Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 545

Subsidiariteitstoets van het voorstel voor een
Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de toepassing van de rechten van
patiënten bij grensoverschrijdende
gezondheidszorg (COM(2008)414def)

Nr. 9

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR
VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 januari 2009
Op 2 juli 2008 heeft de Europese Commissie het voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toepassing
van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg
(COM(2008)414) gepubliceerd.
In het kader van de parlementaire subsidiariteitstoets heeft de vaste
commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport o.a. op basis van een
op 2 oktober 2008 gehouden rondetafelgesprek een definitief standpunt
ingenomen over de subsidiariteit en proportionaliteit van deze ontwerprichtlijn.
Op basis daarvan is bijgaande conceptbrief vastgesteld met het verzoek
deze ter instemming aan de Kamer voor te leggen.
De commissie stelt voor de brief ter kennis van de Europese Commissie te
brengen, met een afschrift aan de COSAC, de overige Europese instellingen en het Nederlandse kabinet.
De relevante Kamerstukken behorende bij deze procedure zijn gedrukt
onder Kamerstuknummer 31 545.
De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport,
Smeets

KST127191
0809tkkst31545-9
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 545, nr. 9

1

Bijlage

Aan de Europese Commissie
De vicevoorzitter van de Europese Commissie,
Mevrouw M. Wallström
Den Haag, 21 januari 2009
Hartelijk dank voor uw brief van 4 december 2008, waarin u ingaat op de
opmerkingen van beide Kamers der Staten-Generaal van het Koninkrijk
der Nederlanden in het schrijven van 2 oktober 2008 over het voorstel
voor een richtlijn betreffende grensoverschrijdende gezondheidszorg
(COM(2008)414).
Zoals in dit schrijven was gemeld, zagen de Kamers zich genoodzaakt een
definitief oordeel over de subsidiariteit en proportionaliteit van de voorgestelde maatregelen op te schorten tot het moment dat de bij hen levende
vragen hierover adequaat werden beantwoord en hierover duidelijkheid
werd verkregen.
Inmiddels is dit onderwerp binnen de Tweede Kamer meermaals
besproken geweest met het Nederlandse Kabinet. Tevens is in het kader
van de oordeelvorming over subsidiariteit en proportionaliteit een rondetafelgesprek georganiseerd. Hierin zijn door een brede vertegenwoordiging van belangenorganisaties en experts uiteenlopende standpunten en
inschattingen van implicaties van deze ontwerprichtlijn voor Nederland
ingebracht.
Op basis van de hiervoor geschetste input heeft de Tweede Kamer een
definitief standpunt kunnen formuleren met betrekking tot de subsidiariteit en proportionaliteit van de ontwerprichtlijn.
Deze treft u aan in de bijlage. Een afschrift van dit standpunt zal worden
toegezonden aan het Nederlandse kabinet, de COSAC en de Raad.
Met vriendelijke groet,
Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
G. A. Verbeet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 545, nr. 9

2

BEOORDELING VAN HET VOORSTEL VOOR EEN RICHTLIJN VAN
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD BETREFFENDE DE
TOEPASSING VAN DE RECHTEN VAN PATIËNTEN BIJ GRENSOVERSCHRIJDENDE GEZONDHEIDSZORG (COM(2008)414)
Subsidiariteit:
De Tweede Kamer beoordeelt de subsidiariteit van het voorstel positief.
Overwegingen die bij dit oordeel een rol spelen, zijn de volgende:
– Gezondheidszorg houdt niet op bij de grens. Daarom is het goed als er
op Europees niveau een regeling wordt getroffen voor grensoverschrijdende gezondheidszorg;
– Er ligt nu eenmaal een aantal uitspraken van het Europese Hof van
Justitie die voor de lidstaten relevant zijn. Aangezien de beleidsmakers
zich hier een oordeel over vormen is enige wijze van codificatie van die
uitspraken vereist (wat alleen op Europees niveau kan en wat hier ook
de kern van het voorstel vormt). Pas daarna volgt de politieke afweging op die punten.
De Tweede Kamer vraagt wel aandacht voor de volgende kanttekening:
de huidige tekst van de ontwerprichtlijn lijkt de mogelijkheid te bieden om
in de toekomst de aanspraken op zorg in het buitenland, dan wel vanuit
het buitenland op Nederlandse zorg, te verbreden tot bijvoorbeeld de
langdurige zorg (AWBZ). Omdat deze mogelijkheden niet uitgesloten zijn
en in zouden kunnen grijpen in de organisatie en invulling van de gezondheidszorg in Nederland, blijft dit een kritisch aandachtspunt voor het
vervolgtraject van dit dossier.
Proportionaliteit:
De Tweede Kamer beoordeelt de proportionaliteit van het voorstel vooralsnog negatief. Overwegingen die bij dit oordeel een rol spelen, zijn de
volgende:
– Hoewel het goed is om patiëntenrechten en recht op zorg over de
grens te regelen, is via verdragen, bilaterale afspraken en uitspraken
van het Europees Hof één en ander reeds gewaarborgd. Het middel
van een richtlijn is niet proportioneel om de nog bestaande problemen
en onduidelijkheden op te lossen.
– Het beoogde doel zou eventueel anderszins bereikt kunnen worden,
omdat er andere instrumenten zijn die duidelijkheid en rechtszekerheid
afdwingen (zoals voorlichting en het starten van inbreukprocedures
tegen lidstaten).
– Er is nog veel onduidelijkheid over de impact van een richtlijn op het
Nederlandse zorgstelsel. De vraag of de problematiek rondom de
grensoverschrijdende zorg met een richtlijn (in plaats van een ander
middel) dient te worden opgelost, is vooralsnog niet duidelijk beantwoord.
– Een aantal bepalingen in de ontwerprichtlijn wijst in de richting van
uitbreiding van de invloed/zeggenschap van de Europese Commissie
ten opzichte van de lidstaten. Meer specifiek: artikel 5.3, artikel 8.2,
10.3, 12.3, 14.2, 15.3 en artikel 16.
Tenslotte:
Op basis van het huidige voorstel en de Impact Assessment is het in dit
stadium moeilijk de concrete praktische, juridische en financiële implicaties van het voorstel voor Nederland in te schatten. De commissie VWS
heeft begrepen dat ook in het behandelingstraject tussen de lidstaten en
in het maatschappelijk veld nog veel inhoudelijke vragen leven. De
Tweede Kamer benadrukt in dit verband dat de politieke standpunten van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 545, nr. 9

3

de fracties ten aanzien van de inhoud van het voorstel dan ook los staan
van het hierboven gestelde oordeel over subsidiariteit en proportionaliteit.
Derhalve zal de Tweede Kamer dit onderwerp nauwgezet blijven volgen
en op de agenda houden in de debatten met de Nederlandse regering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 545, nr. 9

4