Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

28 286

Dierenwelzijn

Nr. 884

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 juli 2016
Bijgaand ontvangt u de stand van zaken met betrekking tot een aantal
toezeggingen uit het Algemeen Overleg dierenwelzijn van 28 april jl.
(Kamerstuk 28 286, nr. 880) en het Algemeen Overleg Natuurbeleid en
Oostvaardersplassen van 24 september 2015 (Kamerstuk 32 563, nr. 64).
Tevens maak ik van de gelegenheid gebruik een reactie te geven op het
commissieverzoek van 31 mei jl. inzake de «Oekraïense plofkipfabriek in
Veenendaal» (Handelingen II 2015/16, nr. 89, item 26) en op twee
rapporten van de Raad voor Dierenaangelegenheden: «Toetsingskader
voor productiedieren» en «Vat op de zwerfkat». Daarnaast zend ik u ter
informatie het «Plan voor veetransport bij extreme temperaturen, van de
sector en NVWA1.
Algemeen Overleg dierenwelzijn 28 april 2016
Plan van aanpak verlaging biggenuitval
Bijgaand ontvangt u het Plan van aanpak verlaging biggenuitval van de
Stuurgroep bigvitaliteit2. De Stuurgroep bestaat uit vertegenwoordigers
van varkenshouders, varkensfokkerijorganisaties, dierenartsen, veevoederleveranciers, veehandel, vleesverwerkende bedrijven en de in juni
jongstleden aangesloten Dierenbescherming. Ik ben verheugd dat de
sector het signaal serieus heeft genomen en in een korte tijd met een plan
is gekomen. De Stuurgroep zal in december dit jaar haar eerste
rapportage opleveren. Ik zal deze rapportage naar uw Kamer sturen en de
vorderingen nauwlettend volgen.
Traject kalf bij koe: de verkenning
In mijn brief van 22 april 2016 (Kamerstuk 28 286, nr. 859) en tijdens het
Algemeen Overleg op 28 april jl. (Kamerstuk 28 286, nr. 880) heb ik mijn
1
2

kst-28286-884
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 884

1

reactie gegeven op motie Thieme3. Ik heb daarbij aangegeven in gesprek
te gaan met het Louis Bolk Instituut (LBI), sector en Dierenbescherming
om te bezien op welke wijze ervaringen gedeeld kunnen worden om
melkveehouders te faciliteren die (op termijn) overwegen het kalf voor
bepaalde tijd bij de koe te houden.
In de gesprekken met het Louis Bolk Instituut (LBI), de sector en de
Dierenbescherming zijn we overeengekomen om te starten met een
verkenning. Het LBI zal hierin het voortouw nemen. De verkenning heeft
als doel om met relevante partijen in een aantal sessies de verschillende
aspecten van het houden van het kalf bij de koe uit te diepen. Zo moet er
draagvlak en een gezamenlijke perceptie van het vraagstuk ontstaan en
kan men met aanbevelingen komen om melkveehouders met verschillende aanpak van elkaar te laten leren en elkaar aan te vullen. In de
verkenning worden ook lopende initiatieven (plannen, experimenten en
onderzoeken) in beeld gebracht en wordt gezocht naar raakvlakken tussen
deze initiatieven. Ook wordt gekeken naar wat extra nodig is (zoals
onderzoek en experimenten) ten opzichte van de lopende initiatieven. Dit
leidt tot een overzicht van kennis, bestaande en eventueel nog te
verkrijgen, om melkveehouders te faciliteren die (op termijn) overwegen
het kalf voor bepaalde tijd bij de koe te laten.
Evaluatie stranding potvissen Texel
De Auditdienst Rijk heeft op mijn verzoek een evaluatie opgesteld van de
gang van zaken bij de stranding van vijf potvissen op het strand van Texel,
in januari 2016. Hierbij stuur ik u zoals toegezegd het evaluatierapport
toe4. De aanbevelingen uit dit rapport zullen in samenwerking met de
betrokken organisaties worden verwerkt in een nieuwe versie van het
Protocol Stranding levende, grote walvisachtigen. Het protocol wordt op
de website van het Ministerie van Economische Zaken geplaatst.
Stalbranden
Zoals toegezegd tijdens het Algemeen Overleg op 28 april jl. (Kamerstuk
28 286, nr. 880) heeft de werkgroep stalbranden contact opgenomen met
de ondernemers van Stable Safe. Er wordt gekeken in hoeverre partijen
dit model willen gebruiken bij nieuwbouw en daarbij wordt in eerste
instantie gedacht aan nieuwbouwstallen voor (duurdere) paarden. De
knaagdierdeskundigen die het lid Graus (PVV) tijdens het Algemeen
Overleg noemde, zijn enige tijd geleden al gehoord door de werkgroep
stalbranden. Er is een cursus plaagdierenbestrijding ontwikkeld, waarin
ook de ervaring van deze deskundigen is opgenomen.
Algemeen Overleg Natuurbeleid en Oostvaardersplassen van
24 september 2015
Geboortebeperking grote grazers Oostvaardersplassen
Naar aanleiding van het debat tijdens het AO Natuurbeleid en Oostvaardersplassen d.d. 24 september 2015 (Kamerstuk 32 563, nr. 64) is
toegezegd uw Kamer te informeren over de wetenschappelijke stand van
zaken betreffende populatiebeheer door middel van geboortebeperking bij
grote herbivoren. Onderzoeksinstituut Alterra heeft een quick scan
uitgevoerd (bijgevoegd) welke methoden qua contraceptie er bestaan om
geboortebeperking bij hoefdieren in de natuur te realiseren en welke
3

