Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

31 239

Stimulering duurzame energieproductie

nr. 337

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 oktober 2021
Middels deze brief informeer ik u over de uitkomsten van de SDE++-ronde
2020, de stand van zaken rondom de doelstelling van 35 TWh
hernieuwbare elektriciteit op land, de uitkomsten van een tweetal
onderzoeken naar de brandveiligheid en de verzekerbaarheid van zon-PV
en de een update omtrent de onverschuldigde subsidiebetalingen
voorjaar 2021. Daarnaast besteed ik in deze brief aandacht aan een achttal
moties en toezeggingen:
1. Motie van de leden Van der Lee en Thijssen (Kamerstuk 32 813,
nr. 829): Voorkomen van schade aan de volksgezondheid door
SDE-subsidiebeschikkingen
2. Motie van het lid Grinwis c.s. (Kamerstuk 35 668, nr. 35): Anticiperen
op stijgende ETS-prijs voor CO2in SDE++ en de toezegging aan
GroenLinks om te informeren over hoe het zit met afgegeven
beschikkingen die niet tot uitbetaling kunnen komen
3. Gewijzigde motie van het lid Van der Lee (Kamerstuk 32 813, nr. 438):
Kwaliteitsborging installateurs warmtepompen en zonnepanelen
4. Motie van de leden Sienot en Dik-Faber (Kamerstuk 32 813, nr. 631): De
werking van het GVO-systeem
5. Motie van het lid Sienot c.s. (Kamerstuk 35 300 XIII, nr. 51): Risico’s op
knelpunten in beschikbaarheid duurzame houtpellets n.a.v. SDE
6. Toezegging aan het lid Van Raan (PvdD) om inzicht te geven in de
status van de afgegeven SDE-beschikkingen voor bij- en meestook
7. Toezegging aan het lid Van der Lee (GL) om helder in de tijd uiteen te
zetten welke fiscale prikkels voor fossiele brandstoffen worden
afgebouwd
8. Toezegging aan de ChristenUnie om de basisbedragen voor zon op dak
in de SDE++ te evalueren.
Resultaten SDE++ 2020
In de Kamerbrief van 8 juni 2021 (Kamerstuk 31 239, nr. 332) heb ik uw
Kamer geïnformeerd over de voorlopige resultaten van de openstel-

kst-31239-337
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

1

lingronde van de SDE++ in 2020. Inmiddels is door de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland (RVO.nl) de beschikkingenprocedure volledig
afgerond. Middels deze brief informeer ik u over de definitieve uitkomst
van de SDE++-ronde van 2020.
Er waren in totaal 4.112 subsidieaanvragen gedaan met een totale
budgetclaim van € 6.379 miljoen. Van deze 4.112 aangevraagde projecten
zijn 3.673 projecten positief beschikt, voor in totaal € 5 miljard (zie tabel).
Het overgrote deel van de beschikkingen is afgegeven voor zon-PVprojecten (3.602 projecten à in totaal 3.603 MW). Ten opzichte van de
voorlopige resultaten zijn er meer zonprojecten beschikt (171 daksystemen en vijf veld- en watersystemen voor in totaal € 73 miljoen). Het
grootste beslag op het nog resterende budget werd gelegd door vijf
elektrische boilers (€ 115 miljoen), twee biomassa-gasprojecten (biogas)
(€ 74 miljoen) en één restwarmteproject (€ 73 miljoen). Er zijn niet meer
beschikkingen afgegeven voor CCS, warmtepompen, windturbines of
zonthermie.
Uiteindelijk is er voor € 1.364 miljoen aan projecten afgewezen. Meer dan
de helft hiervan werd inhoudelijk afgekeurd of zelf teruggetrokken door de
aanvrager. € 647 miljoen viel buiten het beschikbare openstellingsbudget.
In beginsel is het positief dat er daardoor voldoende concurrentie heeft
plaatsgevonden binnen de regeling. Uiteraard betekent dit tegelijkertijd
dat sommige projecten geen beschikking hebben gekregen. Omdat de
vanwege budgetuitputting afgevallen aanvragen niet beoordeeld zijn, is
niet vast te stellen of het project bij een hoger budget wel een beschikking
had ontvangen. Aanvragen die niet zijn gehonoreerd, kunnen veelal
opnieuw indienen in de huidige SDE++-ronde.

