Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2357
Vragen van het lid Schouw (D66) aan de minister van Veiligheid en Justitie
over de arrestatie van enkele protestanten op de Dam tijdens de inhuldiging
van de koning (ingezonden 6 mei 2013).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 22 mei
2013)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht «Arrestaties Dam na persoonsverwisseling»
en het hierover gepubliceerde feitenrelaas?1
Antwoord 1
De, achteraf als onterecht gekwalificeerde, aanhouding van twee demonstranten betreft lokaal politieoptreden onder lokaal bevoegd gezag. Op dinsdag
14 mei is door de Amsterdamse driehoek een bestuurlijke reactie verzonden
aan de gemeenteraad van Amsterdam. Bij deze bestuurlijke reactie is een
uitgebreid feitenrelaas van de politie Eenheid Amsterdam gevoegd. Ik heb
deze stukken als bijlage bijgevoegd.
Uit de reactie van de driehoek en het feitenrelaas van de politie blijkt dat door
een ongelukkige samenloop van omstandigheden beide betrokkenen ten
onrechte zijn aangehouden. Voor een uitgebreide weergave van de feiten
rondom de aanhouding van twee demonstranten op de Dam verwijs ik u
mede naar genoemde stukken.
Vraag 2, 3, 4 en 5
Welke instructies heeft de politie voorafgaande aan en tijdens 30 april
jongstleden gekregen over het optreden tegen eventuele individuele
protestanten?
Hoe verhoudt dit politieoptreden zich tot uw brief aan de Kamer van 26 april
jongstleden waarin u stelt dat «elk individu vanzelfsprekend het recht heeft
om op 30 april overal in Amsterdam zijn mening te uiten, zolang dit binnen
de grenzen van de wet gebeurt»?

1

ah-tk-20122013-2357
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://nieuwsuur.nl/onderwerp/502278-arrestaties-dam-na-persoonsverwisseling.html ;http://
www.nederlanddraagtwit.nl/blog/feitenrelaas-van-de-aanhoudingen-op-de-dam-op-30april-2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Hoe verhoudt dit politieoptreden zich tot uw uitspraak in voornoemde brief
dat het demonstratierecht in Amsterdam op 30 april jongstleden «ruimschoots gewaarborgd» zou zijn?
Hoe verhoudt dit politieoptreden zich tot de toezeggingen van de burgemeester en het hoofd operationele zaken van de politie aan enkele demonstranten,
dat individuele acties geen duimbreed in de weg gelegd mochten worden?2
Antwoord 2, 3, 4 en 5
In de voorbereidingen is uitdrukkelijk aan de orde geweest dat een individuele protestactie toegestaan was, tenzij de wijze waarop protest zou worden
geuit strafbaar zou zijn. De voorafgaand aan de troonswisseling door het
lokaal bevoegd gezag gemaakte afspraken ten aanzien van mogelijk strafbare
beledigende, discriminerende of opruiende uitingen hielden in dat eventueel
optreden alleen zou geschieden in (voorafgaande) opdracht van het bevoegd
gezag, waarbij de officier van justitie zou oordelen over de mogelijke
strafbaarheid van uitingen.
Toetsing van de strafbaarheid, alsmede het daadwerkelijk optreden in
bepaalde gevallen was voorbehouden aan het in het beleidscentrum
aanwezige gezag. In het feitenrelaas en de reactie van de lokale driehoek zijn
de twee onterechte aanhoudingen toegelicht.
Vraag 6 en 7
Hoe beoordeelt u de verklaring van de politie dat er sprake was van een
«vergissing», een «persoonsverwisseling» en een «actie van een individuele
politieman», terwijl de videopnames van het politieoptreden dit weerspreken?3
Is het waar dat het hoofd operationele zaken van de politie niet op de hoogte
was van de arrestatie? Zo ja, hoe kan dit?4
Antwoord 6 en 7
De politie-eenheid Amsterdam heeft inmiddels uitgebreid aangegeven welke
omstandigheden hebben geleid tot de onterechte aanhouding van de twee
demonstranten.
Wat betreft de aanhouding van deze twee personen verwijs ik naar de
antwoorden op de Kamervragen van het lid Kooiman (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 2361), de bestuurlijke reactie van de
driehoek Amsterdam en het bijbehorende feitenrelaas.
Vraag 8 en 9
Is de agent die de aanhouding verrichte geïdentificeerd als een agent van de
Amsterdamse politie? Zo nee, waar was hij gedetacheerd en door wie werd
hij aangestuurd?
Kunt u aangeven van welke diensten de betrokken agenten ter plekke
afkomstig waren en wat hun rol was? Door wie werden zij aangestuurd?
Antwoord 8 en 9
Het toezicht op het betreffende gedeelte op de Dam werd uitgevoerd door
politieambtenaren in burger en geüniformeerde politieambtenaren afkomstig
uit de regio Amsterdam en de overige eenheden van de Nationale politie. In
de bestuurlijke reactie van de driehoek Amsterdam is aangegeven dat de
leidinggevende politiefunctionarissen op en rond de Dam bewust allen waren
gekozen uit de eenheid Amsterdam vanwege hun lokale kennis en ervaring.
De aansturing verliep binnen de SGBO-structuur (Staf Grootschalig en
Bijzonder Optreden), zoals gebruikelijk is bij nationale evenementen of ander
grootschalig optreden.
Vraag 10
Wat was de rol van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB)
bij dit politieoptreden?

2

http://www.nederlanddraagtwit.nl/blog/feitenrelaas-van-de-aanhoudingen-op-de-dam-op-30april-2013
3
http://nos.nl/koningshuis/video/501472-arrestatie-op-de-dam.html
4
http://www.nederlanddraagtwit.nl/blog/feitenrelaas-van-de-aanhoudingen-op-de-dam-op-30april-2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 10
De Dienst Bewaken en Beveiligen van de Landelijke Eenheid (voorheen
DKDB) was niet betrokken bij de twee aanhoudingen op de Dam.
Vraag 11
Waren er agenten in burger aanwezig bij de demonstratie? Zo ja, waren zij in
sommige gevallen ook gekleed in oranje en droegen zij koningsgezinde
protestborden- of spandoeken? Zo ja, op basis van welke gronden kunt u
uitsluiten dat deze agenten in burger hebben getracht de demonstratie te
bemoeilijken dan wel aan het zicht te onttrekken?
Antwoord 11
Het voor het publiek toegankelijke deel van de Dam viel onder de zogenoemde veiligheidsring 3. Deze ring was vrij toegankelijk voor publiek maar
de politie hield er intensief toezicht.
Het toezicht in ring 3 werd uitgevoerd door politieambtenaren afkomstig uit
de regionale eenheid Amsterdam, aangevuld met politieambtenaren uit de
andere eenheden van de Nationale politie. Alleen politieambtenaren uit deze
eenheden zijn betrokken geweest bij de aanhouding van deze twee personen.
Binnen deze ring waren politieambtenaren in burger actief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3