Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2208
Vragen van de leden Voordewind, Van der Graaf (beiden ChristenUnie), Van
der Staaij (SGP) en Van Helvert (CDA) aan de Ministers van Buitenlandse
Zaken en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over het
rapport «Same Faith, Different Persecution» van Open Doors (ingezonden
8 maart 2021).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 30 maart 2021).
Vraag 1
Wat heeft het overleg in 2020 opgeleverd van de Speciaal Gezant voor Religie
en Levensovertuiging met de speciaal vertegenwoordiger van de Secretaris
Generaal van de Verenigde Naties (VN) voor seksueel geweld in conflict en de
speciale VN-rapporteur over het onderwerp Gender Specific Religious
Persecution, waar u in de beantwoording van onze vragen daarover aan
refereerde?1
Antwoord 1
In de beantwoording van de Kamervragen over seksueel geweld tegen
christelijke vrouwen (27 maart 2020, kenmerk 2020Z04470) is toegezegd dat
de Speciaal Gezant voor Religie en Levensovertuiging (SGRL) een gesprek
zou hebben met de Speciaal Vertegenwoordiger van de SGVN voor Seksueel
Geweld in Conflict en met de VN Speciaal Rapporteur voor Religie en
Levensovertuiging, Dr. Shaheed, om dit onderwerp aan te kaarten. In het
gesprek tussen de SGRL en Dr. Shaheed kwam naar voren dat niet de
Speciaal Vertegenwoordiger van de SGVN voor Seksueel Geweld in Conflict,
maar juist de VN Speciaal Rapporteur voor Geweld tegen Vrouwen de meest
voordehand liggende partner is om genderspecifieke religieuze vervolging te
aan te pakken. Dr. Shaheed zegde toe de Speciaal Rapporteur voor geweld
tegen vrouwen te zullen betrekken bij de uitvoering van zijn rapport over
religie en gender. Ook zal Dr. Shaheed nauw samenwerken met de Werkgroep
Discriminatie van Vrouwen en Meisjes.
Met Dr. Shaheed is afgesproken dat de financiële middelen die door
Nederland beschikbaar zijn gesteld aan het Office of the High Commissioner
for Human Rights (OHCHR) en de VN Speciaal Rapporteur voor Religie en
Levensovertuiging (conform motie 35 570 V, nr. 48) onder meer worden
ingezet voor activiteiten op het snijvlak van religie en gender.

