Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1348

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 januari 2012
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 8 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Herziening richtlijn erkenning beroepskwalificaties
Fiche 2: Mededeling visie voor passagiersrechten (Kamerstuk 22 112, nr.
1349)
Fiche 3: Verordeningen Pericles 2020 programma (Kamerstuk 22 112, nr.
1350)
Fiche 4: Verordening voortzetting Hercules-programma (Kamerstuk
22 112, nr. 1351)
Fiche 5: Mededeling SESAR (technologische pijler van het gemeenschappelijk Europees luchtruim) (Kamerstuk 22 112, nr. 1352)
Fiche 6: Verordening Europees statistisch programma 2013–2017
(Kamerstuk 22 112, nr. 1353)
Fiche 7: Besluit ITER programma 2014–2018 (Kamerstuk 22 112, nr. 1354)
Fiche 8: Mededeling «kansen voor jongeren»- initiatief (Kamerstuk 22 112,
nr. 1355)
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1348
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

1

Fiche Herziening richtlijn erkenning beroepskwalificaties
1. Algemene gegevens
Titel voorstel: Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en
de Raad tot wijziging van Richtlijn 2005/36/EG betreffende de erkenning
van beroepskwalificaties en de Verordening betreffende de administratieve samenwerking via het Informatiesysteem interne markt
Datum Commissiedocument: 19 december 2011
Nr. Commissiedocument: COM(2011) 883
Prelex:
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/
LexUriServ.do?uri=COM:2011:0883:FIN:NL:PDF
Nr. Impact Assessment Commissie en Opinie Impact Assessment Board:
http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/docs/
policy_developments/modernising/
impact_assesment_part1_SEC1558_en.pdf
Bijlage bij het Impact Assessment:
http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/docs/
policy_developments/modernising/
impact_assesment_part2_SEC1558_en.pdf
Behandelingstraject Raad: Het voorstel voor de herziening van de richtlijn
erkenning beroepskwalificaties zal worden behandeld in de Raad voor
Concurrentievermogen. Een datum is nog niet bekend, waarschijnlijk eind
2012.
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap in nauwe samenwerking met het Ministerie van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie.
Rechtsbasis, besluitvormingsprocedure Raad, rol Europees Parlement,
gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
a) Rechtsbasis
Artikel 46, 53, 62 en 114 van het VWEU
b) Besluitvormingsprocedure Raad en rol Europees Parlement
Gewone wetgevingsprocedure: gekwalificeerde meerderheid in de Raad
en medebeslissingsrecht van het Europees Parlement
c) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
Het voorstel geeft de Commissie de bevoegdheid om volgens de
voorschriften van de artikelen 3(2), 4a(7), 4b(2), 20, 21a(3), 24(4), 25(5),
26(2), 31(2), 31(7), 34(2), 34(4), 35(4), 38(1), 38(4), 40(1), 40(4), 44(2), 44(4),
46(4), 49a(3) en 49b(3) van de ontwerprichtlijn gedelegeerde handelingen
vast te stellen, met name voor het vaststellen van de tarieven voor (delen
van) erkenningsprocedures, de karakteristieken van de vereisten voor de
beroepskaart, het toevoegen van medische specialismen aan annex V, de
specificaties van een gemeenschappelijk opleidingskader en de modernisering van de minimum opleidingseisen voor de zeven beroepen1
waarvoor automatische erkenning geldt omdat deze op Europees niveau
door de lidstaten zijn gecoördineerd.
1

Arts, tandarts, dierenarts, verpleegkundige,
verloskundige, apotheker, architect.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

2

De Raad en het Europees Parlement kunnen de bevoegdheid te allen tijde
intrekken. Tegen gedelegeerde handelingen kan binnen twee maanden
bezwaar worden aangetekend door het Europees Parlement of de Raad.
2. Samenvatting BNC-fiche
De Commissie doet een aantal voorstellen die beogen de richtlijn
erkenning beroepskwalificaties (richtlijn 2005/36/EG) te moderniseren. De
belangrijkste voorstellen zijn de invoering van de digitale Europese
beroepskaart, de digitalisering van de erkenningsprocedures en de
versterking van patiënten- en consumentenbelangen door de invoering
van een alarmsysteem voor onbevoegde beroepsbeoefenaars en
modernisering van de gemeenschappelijke opleidingseisen van de
beroepen in onder meer de zorg waarvoor automatische erkenning
bestaat. Daarnaast wil de Commissie in samenwerking met de lidstaten
het instrument van reglementering rationaliseren door een screening en
evaluatie van alle gereglementeerde beroepen in de Unie.
Nederland vindt het moderniseren van de richtlijn gerechtvaardigd
aangezien deze richtlijn een belangrijk instrument is voor de werking van
de interne markt. Omdat het gaat om mobiliteit van beroepsbeoefenaars
tussen lidstaten is regelgeving op nationaal niveau niet voldoende. Voor
Nederland staat voorop dat maatregelen op een effectieve en proportionele wijze moeten bijdragen aan de verbetering van de erkenningsprocedures. Dit betekent dat de voorstellen voor een aanzienlijk deel kunnen
worden gesteund, bijvoorbeeld het gebruik van het Interne Markt
Informatiesysteem (hierna: IMI) om digitale erkenningsprocedures
mogelijk te maken, het voorstel om een digitale Europese beroepskaart
hieraan te koppelen en de invoering van een alarmsysteem voor
onbevoegde beroepsbeoefenaars.
Ondanks dat het herzieningsvoorstel veel goede elementen bevat heeft
Nederland grote bezwaren waar het gaat om het vaststellen van gedelegeerde handelingen, met name die waarmee de Commissie de minimumopleidingseisen kan moderniseren voor de zeven (sectorale) beroepen
waarvoor automatische erkenning geldt en die op Europees niveau zijn
gecoördineerd. Ten aanzien van de proportionaliteit van het voorstel voor
de digitale Europese beroepskaart is Nederland eveneens kritisch omdat
het voorstel te ruim is gedefinieerd waardoor het uitbreiding van
administratieve procedures in de hand werkt, met name als het gaat om
mobiliteit vanuit beroepen die in Nederland niet zijn gereglementeerd.
Nederland heeft wel waardering voor het feit dat de Commissie de oproep
in de Nederlandse kabinetsreactie op het Groenboek modernisering
Richtlijn Erkenning Beroepskwalificaties ter harte heeft genomen om in
samenwerking met de lidstaten het hoge aantal van 4 700 gereglementeerde beroepen in de Unie kritisch te evalueren en terug te dringen. Zo is
meer dan een kwart van deze beroepen slechts in één lidstaat is gereglementeerd. Door per beroep te bezien of reglementering wel noodzakelijk
is om het beoogde doel te bereiken kan tot een aanzienlijke reductie van
de administratieve lastendruk gekomen worden, al blijft de keuze voor
reglementering een afweging die lidstaten zelf moeten maken. Minder
nodeloos gereglementeerde beroepen zal bijdragen aan een verlaging van
administratieve lasten, een flexibeler arbeidsmarkt en hogere economische groei.
3. Samenvatting voorstel
– Inhoud voorstel
De herziening van de richtlijn erkenning beroepskwalificaties is door de
Commissie aangemerkt als één van de prioriteiten van de Single Market
Act (COM(2011) 206/4; BNC-fiche, kamerstuk 22 112, nr. 1170)
De belangrijkste maatregelen in dit herzieningsvoorstel zijn:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

