Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 182

Wijziging van de Pensioenwet en enige andere
wetten in verband met versterking van het
bestuur bij pensioenfondsen en enige andere
wijzigingen (Wet versterking bestuur
pensioenfondsen)

Nr. 35

GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN DE LEDEN VAN WEYENBERG EN
MADLENER TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER
NR. 29
Ontvangen 21 mei 2013
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
I
In artikel I, onderdeel D, wordt artikel 115a als volgt gewijzigd:
1. Na het tweede lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
2a. De deelnemers- en pensioengerechtigdenraad adviseert het
pensioenfonds desgevraagd of uit eigen beweging over aangelegenheden
die het pensioenfonds betreffen.
2. Het derde lid wordt als volgt gewijzigd:
a. In de aanhef wordt na «deelnemers- en pensioengerechtigdenraad»
ingevoegd «in ieder geval» en aan het slot vóór de dubbele punt
ingevoegd: elk voorgenomen besluit van het pensioenfonds met
betrekking tot.
b. Aan het slot van onderdeel d vervalt: en.
c. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel e door een
puntkomma worden vijftien onderdelen toegevoegd, luidende:
f. het nemen van maatregelen van algemene strekking;
g. wijziging van de statuten en reglementen van het pensioenfonds;
h. vaststelling van het jaarverslag, de jaarrekening en de actuariële en
bedrijfstechnische nota,bedoeld in artikel 145;
i. gehele of gedeeltelijke overdracht van de verplichtingen van het
pensioenfonds of de overname van verplichtingen door het
pensioenfonds;
j. liquidatie, fusie of splitsing van het pensioenfonds;
k. het sluiten, wijzigen of beëindigen van een uitvoeringsovereenkomst;

kst-33182-35
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 35

1

l. het omzetten van het pensioenfonds in een andere rechtsvorm,
bedoeld in artikel 18 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek;
m. een overeenkomst van uitbesteding;
n. samenvoeging van pensioenfondsen als bedoeld in de definitie van
ondernemingspensioenfonds in artikel 1;
o. het strategische beleggingsbeleid;
p. de premie;
q. het vaststellen en wijzigen van het toeslagbeleid;
r. vaststelling van een kortetermijnherstelplan als bedoeld in artikel 140
en een langetermijnherstelplan als bedoeld in artikel 138;
s. het terugstorten van premie of geven van premiekorting, bedoeld in
artikel 129; en
t. vermindering van de verworven pensioenaanspraken en pensioenrechten indien toepassing wordt gegeven aan artikel 134.
3. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
5. Het advies van de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad wordt
op een zodanig tijdstip gevraagd dat het van wezenlijke invloed kan zijn
op de in het derde lid bedoelde besluiten.
6. Bij het vragen van advies wordt aan de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad een overzicht verstrekt van de beweegredenen voor het
besluit en van de gevolgen die het besluit naar verwachting voor de
deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden zal hebben.
II
In artikel I, onderdeel D, wordt in artikel 115e na «Het pensioenfonds
deelt» ingevoegd: de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of.
III
In artikel I wordt onderdeel J als volgt gewijzigd:
1. In het eerste onderdeel wordt voor «belanghebbendenorgaan»
ingevoegd: deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of.
2. In het tweede onderdeel wordt «Het belanghebbendenorgaan»
vervangen door «De deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of het
belanghebbendenorgaan», wordt «artikel 115c, eerste lid» vervangen door
«artikel 115a, 2a-de lid onderscheidenlijk artikel 115c, eerste lid» en wordt
na de dubbele punt ingevoegd: de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of.
3. In het derde onderdeel wordt voor «het belanghebbendenorgaan»
ingevoegd: de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of.
IV
Artikel I, onderdeel K, komt te luiden:
K
Artikel 218 komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 35

