Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1033
Vragen van het lid Ouwehand (PvdD) aan de staatssecretaris van
Economische Zaken over de belangenverstrengeling bij de toelating van
bestrijdingsmiddelen en de negatieve gevolgen voor bijen en andere
bestuivers (ingezonden 30 november 2012).
Antwoord van staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) (ontvangen
17 januari 2013).
Vraag 1
Kent u het artikel «Dode bij, stille lente; Gif op de bloemen» waarin de
desastreuze gevolgen van neonicotinoïden op bijen en hommels worden
beschreven en waaruit twijfel rijst over de onafhankelijkheid van de mensen
die bestrijdingsmiddelen moeten beoordelen op hun veiligheid en over de
methoden die daarbij gebruikt worden?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat het rapport uit 2011 van het College voor toelating van
gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) waarin de risico’s van
neonicotinoïden beoordeeld werden, werd opgesteld door vier beoordelaars,
van wie er slechts één gepromoveerd is, en die geen van allen belangrijke
wetenschappelijke publicaties over het onderwerp op hun naam hebben? Zo
ja, hoe beoordeelt u dat gegeven en welke consequenties verbindt u
daaraan?
Antwoord 2
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
(Ctgb) is bevoegd en verantwoordelijk voor de besluiten over de toelaatbaarheid van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Het Ctgb is een
zelfstandig bestuursorgaan dat in onafhankelijkheid besluiten neemt over de
toelating. Dit gebeurt op basis van een in de wet- en regelgeving vastgelegd
toetsingskader, dat bestaat uit normen, criteria en beoordelingsmethodieken.
Alle wetenschappelijke beoordelaars zijn universitair opgeleid en deskundig
op het vakgebied waarbinnen zij werkzaam zijn. Dit samen met de collegiale

1

ah-tk-20122013-1033
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Vrij Nederland, 1 december 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

