ï,-"12;r.7Vlti71.t21g41tr,.1ri'(,4iv.t;1;,11í:,nW.Al4jï6,..2;

Overlegorgaan Goederenvervoar

Arn

de Minister van VeÍkeer en WateÍstaat
de heer ir. C.M.P.S. Eurlings en
de Staatssecretaris van Verkeer en WateÍstaat

mevrouw f.C. Huizinga - Heringa
Postbus 20901
Cont cfperoon

Doorkiesnummer

Datum

Bijlage(n)

27 augustus 2008

I

Ons kenmerk

Uw kenmêík

ocv-200q-s0s
Ondetr,verp

OGV rapport over Beleidsbrief Duurzame Zeehavens

Geachte heer Eurlings en mevrouw Huizinga,
Het Overlegorgaan GoedeÍenvervoer (OGV) biedt u bij deze zijn rapport aan over de
Beleidsbrief Duurzame Zeehavens.

Met vriendelijke groet.

mr. P.l. Biesheuvel
voorzitter OGV (waarnemend)

Konin8sk de 4 2596 AA Dên HaagTelebon 07o-35r8999 Tetehr 07G3519393 wwwoveÍlegvenw.nl

r;! 1i e t't í: faq ? r" a rt 4 :1',t'c : it ;: ri r ij :t W 4 zii ï <i t t e t,

Overle gorgaan Goederenvervoer

Rapport Beleidsbrief Duurzame Zeehavens Aususrus zo08
Datum behandeling Ovw: juni/juli 2008
Kenmerk: OVW-2008-502

Aanleiding
Het ministeÍie van Verkeer en Waterstaat heeft het Overlegorgaan Goederenvervoer
(OGV) advies gevraagd over de concept-beleidsbrief Duurzame Zeehavens. In september
2007 heeft al een gezamenlijke consultatiebijeenkomst van het OGV en de Nationale
Havenraad (NHR) over duurzame zeehavens plaatsgevonden, waarvan het resultaat als
input is gebruikt voor de Beleidsbrief Duurzame Zeehavens. Tijdens de
consultatiebijeenkomst werd afgesproken dat het OGV zou adviseren over het eindconcept van de beleidsbrief voordat deze naar de Tweede Kamer gezonden wordt. In
een digitale ronde is het OGV om advies gevraagd. Dit rapport is opgesteld op basis van
de binnengekomen reacties ín de digitale ronde over de concept-beleidsbrieft.
Advies
Het OGV kan inÍemmen met de hoofdlijnen van het concept Beleidsbrieí Duurzame
Zeehavens (BDZ). De gepresenteerde vrsie, de doelstellingen en rolverdeling tussen

betrokken partiien wordt door het merendeel van de OGV deelnemers onderschreven.
Een aantal deelnemers (met name de rederiien, gesteund door werknemers in de
zeevaart) heeft opmerkingen over de opzet en invulling van de beleidsbrief- Deze
betreffen de volgende onderwerpen:
de Beleidsbrief Zeevaart (Bil en de BDZ sluiten niet voldoende op ell<aar aan,
met name op het gebied van:
luchtl<waliteit en emissies in de zeehavens en zeevaart;
internaliserinS van externe l<osten: de BZ vermeldt dit niet, terwijl de
BDZ stelt dat Nederland doorberekening voor alle modaliteiten wil
Invoeren:
"social responsibility" wordt wel aangekondigd als onderwerp (titelblad), maar
komt in de beleidsbrief nauwelijks aan de orde;
er mist nog een concrete invulling van het voorgestelde innovatieprogramma
duurzame zeehavens, opdat de gestelde doelen sneller bereikt l<unnen worden;
voor de vorige Beleidsbrief Zeehavens (2004) heeft geen evaluatie
plaatsgevonden, en de invloed van die beleidsbrief op de nieuwe beleídsbrief is
niet duidelijk.

-

o
o

-

-

-

Op deze punten, evenals op een aantal meer gedetailleerde opmerkingen wordt in de
toelichting hieronder nader ingegaan.

De volgende OGV delnemers hebben een reactie ingebracht: IO/NR, Nautilus, CEOB/ONS, CBRB en Xamer van Koophandel

Amsterdam

l(onin8rkadc 4 2596 AÁ Den Hà.9 TêleÍoon 070.35r8999 Í€lefax 070-15!9t939393 wwwoverlegvenw nl

í.i'; i:: r i r: r:.:: r ft ;i r i 1 7 i ! g 7

l<.

t1 ;;1

7 íit,:' Vi 4

i..

r: í'i i í, &';

Overlegorgaan Goederenvervoer

Rapport blad 2 van 5

Toelichting
Over een aantal aspecten van de beleidsbrief zijn door OGV deelnemers meer specifieke
opmerl<ingen gemaal<t. Het betreft met name opmerl<ingen van de reders en
werknemers in de zeevaart (KVNR en Nautilus), evenals een aantal opmerl<ingen vanuit

de binnenvaart (CBRB en CBOB/ONS) en het (regionale) bedrijfsleven (l(amer van
Koophandel Amsterdam). Het commentaar is hieronder per onderwerp weerSegeven.
M i lie up resta ties zee vad rt