1

ah-tk-20202021-2208
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2254.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 2
Herkent u de bevinding uit het nieuwste rapport over dit onderwerp2 dat juist
vrouwen of meisjes uit religieuze minderheden onderworpen worden aan
gedwongen huwelijken en mensenhandel om zo hun religieuze gemeenschap
te raken? Hoe kunt u dit gegeven in het Nederlandse mensenrechtenbeleid
adresseren?
Antwoord 2
Het kabinet herkent dat vrouwen en meisjes uit religieuze minderheden
onderworpen worden aan gedwongen huwelijken en mensenhandel. Dit is
een zorgelijke ontwikkeling die het kabinet nauwlettend in de gaten houdt en
indien opportuun opbrengt in politieke consultaties. Of gedwongen huwelijken en mensenhandel worden ingezet als middel om een breder doel te
bereiken, namelijk het bewust raken van religieuze gemeenschappen, kan het
kabinet niet bevestigen. Vrouwen en meisjes uit religieuze minderheden zijn
veelal ook kwetsbaar door de achtergestelde sociaaleconomische positie
waarin ze zich bevinden.
De dubbele kwetsbaarheid van vrouwen en meisjes uit religieuze minderheden raakt aan twee Nederlandse mensenrechtenprioriteiten, namelijk gelijke
rechten voor vrouwen en meisjes en de vrijheid van religie en levensovertuiging en wordt met name geadresseerd vanuit de Nederlandse inzet op deze
tweede prioriteit. Binnen de vrijheid van religie en levensovertuiging heeft
Nederland specifiek aandacht voor kwetsbare groepen, zoals vrouwen en
meisjes. Dit uit zich onder andere in mensenrechtenprojecten die op het
snijvlak liggen van religie en gelijke rechten voor vrouwen en meisjes en in
het toepassen van een genderlens in mensenrechtenprojecten. Binnen de
prioriteit gelijke rechten voor vrouwen en meisjes zet Nederland zich in voor
de verbetering van de (maatschappelijke) positie van vrouwen en meisjes.
Hierbij is het van belang om de positie van vrouwen zodanig te versterken
dat zij ook zelf in staat zijn hun gelijke rechten voor de wet af te dwingen.
Daarnaast worden kwesties zoals gedwongen bekeringen en huwelijken
aangekaart in bilateraal verband tijdens politieke consultaties. Nederland
adresseert het thema religie en gender ook binnen de International Religious
Freedom and Belief Alliance (IRFBA). Binnenkort zal IRFBA spreken over
(genderspecifieke) geloofsvervolging in overwegend christelijke landen in
Latijns-Amerika dat specifiek in het rapport is uitgelicht.
Vraag 3
Bent u het eens met de aanbeveling uit dit rapport dat er doelgericht beleid
en hulp nodig is voor deze vrouwen die dubbel kwetsbaar zijn, als lid van een
religieuze minderheid?
Antwoord 3
Dubbele kwetsbaarheden van vrouwen en meisjes kunnen worden versterkt
wanneer beleid en interventies daar blind voor zijn. Dit besprak de Nederlandse Speciaal Gezant Religie en Levensovertuiging ook met de VN Speciaal
Rapporteur voor Religie en Levensovertuiging. De VN Speciaal Rapporteur
benoemde in zijn recente rapport over de vrijheid van religie en levensovertuiging in relatie tot de Duurzame Ontwikkelingsdoelen het belang van
doelgerichte interventies om deze dubbele kwetsbaarheden tegen te gaan. De
financiële middelen die beschikbaar zijn gesteld aan OHCHR en de VN
Speciaal Rapporteur voor Religie en Levensovertuiging (conform motie
35 570 V, nr. 48) zullen onder meer worden ingezet om opvolging te geven
aan de aanbevelingen die voortvloeien uit dit rapport.
Vraag 4
Hoe reageren de overheden van landen waar deze vorm van religieuze
onderdrukking plaatsvindt, erop wanneer Nederland hen hierop aanspreekt?
Antwoord 4
In algemene zin staan overheden van andere landen open voor dit soort
gesprekken, al wordt ter uitleg of verdediging regelmatig teruggegrepen op
de culturele context in het desbetreffende land.
2

Same Faith, Different Persecution: WWR 2021 GSRP Report, Open Doors, 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 5
Bent u van mening dat er internationaal gezien, bijvoorbeeld binnen de VN,
voldoende aandacht is voor deze kwetsbare groepen? Zo ja, waar blijkt dat
dan uit? Zo nee, wat kunt u daar aan doen?
Antwoord 5
Het verbeteren van de positie van kwetsbare groepen is integraal onderdeel
van het werk van de VN. De VN Hoge Commissaris voor de Mensenrechten
spant zich specifiek in voor de meest kwetsbaren, waaronder vrouwen en
meisjes. Dit is onder andere vastgelegd in het United Nations Human Rights
Management Plan (2018–2021). Daarnaast zijn er diverse Speciaal Rapporteurs, zoals de Speciaal Rapporteur voor Religie en Levensovertuiging, de
Speciaal Rapporteur voor Minderhedenkwesties, Speciaal Rapporteur voor
Geweld tegen Vrouwen, en diverse werkgroepen, zoals de Werkgroep
Discriminatie van Vrouwen en Meisjes en het Forum voor Minderheidskwesties, die zich bezighouden met de positie van kwetsbare groepen. Bovendien
zijn alle mandaathouders verplicht om een genderlens toe te passen binnen
hun werk. Tevens is er in reactie op de huidige COVID-19 crisis in het
bijzonder aandacht voor de positie van vrouwen en meisjes.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3