Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

31 568

Staatkundig proces Nederlandse Antillen

Nr. 209

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 januari 2019
Hierbij informeer ik u over de voortgang van de implementatie van het
jeugdstrafrecht in Caribisch Nederland. Ik doe hiermee de toezegging
gestand die de Minister van Justitie en Veiligheid heeft gedaan tijdens het
Algemeen Overleg Justitieketen BES op 31 januari 2018 (Kamerstuk
31 568, nr. 197).
Er is op dit moment geen apart jeugdstrafrecht in Caribisch Nederland.
Sinds 2010 werken de diensten in de justitieketen op basis van een
convenant samen bij het afdoen van jeugdstrafzaken. Hierdoor is het al
mogelijk dat bij minderjarige verdachten jeugdreclassering of een
taakstraf wordt ingezet. Ook kunnen zaken verwezen worden voor een
buitengerechtelijke afdoening. De beslissingen worden genomen tijdens
het Justitieel Casus Overleg dat op elk eiland plaatsvindt.
Het huidige instrumentarium schiet echter tekort om het verschil te
kunnen maken en te voorkomen dat jongeren verder afglijden. Op basis
van de huidige wetgeving kunnen minderjarigen enkel met een berisping
of geldboete worden bestraft. Er ontbreekt een pedagogisch verantwoorde stok achter de deur.
Samen met de diensten in de justitieketen en de zorgpartners in Caribisch
Nederland werkt mijn ministerie toe naar de invoering van het jeugdstrafrecht in het najaar van 2019. De bepalingen die in werking zullen treden,
bieden de gewenste aanvulling. Een overzicht hiervan is bij deze brief
gevoegd1.
De bepalingen maken al onderdeel uit van het Wetboek van Strafrecht
BES sinds 2010. Destijds zijn zij niet ingevoerd vanwege het toen nog
ontbreken van de noodzakelijke voorzieningen.
De bepalingen zijn vergelijkbaar met maar niet gelijk aan het jeugdstrafrecht zoals we dat in Europees-Nederland kennen. Volledige gelijkvormigheid is vanwege de kleinschaligheid en de beperkt beschikbare
voorzieningen op de eilanden niet passend.
1

kst-31568-209
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 568, nr. 209

1

Het nieuwe jeugdstrafrecht geeft onder andere een wettelijke basis aan de
reeds bestaande buitengerechtelijke afdoening en introduceert jeugddetentie. Ook zullen, door de mogelijkheid om bijzondere voorwaarden te
verbinden aan een voorwaardelijke veroordeling, de taakstraf en de
aanvaarding van hulp en begeleiding niet langer vrijblijvend zijn zoals nu
het geval is.
Om adequaat uitvoering te kunnen geven aan het jeugdstrafrecht, wordt
gewerkt aan de invulling van de jeugddetentie. De jeugdigen zullen
geplaatst worden op een aparte afdeling binnen de recent geopende
Justitiële Inrichting Caribisch Nederland. Met de Dienst Justitiële
Inrichtingen bekijk ik nu wat er nodig is om dit op een correcte wijze uit te
kunnen voeren. Tevens ga ik in gesprek met Mental Health Caribbean om
te bezien hoe zij vanuit hun expertise kunnen bijdragen aan een pedagogische invulling van de jeugddetentie.
Vrijheidsbeneming moet bij jongeren een middel zijn dat slechts in het
uiterste geval en voor de kortst mogelijke duur wordt toegepast. Daarom
investeer ik ook in de verbetering en professionalisering van de nu al
beschikbare interventies en in deskundigheidsbevordering van de
medewerkers bij de verschillende organisaties. Zo komt er een leerstraf
gericht op agressie-regulatie en zal de William Schrikker Groep een
basisopleiding jeugdreclassering verzorgen.
Ik vind het daarnaast van belang dat we ook in Caribisch Nederland beter
zicht gaan krijgen op de effectiviteit van interventies. Daarom grijp ik de
invoering van het jeugdstrafrecht aan om een onderzoek te laten
uitvoeren naar de mogelijkheden van een kwantitatieve en kwalitatieve
monitor.
Om de keten te ondersteunen bij het uitwerken van nieuwe werkprocessen en samenwerkingsafspraken heb ik voor een periode van drie jaar
een beleidsmedewerker implementatie jeugdstrafrecht gestationeerd bij
de Voogdijraad BES.
Voorop staat dat moet worden voorkomen dat jongeren de jeugdstrafrechtketen instromen. Het is van belang dat op aanpalende beleidsterreinen continue inzet wordt gepleegd voor een positieve en veilige
ontwikkeling van jongeren in Caribisch Nederland. Vandaar dat ik mijn
bijdrage zal blijven leveren aan de interdepartementale aanpak op het
thema jeugd onder coördinatie van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Onderdeel van die aanpak is naast de
strafrechtelijke aanpak van minderjarigen bijvoorbeeld de verbetering van
de naschoolse opvang. De invoering van het jeugdstrafrecht is dan ook
geen doel op zich, maar zal ertoe leiden dat bij strafbaar gedrag passend
kan worden gereageerd gericht op het voorkomen van recidive. Hiermee
wordt bijgedragen aan de ontwikkeling van de jongere en aan een veilige
samenleving.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 568, nr. 209

2