Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

26 396

Vervanging pantservoertuigen M577 en YPR

Nr. 114

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 oktober 2018
Inleiding
Met deze brief informeer ik u over de resultaten van de verwervingsvoorbereiding (D-fase) van het project «Voertuig 12kN Air Assault (AASLT)» dat
onderdeel is van het programma Defensiebrede Vervanging Operationele
Wielvoertuigen (DVOW). Dit programma betreft de vervanging van de
operationele wielvoertuigen van Defensie die de basismobiliteit vormen
van nagenoeg alle eenheden.
Het toekomstige wielvoertuigenbestand zal gaan bestaan uit een licht, een
middelzwaar en een zwaar type voertuig. Deze worden naar behoefte
voorzien van een laadbak met huif of containers met de benodigde
functionaliteit (commandovoering, verbindingen, werkplaats, brandstoftransport). De middelzware en zware typen vrachtauto’s worden containerdragers. Het programma bestaat uit acht projecten.
Overeenkomstig het Defensie Materieel Proces (DMP) is in het
programma DVOW, op grond van de financiële omvang, onderscheid
gemaakt tussen gemandateerde en niet-gemandateerde projecten.
De volgende projecten zijn gemandateerd:
(1) Voertuig 7,5kN;
(2) Brandstofcontainers;
(3) Containerhefmiddel;
(4) Voertuig Quad.
De overige vier projecten zijn niet gemandateerd:
(1) Voertuigen 50kN, 100kN, 150kN;
(2) Containersystemen en subsystemen;
(3) Voertuig 12kN Air Assault;
(4) Voertuig 12kN & Remote Controlled Weapon Station.
Vorig jaar bent u met een D-brief geïnformeerd over de verwerving van de
voertuigen 50kN, 100kN, 150kN (Kamerstuk 27 830, nr. 201 van 9 juni

kst-26396-114
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 396, nr. 114

1

2017). Het contract voor deze voertuigen is ondertekend. Over het project
Containersystemen en subsystemen bent u onlangs geïnformeerd
(Kamerstuk 26 396, nr. 112 van 12 oktober 2018).
Aanbesteding en realisatie
Het project «Voertuig 12kN Air Assault» behelst de levering van en het
onderhoud aan 515 12 kN Air Assault voertuigen (hierna: voertuigen) die
als tactisch transportmiddel benodigd zijn voor het operationeel optreden
van de 11e Luchtmobiele Brigade. Het voertuig wordt in drie hoofdvarianten aangeschaft, te weten een gevechts-, een logistieke en een
gewondentransport variant. Het voertuig kan in het inzetgebied zowel
uitrusting als militairen snel verplaatsen en kan naar en van het inzetgebied met luchttransport vervoerd worden. De gevechtsvariant moet in
de Chinook helikopter vervoerd kunnen worden, alle varianten moeten
onder deze helikopter verplaatst kunnen worden.
Tevens bevat het contract opties voor additionele voertuigen. Dit is
mogelijk tot 5 jaar na acceptatie van het laatste voertuig uit de initiële
levering.
De levering van en het onderhoud aan de voertuigen voor minimaal de
komende tien jaar zijn als één geheel aanbesteed, overeenkomstig de
Aanbestedingswet Defensie & Veiligheid (ADV). Over de verwervingsstrategie van dit deelproject is de Kamer geïnformeerd met de C-brief van
3 juli 2015 (Kamerstuk 26 396, nr. 105). In de selectiefase hebben negen
partijen zich aangemeld. Na selectie zijn vijf kandidaten geschikt
bevonden voor de volgende fase. In deze fase heeft Defensie, na de
terugtrekking van twee kandidaten, met de overgebleven drie partijen een
dialoog gevoerd over technische en logistieke aspecten, en onderwerpen
zoals de leverings- en onderhoudsvoorwaarden. Een van de technische
aspecten die een cruciale rol vervult in dit project is de eis dat het voertuig
in en onder een helikopter moet kunnen worden vervoerd. De partijen zijn
in de gelegenheid gesteld inzicht te verkrijgen in het complexe samenspel
van eisen op het snijvlak van voertuiggewicht, laadvermogen, bepantsering, voertuigafmetingen en luchtwaardigheidseisen.
In de inschrijvingsfase hebben de drie overgebleven geselecteerde
bedrijven een definitieve, geldige inschrijving ingediend. Van deze
bedrijven komen er twee uit Nederland, te weten Defenture BV. en
Mercedes-Benz Cars Nederland B.V. (MBCNL). Het derde bedrijf Jankel
Armouring Limited is gevestigd in het Verenigd Koninkrijk.
Op grond van vooraf bekend gestelde gunningscriteria is de leverancier
bepaald. De gunningscriteria hebben betrekking op prijzen (levensduurkosten) en de kwaliteit. De levensduurkosten bestaan uit investeringskosten en onderhoudskosten. De kwalitatieve criteria zijn onder meer
laadvermogen, emissie reductie, actieradius, netwerkdekking van de
onderhoudsvestigingen, klimaat in het voertuig en voertuiggewicht.
Zowel een substantieel prijsverschil als de kwaliteit zijn van belang
geweest bij de keuze voor MBCNL als leverancier. De voertuigen moeten
voldoen aan de laatste richtlijnen op het gebied van veiligheid, kwaliteit,
arbo en milieu, zoals emissie, gevaarlijke stoffen en bescherming.
Onderhoud
Tijdens het gebruik is in hoofdzaak de leverancier verantwoordelijk voor
het onderhoud. Dit is echter anders tijdens operationele missies. Civiele
monteurs zijn niet opgeleid en ook vaak niet bereid om hun werk te doen
in de mogelijk risicovolle omstandigheden waarin de krijgsmacht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 396, nr. 114

