Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

23 432

De situatie in het Midden-Oosten

Nr. 486

BRIEF VAN DE MINISTERS VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING EN VAN BUITENLANDSE
ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 januari 2022
Met deze brief informeren wij uw Kamer over de kabinetsappreciatie van
het door Proximities uitgevoerde externe onderzoek naar mogelijke
banden tussen de Palestijnse non-gouvernementele organisatie (ngo)
Union of Agricultural Workers Committee (UAWC), en de Popular Front for
the Liberation of Palestine (PFLP) – een door de EU als terroristisch
aangemerkte organisatie1. Tevens willen wij uw Kamer inlichten over het
besluit van het kabinet over het al dan niet voortzetten van de samenwerking met UAWC, naar aanleiding van het externe onderzoek.
Kabinetsinzet twee-statenoplossing en belang Palestijns maatschappelijk
middenveld
Het kabinet blijft inzetten op een twee-statenoplossing, waarbij een veilig
Israël en een onafhankelijke, democratische en levensvatbare Palestijnse
staat in vrede naast elkaar bestaan. Nederland draagt hieraan bij door
middel van ontwikkelingssamenwerkingsprogramma’s die het Palestijnse
bestuur versterken en een bijdrage leveren aan het opbouwen van een
duurzame Palestijnse economie. De belangrijkste thema’s in het ontwikkelingsprogramma zijn toegang tot land, water en energie, rechtsbescherming, en economische ontwikkeling. Samenwerking met het
Palestijns maatschappelijk middenveld is belangrijk voor de ontwikkeling
van een democratische Palestijnse samenleving, zeker in de context
waarin het Palestijns parlement niet functioneert en een deel van de
gebieden bestuurd wordt door Hamas. Maatschappelijke organisaties
kunnen ervoor zorgen dat de Palestijnse Autoriteit en Hamas tegenspraak
krijgen en zich in zekere zin moeten verantwoorden aan de Palestijnse
samenleving. Bovendien verlenen maatschappelijke organisaties
belangrijke diensten aan Palestijnen in Area C, ten bate van de
1

kst-23432-486
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 432, nr. 486

1

twee-statenoplossing. Tenzij partijen anders overeenkomen, zijn de
grenzen van voor 4 juni 1967 daarbij het uitgangspunt. Het door
Nederland gesteunde landbouwprogramma met UAWC als consortiumleider vond plaats in Area C, dat het grootste deel (60%) van de bezette
Westelijke Jordaanoever omvat, en daarmee het grootste deel van de
illegale Israëlische nederzettingen, maar ook bijna alle Palestijnse
landbouwgrond. Om die reden zijn dit soort programma’s – die Palestijnen toegang verschaffen tot land en water of hen assisteert bij het
succesvol bewerken van landbouwgrond – essentieel voor de levensvatbaarheid van de Palestijnse economie en een toekomstige Palestijnse
staat. Dat is de reden waarom Nederland, samen met veel andere
donoren, inzet van ngo’s op dit vlak ondersteunt.
De inzet van ngo’s is niet alleen van belang in het kader van Palestijnse
toegang tot Area C; ngo’s adresseren ook andere prangende kwesties die
spelen rond de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever.
Daarmee speelt het Palestijns maatschappelijk middenveld, maar ook dat
in Israël, een belangrijke rol bij het levensvatbaar houden van de
twee-statenoplossing. Ook in het algemeen acht de regering een gezond,
divers en actief maatschappelijk middenveld als een voorwaarde voor een
goed functionerende democratie. Om deze redenen zal het kabinet
doorgaan met het ondersteunen van civil society, zowel in de bezette
Palestijnse gebieden als in Israël, te meer omdat veel ngo’s door hun
soms kritische programma’s onder toenemende druk staan.
Nederlandse samenwerking met UAWC
Nederland startte in september 2007 met de financiering van het Land
Development 2 programma, dat werd uitgevoerd door een consortium
met UAWC als één van de uitvoerende partners. In daaropvolgende
programma’s nam UAWC eveneens als uitvoerende partnerorganisatie
deel aan door Nederland gefinancierde consortia. In 2013 werd UAWC,
gezien bewezen expertise, kennis en capaciteit, trekker van een nieuw
consortium voor de uitvoering van het Land and Water Resource
Management programma Fase 1. De totale bijdrage voor dat programma,
dat liep tot 2017 en gericht was op het vergroten van de landbouwproductie en inkomsten van Palestijnse boeren, was 8,5 mln. euro. In 2017
startte Fase 2 van dit programma. Dit programma werd uitgevoerd op de
Westelijke Jordaanoever (Area C) en was erop gericht Palestijnse boeren
te helpen toegang te behouden tot hun land en water. Daarnaast werd
ondersteuning geboden om zoveel mogelijk klimaatverantwoord te
kunnen werken. Zo werd er bijvoorbeeld ingezet op het effectief hergebruik van regenwater voor landbouw en advisering voor het planten van
waterzuinige gewassen. Het consortium ontving een bijdrage van
11,7 mln. euro uit decentrale middelen voedselzekerheid (ODA artikel 2.1)
voor een periode van 4 jaar (2017–2020). In 2020 werd er onder dit
programma 1,27 mln. euro uitbetaald aan UAWC. Tevens participeerde
UAWC in het Multidonor Agricultural Programme van de FAO in de
Palestijnse Gebieden dat o.a. door Nederland wordt ondersteund. Die
deelname van UAWC is stopgezet. UAWC voerde daarnaast projecten uit
met financiering van de EU, een brede groep landen, waaronder
Duitsland, Canada en Spanje, en meerdere internationale ngo’s.
Aanleiding extern onderzoek
Op 23 augustus 2019 kwam de 17-jarige Israëlische Rina Schnerb om het
leven bij een bomaanslag op de Westelijke Jordaanoever, die wordt
toegeschreven aan de PFLP. Niet lang na de aanslag, in september 2019,
werden twee mannen gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij
die aanslag. Deze twee verdachten bleken werkzaam te zijn bij UAWC,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 432, nr. 486

