
aangevraagd
Onduidelijkheid over het opleveren van een opleidingsof ontwikkelplan

42,3%
16,3%

Het ontbreken van andere documenten

10,7%

Onduidelijkheid over juridische status van uw
organisatie/stakeholders in samenwerkingsverband
Onduidelijkheid van haalbaarheid/uitvoerbaarheid van
het initiatief

8,4%
7,0%

Het ontbreken van een de-minimisverklaring

5,6%

Onduidelijkheid of er sprake is van samenwerking in het
samenwerkingsverband
Onduidelijkheid of er sprake is van een opleiding in de
derde leerweg (of BOL/BBL)
Onduidelijkheid over mogelijke ondersteuning van
scholingsactiviteiten

5,1%
2,8%
2,8%

Anders, namelijk

27,0%
0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

31
SEOR

Reactietijd
De meerderheid van de respondenten acht de voor de beantwoording van de vragen beschikbare tijd als
voldoende (zie tabel 4.5). Een derde meent dat de tijd krap was en een klein deel (4 procent) acht de
beschikbare tijd te krap.
Tabel 4.5

Was er voldoende tijd om de aanvraag in te vullen of toe te lichten na het ontvangen van de
vragenbrief?
Aantal

Percentage

Ja, ruim voldoende

136

63,3%

Ja, maar was wel krap

70

32,6%

Nee, was te kort

9

4,2%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Informatievoorziening en voortgang
Aan het begin van de vragenlijst is alle respondenten gevraagd om een beoordeling van de
informatieverstrekking over de voortgang van de beoordeling. Hiervoor is al gebleken dat de ervaringen
uiteenlopen, maar dat er relatief veel aanmerkingen zijn op de frequentie en duidelijkheid van de
informatievoorziening op dit punt. Figuur 4.5 laat zien dat dit ook geldt voor de informatieverstrekking
over de voortgang van het beoordelingsproces. Ook hier geldt dat de niet toegekende aanvragen
negatiever zijn dan de toegekende aanvragen.
Op dit punt wordt door diverse respondenten concreet aanbevolen om op de website aan te geven hoe
de voortgang is, dat wil zeggen, welke lotnummers in behandeling zijn en welke zeker of mogelijk nog in
aanmerking komen voor behandeling en welke zeker niet (meer).
Figuur 4.4

Hoe beoordeelt u de volgende aspecten van de informatievoorziening van de SLIM-regeling?

Informatieverstrekking over de voortgang van de
beoordeling

0%
Zeer goed

Goed

Neutraal

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Slecht

Zeer slecht

Geen mening / n.v.t.

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

De aanvragen die in behandeling zijn genomen, hebben we aanvullend enkele vragen gesteld over de
beoordelingsfase. Uit figuur 4.6 blijkt dat ook hier de duur van de procedure minder goed wordt
beoordeeld evenals de informatieverstrekking over de voortgang. Deze aanvragers zijn vaker tevreden en
minder vaak ontevreden over de inhoud van de vragenbrief en het contact met UVB in de
beoordelingsfase.

32
SEOR

Figuur 4.5

Hoe beoordeelt u de volgende aspecten van de beoordelingsprocedure?

Inhoud van de vragenbrief

N=314

Informatieverstrekking over de voortgang van de
procedure

N=345

Contact met SZW/UVB gedurende beoordeling

N=339

Het aantal weken tussen aanvraag en uiteindelijke
beschikking

N=374
0%

Zeer goed

Goed

Neutraal

20%

40%
Slecht

60%

80%

100%

Zeer slecht

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

4.5

SUGGESTIES TER VERBETERING VAN DE BEOORDELINGSPROCEDURE

De concrete vraag om suggesties voor verbetering van de beoordelingsprocedure levert aanbevelingen
van diverse aard, ook op andere aspecten dan de beoordeling. Suggesties zijn gedaan door 77
respondenten. In diverse bewoordingen worden de volgende punten veel genoemd:
•
•
•
•

Snellere behandeling, versnelling procedure (N=23).
Betere en/of meer regelmatige informatie over de voortgang van het proces (N=15).
Geen loting, c.q. andere methode (N=13).
Minder bureaucratische benadering (N=13), meer afgestemd op de doelgroep mkb (klantgericht).
Dit wordt vooral opgemerkt in relatie tot “punten en komma’s” in de regels, formulieren en
andere details in de aanvraag en de communicatie. Bij dit laatste (zware administratieve last)
wordt nadrukkelijk aan de omvang (mkb) gerefereerd, in combinatie met de constatering dat men
liever geen (dure) adviseur inschakelt.

In een van de interviews is opgemerkt dat activiteit D een aparte activiteit is en niet echt binnen de aard
van de regeling past. Dat is ook zichtbaar in het beperkt aantal aanvragen voor deze activiteit. Betreffende
respondent vroeg zich af of dit niet beter via de subsidieregeling praktijkleren kan lopen. Dat komt
vermoedelijk ook de SLIM-regeling ten goede, omdat deze dan meer eenduidig kan worden
gecommuniceerd met mogelijk een groter bereik.
In een ander interview werd opgemerkt dat de aanvraagprocedure en regeling nu uniform zijn ingericht
voor mkb, grootbedrijf en samenwerkingsverbanden (‘one size fits all’). Deze respondent gaf ter
overweging om voor afgebakende interventies voor mkb het proces gemakkelijker te maken, bijvoorbeeld
via vouchers voor loopbaanbegeleiding; bedrijfsscan etc. Dit kan gebeuren op basis van kosten per
eenheid.

33
SEOR

4.6

MOGELIJKE EFFECTEN VAN DE GEKOZEN PROCEDURES

4.6.1

Aanwijzingen op basis van de enquête procesevaluatie

Hiervoor is gebleken dat er onder de aanvragers veel twijfel bestaat over onder meer de lotingprocedure,
en meer in het bijzonder de rechtvaardigheid daarvan. Daarnaast zijn er diverse mkb die aangeven dat de
aanvraag verhoudingsgewijs veel tijd en energie kost en zodanig veeleisend is dat deze eigenlijk niet
zelfstandig, dat wil zeggen zonder de hulp van een (dure) adviseur is op te stellen.
Aselecte loting heeft in principe geen effect op de samenstelling van de toegekende aanvragen. Dit blijkt
ook uit de vergelijking van de kenmerken van de bedrijven die hebben aangevraagd met de kenmerken
van de bedrijven aan wie een SLIM-subsidie is toegekend. Het resultaat van deze vergelijking is
opgenomen in bijlage II. Daaruit blijkt dat er nauwelijks significante verschillen zijn tussen de aanvragen
en toekenningen. De vergelijking wijst uit dat de subsidie alleen significant vaker is toegekend aan
brancheorganisaties (bij samenwerkingsverbanden) en horecabedrijven. Verder blijken aanvragen uit de
regio Groot-Amsterdam significant vaker niet te zijn toegewezen, c.q. vaker te zijn ingetrokken. Deze
verschillen kunnen worden beschouwd als toeval. We hebben ook gekeken of er een significant effect is
van de inhoudelijke beoordeling, door de inhoudelijk afgewezen aanvragen op kenmerken te vergelijken
met de toegekende aanvragen. Ook in deze vergelijking hebben we geen significante verschillen
waargenomen tussen toegekende en inhoudelijk afgewezen aanvragen.
Een tweede punt is de rol van (subsidie)adviseurs. De cijfers laten zien dat deze een belangrijke rol spelen
in deze regeling en bij 70 procent van de aanvragen zijn betrokken. Zij hebben – samen met
brancheorganisaties en andere netwerken – ook een belangrijke rol gespeeld bij het informeren van
bedrijven over de regeling (voorlichting). Het aantal afwijzingen in de respons is te klein om te kunnen
concluderen of de betrokkenheid van een adviseur een rol speelt in de beoordeling.
Het derde punt is de vraag of de procedure te veeleisend is voor het mkb, om de aanvraag zelfstandig te
kunnen indienen. De enquête levert hiervoor wel aanwijzingen. Dit zou bijvoorbeeld kunnen betekenen
dat een deel van het mkb dat wel in aanmerking komt voor subsidie, mogelijk van een aanvraag heeft
afgezien vanwege de vereisten en vanuit kostenoverwegingen geen adviseur wil inschakelen, mede
vanwege de kans op uitloting. Dit laatste is voor diverse van de respondenten reden om niet opnieuw een
aanvraag in te dienen.