3

–
–

–

–
–
–
–

–
–

De invoering van een digitale Europese beroepskaart, gekoppeld aan
IMI.
Aanpassing van de algemene regelgeving voor vestiging in een andere
lidstaat of voor tijdelijke dienstverrichting o.a. door de verplichting
voor de lidstaten om compenserende maatregelen beter te rechtvaardigen en de organisatie van bekwaamheidsproeven te verbeteren.
Modernisering van het systeem van automatische erkenning voor de
zogeheten «sectorale beroepen» te weten arts, tandarts, dierenarts,
verpleegkundige, verloskundige, apotheker en architect via gedelegeerde handelingen.
Invoering van het concept van deelerkenning dat via jurisprudentie van
het Europese Hof van Justitie is ontstaan.
Versterking van de patiëntveiligheid door invoering van een taaltoets.
Invoering van een alarmsysteem voor onbevoegde beroepsbeoefenaars.
Invoering van de benodigde wettelijke voorwaarden om het gebruik
van digitale erkenningsprocedures via het Interne Markt Informatiesysteem (IMI) verplicht te stellen.
Aftrap van een systematische analyse en evaluatie door Commissie en
lidstaten van alle gereglementeerde beroepen in de Unie.
Invoering van een zogeheten «Gemeenschappelijke opleidingskader»,
een nieuw stelsel voor automatische erkenning voor gereglementeerde beroepen via onderlinge harmonisatie van toegangseisen
tussen minimaal negen lidstaten.

– Impact assessment Commissie
Het impact assessment geeft een analyse van de problemen die de
Commissie met dit herzieningsvoorstel wil oplossen en de mogelijke
positieve en negatieve effecten van de voorgestelde maatregelen. De
Commissie stelt steeds een aantal opties voor, weegt daarbij naar eigen
inzicht de voor- en nadelen om tot een aanbevolen optie te komen. De
Commissie heeft vooral de belangen van de beroepsbeoefenaar centraal
gesteld. Daarnaast bevat het een aantal bijlagen, waaronder een lijst met
beroepen die slechts in één lidstaat zijn gereglementeerd, een samenvatting van de publieke consultatie en het evaluatieverslag en een
stroomschema van de digitale Europese beroepskaart. Tevens doet de
commissie een voorschot op de kosten van de beroepskaart en geeft
terloops aan dat voor lidstaten waar het beroep niet is gereglementeerd
extra uitvoeringskosten te verwachten zijn.
4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel
a) Bevoegdheid
Het voorstel heeft betrekking op de interne markt (artikel 4 tweede lid, sub
a, VWEU juncto artikel 114 VWEU). Er is hier sprake van een gedeelde
bevoegdheid van de Unie en de lidstaten. Het gaat om de aanpassing van
een bestaande richtlijn. Dit kan het beste op het niveau van de Unie in
samenwerking met de lidstaten worden gedaan.
b) Subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Subsidiariteit: positief met kanttekening
Nederland beoordeelt de subsidiariteit van het voorstel positief, echter
met kanttekening.
De vergroting van de mobiliteit van beroepsbeoefenaars en de versterking
van de werking van de interne markt van de Unie kunnen het beste bereikt
worden door voorstellen op niveau van de Unie. Echter, Nederland maakt
een belangrijke kanttekening omdat met dit voorstel de Commissie de
bevoegdheid krijgt om via gedelegeerde handelingen de minimumopleidingseisen aan te passen voor de zeven sectorale beroepen waarvoor het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

4

regime van automatische erkenning geldt. Dit is voor Nederland onacceptabel omdat hiermee de Commissie bevoegdheden zou krijgen op het
terrein van de inrichting van het onderwijs die volgens het Verdrag
voorbehouden zijn aan de lidstaten. Ook de bevoegdheid om via
gedelegeerde handelingen de proportionaliteit van de tarieven voor
erkenningsprocedures te beoordelen wenst Nederland niet over te dragen
naar het niveau van de Unie.
Proportionaliteit: positief met kanttekening
Nederland beoordeelt de proportionaliteit van het voorstel positief, echter
met kanttekeningen.
Nederland heeft grote bedenkingen bij de uitwerking van bepaalde
onderdelen van het voorstel, in het bijzonder de werking van de digitale
Europese beroepskaart voor niet-gereglementeerde beroepen. Met name
de verplichting om de opgegeven werkervaring te controleren bij
uitgaande mobiliteit, in het bijzonder vanuit beroepen die in Nederland
niet gereglementeerd zijn, stuit op grote bezwaren van Nederland. De
administratieve lasten die hiermee veroorzaakt worden kunnen aanzienlijk
zijn, terwijl de toegang tot het beroep in de lidstaat van vestiging niet
gegarandeerd is omdat de kwalificaties die via de digitale Europese
beroepskaart worden aangeboden nog steeds ontoereikend kunnen zijn
om aan de wettelijke vereisten in de lidstaat van vestiging te voldoen. Een
digitale Europese beroepskaart is alleen zinvol voor beroepsbeoefenaars
uit gereglementeerde beroepen met substantiële grensoverschrijdende
mobiliteit. Daarom wenst het kabinet in te zetten op een digitale Europese
beroepskaart voor een beperkt aantal beroepen, enkel en alleen, indien de
branche daaraan behoefte heeft, er sprake is van substantiële grensoverschrijdende mobiliteit en het desbetreffende beroep in een groot aantal
lidstaten is gereglementeerd. Ook bij een aantal andere voorgestelde
maatregelen plaatst Nederland kanttekeningen bij de verhouding tussen
doel en middel. Dat geldt voor het (te) grote aantal bepalingen voor
gedelegeerde handelingen in het voorstel en voor de acceptatieplicht of
weigeringsvoorwaarden voor lidstaten die niet deelnemen aan automatische erkenning voortvloeiend uit de gezamenlijke opleidingskaders.
c) Nederlands oordeel over de voorstellen op het gebied van gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
Nederland is van mening dat de Commissie te veel bepalingen voor
gedelegeerde handelingen voorstelt. Het kabinet kan niet akkoord gaan
met de voorstellen om via gedelegeerde handelingen de minimum
opleidingseisen aan te passen voor de zeven sectorale beroepen
waarvoor het regime van automatische erkenning geldt, daar dit taken
betreft die zeer direct ingrijpen in de organisatie van de onderwijsstelsels
van de lidstaten. Dergelijke ingrepen kunnen alleen met medewerking van
de lidstaat worden genomen. Nederland zal daarom voorstellen om te
kiezen voor uitvoeringshandelingen. Ook de bevoegdheid om via
gedelegeerde handelingen de proportionaliteit van de tarieven voor
erkenningsprocedures te beoordelen wenst Nederland niet over te dragen
naar het niveau van de Unie. Vanwege deze redenen maakt Nederland een
kritische kanttekening bij dit voorstel bij het oordeel over subsidiariteit, zie
4b. De overige voorstellen voor gedelegeerde handelingen vergen nadere
bestudering voor het antwoord op de vraag of de Commissie op alle
punten terecht voor delegatie heeft gekozen. Bij de onderhandelingen
moet erop worden gelet dat waar nodig het Nederlandse belang in de
afweging die bij de afzonderlijke handelingen moet worden gemaakt
voldoende wordt bewaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