2

waar, zoals hierboven vermeld, Nederland sinds 2007 een samenwerkingsverband mee heeft. Op dit moment loopt het proces tegen betrokkenen nog.
UAWC heeft na de arrestatie van beide medewerkers de dienstverbanden
en salarisbetalingen van betrokkenen gestopt, en Nederland geïnformeerd
over de Israëlische verdenkingen omtrent hun betrokkenheid bij de
aanslag. Hierop heeft de Nederlandse Vertegenwoordiging in Ramallah
UAWC meerdere malen om uitleg gevraagd, en geïnformeerd naar de
eventuele rol van beiden bij het door Nederland gefinancierde project.
UAWC gaf tijdens die gesprekken te kennen dat beide personen niet
betrokken waren bij het projectmanagement van de door Nederland
gefinancierde activiteiten. Echter, bij nader archiefonderzoek door het
Ministerie van Buitenlandse Zaken, bleek dat de twee verdachten
weliswaar niet direct betrokken waren bij het door Nederland gefinancierde project met UAWC, maar wel degelijk een deel van hun salaris
hadden ontvangen uit de overheadkosten. Onmiddellijk daarna, op 9 juli
2020, besloot de toenmalige Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking om betalingen aan UAWC op te schorten. De
bijdrageovereenkomst biedt deze mogelijkheid als er mogelijk sprake is
van een situatie waarin financiering van een activiteit strijdig is met het
buitenlandbeleid van de Nederlandse regering. De Tweede Kamer werd
hierover op 20 juli 2020 geïnformeerd door middel van antwoorden op
Kamervragen van de leden Van der Staaij, De Roon en Voordewind
(Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 3572).
Besluit extern onderzoek
In 2012 leidden beschuldigingen over mogelijke banden tussen UAWC en
PFLP tot een doorlichting van UAWC door Australië, dat toen tot de
conclusie kwam dat de beschuldigingen niet gegrond waren, ondanks het
feit dat enkele medewerkers van UAWC in Israëlische administratieve
detentie hadden gezeten. De conclusies van het Australische onderzoek
werden daarna – onder meer door Nederland – meegenomen in de
risicoafweging van het beoordelen van projectaanvragen door UAWC.
Daarbij was tevens belangrijk dat UAWC nooit is aangemerkt als een
terroristische organisatie door de EU noch de VN, en dat bestuurs- of
stafleden van UAWC niet voorkomen op EU-sanctielijsten. Uit toezicht
door Nederland en andere donoren, onder meer via inhoudelijke en
financiële rapportages, werkbezoeken en onafhankelijke audits van
internationale auditorganisaties, waren er bovendien nooit aanwijzingen
dat UAWC de bijdragen anders gebruikt zou hebben dan overeengekomen.
Naar aanleiding van de zwaarwegende en unieke omstandigheden die
hierboven zijn beschreven, zegde de Minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking uw Kamer op 20 juli 2020 (Aanhangsel
Handelingen II 2019/20, nr. 3572) een onafhankelijk, extern onderzoek toe
naar mogelijke banden tussen UAWC en de PFLP. Daarna zou een besluit
kunnen volgen over de samenwerking tussen Nederland en UAWC. Op
26 januari 2021 (Kamerstuk 23 432, nr. 480) liet het kabinet de Tweede
Kamer weten dat het externe onderzoek, na een onderhandse aanbesteding, uitgevoerd zou worden door het Nederlandse onderzoeksbureau
Proximites Risk Consultancies.
Het onderzoek ging februari 2021 van start, en omvatte zowel desk
research – waarbij veelal een beroep is gedaan op open bronnen – als ook
veldbezoeken aan Israël en de Palestijnse gebieden, waarbij onder meer
gesprekken plaatsvonden met UAWC zelf, de Israëlische en Palestijnse
autoriteiten, en andere donoren. Het mandaat van Proximities, zoals door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 432, nr. 486

