Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 830 C

Jaarverslag en Slotwet Provinciefonds 2020

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN HET PROVINCIEFONDS (C)
Ontvangen 19 mei 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

1

INHOUDSOPGAVE
Gerealiseerde uitgaven en ontvangsten

3

A.

4

Algemeen
1.

2.
B.

C.

Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot
dechargeverlening
Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Dechargeverlening door de Eerste Kamer

4
6
6

Leeswijzer

7

Beleidsverslag

9

3.

Beleidsprioriteiten

9

4.

Beleidsartikel
Artikel 1 Provinciefonds

10
10

5.

Bedrijfsvoeringsparagraaf

15

Jaarrekening

17

6.

Verantwoordingsstaat provinciefonds

17

7.

Saldibalans provinciefonds
Bijlage 1 bij Saldibalans provinciefonds
Bijlage 2 bij Saldibalans provinciefonds

18
20
21

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

2

GEREALISEERDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
Figuur 1 Gerealiseerde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (x € 1 mln.). Totaal
€ 2.602.954.000,1. provinciefonds

2.603

0

500

1.000

1.500

2.000

2.500

3.000

Figuur 2 Gerealiseerde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (x € 1 mln.). Totaal
€ 2.602.954.000,1. provinciefonds

2.603

0

500

1.000

1.500

2.000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

2.500

3.000

3

A. ALGEMEEN
1. Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
AAN de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de StatenGeneraal.
Hierbij bieden wij het jaarverslag Provinciefonds (C) over het jaar 2020 aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 2.37 en 2.40 van de Comptabiliteitswet
2016 verzoeken wij de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties én de Staatssecretaris van
Financiën decharge te verlenen over het in het jaar 2020 gevoerde financiële
beheer.
Voor de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek tot
dechargeverlening stelt de Algemene Rekenkamer als externe controleur
op grond van artikel 7.14 van de Comptabiliteitswet 2016 een rapport op. Dit
rapport wordt op grond van artikel 7.15 van de Comptabiliteitswet 2016 door
de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport
bevat de bevindingen en het oordeel van de Algemene Rekenkamer over:
1. het gevoerde begrotingsbeheer, financieel beheer, materiële bedrijfs­
voering en de daartoe bijgehouden administraties van het Rijk;
2. de centrale administratie van de schatkist van het Rijk van het Ministerie
van Financiën;
3. de financiële verantwoordingsinformatie in de jaarverslagen;
4. de totstandkoming van de niet-financiële verantwoordingsinformatie in
de jaarverslagen;
5. de financiële verantwoordingsinformatie in het Financieel jaarverslag
van het Rijk.
Bij het besluit tot dechargeverlening worden verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken betrokken:
1. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2020 ;
2. het voorstel van de slotwet dat met het onderhavige jaarverslag
samenhangt;
3. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het onderzoek van de
centrale administratie van de schatkist van het Rijk en van het Financieel
jaarverslag van het Rijk;
4. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer over de in
het Financieel jaarverslag van het Rijk, over 2020 opgenomen rekening
van uitgaven en ontvangsten over 2020, alsmede over de saldibalans
over 2020 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 7.14, tweede
lid, van de Comptabiliteitswet 2016).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

4

Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

K.H. Ollongren
De Staatssecretaris van Financiën,

J.A. Vijlbrief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

5

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargever­
lening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van
De Voorzitter van de Tweede Kamer,
Handtekening:
Datum:
Op grond van artikel 2.40, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2016 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden
aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016
verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargever­
lening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van
De Voorzitter van de Eerste Kamer,
Handtekening:
Datum:
Op grond van artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 wordt dit originele
exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de
hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van
Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