5

5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
De Europese Commissie stelt voor in 2013 en 2014 een totaalbedrag van
725 000 euro te reserveren voor de ingebruikname van de Europese
beroepskaart en de integratie van de beroepskaart in IMI. Deze uitgaven
worden ingepast binnen de bestaande EU-begroting.
De herziening van de Richtlijn Erkenning Beroepskwalificaties maakt voor
wat betreft de financiële aspecten vanaf 2014 integraal onderdeel uit van
de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader (MFK)
2014–2020. Nederland hecht eraan dat besprekingen over de richtlijn
Erkenning Beroepskwalificaties niet vooruitlopen op de integrale
besluitvorming betreffende het MFK. De beleidsmatige inzet van
Nederland bij de vormgeving van het programma zal ondersteunend
moeten zijn aan de Nederlandse inzet in de MFK-onderhandelingen, te
weten een substantiële vermindering van de Nederlandse afdrachten aan
de EU en een hervormde begroting die is toegespitst op de prioriteiten
van dit decennium. Binnen dit kader blijft vanzelfsprekend de ruimte
bestaan om op de inhoud actief in te spelen op het verloop van de
onderhandelingen.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/of
decentrale overheden
De voorgestelde maatregelen kunnen vooral consequenties hebben voor
de bevoegde autoriteiten die belast zijn met de erkenningsprocedures
waarmee toegang tot het beroep kan worden verkregen. Door het gebruik
van het IMI-systeem is het mogelijk dat de uitvoeringskosten dalen,
immers een digitale aanvraag en behandeling kan een aantrekkelijke
besparing opleveren. Bovendien is de digitale Europese beroepskaart –
voor die beroepen waarvoor deze wordt geïntroduceerd – naar
verwachting een handig hulpmiddel voor de binnenkomende beroepsbeoefenaar, omdat zijn beroepskwalificaties al gecontroleerd en gevalideerd
zijn door de bevoegde autoriteit in de lidstaat van oorsprong. Echter, het
omgekeerde is waar bij uitgaande mobiliteit: de Nederlandse autoriteit zal
hier de kwalificaties en beroepservaring van haar burgers die in een
andere lidstaat willen gaan werken moeten controleren en valideren,
indien het beroep daar is gereglementeerd. Zeker wanneer aan beroepsbeoefenaars van in Nederland niet-gereglementeerde beroepen een
beroepskaart moet worden uitgegeven zijn extra administratieve lasten
voorzien.
Het Nederlands diplomaregister dat in 2012 van start gaat kan evenwel de
mobiliteit bevorderen en administratieve lasten verlichten indien het
diploma is opgenomen in het register. Het diplomaregister is een
hulpmiddel en werkt faciliterend, maar het gebruik ervan is geen
voorwaarde voor het gebruik van de beroepskaart via IMI omdat het niet
een volledig dekkend register is. Diplomahouders kunnen via het
diplomaregister een gecertificeerd digitaal bestand met hun diplomagegevens aanmaken en dit uploaden via het IMI-systeem. Hiermee wordt de
internationale toepasbaarheid van het diplomaregister vergroot. Het
controleren en valideren van beroepservaring valt buiten de reikwijdte
van dit register.
Nog niet duidelijk is in hoeverre kosten voor het controleren en valideren
van beroepskwalificaties mogen worden doorberekend aan de beroepsbeoefenaar omdat de Commissie de vaststelling van deze tarieven via
gedelegeerde handelingen wil vaststellen. Nederland wenst al voor de
aanvaarding van dit voorstel duidelijkheid te krijgen over deze aspecten,
zodat de kosten voor de rijksoverheid op voorhand te bepalen zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

