Bijlage Onderbouwing en Evaluatie van het voorstel (CW3.1)
Subsidieregeling vrijwillige sluiting van een kolencentrale (20231805)
Op basis van Artikel 3.1 in de comptabiliteitswet wordt bij voorstellen een toelichting verwacht op
nagestreefde doelstellingen, doeltreffendheid, doelmatigheid, ingezette beleidsinstrumenten en
financiële gevolgen voor het Rijk en, waar mogelijk, maatschappelijke sectoren. Voorstellen die tot
een substantiële beleidswijziging leiden dienen ook een evaluatieparagraaf te bevatten conform de
motie Van Weyenberg en Dijkgraaf. Met deze bijlage wordt invulling gegeven aan de vereiste
toelichtingen, die mogelijk verder worden aangevuld bij opvolgende Kamerbrieven. Deze bijlage is
onderdeel van een pilot die in het kader van de Operatie Inzicht in Kwaliteit wordt uitgevoerd om
de vindbaarheid van de vereiste toelichtingen te vergroten.
Onderdeel

Nagestreefde doelen

Ingezette
beleidsinstrument(en)

Financiële gevolgen
voor het Rijk

Toelichting
De subsidieregeling biedt maximaal één van de drie moderne kolencentrales in
Nederland de mogelijkheid vrijwillig te sluiten met behulp van een subsidie. Door
maximaal één centrale te sluiten wordt de leveringszekerheid in Nederland geborgd.
Wanneer één centrale sluit wordt een significant deel van de reductieopgave van 5
tot 7,5 Mton CO2 ingevuld door die sluiting. Als gevolg daarvan hoeven de andere
centrales minder te worden beperkt in het kader van de tijdelijke wettelijke
beperking van elektriciteitsproductie met kolen.
Om de centrales de kans te geven vrijwillig te sluiten, zal een call for proposals
worden open gesteld waarin de kolencentrales de kans krijgen om een voorstel in te
dienen voor sluiting tegen een subsidiebedrag. Door een call for proposals open te
stellen krijgen alle centrales dezelfde mogelijkheid om een voorstel in te dienen,
maar wordt tegelijk zorggedragen dat maximaal één centrale uiteindelijk kan
worden gesloten. Daarnaast zorgt dit ervoor dat er een competitief voorstel wordt
ingediend door de centrales.
Deze zijn bij openstelling van de tender niet bekend. Afhankelijk van of er een
centrale een voorstel indient dat aan alle voorwaarden voldoet, en zo ja, welke
centrale(s) en tegen welk bedrag per MW, zullen er budgettaire gevolgen voor het
Rijk zijn.
N.v.t.

Financiële gevolgen
voor maatschappelijke
sectoren – als van
toepassing

Nagestreefde
doeltreffendheid

Aan het voorstel wat de kolencentrales kunnen indienen stel ik een aantal eisen:
Ondersteuning werknemers: werknemers van de kolencentrale die als
gevolg van beëindiging van de elektriciteitsproductie met behulp van
kolen hun baan verliezen, moeten door het bedrijf adequaat worden
ondersteund. Ik stel daarom een minimumeis aan het plan dat de
centrales hiertoe moeten opstellen en aansluit bij de uitgangspunten die
zijn gehanteerd bij het Westhavenarrangement.
Kosteneffectiviteit: de combinatie van sluiting van één centrale met de
wettelijke productiebeperking mag naar verwachting niet meer kosten
dan alleen de wettelijke beperking.
Staatssteun: er moet objectief worden vastgesteld dat het
verdienvermogen van de kolencentrale over de periode 2021-2029 hoger
is dan het subsidiebedrag dat wordt aangevraagd, zodat er geen sprake is
van Staatssteun.
Parlementaire goedkeuring: de Staten-Generaal moeten akkoord zijn met
het ter beschikking stellen van voldoende middelen.

Nagestreefde
doelmatigheid

Evaluatieparagraaf (of
en hoe)

Met deze eisen draag ik zorg dat voorstellen van de kolencentrales tot vrijwillige
sluiting kosteneffectief zijn en waarbij de gevolgen voor de werknemers op een
goede manier worden opgevangen. Het maximumbedrag per megawatt dat de
kolencentrales kunnen aanvragen is gebaseerd op informatie van de centrales in
relatie tot de aangekondigde productiebeperking en een reductieopgave van 5 tot
7,5 Mton per jaar. Daarmee is de sluiting van één centrale in combinatie met het
minder beperken van de overige centrales net zo kosteneffectief als wanneer er
alleen sprake is van een striktere productiebeperking. Als meer dan één centrale
een voorstel indient tot sluiting, wint het voorstel dat het laagste bedrag per MW
subsidie aanvraagt, mits aan alle overige voorwaarden ook wordt voldaan.
Hierdoor is de voorgestelde call for proposals een efficiënte manier om het beoogde
effect te bereiken.
Het betreft een eenmalige subsidie waar een vrijwillige sluiting tegenover staat.
Hoewel de ingediende voorstellen door de centrales uiteraard vooraf getoetst
worden is EZK niet voornemens de subsidie an sich naderhand te evalueren. EZK zal
uiteraard vaststellen of de prestatie (sluiting van de centrale) heeft plaatsgevonden.
De gerealiseerde CO2-reductie door deze maatregel zal niet apart worden gemeten,
maar de maatregel zal wel in toekomstige Klimaat en Energieverkenningen (KEV)
worden meegenomen als uitgevoerd beleid.