6

2. Leeswijzer
Algemeen
Voor u ligt het jaarverslag 2020 van het provinciefonds.
Provinciefonds
Het jaarverslag van het provinciefonds maakt onderdeel uit van de
financiële verantwoording van het Rijk maar heeft daarbinnen een eigen
bijzonder karakter. Het jaarverslag van het provinciefonds kent in tegen­
stelling tot een departementaal jaarverslag slechts één beleidsartikel: het
provinciefonds. Het beleid dat wordt gevoerd ter realisatie van de algemene
beleidsdoelstelling is direct verbonden met dit ene beleidsartikel. De
apparaatuitgaven in de zin van materiële en personele uitgaven van de
medewerkers bij de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksre­
laties en van Financiën die betrokken zijn bij het fondsbeheer, zijn niet in
de tabel Budgettaire gevolgen van beleid opgenomen. Deze kosten worden
in de respectievelijke departementale begrotingen verantwoord. Dit geldt
eveneens voor het algemene beleid inzake decentrale overheden, waarbij
deze uitgaven zijn terug te vinden in de begroting van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII).
Toelichting verschillen
Dit jaarverslag zal de eerdere, op 2020 betrekking hebbende, begrotingen
van het provinciefonds (de oorspronkelijk vastgestelde begroting 2020 en
de eerste en tweede suppletoire begrotingen 2020) als uitgangspunt nemen.
Terugkijkend op de beleidsprioriteiten zal hierbij de ontwerpbegroting 2020
van het provinciefonds van belang zijn. De gehanteerde norm voor de
toelichting bij verschillen tussen de budgettaire raming en de realisatie in
het verslagjaar, is dat alle verschillen worden toegelicht. De toelichting is op
hoofdlijnen met verwijzingen naar de relevante suppletoire begrotingen.
Indeling
Het jaarverslag is verdeeld in twee onderdelen: het beleidsverslag en de
jaarrekening. Het beleidsverslag is een terugblik op het gevoerde beleid in
2020. Hierin komt de realisatie van de beleidsprioriteiten aan bod, worden
de budgettaire gevolgen van het gevoerde beleid in beeld gebracht en
worden beleidsmatige conclusies ten aanzien van de beleidsprioriteiten
getrokken. Hier wordt ook de toelichting gegeven op het verschil tussen
de oorspronkelijke vastgestelde begroting en realisatie. De verschillen
worden daarbij absoluut weergegeven en toegelicht. Daarna volgt in de
bedrijfsvoeringsparagraaf informatie over de rechtmatigheid. De jaarre­
kening geeft het financiële beeld van het begrotingsjaar 2020 wat betreft
het provinciefonds. In dit onderdeel worden de verantwoordingsstaat en
de saldibalans gepresenteerd.
Groeiparagraaf
Ten opzichte van het jaarverslag 2019 zijn er geen belangrijke wijzigingen
opgenomen.
Grondslagen voor de vastlegging en de waardering
De verslaggevingsregels en waarderingsgrondslagen die van toepassing
zijn op de in dit jaarverslag opgenomen financiële overzichten zijn ontleend
aan de Comptabiliteitswet 2016 en de daaruit voortvloeiende regelgeving,
waaronder de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften 2021 en de Regeling
agentschappen. Voor de begrotingsadministratie van het provinciefonds
wordt het verplichtingen-kasstelsel toegepast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

7

Focusonderwerpen
Het focusonderwerp voor 2020 is de toepassing van Artikel 3.1 Comptabili­
teitswet 2016. Dit is voor het provinciefonds niet van toepasing.
Slotopmerking
Als gevolg van afronding wijkt in sommige tabellen het totaal af van de som
der delen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

