Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 120 IX

Wijziging van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Financiën (IXB) en de
begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor
het jaar 2022 (wijziging samenhangende met de
Voorjaarsnota)

Nr. 3

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 29 juni 2022
De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend
onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te brengen in
de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven antwoorden.
De vragen zijn op 14 juni 2022 voorgelegd aan de Minister van Financiën.
Bij brief van 28 juni 2022 zijn ze door de Minister van Financiën
beantwoord.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Lips

kst-36120-IX-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 IX, nr. 3

1

Vraag 1
Klopt het dat in het coalitieakkoord op de Aanvullende Post cumulatief
48 miljoen euro is gereserveerd voor het opzetten van een laagdrempelige
fiscale rechtshulp en dat het voor het jaar 2022 gaat om een bedrag van
drie miljoen euro?
Vraag 3
Klopt het dat de gereserveerde middelen op de Aanvullende Post voor
een laagdrempelige fiscale rechtshulp nog niet zijn overgeheveld naar de
begroting van het Ministerie van Financiën? Zo ja, kunt u toelichten wat
hiervoor de reden is en welke overwegingen tot dit besluit hebben geleid?
Vraag 6
Kunt u aangeven wanneer u verwacht de bedragen van de coalitiemiddelen die op de Aanvullende Post staan gereserveerd voor laagdrempelige fiscale rechtshulp toe te bedelen aan de begroting van het
Ministerie van Financiën?
Vraag 7
Kunt u aangeven hoe de gereserveerde middelen voor 2022 ook daadwerkelijk in 2022 worden ingezet om een start te maken met het opzetten van
een laagdrempelige fiscale rechtshulp?
Vraag 8
Kunt u aangeven of er voor het opzetten van een laagdrempelige fiscale
rechtshulp al een bestedingsvoorstel is uitgewerkt door het Ministerie van
Financiën?
Antwoord op vraag 1, 3, 6, 7 en 8.
Er is cumulatief 48 miljoen euro gereserveerd voor de periode 2022 t/m
2026 voor het opzetten van een laagdrempelige fiscale rechtshulp. Voor
het jaar 2022 gaat het om een bedrag van drie miljoen euro. Het programmateam dat scenario’s voor een laagdrempelige onafhankelijke fiscale
rechtshulp onderzoekt, is recent begonnen. Hiertoe is voor 2022
238 duizend euro ter beschikking gesteld en voor 2023 282 duizend euro.
Pas als duidelijk is op welk scenario de keuze valt, hevel ik op basis van
een bestedingsplan de middelen van de Aanvullende Post over naar de
begroting van het Ministerie van Financiën. Eind dit jaar informeer ik uw
Kamer over het vervolgtraject.
Vraag 2
Klopt het dat op basis van de op dit moment vastgestelde uitvoeringstoetsen 14 miljoen euro in 2022 en 85,8 miljoen euro cumulatief in
2023–2025 overgeheveld wordt van de Aanvullende Post naar de
begroting van het Ministerie van Financiën?
Antwoord op vraag 2
Ja, dit klopt.
Vraag 4
Klopt het dat de gereserveerde middelen op de Aanvullende Post voor
uitvoeringskosten Belastingdienst slechts voor circa een derde van het
totaal beschikbare bedrag worden overgeheveld naar de begroting van
het Ministerie van Financiën? Zo ja, kunt u toelichten wat hiervoor de
reden is en welke overwegingen tot dit besluit hebben geleid?
Antwoord op vraag 4
Ja, dit klopt. Op de Aanvullende Post is in het Coalitieakkoord voor de
periode 2022–2026 € 290 mln. cumulatief gereserveerd voor uitvoeringskosten. In de eerste suppletoire begroting 2022 van Financiën wordt ca.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 IX, nr. 3

