Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 2011

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR LANGDURIGE ZORG EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 februari 2023
Eerder heb ik uw Kamer laten weten dat het kabinet het schrijnend vindt
dat sommige zorgmedewerkers die tijdens de eerste golf klaarstonden om
voor COVID-patiënten te zorgen, nu ernstige gevolgen ondervinden van
langdurige post-COVID klachten. De urgentie van de problemen van
sommige mensen is mij ten zeerste bekend en daarom zet het kabinet op
verschillende manieren in om hen zo goed mogelijk te ondersteunen.
Tegelijkertijd ben ik mij bewust dat zij al geruime tijd wachten op
duidelijkheid over aanvullende ondersteuning.
In mijn Kamerbrief van 16 december 2022 heb ik (Kamerstuk 25 295,
nr. 1987), mede namens het kabinet, toegezegd om, naar aanleiding van
de voorlichting van de Raad van State, op korte termijn in gesprek te gaan
met de werkgevers- en werknemersorganisaties over een collectieve
regeling voor een specifieke groep zorgmedewerkers, waaraan het kabinet
een gemaximeerde bijdrage zou kunnen doen. Dit vanuit de morele
verplichting die het kabinet voelt om deze groep aanvullend te
ondersteunen.
In deze brief deel ik met u de uitkomst van deze gesprekken en schets ik
het vervolgproces.
Terugkoppeling overleg werkgeversorganisaties
Zoals toegelicht in mijn Kamerbrief van 16 december jl. voelt het kabinet
de morele verplichting om een specifieke groep zorgmedewerkers
aanvullend te ondersteunen. De Afdeling advisering van de Raad van
State (hierna: de Afdeling) wijst echter nadrukkelijk naar de werkgever of
opdrachtgever als de eerste aansprakelijke partij voor de schade die is
ontstaan als gevolg van een ziekte opgelopen tijdens het werk. Maar
aangezien dit in veel gevallen complex is, en de overheid daarnaast ook
een dringend beroep heeft gedaan op zorgmedewerkers, kan een
voorziening worden getroffen ter voldoening van een natuurlijke
verbintenis. Volgens de Afdeling ligt het in dat geval in de rede dat een

kst-25295-2011
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 295, nr. 2011

1

regeling wordt getroffen in het collectieve arbeidsvoorwaardenoverleg.
Daarom zijn zowel de werkgevers- als de werknemersorganisaties voor
het Kerstreces uitgenodigd voor een overleg om de mogelijkheden te
onderzoeken voor medewerking aan een collectieve regeling.
Tot mijn spijt hebben de werknemersorganisaties bedankt voor het
overleg. Met de werkgeversorganisaties, herenigd in de Brancheorganisatie Zorg en Welzijn (BOZ), hebben meerdere constructieve gesprekken
plaatsgevonden. Na een zorgvuldige afweging hebben zij echter laten
weten dat zij niet mee willen en kunnen werken aan een collectieve
regeling. De morele en praktisch gewenste betrokkenheid van werkgevers
zijn volgens hen onvoldoende grond om gehoor te geven aan de oproep
voor een collectieve regeling. Juist vanwege de bijzondere maatschappelijke omstandigheden en de verantwoordelijkheid van de overheid daarbij,
verdient een publieke regeling verreweg de voorkeur, aldus de BOZ.
Daarnaast speelt mee dat zij een aantal grote praktische bezwaren zien bij
de uitvoering van een dergelijke collectieve regeling.
Vervolgproces
Het kabinet blijft uiteraard nog steeds de urgentie voelen om een
specifieke groep zorgmedewerkers aanvullend te ondersteunen. Ook de
Afdeling begrijpt de wens van de overheid om voor deze groep een
voorziening te treffen. Een aantal zorgmedewerkers heeft in de periode
van de eerste golf vanwege het verlenen van zorg veelvuldig en intensief
contact gehad met COVID-patiënten, terwijl nog weinig bekend was over
hoe het virus zich verspreidde en wat de precieze risico’s op besmetting/
overdracht van COVID waren. Zij waren veelvuldig, intensief en onvermijdelijk in de directe nabijheid van (vermoedelijke) COVID-patiënten.
Nu de werkgevers hebben aangegeven dat zij niet met een regeling zullen
komen, tref ik voorbereidingen ten behoeve van een publieke regeling.
Ook daarvoor geldt dat die goed moet werken en uitvoerbaar moet zijn.
Hierbij sluit ik aan bij de afbakening zoals genoemd in mijn brief van
16 december jl, te weten:
Zorgmedewerkers
1) die in de eerste golf van de coronapandemie veelvuldig en intensief
zorg hebben verleend aan COVID-patiënten en/of daar nauw betrokken
bij waren (maart tot en met juni 2020);1
2) die langer dan twee jaar post-COVID klachten ondervinden die zijn
vastgesteld door een arts volgens de op dat moment geldende
beroepslijn2 en als gevolg hiervan minder of helemaal niet meer
kunnen werken, blijkend uit een WIA-beoordeling of vergelijkbaar3, en