De eindstand van de beschikkingen van 2020 zal worden gepubliceerd op
de website van RVO.nl.
Doelstelling 35 TWh
In het Klimaatakkoord (Kamerstuk 32 813, nr. 342) is een ambitie van 35
TWh hernieuwbare op land afgesproken, welke de decentrale overheden
via het RES-proces ruimtelijk inpassen. Daarbij is rekening gehouden met
de destijds verwachte toename van de elektriciteitsvraag door elektrificatie. In de gezamenlijke RES’en zijn mogelijkheden geïnventariseerd die
deze 35 TWh voorbijstreven. Het is echter aan een volgend kabinet om –
in overleg met medeoverheden – te bepalen of de huidige doelstelling
aangepast zal worden. Daarom wordt er op dit moment, in lijn met de
afspraken uit het Klimaatakkoord, gestuurd op de realisatie van 35 TWh
aan subsidiabele productie uit wind op land en zon-PV (> 15kW) en is de
SDE++ op dit moment ook voor dat doel ingericht. Dit gebeurt middels

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

2

een plafond in de SDE++-regeling, waarbij er rekening wordt gehouden
met het gegeven dat een deel van de projecten uiteindelijk niet gerealiseerd zal worden. Een dergelijk plafond is nodig om voldoende geld
beschikbaar te houden voor andere technieken zoals waterstof en warmte.
Op basis van deze afspraken evalueer ik bij elke volgende SDE++openstellingsronde of het indicatieve plafond van 35 TWh in zicht komt en
of hierop maatregelen moeten worden genomen. Op dit moment is niet
de verwachting dat de 35 TWh in de huidige openstelling van de SDE+ al
gerealiseerd gaat worden. Afhankelijk van het aantal aanvragen dat in de
huidige openstelling gehonoreerd wordt, zal de 35 TWh naar verwachting
in de openstellingsronde van 2022 of 2023 gerealiseerd worden.
Onderzoeken brandveiligheid en verzekerbaarheid zon-PV
Naar aanleiding van de discussies omtrent de verzekerbaarheid van
grotere zon-op-dak systemen, heeft TKI Urban Energy in opdracht van het
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat een onderzoek laten
uitvoeren naar de factoren die van invloed zijn op de brandveiligheid van
zonnestroomsystemen op bedrijfspanden1. In dit onderzoek is ook
gekeken naar de rol van de branches in het wegnemen van de
onzekerheid in lijn met mijn toezegging hierover. Uit dit onderzoek komt –
op basis van de beschikbare data – naar voren dat zonnepanelen zelden
als oorzaak van branden bij bedrijfspanden worden aangemerkt. De
kanttekening daarbij is dat de dataverzameling op dit gebied nog wel kan
worden verbeterd. Dit was ook een van de bevindingen van het «Vooronderzoek depositie bij branden met zonnepanelen» dat door de zomer door
het IFV is gepubliceerd2.
Uit interviews met betrokken stakeholders komt naar voren dat ontwikkelaars en installateurs van zonnestroomsystemen op daken deze installaties classificeren als veilig wanneer aan alle geldende wetten, normen
en voorschriften wordt voldaan. Verzekeraars kijken echter niet alleen naar
de kans op een brand maar ook naar het effect van een potentiële brand.
In hun risicoanalyse laten zij ook de aard en de financiële waarde van het
gebouw en de inboedel meewegen. Zij stellen op basis van deze afweging
soms aanvullende eisen aan de dakopbouw of zonnestroomsystemen om
de risico’s te beperken. Deze aanvullende eisen kunnen leiden tot hogere
kosten voor de gebouweigenaar, wat de businesscase voor zonnestroomsystemen op daken in sommige gevallen onder druk zet.
Op dit moment zijn er diverse trajecten waarin gezamenlijk door de
verzekeraars, gebouweigenaren en installateurs wordt gewerkt aan
oplossingen om tot een gedeeld beeld over veiligheid te komen. Mogelijk
zullen er daarbij voor een deel van de gebouwen kostenverhogende
maatregelen noodzakelijk geacht worden. Innovaties zoals brandwerende
coatings, vroegtijdige foutdetectie en lichtere zonnepanelen kunnen
bijdragen aan het zoveel mogelijk beperken van deze meerkosten.
Naar aanleiding van dit onderzoek zal het reeds lopende traject van de
NEN-werkgroep «Brandveiligheid van zonnestroomsystemen» vanuit TKI
Urban Energy ondersteund worden en waar mogelijk versneld. Dit traject
focust zich op het inbedden van beoordelingsmethoden voor de brandveiligheid van zonnestroomsystemen in normen. Aanvullend op dit traject
adviseert het onderzoek om de monitoring van branden waar zonnestroomsystemen bij betrokken zijn te verbeteren. Een eerste basis
hiervoor is gelegd in het vooronderzoek van het IFV. TKI Urban Energy
1