4.6.2

Aanwijzingen op basis van de nulmeting

De nulmeting, die heeft plaatsgevonden naast de procesevaluatie, geeft aanwijzingen of de regeling en
het aanvraag-/beoordelingsproces heeft geleid tot een goede spreiding van projecten over sectoren en
regio’s, maar ook diversiteit aan activiteiten. Op basis van de nulmeting zijn de volgende conclusies te
trekken:
•

•

•

De toegekende projecten dekken een grote verscheidenheid aan sectoren, bedrijfsgroottes,
arbeidsmarktregio’s en beroepsniveaus af. Enkele sectoren – zoals industrie, informatie en
communicatie en overige dienstverlening – zijn oververtegenwoordigd, in vergelijking met de
landelijke verdeling. Dit zijn interessant genoeg ook deels de sectoren die lager scoren op het
aandeel werkzame beroepsbevolking dat deelneemt aan leven lang leren. Een aantal sectoren is
ondervertegenwoordigd – zoals handel, financiële dienstverlening, specialistische zakelijke
diensten en onderwijs. Dit zijn allen sectoren die hoger scoren op deelname aan leven lang leren.
Vanuit het doel van de regeling is relevant dat kleinere mkb-bedrijven, maar ook bedrijven met
een groter aandeel aan lagere beroepen in de selectie van toegekende aanvragers zitten. Binnen
deze bedrijven is over het algemeen leren minder (goed) ingebed in de organisatie dan bij grotere
bedrijven en bedrijven met relatief veel hogere beroepsniveaus.
Activiteit C (ontwikkelen en implementeren van nieuwe methodes) is het meest aangevraagd,
gevolgd door activiteit A (doorlichting van ondernemers) en B (loopbaan- of ontwikkeladvies).
Activiteit C komt in bijna 40 procent van de aanvragen voor en het gaat dan om bijna 50 procent
34
SEOR

•

•

van het totale toegekende subsidiebedrag. Activiteit A komt in een derde van de aanvragen voor
en betreft een kwart van het subsidiebedrag. Ruim een kwart van de aanvragen betreft (ook)
activiteit B en het gaat dan om ongeveer een kwart van het totale subsidiebedrag. Bedrijven en
samenwerkingsverbanden vragen relatief weinig activiteit D aan (praktijkleerplaatsen). Kijken we
naar de budget allocatie, dan zien we dat door mkb-ondernemingen voor activiteit C relatief het
meeste budget wordt aangevraagd (gemiddeld € 17.812). De budgetverdeling over activiteiten is
meer in evenwicht bij het grootbedrijf en samenwerkingsverbanden. Projecten combineren vaak
meerdere types activiteiten (mkb en grootbedrijf beide gemiddeld 2,1 en
samenwerkingsverbanden gemiddeld 2,5 soorten activiteiten).
In de meeste gevallen wordt een nieuwe of aangepaste methode toegepast voor activiteiten A
en B. Voor activiteit C maken toegekende aanvragers voornamelijk gebruik van methodes ter
bevordering van het delen van kennis onder werknemers en een systeem van periodieke
ontwikkelgesprekken. Daarna volgen e-learning programma’s en kennis- en leerportals. In minder
mate wordt het opzetten van bedrijfsscholen genoemd. Dit is opmerkelijk, omdat het opzetten
van bedrijfsscholen expliciet genoemd is als manier om invulling te geven aan activiteit C en ook
gepromoot is in de menukaart. Interessant is ook dat nog steeds een kleine groep toegekende
aanvragers niet weet hoe invulling te geven aan deze activiteit.
De SLIM-regeling heeft een toegevoegde waarde. Een kwart van de samenwerkingsverbanden
geeft aan dat ze (waarschijnlijk) wel het initiatief had genomen voor het project zonder
ondersteuning vanuit de SLIM-regeling. Dit zou echter in het grootste deel van de gevallen in
afgeslankte of gewijzigde vorm zijn gedaan.

Deze uitkomsten laten zien dat de toegekende aanvragers over het algemeen een goede spreiding laat
zien over sectoren en regio’s. Aandachtspunten zijn (1) het beperkte aantal aanvragen voor activiteit D
en (2) dat onder activiteit C bepaalde methodes minder worden ingezet, ondanks dat deze als concrete
voorbeelden zijn gecommuniceerd in de menukaart (zie beperkt aantal bedrijfsscholen).

4.7

IMPACT COVID-19

Bij de toegekende aanvragen zegt 30 procent van de aanvragers dat COVID-19 geen invloed heeft op de
uitvoering van het project, zoals figuur 4.7 laat zien. In een kleine 10 procent van de gevallen gaat het
project niet door als gevolg van COVID-19.
Ruim de helft constateert vertraging of uitstel voor het gehele of een deel van het project. Ongeveer een
kwart heeft het project inhoudelijk of organisatorisch aangepast. Diverse projecten zijn in afgeslankte
vorm uitgevoerd.
Daarnaast zijn diverse projecten versneld uitgevoerd, opgeschaald of aangevuld met andere activiteiten.

35
SEOR

Figuur 4.6

Welke invloed heeft COVID-19 op de uitvoering van uw project?