8

B. BELEIDSVERSLAG
3. Beleidsprioriteiten
Dit jaarverslag gaat in op de in 2020 gerealiseerde beleidsprioriteiten.
Uitgangspunt daarbij is in de eerste plaats de oorspronkelijk in de begroting
2020 geformuleerde beleidsprioriteiten.
Ten eerste wordt de realisatie van de beleidsprioriteiten in 2020 beschreven.
Vervolgens worden de budgettaire en financiële consequenties van deze
beleidsprioriteiten weergegeven. De tabel realisatie beleidsdoorlichtingen
en het overzicht risicoregelingen zijn voor het provinciefonds niet van
toepassing. Ook was er binnen het provinciefonds in 2020 geen sprake van
steunmaatregelen ten aanzien van de coronacrisis.
Realisatie van de beleidsprioriteiten 2020
Herijking Provinciefonds
Met het Interprovinciaal overleg (IPO) is afgesproken om te streven naar
een herijkt verdeelmodel van het provinciefonds per 1 januari 2023.
Daarnaast werken wij samen met de provincies, ter voorbereiding op een
volgende kabinetsperiode, aan een verkenning naar verbetering van en
alternatieven voor een provinciaal belastinggebied. De Tweede Kamer is
hier in december 2020 nader over geïnformeerd (Kamerstukken II 2020/21
35570 B, nr. 13).
Bovengenoemde trajecten worden momenteel verder vormgegeven en
uitgewerkt. De voorstellen en aanbevelingen uit beide bovengenoemde
trajecten zijn gericht op de volgende kabinetsperiode. Besluitvorming
hierover is dan ook aan een nieuw kabinet.
Budgettaire en financiële consequenties van de beleidsprioriteiten 2020
In het begrotingsjaar 2020 hebben zich geen budgettaire en financiële
consequenties voorgedaan als gevolg van de beleidsprioriteiten 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

9

4. Beleidsartikel
Artikel 1 Provinciefonds
A. Algemene doelstelling
Via het provinciefonds wordt bewerkstelligd dat de provincies middelen
krijgen toebedeeld om hun taken naar behoren uit te voeren. Deze
doelstelling valt uiteen in twee beleidsthema’s:
1. provincies via het provinciefonds voorzien van voldoende financiële
middelen voor de uitvoering van hun taken;
2. een verdeling van de beschikbare financiële middelen over provincies
die elk van de provincies in staat stelt om hun inwoners een gelijk­
waardig voorzieningenpakket tegen globaal gelijke lastendruk te kunnen
leveren.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De fondsbeheerders, de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Minister van Financiën – namens deze de Staatssecretaris van
Financiën- Fiscaliteit en Belastingdienst – hebben een regisserende en
financierende rol ten aanzien van het provinciefonds. De fondsbeheerders
zijn op basis van de Financiële-verhoudingswet verantwoordelijk voor de
financiële verhoudingen tussen Rijk en provincies. Zij dragen daarbij zorg
voor een adequate omvang alsmede een goede werking van de verdeel­
systematiek van het provinciefonds. Tevens zorgen zij voor een adequate
uitbetaling en vaststelling van de algemene uitkering en decentralisatieuitkeringen aan de verschillende provincies.
Van tijd tot tijd kunnen vragen opkomen of provincies als collectiviteit
andere prioriteiten zouden kunnen stellen, bijvoorbeeld ter ondersteuning
van gezamenlijk onderschreven maatschappelijke opgaven. In een dergelijk
geval kunnen het Rijk en de provincies bestuurlijke afspraken maken over
de accenten in de bestedingsrichting van de provincies. Naast de fondsbe­
heerders hebben hierbij ook de desbetreffende vakministers een rol.
In het regeerakkoord zijn op dit vlak ambitieuze beleidsvoornemens gefor­
muleerd. Maatschappelijke opgaven spelen steeds vaker op meerdere
schaalniveaus tegelijk en oplossingen liggen niet in het bereik van één
overheidslaag. Een toenemend aantal maatschappelijke opgaven is alleen
op te lossen wanneer gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk als één
overheid samenwerken richting partners. Samenwerking vindt ook in
toenemende mate plaats op regionaal niveau. Vrijwel overal in Nederland
zijn regionale coalities van overheden en andere partijen op zoek naar
passende governance arrangementen om aan te sluiten op hun regionale
opgaven. In de uitvoering van overheidstaken spelen medeoverheden een
steeds belangrijkere rol. Daarom heeft het kabinet extra geld beschikbaar
gesteld aan provincies.
Voor de realisatie van de beschreven beleidsthema’s wordt een aantal
instrumenten en activiteiten ingezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