https://www.topsectorenergie.nl/sites/default/files/uploads/Urban energy/publicaties/
BT_Eindrapport verzekerbaarheid van zonnestroomsystemen op bedrijfspanden.pdf
2
20210716-IFV-Vooronderzoek-depositie-bij-branden-met-zonnepanelen.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

3

bekijkt welke vervolgstappen nodig zijn voor het opzetten van een
nationale database met gebouwbranden en de aanwezigheid van
zonnepanelen daarbij. Met betere data en voorschriften kan de benutting
van daken voor zon-PV bespoedigd worden.
Onverschuldigde subsidiebetalingen voorjaar 2021
Op 23 februari jl. is door een fout in een update van de betalingssoftware
van RVO.nl een aantal foutieve betalingen gedaan aan SDE+ projecten.
Hierover heb ik uw Kamer op 8 juni 2021 geïnformeerd (Kamerstuk 31 239,
nr. 332). Het gaat om een totaalbedrag van ca. € 41 miljoen verdeeld over
6.219 projecten. Momenteel is er voor meer dan € 40 miljoen teruggevorderd of verrekend. Er staat nu nog ca. € 800.000 open op 172 dossiers.
Dit bedrag zal verder teruglopen doordat er nog verrekeningen en een
aantal terugbetalingsregelingen lopen. De verwachting is dat eind dit jaar
nog enkele tientallen dossiers openstaan die in de loop van volgend jaar
worden verrekend of terugbetaald.
Moties en toezeggingen
1. Voorkomen van schade aan de volksgezondheid door SDE subsidiebeschikkingen
De motie Van der Lee-Thijssen verzoekt de regering goed in de SDE++regeling te borgen dat er geen subsidiebeschikkingen worden afgegeven
die kunnen leiden tot een bestendiging of zelfs verslechtering van ernstige
schade aan de volksgezondheid (Kamerstuk 32 813, nr. 829). Zoals
aangegeven in mijn oordeel op deze motie wordt in de regelgeving
geborgd dat bij de subsidieaanvraag vergunningen die noodzakelijk zijn
voor de realisatie van productie-installatie aanwezig moeten zijn. Het gaat
hierbij bijvoorbeeld om de Wabo-vergunning, Wbr-vergunning,
Wnb-vergunning, watervergunning of mijnbouwvergunning. Omdat de
effecten op de volksgezondheid getoetst worden in de voor de aanvraag
benodigde vergunningen, worden deze effecten bij de subsidieaanvraag
voor de SDE++ niet meer expliciet getoetst. In sommige gevallen is niet de
definitieve vergunning nodig bij de subsidieaanvraag maar volstaat een
vergunningsaanvraag. Zo geldt voor CO2-afvang en opslag (CCS) en
CO2-afvang en gebruik (CCU) dat er een volledige aanvraag van de
Wabo-vergunning voor tenminste het milieudeel nodig is. Alle vergunningen zijn echter alsnog vereist voor de realisatie van de productieinstallatie. Worden de vergunningen niet tijdig verleend, dan wordt de
betreffende subsidiebeschikking ingetrokken.
2. Anticiperen op stijgende ETS-prijs voor CO2in SDE++
Op 11 mei 2021 heeft de Kamer een motie van het lid Grinwis c.s.
aangenomen waarin de regering wordt gevraagd om in het toekennen
van de SDE++-subsidies te anticiperen op de stijgende ETS-prijs voor CO2
om ervoor te zorgen dat het tempo van de energietransitie omhooggaat
en zo veel mogelijk wordt voorkomen dat reserves in de SDE++ verder
oplopen (Kamerstuk 35 668, nr. 35). Voor elke SDE++-ronde wordt gekeken
naar de beschikbare middelen en de interesse van de markt. Bij het
vaststellen van het budget van elke SDE++-ronde wordt er jaarlijks
rekening mee gehouden dat (1) een deel van de projecten uiteindelijk niet
door gaat of minder produceert en (2) niet de maximale subsidie aan
projecten hoeft te worden uitgekeerd, omdat de energieprijzen en
ETS-prijs in de toekomst stijgen. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de
meest recente ramingen van het PBL. Het openstellingsbudget is hierdoor
hoger dan de beschikbare middelen voor de SDE++ op de begroting van
het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Hierdoor wordt zoveel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