2

€ 100 mln. cumulatief overgeheveld van de AP naar de Financiënbegroting (zie ook het antwoord op vraag 2). Deze overheveling heeft
plaatsgevonden op basis van vastgestelde uitvoeringstoetsen. De
resterende middelen worden naar verwachting op een later moment aan
de begroting van Financiën toegevoegd wanneer daar (middels uitvoeringstoetsen) gedegen onderbouwing voor is geleverd.
Vraag 5
Wanneer verwacht u het resterende deel van 36 miljoen euro voor
uitvoeringskosten Belastingdienst 2022 aan de begroting toe te voegen?
Antwoord op vraag 5
In het coalitieakkoord is voor 2022 € 50 mln. gereserveerd voor uitvoeringskosten. In de eerste suppletoire begroting is daarvan € 14 mln.
overgeheveld van de Aanvullende post naar de Financiënbegroting. Het
op de Aanvullende Post resterende bedrag van € 36 mln. is bij
Voorjaarsnota doorgeschoven naar latere jaren. Tabel 81 in de
Voorjaarsnota 2022 laat de actuele meerjarenreeks op de Aanvullende
Post zien («Uitvoeringskosten Belastingdienst», pagina 154). De resterende middelen worden naar verwachting op een later moment aan de
begroting van Financiën toegevoegd wanneer daar (middels uitvoeringstoetsen) gedegen onderbouwing voor is geleverd.
Vraag 9
Kunt u aangeven welk aandeel van huurtoeslagontvangers volgens het
Centraal Planbureau (CPB) volgend jaar met betaalbaarheidsproblemen
zouden kunnen kampen?
Antwoord op vraag 9
Het CPB heeft geen cijfers gepresenteerd over huurtoeslagontvangers die
volgend jaar met betaalbaarheidsproblemen zouden kunnen kampen. Wel
heeft zij in haar publicatie «Stresstest kosten van levensonderhoud» in
twee scenario’s onderzocht of 7,6 miljoen huishoudens financieel bestand
zijn tegen de prijzen van vaste en noodzakelijke lasten.
Hierbij concludeert het CPB dat 37% van de groep van 670.000
huishoudens, die volgens het basisscenario in betalingsproblemen komt,
een huurtoeslag ontvangt.
Vraag 10
Kunt u aangeven welk aandeel van zorgtoeslagontvangers volgens het
Centraal Planbureau (CPB) volgend jaar met betaalbaarheidsproblemen
zouden kunnen kampen?
Antwoord op vraag 10
Het CPB heeft geen cijfers gepresenteerd over zorgtoeslagontvangers die
volgend jaar met betaalbaarheidsproblemen zouden kunnen kampen. Wel
heeft zij in haar publicatie «Stresstest kosten van levensonderhoud» in
twee scenario’s onderzocht of 7,6 miljoen huishoudens financieel bestand
zijn tegen de prijzen van vaste en noodzakelijke lasten.
Hierbij concludeert het CPB dat 70% van de groep van 670.000
huishoudens, die volgens het basisscenario in betalingsproblemen komt,
een zorgtoeslag ontvangt.
Vraag 11
Kunt u de 4,6 miljard euro aan minder belastingontvangsten nader
toelichten en uitsplitsen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 IX, nr. 3

3

Antwoord op vraag 11
Het gevraagde bedrag is nader uitgesplitst in tabel 9 in de 1e suppletoire
begroting van het Ministerie van Financiën. De mutatie van in totaal
–4,6 miljard euro bedraagt de mutatie op netto belastingontvangsten
(artikel 1). Dit is een opsomming van de mutatie in de belastingontvangsten (–1,3 miljard euro) minus de hogere afdrachten aan het
Gemeentefonds (3,0 miljard euro), Provinciefonds (0,3 miljard euro),
BES-fonds (0,0 miljard euro) en het BTW-compensatiefonds
(0,0 miljard euro).
Vraag 12
Kunt u middels een tijdlijn weergeven wanneer en hoeveel Griekenland
zal aflossen aan leningen?
Antwoord op vraag 12
Er zijn meerdere leningen aan Griekenland verstrekt, middels de Griekse
Leningen Faciliteit (GLF), de Europese Financiële Stabiliteitsfaciliteit
(EFSF), het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) en het Internationaal
Monetair Fonds (IMF). Zie in de tabel hieronder een overzicht van de
uitbetaalde leningen aan Griekenland.
Financiële assistentie
Eerste programma 2010–2012
GLF
IMF
Tweede programma 2012–2015
EFSF
IMF
Derde programma 2015–2018
ESM
Totaal uitgekeerd

Uitgekeerd (in EUR mld.)

52,9
20,1
141,8
12,0
61,9
288,7

Bedragen zijn afgerond en weergegeven in miljarden euro’s. Bedragen van leningen van het IMF
kunnen verschillen door schommelingen in de wisselkoers tussen de euro en de valuta van
het IMF, de zogenoemde speciale trekkingsrechten (SDR).

Griekenland is in 2020 gestart de GLF leningen af te lossen, wat zal duren
tot 2041. Momenteel staat er nog 49,5 mld. euro uit, waarvan
3,0 mld. euro. aan Nederland. Griekenland zal eind dit jaar een vervroegde
aflossing doen van 5,3 mld. euro, wat neerkomt op de gehele aflossing
van het GLF die voorzien was in 2022 en 2023. Griekenland heeft geen
leningen meer uitstaan bij het IMF door de vervroegde aflossing van
1,8 mld. euro eerder dit jaar. De ESM leningen zullen van 2034 tot 2060
worden afbetaald en de EFSF leningen zullen van 2023 tot 2070 worden
afbetaald door Griekenland.
Vraag 13
Kunt u toelichten waarom de ontvangsten bij de post «dividenden
staatsdeelnemingen» in de periode 2023–2025 naar beneden toe zijn
bijgesteld? Kunt u tevens de bijbehorende bedragen nader toelichten: om
welke staatsdeelnemingen gaat het hier?
Antwoord op vraag 13
In het Jaarverslag Beheer Staatsdeelnemingen worden de dividenden van
alle staatsdeelnemingen voor het betreffende rapportagejaar vermeld.
Verschillende deelnemingen hebben de komende jaren te maken met
uitdagingen die ervoor zorgen dat de dividendramingen naar beneden zijn
bijgesteld. Zo zorgen de langere termijn effecten van de COVID-19
pandemie voor lagere winsten van enkele deelnemingen. Daarnaast zijn
de winsten van enkele deelnemingen gedaald vanwege de hoge energie-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 IX, nr. 3