10

Beleidsthema 1: provincies via het provinciefonds voorzien van voldoende
financiële middelen voor de uitvoering van hun taken.
A) Normeringssystematiek
De jaarlijkse ontwikkeling van de omvang van de algemene uitkering van
het provinciefonds wordt – naast taakmutaties – bepaald door de norme­
ringssystematiek. De normeringssystematiek houdt in dat de ontwikkeling
van het fonds gekoppeld is aan de ontwikkeling van de accres-relevante
uitgaven van het Rijk (ARU), dit wordt ook wel aangeduid als het principe
«samen de trap op, samen de trap af». De jaarlijkse toe- of afname van het
provinciefonds die voortvloeit uit de koppeling aan de rijksuitgaven, wordt
het accres genoemd. De normeringssystematiek is in werking sinds 1995 en
berust op een bestuurlijke afspraak tussen het Rijk, de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO). Met
ingang van 2018 is de basis van de normeringssystematiek verbreed. Naast
de uitgaven onder het kader rijksbegroting worden nu ook de uitgaven
onder de kaders zorg en sociale zekerheid meegenomen in de normerings­
systematiek.
B) Artikel 2 Financiële-verhoudingswet
Er zijn jaarlijks diverse specifieke taakmutaties die tot toevoegingen en/of
onttrekkingen aan het provinciefonds kunnen leiden. Uitgangspunt hierbij
is artikel 2 van de Financiële-verhoudingswet. Dit artikel geeft aan dat indien
beleidsvoornemens van het Rijk leiden tot een wijziging van de uitoefening
van taken of activiteiten door provincies, in een afzonderlijk onderdeel van
de bijbehorende toelichting met redenen wordt omkleed en met kwantita­
tieve gegevens wordt gestaafd, welke de financiële gevolgen van deze
wijziging voor de provincies zijn. Tevens wordt aangegeven via welke
bekostigingswijze de financiële gevolgen voor de provincies kunnen
worden opgevangen.
C) Bestuurlijk overleg financiële verhouding
Het Bestuurlijk overleg financiële verhouding (Bofv) tussen de fondsbeheerders, de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen (UvW) zal
minimaal twee keer per jaar plaats vinden, rond het verschijnen van de
Voorjaarsnota en de Miljoenennota. Iedere partij kan agendapunten
inbrengen. Zo nodig kunnen ook andere bewindspersonen dan de fonds­
beheerders aan het overleg deelnemen. De uitkomst van de normeringsys­
tematiek (vgl. A) kan – indien bekend – in het Bofv bestuurlijk worden
gewogen.
Beleidsthema 2: een verdeling van de beschikbare financiële middelen over
provincies die elk van de provincies in staat stelt om hun inwoners een
gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal gelijke lastendruk te
kunnen leveren.
D) Verdeelmaatstaven
Het budget van de algemene uitkering van het provinciefonds wordt over
de provincies verdeeld via een systeem van verdeelmaatstaven. De fonds­
beheerders zijn verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van het
systeem van verdeelmaatstaven dat de verdeling tot stand brengt. Dit
verdeelsysteem heeft als doel provincies in staat te stellen hun voorzie­
ningen op een onderling gelijkwaardig niveau te brengen tegen globaal
gelijke lastendruk en rekening houdend met de structuurkenmerken van
de provincies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

