Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1954
Vragen van de leden Dijkhoff en Hennis-Plasschaert (beiden VVD) aan de
staatssecretaris van Buitenlandse Zaken en de minister van Veiligheid en
Justitie over het artikel «Politici verzwegen bewust omvang Oost-Europese
misdaad» (ingezonden 2 maart 2012).
Antwoord van staatssecretaris Knapen (Buitenlandse Zaken), mede namens
de minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 26 maart 2012).
Vraag 1
Kent u het artikel «Politici verzwegen bewust omvang Oost-Europese
misdaad»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Deelt u de mening dat Europese politici bewust de aard en de omvang van
de Oost-Europese misdaad toegedekt hebben in de aanloop naar de
toetreding van Oost-Europese landen tot de Europese Unie? Zo ja, waaruit
valt dit af te leiden en in welke gevallen speelde dit? Zo nee, waarom bent u
het hier niet mee eens?
Is dit probleem bewust verzwegen of is dit probleem onderschat?
Antwoord 2 en 3
Het probleem van misdaad uit Oost-Europa is in aanloop naar de respectievelijke toetredingen niet bewust verzwegen of toegedekt. Het nemen van
maatregelen voor het bestrijden van georganiseerde criminaliteit maakt deel
uit van het toetredingsproces tot de Europese Unie (specifiek Hoofdstuk 24
van de toetredingsonderhandelingen: rechtspraak, vrijheid en veiligheid,
betreffende o.a. de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse
zaken). Zowel in de Europese Raad als in nationale parlementen is hierover
gesproken.
Dat laat onverlet dat criminele bendes die opereren vanuit oostelijke
Europese lidstaten inmiddels een reëel probleem vormen. De aanpak hiervan
is een prioriteit van de regering, waarbij nauw wordt samengewerkt met
betrokken landen en organisaties als EUROPOL.

1

ah-tk-20112012-1954
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Elsevier.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Vraag 4, 5, 6 en 7
Op welke wijze werd de afgelopen jaren in de Raad van Ministers het
probleem van georganiseerde misdaad in Oost-Europa besproken? Op welke
wijze wordt daar nu over gesproken wanneer het gaat om de evaluaties van
landen die in een toetredingsproces tot de Europese Unie zitten? Op basis
van welke gegevens wordt dit besproken? Is dit voor verbetering vatbaar?
Hoe kan in de toekomst voorkomen worden dat dit probleem zich weer
voordoet?
Hoe werd in het verleden het probleem van de georganiseerde misdaad in
Oost-Europese landen en de gevolgen van toetreding tot de Europese Unie
door deze landen voor bestaande lidstaten op dit gebied in kaart gebracht? Is
dit voor verbetering vatbaar en zo ja, hoe kan dit verbeterd worden?
Zal Nederland zich in de Raad inzetten voor het maken van een prioriteit van
de aanpak van georganiseerde misdaad door landen in het toetredingsproces
en het verbinden van consequenties voor het toetredingsproces van deze
landen aan het niet boeken van voldoende vooruitgang en het opbouwen van
een track record bij het bestrijden van de georganiseerde misdaad?
Antwoord 4, 5, 6 en 7
Intra-Europese misdaadbestrijding heeft de volle aandacht van de JBZ-raad
en is een terugkerend onderwerp op de agenda. Onder meer in het «Comité
Interne Veiligheid», COSI, bespreken EU-lidstaten en de EU-agentschappen
belast met rechtshandhaving regelmatig de initiatieven, acties en voortgang
in de samenwerking binnen de EU op het terrein van bestrijding van
georganiseerde criminaliteit.
Voor het overige verwijzen wij naar de brief over rondtrekkende criminele
bendes uit Midden- en Oost-Europa die de Minister van Veiligheid en Justitie
mede namens de Minister voor Immigratie, Integratie en Asiel binnenkort
naar uw Kamer zal sturen.
Het EU-uitbreidingsproces is aan strikte regels gebonden. Landen met
toetredingsperspectief moeten wat betreft bestrijding van criminaliteit
voldoen aan de criteria voortvloeiend uit eerdergenoemd Hoofdstuk 24 van
de toetredingsonderhandelingen. De Europese Commissie rapporteert over
de implementatie van deze criteria. Daarbij worden misdaadcijfers in
betrokken landen meegenomen, maar bijvoorbeeld ook de capaciteit van
aanklagers en rechters om misdadigers te vervolgen en te berechten. Het
kabinet zal er scherp op blijven toezien dat kandidaat-lidstaten pas kunnen
toetreden tot de EU als zij hebben aangetoond dat de hervormingen die zij
hebben doorgevoerd duurzaam en onomkeerbaar zijn. De eind vorig jaar
door de Europese Commissie voorgestelde, en door de Raad goedgekeurde,
aangepaste onderhandelingsmethodiek, waarbij in nieuwe toetredingsprocessen de onderhandelingen over Hoofdstukken 23 (over de rechterlijke macht
en fundamentele rechten) en 24 als eerste geopend zullen worden, zal hier
naar verwachting aan bijdragen. Nederland zal er daarbij op blijven aandringen dat het aannemen van wetten op dit terrein maar één kant van de
medaille is. Belangrijker nog is de uitvoering en handhaving van wetgeving.
Nederland zal de kandidaat-lidstaten blijven beoordelen op hun «staat van
dienst» (track record) op dat gebied. Van het louter afvinken van wetten kan
geen sprake zijn. Nederland wil zien dat de wetgeving ook leidt tot duurzame
en onomkeerbare maatschappelijke en politieke transformatie in de betreffende landen.
Vraag 8, 9 en 10
Heeft Nederland inmiddels voldoende zicht op de omvang van dit probleem?
Zo ja, wat is deze omvang en wat zijn de gevolgen voor Nederland? Wat valt
hieraan te doen? Zo nee, hoe gaat u ervoor zorgen dat er wel voldoende zicht
hierop komt?
Is het volgens u nodig dat er een korpschef met een portefeuille OostEuropese misdaad komt? Wat zijn hiervan de voordelen en is dit praktisch
wenselijk en uitvoerbaar? Als u het hier niet mee eens bent, waarom niet?
Hoe wordt ervoor gezorgd dat de samenwerking tussen Europese opsporingsdiensten wordt verbeterd zodat meer misdrijven kunnen worden
opgelost? Welke vooruitgang is hierop geboekt de afgelopen jaren en zal dit
de komende jaren verder verbeteren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Antwoord 8, 9 en 10
Wij verwijzen naar de hiervoor genoemde brief over rondtrekkende criminele
bendes uit Midden- en Oost-Europa die uw Kamer is toegezegd. De betrokken
bewindspersonen zullen in die brief deze en andere aspecten in hun
samenhang presenteren en behandelen.
Vraag 11
Is het waar dat arbeidsmigranten uit Oost-Europa over het algemeen geen
band hebben met de criminele bendes en dus niet verantwoordelijk zijn voor
deze misdrijven?
Antwoord 11
Dat lijkt het geval te zijn. In het rapport-Koopmans inzake Lessen uit Recente
Arbeidsmigratie (www.tweedekamer.nl/nieuws/kamernieuws/
newspage969_rapport_tclura.jsp) wordt geconstateerd dat criminaliteit
gepleegd in Nederland door mensen uit Midden- en Oost-Europa niet zo zeer
is toe te schrijven aan arbeidsmigranten, maar juist aan mensen die louter
met een crimineel motief naar Nederland komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3