4

mogelijk voorkomen dat de reserves in de SDE++ oplopen en geef ik
invulling aan de motie Grinwis c.s.
Desondanks is het mogelijk dat de uitbetaling van SDE-middelen in een
specifiek jaar achterblijft bij de geraamde uitgaven, bijvoorbeeld doordat
meer projecten dan verwacht uitvallen, de productie lager is dan verwacht
of de marktprijzen voor bijvoorbeeld ETS-rechten hoger uitvallen. Met de
huidige SDE-systematiek leidt dit tot een toename in de begrotingsreserve
en daarmee een toename in de beschikbare middelen voor de SDE++. Hier
wordt bij een volgende openstellingsronde rekening mee gehouden in de
bepaling van het openstellingsbudget. Indien er voldoende middelen
beschikbaar zijn om zowel te voldoen aan de geraamde uitgaven voor
gehonoreerde subsidieaanvragen en tegelijkertijd een grotere interesse
vanuit de markt te bedienen, dan kan deze toename in de beschikbare
middelen door projectuitval of lagere productie leiden tot een hoger
openstellingsbudget. Op deze manier wordt gewaarborgd dat er geen
middelen op de plank blijven liggen, terwijl de doelstellingen niet worden
gerealiseerd. Tevens wordt er op deze wijze voor gezorgd dat er
voldoende middelen zijn om aan de verplichtingen voor de gehonoreerde
projecten te voldoen.
3. Kwaliteitsborging installateurs warmtepompen en zonnepanelen.
Op 19 december 2019 heeft de Kamer een motie van het lid Van der Lee
aangenomen waarin aandacht werd gevraagd voor een betere kwaliteitsborging voor installateurs van warmtepompen en zonnepanelen
(Kamerstuk 32 813, nr. 438). Voor zowel warmtepompinstallateurs als
zonnepaneleninstallateurs bestaat de InstallQ erkenningsregeling die door
alle betrokken brancheorganisaties wordt onderschreven. Daarmee is
invulling gegeven aan de motie Van der Lee.
Om tot een verbetering van de kwaliteitsborging van warmtepompinstallateurs te komen heeft een aantal gesprekken met brancheorganisaties,
waaronder TechniekNederland en NVDE, plaatsgevonden. De bestaande
criteria van de InstallQ erkenningsregeling waaraan een deskundige
warmtepompinstallateur moet voldoen, worden op dit moment
vernieuwd en zullen naar verwachting eind dit jaar worden vastgesteld.
Verder werken het Rijk en brancheorganisaties op dit moment aan een
gezamenlijk actieplan om de uitrol van hybride warmtepompen te
versnellen. In dit actieplan zal ook aandacht worden besteed aan het
belang van kwaliteitsborging.
Onder de naam Vakmanschap Zonnestroom hebben Techniek Nederland,
Wij Techniek en samenwerkende partijen een vakbekwaamheidsprogramma opgesteld voor het ontwerpen, installeren, onderhouden,
beheren en inspecteren van zonnestroominstallaties. De eisen aan
vakbekwaamheid en het geregistreerd vakmanschap van dit programma
zijn onderdeel van de vernieuwde InstallQ erkenningsregeling. Daarnaast
is door de zonnesector en het Verbond van Verzekeraars in 2020 een
certificeringsregeling genaamd Scios Scope 12 geïntroduceerd. Met deze
regeling kunnen onafhankelijke, gecertificeerde inspecteurs de kwaliteit
van zonnestroominstallaties controleren.
Particulieren die een warmtepomp of zonnepanelen willen aanschaffen en
laten installeren, kunnen via de website van het Centraal Register
Techniek een erkende installateur zoeken3. Verder besteed ook de website