Wat betreft milieuprestaties van de zeevaart is naar de mening van de reders de BZ
leidend. De reders spreken er dan ook hun verwondering over uit dat ongeveer twee
maanden na het aanbieden van de BZ aan de Tweede Kamer, eÍ nu een BDZ is waarvan
de focus sterk lig op de luchtkwaliteit zeevaart (zie blz. 16 BDZ). Dit roept vÍagen op
over de reikwijdte van het zeehavenbeleid, en leidt tot een zeer verschillende toonzetting
wat betreft de milieuprestaties van de zeevaart en op essentiële onderdelen zelfs tot
afwijken de beleidsvoornemens.
De teneur van de BDZ is volgens de reders (sterk) negatief over de zeevaart, terwijl de

Beleidsbrief Zeevaart ook de ontwikl<elingen ten goede presenteert. Een meer gelijke
toonzetting in beide beleidsbrieven zou een goede zaak zijn. Als voorbeeld hierbij kan
genoemd worden Tabel I op blz. 10 BDZ, díe gebaseerd is op een studie uit 2002. De
meest recente besluiten van de IMO over het fors terugdríngen van het zwavelgehalte
zijn hierin niet meegenomen, zodat deze tabel en de begeleidende tekst een te negatieve
toon zet. Een ander voorbeeld is de bijdrage van de zeevaart aan de totale CO2 uitstoot,
die volgens de beleidsbrief zeevaart 2- 4% beilaagt. Deze constatering heeft ín de
beleidsbríef zeehavens geen plaats gekregen, zodat er volgens de reders eenzijdig en
negatief beeld gepresenteerd over de emissies van de zeescheepvaart. Dit betekent
overigens niet dat reders het verder verbeteren van de milieuprestaties niet
onderschrilven.
In zeehavens l<omen alle modaliteiten samen: zeevaart, rail, weg, binnenvaart en
buisleidingen. In de beleidsbrief staan over binnenvaart en rail hele beperkte passages
over de inspanningen die worden gedaan om emissies terug te dringen, maar weinig
over prognoses tot 2040 oí 2050 met betrekking tot de autonome ontwikkeling van de
emissies. Voor de zeevaart staan deze prognoses er juist prominent in. Dit leidt bij
ellraar tot een onevenwichtig overallbeeld van alle modaliteiten, zo stellen de reders.
lnternaliseren externe kosten : voorafgaande consultatie zeevadrtsector wenseliik
In de concept-beleidsbrief wordt op bladzijde 23 (punt 4.2.5) aangekondigd dat
Nederland inzet op het internaliseren van externe l<osten in alle transportmodaliteiten.
Dit onderwerp is in de Beleidsbrief Zeevaart echter niet aan de orde gekomen, en is nog
volop in discussie in de nationale en internationale zeevaartgremia. Aankondiging van

(J v ::: t 1 +

g* r í:, ;t t: q n \j q it g g 7 4 íI'"ri ;i1 4 r'" I a ;Ji,
7

Overlegorgaan 6oederenvervoer

Rapport btad 3 van 5

dit beleid op deze wifze in deze beleidsbrief doorkruist deze discussies- Consultatie van
de zeevaartsector heeft nog niet plaatsgevonden en is zeer wenselijl<. De reders willen

hierover dan ook overleg voerên met het ministerie.
Emission Trading System
In de BDZ wordt het Emission TradÍng System (ETS) vermeld (blz. 27). Hoewel er geen
concrete uitspraken worden gedaan of het kabinet nu al een besluit wil nemen om de
zeevaart in het ETS op te nemen, suggereert de tekst in de BDZ naar de mening van de
reders dat dit een goed idee is. Daarmee wordt vooruit gelopen op lopende nationale en
internationale discussies. Bovendien stellen de reders dat de vermelding dat de IMO ETS
als "interessant en veelbelovend" zou zien, inmiddels achterhaald is. Daarmee heeft ETS
internationaal minder steun dan gesuggereerd wordt.
So ci a I respo nsi bi li ty o n th reekt i n h o u de lij k

Op de titef pagina van de BDZ íaat op één van de bladen van de schroeÍ"social
responsibility" vermeld, tenriil dit onderwerp níet aan de orde ltomt in de BDZ.
Verscheidene OGV deelnemers (reders, werl<nemers in de zeevaart en binnenvaart)
vinden dit jammer en willen aandacht vragen voor het zeer moeiliik aan wal kunnen
gaan door zeevarenden om te passagieren, en van het bezoel<en van zeevarenden aan
boord van schepen door familieleden idit geldt ooh voor werknemers in de
binnenvaart). Door de werknemers in de zeevaart is inmiddels een speciaal meldpunt
opgericht om problemen op dit gebied centraal te registreren, in overleg met de overheid
op te lossen en advies te geven aan betrokl(enen.
Door de strenge securitywelgeving (zoals door de havenautoriteiten geïmplementeerd) is
walverlof en familiebezoek een administratief erg moeilijlt te regelen zaal< geworden. De
Inspectie V&W (lVW) erhent dit, maar beroept zich op de bestaande regelgeving. De
aanbeveling van de IVW om e-mailadressen te veígaren van portiers op haventerreinen
zodat bezoek van tevoÍen l<an worden aangemeld, is volgens de reders geen oplossing
voor de problemen. De afname van de aantrekkeliikheid van beroepen in de zeevaart
door (onder andere) deze moeizame gang van zaken willen zij stoppen. Daarom roepen
de reders de gezamenlijke Nederlandse havenautoriteiten op met eenvoudige en
nationaal werl<ende oplossingen te komen; agendering op de agenda van de NHR is