3

het kabinet vastgesteld, verplichtte het onderzoeksbureau om zich te
beperken tot controleerbare en te verifiëren informatie, en alleen op basis
daarvan eigen conclusies te trekken. Daardoor kon vertrouwelijke,
bijvoorbeeld door inlichtingendiensten verschafte informatie niet worden
meegenomen in het onderzoek. De onderzoeksperiode betrof de gehele
periode 2007–2020 waarin financiering door Nederland plaatsvond.
Bevindingen extern onderzoek
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken accepteerde op 10 november 2021
het onderzoeksrapport van Proximities.
Omdat er geen internationaal erkende definitie bestaat van de PFLP heeft
Proximities ten behoeve van dit onderzoek zelf een eigen definitie moeten
opstellen. De door Proximities gehanteerde definitie omvat naast de
militante en politieke tak, ook een aantal maatschappelijke organisaties
die volgens Proximities tot het raamwerk van de PFLP gerekend kunnen
worden. De EU heeft tijdens het listen van de PFLP als terroristische
organisatie geen onderscheid gemaakt tussen een politieke, militante of
«maatschappelijke» tak, en geen van deze organisaties is door de EU als
terroristisch aangemerkt. Om deze organisaties geen onnodige schade te
berokkenen, worden zij niet met naam genoemd in deze brief.
Uit het extern onderzoek komt naar voren dat er geen aanwijzingen zijn
gevonden van financiële stromen tussen UAWC en de PFLP. Evenmin is er
bewijs gevonden van organisatorische eenheid met of aansturing door de
PFLP. Wel constateert Proximities dat er sprake is van individuele banden
tussen UAWC en de PFLP. Het gaat in totaal om 34 personen met
individuele banden over de periode van 2007 tot 2020. Van deze
34 personen namen er volgens het rapport 28 zitting in het bestuur van
UAWC, waarbij er in 12 gevallen sprake was van een zogenaamd
dubbelmandaat: zij hadden gedurende een overlappende periode zowel
een leidinggevende positie bij UAWC, als een positie bij de PFLP. In 5
gevallen ging het daarbij om personen die actief waren bij een organisatie
die tot de maatschappelijke tak van de PFLP zou behoren, de overige 7
individuen waren actief binnen de politieke tak van de PFLP. Proximities
geeft aan geen bewijs te hebben gevonden dat suggereert dat stafleden
van UAWC of bestuursleden hun positie bij UAWC gebruikt hebben voor
terroristische activiteiten of om terroristische activiteiten te steunen.
Proximities stelt dat UAWC gebonden is aan het principe van
non-discriminatie betreffende politieke meningsuiting en niet bevoegd is
om stafleden dan wel bestuursleden te vragen naar politieke activiteiten.
Op basis daarvan constateert Proximities dat niet verwacht mag worden
dat UAWC zich bewust kan zijn van individuen die banden onderhouden
met PFLP.
Het rapport constateert tevens dat er aanwijzingen zijn dat er ook op
organisatorisch vlak banden zijn tussen UAWC en de PFLP. Proximities
baseert dit op 18 evenementen die plaatsvonden in de periode tussen
2007 en 2020. Het gaat hierbij om bezoeken of contacten tussen beide
organisaties, solidariteitsuitingen, gebruik van elkaars gebouwen en
gezamenlijke bijeenkomsten die zich voornamelijk richtten op landbouwgerelateerde aangelegenheden en/of trainingen. Het gaat hierbij grotendeels om activiteiten tussen UAWC en maatschappelijke organisaties, die
volgens Proximities tot de maatschappelijke tak van de PFLP behoren. 14
van de 18 evenementen vonden plaats voor 2013. Met uitzondering van
3 evenementen in 2011–12 op de Westelijke Jordaanoever, vonden alle
bijeenkomsten plaats met de UAWC-afdeling in Gaza. Er werden geen
banden geconstateerd met de militante tak van de PFLP. Proximities stelt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 432, nr. 486