(Een deel van) de activiteiten zijn vertraagd/uitgesteld

51,1%

(Een deel van) de activiteiten vinden zijn inhoudelijk
en/of organisatorisch aangepast

23,7%

(Een deel van) de activiteiten vinden geen doorgang

8,4%

(Een deel van) de activiteiten zijn versneld uitgevoerd

8,4%

(Een deel van) de activiteiten vinden in afgeslankte vorm
plaats

6,9%

Er zijn aanvullende activiteiten uitgevoerd

4,4%

(Een deel van) de activiteiten zijn opgeschaald

3,6%

Anders, namelijk

4,7%

Geen invloed

29,9%
0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

4.8

CONCLUSIES

Aantallen
Twee derde van de aanvragen van mkb en de helft van de aanvragen van samenwerkingsverbanden zijn
niet in behandeling genomen. Van de behandelde aanvragen is bij beide groepen 16 procent om
inhoudelijke redenen afgewezen
Ongeveer de helft van de niet behandelde of gehonoreerde aanvragen geeft aan dat het project toch
door zal gaan in gewijzigde of afgeslankte vorm.
Aanvraagprocedure en loting
In vergelijking tot andere elementen van de SLIM-regeling is de lotingsprocedure voor een groot deel van
de aanvragers niet duidelijk. Deze onduidelijkheid hangt samen met onder meer de als onvoldoende
ervaren communicatie, het veronderstelde effect op de looptijd en twijfel over de lotingsprocedure.
Beoordelingsprocedure
Volgens UVB heeft ongeveer 80 procent van de behandelde aanvragen een verzoek om nadere informatie
ontvangen. Dit verzoek betrof vooral onderbouwing van kosten, toelichting op de uit te voeren
activiteiten en/of een opleidings- of ontwikkelplan.
Suggesties verbetering beoordelingsprocedure – proces in het algemeen
Door de respondenten worden vooral verbeteringen gesuggereerd ten aanzien van de snelheid van de
procedures, de communicatie over de voortgang, de lotingprocedure en de bureaucratische benadering.
Daarnaast worden diverse concrete suggesties gegeven, waaronder het niet opnemen van activiteit D
(derde leerweg) in de regeling en de procedure meer aanpassen op de drie verschillende groepen
aanvragers.
Gevolgen COVID-19
Bij de toegekende aanvragen zegt 30 procent van de aanvragers dat COVID-19 geen invloed heeft op de
uitvoering van het project. In een kleine 10 procent van de gevallen gaat het project niet door als gevolg
van COVID-19. De andere projecten worden in aangepaste vorm uitgevoerd.

36
SEOR

5

CONTACT MET UVB

37
SEOR

5

CONTACT MET UITVOERING VAN BELEID

5.1

INLEIDING

We hebben de aanvragers enkele vragen gesteld over hun contact met UVB, de behoefte aan
ondersteuning en de dienstverlening van UVB. Daarnaast hebben we gevraagd naar een oordeel over de
redelijkheid van de administratieve lasten. In dit hoofdstuk bespreken we de antwoorden op deze vragen.

5.2

AANTAL EN TYPE CONTACTEN

Aantal contacten
Het merendeel van de aanvragers heeft geen direct, persoonlijk contact gehad met een medewerker van
UVB (zie tabel 5.1). Rond 5 procent heeft naar eigen zeggen alleen telefonisch met een medewerker
gesproken, 15 procent alleen via de e-mail contact gehad en nog eens 15 procent is zowel telefonisch als
via de e-mail in direct contact met een medewerker geweest.
Tabel 5.1

Heeft u direct, persoonlijk contact gehad met een medewerker van UVB?
Aantal

Percentage

Ja, alleen telefonisch

36

5,6%

Ja, alleen via e-mail

93

14,6%

Ja, telefonisch en via e-mail

97

15,2%

Nee

413

64,6%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Oordeel over directe contacten
Zoals figuur 5.1 laat zien zijn de aanvragers die direct contact hebben gehad redelijk tevreden. Ongeveer
twee derde meent dat hun vraag via de telefoon volledig via de telefoon of e-mail is beantwoord. Daar
staat tegenover dat ongeveer een kwart meent dat de vraag “enigszins” is beantwoord, en ongeveer 8
procent meent dat de vraag niet is beantwoord.
Van degenen die via de e-mail vragen hebben gesteld meent driekwart dat hun e-mail tijdig is
beantwoord, 16 procent meent dat deze “enigszins tijdig” is beantwoord en 6 procent is op dit punt
ontevreden (niet tijdig).
Men is over het algemeen ook (zeer) tevreden over het contact met UVB, zoals figuur 5.2 laat zien. Over
het telefonische contact is men iets meer tevreden dan over het contact per e-mail. Voor beide vormen
van contact geldt dat ongeveer 10 procent (zeer) ontevreden is.
Over de telefonische bereikbaarheid zijn de aanvragers wat minder positief. Rond 45 procent is hierover
(zeer) tevreden en ongeveer 25 procent (zeer) ontevreden. Op basis van dit antwoord kunnen we niet
bepalen of het hierbij gaat om de bereikbaarheid op zich en/of de tijdstippen waarop de ondersteuners
bereikbaar waren.

38
SEOR

Figuur 5.1

Oordeel over (tijdige) beantwoording vragen

Was op basis van het telefonisch antwoord van de
medewerker van UVB uw vraag beantwoord?

Was op basis van het mailantwoord van de medewerker
van UVB uw vraag beantwoord?

Werd uw e-mail tijdig beantwoord?

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Ja

Enigszins

Nee

Geen mening

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Figuur 5.2

Oordeel over het contact met UVB

Wat vindt u van de telefonische bereikbaarheid van UVB?

Bent u tevreden over het telefonisch contact met de
medewerker van UVB?

Bent u tevreden over het mailcontact met de
medewerker van UVB?

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Zeer tevreden

Tevreden

Neutraal

Ontevreden

Zeer ontevreden

Weet ik niet

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

39
SEOR

5.3

BEHOEFTE AAN ONDERSTEUNING

Tabel 5.2 laat zien dat ruim 16 procent van de aanvragers behoefte heeft gehad aan (meer) ondersteuning
in de periode van aanvraag en beoordeling.
Het gaat voor deze aanvragers zowel om ondersteuning op het gebied van inhoud, als op het gebied van
procedures en voorwaarden. Ondersteuning op technisch gebied (IT; elektronische aanvraag) wordt
minder vaak genoemd. De categorie “anders” betreft vooral behoefte aan informatie over de voortgang
van het proces. Dit punt is in het vorige hoofdstuk eveneens diverse malen naar voren gekomen.
Tabel 5.2

Heeft u in de periode van de aanvraag- en beoordelingsprocedure behoefte gehad aan (meer)
ondersteuning van UVB?

Ja

Aantal

Percentage

103

16,3%

→ Op welk gebied had u ondersteuning gewenst?
-

Op het gebied
voorwaarden

-

Anders, namelijk …

van

procedures

en

57

55,9%

Op de inhoud van de aanvraag

63

61,8%

Op technisch gebied

25

24,5%

Nee

26
530

25,5%
83,7%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

De door respondenten gegeven toelichtingen op hun antwoord op deze vraag (N= 51) betreft – evenals
bij andere open vragen en toelichtingen – een diversiteit aan punten. In diverse gevallen gaat het om een
verbijzondering van de genoemde punten (procedure, voorwaarden, inhoud). Maar ook hier wordt
bijvoorbeeld gerefereerd aan taalgebruik (simpeler, toegankelijker, meer op doelgroep toegesneden),
meer aanwijzingen (praktische voorbeelden, aansluitend op situatie mkb), e.d. Maar wederom komt een
grote behoefte aan informatie over de voortgang van het proces naar voren.

5.4

TOTAALBEOORDELING

Rapportcijfer
We hebben de respondenten gevraagd om rapportcijfer voor de dienstverlening van UVB in zijn totaliteit.
De gemiddelde score over alle respondenten is een 7,0. Rekening houdend met de relatief grote spreiding
(standaarddeviatie is 1,4) gaat het om een voldoende tot goede beoordeling.
Ongeveer 10 procent van de aanvragers geeft een onvoldoende (minder dan 5,5). Dit is in lijn met de in
het voorgaande besproken (on)tevredenheid over diverse aspecten van de SLIM-regeling en proces.
De niet-toegekende aanvragen geven een lager cijfer (6,6 gemiddeld) dan de toegekende aanvragen (7,4).
Samenwerkingsverbanden zijn een fractie minder positief (6,7) dan mkb-bedrijven (7,0). Grote bedrijven
zijn iets positiever (7,6), maar dat betreft slechts 6 respondenten.