3

Startpagina (centraalregistertechniek.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

5

van MilieuCentraal aandacht aan het belang van het kiezen van een
vakkundig installateur4.
4. De werking van het GVO-systeem
Hernieuwbare energie is pas echt aantoonbaar hernieuwbaar als deze
wordt gecertificeerd. Hiertoe bestaat een systeem van garanties van
oorsprong voor hernieuwbare energie (GvO’s). In Nederland worden deze
certificaten uitgegeven door CertiQ (voor hernieuwbare elektriciteit en
warmte) en Vertogas (hernieuwbaar gas). Ook niet-hernieuwbare
elektriciteit kan worden gecertificeerd, dit met zogeheten certificaten van
oorsprong. Het systeem van GvO’s bestaat dit jaar 20 jaar.
Het GvO-systeem levert belangrijke informatie aan de eindgebruiker van
energie. Voor alle levering van energie moet de mate van hernieuwbaarheid worden onderbouwd. Beweert een energieleverancier groene
stroom te leveren, dan moet deze ter onderbouwing hiervan ook echt over
een corresponderende hoeveelheid GvO’s afboeken. Voor elektriciteit
geldt dat energieleveranciers jaarlijks een stroometiket moeten opstellen
van de door hen geleverde energie. De Autoriteit Consument en Markt ziet
hier op toe. Tot slot is van belang dat elektriciteit en GvO’s los van elkaar
kunnen worden verhandeld.
Sinds de introductie van de GvO’s wordt de vraag gesteld of het systeem
daadwerkelijk tot meer hernieuwbare energie leidt. Ook de motie
Sienot/Dik-Faber roept op te onderzoeken hoe het GvO-systeem tot
additionaliteit kan leiden (Kamerstuk 32 813, nr. 631). Een deel van de
zorgen van rondom additionaliteit ziet op het internationale aspect van het
GvO-systeem. Energieleveranciers kunnen hun leveringen ook onderbouwen met GvO’s uit andere Europese landen. In de beginjaren van het
GvO-systeem was de Noorse GvO voor waterkracht dominant in de
import van GvO’s. Hierbij speelden zorgen over de additionaliteit,
bijvoorbeeld omdat het aantal waterkrachtcentrales in Noorwegen niet is
uitgebreid bij de introductie van het GvO-systeem. Dat geldt echter niet
met investeringen in wind- en zonneprojecten in diverse Europese landen.
Op basis van de actuele gegevens over de handel in GvO’s voor elektriciteit blijkt dat inmiddels grofweg twee derde van de geïmporteerde GvO’s
van windprojecten zijn (met name in Italië, Spanje en Frankrijk). Het
systeem van GvO’s draagt bij aan de realisatie van deze projecten en leidt
daarmee ook tot additionaliteit in de productie van groene elektriciteit,
omdat de certificaten een waarde hebben waarmee dit soort projecten
sneller rendabel zijn. Slechts grofweg een derde van de GvO’s zijn op dit
moment nog van waterkrachtprojecten.
Naar aanleiding van de motie Sienot/Dik-Faber zie ik twee mogelijkheden
om te onderzoeken of het systeem van GvO’s nog verder kan bijdragen
aan additionele groei van groene stroom. Op het stroometiket van
Nederlandse energieleveranciers wordt nu de geleverde elektriciteit
uitgesplitst naar energiebron. Op dit moment hoeft het land van herkomst
van die certificaten nog niet op het stroometiket te worden vermeld. Deze
informatie is wel op de certificaten beschikbaar en ik wil de regelgeving
dusdanig aanpassen dat het stroometiket op dit punt wordt uitgebreid.
Op Europees niveau wordt daarnaast gewerkt aan de praktische implementatie van een systeem van GvO’s voor waterstof. Doordat waterstof
onder andere door middel van elektriciteit wordt gemaakt, is de vraag wat
de eisen zijn om van hernieuwbare waterstof te kunnen spreken. De
Europese Commissie werkt momenteel aan een gedelegeerde handeling.
4