4

dat redelijkerwijs verwacht mag worden dat UAWC zich bewust is van de
banden op organisatorisch vlak met de PFLP.
Kabinetsappreciatie bevindingen extern onderzoek
Het kabinet verwelkomt het rapport van Proximities, en is van oordeel dat
er grondig en zeer zorgvuldig onderzoek is verricht binnen de beperkingen
die onvermijdelijk gepaard gaan met een onderzoek dat zich moet baseren
op interviews en verifieerbare publieke bronnen. Proximities heeft met het
schrijven van het rapport voldaan aan de opdracht en de vragen die in de
Terms of Reference (TOR) (zie bijlage) zijn gesteld2. De onderzoekers
hebben helder uitgewerkt op welke wijze het onderzoek is uitgevoerd, hoe
men is omgegaan met bronnen en welke conclusies hieruit zijn getrokken.
Het kabinet plaatst evenwel een kanttekening bij sommige afzonderlijke
bevindingen die uiteindelijk tot een totaalbeeld leiden. Bevindingen zijn in
sommige gevallen namelijk slechts onderbouwd met enkelvoudige
bronnen, en zijn daarom wat het kabinet betreft onvoldoende
gesubstantieerd.
Het kabinet onderkent dat Proximities de PFLP nader heeft moeten
definiëren om onderzoek mogelijk te maken, maar plaatst wel vraagtekens
bij de keuze om ook diverse maatschappelijke organisaties te beschouwen
als onderdeel van de PFLP. Alhoewel Proximities een onderbouwing voor
deze keuze geeft in het rapport, meent het kabinet dat onvoldoende
duidelijk is gemaakt in hoeverre deze organisaties daadwerkelijk worden
aangestuurd of onder controle staan van de PFLP. Daar komt bij dat geen
van deze organisaties als terroristisch is aangemerkt door de EU of de VN.
In de ogen van het kabinet kan op basis van dit onderzoek niet worden
geconstateerd dat er organisatorische banden zijn tussen UAWC en de
PFLP. De 18 door Proximities genoemde evenementen waaruit die
verbondenheid zou blijken, bieden onvoldoende duidelijkheid over de
context en betreffen voornamelijk bijeenkomsten met deelname van
maatschappelijke organisaties die volgens Proximities tot de maatschappelijke tak van de PFLP zouden behoren. Bovendien worden de meeste
van deze bevindingen slechts onderbouwd met enkelvoudige bronnen.
Proximities geeft aan dat er geen aanwijzingen zijn gevonden dat er
financiële stromen zijn tussen UAWC en de PFLP. Evenmin zijn er
aanwijzingen gevonden van een organisatorische eenheid tussen beide
organisaties of aansturing van UAWC door de PFLP. Ook constateert
Proximities dat er geen aanwijzingen zijn dat stafleden van UAWC of
bestuursleden hun positie bij UAWC gebruikt hebben voor terroristische
activiteiten of om terroristische activiteiten te steunen.
Het externe onderzoek heeft volgens het kabinet voldoende aannemelijk
gemaakt dat er gedurende geruime tijd op individueel niveau sprake was
van banden tussen medewerkers en bestuursleden van UAWC en de PFLP.
Met name het grote aantal bestuursleden van UAWC met een dubbelmandaat is zorgelijk. Het onderzoeksrapport is op dit punt in de ogen van
het kabinet van goede kwaliteit, en stevig onderbouwd: het gaat om een
significant aantal gevallen over een langere periode, waaraan bovendien
diverse bronnen ten grondslag liggen. Het kabinet is van oordeel dat
redelijkerwijs verondersteld mag worden dat UAWC op de hoogte was
van deze individuele banden en beoordeelt deze bevindingen dus anders
dan Proximities. UAWC had zich kunnen en moeten realiseren dat dit een
onwenselijke situatie is voor donoren – of had tenminste de gevoeligheid
daarvan moeten inzien – en had donoren hiervan op de hoogte moeten
2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 432, nr. 486

