Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

799
Vragen van het lid Bashir (SP) aan de ministers van Infrastructuur en Milieu en
van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie over de inval van de NMa bij
Veolia in verband met een onderzoek naar verboden prijsafspraken rondom de
ontwikkelingskosten van de OV-Chipkaart (ingezonden 3 november 2011).
Antwoord van minister Verhagen (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie), mede namens de minister van Infrastructuur en Milieu en de
staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (ontvangen
30 november 2011).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat de Nederlandse Mededingingsautoriteit
(NMa) een inval heeft gedaan bij het kantoor van Veolia in Breda in verband
met een onderzoek naar verboden prijsafspraken rondom de ontwikkelingskosten van de OV-chipkaart voor studenten?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat er bij dit onderzoek bij Veolia ook verdenkingen zijn richting de
vervoersbedrijven Arriva, Connexxion, Qbuzz en Syntus? Zijn er ook invallen
geweest bij kantoren van deze bedrijven en zo ja, wanneer? Zo nee, waarom
niet? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
De NMa heeft bevestigd onderzoek te doen naar mededingingsrechtelijke
overtredingen in de vervoerssector. Om te voorkomen dat partijen onnodig
worden geïncrimineerd en ook op grond van de rechtspraak daarover, brengt
de NMa zelfstandig geen namen naar buiten van partijen die onderwerp van
onderzoek zijn. Wel kan zij bevestigen wat een onderneming daarover zelf
naar buiten brengt. In dit licht kan worden gemeld dat Veolia Transport op
1 november 2011 een persbericht heeft uitgebracht waarin zij meldt bezoek te
hebben gehad van de NMa in het kader van een mededingingsrechtelijk
onderzoek, hetgeen diezelfde dag door de NMa is bevestigd.

1

ah-tk-20112012-799
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Onder andere http://www.nu.nl/economie/2657131/inval-bij-streekvervoerders-wegens-ovchipkaart-.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u bevestigen dat het hierbij gaat om een verdenking van verboden
prijsafspraken over de ontwikkelingskosten van de OV-chipkaart, en in het
bijzonder die van studenten? Indien dit niet het geval is, kunt u dan duidelijk
aangeven welke aanleiding er wel was? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Ook over het doel en de inhoud van het onderzoek kan de NMa lopende het
onderzoek geen mededelingen doen. Indien een overtreding wordt vastgesteld, maakt de NMa rapport op. Na hoor en wederhoor van de betrokken
ondernemingen kan een sanctiebesluit volgen, dat vervolgens openbaar
wordt gemaakt.
Vraag 4
Hoeveel geld voor de invoering van de OV-chipkaart is formeel in rekening
gebracht door de eerder genoemde vervoerders, sinds de allereerste plannen
van de OV-chipkaart? Welk gedeelte hiervan ging specifiek over de ontwikkelingskosten van de OV-chipkaart? Welk gedeelte hiervan ging weer specifiek
over de ontwikkelingskosten van de OV-chipkaart voor studenten? Kunt uw
antwoorden zo veel mogelijk toelichten en specificeren per vervoersbedrijf?
Antwoord 4
Genoemde vervoerders hebben bij de Rijksoverheid geen ontwikkelingskosten voor de OV-chipkaart (voor studenten) in rekening gebracht.
Vraag 5
Hoeveel geld is er uiteindelijk sinds de allereerste plannen van de
OV-chipkaart in totaal ter beschikking gesteld voor de invoering van de
OV-chipkaart ten behoeve van de eerder genoemde vervoerders? Welk
gedeelte hiervan ging specifiek over de ontwikkelingskosten van de
OV-Chipkaart? Welk gedeelte hiervan ging weer specifiek over de ontwikkelingskosten van de OV-chipkaart voor studenten? Kunt u uw antwoorden zo
veel mogelijk toelichten en specificeren per vervoersbedrijf?
Antwoord 5
Uw Kamer is bij brief van 22 april 2008 geïnformeerd over de middelen die
vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Milieu ter beschikking zijn gesteld
teneinde de financiering van de OV-chipkaart mogelijk te maken (Kamerstukken II, 23 645, nr. 200). Dit zijn:
1. Migratiebijdrage
Op basis van de Maatschappelijke Kosten Baten Analyse 2003/2006 is er
in totaal € 130 miljoen via de Brede Doeluitkering verkeer en vervoer
(BDU) uitgekeerd aan de 19 decentrale overheden na het nemen van het
Go-besluit in 2006. Daarbij is ook € 76 miljoen uit de Brede Doeluitkering verkeer en vervoer naar voren gehaald die in de periode 2012–2015
door de decentrale overheden wordt terugbetaald. Dit is in lijn met de
afspraken uit de bestuursovereenkomsten, waarin voor de decentrale
overheden een verplichting staat tot introductie van de OV-chipkaart in
hun concessiegebieden. De migratiebijdrage is beschikbaar gesteld aan
decentrale overheden, en niet aan vervoerbedrijven. Bijdragen via de
Brede Doeluitkering verkeer en vervoer kunnen niet specifiek geoormerkt
worden.
2. Bijdrage uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en
Transport voor de afsluiting metrostations
De Stadsregio’s Rotterdam en Amsterdam hebben in 2003 respectievelijk
2004 toestemming gekregen om € 40 miljoen respectievelijk € 28,6
miljoen aan niet uitgegeven subsidiegelden ter beschikking te houden en
daarmee de afsluiting van de metrostations in het kader van de chipkaart
te bekostigen. Deze subsidiegelden zijn als zodanig meegenomen en
verrekend in de Maatschappelijke Kosten Baten Analyse 2003/2006, op
basis waarvan de onder het eerste punt genoemde bedragen tot stand
zijn gekomen.
Daarnaast is uit het Fonds Eenmalige Bijdrage NS (FENS), voortgekomen uit
buitengewone baten bij NS na de verkoop van Telfort in 2000, onder andere
de introductie van de OV-chipkaart bij het spoorvervoer gefinancierd. FENS
bevatte daartoe bij de oprichting in 2001 onder andere een geoormerkt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

