Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 066

Belastingdienst

Nr. 654

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 3 juni 2020
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de staatssecretarissen van Financiën over de brief van 20 maart 2020
inzake voortgang second opinion ambtsmisdrijven (Kamerstuk 31 066, nr.
615).
De staatssecretarissen hebben deze vragen beantwoord bij brief van
19 mei 2020. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Anne Mulder
Adjunct-griffier van de commissie,
Freriks

kst-31066-654
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 654

1

Vragen en antwoorden
Vraag 1
Gaat het hier om een betaalde opdracht? Zo ja, kunt u nader specificeren
hoeveel geld er aan Allen & Overy wordt betaald voor deze opdracht
(inclusief het aantal uren)?
Vraag 2
Wordt er voor deze opdracht betaald?
Antwoord 1 en 2
In mijn brief van 20 maart 20201 over de voortgang van de second opinion
heb ik uw Kamer gemeld dat ik mr. H.J.Th. Biemond, strafrechtadvocaat
bij Allen & Overy, heb ingeschakeld als onafhankelijke deskundige om de
second opinion te verrichten. Allen & Overy ontvangt voor deze opdracht
een vergoeding op basis van een uurtarief en het aantal gewerkte uren
van mr. Biemond en zijn medewerker(s). De totale kosten voor de second
opinion zijn € 167.000.
Vraag 3
Bent u bereid om alle correspondentie en het rapport geheel met de
Kamer te delen, wanneer het klaar is?
Vraag 4
Krijgt de Kamer het eindrapport te zien?
Antwoord 3 en 4
De opdrachtbrief heb ik op 20 maart 2020 met uw Kamer gedeeld.2 Het
eindrapport heb ik vandaag (19 mei 2020) met uw Kamer gedeeld (bijlage
bij Kamerstuk 31 066, nr. 653).
Vraag 5
Welke informatie heeft de Minister zelf nog gekregen in de vorm van
externe signalen, interne signalen, aangiftes tegen de Belastingdienst
naar aanleiding van deze toezegging: «Ik zal zelf in ieder geval nog een
second opinion vragen aan een buitenstaander, iemand van groot kaliber
die van buiten naar binnen kijkt, of de informatie die ik nu heb en hopelijk
nog zal krijgen, aanleiding is om nog andere stappen te ondernemen.»?
En zal die informatie gedeeld worden met degene die de second opinion
uitvoert?
Antwoord 5
Individuele signalen van belastingplichtigen worden elk afzonderlijk
beoordeeld, mede in het licht van de recente uitkomst van de second
opinion van mr. Biemond. Extra navraag bij bijvoorbeeld de verschillende
posten van de belastingtelefoon heeft tot dusver geen nadere informatie
gebracht. Aangiften die gedaan zijn bij politie of reeds bij het Openbaar
Ministerie bekend zijn, zijn niet met het ministerie gedeeld. Ook eventuele
meldingen bij het Huis voor Klokkenluiders worden niet gedeeld met het
ministerie, tenzij er een onderzoek naar gestart wordt. Dat is tot op heden
niet het geval.
Het tweede deel van deze vraag heeft betrekking op de vormgeving van
de second opinion. In dat verband verwijs ik naar mijn antwoord op de
vragen 6, 7, 8, 9, 10, 11 en 12.
Vraag 6
1
2

Kamerstuk 31 066, nr. 615.
Kamerstuk 31 066, nr. 615.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 654