11

Zolang voor een uitkeringsjaar de voor de verdeelmaatstaven noodzakelijke
statistische gegevens nog niet bekend of definitief zijn, worden de
provincies bevoorschot op basis van voorlopige cijfers. Hierbij wordt ernaar
gestreefd de voorschotten zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de
algemene uitkering waarop een provincie uiteindelijk recht heeft, zoals deze
vastgesteld wordt nadat de statistische gegevens definitief zijn vastgesteld.
Dit streven geldt ook voor decentralisatie-uitkeringen. Als er gedurende en
na afloop van het uitkeringsjaar definitieve volumegegevens beschikbaar
komen, leidt dit tot bijstellingen in de bevoorschotting. Aangezien voor
het provinciefonds de verplichtingen leidend zijn, zullen deze altijd tot
uitkering komen.
C. Beleidsconclusies
Het provinciefonds heeft in 2020 gefunctioneerd zoals beoogd; provincies
hebben middelen toebedeeld gekregen om hun taken uit te voeren. Via
het verdeelmodel zijn de middelen zodanig verdeeld dat provincies in staat
waren hun inwoners een gelijkwaardig voorzieningenniveau te bieden
tegen globaal gelijkwaardige lasten.
In het kader van de aangekondigde heroverweging financiële verhoudingen
(Kamerstukken II 2017/18, 34775 B, nr. 18) wordt onder meer de verdeling
van de algemene uitkering van het provinciefonds in zijn totaliteit tegen
het licht gehouden. In het jaar 2020 zijn geen noemenwaardige stappen
gezet in dit traject. In paragraaf 3 is dit bij de realisatie van de beleidsprio­
riteiten nader toegelicht.
Met ingang van 2018 is de basis van de normeringssystematiek verbreed.
Naast de uitgaven onder het kader rijksbegroting worden nu ook de
uitgaven onder de kaders zorg en sociale zekerheid meegenomen in de
normeringssystematiek. Dit zorgt voor een stabielere accresontwikkeling,
omdat verschuivingen tussen de budgettaire kaders geen invloed meer
hebben op de omvang van het accres. Tevens is in het voorjaar van 2020
besloten om, in verband met de grote onzekerheden die voortkomen uit
de corona crisis, het accres voor 2020 (en 2021) te bevriezen. Daardoor
treden er geen onvoorziene schommelingen op in de omvang van het
accres.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
In onderstaande tabel worden de budgettaire gevolgen van beleid
weergegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

12

Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 provinciefonds (bedragen x € 1.000)
Provinciefonds

Vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

2016

2017

2018

2019

2020

2020

2020

Verplichtingen:

2.493.652

2.569.565

2.454.353

2.499.097

2.570.874

2.480.413

90.461

Uitgaven:

2.493.504

2.569.563

2.454.311

2.467.056

2.602.954

2.480.413

122.541

0

0

0

42

0

100

‒ 100

229.520

2.051.405

2.051.980

2.119.824

2.325.420

2.276.013

49.407

0

0

0

0

0

0

0

3. Decentralisatie-uitkeringen

2.263.984

518.158

402.331

347.190

277.534

204.300

73.234

Ontvangsten:

2.493.504

2.569.563

2.454.311

2.467.056

2.602.954

2.480.413

122.541

Opdrachten
1. Kosten Financiële-verhoudingswet
Bijdragen aan medeoverheden
1. Algemene uitkering
2. Integratie-uitkeringen

E. Toelichting op de instrumenten
Verplichtingen
Ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde begroting zijn de verplich­
tingen met € 90 mln. opwaarts bijgesteld. Dit bedrag is het saldo van de
mutaties die bij eerste suppletoire begroting 2020 (€ 44 mln.) en de tweede
suppletoire begroting 2020 (€ 46 mln.) zijn aangebracht. Een toelichting op
deze mutaties is te vinden in de memories van toelichting van beide
suppletoire begrotingen (Kamerstukken II 2019/20, 35450 C, nr. 2 en Kamer­
stukken II 2020/21, 35650 C, nr. 2).
Uitgaven
Opdrachten
Kosten Financiële-verhoudingswet
Het gerealiseerde bedrag komt € 0,1 mln. lager uit dan in de ontwerpbe­
groting 2020 werd geraamd, doordat er geen onderzoeken door externe
partijen zijn uitgevoerd. Het gerealiseerde bedrag voor de kosten Financiëleverhoudingswet komt hiermee op € 0.
Bijdragen aan medeoverheden
Algemene uitkering
De uitgaven van de algemene uitkering van het provinciefonds worden ten
opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde begroting opwaarts bijgesteld
met € 49 mln. en komen daarmee in totaal op € 2.325 mln. Bij de eerste en
tweede suppletoire begroting 2020 hebben mutaties plaatsgevonden van
respectievelijk € 37 mln. en € 12 mln. Een toelichting op deze mutaties is te
vinden in de memories van toelichting van beide suppletoire begrotingen
(Kamerstukken II 2019/20, 35450 C, nr. 2 en Kamerstukken II 2020/21, 35650
C, nr. 2).
Decentralisatie-uitkeringen
De uitgaven van de decentralisatie-uitkeringen van het provinciefonds
worden ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde begroting
bijgesteld met € 73 mln. en komen daarmee in totaal op € 277 mln. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