2

Artikel 218. Beroep minderheid deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of belanghebbendenorgaan bij ondernemingskamer
1. Een gedeelte van de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of
het belanghebbendenorgaan dat ten minste 30% van de leden omvat kan
bij de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam beroep
instellen tegen een besluit betreffende een aangelegenheid als bedoeld in
artikel 115a, derde lid, onderscheidenlijk artikel 115c, tweede lid, indien:
a. de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of het belanghebbendenorgaan met betrekking tot dat besluit niet voorafgaand in de
gelegenheid is gesteld advies uit te brengen;
b. dat besluit niet in overeenstemming is met het advies van de
deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of het
belanghebbendenorgaan;
c. feiten en omstandigheden bekend zijn geworden die, waren zij aan de
deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of het belanghebbendenorgaan bekend geweest ten tijde van het uitbrengen van het advies,
aanleiding zouden kunnen zijn geweest om dat advies niet uit te brengen
zoals het is uitgebracht; of
d. dat besluit niet in overeenstemming is met het eerder uitgebrachte
advies van deze minderheid.
2. Artikel 217, tweede tot en met elfde lid, is van overeenkomstige
toepassing.
Toelichting
Adviesrecht
Het doel van een pensioenfonds is het zorgen voor goede pensioenen
voor de verzekerden van het fonds. Het fonds beheert daartoe uitgesteld
loon van de verzekerden. Het zijn daarom primair de verzekerden die
– binnen het kader van de wet – bevoegd en verantwoordelijk dienen te
zijn met betrekking tot alle belangrijke inhoudelijke en procedurele
besluiten van het fonds, want die besluiten raken hen direct. Daartoe dient
de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad over alle belangrijke
besluiten een adviesrecht te krijgen. Zo’n adviesrecht bestaat in de
huidige situatie wel voor de deelnemersraad. Echter, in dit wetsvoorstel
ontbreekt een adviesrecht voor de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad. Dit amendement brengt daar verandering in.
De in de Nota naar aanleiding van het verslag gegeven argumentatie
voor het niet toekennen van adviesrechten aan de deelnemers- en
pensioengerechtigdenraad is niet sterk. Het argument dat pensioengerechtigden vertegenwoordigd zijn in het bestuur, waardoor verdere
medezeggenschap voor deze groep niet nodig zou zijn, sterker nog,
ongewenst is, tast echter tevens de medezeggenschapspositie van
werknemers aan. Dit argument miskent voorts het verschil tussen de
collectieve bestuursverantwoordelijkheid en de rol van de deelnemers en
pensioengerechtigden bij de behartiging van deelbelangen in de
deelnemers- en pensioengerechtigdenraad. Het is niet voldoende om de
adviesfunctie over te laten aan een raad van toezicht of visitatiecommissie, welke bestaat uit buitenstaanders die zelf niet worden geraakt
door die besluiten.
Voorts zijn besturen doorgaans klein. Er zitten slechts enkele
deelnemers en pensioengerechtigden in. Het is daardoor onmogelijk de
diversiteit van de populatie van verzekerden van een fonds in het bestuur
te vertegenwoordigen. De diversiteit kan in de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad veel beter tot zijn recht komen. Iedere specifieke groep
heeft zicht op de eigen problemen die in de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad wel gesignaleerd kunnen worden. Daarom is het van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 35

3

belang dat de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad geconsulteerd
wordt voorafgaande aan belangrijke besluiten.
Beroepsrecht
Het beroepsrecht beoogt een rechterlijke uitspraak te kunnen verkrijgen
indien twijfel bestaat over de vraag of het fondsbestuur aan de wettelijke
plicht tot evenwichtige belangenbehartiging in het pensioenbeleid
voldoende inhoud heeft gegeven. De deelnemers- en pensioengerechtigdenraad is bij uitstek het orgaan dat in aanmerking komt om daartoe het
initiatief te nemen, omdat in dit orgaan de diversiteit in de samenstelling
van het verzekerdenbestand het beste tot uitdrukking kan komen.
Zoals dat thans – ingevolge artikel 217 van de Pensioenwet – ook geldt
voor de deelnemersraad, regelt dit amendement dat in de nieuwe
wetgeving ook aan de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad een
beroepsrecht toegekend wordt. Dat ligt in de rede, nu in het voorliggende
wetsvoorstel bij paritair bestuurde pensioenfondsen de deelnemersraad
wordt omgevormd tot een deelnemers- en pensioengerechtigdenraad en
bij pensioenfondsen met onafhankelijke besturen het belanghebbendenorgaan in het wetsvoorstel wél een beroepsrecht krijgt.
Doordat in dit amendement ook is voorgesteld om aan de deelnemersen pensioengerechtigdenraad soortgelijke adviesbevoegdheden toe te
kennen als die de huidige deelnemersraad thans heeft, blijft het beroepsrecht voor de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad gekoppeld aan
het adviesrecht voor die raad.
Beroepsrecht minderheid van de deelnemersraad
Tevens strekt dit amendement ertoe het wetsvoorstel in overeenstemming te brengen met het onlangs tot wet verheven initiatiefwetsvoorstel van de leden Koşer Kaya en Blok (wet van 23 april 2012,
Staatsblad 2012, 203). Deze wet kent aan een minderheid van de deelnemersraad een beroepsrecht toe. Er is geen goede grond om zo kort na
deze wetswijziging dit minderheidsrecht weer te laten vervallen.
Integendeel, nu in het voorliggende wetsvoorstel bij paritair bestuurde
pensioenfondsen de deelnemersraad wordt omgevormd tot een
deelnemers- en pensioengerechtigdenraad en bij pensioenfondsen met
een onafhankelijk bestuur wordt voorzien in de instelling van een
belanghebbendenorgaan, ligt het in de rede het beroepsrecht toe te
kennen aan een minderheid van de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad èn het belanghebbendenorgaan.
Het beroepsrecht beoogt een rechterlijke uitspraak te kunnen verkrijgen
indien twijfel bestaat over de vraag of het fondsbestuur aan de wettelijke
plicht tot evenwichtige belangenbehartiging in het pensioenbeleid
voldoende inhoud heeft gegeven. Besturen zijn klein en lang niet alle
groeperingen (jongeren, ouderen, mannen, vrouwen, etc.) kunnen daarin
zitting hebben. Bovendien worden in het bestuur besluiten genomen bij
meerderheid van stemmen. Het feit dat de geledingen van deelnemers en
pensioengerechtigden zitting hebben in het bestuur garandeert dus niet
dat de besluiten altijd evenwichtig zijn. Daarom blijft de beroepsmogelijkheid voor een minderheid in de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad van essentieel belang.
Van Weyenberg
Madlener

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 182, nr. 35

4