5

stellen. Dit is echter ook tijdens het externe onderzoek, waarbij UAWC in
de gelegenheid is gesteld om wederhoor te bieden, niet gebeurd. De
bevindingen gaan hiermee ook in tegen het eigen beleid van UAWC dat
medewerkers niet politiek actief mogen zijn.
Voor het kabinet zijn de bevindingen over individuele banden tussen
UAWC en de PFLP en het gebrek aan openheid daarover vanuit UAWC,
ook tijdens het onderzoek, voldoende reden om de activiteiten van UAWC
niet meer te financieren. Nederland zal niet overgaan tot betaling aan
UAWC van het laatste deel van de financiële bijdrage in het kader van het
Land and Water Resource Management Program.
Omdat openbaarmaking onevenredige schade zou kunnen toebrengen
aan de organisaties die in het onderzoeksrapport tot de maatschappelijke
tak van de PFLP worden gerekend, ziet het kabinet op basis van het «do
no harm» principe geen mogelijkheid om het externe onderzoeksrapport
openbaar te maken. Het kabinet deelt het rapport en het interne feitenrelaas om die reden vertrouwelijk met uw Kamer3 en is daarbij graag
bereid om vertrouwelijk een technische briefing te verzorgen over het
onderzoek.
Besluit Israël om ngo’s op terrorismelijst te plaatsen
Op 22 oktober 2021 besloot Israël zes Palestijnse ngo’s, waaronder UAWC,
op de nationale terrorismelijst te plaatsen, omdat ze volledig onderdeel
zouden zijn van de PFLP. Het kabinet heeft, evenals Proximities, eerder dit
jaar informatie van Israël ontvangen over mogelijke banden van Palestijnse maatschappelijke organisaties met de PFLP, maar deze informatie
was tot dusver onvoldoende concreet (zie Kamerbrief d.d. 12 mei 2021
met Kamerstuk 23 432, nr. 482, en de antwoorden op Kamervragen van
het lid Van Haga d.d. 16 juni 2021, Aanhangsel Handelingen II 2020/21,
nr. 3587). Het kabinet heeft Israël gevraagd de recente listings nader toe te
lichten. Inmiddels is medio december informatie van Israël ontvangen.
Het kabinet zal met andere donoren afstemming zoeken om zoveel
mogelijk tot een gezamenlijke appreciatie van de Israëlische informatie te
komen en daarbij de motie van het lid Kuzu (Kamerstuk 35 925 V, nr. 46)
betrekken. Uitgangspunt blijft daarbij dat de Israëlische informatie
voldoende overtuigend dient te zijn om de listings te rechtvaardigen en
daar gevolgen aan te verbinden. Het kabinet ziet geen reden om de
uitkomsten van de afstemming met donoren af te wachten alvorens een
besluit wordt genomen over de Nederlandse samenwerking met UAWC.
Aanscherping due diligence
Na opschorting van de financiering in juli 2020 heeft NRO Ramallah de
due diligence direct aangescherpt zonder daarbij de uitkomsten van
extern onderzoek af te wachten. Hierbij wordt als onderdeel van het
risicobeheer tijdens de projectidentificatie en beoordeling voortaan
expliciet de vraag gesteld hoe een organisatie omgaat met werknemers of
bestuursleden die mogelijk deel uitmaken van organisaties die op de EU
en VN sanctielijst staan. Hiermee is een extra controle ingebouwd om
risico’s met betrekking tot mogelijke «banden met» vroegtijdig in beeld te
krijgen en wordt naar uitvoerende organisaties duidelijk aangegeven dat
dergelijke banden voor Nederland niet acceptabel zijn.

