Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

26 234

Vergaderingen interim- Committee en
Development Committee

Nr. 269

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 juni 2022
Hierbij informeer ik u, mede namens de Minister van Financiën, over de
voorjaarsvergadering van de Wereldbank Groep («de Bank»), in het
bijzonder de bijeenkomst van het Development Committee (DC) op
22 april 2022. Zoals aangegeven in de brief aan uw Kamer met de inzet
voor de voorjaarsvergadering1, stonden op de agenda van het DC twee
onderwerpen: (1) digitalisering en ontwikkeling en (2) schulden in relatie
tot macro-economische stabiliteit en ontwikkeling. Een groot deel van de
aandacht ging echter uit naar de Russische invasie in Oekraïne en de
impact daarvan op de mondiale economie, onder meer bij een rondetafelbijeenkomst over Oekraïne waaraan ik deelnam.
Het verslag gaat daarnaast in op de gesprekken over fragiliteit en de
bijeenkomsten m.b.t. Afghanistan en de Global Financing Facility for
Women, Children and Adolescents (GFF) die en marge van de Voorjaarsvergadering plaatsvonden. Het DC sloot dit keer af zonder communiqué,
omdat geen overeenstemming kon worden bereikt over de bewoording
van de Russische invasie in Oekraïne. Bijgesloten vindt u de schriftelijke
verklaring van de Nederlandse Kiesgroep2 en mijn interventie tijdens het
DC3.
1. Digitalisering en ontwikkeling
Verschillende landen benadrukten het belang van digitalisering voor het
leveren en verbeteren van diensten op het gebied van onderwijs en
gezondheidszorg, alsmede het belang van inclusie en de specifieke
aandacht voor toegang tot digitale diensten voor vrouwen, ouderen en
1

Kamerstuk 26 234, nr. 264.
https://www.devcommittee.org/sites/dc/files/download/Statements/2022-04/DCS2022-0017Netherlands.pdf.
3
https://www.government.nl/documents/speeches/2022/05/20/speech-liesje-schreinemacherworld-bank-group.
2

kst-26234-269
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 234, nr. 269

1

kwetsbare groepen. Onder verwijzing naar de actualiteit van de hoge
aantallen vluchtelingen uit Oekraïne noemde de Bank specifiek de rol van
digitalisering bij de ontwikkeling van «social protection systems» voor
vluchtelingen. Veel landen wezen op de noodzaak van het dichten van de
digitale kloof en wezen daarbij op het gebrek aan toegang tot elektriciteit
in veel landen, een basisvoorwaarde voor noodzakelijke digitalisering. De
Wereldbankonderdelen voor private-sectorontwikkeling (International
Finance Corporation – IFC) en voor investeringsgaranties (Multilateral
Investment Guarantee Agency – MIGA) kunnen een belangrijke rol spelen
bij de financiering van investeringen in digitale infrastructuur. Voorop
stond het belang van een veilige, open en inclusieve toegang tot het
internet en de prioriteit voor cyber-veiligheid, alsmede de rol van de Bank
bij het mobiliseren van financiering hiervoor.
2. Schulden in relatie tot macro-economische stabiliteit en
ontwikkeling
Het belang van schuldtransparantie en -management, evenals dat van
deelname van private crediteuren aan het Common Framework for Debt
Treatments beyond the Debt Service Suspension Initiative (DSSI) werd
door veel landen benadrukt. Het Common Framework is het raamwerk dat
moet voorzien in efficiënte en gecoördineerde herstructurering van
schuldenbehandeling van kwetsbare landen. Landen vonden het ook
belangrijk dat voortgang met de implementatie van het Common
Framework wordt geboekt, om duurzame oplossingen voor de schuldproblematiek te kunnen bieden. Daarbij wezen zij op de rol die de Bank en het
IMF hierbij kunnen spelen, zoals op het gebied van transparantie en
capaciteitsopbouw. President Malpass van de Bank en Managing Director
Georgieva van het IMF onderschreven de urgentie van een snelle
uitvoering van het Common Framework.
Vanuit enkele landen kwam de oproep om niet alleen aan de
lage-inkomenslanden aandacht te besteden, maar ook aan de middeninkomenslanden, die immers ook hard getroffen zijn door de COVID-19pandemie en de impact van de oorlog in Oekraïne ondergaan.
3. Gevolgen van de Russische invasie van Oekraïne
De Wereldbank verwacht een krimp van de Oekraïense economie met
45,1% en 11,2% voor die van Rusland4. Veel landen wezen op de impact
van de oorlog in Oekraïne op de landen in de regio en arme landen elders
in de wereld. Zij noemden daarbij specifiek het effect van hogere
brandstof-, voedsel- en kunstmestprijzen op de economieën van deze
landen. President Malpass van de Bank gaf aan dat de Bank een analyse
maakt van de wereldwijde gevolgen en impact van de oorlog, en een
crisisaanpak voor de komende 15 maanden voorbereidt.
Tijdens het Development Committee veroordeelden de meeste sprekers
de Russische invasie van Oekraïne en heeft Nederland zich aangesloten
bij verschillende andere landen die de vergadering verlieten tijdens de
interventie van Rusland. Ook bij bijeenkomsten van G20 en van het
International Monetary and Financial Committee verlieten gouverneurs de
zaal toen Rusland het woord nam.
Voorafgaand aan het Development Committee was een ministeriële
rondetafelbijeenkomst voor steun aan Oekraïne bijeengeroepen door de
Oekraïense regering en de Bank. Ongeveer 30 landen, waaronder
4

https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/04/10/russian-invasion-to-shrinkukraine-economy-by-45-percent-this-year.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 234, nr. 269