6

Budgettaire gevolgen voor de rijksoverheid worden ingepast op de
begroting van de beleidsverantwoordelijke departementen, conform de
regels van de budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
De Commissie beoogt met dit herzieningsvoorstel de werking van de
interne markt van de Unie te versterken en zet in op vergemakkelijking
voor beroepsbeoefenaars van de erkenning van hun beroepskwalificaties
in andere lidstaten. De voorgestelde dereglementeringscampagne zal naar
verwachting leiden tot een aanzienlijke vermindering van het aantal
administratieve procedures. Nederland ziet dan ook grote voordelen van
de voorgestelde evaluatie.
Door de modernisering van de erkenningsprocedures en het gebruik van
het IMI-systeem kunnen de kosten van de erkenningsprocedures voor
migrerende beroepsbeoefenaar dalen, met name indien het beroep in de
lidstaat van oorsprong gereglementeerd is. Ook zal de beroepsbeoefenaar
minder tijd kwijt zijn met het vergaren van de benodigde informatie en het
vinden van de juiste instantie om een erkenningsaanvraag in te dienen.
Echter, indien een beroepsbeoefenaar vertrekt vanuit een lidstaat waar
een bepaald beroep niet is gereglementeerd naar een lidstaat waar dit wel
het geval is, kan de aanvraag voor een beroepskaart een aanzienlijke
lastenverzwaring betekenen. De Commissie veronderstelt dat de
beroepsbeoefenaar minder erkenningsproblemen krijgt indien de
bevoegde autoriteiten uit de lidstaat van oorsprong betrokken zijn.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Zoals onder 5 b) en c) vermeld, zal de evaluatie van alle gereglementeerde
beroepen moeten leiden tot een aanzienlijke vermindering van de
administratieve lastendruk. Volgens schattingen van de Europese
Commissie zijn er op dit moment ongeveer 4 700 reglementeerde
beroepen in de Unie. Dit is een buitengewoon hoog aantal. Ruim een
kwart van alle gereglementeerde beroepen is slechts in één lidstaat
gereglementeerd. Vereenvoudiging van het stelsel is daarom een
belangrijk aspect van deze herziening.
Bovendien wenst de Europese Commissie intensiever gebruik te maken
van digitale systemen, zoals het IMI. Ook dat kan bijdragen aan vermindering van de administratieve lasten voor overheden en beroepsbeoefenaars. Echter, de invoering van de digitale Europese beroepskaart zal naar
verwachting leiden tot een verhoging van de administratieve lasten met
name wanneer de beroepsbeoefenaar uit een niet-gereglementeerd
beroep zo’n kaart aanvraagt. Afhankelijk van de wijze van invoering van
de beroepskaart zullen de kosten tussen de 600 euro (in geval van een
gereglementeerd beroep) en 1 100 euro per kaart komen te liggen indien
er een volledige beoordeling van alle kwalificaties van de beroepsbeoefenaar noodzakelijk is. In dit laatste geval is de digitale Europese beroepskaart vergelijkbaar met een ervaringscertificaat, dat een soortgelijk
kostenplaatje kent. Het aantal aanvragen door beroepsbeoefenaars uit
niet-gereglementeerde beroepen is niet voorspelbaar omdat Nederland
niet registreert hoe groot de uitgaande mobiliteit is vanuit
niet-gereglementeerde beroepen naar beroepen die dat in de lidstaat van
bestemming wel zijn. Ook is nog onduidelijk voor welke beroepen de
beroepskaart gaat gelden. Daardoor is een schatting van de totale kosten
niet mogelijk, al kan dit oplopen tot enkele miljoenen euro’s per jaar. De
zwaardere eisen aan de motivatieplicht bij het voorschrijven van
compenserende maatregelen aan inkomende beroepsbeoefenaren kan
ook leiden tot een toename van administratieve lasten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

7

6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De voorgestelde maatregelen zijn vervat in een richtlijn die door de
lidstaten moet worden geïmplementeerd. Bekeken zal dus moeten worden
hoe deze in het bestaande kader kunnen worden ingepast. Implementatie
hiervan zal in elk geval moeten plaatsvinden in de Algemene wet
erkenning EG-beroepskwalificaties en de sectorale wetgeving voor de
zeven beroepen waarvoor het systeem van automatische erkenning
bestaat. Eventueel moeten ook bestaande (uitvoerings)regelingen worden
aangepast.
De huidige richtlijn kent in artikel 7 al de toepassing van de lex silencio
positivo, echter deze wijkt af van de gangbare procedure van afdeling
4.1.3.3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In het voorstel wordt
de positieve fictieve beschikking bij niet-tijdig beslissen ook voorgesteld
bij uitgifte van de beroepskaart. Door het gebruik van digitale procedures
zal de beroepsbeoefenaar wellicht eenvoudiger kunnen aantonen
wanneer een bevoegde autoriteit in de ontvangende lidstaat zich niet
houdt aan de voorgeschreven reactietermijn waarbinnen moet worden
aangegeven of de aangeboden kwalificaties toegang geven of niet, of in
geval van een geconstateerd wezenlijk verschil er compenserende
maatregelen worden opgelegd. Het voorstel is echter nog niet duidelijk
over het moment waarop de behandeltermijn van de erkenningsaanvraag
ingaat. Nederland is van mening dat de erkenningsprocedure start zodra
de lidstaat van bestemming de erkenningsaanvraag heeft ontvangen.
Afhankelijk van de uiteindelijke invulling van deze bepalingen dient bezien
te worden hoe de relatie met de Awb dient te worden uitgewerkt.
Het huidige voorstel hanteert korte termijnen (soms slechts één of twee
weken reactietijd), bijvoorbeeld voor de beoordeling van beroepskwalificaties, maar ook voor het behandelen van aanvragen van de Europese
beroepskaart. Alhoewel een snelle erkenning natuurlijk positief is voor de
beroepsbeoefenaar, is het niet wenselijk dat de snelheid ten koste gaat
van een zorgvuldige beoordeling en behandeling van de erkenningsaanvraag. Daarom zal Nederland inzetten op verruiming van sommige
termijnen, die de Commissie voorstelt.
Opschorting van de termijnen moet in uitzonderlijke gevallen mogelijk
blijven. Daarom zijn er minimum kwaliteitsafspraken nodig om administratieve samenwerking te laten slagen zoals een mediation procedure
indien de bevoegde autoriteiten onderling zodanig van mening verschillen
dat de erkenningsprocedure hierdoor strandt.
De richtlijn erkenning beroepskwalificaties heeft veel raakvlakken met de
Dienstenrichtlijn (richtlijn 2006/123/EG). Een aantal zaken sluiten op elkaar
aan of hangen samen. In het belang van coherente wetgeving, zal bij de
implementatie van de uiteindelijke richtlijn goed gekeken dienen te
worden naar de samenhang tussen de Dienstenwet en de Algemene wet
erkenning EG-beroepskwalificaties.
De invoering van het waarschuwingssysteem verschilt bijvoorbeeld op
enkele onderdelen van het al bestaande waarschuwingssysteem onder de
Dienstenrichtlijn. Dit is onwenselijk. Nederland zal inzetten op een uniform
waarschuwingssysteem, zodat de implementatie hiervan kan aansluiten
bij het waarschuwingsmechanisme uit de Dienstenwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

