Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1526
Vragen van het lid Mutluer (PvdA) aan de Minister voor Rechtsbescherming
over de voortgang van interlandelijke adoptie (ingezonden 18 januari 2023).
Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen
13 februari 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023,
nr. 1483.
Vraag 1
Herinnert u zich uw brieven over interlandelijke adoptie van 8 februari 2021
en van 2 november 2022?1, 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat de passage uit de eerstgenoemde brief dat «degenen
die reeds over een beginseltoestemming beschikken in de gelegenheid
worden gesteld om hun procedure af te ronden. Dit betreft aspirantadoptieouders die bij vergunninghouders in bemiddeling zijn″ niet anders
gelezen kan worden dan als een belofte aan ouders die al vergevorderd in het
adoptieproces zijn, dat dat proces afgerond kan worden? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 2
In de brief van 8 februari 2021 waaraan u refereert heeft mijn ambtsvoorganger te kennen gegeven dat gedurende de opschorting degenen die reeds over
een beginseltoestemming beschikken in de gelegenheid worden gesteld om
hun procedure af te ronden. Daarbij merk ik op dat er bij een adoptieprocedure geen garantie bestaat op een match en daarmee een adoptie van een
buitenlands kind en dat er verschillen zijn in bemiddelbaarheid tussen
aspirant-adoptiefouders. Om die reden kan het afronden van een procedure,
naast het adopteren van een kind dat in eigen land niet veilig kan worden
opgevangen, ook inhouden dat de procedure eindigt – in het land waar de
aspirant-adoptiefouders staan ingeschreven.

1
2

ah-tk-20222023-1526
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 31 265, nr. 79
Kamerstuk 31 265, nr. 110

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat ook met de passage uit de tweede brief, dat «afbouwen betekent dat er geen nieuwe dossiers meer naar deze landen zullen
worden gestuurd, terwijl er wel naar wordt gestreefd de reeds in de landen
liggende dossiers door te laten lopen»» tenminste de indruk wordt gewekt
dat reeds vergevorderde adoptieverzoeken door de nieuwe bemiddelingsorganisatie (CBO) overgenomen zullen gaan worden? Zo nee, waarom niet?3
Antwoord 3
In mijn brief van 2 november 2022 heb ik inderdaad aangegeven ernaar te
streven de reeds in landen liggende adoptiedossiers door te laten lopen. Dit
betekent evenwel niet dat de periode van afbouw oneindig is en de nieuwe
bemiddelingsorganisatie deze lopende procedures in alle landen gaat
overnemen.
De dossiers in landen van herkomst waarmee de adoptierelatie wordt
voorgezet zullen worden overgedragen aan de centrale bemiddelingsorganisatie (CBO). Vooral vanuit het oogpunt van het belang van het kind kies ik
ervoor om de dossiers die liggen in de landen van herkomst waarmee de
adoptierelatie zal worden beëindigd niet over te dragen aan de CBO. Zoals bij
u bekend, zijn de landen waarmee de adoptierelatie zal worden afgebouwd
de VS, China, Slowakije, Tsjechië, Peru, Colombia, Burkina Faso en Haïti. De
reden hiervoor is verschillend, bijvoorbeeld omdat het Internationaal Verdrag
voor de Rechten van het Kind niet is geratificeerd en/of een land wordt
geacht zelf veilige opvang te bieden en/of omdat er onvoldoende vertrouwen
is rondom de procedures, organisaties en samenwerking met het oog op
kwaliteit, betrouwbaarheid en transparantie.
Momenteel ligt er een zestigtal dossiers in de herkomstlanden waarmee de
adoptierelatie wordt beëindigd. Aan de afbouw geef ik op zorgvuldige wijze
vorm. Dit betekent voor de aspirant-adoptiefouders wier dossier in een
dergelijk land ligt dat zij op twee wijzen hun adoptieprocedure kunnen
voorzetten. Zij kunnen overstappen naar een land waarmee de adoptierelatie
zal worden voortgezet en waarvoor de CBO zal bemiddelen. Of zij kunnen
ervoor kiezen om gedurende de periode van afbouw hun procedure voort te
zetten in het land waar hun dossier nu ligt, waarbij de huidige vergunninghouders de door hen gestarte bemiddeling verrichten. De vergunninghouders
zullen tot eind 2025 in de gelegenheid worden gesteld af te bouwen. De
verwachting is dat er vanaf medio 2025 geen matches meer plaatsvinden in
landen van herkomst waarmee de adoptierelatie wordt beëindigd, willen de
huidige vergunninghouders deze bemiddeling nog op een zorgvuldige manier
kunnen afronden in 2025.
Vraag 4
Klopt het dat het besluit om het VS adoptieprogramma af te gaan bouwen
gaat betekenen dat de adoptieprocedures niet meer kunnen worden
voortgezet nadat de vergunning van A New Way (de huidige vergunninghouder) afloopt en dat de lopende adoptieprocedures niet worden overgenomen
door de nieuwe bemiddelingsorganisatie (CBO)? Zo ja, hoe strookt dit met de
eerder gedane harde toezeggingen die veel ouders in een lopende procedure
hadden gerustgesteld, namelijk dat ouders in de gelegenheid zouden worden
gesteld om hun procedure af te ronden? Waarom worden de lopende
adoptieprocedures van of uit de Verenigde Staten niet door CBO overgenomen? Zo nee, wat klopt er dan niet?
Antwoord 4
De VS is één van de acht landen van herkomst waarmee de adoptierelatie
wordt afgebouwd. De redenen hiervoor zijn weergegeven in de landenselectie
die ik in november 2022 aan uw Kamer zond. Het is juist dat de in de VS
liggende adoptiedossiers – en die in andere landen waarmee de adoptierelatie niet wordt voorgezet – niet zullen worden overgenomen door de CBO.
Zoals hierboven benoemd, hecht ik er aan dat adopties uit landen waarmee
de adoptierelatie wordt beëindigd niet oneindig (kunnen) blijven voortduren.
Ook wil ik de nieuw op te richten CBO niet belasten met de dossiers uit de