Warmtepomp: tips en stappenplan | Milieu Centraal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

6

Daarvoor verkent ze welke aanvullende eisen – naast het gebruik van
hernieuwbare elektriciteit – moeten gelden voor de locatie van de
elektriciteitsproductie (bijvoorbeeld een maximale afstand van de
elektrolyser), de realisatiedatum van de elektriciteitsbron, verkregen
subsidies, en het moment van productie (op uurbasis of zelfs kwartierbasis, terwijl het huidige GvO-systeem op maandbasis werkt). Ook CertiQ
heeft dit jaar het voorzien van GvO’s van een tijdstempel verkend, wat de
meer real-time-uitgifte van GvO’s in de toekomst mogelijk zou kunnen
maken.
Er zijn dus verschillende ontwikkelingen gaande die ondersteunend
werken aan de additionele productie van groene stroom. Hiermee geef ik
uitvoering aan de motie Sienot/Dik-Faber. Mijn voorganger heeft eerder
op 26 november jl. toegezegd om in Europees verband verbeteringen in
het GvO-systeem te bepleiten, mits hier bij mij of anderen goede ideeën
voor zijn (Kamerstuk 32 813, nr. 645). Dit heeft niet geleid tot aanvullende
voorstellen die ik bij de herziening van de richtlijn hernieuwbare energie
(RED3) actief zal inbrengen. Ik zal voorstellen van anderen wel actief op
additionaliteit toetsen.
5. Status van de afgegeven SDE-beschikkingen voor bij- en meestook
Ik heb aan de heer Van Raan (PvdD) toegezegd om inzicht te geven in de
status van de afgegeven SDE-beschikkingen voor bij- en meestook. Er zijn
in 2016 en 2017 zeven beschikkingen afgegeven voor bij- en meestook van
biomassa in vier kolencentrales. Het totaal verplichtingenbudget bedroeg:
€ 3,5 miljard. De totale verwachte kasuitgaven zijn lager vanwege (1) de
marktprijs voor elektriciteit die hoger ligt dan de bodemprijs en (2) de
productie die lager kan uitvallen dan maximaal geraamd. Per 1 januari
2021 was nog maximaal € 2,9 miljard aan verplichtingenbudget
beschikbaar, hetgeen overeenkomt met een maximale productie van 158
PJ Elektriciteit in de komende 6–7 jaar. Tot 1 januari 2021 is er
€ 443 miljoen uitbetaald.
6. Risico’s op knelpunten in beschikbaarheid duurzame houtpellets n.a.v.
SDE
De motie Sienot (Kamerstuk 35 300 XIII, nr. 51) van 20 november 2019
verzoekt de regering om, tot het duurzaamheidskader geïmplementeerd
is, na elke SDE+-ronde te beoordelen in hoeverre hierdoor risico’s op
knelpunten in de beschikbaarheid van duurzame houtpellets ontstaan en
op basis hiervan zo nodig beperkingen op te nemen voor specifiek gebruik
van duurzame houtpellets in de volgende SDE+(+)-openstellingen.
Inmiddels is het duurzaamheidskader voor biomassa gepresenteerd en
daarmee geïmplementeerd en in uitvoering (Kamerstuk 32 813, nr. 617).
Daarmee is deze motie uitgevoerd.
7. Afbouwen van fiscale prikkels voor fossiele brandstoffen
Het lid Van der Lee (GL) heeft in het commissiedebat Klimaat en Energie
van 8 september jl. gevraagd naar de verdere uitwerking van de motie
Van der Lee, waarin gevraagd wordt om een stapsgewijze afbouw van
financiële prikkels die de Nederlandse klimaatdoelen tegenwerken
(Kamerstuk 30 175, nr. 271). In de Kamerbrief van 14 september 2020 over
fiscale prikkels voor fossiele brandstoffen in Nederland heeft de
toenmalige Minister van Economische Zaken en Klimaat aangegeven dat
het kabinet voorstander is van het afschaffen van prikkels voor fossiele
brandstoffen op Europees niveau, met oog voor de internationale
concurrentiepositie van bedrijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