Administratieve belasting
Het grootste deel van de aanvragers acht de administratieve vereisten van de SLIM-regeling redelijk of
zeer redelijk. 10 procent meent dat deze onredelijk zijn en een paar procent zelfs zeer onredelijk.
Op dit punt is er geen verschil tussen toegekende en niet toegekende aanvragen. Bij
samenwerkingsverbanden is er een iets grotere groep die meent dat de eisen (zeer) onredelijk zijn.

40
SEOR

Figuur 5.3

0%

Hoe heeft u de administratieve vereisten bij het indienen van de subsidieaanvraag ervaren, in
verhouding tot het doel?

10%

20%

30%

Zeer redelijk

40%
Redelijk

50%

60%

Neutraal

Onredelijk

70%

80%

90%

100%

Zeer onredelijk

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Toekomstige aanvraag SLIM
De vraag of men overweegt om in de toekomst weer een aanvraag in te dienen voor de SLIM-regeling
geeft eveneens een indicatie van de aantrekkelijkheid van de regeling.
Zoals tabel 5.3 laat zien verwacht 43 procent zeker opnieuw een aanvraag te doen en nog eens 37 procent
zal dit misschien nog doen. 5 procent denkt zeker geen nieuwe aanvraag in te dienen en 15 procent heeft
hierover nog geen idee.
Er is bij deze vraag slechts een klein verschil tussen de toegekende en niet toegekende aanvragen. De niet
toegekende aanvragen geven iets vaker aan geen nieuwe aanvraag in te zullen dienen (7,4% tegenover
2,9% van de toegekende aanvragen).
Er is ook nauwelijks verband met de gepercipieerde redelijkheid van de administratieve vereisten van de
SLIM-regeling. Ook onder degenen die menen dat de eisen (zeer) onredelijk zijn, denkt een grote groep
zeker of misschien opnieuw een aanvraag te doen (bij elkaar ongeveer 70 procent).
Tabel 5.3

Overweegt u om in de nabije toekomst weer een aanvraag in te dienen voor de SLIM-regeling?
Aantal

Percentage

Ja, zeker

276

43,2%

Misschien

236

36,9%

Nee

34

5,3%

Weet ik nog niet

93

14,6%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

5.5

CONCLUSIES

Ongeveer een derde van de aanvragers heeft via de telefoon en/of mail direct contact gehad met
medewerkers van UVB. Rond twee derde van hen is hierover tevreden.
Ruim 16 procent van alle respondenten geeft aan behoefte te hebben gehad aan (meer) ondersteuning.
Het gaat dan om procedurele en inhoudelijke aspecten.
De dienstverlening van UVB krijgt van de respondenten een 6,9 als rapportcijfer.
Het grootste deel van de aanvragers acht de administratieve vereisten van de SLIM-regeling redelijk of
zeer redelijk. Op dit punt is er geen verschil tussen toegekende en niet toegekende aanvragen.
Ongeveer 80 procent van de aanvragers verwacht zeker of misschien opnieuw een aanvraag te doen voor
SLIM-subsidie.

41
SEOR

6

CONCLUSIES

42
SEOR

6

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

De gekozen opzet en inrichting van het aanvraag- en beoordelingsproces van de SLIM-regeling wordt in
veel opzichten door een ruime meerderheid van de aanvragers positief gewaardeerd. Tegelijkertijd is er
een groep bedrijven die hierover minder tevreden is en zijn er enkele aspecten die in den brede minder
positief worden beoordeeld. Omdat de procesevaluatie primair is bedoeld om te leren van de ervaringen
van het eerste jaar van de uitvoering is het nuttig om goed te kijken naar de minder gewaardeerde
elementen en kenmerken van de groep minder tevreden bedrijven.
Het onderzoek levert de volgende aangrijpingspunten voor verbetering.
•

Het onderzoek wijst uit dat adviseurs en brancheorganisaties een belangrijke rol hebben gespeeld
in de voorlichting. Dit is een voordeel (bekendheid), maar draagt het risico van een bias in zich,
waardoor bij – in ieder geval een deel van – de aanvragers verkeerde verwachtingen zijn gewekt,
dan wel bepaalde elementen, zoals de loting, minder duidelijk naar voren zijn gekomen. Ook is
denkbaar dat een deel van het mkb niet mee kan doen, omdat zij niet de middelen hebben om
dit via een adviseur te doen (en de subsidie misschien extra hard nodig hebben om leren en
ontwikkelen van de grond te krijgen).

•

Waar mogelijk is vereenvoudiging van de aanvraagprocedure wenselijk. Blijkbaar bevat deze nog
enkele elementen die door een relatief grote groep aanvragers als lastig of bureaucratisch
worden ervaren. Daarbij gaat het enerzijds om procedurele aspecten (onderneming,
handtekening, e.d.) en anderzijds om onduidelijkheid over de subsidiabele kosten en
kostenspecificatie. In het bijzonder zou ook activiteit C beter moeten worden gekaderd om zo
duidelijk mogelijk onderscheid te kunnen maken tussen systeemontwikkeling/pilots en feitelijke
scholing.

•

De loting roept veel vraagtekens op, maar dit wordt mede veroorzaakt door de lage kans op
inloting (toekenning), in combinatie met de door diverse aanvragers als belastend (tijd en energie
vragend) ervaren aanvraag. Niettemin kan worden nagegaan of een alternatief tegemoet komt
aan onnodige belasting, zonder de kwaliteit van de projecten nadelig te beïnvloeden. Geopperd
is onder meer een aanvraag in twee stappen. In eerste stap kunnen dan globale plannen worden
ingediend (procedureel gemakkelijk, korte toets), waarna geloot wordt en de ingelote projecten
een volledig plan kunnen indienen, procedureel en inhoudelijk compleet, dan die inhoudelijk
worden beoordeeld. Een andere suggestie is om aanvragen die in een aanvraagronde niet in
behandeling zijn genomen, voorrang te geven in volgende aanvraagrondes (en/of een grotere
kans op inloting).

•

Communicatie en ondersteuning. Hoewel ook op dit punt een groot deel van de aanvragers
tevreden is, zijn er voldoende signalen dat hier verbetering mogelijk is. Het gaat dan om:
o

(Telefonische) bereikbaarheid (feitelijk en qua klokuren) van de helpdesk

o

Leren van ervaringen in het eerste jaar, vooral wat betreft de communicatie met het mkb.
Veel mkb heeft geen ervaring met subsidie aanvragen, heeft een praktische (en mogelijk
traditionele) kijk op scholing, waardoor zij verder weg staan van, of minder denken in
termen van de meer systeemgerichte activiteit C in de SLIM-regeling. Veel respondenten
geven aan dat de wijze waarop het bedrijf kosten registreert (het kostensysteem) niet
altijd aansluit op de vereisten van de regeling, waardoor extra administratieve actie nodig
is om aan de vereisten te voldoen.

