Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3315
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën over het
recht op toeslagen in combinatie met wezenpensioen (ingezonden 7 mei 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst) (ontvangen 29 juni 2020).
Vraag 1, 2, 3, 6, 7
Kunt u reageren op de situatie van de pleegmoeder wiens pleegkind een
wezenpensioen ontving en hierdoor het recht op huurtoeslag met terugwerkende kracht verloor?1
Deelt u de mening dat het onverteerbaar is dat het recht op toeslagen
verdwijnt als het inkomen van inwonende kinderen wordt meegerekend?
Deelt u de mening dat dit zeker geldt op het moment dat een inkomen dat
überhaupt niet moet worden meegerekend, zoals in het betreffende geval een
door de voogd verstrekt wezenpensioen, de oorzaak is van het verdwijnen
van het recht op toeslagen?
Deelt u de mening dat een weeskind niet op deze manier emotioneel belast
moet worden met deze financiële gevolgen van haar wees zijn?
Waarom worden inkomsten die sowieso als bijzondere inkomsten moeten
worden beschouwd niet automatisch als dusdanig gerekend bij de definitieve
aangifte zodat onterechte terugvordering wordt voorkomen?
Kunt u aangeven of de verlengde bezwaartermijn inderdaad zal worden
toegepast op het betreffende geval?
Antwoord 1, 2, 3, 6, 7
Hoewel ik niet op individuele casussen kan ingaan, geldt in zijn algemeen
voor thuiswonende (pleeg)kinderen tot 23 jaar een inkomensvrijstelling
(€ 4.964,– in 2020). Naast deze algemene vrijstelling kan de belanghebbende
verzoeken om bepaalde bijzondere inkomens buiten beschouwing te laten
voor de inkomenstoets van de huurtoeslag. Dit geldt onder meer voor
wezenuitkeringen die met toepassing van artikel 49 van de Algemene
nabestaandenwet aan een ander dan de wettelijke vertegenwoordiger van het
kind betaalbaar zijn gesteld.
Tot voor kort gold voor een verzoek tot het buiten beschouwing laten van
bijzonder inkomen een termijn van zes weken voor de toeslagontvanger na
de definitieve berekening voor desbetreffend toeslagjaar (de bezwaartermijn).

1

ah-tk-20192020-3315
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

«Gestraft voor bieden warm nest», De Stentor, 6 mei 2020, p. 11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

In de praktijk is gebleken dat deze termijn erg kort is, mede omdat de
regeling als complex kan worden ervaren. Bovendien kunnen de financiële
gevolgen van het te laat indienen van een dergelijk verzoek groot zijn,
bijvoorbeeld doordat huurtoeslag moet worden terugbetaald. Om te
voorkomen dat huishoudens als gevolg van de korte termijnen onnodig
(huurtoeslag mislopen, is in overeenstemming met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de termijn voor deze verzoeken met het
Verzamelbesluit Toeslagen van 17 april 2020 (nr. 2020–72441)2 verruimd tot
vijf jaar na het verstrijken van de laatste dag van het berekeningsjaar.
Belanghebbenden kunnen daardoor tot 31 december 2020 verzoeken
bijzonder inkomen voor het berekeningsjaar 2015 buiten beschouwing te
laten voor de huurtoeslag. Zo kunnen belanghebbenden die door de korte
termijn eerder geen gebruik hebben gemaakt van de regeling, alsnog een
beroep hierop doen.
Ook na deze wijziging blijft het wel noodzakelijk dat een belanghebbende zelf
een aanvraag tot het buiten beschouwing laten van bijzonder inkomen doet.
Op basis van uitsluitend de beschikbare informatie uit de aangifte is het voor
de Belastingdienst niet mogelijk vast te stellen of een bepaald inkomen
kwalificeert als bijzonder inkomen. Met het verruimen van de termijnen
krijgen belanghebbenden aanzienlijk meer tijd om (alsnog) een beroep te
doen op de regeling.
Vraag 4, 5, 8
Kunt u verklaren waarom de betreffende pleegouder naar eigen zeggen twee
jaar bezig is geweest om duidelijkheid te krijgen over de situatie maar dat de
Belastingtelefoon niet in staat bleek die te bieden? Is de Belastingdienst
voldoende toegerust om de complexiteit van het belastingstelsel toe te
lichten aan burgers en kleine bedrijven?
Hoe vaak komt het voor dat burgers en bedrijven twee jaar of langer geen
antwoord op hun vragen krijgen? Hoe vaak komt dit voor bij multinationals?
Kunt u een verklaring geven voor het verschil in «dienstverlening»? Welke
beleidskeuzes liggen hieraan ten grondslag?
Waarom moet ieder kafkaësk probleem dat zich voordoet bij de Belastingdienst via de media worden aangekaart om een oplossing te forceren?
Antwoord 4, 5, 8
Zoals eerder aangegeven kan ik niet op individuele casussen ingaan. Als het
zo is dat iemand twee jaar geen antwoord krijgt op zijn of haar vraag, is dat
natuurlijk niet goed. In zijn algemeenheid kunnen burgers en ondernemers en
hun intermediairs vragen stellen aan de Belastingtelefoon. Als het gaat om
een complexe situatie die de medewerker van de Belastingtelefoon niet direct
kan beantwoorden, wordt de beller aangeboden om teruggebeld te worden
door een inhoudelijk specialist. Het hangt van de complexiteit van het
vraagstuk af hoe snel een burger of ondernemer duidelijkheid kan worden
verschaft over zijn situatie. Voor de dienstverlening van de Belastingdienst
aan burgers en ondernemers en de keuzes die hieraan ten grondslag liggen
verwijs ik graag naar het jaarplan 2020.
Signalen van burgers die zich niet gehoord voelen door de Belastingdienst of
niet tevreden zijn over de dienstverlening nemen wij uiteraard altijd serieus.
In dat kader verwijs ik ook graag naar het externe onderzoek dat de Staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst en ik hebben uitgezet
om te komen tot een fundamentele transformatie van de dienstverlening en
interactie bij de Belastingdienst, Toeslagen en Douane. Op dit moment is dat
onderzoek in volle gang, over de uitkomsten daarvan en de maatregelen die
we daaraan zullen verbinden zal ik u uiteraard informeren.

2

Staatscourant 22 april 2020, nr. 22720

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2