toetsing en de toetsing door het College, zorgt ervoor dat de kwaliteit van het
beoordelingswerk van het Ctgb is geborgd. De onafhankelijkheid van de
collegeleden en de medewerkers is gewaarborgd op grond van de Integriteitscode van het Ctgb die ik u onlangs stuurde.
Vraag 3, 5 en 6
Is het waar dat de huidige directeur / secretaris van het Ctgb na zijn afscheid
per 1 januari 2013 de Europese directeur wordt van de Society of Environmental Toxicology and Chemistry (SETAC), waar hij ook werkte voor hij naar
het Nederlandse College kwam? Zo ja, hoe beoordeelt u dat?
Deelt u de mening dat dit soort constructies, waarbij figuren op sleutelposities heen en weer pendelen tussen de controlerende instanties en organisaties die nauwe banden hebben met de partijen waarover ze toezicht moeten
houden, sterk afgekeurd moet worden? Zo nee, hoe kunt u garanderen dat dit
soort constructies op geen enkele wijze het beleid van de controlerende
instanties beïnvloedt?
Bent u bereid om regels op te stellen waardoor voorkomen wordt dat dit
«stuivertje wisselen» in de toekomst nog gebeurt, zowel bij Nederlandse
instanties als het Ctgb als bij Europese instanties als de European Food
Safety Authority (EFSA), waar dit probleem ook veelvuldig speelt en heeft
gespeeld?
Antwoord 3, 5 en 6
Relevant is dat de integriteit van de medewerkers die in dienst zijn bij het
Ctgb is geborgd door de Integriteitscode van het Ctgb. Het Ctgb heeft
daarvoor nadrukkelijk aandacht en dit is ook onderwerp van gesprek dat ik
met het Ctgb voer. In dit licht zijn mijns inziens nadere regels daarom niet
nodig. Overigens doe ik geen uitspraken over de persoonlijke loopbaankeuzen die medewerkers hebben gedaan of nog gaan doen.
Vraag 4
Kunt u bevestigen dat het SETAC voor haar financiering sterk afhankelijk is
van de chemische industrie, die onder andere het landbouwgif produceren
dat het Ctgb op veiligheid moet beoordelen? Zo nee, op welke wijze wordt
het SETAC gefinancierd?
Antwoord 4
De activiteiten van SETAC (Society of Environmental Toxicology and
Chemistry) worden gefinancierd met bijdragen van individuele leden en
(lid)organisaties waaronder nationale en Europese overheidsinstituten,
academische onderzoeksinstituten, adviesorganisaties en bedrijfsleven.
Daarnaast worden inkomsten verworven middels deelnamekosten voor
congressen, symposia en cursussen.
Vraag 7
Is het waar dat de beslissing die in 2008 werd genomen om de waterkwaliteitsnormen voor imidacloprid op te hogen, stoelt op de methodiek die is
ontwikkeld door een oud-president van SETAC, wiens leerstoel bij Wageningen Universiteit en Research bovendien wordt gefinancierd door grote
chemische bedrijven en dat deze methode faalt in het aantonen van de
schadelijke effecten van neonicotinoïden, zoals imidacloprid? Zo ja, wat
betekent dit voor de waterkwaliteitsnormen die worden gehanteerd en
specifiek de normen voor imidacloprid en wordt deze methode nog steeds
gebruikt door het Ctgb?
Antwoord 7
De Principal Response Curve (PRC)-methodiek is mede gebruikt om de
effecten voor imidacloprid te beoordelen. Deze methode is voorgeschreven in
het Europese Guidance document On Aquatic Eco-toxicology. Ook een andere
methode wordt voorgeschreven voor deze beoordeling. Deze methode is
gericht op het afdekken van andere effecten dan waarvoor de PRC-methode
wordt gebruikt. De andere methode, die strenger uitpakt dan de PRCmethode, is bepalend geweest voor het vaststellen van de hoogte van de
norm. Deze methoden worden nog steeds gebruikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 8
Deelt u de mening dat er bij het beoordelen van bestrijdingsmiddelen steeds
moet worden uitgegaan van alle beschikbare recente wetenschappelijke
onderzoeken over de effecten van deze bestrijdingsmiddelen op het milieu en
flora en fauna, dat de gebruikte wetenschap volstrekt onafhankelijk dient te
zijn en dat de gebruikte methoden tevens volstrekt onomstreden dienen te
zijn? Heeft u het idee dat de beoordelingen van het Ctgb aan deze eisen
voldoen? Zo nee, welke consequenties verbindt u hieraan? Zo ja, hoe komt u
tot dat oordeel?
Antwoord 8
Ja, het Ctgb beoordeelt als zelfstandig bestuursorgaan aan de hand van het
vastgestelde toetsingskader. De gehanteerde beoordelingsmethoden worden
zoveel mogelijk Europees geharmoniseerd. Waar dat nog niet het geval is
maakt iedere lidstaat gebruik van nationale methodieken. De gehanteerde
methoden zijn gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten. Nieuwe
relevante wetenschappelijke inzichten worden verwerkt in het toetsingskader
op grond waarvan het Ctgb de aanvragen beoordeelt. Ik heb u toegezegd om
u in januari 2013 te informeren over de stand van zaken bij de verbetertrajecten van het Ctgb naar aanleiding van de evaluatie van PwC. In dit kader heb
ik het Ctgb gevraagd een internationale visitatiecommissie in te stellen.
Vraag 9
Kunt u aangeven welke start u al heeft gemaakt met het uitvoeren van de
motie van de leden Schouw en Ouwehand over het betrachten van volledige
transparantie ten aanzien van industriestudies die gebruikt zijn bij de
beoordeling van bestrijdingsmiddelen, en welke vervolgstappen u gaat
nemen om deze motie uit te voeren?2
Antwoord 9
Tijdens het debat met uw Kamer op 15 november 2012 heeft mijn ambtsvoorganger gezegd deze motie te duiden binnen de context van de juridische
kaders die wij binnen ons land en in Europa hebben. Het kabinet vat de motie
zo op dat is bedoeld dat binnen de regels van de Europese Verordening
gestreefd moet worden naar zo veel mogelijk transparantie, zonder dat de
toelatingshouder significant economische schade ondervindt. Het Ctgb
hanteert deze werkwijze al, desalniettemin zal ik het verzoek in de motie
onder de aandacht van het Ctgb brengen. Ook zal ik het tweede deel van de
motie te zijner tijd bij de evaluatie van de Europese Verordening gewasbeschermingsmiddelen aan de orde stellen.

2

Kamerstuk 27 858 nr. 129

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3