13

hogere uitgaven zijn vooral een gevolg van het toevoegen van nieuwe
decentralisatie-uitkeringen in de loop van 2020. Bij de eerste en tweede
suppletoire begroting 2020 hebben mutaties plaatsgevonden van respec­
tievelijk € 39 mln. en € 34 mln. Een toelichting op deze mutaties is te vinden
in de memories van toelichting van beide suppletoire begrotingen (Kamer­
stukken II 2019/20, 35450 C, nr. 2 en Kamerstukken II 2020/21, 35650 C, nr. 2).
Ontvangsten
Ontvangsten ex artikel 4 van de Financiële-verhoudingswet
Sinds de invoering van de Financiële-verhoudingswet zijn de uitgaven en
de inkomsten over ieder uitkeringsjaar aan elkaar gelijk. Ten opzichte van
de oorspronkelijk vastgestelde begroting van het provinciefonds voor 2020
worden de ontvangsten ex artikel 4 van de Financiële-verhoudingswet, met
€ 122 mln. verhoogd tot € 2.603 mln. Deze verhoging is de som van de
mutaties die bij eerste suppletoire begroting 2020 (€ 76 mln.) en de tweede
suppletoire begroting 2020 (€ 46 mln.) zijn aangebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

14

5. Bedrijfsvoeringsparagraaf
Paragraaf 1 - Uitzonderingsrapportage voor de volgende vier verplichte
onderdelen:
Rechtmatigheid
In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de overschrijdingen
van de tolerantiegrenzen betreffende rechtmatigheid.
Tabel 2 Overzicht overschrijdingen rapporteringstoleranties fouten en onzekerheden
(1) Rapporteringstole­
rantie

(2) (3) Rapporte­ (4) Bedrag aan (5) Bedrag aan (6) Bedrag aan (6a) Waarvan (7) Percentage (7a) Waarvan
fouten en
Verantwoord
ringstole­
fouten in € onzekerheden
bedrag aan aan fouten en
percentage
bedrag in
rantie voor
in € onzekerheden
fouten en onzekerheden aan fouten en
in € onzekerheden
€ (omvangs­
fouten en
t.o.v. onzekerheden
basis) onzekerheden
gerelateerd verantwoord
gerelateerd
in €
aan bedrag = (6)/
aan
noodmaatre­
(2)*100% noodmaatre­
gelen in €
gelen t.o.v.
verantwoord
bedrag = (6a)/
(2)*100%

Artikel 1 uitgaven

€ 2.602.954.000

€ 130.147.700

€ 107.210.000

€0

€ 107.210.000

€0

4,1%

nvt

Totaal uitgaven

€ 2.602.954.000

€ 52.059.080

€ 107.210.000

€0

€ 107.210.000

€0

4,1%

nvt

Het totaal aan fouten op de uitgaven bedraagt over 2020 circa € 107 mln. Dit
betreft 4,1% van de totale uitgaven. Daarmee wordt de tolerantiegrens op
artikelniveau niet overschreden. Maar aangezien de begroting uit 1 artikel
bestaat, wordt de tolerantiegrens op het totaalniveau wel overschreden.
Deze overschrijding is veroorzaakt doordat bij een aantal decentralisatieuitkeringen sprake is van voorwaarden van de kant van het Rijk die de
beleids- en bestedingsvrijheid van provincies aantasten (fouten).
Voor meer informatie over dit onderwerp wordt u verwezen naar de bedrijfs­
voeringsparagraaf in het jaarverslag van begrotingshoofdstuk VII Binnen­
landse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Totstandkoming niet-financiële verantwoordingsinformatie
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Begrotingsbeheer, financieel beheer en de materiële bedrijfvoering
Voor het begrotingsbeheer, financieel beheer en de materiële bedrijfs­
voering wordt u verwezen naar de bedrijfsvoeringsparagraaf in het
jaarverslag van begrotingshoofdstuk VII Binnenlandse Zaken en Konink­
rijksrelaties.
Overige aspecten van de bedrijfsvoering
Voor overige aspecten van de bedrijfsvoering wordt u verwezen naar de
bedrijfsvoeringsparagraaf in het jaarverslag van begrotingshoofdstuk VII
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Paragraaf 2 - Rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen
Voor de rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen wordt u verwezen naar
de bedrijfsvoeringsparagraaf in het jaarverslag van begrotingshoofdstuk VII
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