2

Herinnert u zich motie met Kamerstuk 31 066, nr. 503 (die als appreciatie
heeft gekregen «oordeel Kamer» en op 4 juli 2019 met algemene
stemmen is aangenomen) met de overweging:
«constaterende dat de Belastingdienst onrechtmatig gehandeld heeft
tegen de ouders in de CAF-11-zaak door de kinderopvangtoeslag stop te
zetten in plaats van op te schorten, door de termijn van bezwaar zeer
ernstig te overschrijden en door incomplete dossiers aan te leveren bij de
rechterlijke macht;»
Wilt u deze motie en de onderliggende stukken, inclusief de incomplete
dossiers die zijn ingediend bij de rechterlijke macht, aan de onderzoeker
geven?
Vraag 7
Kunt u alle documenten waar de Kamer om gevraagd heeft, maar die niet
verschaft zijn, ook aan de onderzoeker geven? Zo nee, waarom niet?
Vraag 8
Kunnen medewerkers (of oud-medewerkers) van de Belastingdienst ook
rechtstreeks informatie sturen aan de onderzoeker?
Vraag 9
Kunt u alle documenten – niet alleen Combiteam Aanpak Facilitators
(CAF)-gerelateerde documenten – die onder de Wob openbaar geworden
zijn, aan de onderzoeker doen toekomen?
Vraag 10
Naar welke documenten wordt precies onderzoek gedaan? Waarom is
gekozen voor de documenten tot december 2019 en niet de latere
documenten en het latere Wob-verzoek? Gaat u de advocaat een
inventarislijst geven met alle stukken die nog tot in maart naar buiten zijn
gekomen?
Vraag 11
Wordt er ook gekeken naar de omgang met bezwaren zoals is vermeld
door de ADR in het rapport «Toeslaggerelateerde CAF-zaken»?
Vraag 12
Bekijkt de advocaat ook dossiers van ouders? Waarom niet, wel?
Antwoord 6, 7, 8, 9, 10, 11 en 12
De vragen 6, 7, 8, 9, 10, 11 en 12 hebben betrekking op de vormgeving van
de second opinion.
Zoals ik in de bij mijn brief van 20 maart 20203 gevoegde opdrachtbrief
heb aangegeven, zijn in de Kamer naar aanleiding van met de Kamer over
en uit het CAF-dossier gedeelde documenten zorgen gerezen over
mogelijke ambtsmisdrijven door de Belastingdienst. In reactie daarop
heeft de Minister tijdens het Vragenuur van 14 januari 2020 te kennen
gegeven in die documenten geen aanwijzingen te hebben gezien voor
ambtsmisdrijven (Handelingen II 2019/20, nr. 40, item 4). Ter verificatie zijn
de documenten beoordeeld op aanwijzingen die leiden tot een aangifteplicht. Daarbij gaat het om de tot het Vragenuur van 14 januari 2020 met
de Kamer gedeelde documenten over en uit het CAF-dossier. Daartoe
behoren enkel de documenten zoals beschreven in de opdrachtbrief.
Specifieke dossiers zijn niet betrokken. Zoals ik heb aangegeven in mijn
brief van 20 maart 20204 is de second opinion niet bedoeld als onderzoek
naar de vervolgvraag of er strafbare feiten zijn gepleegd, omdat daarmee
3
4

Kamerstuk 31 066, nr. 615
Kamerstuk 31 066, nr. 615.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 654

3

zou worden getreden op het terrein van de exclusieve bevoegdheid van
het Openbaar Ministerie.
Ik heb het van groot belang geacht aan de ingeschakelde onafhankelijke
deskundige een eenduidige vraag te stellen, die controleerbaar is te
beantwoorden. Daarom heb ik gekozen voor een verificatievraag, en heb
ik deze vraag laten beantwoorden op basis van een beoordeling van een
helder afgebakende set documenten. Daarbij heb ik wel aan de onafhankelijke deskundige de ruimte gelaten om aanvullende documenten op te
vragen en te beoordelen. Van deze mogelijkheid is geen gebruikgemaakt.
Eventuele signalen voor ambtsmisdrijven die zich niet in de set
documenten bevinden, vallen op grond van het voorgaande buiten de
reikwijdte van de second opinion.
Vraag 13
Wanneer is het onderzoek afgerond?
Antwoord 13
Het eindrapport heb ik vandaag (19 mei 2020) met uw Kamer gedeeld.
Vraag 14
Hoe is gekomen tot de selectie van de advocaat die de second opinion
gaat doen?
Vraag 15
Is deze advocaat of het kantoor op enigerlei wijze betrokken bij rechtszaken tussen toeslaggerechtigden en de Belastingdienst geweest in het
verleden?
Vraag 16
Waarom is voor het advocatenkantoor gekozen waar de Minister van
Justitie en Veiligheid partner was?
Vraag 17
Waarom is voor een advocaat gekozen die politiek actief is?
Antwoord 14, 15, 16 en 17
De second opinion ziet op de vraag of de te beoordelen documenten
aanwijzingen bevatten voor ambtsmisdrijven waarvoor op grond van
artikel 162 van het Wetboek van Strafvordering een aangifteplicht geldt.
Dat is een strafrechtelijke kwalificatie. Bij de selectie van een onafhankelijke deskundige heb ik daarom diens gedegen kennis van het strafrecht in
combinatie met een goede reputatie en een onafhankelijke positie als
leidend criterium gehanteerd. Bij de selectie was voorts van belang de
beschikbaarheid van de onafhankelijke deskundige, gelet op het streven
de second opinion binnen twee maanden af te ronden. Politieke gezindte
heeft geen rol gespeeld in het selectieproces.
De rechtszaken die Allen & Overy heeft gevoerd of door mr. Biemond zijn
gevoerd, staan niet in de weg aan het verrichten van deze second opinion.
Zowel mr. Biemond als Allen & Overy zijn nooit betrokken geweest bij
rechtszaken tussen toeslaggerechtigden en de Belastingdienst.
Vraag 18
Op welke datum is de opdracht aan Allen & Overy verstrekt?
Vraag 19
Zal het onderzoek tijdig, derhalve binnen de genoemde termijn van twee
maanden, worden afgerond?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 654