bedrag van € 226 miljoen voor electronic ticketing en € 500 miljoen voor
beheerste toegang tot stations (poortjes).
Ook is eenmalig een subsidie van € 6,7 miljoen verstrekt voor de technologische ontwikkeling ten behoeve van de migratie naar een nieuwe kaarttechnologie (brief aan uw Kamer van 10 februari 2010, Kamerstukken II, 23 645,
nr. 347).
Het is niet bekend hoeveel geld specifiek is aangewend voor de ontwikkelingskosten van de OV-chipkaart. Vanuit de Rijksoverheid zijn geen gelden ter
beschikking gesteld voor het ontwikkelen van de OV-chipkaart voor
studenten.
Vraag 6
Wanneer verwacht u dat de NMa met conclusies zal gaan komen over het
lopende onderzoek naar eventuele verboden prijsafspraken?
Antwoord 6
Ik kan daar geen uitspraken over doen. De NMa doet geen mededelingen
over de verwachte duur van het onderzoek.
Vraag 7
Kunt u een helder overzicht geven van alle mogelijke sancties die de NMa
wettelijk zou kunnen opleggen indien er sprake is van een aantoonbare
overtreding van de regels door eerder genoemde bedrijven? Kunt u zich
hierbij vooral richten op alle mogelijke sancties voor de tot nu toe veronderstelde overtreding(en)?
Antwoord 7
Op grond van de Mededingingswet kan de NMa verschillende sancties
opleggen als zij een mededingingsrechtelijke overtreding heeft vastgesteld, te
weten een bestuurlijke boete, last onder dwangsom of bindende aanwijzing.
Een boete kan maximaal € 450 000 bedragen of, indien dat meer is, 10% van
de omzet van de betrokken onderneming. De NMa houdt bij het bepalen van
de boete rekening met de ernst en duur van de overtreding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3