15

Paragraaf 3 - Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Voor de belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de bedrijfsvoering
wordt u verwezen naar de bedrijfsvoeringsparagraaf in het jaarverslag van
begrotingshoofdstuk VII Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

16

C. JAARREKENING
6. Verantwoordingsstaat provinciefonds
Tabel 3 Verantwoordingsstaat 2020 van het Provinciefonds (C) (Bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

01

Provinciefonds

(1) Vastgestelde begroting
Verplichtingen

Uitgaven

2.480.413

2.480.413

Ontvangsten Verplichtingen
2.480.413

(3)=(2)-(1) Verschil realisatie en vastge­
stelde begroting

(2) Realisatie

2.570.874

Uitgaven
2.602.954

Ontvangsten Verplichtingen
2.602.954

90.461

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

Uitgaven

Ontvangsten

122.541

122.541

17

7. Saldibalans provinciefonds
Tabel 4 Saldibalans per 31 december 2020 van het provinciefonds (C) (bedragen x € 1.000)
Activa

Passiva
31-12-2020 31-12-2019

31-12-2020

31-12-2019

2.602.954

2.467.057

Intra-comptabele posten
1) Uitgaven ten laste van de begroting

2.602.954

2.467.057

3) Liquide middelen

0

0

4) Rekening-courant RHB

0

0

4a) Rekening-courant RHB

0

0

5) Rekening-courant RHB Begrotingsreserve

0

0

5a) Begrotingsreserves

0

0

6) Vorderingen buiten begrotingsverband

0

0

7) Schulden buiten begrotingsverband

0

0

8) Kas-transverschillen

0

0

2.602.954

2.467.057

2.602.954

2.467.057

9) Openstaande rechten

0

0

9a) Tegenrekening openstaande rechten

0

0

10) Vorderingen

0

0

10a) Tegenrekening vorderingen

0

0

11a) Tegenrekening schulden

0

0

110 Schulden

0

0

5.472.299

5.463.113

5.472.299

5.463.113

Subtotaal intra-comptabel

2) Ontvangsten ten gunste van de begroting

Subtotaal intra-comptabel

Extra-comptabele posten

12) Voorschotten

12a) Tegenrekening voorschotten

13a) Tegenrekening garantieverplichtingen

0

0

13) Garantieverplichtingen

0

0

14a) Tegenrekening andere verplichtingen

6

32.086

14) Andere verplichtingen

6

32.086

15) Deelnemingen

0

0

0

0

Subtotaal extra-comptabel

5.472.305

5.495.199

15a) Tegenrekening deelnemingen
Subtotaal extra-comptabel

5.472.305

5.495.199

Totaal

8.075.259

7.962.256

Totaal

8.075.259

7.962.256

Toelichting behorende bij de saldibalans per 31 december 2020 van het
provinciefonds
Hierna worden de saldibalansposten toegelicht. De nummering van de
toelichting komt overeen met die van de saldibalansposten.
Ad 1. Uitgaven ten laste van de begroting en Ad 2. Ontvangsten ten gunste
van de begroting
Bij de begrotingsuitgaven en -ontvangsten voor 2020 zijn de gerealiseerde
uitgaven en ontvangsten opgenomen met betrekking tot het jaar 2020
waarvoor de Rijksrekening nog niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd.
Ad 12. Voorschotten
Hieronder zijn de betaalde voorschotten opgenomen voor nog niet definitief
vastgestelde uitkeringen aan provincies. De provincies ontvangen, als
gevolg van de wet, voorschotten tot het bedrag waar ze vermoedelijk recht
op hebben. Uitkeringen aan de provincies worden na afloop van het uitke­
ringsjaar via beschikkingen definitief vastgesteld. Het totaalbedrag van de
betaalde voorschotten bestaat volledig uit voorschotten aan provincies op
de algemene uitkering en de decentralisatie-uitkeringen. Het bedrag is in
bijlage 1 bij de saldibalans gespecificeerd en hieronder nader toegelicht.
De stand openstaande voorschotten is per saldo iets toegenomen ten
opzichte van de stand ultimo 2019. Een toename van de openstaande
voorschotten heeft plaatgevonden voor de algemene uitkering voor het jaar
2020 en de decentralisatie- uitkeringen voor het jaar 2020. Een afname heeft
plaatsgevonden doordat de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) waarmee de decentralisatie-uitkeringen uit 2017 worden vastgesteld - is
gepubliceerd, en de beschikkingen - waarmee de algemene uitkering uit
2018 wordt vastgesteld - verstuurd zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

