> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag

Gemeente 's Hertogenbosch
Postbus 12345
5200 GZ 's Hertogenbosch

Directie Jeugd
Bezoekadres:
Parnassusplein 5
2511 VX Den Haag
T 070 340 79 11
F 070 340 78 34
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
www.rijksoverheid.nl
Inlichtingen bij

Datum
Betreft

16 juli 2018
Reactie brief objectief verdeelmodel Jeugd en wijzigingen
Wlz

Kenmerk
Uw brief
7788964

Geachte portefeuillehouders in de regio Noordoost-Brabant,
Op 20 maart jl. heeft u mij een brief gestuurd om aandacht te vragen voor de
gevolgen voor de jeugdigen in uw regio van de invoering van het objectief
verdeelmodel en wijzigingen in de Wlz. In deze brief zal ik ingaan op de door u
aangedragen punten, waarbij ik ook input gebruik die uit het gesprek is gekomen
dat op 7 juni jl. heeft plaatsgevonden tussen mijn medewerkers en medewerkers
van de gemeenten ’s Hertogenbosch en Oss.

Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de datum
en het kenmerk van deze
brief.

Allereerst wil ik u complimenteren met uw extra inzet op de transformatie in uw
regio. Het is goed om te weten dat u sinds 2016 bezig bent met de transformatie,
hier al de nodige ideeën over heeft en er extra budget voor vrijgemaakt is. In dit
kader wil ik u wijzen op het transformatiefonds waarvan de spelregels onlangs zijn
gepubliceerd. Om in aanmerking te komen voor transformatiebudget dient een
jeugdzorgregio eenmalig een meerjarig transformatieplan in, waarin op zijn minst
één van de actielijnen uit het ‘Actieprogramma Zorg voor de Jeugd’ is uitgewerkt.
Wat betreft de door u aangedragen punten draagt u als eerste aan dat u na de
zomer van 2017 werd geconfronteerd met een rijkskorting op uw regionale budget
van € 8,8 miljoen door de invoering van het objectief verdeelmodel en vraagt u
om een oplossing hiervoor.
De korting die u aandraagt ziet op het verschil in budget dat gepresenteerd is in
de meicirculaire 2017 t.o.v. de decembercirculaire 2016. De korting bestaat uit
twee onderdelen die voortvloeien uit de huidige systematiek van het
verdeelmodel. Enerzijds ontvangt uw regio in 2018 aanzienlijk minder budget voor
voogdij en 18+, namelijk € 4 miljoen. Dit budget voor voogdij en 18+ is
gebaseerd op de beleidsinformatie voor uw regio en zou moeten corresponderen
met de gemaakte kosten. Voor twee gemeenten uit uw regio, Grave en Mill en Sint
Hubert, correspondeerden de kosten voor voogdij en 18+ niet met het toegekende
budget. Zij hebben vorig jaar dan ook budget uit de compensatieregeling
toegekend gekregen.
Anderzijds zijn in heel Nederland in totaal meer kosten voor voogdij en 18+
gemaakt. Aangezien het macrobudget jeugdhulp een vast kader is, leidt een
stijging van het budget voor voogdij en 18+, tot verlaging van het objectief
verdeelde budget. Er is sprake van communicerende vaten. De landelijke stijging

Pagina 1 van 3

van het budget voor voogdij en 18+, leidt voor alle gemeenten tot een daling van
het objectieve budget. Voor uw regio betekent dit een daling van zo’n € 3 miljoen.
Deze systematiek hebben we als Rijk, VNG en gemeenten met elkaar afgesproken
en ik erken dat het soms ingewikkeld kan zijn om met de fluctuaties om te gaan
die hieruit voortkomen. Deze beïnvloeding van het objectieve macrobudget zal
met de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel in 2020 verleden tijd zijn. Op
dat moment wordt het gehele jeugdhulpbudget objectief verdeeld en zullen deze
fluctuaties in de toekomst niet meer jaarlijks plaatsvinden.
Er is daarnaast nog een restbedrag in het door u aangegeven tekort en dat heeft
onder andere te maken met de actualisatie van de maatstaven in het objectieve
verdeelmodel. Er wonen misschien minder kinderen in de regio dan een jaar
eerder, of andere kenmerken zoals armoede en het aantal eenouderhuishoudens
zijn afgenomen.

