Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 532

Voedingsbeleid

Nr. 142

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 december 2014
Ik stuur u deze brief, mede namens de Staatssecretaris van Economische
Zaken, naar aanleiding van vragen van het lid Dik-Faber tijdens het AO
Milieuraad van 15 oktober 2014 en de daaropvolgende toezegging om uw
Kamer voorafgaand aan het AO Voedsel (9 december 2014) te informeren
over de Nederlandse en Europese inzet betreffende het terugdringen van
voedselverspilling.
Voorgeschiedenis
De Europese Commissie heeft in 2011 een «Stappenplan voor een
efficiënt hulpbronnengebruik» uitgebracht waarin een streven was
opgenomen om in 2020 50% minder voedsel te verspillen (Roadmap to a
Resource Efficient Europe (COM(2011) 571)). Deze zomer heeft de
Europese Commissie in het kader van een pakket «Circulaire economie»
(COM(2014) 398) een voorstel gedaan voor wijziging van een aantal
afvalrichtlijnen. Bij brief van 5 september 2014 (Kamerstuk 22 112,
nr. 1900) bent u over dit voorstel door de Minister van Buitenlandse zaken
geïnformeerd, alsmede wat de Nederlandse inzet is ten aanzien van dit
voorstel (BNC-fiche). De Commissie stelt voor in deze richtlijn een kader
op te nemen om het niveau van voedselverspilling in alle sectoren op
vergelijkbare wijze in kaart te kunnen brengen. Tevens wordt een
reductiedoelstelling voor de voedselverspilling voorgesteld.
Eind vorig jaar hebben de Staatssecretaris van Economische Zaken en ik
in een gezamenlijke brief de Europese Commissie verzocht om een
ambitieus en geharmoniseerd kader te formuleren voor verduurzaming
van voedselsystemen (Kamerstuk 31 532, nr. 123). Hierin hebben we ook
gevraagd het onderwerp voedselverspilling Europees aan te pakken. Deze
brief is verzonden in reactie op de consultatie voor een Mededeling van
de Europese Commissie over verduurzaming van voedselsystemen. Deze
Mededeling is nog niet verschenen. De hierboven voorgestelde
aanpassing moet wel in dat kader gezien worden.

kst-31532-142
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 532, nr. 142

1

Nederlands beleid
De definitie die in de Monitor Voedselverspilling wordt gehanteerd luidt:
Er is sprake van voedselverspilling, als voedsel dat voor menselijke
consumptie bedoeld is, hier niet voor wordt gebruikt, waarbij voor de
kwantificering van verspilling in kilogrammen rekening wordt gehouden
met de mate van hoogwaardige verwaarding volgens de ladder van
Moerman. Voedsel dat niet bestemd was voor menselijke consumptie valt
niet binnen de definitie en wordt derhalve niet meegenomen in de
kwantificering van verspilling.
In de nota Duurzaam Voedsel van juni 2009 (LNV mede namens VROM en
VWS) is een doelstelling geformuleerd van 20% minder voedselverspilling
in 2015 ten opzichte van 2009. Op 2 juli 2014 heeft u van de Staatssecretaris van Economische Zaken de update van de Monitor Voedselverspilling ontvangen (Kamerstuk 31 532, nr. 135), met de stand van zaken in
2012. Daaruit blijkt duidelijk dat we in 2012 nog ver van die doelstelling af
zaten. In de eerste helft van volgend jaar ontvangt u een volgende update
met de stand van zaken in 2013 en eind 2016 zal de stand van zaken voor
2015 bekend zijn.
Het Europese voorstel
Het voorstel van de Europese Commissie bestaat uit twee onderdelen,
namelijk een voorstel voor een definitie en een voorstel voor een
doelstelling. Beide hangen samen met een document van het Europese
project «FUSIONS», FUSIONS Definitional Framework for Food Waste
(Östergren et al, Juli 2014).
Het voorstel voor een definitie luidt:
«food waste» means food (including inedible parts) lost from the food
supply chain, not including food diverted to material uses such as
biobased products, animal feed, or sent for redistribution;
Het voorstel voor een doelstelling luidt:
Member States shall take measures to prevent food waste generation
along the whole food supply chain. The measures shall endeavour to
ensure that food waste in the manufacturing, retail/distribution, food
service/hospitality and household sectors is reduced by at least 30%
between 1 January 2017 and 31 December 2025.
Met als overweging:
Having regard to the negative effects of food wastage on the environment
and its negative effect, a framework should be established for Member
States to collect and report levels of food waste across all sectors in a
comparable way, and request developing national food waste prevention
plans aimed at meeting an aspirational objective to reduce food waste by
30% by 2025.
Hier wordt bewust de Engelse tekst gebruikt, omdat deze leidend is in de
onderhandelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 532, nr. 142

2

Wat vindt Nederland van het Europese voorstel?
Nederland wil dat zoveel mogelijk voedsel dat voor menselijke
consumptie is bestemd ook daadwerkelijk door mensen geconsumeerd
wordt. Dat betekent een reductie van verliezen uit de voedselketen.
Ten aanzien van verliezen die er toch zijn, streven we naar zo hoog
mogelijke verwaarding (ladder van Moerman). In dit kader is het
belangrijk dat de hele keten, van landbouw tot en met de consument,
wordt gemonitord en dat ook alle bestemmingen van de voedselverliezen
in beeld zijn. De Nederlandse inzet in Brussel zal hierop gericht zijn. In
Nederland is de Monitor Voedselverspilling een belangrijk instrument om
dit te realiseren.
In de door de Europese Commissie voorgestelde definitie wordt niet de
hele voedselketen meegenomen. Ook blijven specifieke verliesstromen
buiten beeld, waardoor de prikkel om die stromen zo hoogwaardig
mogelijk te bestemmen verdwijnt.
Verder moet voorkomen worden dat het bestempelen van bepaalde
stromen tot afval er toe leidt dat deze niet meer hoogwaardig aangewend
kunnen worden.
Een vergelijking van de Europese doelstelling met de Nederlandse
inspanning van 20% minder in 2015 is momenteel moeilijk te maken gelet
op de verschillen tussen de Nederlandse definitie van voedselverspilling
en het voorstel van de Commissie. Bovendien heeft het voorstel van de
Commissie betrekking op een andere periode (2017–2025). Nederland wil
in ieder geval dat de Europese doelstelling geen afzwakking betekent van
het Nederlandse beleid.
Los hiervan ziet Nederland het voorstel van de commissie als steun in de
rug voor de Nederlandse inspanningen rondom het afvalbeleid, VANG
(van afval naar grondstof, brief Publiek Kader en Uitvoeringsprogramma
Huishoudelijk Afval 2014Z22066, december 2014), alsmede het verduurzamen van de voedselproductie (Beleidsbrief duurzame voedselproductie,
juli 2013, Kamerstuk 31 532, nr. 118). Gelet op de negatieve milieugevolgen die voedselverspilling met zich meebrengt vindt Nederland het,
met het oog op een gelijk speelveld, wenselijk dat uniformering op
Europees niveau plaatsvindt. Van belang is dat we in Europa eenduidige
definities hanteren inzake de vermindering van voedselverspilling en dat
alle lidstaten in actie komen, ook de lidstaten die zich tot nog toe minder
inspannen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 532, nr. 142

3