43
SEOR

•

o

Ondersteuning mkb. Het mkb wil uit kostenoverwegingen in de aanvraagfase geen
adviseur inschakelen. Overwogen kan worden om een (klein) deel van het budget te
besteden aan uitbreiding van de ondersteuning voor mkb. Dit kan direct via UVB, of
mogelijk via brancheorganisaties worden georganiseerd. Het mkb kan dan zonder kosten
beroep doen op deskundige begeleiding.

o

Regelmatige en heldere berichtgeving over de voortgang van het behandelings- en
beoordelingsproces. Er is veel begrip voor de inrichting van een goede en daarmee
mogelijk tijd vragende behandeling, maar er is veel minder begrip voor het feit dat dit
naar de mening van de aanvragers niet goed en/of niet voldoende frequent wordt
gecommuniceerd.

Daarnaast kunnen een aantal suggesties worden genoemd die door respondenten in de
vragenlijst of de interviews zijn gedaan, zoals:
o

Activiteit D (derde leerweg) uit de SLIM-regeling halen en bijvoorbeeld via
subsidieregeling praktijkleren laten lopen. Dat komt vermoedelijk de SLIM-regeling ten
goede, omdat deze dan meer eenduidig kan worden gecommuniceerd met mogelijk een
groter bereik.

o

Waar mogelijk de procedures aanpassen aan mkb, grootbedrijf en
samenwerkingsverbanden, in plaats van de huidige ‘one size fits all’. Ook zouden
bepaalde afgebakende interventies voor mkb het proces gemakkelijker maken
(bijvoorbeeld vouchers voor loopbaanbegeleiding; bedrijfsscan etc.). Dit kan gebeuren
op basis van kosten per eenheid.

Los van de genoemde specifieke punten laat het onderzoek zien dat er bij (mkb) bedrijven veel
belangstelling is voor de SLIM-regeling. Dit kan wijzen op een grote behoefte aan deze middelen, in het
bijzonder bij het mkb. Via verhoging van het beschikbare budget zou ruimer in deze behoefte kunnen
worden voorzien.

44
SEOR

I

ONDERZOEKSVERANTWOORDING

45
SEOR

I

ONDERZOEKSVERANTWOORDING

I.1

OVERZICHT ONDERZOEKSACTIVITEITEN

De werkzaamheden voor de procesevaluatie omvatten:
1.
2.
3.
4.
5.

De ontwikkeling van een vragenlijst voor de procesevaluatie
Twee interviews met medewerkers van UVB betrokken bij het aanvraag- en beoordelingsproces
Uitvoering enquête
Telefonische interviews met 10 aanvragers
Analyse bestandsgegevens en enquêtegegevens en rapportage

Hieronder geven we een korte beschrijving van de uitgevoerde werkzaamheden.

I.2

ONTWIKKELING VRAGENLIJST

Bij de opzet van de vragenlijst is in de eerste plaats uitgegaan van de aspecten waarop de procesevaluatie
betrekking heeft, te weten
•
•
•
•
•

Voorlichting.
Duidelijkheid/helderheid van de criteria voor aanvraag en bijbehorende formulieren.
Inhoudelijke aansluiting van de regeling op de bedrijfssituatie.
Duidelijkheid/helderheid over de toekenningsprocedures (loting en beoordeling).
Communicatie en ondersteuning door UVB.

De gesprekken met de uitvoerders van UVB zijn benut om een compleet en gedetailleerd beeld van het
proces te verkrijgen. De informatie hieruit is verwerkt in de vragenlijst, bijvoorbeeld bij de uitwerking van
specifieke onderdelen van de aanvraag, vragenbrief, beoordeling en ondersteuning door UVB.
Voor de concrete vraagstelling, type vraag, wijze van vraagstelling, e.d. is onder meer gebruik gemaakt
van voorbeelden van vragenlijsten op het gebied van procesevaluatie van vergelijkbare regelingen.
Daarbij is ook gekeken naar de mate waarin bepaalde type vragen voldoende gevalideerd zijn en welk
type schaal het beste gebruikt kan worden.

I.3

INTERVIEWS MET MEDEWERKERS UVB

Er zijn twee interviews gehouden met medewerkers van UVB. Een interview met degenen die betrokken
waren bij de mkb-aanvragen en een met medewerkers die betrokken waren bij de aanvragen van
grootbedrijf en samenwerkingsverbanden. In het tweede interview was ook degene die aanwezig die
vanaf het begin bij de opzet van het systeem was betrokken.
In de interviews is aan de hand van een itemlijst het hele proces van aanvraag tot en met definitieve
toekenning of afwijzing in detail doorlopen. Aansluitend op de interviews hebben we aanvullende
informatie ontvangen, waaronder de beoordelingssystematiek.

46
SEOR

De interviews leverde bouwstenen voor beschrijving van het proces (zie hoofdstuk 2) en relevante
informatie voor de enquête, onder meer via duiding van veel gestelde vragen, gesignaleerde problemen,
e.d.

I.4

UITVOERING ENQUÊTE

I.4.1 Tijdlijn
De uitnodiging voor deelname aan de enquête is op 4 december 2020 toegestuurd aan alle aanvragers
van de 1e ronde mkb in maart 2020 en de 1e ronde grootbedrijf en samenwerkingsverbanden van apriljuni 2020. Het gaat in totaal om 2.308 uitnodigingen. Op 17 december 2020 is een reminder gestuurd aan
degenen die de vragenlijst nog niet hadden ingevuld. De vragenlijst heeft opengestaan tot eind januari
2021.

I.4.2 Respons op enquête
In totaal zijn er 639 volledig ingevulde en 62 gedeeltelijk ingevulde vragenlijsten ontvangen (stand 20
januari 2021).
Gemiddeld heeft 30 procent van de aanvragers de vragenlijst ingevuld (zie tabel II.1). Aanvragers aan wie
een subsidie is toegekend hebben met 39 procent aanmerkelijk hoger dan gemiddeld gerespondeerd.
De respons is in grote lijnen representatief qua bedrijfskenmerken. Significante afwijkingen zijn dat bij
samenwerkingsverbanden er een hogere respons is van O&O-fondsen en voor alle aanvragen tezamen
toont de sector vervoer en opslag een lage respons.
Tabel B I.1

Respons op vragenlijst procesevaluatie naar situatie aanvraag
Totaal

Respons

Responspercentage

Toekenning

756

296

39%

Afwijzing/intrekking

1.538

399

26%

Nog niet bekend

14

6

Totaal

2.308

701

30%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020

Via de mail of telefoon hebben drie aanvragers aangegeven dat zij de enquête niet wilden invullen. De
belangrijkste redenen hiervoor waren afwijzing of uitloting. Ongeveer 10 aanvragers hebben contact
opgenomen omdat de link naar de online enquête niet werkte. Deze hebben van ons een nieuwe link
ontvangen.

I.5

INTERVIEWS MET AANVRAGERS

De vragenlijst bevat 8 open vragen en 12 vragen met een mogelijkheid tot het geven van een toelichting
op het of de gegeven antwoorden. De respondenten hebben ruim gebruik hebben gemaakt van de
aanwezige mogelijkheden tot het geven van toelichtingen en suggesties; 388 ingevulde vragenlijsten
bevatten een of meer – en vaak uitgebreide – toelichtingen en suggesties.
Voor de 10 telefonische interviews hebben we een twintigtal bedrijven geselecteerd op basis van de open
antwoorden (positieve en minder positieve) en andere relevante kenmerken (regio, omvang, sector,
wel/niet externe adviseur betrokken). Deze selectie bleek ruim voldoende om de beoogde 10 interviews
te realiseren, met voldoende spreiding naar afwijzing/toekenning, type (mkb, Samenwerkingsverband,
grootbedrijf) en ervaring (positieve en minder positieve).

