Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

28 294

Hoofdlijnen voor een nieuwe Pensioenwet

Nr. 35

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 januari 2009
Tijdens het debat over de najaarsnota 2008 op 17 december jongstleden
(Handelingen der Kamer II, vergaderjaar 2008–2009, nr. 38) heeft de
minister van Financiën toegezegd de opmerkingen die over pensioenfondsen zijn gemaakt door te zullen spelen naar mij als eerstverantwoordelijk bewindspersoon voor dit beleidsterrein. Mijn reactie treft u hieronder aan.
Het lid De Nerée tot Babberich heeft het kabinet gevraagd te bezien of het
mogelijk is om eventueel tijdelijk over te gaan op een rentecurve gebaseerd op Nederlandse staatsobligaties of voor een beperkte vaste tijd
renteniveaus te veronderstellen die hoger of minimaal gelijk zijn naarmate
de daarbij behorende looptijd langer is. De verantwoordelijkheid voor de
vaststelling van deze rentecurve ligt op grond van artikel 2, tweede lid,
Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen bij De Nederlandsche
Bank (DNB). Op grond van dit artikel moet DNB een actuele rentetermijnstructuur publiceren. Het kabinet acht het van groot belang dat de verantwoordelijkheid voor beslissingen over dit soort onderwerpen aan een
onafhankelijke toezichthouder is gegeven en geen onderdeel van politieke
besluitvorming vormt.
Uiteraard zijn de negatieve gevolgen voor pensioenfondsen van de hoge
volatiliteit die de interbancaire markt voor met name langlopende swaps
in de afgelopen maanden heeft gekenmerkt ook DNB niet ontgaan. Zoals
aangegeven in haar persbericht van 18 december jongstleden heeft DNB
daarom de rentetermijnstructuur per jaarultimo 2008 beoordeeld. Daaruit
is naar voren gekomen dat de vertekeningen op de interbancaire swapmarkt, zoals die rond begin december 2008 nog zichtbaar waren, de
laatste weken van 2008 duidelijk zijn afgenomen. Vanwege het herstel van
de stabiliteit op de swapmarkt heeft DNB geconcludeerd dat er geen
aanleiding bestond om correcties op de rentetermijnstructuur per
31 december 2008 te overwegen. DNB heeft overigens aangegeven de
ontwikkelingen op de swapmarkt nauwkeurig te zullen blijven monitoren.

KST127093
0809tkkst28294-35
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 294, nr. 35

1

Wat betreft de vraag of andere aanvullende maatregelen van de zijde van
DNB of de overheid nodig zijn om de financiële problematiek van pensioenfondsen als gevolg van de extreme omstandigheden op de financiële
markten te verlichten, zal vanaf medio februari 2009 een beter beeld
gevormd kunnen worden. Eind januari 2009 zal DNB via een uitvraag bij
een twintigtal fondsen in kaart brengen hoe zij invulling (kunnen) geven
aan het herstelplan. Deze informatie, gecombineerd met informatie
ontleend aan de kwartaalstaten per december 2008 en informatie over de
op dat moment actuele marktomstandigheden, zal worden gebruikt om
zowel op fondsniveau als op macroniveau een beeld te vormen over de
stand van zaken met betrekking tot de voorbereiding van de herstelplannen. Medio februari 2009 zal vervolgens een afstemmend overleg
tussen DNB, de pensioensector en mijn departement plaatsvinden. Op
basis hiervan kan in de tweede helft van februari 2009 worden besloten
over de vraag of aanvullende maatregelen, zoals bijvoorbeeld van de zijde
van DNB en/of mijn zijde noodzakelijk zijn.
De heer De Nerée tot Babberich heeft tevens gevraagd naar een overzicht
van de regelgeving met betrekking tot pensioenfondsen in andere landen,
met name op het vlak van rente en indexatie. Hiervoor wil ik verwijzen
naar een publicatie van het «Committee of European Insurance and Occupational Pensions Supervisors» (CEIOPS) van 31 maart 2008. Deze publicatie («Survey on fully funded, technical provisions and security mechanisms in the European occupational pension sector») bevat een
uitgebreide inventarisatie van de stelsels van aanvullende pensioenen in
alle lidstaten van de Europese Economische Ruimte. Op pagina 15 van dit
rapport is een tabel opgenomen (als bijlage bijgevoegd), waarin onder
andere een overzicht wordt gegeven van de verschillende disconteringsvoeten voor de berekening van pensioenverplichtingen in alle lidstaten en
van de wijze van financiering van de indexatie. Ik wil daarbij benadrukken
dat de pensioenstelsels van de verschillende lidstaten sterk verschillen. Zo
kennen veel lidstaten een veel omvangrijker omslaggefinancierd stelsel
dan Nederland, waardoor het belang van kapitaalgedekte aanvullende
pensioenen in veel landen veel kleiner is dan in Nederland. Bovendien zijn
deze kapitaalgedekte pensioenen veelal individuele beschikbare premieregelingen, waarbij het rendements/rente-, inflatie- en langlevenrisico bij de
individuele deelnemer ligt in plaats van bij het pensioenfonds. Er is dus
geen sprake van vergelijkbare omstandigheden. De genoemde CEIOPSpublicatie is als bijlage bij deze brief gevoegd.1
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. P. H. Donner

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 294, nr. 35

2