8

b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Artikel 3 van het herzieningsvoorstel noemt een implementatietermijn van
2 jaar. Nederland acht deze termijn ambitieus omdat de implementatie
van de huidige richtlijn 2005/36/EG in de meeste lidstaten trager verliep
dan verwacht. Dat neemt niet weg dat een snelle implementatie wenselijk
is vanwege de positieve effecten op de werking van de interne markt.
c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
In art. 60 van de huidige richtlijn is reeds voorzien in een evaluatiebepaling. Hiermee hebben lidstaten de plicht om aan de Commissie om de
twee jaar een verslag over de toepassing van het ingevoerde stelsel voor
te leggen. Op 23 april 2010 heeft de Kamer een afschrift van dit verslag
ontvangen als bijlage bij 32 123 XIV, nr. 197. Daarnaast rapporteert de
Commissie om de vijf jaar over de toepassing van de richtlijn. Dit artikel
blijft ongewijzigd, maar artikel 59 geeft wel nadere rapportageverplichtingen in het kader van de screening en evaluatie van het gebruik van het
instrument van reglementering. Er is geen horizonbepaling voorzien.
7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
a) Uitvoerbaarheid
Aangezien het een herziening van een bestaande richtlijn is, kan in veel
gevallen worden aangesloten bij de al bestaande structuren. De bevoegde
autoriteiten zullen verplicht gebruik gaan maken van het IMI. Dit vergt
aanpassing afhankelijk van het werkproces waarbij voorlichting en
begeleiding kan helpen bij deze overstap naar digitale procedures,
ondersteund door IMI.
Ook de invoering van de digitale Europese beroepskaart – voor die
beroepen waarvoor deze gaat gelden – vergt aanzienlijke aanpassing van
de werkprocessen. Nederlandse bevoegde autoriteiten zullen de beroepservaring moeten gaan verifiëren van Nederlandse beroepsbeoefenaars die
in een andere lidstaat hun beroep willen uitoefenen indien het beroep
daar is gereglementeerd. Deze verificatie sluit goed aan op hun huidige
taak om Nederlandse beroepsbeoefenaars voor de Nederlandse markt te
beoordelen. Daarnaast zullen zij de beroepskaart van beroepsbeoefenaars
uit andere lidstaten moeten erkennen indien zij tijdelijk diensten willen
verrichten of zich wensen te vestigen. Omdat deze beroepskwalificaties in
de meeste gevallen al door de bevoegde autoriteit in de lidstaat van
oorsprong zijn geverifieerd, zal deze erkenningsprocedure eenvoudiger
zijn dan in de huidige situatie.
Volgens het voorstel moet een bevoegde autoriteit worden aangewezen
voor het verstrekken van een beroepskaart. Een verificatie van de
werkervaring indien deze is vereist door de ontvangende lidstaat is voor
Nederland echter niet mogelijk. Tijdens de onderhandelingen zal
Nederland ervoor pleiten dat een dergelijke beoordeling niet van een
lidstaat verwacht mag worden indien deze het beroep niet heeft gereglementeerd.
b) Handhaafbaarheid
Met de komst van de digitale Europese beroepskaart wordt het voor
ontvangende lidstaten eenvoudiger om de geldigheid van de beroepskwalificaties te controleren.
De belangrijkste wijziging op het terrein van handhaafbaarheid is echter
de introductie van een alarmsysteem. Hiermee kan een bevoegde
autoriteit andere lidstaten gemakkelijker waarschuwen indien een
beroepsbeoefenaar een schorsing, beroepsbeperking of -ontzegging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

9

heeft. De uitwerking van dit alarmsysteem is echter niet eenvoudig. De
Nederlandse wetgeving staat bijvoorbeeld niet toe dat strafrechtelijke
gegevens direct aan derden worden verstrekt. Het verstrekken van
strafrechtelijke informatie kan alleen via de Verklaring Omtrent Gedrag
(hierna VOG), zoals dit nu ook al gebeurt via het IMI onder de
Dienstenwet. Het gebruiken van de VOG is echter niet voldoende omdat
bij beroepsbeperkingen en ontzeggingen voor beroepsbeoefenaars het
vaak gaat om tuchtrechtelijke sancties. Bovendien kennen maar weinig
lidstaten de VOG-systematiek. Daarnaast wordt er per lidstaat verschillend
gedacht over welke overtreding of handeling wel of niet als strafbaar
wordt aangemerkt en of dit tot een ontzegging of beperking leidt. Nader
moet worden bezien hoe dit alarmsysteem moet worden vormgegeven.
Hierbij is het wenselijk aansluiting te zoeken bij de ervaringen met de
toepassing van het waarschuwingsysteem in de Dienstenwet. Nederland
acht het van grote waarde dat dit alarmsysteem van toepassing is op
beroepen waarin met kwetsbare groepen wordt gewerkt of waarbij de
openbare orde of veiligheid in het geding kan zijn.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen
9. Nederlandse positie
Positie op hoofdlijnen
Zoals ook aangegeven in de Kabinetsreactie op het Groenboek, tevens
aangeboden aan het Parlement (Brief van 2 september 2011, TK 2010/11,
22 112, nr. 1213), verwelkomt Nederland het voorstel van de Europese
Commissie om de Richtlijn Erkenning Beroepskwalificaties te herzien en te
moderniseren. De evaluatie die de Commissie heeft uitgevoerd heeft
bevestigd dat de werking van de richtlijn in de Unie niet optimaal is. Veel
beroepsbeoefenaars kregen te maken met een moeizame erkenning van
hun beroepskwalificaties, de grootste belemmering om grensoverschrijdend activiteiten te ontplooien. Vooral voor beroepsbeoefenaars
biedt herziening van de richtlijn vereenvoudigde mogelijkheden om in
andere lidstaten hun beroep uit te oefenen. Nederland steunt het verplicht
stellen van IMI (het Interne Markt Informatiesysteem waarmee bevoegde
autoriteiten van de lidstaten elkaar gemakkelijk kunnen vinden en
communiceren), het digitaliseren en standaardiseren van de erkenningsprocedures, de invoering van een alarmsysteem voor onbevoegde
beroepsbeoefenaars en de invoering van een taaltoets voor beroepsbeoefenaars in de zorg. Nederland kan daarom veel van de wijzigingsvoorstellen van de Commissie ondersteunen. Nederland is verheugd over het
feit dat de Commissie de oproep van Nederland ter harte heeft genomen
om de beroepskaart in digitale vorm voor te stellen en deze te koppelen
aan het IMI-syteem en eveneens de wens om een dereglementeringscampagne op te starten om het gebruik van reglementering te rationaliseren,
in acht genomen dat dit de bevoegdheid van lidstaten tot reglementering
niet aantast. Dat neemt niet weg dat er een aantal voorstellen zijn waar
Nederland niet mee akkoord kan gaan. Hieronder wordt nader ingegaan
op de gedane voorstellen.
Interne Markt Informatiesysteem
Veel beroepsbeoefenaars ervaren de procedures onder de richtlijn
erkenning beroepskwalificaties als traag en bureaucratisch. Naar
verwachting kunnen procedures worden vergemakkelijkt en versneld door
procedures en formulieren te digitaliseren en te standaardiseren. Het is in
dit kader bemoedigend om te zien dat de Commissie naar de wens van
Nederland het gebruik van het Interne Markt Informatiesysteem (IMI)
onder de richtlijn erkenning beroepskwalificaties door bevoegde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