4

Antwoord 18 en 19
In mijn antwoord op de vragen 6, 7, 8, 9, 10, 11 en 12 heb ik de aard van
de second opinion nader geduid en benadrukt dat de second opinion geen
onderzoek is. Dat wil ik hier wederom vooropstellen.
De opdracht voor de second opinion is op 20 maart 2020 aan mr. Biemond
verstrekt en is vandaag (19 mei 2020) opgeleverd. Ik realiseer mij dat dit
niet binnen de in de Kamerbrief van 27 februari 20205 genoemde termijn
van twee maanden is. Dat betreur ik. Gebleken is dat er meer tijd nodig
was voor het vinden van de geschikte deskundige en de second opinion.
Vraag 20
Kunt u een nadere toelichting geven waarom alleen documentenonderzoek zal plaatsvinden?
Vraag 21
Op welke manieren worden andere signalen betrokken bij het onderzoek?
Antwoord 20 en 21
In mijn antwoord op de vragen 6, 7, 8, 9, 10, 11 en 12 heb ik de aard van
de second opinion nader geduid. Vraag 20 en 21 hebben betrekking op de
vormgeving van de second opinion en zijn inhoudelijk van dezelfde orde
als de vragen 6, 7, 8, 9, 10, 11 en 12. Daarom volsta ik hier met een
verwijzing naar het antwoord op die vragen.
Vraag 22
De uitspraak van de Minister van Financiën in het Vragenuur van
14 januari 2020, luidend «ik wil een externe laten kijken of wij te kort door
de bocht zijn geweest in de beoordeling van de informatie en de
mogelijke indicaties van strafrechtelijk verwijtbaar handelen», betekent
toch dat er gekeken wordt naar mogelijke indicaties en niet alleen naar de
verplichting om aangifte te doen?
Vraag 23
Bent u bereid om conform de toezegging van de Minister van Financiën in
de Kamer tijdens het Vragenuur op 14 januari 2020, er niet alleen naar te
laten kijken of voldaan is aan de verplichting om aangifte te doen, maar
juist ook naar de mogelijke indicaties en dat die op een rij gezet worden?
Antwoord 22 en 23
De vraag of er een verplichting bestaat aangifte te doen van ambtsmisdrijven vloeit voort uit de vaststelling van mogelijke aanwijzingen voor
ambtsmisdrijven. Er is dus (inderdaad) gekeken naar mogelijke aanwijzingen voor ambtsmisdrijven. Overigens is het advies door mr. Biemond
niet alleen beperkt tot ambtsmisdrijven en is beoordeeld of de
documenten aanwijzingen bevatten voor enig misdrijf waarvoor op grond
van artikel 162 van het Wetboek van Strafvordering een aangifteplicht
geldt.

5

Kamerstuk 31 066, nr. 607

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 654

5