Motie thieme (Kamerstuk 33 797, nr. 104) verzoekt de regering. om binnen een half jaar een
plan van aanpak te presenteren dat erop gericht is kalveren voor een bepaalde tijd bij de
moeder te laten.
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 884

2

aspecten een rol spelen bij de praktische toepassing daarvan. De
eindconclusie van de literatuurstudie is dat er mogelijkheden bestaan om
populatiebeheer door middel van contraceptie toe te passen bij vrijlevende hoefdierpopulaties, maar dat in de praktijk nog veel onderzoek
nodig zal zijn om tot een rendabele methode te komen die praktisch
uitvoerbaar is en het juiste effect heeft zonder ongewenste bijeffecten. Tot
besluit deel ik u mede, dat ik met het oog op de overdracht van de
verantwoordelijkheid voor het dierenwelzijn in Oostvaardersplassen de
uitkomsten van dit rapport ook zal aanbieden aan het college van
gedeputeerde staten van de provincie Flevoland.
Commissieverzoek Oekraïense fabriek in Veenendaal
Het lid Van Gerven (SP) heeft tijdens het ordedebat op 31 mei 2016
verzocht om een brief naar aanleiding van het bericht «Oekraïense
plofkipfabriek strijkt neer in Veenendaal» (Handelingen II 2015/16, nr. 89,
item 26). Het betreft een uitsnijderij in Veenendaal waar pluimveevlees
wordt be- en verwerkt. De invoer van levend pluimvee vanuit Oekraïne is
niet toegestaan. Om producten te mogen invoeren in of doorvoeren door
de Europese Unie moeten derde landen, waaruit de import plaatsvindt en
die zijn vermeld in de tabel in bijlage I, deel 1 van Verordening (EG)
nr. 798/2008 voldoen aan de veterinaire voorschriften van de Europese
Unie inzake de invoer van vleesproducten en vlees van pluimvee.
Oekraïne staat in deze tabel. De bepalingen ten aanzien van dierenwelzijn
bij de slacht maken hier onderdeel van uit. De bevoegde autoriteit van
Oekraïne biedt door middel van een veterinair invoercertificaat garanties
voor naleving van deze voorschriften. Alleen door de Europese Unie
erkende slachthuizen in Oekraïne mogen exporteren naar de EU.
Ik verwijs u verder naar de beantwoording van de vragen van het lid Van
Dekken (PvdA) die ik op 23 juni jl. aan uw Kamer heb toegezonden
(Aanhangsel Handelingen II 2015/16, nr. 2979
Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA)
«Toetsingskader voor productiedieren»
Productiedieren worden gehouden voor levensmiddelen, wol, huiden,
pelzen of andere producten. Volgens de Wet Dieren mogen deze dieren
niet worden gehouden, tenzij ze voorkomen op de lijst van voor productie
te houden dieren (bijlage bij Besluit houders van dieren). Indien een
diersoort niet voorkomt op deze lijst kan de potentiële houder een
aanvraag doen om het dier voor productie te mogen houden.
Door de RDA en Wageningen Universiteit zijn in het verleden diverse
toetsingskaders ontwikkeld, namelijk voor insecten (2015), de dromedaris
(2006) en vissen (2002). De RDA is gevraagd deze bestaande kaders te
integreren tot één toetsingskader voor alle productiedieren. Dit
«Toetsingskader voor productiedieren» heeft de RDA recent op haar
website gepubliceerd (www.rda.nl). Mede op basis van dit toetsingskader
past RVO.nl nu de aanvraagprocedure aan.
Na aanvraag door de houder wordt door experts bekeken of de soort
geschikt is om te kunnen houden vanuit oogpunt van welzijn en
gezondheid van het dier en wordt gekeken naar potentiële risico’s voor
het milieu en de mens. Indien het een zoogdier betreft zal eerst, indien
nog niet gedaan, beoordeeld worden of de soort geschikt is om als
gezelschapsdier te houden. Als dat het geval is, zal bekeken worden of
deze soort ook geschikt is om als productiedier ingezet te worden. In
eerste instantie zal ik een ontheffing afgegeven en daarna kan plaatsing
volgen op de lijst van voor productie te houden dieren. In beide gevallen
kunnen desgewenst aanvullende voorwaarden worden gesteld zoals