2

Nederland, namen deel aan deze bijeenkomst die gericht was op het
bespreken van financiële behoeften van Oekraïne als gevolg van de
Russische invasie en op het doen van toezeggingen voor financieeleconomische steun aan Oekraïne. In zijn openingstoespraak per videoverbinding benadrukte president Zelensky dat de Oekraïense overheid alleen
kan blijven functioneren met steun van de internationale gemeenschap.
De bijeenkomst resulteerde in een bedrag van rond 2 miljard dollar aan
committeringen voor extra begrotingssteun via de Bank en het IMF. Dit
bedrag komt bovenop het eerder door de Bank gecommitteerde bedrag
van 3 miljard dollar aan begrotingssteun voor Oekraïne.
4. Fragiliteit
Voorafgaand aan het Development Committee vond een ministeriële
bijeenkomst plaats over het onderwerp Remaining Engaged in Fragility,
Conflict and Violence (FCV). De afgelopen jaren is een wereldwijde
toename te zien van conflicten, zowel in intensiteit als in geografische
reikwijdte. De bijeenkomst ging over de vraag hoe de Bank in de huidige
context van toenemende volatiliteit en verslechterende omstandigheden
in fragiele landen operationeel en effectief kan blijven. De Bank bepleitte
betrokkenheid van de instelling in FCV-landen en een proactieve voorbereiding op een toename van fragiliteit, conflict en geweld, ook als gevolg
van de wereldwijde impact van de Russische invasie van Oekraïne.
Algemeen bestond overeenstemming over de achterliggende oorzaken
van de toename in fragiliteit en conflict naast de oorlog in Oekraïne:
klimaatverandering, wereldwijde schuldenproblematiek, voedselonzekerheid. In mijn interventie heb ik aangegeven sterk voorstander te
zijn van actieve, intensieve en blijvende betrokkenheid van de Bank en
daarbij als prioriteiten onder meer genoemd de focus op vrouwen en
jongeren, samenwerking met de VN en andere partners, en aandacht voor
klimaat, hervorming van de justitiële sector, en voor Mental Health and
Psychosocial Support.
5. Afghanistan
De voornaamste donoren van het Afghanistan Reconstruction Trust Fund
(ARTF) bespraken tijdens een rondetafelbijeenkomst de modaliteiten voor
verdere hulpverlening door de internationale gemeenschap. De machtsovername door de Taliban stelt de internationale gemeenschap voor
humanitaire en financieel-economische uitdagingen. De discussie ging
onder meer over de overgang van humanitaire hulp naar een meer
structurele aanpak, het zekerstellen van toegang van meisjes en vrouwen
tot onderwijs en herstel van het bancaire systeem om economische
activiteiten mogelijk te maken.
Algemeen was de constatering dat de de facto autoriteiten van Afghanistan op hun daden moeten worden beoordeeld, niet op hun toezeggingen. Nederland gaf aan activiteiten in de vier prioriteitsgebieden
(onderwijs, gezondheidszorg, voedselzekerheid, livelihoods) te kunnen
steunen, mits aan de gestelde voorwaarden (zoals inclusieve toegang)
wordt voldaan. Nederland gaf ook aan dat empowerment van vrouwen en
meisjes bij verdere hulpverlening voorop moet staan.
6. Global Financing Facility for Women, Children and Adolescents
Nederland was vertegenwoordigd op een bijeenkomst die het einde
markeerde van de campagne «Reclaim the gains, for women and girls»,
georganiseerd door de Global Financing Facility for Women, Children and
Adolescents (GFF). Met deze campagne is 500 miljoen dollar gemobiliseerd. De paneldiscussie belichtte hoe COVID-19 essentiële gezondheids-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 234, nr. 269

3

diensten heeft beïnvloed, met de grootste impact voor vrouwen en
kinderen, en de rol die GFF en partners spelen om de verlening van deze
diensten vorm te kunnen blijven geven.
Nederland benadrukte met klem de noodzaak van investeringen in
veerkrachtige primaire gezondheidssystemen, zodat deze diensten voor
seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) voor vrouwen
en meisjes voortgezet kunnen worden, juist ook in tijden van crisis.
SRGR-diensten zijn essentieel voor vrouwen omdat toegang tot SRGR hun
positie verbetert en op die manier de zorg voor henzelf en hun kinderen
verbetert.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.N.A.J. Schreinemacher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 234, nr. 269

4