10

autoriteiten verplicht wil stellen. Dit IMI-systeem is een digitaal netwerk
dat de administratieve samenwerking tussen overheden op het gebied
van de interne markt mogelijk maakt waardoor erkenningsaanvragen
digitaal kunnen verlopen. In het kader van de richtlijn erkenning beroepskwalificaties wordt al gedurende twee jaar naar tevredenheid op informele
wijze gebruik gemaakt van het systeem. Onder de dienstenrichtlijn is het
gebruik van het IMI reeds verplichtend voorgeschreven. Tegelijk stelt het
online behandelen van erkenningsaanvragen eisen aan de kwaliteit van de
e-overheid, zeker indien in geval van beroepen waarvoor de beroepskaart
gaat gelden. Voorop staat voor Nederland dat authenticiteit van
documenten gegarandeerd moet kunnen worden en dat fraude effectief
bestreden moet kunnen worden. Als dat in sommige lidstaten papieren
(gewaarmerkte) kopieën van diploma’s vergt, dan moet het mogelijk
blijven die op te vragen.
Betere informatievoorziening
Ook is het positief dat de Commissie voorstellen doet om de informatievoorziening aan burgers en beroepsbeoefenaars te verbeteren. Op dit
moment is het voor beroepsbeoefenaars die hun beroep willen uitoefenen
in een andere lidstaat soms bijzonder lastig om te ontdekken of het
beroep aldaar wel of niet gereglementeerd is en tot welke bevoegde
autoriteit hij zich dient te wenden. Er zijn zelfs lidstaten waar dit per
provincie of stad kan verschillen. Is eenmaal de toegang tot het beroep
verkregen, dan is het nogal eens de vraag aan welke overige nationale of
lokale wet- en regelgeving voldaan moet worden bij de daadwerkelijke
uitoefening van het beroep. Het is daarom van belang dat de beroepsbeoefenaar vooraf eenduidige informatie krijgt over de aan hem gestelde
eisen.
De Commissie stelt daarom voor om aansluiting te zoeken bij de digitale
één-loketten (points of single contact), zoals gecreëerd onder de Dienstenrichtlijn. In Nederland is een dergelijk één-loket operationeel ondergebracht bij het bestaande portaal www.antwoordvoorbedrijven.nl.
Ondernemers kunnen hier informatie verkrijgen over Nederlandse wet- en
regelgeving, en kunnen onder procedures en formaliteiten zoals het
aanvragen van vergunningen die onder de Dienstenrichtlijn vallen geheel
elektronisch afwikkelen via dit één-loket. Vanwege de diverse raakvlakken
en samenhang van de dienstenrichtlijn met de richtlijn erkenning
beroepskwalificaties, is de keuze voor het één-loket als informatiepunt
begrijpelijk en aan te moedigen. Echter, behalve op het niveau van
ondernemingen dienen ook beroepsbeoefenaars en burgers geïnformeerd
te worden over de geldende beroepsvereisten. Onder de huidige richtlijn
erkenning beroepskwalificaties zijn zogeheten nationale contactpunten
opgericht. In Nederland is dat ondergebracht bij de Nuffic in samenwerking met SBB1. Tijdens de onderhandelingen moet worden bezien hoe
de informatievoorziening aan ondernemingen, burgers en beroepsbeoefenaars praktisch vorm zal worden gegeven, zodanig dat dit optimaal
aansluit bij de Nederlandse situatie.

1

Per 1 januari 2012 is Colo overgegaan naar
de stichting Samenwerking Beroepsonderwijs
Bedrijfsleven (SBB).

Digitale Europese Beroepskaart
Procedures kunnen ook vereenvoudigd worden door betere samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten in de lidstaten. Het kan bijvoorbeeld lastig zijn voor een bevoegde autoriteit om te beoordelen wat het
niveau is van een bepaalde opleiding omdat de verstrekte documenten
daar geen uitsluitsel over geven. In andere gevallen kunnen er grote
verschillen bestaan tussen opleidingen binnen een lidstaat, zodat de
erkenningsaanvragen uit die lidstaat soms wel en soms niet gehonoreerd
kunnen worden. De Commissie denkt deze problemen op te lossen door
de introductie van een digitale Europese beroepskaart. Beroepsbeoefenaars kunnen voortaan bij hun nationale bevoegde autoriteit hun
aanvraag tot erkenning indienen. Naar verwachting zullen beroepsbeoefe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