47
SEOR

De interviews zijn uitgevoerd op basis van de vragenlijst en de daarin door de respondenten gegeven
antwoorden en toelichtingen. Via de verdiepende interviews ontstond zo een beter beeld van de context
van de aanvraag en het verloop van het proces, inclusief eventuele contacten met UVB.

I.6

ANALYSE EN RAPPORTAGE

De belangrijkste bron van informatie is de enquête onder de aanvragers. Voor enkele specifieke aspecten
(totaal aantal aanvragen, e.d.) is gebruik gemaakt van de basisgegevens die zijn aangeleverd door UVB.
De analyse is grotendeels beschrijvend van aard, zoals ook uit de rapportage blijkt. In het kader van de
procesevaluatie is vooral gekeken naar verschillen tussen toegekende aanvragen enerzijds en uitgelote
en/of afgewezen aanvragen anderzijds.
Zoals aangegeven is de respons gecontroleerd op representativiteit en mogelijke bias.

48
SEOR

II

VERGELIJKING AANVRAGEN EN
TOEKENNINGEN

49
SEOR

II

VERGELIJKING AANVRAGEN EN TOEKENNINGEN

Tabel B II.1

Kenmerken naar toewijzing en afwijzing/intrekking
Uitloting/
Afwijzing/
Intrekking
(N = 1.548)

Toekenning

Totaal

(N = 756)

(N = 2.304)

0,5%

1,3%*

0,8%

0,2%

0,8%*

0,4%

74,3%*

67,6%

72,1%

Type organisatie
Brancheorganisatie
Horeca
Kleine onderneming
Landbouw

0,3%

0,3%

0,3%

Middelgrote onderneming

18,7%

21,4%

19,6%

Mkb-onderneming

5,1%

7,1%*

5,8%

O&O-fonds

0,1%

0,4%

0,2%

Onderwijsinstelling

0,5%

0,5%

0,5%

Recreatie

0,0%

0,3%

0,1%

Werkgeversvereniging

0,3%

0,3%

0,3%

Werknemersvereniging

0,1%

0,0%

0,0%

Landbouw, bosbouw en visserij

1,9%

2,0%

2,0%

Delfstoffenwinning

0,8%

0,1%

0,6%

Industrie

16,2%

19,4%

17,2%

Energievoorziening

1,6%

0,7%

1,3%

Waterbedrijven en afvalbeheer

0,9%

0,3%

0,7%

Bouwnijverheid

10,1%

10,9%

10,4%

Handel

9,9%

9,4%

9,7%

Vervoer en opslag

3,6%

2,1%

3,1%

Horeca

5,7%

4,3%

5,2%

Informatie en communicatie

13,4%

14,1%

13,6%

Financiële dienstverlening

2,5%

1,9%

2,3%

Verhuur en handel van onroerend goed

1,4%

0,7%

1,1%

Specialistische zakelijke diensten

16,4%

15,8%

16,2%

Verhuur en overige zakelijke diensten

3,0%

3,8%

3,2%

Openbaar bestuur en overheidsdiensten

0,8%*

0,1%

0,6%

Onderwijs

3,9%

2,5%

3,5%

13,0%*

9,8%

12,0%

Sector

Gezondheids- en welzijnszorg
Cultuur, sport en recreatie

4,5%

3,9%

4,3%

Overige dienstverlening

20,9%

22,0%

21,3%

Huishoudens

0,6%

0,1%

0,4%

Extraterritoriale organisaties

0,6%

0,0%

0,4%

Achterhoek

10,9%

8,7%

10,2%

Drechtsteden

10,2%

7,8%

9,4%

Regio

50
SEOR

Uitloting/
Afwijzing/
Intrekking
(N = 1.548)

Toekenning

Totaal

(N = 756)

(N = 2.304)

Drenthe

10,0%

8,2%

9,4%

Flevoland

9,3%

9,1%

9,2%

Food Valley

9,0%

7,7%

8,6%

Friesland

9,8%

10,3%

9,9%

Gooi en Vechtstreek

9,8%

7,4%

9,0%

Gorinchem

7,8%

7,5%

7,7%

Groningen

10,2%

8,5%

9,6%

Groot-Amsterdam

16,5%*

13,2%

15,5%

Haaglanden

12,5%

9,8%

11,6%

Helmond-De Peel

8,7%

7,9%

8,5%

Holland-Rijnland

9,1%

9,0%

9,1%

IJsselvechtstreek

11,1%

10,1%

10,8%

Midden-Brabant

13,0%

14,0%

13,3%

Midden-Gelderland

12,0%

11,4%

11,8%

Midden-Holland

10,4%

8,6%

9,8%

Midden-Limburg

9,4%

8,9%

9,2%

Midden-Utrecht

15,9%

13,4%

15,1%

Noord-Holland Noord

12,1%

10,4%

11,5%

Noord-Limburg

12,0%

11,0%

11,6%

Noordoost-Brabant

15,2%

14,4%

14,9%

Oost-Utrecht

10,3%

7,8%

9,5%

Rijnmond

14,1%

13,0%

13,7%

Rivierenland

9,7%

8,7%

9,4%

Stedendriehoek

10,9%

10,7%

10,8%

Twente

16,2%

16,7%

16,4%

West-Brabant

12,3%

12,4%

12,4%

Zaanstreek/Waterland

9,0%

7,9%

8,7%

Zeeland

8,2%

7,0%

7,8%

Zoetermeer

8,6%

7,1%

8,1%

Zuid-Gelderland

10,5%

9,7%

10,2%

Zuid-Kennemerland

9,1%

7,4%

8,6%

Zuid-Limburg

10,1%

12,0%

10,8%

Zuidoost-Brabant

16,2%

16,4%

16,3%

Bron: SEOR/Ockham-IPS Enquête procesevaluatie SLIM 2020
* = significante afwijking

51
SEOR

III

VRAGENLIJST ENQUÊTE PROCESEVALUATIE

52
SEOR

III VRAGENLIJST ENQUÊTE PROCESEVALUATIE

-

Met de aanvraagprocedure bedoelen wij alle stappen die de aanvrager moet nemen tot de
projectaanvraag compleet is en door SZW/Uitvoering van Beleid (UVB) inhoudelijk beoordeeld gaat
worden.
Met de beoordelingsprocedure bedoelen wij de stappen die SZW/UVB neemt om de projectaanvraag
inhoudelijk te beoordelen.

-

A. VOORLICHTING EN ONDERSTEUNING

1.

Hoe bent u op de hoogte gekomen van de SLIM-regeling?
□
□
□
□
□
□
□
□
□

2.

