Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1512
Vragen van het lid Mei Li Vos (PvdA) aan de Minister van Economische Zaken
over de stichting collectief onrecht (ingezonden 7 februari 2014).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie), mede namens de
Minister van Economische Zaken en de Staatssecretaris van Financiën
(ontvangen 24 maart 2014) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2013–2014, nr. 1347
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de advertentie «Erf- of schenkbelasting betaald?
Laatste kans om die terug te eisen!»1 en kent u de website
www.collectiefonrecht.nl/erfbelasting_welkom?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Dienen particulieren, die menen aanspraak te kunnen maken op teruggave
van erf- of schenkbelasting, zich bij de Stichting Meldpunt Collectief Onrecht
te melden om «hun rechten daarop» niet te verliezen, zoals op de genoemde
website wordt beweerd? Zo ja, waar blijkt het uit dat zij die rechten verliezen
als zij zich niet bij die website melden? Zo nee, hoe oordeelt u dan over
hetgeen hierover op deze website staat?
Antwoord 2
Nee. De Hoge Raad heeft op 22 november 2013 in een vijftal procedures
geoordeeld dat de bedrijfsopvolgingsfaciliteit niet in strijd is met het
gelijkheidsbeginsel. De wetgever mag een onderscheid maken tussen het
belasten van ondernemingsvermogen en particulier vermogen ten aanzien
van de erf- en schenkbelasting. Deze procedures waren als massaal bezwaarprocedure aangemerkt. Ik verwijs naar de brief van de Staatssecretaris van
Financiën aan uw Kamer van 25 oktober 2012, nr. DGB/2012/6564 M
(Kamerstukken II 2012/13, 33 457, nr. 1), en het daarbij gevoegde Besluit, nr.
BLKB2012/1665M. Naar aanleiding van de arresten van de Hoge Raad is er
collectief uitspraak op bezwaar gedaan op 4 december 2013. Deze uitspraak is

1

ah-tk-20132014-1512
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

NRC, 4 februari 2014 en Volkskrant, 5 februari 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