11

naars een Nederlandse autoriteit eenvoudiger kunnen vinden dan de
desbetreffende autoriteit in het buitenland, omdat zij geregistreerd staan
bij de Nederlandse bevoegde autoriteit indien zij een gereglementeerd
beroep uitoefenen. Bovendien is de Nederlandse bevoegde autoriteit
goed op de hoogte van het Nederlandse onderwijssysteem, en, niet
onbelangrijk, kan de beroepsbeoefenaar de aanvraag in het Nederlands
indienen. Nederland ziet daardoor op zich wel voordelen van een
Europese beroepskaart, in het bijzonder voor beroepen die in een groot
aantal Europese lidstaten zijn gereglementeerd.
In de kabinetsreactie op het Groenboek heeft Nederland vijf voorwaarden
genoemd waar een eventuele beroepskaart aan dient te voldoen:
– Het dient te gaan om een digitale oplossing in plaats van een papieren
kaart;
– De kaart dient vrijwillig te zijn.
– De kaart dient de duur van de aanvraag- en erkenningsprocedure
aanzienlijk te verkorten;
– Invoering van de kaart dient per beroepsgroep te geschieden,
voorafgegaan door een pilot, waarin de voordelen van de kaart
onderzocht kunnen worden.
– Invoering van de kaart mag niet leiden tot hogere uitvoeringslasten
indien een bepaald beroep in een bepaalde lidstaat niet is gereglementeerd.
Ten tijde van het Groenboek was het concept van de beroepskaart nog
rudimentair en onvoldoende uitgewerkt, om tot een oordeel te komen ten
aanzien van de beroepskaart. Gelukkig heeft de Commissie op aandringen
van o.a. Nederland het idee van een fysieke (chip)kaart verlaten. Dit laat
onverlet dat er voor Nederland ook nu nog veel vragen en zorgpunten
overblijven.
Zo zijn de voordelen van een digitale Europese beroepskaart nog steeds
beperkt indien een bepaald beroep in de lidstaat van oorsprong niet is
gereglementeerd. De lidstaat van oorsprong heeft immers geen
afwegingskader, waaraan de ervaring en beroepsopleiding van de
beroepsbeoefenaar kan worden beoordeeld. Dat betekent dat de lidstaat
van bestemming die het desbetreffende beroep heeft gereglementeerd, te
maken krijgt met informatie over werkervaring die niet gecontroleerd kon
worden waardoor ook de opleidingskwaliteit van de beroepsbeoefenaar
betwijfeld zou kunnen worden. Dat zou het vertrouwen in het systeem van
beroepskaarten kunnen ondermijnen. Daar komt bij dat op deze wijze een
deel van de administratieve lasten van de lidstaat van bestemming naar
de lidstaat van oorsprong wordt overgeheveld. Dit is onwenselijk, omdat
juist de lidstaat van bestemming profiteert van de geschoolde beroepsbeoefenaar, en deze lidstaat ervoor heeft gekozen om het instrument van
reglementering te gebruiken, terwijl de lidstaat van oorsprong geconfronteerd wordt met een deel van de kosten van deze reglementering, terwijl
deze lidstaat dit instrument niet toepast en het beroep er vrij mag worden
uitgeoefend. De lidstaat van oorsprong heeft hierbij geen belang, maar
dient wel de infrastructuur voor het verstrekken van de digitale Europese
beroepskaart op te zetten. Nederland zal daarom tijdens de onderhandelingen bepleiten de beroepskaart alleen in te voeren voor beroepen met
substantiële grensoverschrijdende mobiliteit en niet voor beroepen die
bijvoorbeeld slechts in één enkele lidstaat zijn gereglementeerd. Het is
immers disproportioneel dat 26 lidstaten een infrastructuur dienen op te
zetten, voor een beroep dat in slechts één lidstaat is gereglementeerd.
Nederland zal de administratieve lasten voor uitgaande mobiliteit
beperken door het gebruik van het digitale diplomaregister dat in 2012 in
Nederland operationeel is. Om te voorkomen dat Nederland forse kosten
moet maken voor beroepskaarten voor niet-gereglementeerde beroepen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

12

wenst Nederland dat de lidstaten een belangrijke rol krijgen bij de keuze
voor welke beroepen een beroepskaart zal worden ingevoerd en voor
welke niet.
Daarnaast zal Nederland scherp letten op de bescherming van persoonsgegevens. Het IMI-systeem is ontwikkeld als instrument om administratieve samenwerking tussen overheidsinstanties te vergemakkelijken. Met
de invoering van de beroepskaart zullen complete dossiers van beroepsbeoefenaren worden geüpload en bewaard. Dat stelt in de visie van
Nederland hoge eisen aan de betrouwbaarheid, toegankelijkheid en
veiligheid van het systeem.
Nieuwe indeling opleidingsniveaus
De Commissie heeft ervoor gekozen om de in art. 11 vastgelegde indeling
van niveaus waarmee lidstaten de aangeboden diploma’s of certificaten
mogen beoordelen op eventuele wezenlijke opleidingsverschillen te
voorzien van een andere scheidslijn waarmee onderscheid gemaakt wordt
tussen academische opleidingen van vier jaar en opleidingen die méér
dan vier jaar duren. Op deze manier worden beroepsbeoefenaars uit
lidstaten met een vierjarige Bachelor/Mastercyclus benadeeld ten opzichte
van een vijfjarige cyclus. Dat is voor Nederland onacceptabel. Het
overgrote deel van de Nederlandse academische opleidingen zou op deze
wijze worden gedegradeerd uit het hoogste naar het op één na hoogste
niveau. Nederland zal ervoor pleiten deze toevoeging ongedaan te maken.
Codificatie gedeeltelijke erkenning
In sommige gevallen heeft een beroepsbeoefenaar een opleiding genoten
voor een specifiek beroep in de lidstaat van herkomst, maar mag hij dat
beroep niet uitoefenen in de lidstaat van bestemming omdat dit beroep
onderdeel uitmaakt van een breder beroep, waar dus ook bredere
beroepskwalificaties voor noodzakelijk zijn. Zo kent Nederland geen
afzonderlijke opleiding tot kleuterleidster (dit is immers een onderdeel van
de PABO), maar België wel. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor de
Nederlandse waterbouwkundige, die in Spanje niet toegelaten kan
worden tot het beroep van weg- en waterbouwkundige. Om dit op te
lossen, kunnen beroepsbeoefenaars een gedeeltelijke beroepserkenning
krijgen, voor het specifieke onderdeel van het beroep waarvoor zij wel zijn
opgeleid, indien een dergelijk onderscheid te maken valt en het gedeelte
van het beroep waarvoor de kwalificatie is verworven los kan worden
uitgevoerd van de overige werkzaamheden waarvoor men niet gekwalificeerd is. Hoewel gedeeltelijke erkenning van beroepskwalificaties door de
Europese rechter al is mogelijk gemaakt (onder andere Europees Hof van
Justitie, C-330/03, Colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos),
kan Nederland instemmen met het nu opnemen van dit principe in de
richtlijn. Dit vergroot de duidelijkheid en rechtszekerheid voor beroepsbeoefenaars en bevoegde autoriteiten. Wel dient ervoor te worden gewaakt
dat de mogelijkheden om via een (kortere) opleiding in een andere lidstaat
een vergelijkbaar beroep in Nederland te gaan uitoefenen, tot uitholling
van de Nederlandse opleidingseisen zal leiden.
Automatische erkenning op basis van een gemeenschappelijk
opleidingskader
De Commissie wil een nieuw stelsel voor automatische erkenning
introduceren voor gereglementeerde beroepen via onderlinge harmonisatie van toegangseisen tussen minimaal negen lidstaten. Nederland
vindt dat de Commissie met dit voorstel te ver is doorgeschoten als het
gaat om de acceptatieplicht of weigeringsvoorwaarden voor lidstaten die
niet deelnemen aan het gemeenschappelijk opleidingskader. Nederland is
van mening dat deze voorziening een vrijwillig karakter moet houden die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