2

operationeel moet optreden. Bij missies zorgt Defensie daarom voor het
onderhoud, ondersteund door de leverancier.
In Nederland, in reguliere omstandigheden, zorgt de leverancier voor de
beschikbaarheid van de voertuigen en hij draagt hiervoor het financiële
risico. Het onderhoud aan de voertuigen wordt in beginsel uitgevoerd op
de hoofdlocatie van 11e Luchtmobiele Brigade, Schaarsbergen. De
voertuigen van eenheden die elders in Nederland zijn gestationeerd
worden eveneens in Schaarsbergen onderhouden, dan wel in een
werkplaats van de leverancier in de omgeving van de betreffende
eenheid. Het onderhoud in Nederland wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de leverancier door hetzij civiele monteurs dan wel
door militaire monteurs onder toezicht van de leverancier. Daarbij is de
leverancier contractueel verplicht tien jaar lang reservedelen, documentatie en speciale gereedschappen beschikbaar te stellen en te beheren. Het
betreft een zogenoemd prestatiecontract waarin de leverancier verantwoordelijk is voor een vastgelegde prestatie of beschikbaarheid van het
systeem. Het contract bevat een optie om het onderhoud twee maal met
vijf jaar te verlengen.
Tijdens missies is de onderhoudsovereenkomst niet van toepassing op
het desbetreffende materieel. Wel dient de leverancier, op basis van een
afzonderlijke opdracht van Defensie, een op de missie afgestemd pakket
reservedelen samen te stellen en te leveren. Tijdens de missie is Defensie
verantwoordelijk voor de opvoer van de reservedelen vanuit Nederland
naar het missiegebied en het uitvoeren van het onderhoud door militaire
monteurs die door de leverancier zijn opgeleid.
Overige aspecten
Industriële participatie
Het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat (EZK) bepaalt bij de start
van een aanbesteding door Defensie voor een militair systeem per geval
in hoeverre industriële participatie (IP) wordt gevraagd. Voor het voertuig
heeft daarover consultatie plaatsgevonden tussen het Ministerie van
Defensie, de Stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid
(NIDV) en het Ministerie van EZK. Op basis daarvan is vervolgens bepaald
dat voor het project «Voertuig 12kN AASLT» IP zal worden gevraagd.
Met de door het Ministerie van Defensie geselecteerde kandidaten heeft
EZK de plannen besproken waarin de kandidaten uiteenzetten hoe zij de
(kennis)positie van de Nederlandse Defensie en Veiligheid gerelateerde
Industrie (DVI) willen versterken. De beoogde activiteiten zijn in lijn met
het door EZK opgestelde Industriële Participatie-beleid. De verwachting is
dat een substantieel deel van de werkzaamheden voor de productie en
onderhoud van de voertuigen voor de Nederlandse krijgsmacht in
samenwerking met Nederlandse bedrijven zal worden uitgevoerd. De
verdere ontwikkeling en uitvoering van de IP plannen gebeurt in overleg
tussen EZK en de door Defensie gekozen leverancier. De resultaten van
het IP-beleid worden tweejaarlijks aan de Tweede Kamer gerapporteerd.
Internationale samenwerking
Zoals in de C-brief van 3 juli 2015 (Kamerstuk 26 396, nr. 105) reeds is
gemeld, hebben pogingen om tot internationale samenwerking te komen
niet tot een positief resultaat geleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 396, nr. 114

