Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

498
Vragen van de leden Hagen en Tjeerd deGroot (beiden D66) aan de
Staatssecretaris en de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over het
bericht dat chemiefabriek Chemours maandenlang veel meer GenX in water
loosde dan toegestaan (ingezonden 19 oktober 2022).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
28 oktober 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Chemiefabriek Chemours loosde maandenlang
veel meer GenX in water dan toegestaan»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u bekend met de resultaten van de metingen bij Brienenoord en
Maassluis die worden aangehaald in het artikel? Erkent de u dat deze
metingen eind vorig jaar een duidelijke piek laten zien in de concentratie
gemeten GenX?
Antwoord 2
Ja, deze zijn bekend. Dit betreft meetresultaten van het programma Monitoring Waterstaatkundige Toestand des Lands (MWTL) van Rijkswaterstaat. Die
data worden met name gebruikt voor het bepalen van trends en het leveren
van nationale en internationale rapportages in verband met de Kaderrichtlijn
Water. De metingen zijn niet geschikt of bedoeld om aan een individuele lozer
te koppelen.
Het klopt dat de MWTL-metingen eind 2021 hogere concentraties GenX lieten
zien op de meetlocaties Brienenoord (Nieuwe Maas) en Maassluis (Scheur).
Vraag 3
Klopt het dat de fabriek van Chemours in Dordrecht de enige fabriek is in
Nederland die de GenX-technologie toepast?

1

ah-tk-20222023-498
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Website BNNVARA, 17 oktober 2022 (https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/chemiefabriekchemours-loosde-maandenlang-veel-meer-genx-in-water-dan-toegestaan).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Voor zover mij bekend is Chemours de enige producent van GenX in een
ruime straal (gehele provincie Zuid Holland) rondom de meetpunten
Brienenoord en Maassluis. Dat laat onverlet dat GenX door toedoen van
andere partijen in het water, de bodem of de lucht terecht kan komen.
Verontreiniging met GenX is ook op andere plekken in Nederland aangetroffen, onder andere in Noord-Brabant.2 Zoals is aangegeven in de beantwoording van de vragen het lid Van Esch (PvdD) (kenmerk 2022Z16485), zet
Nederland in op een zo breed mogelijk Europees verbod op PFAS om de
emissies van PFAS in de gehele keten te voorkomen.
Vraag 4
Klopt het dat er geen andere mogelijkheid kan zijn dan dat de bij Brienenoord
en Maassluis gemeten GenX-concentraties veroorzaakt zijn door lozingen van
Chemours? Zo nee, welke andere mogelijkheden ziet u?
Antwoord 4
Nee, dat klopt niet. Zie het antwoord op vragen 3 en 6.
Vraag 5
Wat is de maximale hoeveelheid GenX die Chemours jaarlijks volgens zijn
vergunning mag lozen? Hoe is het voorzorgsprincipe meegenomen in het
bepalen van deze hoeveelheid? En is om de maximale toegestane hoeveelheid te bepalen ook getoetst aan de Kaderrichtlijn Water?
Antwoord 5
Voor de indirecte lozing van (gezuiverd) afvalwater op de rioolwaterzuivering
Dordrecht heeft Chemours een vergunning van de provincie Zuid-Holland.
Voor directe lozingen op de Beneden Merwede heeft Chemours een
watervergunning die door Rijkswaterstaat is verleend namens de Minister van
IenW. Op grond van die vergunningen bedragen de maximaal toegestane
vrachten GenX 2 kg per jaar voor de indirecte lozing en 5 kg per jaar voor de
directe lozing.
Bij het verlenen van lozingsvergunningen volgt het bevoegd gezag de
vigerende waterkwaliteitswetgeving. Op grond daarvan worden alleen
vergunningen verleend als de beste beschikbare technieken worden
toegepast om emissies te voorkomen of te beperken. Daarnaast wordt met
behulp van de immissietoets gecontroleerd of de lozing geen negatieve
effecten heeft op het direct ontvangende oppervlaktewater.
GenX is een Zeer Zorgwekkende Stof waarvoor in de vergunningen ook een
minimalisatieplicht is opgenomen zodat emissies steeds verder worden
teruggedrongen.
Vraag 6
Bent u het met het vermoeden van de heer Jonker van de Universiteit van
Utrecht eens dat op basis van de aangehaalde metingen het zeer aannemelijk
is dat er veel meer GenX geloosd zou zijn door Chemours dan volgens hun
vergunning is toegestaan?
Antwoord 6
De heer Jonker baseert zijn vermoeden op de MWTL-meetgegevens. Zoals
vermeld in het antwoord op vraag 2 zijn die gegevens niet geschikt en ook
niet bedoeld voor brononderzoek. Toezicht op de lozingen van Chemours
vindt door Rijkswaterstaat plaats voor de directe lozingen. De omgevingsdienst DCMR Milieudienst Rijnmond houdt, namens de provincie ZuidHolland, toezicht op het afvalwater dat na zuivering door Chemours wordt
geloosd (indirecte lozingen).
Rijkswaterstaat bemonstert vier keer per jaar het rivierwater nabij Chemours
voor onderzoek op onder meer PFOA en GenX. Daarnaast doet Rijkswaterstaat vier keer per jaar onaangekondigde metingen bij Chemours op het
water van de directe lozing.
In de periode september-december 2021 heeft Rijkswaterstaat één bemonstering van de directe lozing uitgevoerd en twee rivierwaterbemonsteringen.
2