4

prijzen en veranderende marktomstandigheden. De individuele onderliggende ramingen per deelneming worden niet publiekelijk verstrekt, omdat
dit bedrijfsvertrouwelijke informatie betreft.
Vraag 14
Kunt u aangeven hoeveel de toeslagenaffaire in totaal zal kosten en dit
tevens uitsplitsen? Hoeveel gedupeerden zijn er inmiddels gecompenseerd en hoeveel moeten nog worden gecompenseerd? Kunt u een
update geven van het aantal aanmeldingen, beoordelingen en
uitbetalingen?
Antwoord op vraag 14
Zoals vermeldt in de 10e Voortgangsrapportage Hersteloperatie Toeslagen
is in totaal 5,2 miljard euro beschikbaar voor de hersteloperatie. Dit
bedrag wordt in de Eerste Suppletoire Begroting met 0,6 miljard
verhoogd. Tot deze verhoging is gekomen omdat als onderdeel van de
totstandkoming van de Voorjaarsnota in kaart is gebracht wat de omvang
van de benodigde budgetten dient te zijn voor het uitvoeren van de
hersteloperatie Toeslagen inclusief de minnelijke schuldsanering
natuurlijke personen. Deze budgetten worden aan het totaal toegevoegd
mits zowel de Tweede als Eerste Kamer instemmen met de Eerste
Suppletoire Begroting van Financiën 2022. Indien beide Kamer
instemmen, leidt dit tot het volgende totaaloverzicht:

Zoals vermeld in de 10e Voortgangsrapportage Hersteloperatie Toeslagen
is het volgende bekend:
• Inmiddels heeft UHT meer dan 53.000 aanmeldingen ontvangen. Bij
het overgrote deel (48.000) van deze aanmeldingen heeft UHT een
eerste zorgvuldige toets op gedupeerdheid kunnen doen.
• Meer dan 23.000 gedupeerden zijn geholpen met de forfaitaire
€ 30.000 (Catshuisregeling).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 IX, nr. 3

5

•
•

•
•

Voor ca. 11.000 gedupeerden is een integrale beoordeling afgerond.
Schulden: ruim 6.000 gedupeerden hebben schuldenlijsten ingediend
voor het oplossen van private schulden. Verder is voor meer dan
€ 420 mln. aan publieke schulden kwijtgescholden.
Daarnaast bieden gemeenten brede ondersteuning bij wonen, werk,
gezin, zorg en financiën aan gedupeerden die dat willen.
Er wordt nog druk gewerkt aan andere herstelregelingen, bijvoorbeeld
voor ex-partners, kinderen van gedupeerden, gedupeerden van andere
toeslagen dan de KOT en ouders in het buitenland.

Vraag 15
Is de versterking van het apparaat van de Uitvoeringsorganisatie Herstel
Toeslagen (UHT) al inclusief de 1.500 fte waarnaar de Staatssecretaris wil
groeien (VGR)? Zo nee, hoeveel gaat het groeien naar 1.500 fte additioneel
kosten?
Antwoord op vraag 15
Zoals vermeld in de 10e VGR Kinderopvangtoeslag is het van belang dat,
gezien het toenemende aantal aanmeldingen bij UHT en met het oog op
de (voorbereiding van de) nieuwe regelingen die in ontwikkeling zijn, de
uitvoeringscapaciteit van UHT verder groeit tot circa 1.500 fte. Daarnaast
is deze capaciteit langer nodig dan voorheen voorzien. Voor beide
ontwikkelingen is additioneel budget nodig van in totaal circa 400 mln.,
waarvoor middels de Eerste Suppletoire Begroting van Financiën 2022
autorisatie wordt gevraagd aan het parlement. Dit is onderdeel van de
aangevraagde additionele 600 mln. zoals vermeld in het antwoord op
vraag 14.
Vraag 16
Heeft de herziene planning van 13 juni 2022 van de UHT nog budgettaire
gevolgen?
Antwoord op vraag 16
De Staatssecretaris Toeslagen en Douane heeft op verzoek van de Kamer
op 13 juni een memo gedeeld. In dit memo is een planning opgenomen.
In het document wordt voorgesteld om de doorlooptijden op de website
van UHT aan te passen en toe te lichten. In deze nieuwe conceptplanning
zijn maatregelen uit de Herijking van het herstel en eventuele andere
verbeteringen nog niet verwerkt. Het zou dus kunnen dat de uiteindelijke
planning anders uitvalt.
In de 12de Voortgangsrapportage Hersteloperatie Toeslagen zal uw Kamer
worden geïnformeerd over de daadwerkelijke nieuwe planning, inclusief
de maatregelen uit de Herijking.
De inschatting is dat de, als onderdeel van de Eerste Suppletoire
Begroting van Financiën 2022, gevraagde budgetten toereikend zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 IX, nr. 3

6