7

Inmiddels heeft de Europese Commissie een voorstel voor herziening van
de Richtlijn energiebelastingen gepresenteerd en heeft het kabinet een
BNC-fiche hierover verzonden aan uw Kamer (Kamerstuk 22 112, nr. 3187).
De Commissie beoogt hiermee de richtlijn beter bij te laten dragen aan de
aangescherpte klimaatdoelstellingen en stelt onder andere voor om een
aantal vrijstellingen af te schaffen of te beperken. Het Commissievoorstel
kan het momentum geven om de uitfasering van prikkels voor fossiele
brandstoffen op EU-niveau te overwegen, zonder dat dit mogelijk ten
koste gaat van de internationale concurrentiepositie. Het kabinet geeft in
het BNC aan voorstander te zijn van het terugdringen van vrijstellingen en
kortingen in de energiebelastingen. Daarnaast wordt een aantal
aandachtspunten benoemd in het BNC-fiche, zoals de keuze van de
Commissie om sommige vrijstellingen in stand te houden. We staan
momenteel nog aan het begin van het onderhandelingsproces en er kan
nog veel veranderen aan het voorstel. Daarbij is het van belang dat de
besluitvorming over dit voorstel, als enige uit het Fit-for-55-pakket, met
unanimiteit plaatsvindt. Hierdoor is het uiteindelijke afbouwpad nog
afhankelijk van het proces in Brussel de komende maanden.
Recent is een aantal rapporten met uw Kamer gedeeld, waaronder een
interdepartementaal beleidsonderzoek naar de financiering van de
energietransitie (Kamerstuk 32 813, nr. 689), een evaluatie van en een
toekomstverkenning over de ODE (Kamerstuk 35 304, I) uitgebracht.
Daarnaast is door de Staatssecretaris van Financiën een evaluatie van de
EB (Kamerstuk 31 239, nr. 330) met uw Kamer gedeeld. Gezamenlijk
bieden deze rapporten een brede basis ter ondersteuning van toekomstige
beleidsopties door een volgend kabinet met betrekking tot het fiscale
stelsel en de verhouding met de energietransitie.
8. Evaluatie zon op dak in de SDE++
Naar aanleiding van de zorgen over de basisbedragen voor zon op dak in
de SDE++ heb ik het lid Dik-Faber (CU) toegezegd de categorieën voor zon
op dak in de SDE++ te evalueren. De uitgangspunten voor de diverse
categorieën in de SDE++ worden jaarlijks bijgesteld. In de SDE++ wordt
gerangschikt op de vermeden CO2 waarin rekening wordt gehouden met
de typische mate van eigenverbruik van projecten. Omdat het eigenverbruik van zon-op-dak projecten hoger is dan van veldprojecten komen ze
eerder aan bod in de rangschikking. Daarnaast heeft RVO.nl vastgesteld
dat er jaarlijks veel zon op dak projecten onder het basisbedrag indienen.
Dit is een indicatie dat het basisbedrag niet te laag is.
Non-realisatie voor met name de zon-op-dak categorieën in de SDE+(+)
vormt een aandachtspunt. RVO.nl heeft onderzoek laten uitvoeren naar de
vrijval van zonprojecten5. De meest voorkomende redenen van vrijval zijn
een ongeschikte dakconstructie, een verslechterde businesscase
(vanwege de dakconstructie, netcapaciteit, stijging van verzekeringspremies of uitgelopen realisatietijd), vertraagde realisatie waardoor de
subsidielooptijd verkort, netcapaciteit of de dak-eigenaar die zich
terugtrok.

5

Monitor Zon-pv 2021 in Nederland | Rapport | Rijksoverheid.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

8

Tot slot is onlangs de SDE++-ronde 2021 opengesteld met een budget van
€ 5 miljard. De regeling is open van 5 oktober t/m 11 november 2021.
Middels de uitvoering van de verschillende moties en toezeggingen werk
ik samen met de Kamer aan een verdere versnelling van de energietransitie.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
D. Yeşilgöz-Zegerius

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 239, nr. 337

9