Zie o.a. de Kamerbrief van januari 2018 hierover, Kamerstuk 28 089, nr. 56.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

DCMR Milieudienst Rijnmond meet iedere maand in verband met de indirecte
lozingen.
Chemours voert zelf ook metingen uit op zowel directe lozingen (twee keer
per kwartaal) als op de indirecte lozingen (wekelijks). Over de eigen monstername en ongewone voorvallen wordt gerapporteerd aan Rijkwaterstaat en
DCMR Milieudienst Rijnmond. Uit geen van deze metingen blijkt dat
Chemours eind 2021 de gestelde norm voor GenX heeft overschreden. Er zijn
verder géén aanwijzingen dat andere bedrijven voor de overschrijdingen uit
2021 verantwoordelijk zijn. Mogelijk heeft er een illegale lozing plaats
gevonden door een onbekende partij.
Vraag 7
Bent u het ermee eens dat bij het omgaan met (p)ZZS’en, zoals bijvoorbeeld
GenX, voldoende voorzorg moet worden ingebouwd en dat signalen van
lozing serieus genomen moeten worden?
Antwoord 7
Ja.
Vraag 8, 9 en 10
Hoe kijkt u aan tegen de keuze van Rijkswaterstaat om ondanks de aangetoonde concentraties GenX niet over te gaan tot handhaving of aanvullend
onderzoek?
Klopt het dat het niet mogelijk is voor Rijkswaterstaat om op basis van
metingen, zoals die van de heer Jonker, over te gaan tot handhaving of
aanvullend onderzoek? Zo ja, Wat moet er veranderen om dat wel mogelijk te
maken?
Vindt u dat hier voldoende voorzorg in acht wordt genomen en dat er op een
serieuze en adequate manier is gereageerd op de gemeten concentraties,
zoals gemeten door de heer Jonker?
Antwoord 8, 9 en 10
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 6 zijn DCMR milieudienst
Rijnmond en Rijkswaterstaat het toezichthoudend en handhavend bevoegd
gezag. Zij zien, mede op basis van metingen, toe op de naleving van de
lozingsnormen die aan Chemours worden gesteld.
Dat er eind 2021 tijdelijk hoge concentraties GenX werden aangetroffen in de
Nieuwe Maas en het Scheur is verontrustend, maar omdat de concentraties
niet kunnen worden gerelateerd aan een bepaalde partij is het helaas niet
mogelijk gebleken om handhavend op te treden tegen de veroorzaker.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3