Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 296

Tunnelveiligheid

Nr. 35

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 december 2018
Op de avond van 19 november 2017 heeft op de A73 bij Roermond, ten
noorden van de Roertunnel, een dodelijk ongeval met een spookrijder
plaatsgevonden. De spookrijder is door de Roertunnel gereden en bij het
uitrijden van de tunnel frontaal op een tegemoetkomende auto gebotst.
De bestuurster van deze auto en de spookrijder zijn hierbij om het leven
gekomen. Dit dramatische ongeval heeft diep ingegrepen in de levens van
de nabestaanden.
De politie heeft zoals gebruikelijk een ongevalsonderzoek gedaan.
Rijkswaterstaat heeft na het ongeval een situatieschets «verkeersveiligheid autosnelweg – wegbeheer» gemaakt. Hierbij is gekeken naar de
mogelijke invloed van de weginrichting op het ongeval (zie bijlage 1)1. Uit
de situatieschets wordt niet duidelijk wanneer de tijdelijke bewegwijzering
van een omleidingsroute precies is geplaatst. Mede daarom zijn uit deze
schets geen eenduidige conclusies te trekken over de invloed van de
weginrichting ten tijde van het ongeval. Wel is er volgens die schets extra
bebording geplaatst en is de tijdelijke bewegwijzering aangepast.
Een belangrijke vraag in de periode na het ongeval was of Rijkswaterstaat
de Roertunnel niet had kunnen sluiten om het dodelijke ongeval te
voorkomen. De eerste indruk van Rijkswaterstaat was dat de tijdspanne
tussen de eerste melding van de spookrijder en het ongeval te kort was
om de tunnel op een verantwoorde en veilige manier af te sluiten.
Rijkswaterstaat vond het van belang om dit door een onafhankelijke partij
te laten verifiëren en lessen uit het onderzoek te trekken. Daarom heeft
Rijkswaterstaat Royal Haskoning DHV opdracht gegeven een onderzoek
uit te voeren. Het definitieve onderzoeksrapport is op 12 oktober 2018
opgeleverd (zie bijlage 2)2.

1
2

kst-29296-35
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 296, nr. 35

1

In het onderzoeksrapport staat dat indien bij de eerste melding direct was
gedetecteerd of geconstateerd dat het een tunneltraject betrof en de
melding was doorgezet naar de tunneloperator, de tunnel waarschijnlijk
nog voor het passeren van de spookrijder gesloten had kunnen worden.
Volgens het rapport is het zeker gezien het rijgedrag van de spookrijder
achteraf niet te bepalen of dit de afloop had beïnvloed.
In 2010 heeft een eerder ongeval met een spookrijder plaatsgevonden,
waarbij deze door de Roertunnel en de Swalmentunnel is gereden en
lichtgewond is geraakt. Naar aanleiding daarvan heeft Rijkswaterstaat een
tweedelige incidentevaluatie opgemaakt met aanbevelingen over het
proces en het systeem (zie bijlage 3)3. In hoeverre deze aanbevelingen zijn
opgevolgd is thans onduidelijk.
Ik ben onlangs door Rijkswaterstaat op de hoogte gesteld van de
onderzoeksrapporten en het feit dat de nabestaanden hiervan nog niet
wisten. Ik heb mij allereerst gericht op het zo snel mogelijk informeren
van de nabestaanden en vervolgens van uw Kamer.
Rijkswaterstaat heeft mede op basis van de genoemde rapporten,
aanscherpingen doorgevoerd in de relevante werkwijze, protocollen en
testprocedures. Zo worden tunneloperators en wegverkeersleiders
ondersteund door een supervisor bij het toepassen van deze werkwijze en
protocollen. Ook is opdracht gegeven om de lokale bediening vanuit de
Roertunnel en de Swalmentunnel over te plaatsen naar de Verkeerscentrale Zuid-Nederland. En wordt de 112-melding direct telefonisch
doorgegeven van de Landelijke Verkeerscentrale naar de lokale tunneloperator. Tevens worden in deze tunnels de snelheidsdiscriminatiesystemen
getest op de spookrijdersfunctie. Dat laatste geldt ook voor de Heinenoordtunnel waar hetzelfde type snelheidsdiscriminatiesysteem wordt
gebruikt.
Ten slotte heeft Rijkswaterstaat de afgelopen dagen een externe beoordeling door Goudappel Coffeng laten verrichten over de inrichting van de
op- en afritten bij de aansluiting Maasbracht-Roertunnel. Uit het rapport
volgt dat de kans op spookrijden op het onderzochte weggedeelte voor
een geconcentreerde weggebruiker vrijwel uitgesloten is. Voor een
weggebruiker die afgeleid is, is de kans daarop klein, maar vanaf de
aansluiting Maasbracht niet uitgesloten. Rijkswaterstaat beziet de
aanbevelingen (zie bijlage 4)4.
Er zijn nog veel onduidelijkheden over de omstandigheden en de
toedracht van het ongeval. Daarnaast roepen de genoemde rapporten ook
nieuwe vragen op. Bovendien heb ik geconstateerd dat de manier waarop
binnen Rijkswaterstaat gevolg gegeven is aan de aanbevelingen van de
onderzoeken uit 2010 en 2018 en de wijze waarop door Rijkswaterstaat
intern en extern is gecommuniceerd onvoldoende zijn geweest. Daarom
heb ik de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) verzocht om een
onderzoek in te stellen naar het ongeval om waar mogelijk de onduidelijkheden weg te nemen en de vraag te beantwoorden welke lessen er
kunnen worden getrokken.
Daarbij zullen de evaluatie van het eerdere incident bij de Roertunnel in
2010, het onderzoek van Royal Haskoning DHV en de weginrichting ten
tijde van het ongeval worden betrokken. De OvV heeft mij aangegeven
bereid te zijn een dergelijk onderzoek uit te voeren. Ik hoop dat dit
onderzoek de vele vragen die nog altijd bestaan rondom het ongeval zal
3
4

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 296, nr. 35

2

kunnen beantwoorden en aanknopingspunten zal bieden om tot structurele verbeteringen te komen ten aanzien van spookrijden in het
algemeen en de specifieke situatie rond de A73 te Roermond in het
bijzonder. Over de bevindingen en aanbevelingen van de OvV zal ik uw
Kamer informeren.
Ik betreur het zeer dat de nabestaanden onnodig lang hebben moeten
wachten op informatie over het ongeval waarbij hun dierbaren om het
leven kwamen. Hiervoor zijn excuses aangeboden aan de nabestaanden.
Met hen is afgesproken dat zij vanaf nu nauwgezet worden geïnformeerd.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 296, nr. 35

3