3

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 432, nr. 486

6

Intern relaas
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft naar aanleiding van deze
kwestie tevens een intern relaas opgesteld, waarin in kaart is gebracht in
hoeverre het interne risicobeheer ten aanzien van UAWC volgens
geldende regels en processen is verlopen4. Tevens is bekeken of er
aanleiding is voor aanpassing, bovenop de al door NRO Ramallah
ingevoerde aanscherping van due diligence.
Nederland volgt bij beheersing van het risico op terrorisme het
EU-sanctiebeleid dat onderscheid maakt tussen directe en indirecte ter
beschikkingstelling van financiële middelen. Van directe ter beschikkingstelling is in het geval van UAWC geen sprake omdat UAWC of zijn
personeelsleden niet op de EU-sanctielijst voorkomen en uit het extern
onderzoek ook niet naar voren is gekomen dat UAWC onderdeel zou zijn
van de PFLP, of dat er sprake zou zijn van financiële stromen tussen beide
organisaties. Ook is er geen informatie die wijst op indirecte terbeschikkingstelling.
Uit het interne relaas komt naar voren dat het ministerie de regels en
interne procedures tijdens het risicobeheer, gedurende alle fasen van de
activiteitencyclus, correct heeft toegepast.
Hoewel er op correcte wijze en volgens de regels van het geldend
toetsingskader is gehandeld, moet gezien de uitkomsten van het externe
onderzoek worden geconcludeerd dat er sprake kan zijn van een restrisico,
dat maar ten dele te ondervangen is met het huidige risicobeheer. Een
sluitend kader voor het bepalen van de grens tussen aanvaardbare en
onaanvaardbare restrisico’s is volgens het kabinet niet op voorhand te
geven, en hangt ook samen met de risicobereidheid van Nederland en
andere donoren bij het werken in complexe politieke situaties zoals op de
Westelijke Jordaanoever. Hierbij dient voortdurend de afweging te
worden gemaakt tussen beoogde doelstellingen, manieren om die te
verwezenlijken en inschatting en mitigatie van mogelijke risico’s die zich
daarbij kunnen voordoen. Het kabinet deelt het intern relaas vertrouwelijk
met uw Kamer omdat openbaarmaking de betrekkingen met andere
landen zou kunnen schaden.
Vervolgtraject
Het afgelopen jaar is reeds een regeling getroffen met diverse aannemers
en boeren die in de financiële problemen waren gekomen naar aanleiding
van het Nederlandse besluit om betalingen aan UAWC op te schorten. Zij
hadden namelijk, voorafgaand aan het Nederlandse besluit, reeds op
eigen kosten werk verricht binnen het programma met UAWC, maar
waren hiervoor nog niet betaald. De Tweede Kamer is hierover op 12 mei
2021 geïnformeerd (Kamerstuk 23 432, nr. 482). In deze constructie wordt
gebruik gemaakt van een andere Palestijnse partnerorganisatie, die de
boeren en aannemers rechtstreeks kan betalen – uiteraard met controles
door een internationale accountant. UAWC is hierbij geen partij. Het
kabinet heeft besloten te komen tot een soortgelijke regeling voor de
juniorconsortiumpartners, die kosten hebben gemaakt binnen het
programma.
Het kabinet hecht onverminderd aan het ondersteunen van het
maatschappelijk middenveld in de Palestijnse gebieden om bij te dragen
aan sociaaleconomische ontwikkeling en behoud van het perspectief op
4

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 432, nr. 486

7

een twee-staten-oplossing. Nederland zal binnenkort dan ook een nieuw
land- en waterprogramma op de Westelijke Jordaanoever starten met
andere Palestijnse partnerorganisaties en een nieuwe consortiumleider
om boeren te blijven ondersteunen in Area C. Daarbij zullen uiteraard de
geldende waarborgen inclusief de aangescherpte due diligence worden
toegepast.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
Th.J.A.M. de Bruijn
De Ministervan Buitenlandse Zaken,
H.P.M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 432, nr. 486

8