1

Het gaat hier zowel om de handen aan het bed – de verpleegkundigen, de verzorgenden en de
artsen die de directe zorg verleenden – als de handen voor het bed – de mensen die op de
werkvloer de zorg mogelijk maakten en daarvoor veelvuldig en intensief verbleven in ruimten
waar voor COVID-patiënten werd gezorgd, bijvoorbeeld diegenen die de kamers van COVIDpatiënten schoonmaakten.
2
In de actuele richtlijn van de NHG gaat het om langdurige klachten na COVID-19, waaronder
vermoeidheid of verminderde inspanningstolerantie, spiermassa- of spierkrachtverlies,
disfunctioneel ademen, cognitieve klachten zoals vergeetachtigheid en moeite met concentreren en/of reuk- en smaakstoornissen. In dit geval gaat het om zorgmedewerkers die deze
klachten langer dan twee jaar ervaren met als gevolg dat zij minder of helemaal niet meer
kunnen werken.
3
Voor ZZP’ers is een WIA-beoordeling niet aan de orde. ZZP’ers zullen op een nog uit te werken
wijze moeten aantonen dat zij al meer dan twee jaar door post-COVID klachten ziek zijn en
hierdoor minder of niet meer inzetbaar zijn voor werk. Zorgpersoneel waarvoor een verlenging
van de loondoorbetaling is afgesproken, kunnen met die verlenging aantonen dat zij een
aanvraag voor een WIA-uitkering hadden kunnen doen en vallen daarmee onder de doelgroep.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 295, nr. 2011

2

3) vanwege een arbeidsrelatie (in vaste dienst, ingehuurd of met een
tijdelijk dienstverband) gedurende de periode van maart 2020 tot en
met juni 2020 werkten voor of in opdracht van een werkgever in de
branches4:
o de verzorgings- en verpleeghuizen5,
o de (universitaire) ziekenhuizen,
o de gehandicaptenzorg,
o de wijkverpleging,
o de geboortezorg,
o de ambulancezorg,
o de intramurale jeugdzorg,
o de justitiële inrichtingen (alleen medisch, BIG-geregistreerd
personeel),
o de intramurale geestelijke gezondheidszorg, of
o de huisartsenzorg.
Zoals u weet vindt er momenteel een kort geding, zoals dat is aangespannen door de werknemersorganisaties FNV en CNV tegen de Staat,
plaats bij de rechter. Hoewel het kabinet de hiervoor genoemde publieke
regeling los ziet van deze juridische procedure, zal bij de nadere
uitwerking ervan de uitkomst van deze juridische procedure waar mogelijk
worden betrokken. Uiteraard zal ik de komende periode alle interne
voorbereidingen treffen zodat geen kostbare tijd verloren gaat. Ook ik zie
namelijk dat deze groep al lange tijd wacht op duidelijkheid.
Tot slot
Na de uitkomst van voornoemde juridische procedure in kort geding,
informeer ik uw Kamer zo spoedig mogelijk over de invulling van een
uitvoerbare publieke regeling.
De Minister voor Langdurige Zorg en Sport,
C. Helder

4

Het defensiepersoneel dat tijdens de eerste golf is ingezet in de reguliere zorg valt ook onder
deze doelgroep.
5
Inclusief eerstelijns verblijf en geriatrische revalidatiezorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 295, nr. 2011

3