Via de reguliere media (kranten; radio; televisie)
Via de sociale media
Via de website van SZW/UVB
Via nieuwsbrieven van SZW/UVB
Via de brancheorganisatie/opleidingsfonds van mijn sector
Via andere bedrijven
Via een subsidieadviseur
Via een HR-/onderwijs-/opleidingsadviseur
Anders, namelijk …

Welke voorlichtingskanalen heeft u gebruikt om u te informeren over de regeling?
□
□
□
□
□
□
□
□
□
□
□
□
□

Subsidieregeling gepubliceerd in Staatscourant
Website van het ministerie van SZW/UVB
Website(s) van andere instanties (adviesbureaus; sectororganisaties)
Voorlichtingsbijeenkomst op locatie
Webinar SLIM-regeling
Menukaart SLIM-regeling
Document vraag en antwoorden SLIM-regeling
PowerPoint/PDF voorlichtingsbijeenkomst (beschikbaar op de website)
Telefonisch contact met medewerker van het ministerie van SZW/UVB
E-mail contact met medewerker van het ministerie van SZW/UVB
Subsidieadviseur
Anders, namelijk …
Geen van bovenstaande

53
SEOR

3.

Wat vindt u in het algemeen van de voorlichting over de SLIM-regeling?
o
o
o
o
o
o

Zeer goed
Goed
Neutraal
Slecht
Zeer slecht
Geen mening

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

4.

Wie heeft de projectaanvraag feitelijk geschreven?

MKB/GRB
o
o
o
o

Ons bedrijf
Een externe adviseur
Ons bedrijf met ondersteuning van een externe adviseur
Anders, namelijk …

SAM
o
o
o
o
o

5.

Eén van de partners in het samenwerkingsverband
De partners in gezamenlijkheid binnen het samenwerkingsverband
Een externe adviseur
Eén of meer partners in het samenwerkingsverband, met ondersteuning van een externe
adviseur
Anders, namelijk …

Hoe beoordeelt u de volgende aspecten van de informatievoorziening van de SLIM-regeling?
Zeer
goed

Goed

Neutraal

Slecht

Zeer
slecht

Geen
mening

Niet van
toepassing

Informatie over de regeling op de website
van SZW/UVB

○

○

○

○

○

○

○

Aanvullende documentatie over de regeling
(menukaart; vraag en antwoord document)

○

○

○

○

○

○

○

Voorlichtingsbijeenkomst (op locatie)

○

○

○

○

○

○

○

Voorlichtingsbijeenkomst (webinar)

○

○

○

○

○

○

○

Informatie van medewerkers SZW/UVB
(telefonisch of via e-mail)

○

○

○

○

○

○

○

Informatieverstrekking over de voortgang
van de beoordeling

○

○

○

○

○

○

○

54
SEOR

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

6.

Hoe beoordeelt u het gebruiksgemak van de volgende middelen voor het aanleveren van
informatie voor de aanvraag?
Zeer
goed

Goed

Neutraal

Slecht

Zeer
slecht

Geen
mening

Niet van
toepassing

Subsidieportaal

○

○

○

○

○

○

○

Elektronisch
aanvraagformulier

○

○

○

○

○

○

○

Formulier voor
activiteitenplan

○

○

○

○

○

○

○

Formulier voor begroting

○

○

○

○

○

○

○

MKB-verklaring

○

○

○

○

○

○

○

De-minimisverklaring

○

○

○

○

○

○

○

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

7.

Hoe duidelijk vond u de volgende aspecten van de SLIM-regeling?
Zeer
duidelijk

Duidelijk

Neutraal

Onduidelijk

Zeer
onduidelijk

Geen
mening

Niet van
toepassing

Definitie van een onderneming

○

○

○

○

○

○

○

Definitie van een
samenwerkingsverband

○

○

○

○

○

○

○

Lijst van subsidiabele
activiteiten

○

○

○

○

○

○

○

Lijst van subsidiabele kosten

○

○

○

○

○

○

○

De criteria waarop aanvragen
worden beoordeeld

○

○

○

○

○

○

○

De benodigde informatie en
documenten die moeten
worden aangeleverd

○

○

○

○

○

○

○

De lotingsprocedure

○

○

○

○

○

○

○

8.

Heeft u suggesties voor verbeteringen van de aanvraagprocedure van de SLIM-regeling?

55
SEOR

B. INHOUD EN UITVOERING VAN DE SLIM-REGELING

9.

In welke mate bent u het eens (of oneens) met de volgende stellingen over de SLIM-regeling?

Helemaal
mee eens

Mee
eens

Neutraal

Niet
mee
eens

Helemaal
niet mee
eens

Geen
mening

Niet van
toepassing

De subsidiabele activiteiten van de SLIMregeling sluiten goed aan bij de
behoeften van mijn bedrijf of
samenwerkingsverband (en
deelnemende bedrijven)

○

○

○

○

○

○

○

De hoogte van de SLIM-subsidie is
toereikend om het project naar behoefte
in te richten

○

○

○

○

○

○

○

De eigen bijdrage (cofinanciering)
vormde geen obstakel voor het indienen
van de aanvraag

○

○

○

○

○

○

○

De subsidiabele kosten dekken de
voornaamste kostenposten in mijn
project

○

○

○

○

○

○

○

De looptijd van het project is voldoende
om de geplande activiteiten uit te voeren

○

○

○

○

○

○

○

De duur van de openstelling van het
aanvraagtijdvak is voldoende om een
kwalitatief goede aanvraag in te dienen

○

○

○

○

○

○

○

Mijn bedrijf/samenwerkingsverband
ervaart problemen met de
bevoorschotting van projectkosten

○

○

○

○

○

○

○

De de-minimisverklaring vormde geen
obstakel voor het indienen van de
aanvraag

○

○

○

○

○

○

○

10. Heeft u suggesties voor verbeteringen van de inhoud of voorwaarden van de SLIM-regeling, om
deze beter bij de behoefte van uw bedrijf/samenwerkingsverband te laten aansluiten?

56
SEOR

C. BEOORDELINGSPROCEDURE

11. Is uw aanvraag meegenomen in de beoordelingsprocedure?
o
o
o
o

Ja, onze aanvraag is behandeld
Nee, onze aanvraag is niet behandeld (uitgeloot)
Nee, wij hebben onze aanvraag teruggetrokken voor/tijdens de beoordeling
Weet ik niet

12. Hoe beoordeelt u de volgende aspecten van de lotingsprocedure?
Zeer
goed

Goed

Neutraal

Slecht

Zeer
slecht

Geen
mening

Niet van
toepassing

Lotingsprocedure als selectie
instrument

○

○

○

○

○

○

○

Informatievoorziening over de
lotingsprocedure

○

○

○

○

○

○

○

Het aantal weken tussen aanvraag en
bekendmaking

○

○

○

○

○

○

○

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

13. Heeft u in de periode dat uw subsidieaanvraag inhoudelijk in behandeling is genomen een verzoek
om aanvullende informatie ontvangen (omdat er tijdens de inhoudelijke beoordeling nog vragen
waren over de subsidieaanvraag)?
o
o
o

Ja
Nee
Weet ik niet (meer)