op diezelfde datum gepubliceerd op de website van de Belastingdienst en in
de Staatscourant (Stc. 2013, nr. 34331).
Een ieder die meent dat zijn of haar rechten onder het Europees Verdrag voor
de Rechten van de Mens in de nationale procedure zijn geschonden staat het
vrij om daarover een verzoekschrift in te dienen bij het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens (www.echr.coe.int). Aan die procedure zijn geen kosten
verbonden en een advocaat is niet verplicht. Er is dan ook geen relatie tussen
een aanmelding bij de Stichting Meldpunt Collectief Onrecht en een behoud
of verlies van rechten. Voorwaarden voor ontvankelijkheid van een verzoekschrift zijn primair te vinden in artikel 35 van het Verdrag. Een van die
voorwaarden is de uitputting van nationale rechtsmiddelen. Deze voorwaarde
behoeft niet te worden vervuld indien een openstaand rechtsmiddel niet
effectief is, dat wil zeggen: geen kans op succes biedt.
Vraag 3, 4 en 5
Is het toegestaan om bedragen «van € 995,– en bij winst 10% succesfee» dan
wel «€ 495,– en 20% succesfee» te vragen voor de door de website beloofde
dienst? Zo nee, waarom niet?
Hoe verhoudt het feit dat bovenstaande «donaties» worden gevraagd zich tot
de bewering van de stichting dat hij werkt op basis van «no cure no pay»?
Bestaat er een bovengrens voor het vragen van een donatie of een voorschot
bij een ««no cure no pay» zaak? Zo ja, hoe wordt die bovengrens bepaald?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3, 4 en 5
Het verbod op resultaatafhankelijke beloning («no cure no pay») geldt voor
het honorarium dat advocaten ontvangen, behoudens in geval van letselschadezaken en overlijdensschadezaken. Het verbod is niet van toepassing op
afspraken die bijvoorbeeld een stichting maakt met particulieren wier
belangen zij zegt te zullen behartigen. Voor de vormgeving van dergelijke
afspraken geldt een grote mate van vrijheid. Zo lang de advocaat die mogelijk
voor de stichting werkt (van de stichting) een honorarium krijgt dat niet
resultaatafhankelijk is, overtreedt deze niet de regels die daarvoor voor
advocaten gelden. Overigens kunnen fiscale geschillen in Nederland ook
zonder bijstand van een advocaat worden beslecht.
Vraag 6
Bestaat de mogelijkheid dat enkel met het aanspannen van een zaak voor het
Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), de genoemde stichting
aan zijn verplichtingen heeft voldaan ten opzichte van particulieren die
bovenstaande bedragen van 995 euro of 495 euro hebben betaald?
Antwoord 6
Dat is afhankelijk van de contractuele afspraken die tussen de deelnemende
particulieren en de Stichting Meldpunt Collectief Onrecht (SMCO) worden
gemaakt. Uit het opdrachtformulier op de website leid ik af dat de SMCO
wordt gemachtigd om namens een deelnemer de Belastingdienst om een
individuele uitspraak te verzoeken, en vervolgens beroep aan te tekenen bij
de rechtbank, en voor zover nodig beroep in te stellen bij het Gerechtshof en
cassatie bij de Hoge Raad en ten slotte een verzoekschrift in te dienen bij het
EHRM.
Vraag 7
Kunt u een indruk geven van de orde van grootte van de kosten die
verbonden zijn aan het procederen voor het EHRM?
Antwoord 7
Het EHRM kent geen griffierechten en ook geen verplichte procesvertegenwoordiging. De kosten van een procedure voor het EHRM kunnen daarom
alleen betrekking hebben op de kosten voor de voorbereiding van het
verzoekschrift en eventuele vrijwillige procesvertegenwoordiging (voor zover
een verzoeker niet in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Vraag 8
Indien het EHRM tot een oordeel komt dat een Nederlandse wet zich niet
verhoudt tot het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM),
heeft een dergelijk oordeel dan alleen gevolgen voor degenen namens wie
die zaak is aangespannen of voor iedereen die met de gevolgen van die wet
te maken heeft gehad? Heeft het aansluiten bij een stichting die particulieren
vertegenwoordigt bij het EHRM gevolgen voor een eventueel recht op
schadevergoeding of teruggave van onterecht betaalde belasting die het
gevolg kunnen zijn van een dergelijk oordeel?
Antwoord 8
Het is van belang voorop te stellen dat het EHRM uitspraak doet in een
individuele zaak en niet in abstracto oordeelt over nationale wetgeving. Als
het EHRM concludeert dat het EVRM in een individueel geval is geschonden,
is voor de individuele verzoeker zelf vaak een vorm van genoegdoening
aangegeven in de uitspraak. Die genoegdoening dient de staat hoe dan ook
te verschaffen. Het is echter evenzeer mogelijk dat een gewetensvolle
tenuitvoerlegging van de uitspraak het nemen van algemene maatregelen
impliceert, die dus gevolgen kunnen hebben voor een grotere groep
personen. De keuze van maatregelen is aan de staat zelf. Toezicht op het
eindresultaat is voorbehouden aan het Comité van Ministers van de Raad van
Europa.
Vraag 9 en 10
Acht u het mogelijk dat niet goed geïnformeerde particulieren op basis van
de reclame-uitingen van deze stichting of de informatie op de website
besluiten zich bij die stichting te melden en de gevraagde donaties te
betalen? Zo ja, acht u dit enkel en alleen de verantwoordelijkheid van die
particulieren of ziet u om vanuit de bescherming van consumenten een taak
voor uzelf of de Autoriteit Consument en Markt weggelegd? En zo, ja welke
taak is dat? Zo nee, waarom niet?
Overtreedt de genoemde stichting op enigerlei wijze wet- of regelgeving? Zo
ja, welke?
Antwoord 9 en 10
Op grond van de regels over oneerlijke handelspraktijken en misleidende
reclame (afdeling 3a en 4 van titel 3 van boek 6 van het Burgerlijk Wetboek)
is het onrechtmatig om consumenten misleidend te informeren.
De consument kan zich tot de burgerlijke rechter wenden indien hij op basis
daarvan tot een besluit over een overeenkomst is gekomen, waartoe hij
anders niet zou zijn gekomen.
Bovendien houdt de Autoriteit Consument en Markt (ACM) toezicht op de
naleving van de regels omtrent oneerlijke handelspraktijken bij niet-financiële
producten en diensten. Het is aan de ACM te besluiten of zij optreedt tegen
bepaalde vermeende oneerlijke handelspraktijken. De ACM heeft tot op heden
enkele meldingen over de Stichting Melding Collectief Onrecht ontvangen bij
haar informatieloket ConsuWijzer.
Ten slotte kan een consument een klacht indienen bij de Reclame Code
Commissie (RCC) over misleidende reclame. De RCC kan de zaak aan de ACM
overdragen bij het niet nakomen van een uitspraak of bij recidive.
Of in dit specifieke geval sprake is van strijd met wettelijke bepalingen, is aan
de burgerlijke rechter, de ACM en in het geval van misleidende reclame, de
Reclame Code Commissie.
Vraag 11
Kent u de «succesverhalen» van de genoemde stichting
(www.collectiefonrecht.nl/succesverhalen)? Heeft de stichting inderdaad «voor
al deze gedupeerden vele miljoenen met succes geclaimd»? Zo ja, kunt u dan
mededelen hoeveel de Staatsloterij inmiddels heeft uitgekeerd aan degene
aan wie «misleidende mededelingen» zijn «gedaan over onder meer de
winkansen, het aantal gewonnen prijzen en de hoogte van de prijzen»? Zo
nee, is deze claim op succes dan wel terecht?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Ik heb kennisgenomen van de uitspraken die op de website van SMCO zijn
vermeld. Het Gerechtshof in Den Haag heeft in mei 2013 de Stichting
Loterijverlies in het gelijk gesteld in haar eis tegen de Staatsloterij. De
Staatsloterij heeft cassatieberoep tegen deze uitspraak ingesteld bij de Hoge
Raad. Deze procedure is nog aanhangig.
Vraag 12
Acht u het mogelijk dat de genoemde stichting of de natuurlijke personen die
daaraan verbonden zijn, niet alleen handelen ten behoeve van de belangen
van de particulieren die zich melden, maar ook of vooral uit eigen geldelijk
gewin? Zo ja, waarom acht u dat mogelijk? Zo ja, blijkt dat op enigerlei wijze
uit de genoemde website? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
SMCO stelt dat zij (of de aan haar gelieerde natuurlijke personen) juridische
procedures zullen instellen ten behoeve van de belangen van de particulieren
die zich melden. Daarvoor kan SMCO een vergoeding in rekening brengen.
De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van de afspraken die tussen
SMCO en de deelnemers worden gemaakt. Binnen de hiervoor genoemde
grenzen (zie het antwoord op vraag 10) is dit een zaak tussen SMCO en de
individuele deelnemer. In het algemeen is het raadzaam dat een particulier
zich voor het aangaan van een overeenkomst goed informeert over de
voorwaarden waaronder de overeenkomst zal worden aangegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4