3

Risico’s
Binnen het programma DVOW is ten behoeve van de beheersbaarheid
van de risico’s gekozen voor een risicoregister. Met de C-brief bent u
geïnformeerd over de risico’s binnen het project «Voertuig 12kN Air
Assault (AASLT)» die toentertijd waren geïdentificeerd. Het betrof de
risico’s haalbaarheid van eisen, kennisverlies binnen de projectorganisatie
en prijsverhogingen door industriële participatie. Deze risico’s hebben zich
niet voorgedaan.
In de verwervingsvoorbereiding van het project «Voertuig 12kN AASLT» is
nog een ander risico geïdentificeerd. Dit risico heeft betrekking op de
bijstelling van de kwalitatieve behoefte aan de hand van Engineering
Change Proposals die het resultaat kunnen zijn van toekomstige aanvullende eisen. Voor de mitigatie van dit risico is budget beschikbaar binnen
het project.
Financiële aspecten
Investering
Met het deelproject «Voertuig 12kN Air Assault (AASLT)» is een investering gemoeid tussen de € 100 miljoen en € 250 miljoen. De investering
komt in de jaren 2019 tot en met 2023 ten laste van het investeringsbudget van Defensie. Het bedrag wordt gefinancierd uit het programmabudget DVOW. In de commercieel vertrouwelijke bijlage bij deze brief is
een overzicht opgenomen van de investeringsuitgaven1.
Exploitatie
De exploitatiekosten zijn aan de hand van een analyse van de levensduurkosten vastgesteld. Alle onderhouds- en herstelwerkzaamheden, inclusief
de reservedelen, vallen onder de geraamde exploitatiekosten. In de
commercieel vertrouwelijke bijlage bij deze brief is het geraamde bedrag
opgenomen.
Vooruitblik
De Nederlandse industrie is nauw betrokken bij de ontwikkeling en
productie van de voertuigen. Na productie van het chassis van het
voertuig door Mercedes Benz, in Oostenrijk, zijn Nederlandse bedrijven
verantwoordelijk voor de opbouw van de voertuigen en de beschermende
onderdelen (pantser). Daarnaast worden de voertuigen deels onderhouden door de Nederlandse dealernetwerk van MBCNL.
Ik wil het contract met de leverancier, MBCNL, eind 2018 ondertekenen.
Vervolgens kunnen de eerste voertuigen in het eerste kwartaal van 2021
worden geleverd. Defensie ontvangt de laatste voertuigen in 2023. Met
het oog op de voortgang van het project verzoek ik de Kamer deze brief
spoedig te behandelen.

1

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 396, nr. 114

4

Met dit voertuig beschikt de 11e Luchtmobiele Brigade over een voertuigconcept dat voldoet aan stringente eisen op het gebied van afmetingen,
gewicht en luchtwaardigheid waardoor het voertuig van grote
meerwaarde is voor het luchtmobiele optreden.
De Staatssecretaris van Defensie,
B. Visser

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 396, nr. 114

5