18

Ad 14. Andere verplichtingen
Onder deze post zijn de openstaande betalingsverplichtingen uit hoofde van
de algemene uitkering uit het provinciefonds en openstaande betalingsverplichtingen uit hoofde van de decentralisatie-uitkeringen opgenomen.
Het bedrag is in bijlage 2 bij de saldibalans gespecificeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

19

Bijlage 1 bij Saldibalans provinciefonds
Tabel 5 Specificatie voorschotten provinciefonds (bedragen x € 1.000)
31-12-2020

31-12-2019

2018

0

2.051.980

2019

2.146.168

2.119.824

2020

2.299.076

0

subtotaal

4.445.244

4.171.804

Algemene uitkering

Decentralisatie-uitkeringen
2017

0

541.788

2018

402.372

402.372

2019

352.886

347.149

2020

271.797

0

subtotaal

1.027.055

1.291.309

TOTAAL

5.472.299

5.463.113

Toelichting
Algemene uitkering
Dit onderdeel van de tabel vergelijkt voor de algemene uitkering de
voorschotten per 31 december 2020 waarvoor per uitkeringsjaar de
beschikking nog niet definitief is opgemaakt met de voorschotten waarvoor
geldt dat de definitieve beschiking voor het desbetrefende uitkeringsjaar per
31 decemer 2019 nog niet was opgemaakt.
Decentralisatie-uitkeringen
De voorschotten voor de decentralisatie-uitkeringen op de saldibalans van
het provinciefonds hebben veelal een bijzonder karakter. Bij een beperkt
aantal uitkeringen staat de hoogte van de uitkering niet vooraf vast of dient
over de betaling nog een afrekening plaats te vinden. Bij een groot deel van
deze uitkeringen wordt echter vooraf door het beleidsdepartement precies
bepaald welke bedragen aan welke begunstigden worden uitbetaald. De
begunstigden hoeven ook geen verantwoording af te leggen over de (wijze
van) besteding van de uitkering. Het provinciefonds is hierbij slechts een
loket waarlangs de verstrekkingen lopen. Desondanks worden alle
betalingen uit hoofde van deze uitkeringen op de saldibalans van het
provinciefonds als voorschot verantwoord tot het moment waarop de
verdeling over medeoverheden definitief wordt vastgesteld door middel
van een AMvB.
Tabel 6 Mutatieoverzicht voorschotten provinciefonds (bedragen x
€ 1.000)
voorschotten per 01-01-2020

5.463.113

ontstaan in 2020

2.602.954

afgerekend in 2020

2.593.768

voorschotten per 31-12-2020

5.472.299

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

20

Bijlage 2 bij Saldibalans provinciefonds
Tabel 7 Verloop van de openstaande verplichtingen provinciefonds (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Opdrachten financiële verhoudingswet

Openstaande
verplichtingen per
1-1-2020

Aangegane
verplichtingen in
2020 (excl.
positieve bijstel­
lingen)

Tot betaling
gekomen in 2020

Bijstellingen van
Openstaande
aangegane verplichtingen per
verplichtingen uit
31-12-2020
eerdere begro­
tingsjaren

0

0

0

0

0

Algemene uitkering

26.344

2.299.076

2.325.420

0

0

Decentralisatie-uitkeringen

5.741

271.800

277.534

‒2

5

Totaal

32.085

2.570.876

2.602.954

‒2

5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 C, nr. 1

21