Directie Jeugd

Als tweede punt draagt u aan dat de Wlz beperkt toegankelijk is waardoor er een
grote toename is van het beroep op de (verlengde) jeugdhulp voor deze groep. In
het gesprek dat heeft plaatsgevonden ziet dit punt met name op de groep
kinderen met een licht verstandelijke beperking die beschermd moeten gaan
wonen en waar in de Wmo 2015 volgens u geen rekening mee is gehouden.
Gemeenten zijn op grond van de Wmo 2015 verantwoordelijk voor (jong)
volwassenen met een verstandelijke of licht verstandelijke beperking (VG-er of
LVG-er) die tijdelijk de behoefte hebben aan begeleiding en/of behandeling in een
beschermende woonomgeving. In de septembercirculaire 2016 is hiervoor een
bedrag van € 60,4 miljoen aan het Wmo-budget toegevoegd. Dit was in eerste
instantie onterecht aan het Wlz-budget toebedeeld.
Daarnaast is aangegeven dat jongeren tot 18 jaar minder snel dan verwacht
aanspraak kunnen maken op de Wlz, en daardoor langer onder de
verantwoordelijkheid van gemeenten (Jeugdwet) vallen. Dit signaal is mij bekend.
Al eerder hebben andere gemeenten hier contact over gezocht. In de analyses en
gesprekken (ook tussen gemeenten en het CIZ) die hierover hebben
plaatsgevonden is gebleken dat er vooral sprake is van inregelproblemen en
verschillende verwachtingen, dan dat er een financieel onjuiste verdeling van
budgetten heeft plaatsgevonden. Dit is de reden dat ik met partijen zoals het CIZ
en de VNG in gesprek ben om de samenwerking en kennisuitwisseling tussen
partijen te verbeteren.
Als laatste punt verzoekt u om het objectieve verdeelmodel te bezien op
onbedoelde en onvoorziene gevolgen op regionaal niveau en het model hierop aan
te passen.
Dit is onderdeel van het lopende onderzoekstraject naar de verdeelmodellen in het
sociaal domein dat in opdracht van het ministerie van BZK wordt uitgevoerd.
Het onderzoek borduurt voor op het kwalitatief onderzoek naar de verdeling van
de middelen voor gemeenten in het sociaal domein dat op 30 april 2018 door de
minister van BZK aan de Tweede Kamer is aangeboden.1
In het Bestuurlijk overleg financiële verhoudingen van 23 mei 2018 hebben het
Rijk en VNG gesproken over de noodzakelijke vervolgstappen en is
overeenstemming bereikt over de aanpak en het tijdpad. Besloten is om de
evaluatie te vervolgen met een breed kwantitatief vervolgonderzoek gericht op
een integrale nieuwe verdeling van de middelen in het gemeentefonds voor het
sociaal domein (nieuwe en oude taken) per 2021. In het bestuurlijk overleg is
tevens besloten om voorafgaand aan het kwantitatief vervolgonderzoek eerst een

1

TK 2017-2018, 34477 nr. 35
Pagina 2 van 3

traject te doorlopen om te komen tot een passende en gedragen
onderzoeksmethode. Meer informatie over dit onderzoek is te vinden in de
meicirculaire 2018 en een brief van het ministerie van BZK van 5 juli jl. aan de
Tweede Kamer.

Directie Jeugd

Ik hoop hiermee voldoende te zijn ingegaan op de door uw aangedragen punten.
De daling van het budget in de septembercirculaire 2016 is verklaarbaar vanuit de
systematiek die is afgesproken tussen Rijk, VNG en gemeenten. Totdat de
objectieve verdeelmodellen zijn herzien in het onderzoekstraject kan ik geen
aanpassingen doen voor een individuele gemeente of regio. In het overleg van 7
juni 2018 tussen de gemeenten ’s-Hertogenbosch en Oss en het ministerie is
daarnaast gewezen op een tijdelijke voorziening die is getroffen voor gemeenten
die geconfronteerd worden met een stapeling van tekorten bij de uitvoering van
de taken in het sociaal domein. De omvang van de voorziening is € 200 miljoen
voor 2018.

Met vriendelijke groet,
de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

Hugo de Jonge

Pagina 3 van 3