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 884

3

specifieke houderijvoorschriften of bij een ontheffing het registreren van
bepaalde diergerichte gegevens.
Zienswijze «Vat op de zwerfkat»
De RDA heeft op haar website de zienswijze «Vat op de zwerfkat»
gepubliceerd (www.rda.nl). In deze zienswijze heeft de RDA de risico’s in
kaart gebracht die zwerfkatten kunnen vormen voor de volksgezondheid
door de overdracht van ziekten. De RDA stelt een aantal maatregelen voor
die deze risico’s kunnen beperken en doet een aantal aanbevelingen om
de zwerfkattenproblematiek te verminderen. De RDA geeft aan dat veel
van de voorgestelde maatregelen vragen om inzet van juridische
instrumenten, die nu veelal ontbreken. Het rapport geeft geen onderbouwing van de impact en effectiviteit van de maatregelen.
Ik ben bekend met de problematiek van de zwerfkatten en neem de
aanbevelingen van de RDA serieus. Ik heb echter besloten de I&R van
katten niet verplicht te stellen, vanwege de verwachte geringe bijdrage
aan het structureel terugdringen van het aantal zwerfkatten en vanwege
de ermee samenhangende administratieve lasten. Dit is ook door mijn
voorganger al gecommuniceerd (Kamerstuk 28 286, nr. 613). De aanbeveling om castreren van katten te verplichten zal ik ook niet overnemen,
met name omdat de maatregel moeilijk is te controleren en af te dwingen.
De RDA stelt nog enkele andere maatregelen voor. Indien deze maatregelen effectief, proportioneel en handhaafbaar zijn, zal ik de uitvoering
hiervan overwegen. Ik zal de Kamer hierover dit najaar informeren.
Veetransport bij extreme temperaturen
Hierbij stuur ik u het Plan voor veetransport bij extreme temperaturen5. In
dit plan geven overheid en bedrijfsleven aan wat ze gaan doen om
dierenwelzijn bij transport en slacht zo goed mogelijk te borgen bij
extreme temperaturen. Het plan bevat verwijzingen naar werkprotocollen
van NVWA, transport- en slachtsector, zodat alle partijen uit de hele
transportketen van elkaar weten wie wat doet. Het plan heeft betrekking
op hoefdieren.
Dit is een zogenaamd «levend» document. De betrokken partijen hebben
afgesproken elk half jaar de gemaakte afspraken te evalueren en – indien
nodig – afspraken aan te passen of aan te scherpen. In dit plan wordt ook
een opzet beschreven van de wijze waarop rekening wordt gehouden met
extreme koude.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

5

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 286, nr. 884

4