14. Welke vragen werden gesteld in het verzoek om aanvullende informatie?
□
□
□
□
□
□
□
□
□
□

Onduidelijkheid
over
juridische
status
van
uw
organisatie/stakeholders
samenwerkingsverband
Onduidelijkheid of er sprake is van samenwerking in het samenwerkingsverband
Onduidelijkheid over de activiteiten waarvoor subsidie is aangevraagd
Onduidelijkheid over het opleveren van een opleidings- of ontwikkelplan
Onduidelijkheid over mogelijke ondersteuning van scholingsactiviteiten
Onduidelijkheid of er sprake is van een opleiding in de derde leerweg (of BOL/BBL)
Onduidelijkheid over onderbouwing van kosten
Onduidelijkheid van haalbaarheid/uitvoerbaarheid van het initiatief
Het ontbreken van een de-minimisverklaring
Het ontbreken van andere documenten

in

57
SEOR

□

Anders, namelijk …

15. Was er voldoende tijd om de aanvraag in te vullen of toe te lichten na het ontvangen van de
vragenbrief?
o
o
o

Ja, ruim voldoende
Ja, maar was wel krap
Nee, was te kort

16. Hoe beoordeelt u de volgende aspecten van de beoordelingsprocedure?
Zeer
goed

Goed

Neutraal

Slecht

Zeer
slecht

Geen
mening

Niet van
toepassing

Informatieverstrekking over de
voortgang van de procedure

○

○

○

○

○

○

○

De lotingsprocedure als selectieinstrument

○

○

○

○

○

○

○

Informatievoorziening over
lotingsprocedure

○

○

○

○

○

○

○

Inhoud van de vragenbrief

○

○

○

○

○

○

○

Contact met SZW/UVB gedurende
beoordeling

○

○

○

○

○

○

○

Het aantal weken tussen aanvraag en
uiteindelijke beschikking

○

○

○

○

○

○

○

Andere aspecten, namelijk …

○

○

○

○

○

○

○

17. U beoordeelt één of meerdere aspecten van de beoordelingsprocedure als slecht of zeer slecht.
Wilt u hieronder toelichten waarom?

18. Wat is de reden dat u uw subsidieaanvraag heeft teruggetrokken?

19. Heeft u suggesties voor verbeteringen van de beoordelingsprocedure voor de SLIM-regeling?

58
SEOR

D. CONTACT MET UITVOERING VAN BELEID

Heeft u direct, persoonlijk (telefonisch of via e-mail) contact gehad met een medewerker van
Uitvoering Van Beleid (UVB) in het kader van het indienen van de subsidieaanvraag?
o
o
o
o

Ja, alleen telefonisch
Ja, alleen via e-mail
Ja, telefonisch en via e-mail
Nee

Was op basis van het telefonisch antwoord van de medewerker van UVB uw vraag beantwoord?
o
o
o
o

Ja
Enigszins
Nee
Weet ik niet

Bent u tevreden over dit telefonisch contact met de medewerker van UVB?
o
o
o
o
o
o

Zeer tevreden
Tevreden
Neutraal
Ontevreden
Zeer ontevreden
Weet ik niet

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

Wat vindt u van de telefonische bereikbaarheid van Uitvoering Van Beleid?
o
o
o
o
o
o

Zeer goed
Goed
Neutraal
Slecht
Zeer slecht
Geen mening

59
SEOR

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

Was op basis van het mailantwoord van de medewerker van UVB uw vraag beantwoord?
o
o
o
o

Ja
Enigszins
Nee
Weet ik niet

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

Werd uw e-mail tijdig beantwoord?
o
o
o
o

Ja
Enigszins
Nee
Geen mening

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

Bent u tevreden over het mailcontact met de medewerker van UVB?
o
o
o
o
o
o

Zeer tevreden
Tevreden
Neutraal
Ontevreden
Zeer ontevreden
Weet ik niet

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

60
SEOR

Heeft u in de periode van de aanvraag- en beoordelingsprocedure behoefte gehad aan (meer)
ondersteuning van UVB?
o
o

Ja
Nee

Op welk gebied had u ondersteuning gewenst?
□
□
□
□

Op het gebied van procedures en voorwaarden
Op de inhoud van de aanvraag (welke activiteiten kunnen wel of niet, etc.)
Op technisch gebied (hoe moet de aanvraag praktisch worden ingediend?)
Anders, namelijk …

Kunt u kort toelichten waarmee of hoe u het beste geholpen zou zijn?

Hoe beoordeelt u de dienstverlening van Uitvoering Van Beleid in zijn totaliteit op een schaal van
1 tot 10?

Hoe heeft u de administratieve vereisten bij het indienen van de subsidieaanvraag ervaren, in
verhouding tot het doel?
o
o
o
o
o
o

Zeer redelijk
Redelijk
Neutraal
Onredelijk
Zeer onredelijk
Geen mening

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

61
SEOR

E. UITKOMST VAN DE PROCEDURE

Is uw subsidieaanvraag uiteindelijk goedgekeurd?
o
o
o

Ja
Nee
Nog niet bekend

Wat is de reden dat uw subsidieaanvraag niet is goedgekeurd?

Begrijpt u de motivering van het ministerie/UVB om uw subsidieaanvraag niet goed te keuren?
o
o
o

Ja
Deels
Nee

Waarom (deels) niet?

62
SEOR

F. FOLLOW-UP NA AFWIJZING/UITLOTING/TERUGTREKKING

Is na de [afwijzing/uitloting/terugtrekking] van uw aanvraag bij andere (Nederlandse, Europese of
andere) instanties subsidie aangevraagd voor dezelfde type projectactiviteiten?
o
o

Ja, bij …
Nee

Zullen (een deel van) de activiteiten waarvoor subsidie is aangevraagd, ondanks de [afwijzing/
uitloting/terugtrekking] van de aanvraag, toch doorgaan?
o
o
o
o
o
o

Ja, in dezelfde vorm zoals het in de subsidie was aangevraagd
Ja, maar in gewijzigde vorm
Ja, maar in afgeslankte vorm
Nee
Dat weet ik (nog) niet
Anders, namelijk …

63
SEOR

G. IMPACT COVID-19

Welke invloed heeft COVID-19 op de uitvoering van uw project?
□
□
□
□
□
□
□
□
□

Geen invloed
(Een deel van) de activiteiten zijn opgeschaald
(Een deel van) de activiteiten zijn versneld uitgevoerd
Er zijn aanvullende activiteiten uitgevoerd
(Een deel van) de activiteiten zijn vertraagd/uitgesteld
(Een deel van) de activiteiten vinden geen doorgang
(Een deel van) de activiteiten vinden zijn inhoudelijk en/of organisatorisch aangepast
(Een deel van) de activiteiten vinden in afgeslankte vorm plaats
Anders, namelijk …

Indien gewenst, kunt u uw antwoord hieronder toelichten

64
SEOR

H. TOT SLOT

Overweegt u om in de nabije toekomst weer een aanvraag in te dienen voor de SLIM-regeling?
o Ja, zeker
o Misschien
o Nee
o Weet ik nog niet

Zijn er nog punten die verband houden met de SLIM-regeling die in de vragenlijst niet aan de orde
zijn geweest, maar die u wel belangrijk vindt om in het kader van de evaluatie te vertellen? Zo ja,
dan kunt u deze hier kwijt.

65
SEOR

Dit rapport doet verslag van onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij SEOR BV. Het gebruik van het
materiaal in dit rapport is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Vermenigvuldiging en/of openbaarmaking in welke vorm dan ook is uitsluitend
toegestaan na schriftelijke toestemming van SEOR BV.

Het onderzoek is uitgevoerd door SEOR BV en Ockham IPS.

Dit rapport is een uitgave van SEOR BV - Marconistraat 16, 3029 AK Rotterdam
In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
www.seor.nl