3

A new way, «Nieuwe CBO adoptie: Minister kiest voor afbouwscenario», www.anewway.nl/
nieuws/nieuwe-cbo-adoptie-Minister-kiest-voor-afbouwscenario/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

landen van herkomst waarmee de adoptierelatie wordt beëindigd, bovenop
de adoptieprocedures in landen waarmee de adoptierelatie wordt voortgezet.
Ik vind het van belang dat met de start van de CBO een zichtbare breuk met
het verleden wordt gerealiseerd en ik wil niet het risico nemen dat de CBO
(gelijk) wordt overbelast.
Het niet belasten van de CBO met de dossiers die in landen van herkomst
liggen waarmee de adoptierelatie wordt beëindigd houdt overigens niet in
dat de adoptieprocedures van deze aspirant-adoptiefouders per direct
stoppen. Hun adoptieprocedure kan tot medio 2025 doorlopen in het reeds
verkozen land van herkomst bij de huidige vergunninghouders. Tijdens deze
periode moet een zorgvuldige afbouw plaatsvinden bij de vergunninghouders, waarbij ik ze in redelijkheid financieel ondersteun. Een alternatief is dat
deze aspirant-adoptiefouders beslissen over te stappen naar een herkomstland waarmee de adoptierelatie wel zal worden voorgezet en waarvoor de
CBO zal bemiddelen.
Ik ben van oordeel dat hiermee met respect voor de kaders van het nieuwe
adoptiesysteem invulling wordt gegeven aan de uitspraak dat de gelegenheid
wordt geboden dat procedures kunnen doorlopen. Ik realiseer me ook dat dit
wellicht niet de manier is die aspirant-adoptiefouders zelf zouden hebben
gekozen en dat zij mogelijk teleurgesteld zijn. Dit vind ik oprecht vervelend
voor hen.
Vraag 5
Hoeveel ouders hebben te horen gekregen dat lopende adoptieprocedures
toch niet door CBO overgenomen gaan worden? Uit welke landen zouden de
adopties moeten plaatsvinden?
Antwoord 5
Voor zover mij bekend heeft één vergunninghouder aan aspirantadoptiefouders die hun dossier in een land hebben liggen waarmee de
adoptierelatie wordt beëindigd laten weten dat deze dossiers niet worden
overgenomen door de CBO. Het gaat daarbij om 38 dossiers die op dit
moment in de VS liggen.
Vraag 6
Deelt u de mening dat de afbouw in deze overgangsfase zorgvuldig moet
gaan en dat daar de tijd voor moet worden genomen? Zo ja, hoe gaat u dit
bewerkstelligen?
Antwoord 6
Zoals u uit mijn reactie op vorengaande vragen kunt opmaken, vind ik ook
dat de overgangsfase zorgvuldig moet verlopen. We nemen daar dan ook de
tijd voor. De komende drie jaar zal worden gewerkt aan de afbouw bij de
huidige vergunninghouders. Zij zullen in de gelegenheid worden gesteld om
gedurende de periode van afbouw tot in 2025 dossiers die in landen liggen
waarmee de adoptierelatie zal worden beëindigd verder te behandelen en af
te ronden.
Vraag 7
Bent u bereid om na te gaan hoe het CBO deze dossiers alsnog kan overnemen nadat de vergunning van de huidige bemiddelingsorganisaties voor
interlandelijke adoptieprocedures afloopt? Zo nee, bent u bereid om een
andere werkbare oplossing hiervoor te bedenken met uiteraard altijd oog
voor het kind? Zo ja, hoe ziet u dat voor zich?
Antwoord 7
Nee, ik ben niet bereid om na te gaan hoe de CBO alsnog dossiers kan
overnemen uit landen waarmee de adoptierelatie wordt beëindigd. Hier heb
ik over nagedacht, maar om redenen zoals beschreven in mijn antwoord op
vraag 4, niet voor gekozen. Ik meen een werkbare oplossing, met oog voor
het kind, te hebben gevonden in de mogelijkheid om tot medio 2025 de
adoptieprocedure te kunnen voortzetten in het verkozen herkomstland en de
optie van een overstap naar een land waarmee de adoptierelatie nog wordt
voorgezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3