daarbii een eerste íap.
Evaluatie beleídsbrief zeehavens 2004 ontbreekt
Het is volgens de reders opvallend dat er op geen enkele wijze een evaluatie is geweest
van de vorige beleidsbrief zeehavens uit 2004. De brief wordt genoemd maar verder
heeft het geen enl<ele invloed gehad op de thans voorliggende tekst van de BDZ.
Co n c retise ri ng i n n ova tiep rogra m ma

ln de beleidsbrief ontbreekt nog een concrete invulling/toezegging van het voorgestelde
innovatieprogramma duurzame zeehavens om gewenste ontwikkelingen op dit gebied te

I

ilv :::r\t g"+rt.;:r:? *''si r: ti<+ tt t: r: ti V,j 4Zt':.)'t r tl

!"

Overlegorgaa n Goederenvervoer

Rapport brad 4 van 5

kunnen versnellen. Nu staat er in de beleidsbrief nog dat dit programma "in beraad" is
(zie blz. 20 BDZ), terwijl een nadere concretisering wel gewenst ís.
Level playíng lleld

In de BDZ staatop bladzijde 27 een zin die overeen l<omt met die in de BZ, waarbii
echter de (cruciale) woorden "met behoud van het level playing field" zijn weggelaten.
De reders dringen erop aan deze omissie te corrigeren, juist ook omdat een
level playing freld geboden is wat betreft de implementatie van en toezicht op de
naleving van het klimaatregime na 2012.

Anti-fouling
Bij punt 4.8 van de BDZ is geen aandacht voor het van kracht worden van het verbod op
tinhoudende antífouling(lMO regelgeving) en zijn de aangekondigde maatregelen op het
terrein van de HavenonWangsinstallaties (HOF's) veel minder in aantal dan op eerdere
antwoorden van Tweede Kamervragen (antwoorden van 30 mei 2008.) De tekst van de
BDZ moet hier (naar de mening van de reders) in lijn gebracht worden met de
antwoorden op de Kamervragen.
Ha vengelden en Íina n ciering

De binnenvaartorganisaties tekenen bezwaar aan tegen de verhoging van havenliggelden

met 10% per 2010 voor schepen die de CCR fase ll emissregrens niet kunnen halen. Per
2025 zouden deze schepen zelfs geheel uit de Nederlandse havens geweerd kunnen
worden; een dergelijke vergaande passage zou men (nog) niet in de BDZ moeten
opnemen. Het zou verder aanbeveling verdienen het "milieukenmerk binnenvaart", dat
momenteel in ontwil<keling is, in de BDZ te vermelden. In algemene zin zou de
binnenvaart verder graag zien hoe de projecten die in de BDZ genoemd worden
gefinancierd worden.
S c h e ep s a fva ls to ífe n ve rd rag

De binnenvaart maakt zich zorgen over de toekomstige verplichting vuilwater af te geven

conform Scheepsafvalstoffenverdrag. Uit een enquête die is uitgevoerd onder CBRB leden
(ledengroep personenvervoer) zijn diverse problemen naar voren gel<omen. Geadviseerd

wordt daarom hierover een project op te nemen in bijlage 1 bij de BDZ. CBRB, CBOB en
ONS geven aan graag betrol<ken te worden bij mogelijke pilots hierover (bijvoorbeeld in
Amsterdam en Rotterdam).
E[íi c iën t I ogisti ek p roces
Het beleid ten aanzien van zeehavens moet erop gericht zijn onnodige
scheepsbewegingen te voorl<omen, door een efficiënt logistiel< proces van de verladende

en lossende bedrijven. Het wacht- en ligplaatsbeleid speelt hierin een cruciale rol
spelen, waarbij aan de ontvangers en verwerkers van lading meer verantwoordelijkheid
gegeven moet worden.

*v *r1*g*r ga*e n $ erke* r ** W at*r *raaí
Overlego6aa n Goederenvenroer

Rapport btad 5 van 5

Tot slot
Het OGV veaoekt de minister en staatssecÍetaris dit advies te betrekken bij de
vaststelling van de beleidsbrief "DuuÍzame Zeehavens" door het kabinet. Het OGV zal
graag een constructieve bijdrage blijven leveren aan de nadere invulling en uitwerking
van de beleidsvisie en is tot verder overleg graag bereid.
HET OVERTEGORGMN GOEDERENVERVOER

Met vriendelijke groet,

r*r. F.l. Bi**hauyaÍ
(waarnemend) voozitter