Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2345
Vragen van het lid Smaling (SP) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu over zeer verontrustende berichten over uitbuiting van personeel van
Emirates en Flydubai en de gevolgen voor de vliegveiligheid (ingezonden
1 april 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
20 april 2016).
Vraag 1, 2
Wat is uw reactie op het bericht dat piloten van Flydubai en Emirates
oververmoeid en geïntimideerd zijn?1
Wat is uw reactie op de uitzending van Russia Today die gemaakt is naar
aanleiding van een dodelijk vliegtuigongeval van Flydubai en waarin 60
piloten anoniem de noodklok luiden?2
Antwoord 1, 2
Ik heb kennis genomen van de signalen over de werkdruk en cultuur zoals die
zijn gepresenteerd in de uitzending van Russia Today. In de media was aan
de orde dat er anonieme klachten van piloten zijn over oververmoeidheid en
processen bij ziekmeldingen. Met betrekking tot de onderwerpen die aan de
orde zijn gesteld wil ik benadrukken dat het aan de lokale autoriteiten is om
na te gaan of hier een grond van waarheid in zit.
Omwille van de vliegveiligheid hecht ik er waarde aan dat de landen en
maatschappijen aan de internationaal vastgestelde eisen voldoen. De ILT
controleert in Nederland steekproefsgewijs buitenlandse toestellen. Hierbij
wordt ook naar het voldoen aan de regels over de werk- en rusttijden
gekeken.
In de betreffende uitzending wordt een directe link gelegd met het ongeval
van het toestel van Flydubai op 19 maart 2016. Er zal conform het ICAOverdrag een onafhankelijk onderzoek naar het ongeval worden uitgevoerd.
Momenteel is dit nog niet afgerond en ik wil daarom niet vooruitlopen op de
mogelijke oorzaken van het ongeval.

1

www.luchtvaartnieuws.nl, 27 maart 2016, «Piloten Flydubai en Emirates oververmoeid en
geïntimideerd», http://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/2/airlines/piloten-flydubai-enemirates-oververmoeid-en-geintimideerd
2
Russia today, 26 maart 2016, «’Modern day slavery» – Emirates and Flydubai pilots reveal
exhausting labor conditions»

ah-tk-20152016-2345
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Het is de verantwoordelijkheid van bevoegde autoriteiten in de Verenigde
Arabische Emiraten zelf aandacht te besteden aan mogelijke veiligheid- en
gezondheidsproblemen bij het vliegend personeel.
Vraag 3
Deelt u de mening dat er sprake is van een angstcultuur bij Emirates, zoals
eerder bij Ryanair? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ik heb geen aanvullende informatie en op basis van de uitzending van Russia
Today kan ik geen oordeel vormen over de aanwezigheid van een mogelijke
angstcultuur bij Emirates. Daarbij wil ik benadrukken dat het de verantwoordelijkheid van de bevoegde autoriteit is om zich een beeld te vormen van de
cultuur en de impact daarvan op de veiligheid.
Vraag 4
Vindt u het een wenselijke situatie dat piloten van Emirates alleen klachten
kunnen indienen bij de luchtvaartautoriteiten, die van dezelfde eigenaar zijn
als de airline?
Antwoord 4
De eigenaar van Emirates is ook President van de Dubai Civil Aviation
Authority. Het melden van voorvallen en incidenten dient te worden gedaan
bij de General Civil Aviation Authority van de Verenigde Arabische Emiraten,
de bundeling van 7 staten. Met deze organisatiestructuur is er sprake van
gescheiden verantwoordelijkheden.
Vraag 5
Zijn er bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) berichten bekend
waaruit blijkt dat er oververmoeide piloten en cabinepersoneel werkzaam zijn
op Emiratesvluchten? Zo ja, welke maatregelen heeft de ILT genomen? Zo
nee, bent u bereid om dit tot op de bodem uit te zoeken?
Antwoord 5
Internationaal is vastgelegd dat het land waar de luchtvaartmaatschappij is
gecertificeerd verantwoordelijk is voor de controle op de wijze waarop met
werk- en rusttijden wordt omgegaan. In de uitzending wordt aangegeven dat
de luchtvaartmaatschappijen zich houden aan de geldende regels. Die regels
zijn vergelijkbaar met de Europese regels met betrekking tot werk- en
rusttijden: ze kennen maximale eisen voor aaneengesloten uren en verplichtingen die moeten zorgen voor roosters die niet tot oververmoeidheid leiden.
De ILT kan geen diepgaand onderzoek starten naar een maatschappij waar
geen formele toezichtrelatie bestaat. De ILT controleert tijdens de zogenaamde Safety Assessment Foreign Aircraft (SAFA) steekproefsgewijs
buitenlandse toestellen. Hierbij wordt ook naar de werk- en rusttijden
gekeken. In dit kader is niet gebleken dat er verifieerbare voorvallen zijn van
oververmoeide piloten en cabinepersoneel die werkzaam zijn op de Emirates
vluchten. De inspectiegegevens van de EU lidstaten worden in een Europese
database opgeslagen welk beheerd wordt door EASA. Vanuit EASA zijn geen
signalen gegeven dat bij Emirates structurele onregelmatigheden voorkomen.
Vraag 6
Klopt het dat bij Emirates zeven piloten hetzelfde werk verzetten als tien tot
elf piloten bij reguliere Europese airlines? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
Op basis van de huidige Europese werk- en rusttijden regeling is de totale
vliegtijd van een Europese piloot maximaal 1.000 uren gedurende 12
opeenvolgende kalendermaanden. In de werk- en rusttijden regelgeving van
de Verenigde Arabische Emiraten is een limiet gesteld van 900 uren per 12
kalendermaanden met inachtneming van de wettelijk vastgesteld rust tussen
de verschillende diensten.
In CAO’s van Europese luchtvaartmaatschappijen is veelal sprake van een
geringer aantal vlieguren per jaar dan met het oog op de veiligheid wettelijk
toegestane maximum.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2