13

uitsluitend gevolgen heeft voor de aan een gemeenschappelijk opleidingskader deelnemende lidstaten («opt-in systeem»).
Invoering van de erkenning van begeleide stage
Nederland kent slechts een klein aantal gereglementeerde beroepen
waarbij begeleide werkervaring na diplomering een wettelijke eis is om
volledige kwalificatie te verwerven. Dit geldt alleen voor het beroep van
architect, notaris en gerechtsdeurwaarder. Het vereiste aan een advocaat
om stage te lopen bij bijvoorbeeld een Nederlands advocatenkantoor is
bedoeld om in de praktijk ervaring op doen met de gebruiken, kennis en
vaardigheden die specifiek zijn aan het Nederlandse rechtsbestel en
noodzakelijk voor een goede uitoefening van het beroep. Indien een stage
bij een kantoor in een andere lidstaat wordt gevolgd wordt deze belangrijke praktijkervaring niet op de juiste wijze opgedaan. Dit geldt tevens
voor stagiaires uit andere lidstaten die hun stage in Nederland willen
volgen aangezien andere lidstaten soortgelijke criteria hanteren.
Nederland is daarom niet voor dit voorstel.
Betere bescherming kwetsbare consumenten en patiënten
Het gebruik van het instrument van reglementering kan de consument de
zekerheid bieden van een goede en kwalitatief hoogstaande beroepsuitoefening, in het bijzonder in gevallen dat de beroepsbeoefenaar een
buitengewone verantwoordelijkheid heeft, zoals (dieren-)artsen, verpleegkundig personeel, of docenten in het onderwijs. Nederland steunt de
voorstellen van de Commissie waarmee de bescherming van consumenten en patiënten op enkele cruciale onderdelen wordt versterkt. De
Commissie stelt voor om onder het IMI-systeem een waarschuwingsstelsel en een alarmsysteem voor onbevoegde beroepsbeoefenaars in te
richten. Het waarschuwingstelsel houdt in dat de bevoegde autoriteiten
van de sectorale beroepen in de gezondheidszorg (arts, apotheker,
tandarts, verpleegkundige en verloskundige) en van de dierenarts alle
andere lidstaten en de Europese Commissie waarschuwen ingeval die
beroepsbeoefenaar een (tijdelijk) beroepsverbod opgelegd heeft gekregen
in de lidstaat waar deze werkzaam is. Hiermee kan worden voorkomen dat
de onbevoegde beroepsbeoefenaar in een andere lidstaat weer
onbevoegd aan de slag gaat. Nederland pleit ervoor dit waarschuwingsmechanisme niet te beperken tot de vermelde sectorale beroepen, maar
ook van toepassing te laten zijn voor de overige beroepen in de gezondheidzorg die onder het algemeen stelsel van de richtlijn vallen en
gereglementeerd zijn in de lidstaat waar het verbod is opgelegd (bijv.
fysiotherapeut en psychotherapeut).
Het alarmsysteem voorziet in een meldplicht aan andere lidstaten indien
een gevestigde beroepsbeoefenaar met een beroepstitel de fout in gaat,
voor zover deze niet onder de werking van het alarmsysteem van de
Dienstenrichtlijn valt. Nederland zal zich bij de onderhandelingen inzetten
om het alarmsysteem uit te breiden naar alle beroepen die in een lidstaat
zijn gereglementeerd waarin met kwetsbare groepen wordt gewerkt of
waar de openbare orde, -veiligheid of het milieu in het geding is. Veel
gereglementeerde beroepen zijn namelijk ook zonder beroepstitel uit te
oefenen, zoals dat van leraar.
De patiëntveiligheid wordt daarnaast versterkt door invoering van een
taaltoets voor beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg ter verifiëring
dat de zorgverlener de taal van de ontvangende lidstaat voldoende
beheerst om met patiënten en collega’s te kunnen communiceren. Ook
deze taaltoets kan worden uitgebreid naar andere beroepen indien door
gebrek aan kennis van de taal de beroepshandelingen veiligheidsrisico’s
kunnen veroorzaken voor mens of milieu.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

14

Evaluatie noodzakelijkheid gereglementeerde beroepen
Volgens schattingen van de Commissie zijn er op dit moment meer dan
4 700 gereglementeerde beroepen in Europa waarvan meer dan een kwart
slechts in één lidstaat is gereglementeerd. Dit belemmert grensoverschrijdende beroepsuitoefening. Het is daarom verheugend om te zien dat de
Commissie het Nederlandse voorstel heeft overgenomen om een kritische
evaluatie van alle gereglementeerde beroepen in Europa te organiseren.
Deze zal vormgegeven worden via de introductie in de richtlijn van een
notificatie- c.q. motivatieplicht voor het reglementeren van beroepen en
een nieuwe hiermee samenhangende rapportageplicht voor de lidstaten.
Een vermindering van het aantal nodeloos gereglementeerde beroepen
zal bijdragen aan een verlaging van administratieve lasten, een flexibeler
arbeidsmarkt en hogere economische groei. Vooral in deze tijden van
crisis is het volgens Nederland belangrijk te kijken naar manieren om het
Europese groei- en verdienvermogen te stimuleren. Een forse reductie
van het aantal gereglementeerde beroepen kan hieraan bijdragen.
Specifieke opmerkingen per beroep
Met betrekking tot de aanpassing van de minimumopleidingseisen m.b.t.
architectuur heeft Nederland bezwaar tegen de formulering ten aanzien
van de eis dat het «traineeship» (in Nederland in de Wet op de architectentitel gedefinieerd als: «beroepservaringsperiode») dient te worden
gevolgd ná de opleiding omdat Nederland ook architectuuropleidingen
kent waarbij het traineeship reeds wordt gevolgd in de vierjarige
masterfase van de opleiding en niet pas erna. Daarmee zouden de
studenten die deze opleidingen volgen in de toekomst niet meer in
aanmerking kunnen komen voor automatische erkenning in andere
lidstaten. Dat wil Nederland niet accepteren en zal zich daarom inzetten
om dit traineeship ook in de masterfase te mogen volgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1348

15