Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 911

Bestrijding georganiseerde criminaliteit

29 279

Rechtsstaat en Rechtsorde

Nr. 304

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 februari 2021
Tijdens het notaoverleg georganiseerde criminaliteit/ondermijning,
rechtspraak en strafrechtketen van 5 november jl. (Kamerstuk 29 911, nr.
295) hebben de leden Yesilgöz-Zegerius en Van Toorenburg een motie
ingediend over de uitwisseling van persoonsgegevens tussen gemeenten
en banken1. Daarin is de regering verzocht om, in het kader van opsporing
en voorkoming van ondermijning, in gesprek te gaan met RIEC’s2,
gemeenten en banken. Het doel van het gesprek is om binnen reeds
bestaande pilots (zoals die met de gemeente Peel en Maas / Rabobank)
een verdieping aan te brengen om de juridische mogelijkheid van
informatie-uitwisseling van persoonsgegevens tussen gemeenten en
banken op lokaal-bestuurlijk niveau te verruimen dan wel te creëren. Ik
onderstreep het belang van initiatieven op dit gebied en heb begrip voor
de behoefte. Met deze brief informeer ik u over de voortgang van deze
gesprekken.
Inventarisatie: Pilot Peel en Maas en Taskforce-RIEC BrabantZeeland
Naast de pilot in Peel en Maas met de Rabobank is uit een inventarisatie
met de RIEC’s, gebleken dat er één andere pilot op dit gebied loopt, de
pilot van de Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland.
De pilot gemeente Peel en Maas heeft tot doel te onderzoeken hoe
wederkerige informatiedeling en het samenvoegen van informatie tussen
gemeenten en banken kan bijdragen aan het vroegtijdig erkennen van
ondermijnde activiteiten, wat leidt tot een efficiëntere inzet van zowel de
publieke als private partners in de integrale aanpak van ondermijning,
specifiek op lokaal bestuurlijk niveau. Hierbij valt onder andere te denken
aan wederzijdse informatie-uitwisseling bij vergunningaanvragen (zoals

1
2

kst-29911-304
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstukken 29 911 en 29 270, nr. 290
RIEC staat voor Regionaal Informatie- en Expertise Centrum.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 911, nr. 304

1

horeca en bouwprojecten), bij sluitingen 13b Opiumwet en aan het
uitwisselen van signalen in lokale casussen.
In de pilot van de Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland met de gemeenten van
het district Hart van Brabant en de Stichting Fraudebestrijding
Hypotheken (SFH), melden de betrokken gemeenten een sluiting van een
pand (waar een hypotheek op rust) in het kader van artikel 13b Opiumwet
aan een centraal orgaan van de hypotheekverstrekkers, het SFH-loket. Dit
centrale punt benadert de hypotheekverstrekker, indien lid van het SFH.
Hierdoor wordt de hypotheekverstrekker geïnformeerd en kunnen, na
nader en zorgvuldig onderzoek door de hypotheekverstrekker, zo nodig
maatregelen worden getroffen richting de hypotheekgever.
Verzoek pilot Peel en Maas
Volgens betrokkenen stokt, op grond van de ervaringen tot nu toe binnen
de pilot van Peel en Maas, de gewenste voortgang: Regelgeving
verhindert relevante publiek-private gegevensuitwisseling op lokaal
niveau. De Stuurgroep PPS Banken3 heeft mij verzocht om de gemeente
Peel en Maas, de directie Rabobank en het RIEC Limburg aan te wijzen als
pilot met een bijzondere status, die erin voorziet dat verdergaande
informatiedeling mogelijk wordt gemaakt. Deze verdergaande informatiedeling zou zien op het delen van persoons-/subjectinformatie in een
vroegtijdig stadium en het delen van voorgenomen besluiten van
gemeente en bank. Mijn ministerie onderzoekt momenteel of en hoe
uitvoering kan worden gegeven aan dit verzoek en geeft hierop voor dit
voorjaar een eerste reactie. Hierbij zal naast de behoefte vanuit veiligheidsoogpunt, de privacywetgeving en het rechtstatelijk belang van
privacy zorgvuldig worden meegewogen.
Wetsvoorstel Gegevensverwerking door Samenwerkingsverbanden
In de toekomst zou het wetsvoorstel Gegevensverwerking door Samenwerkingsverbanden (WGS), als dat wordt aanvaard door de Eerste Kamer,
mogelijk kunnen voorzien in deze situatie. De WGS biedt de mogelijkheid
om bij of krachtens algemene maatregel van bestuur private partijen als
deelnemer van een RIEC aan te wijzen. Een private partij, zoals een bank,
kan slechts deelnemen voor zover dat noodzakelijk is voor het doel van
het RIEC, en het om daarbij beschreven specifieke verwerkingen of
onderdelen daarvan gaat. Verder zullen voor de gezamenlijke gegevensverwerking met de betreffende private partij de kaders en beperkingen
van dit wetsvoorstel gaan gelden. Mijn ministerie zal de komende periode
onderzoeken welke behoeften bestaan ten aanzien van deze mogelijkheid.
Tot slot
De komende tijd blijft periodiek overleg plaatsvinden tussen mijn
ministerie en het RIEC Limburg, de Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland en
RIEC Midden Nederland en (een vertegenwoordiging van) de banken. Er is
een werkgroep gevormd waarin gezamenlijk de verschillende, hiervoor
genoemde richtingen worden onderzocht. Daar waar relevant wordt
aangesloten bij initiatieven die voortvloeien uit de brief van de G4,
Tilburg, VNG en Bureau regioburgemeesters aan de Vaste Kamercommissie van Financiën, ten behoeve van het Algemeen Overleg bestrijding

3

De Stuurgroep PPS Banken bestaat uit de burgemeester gemeente Peel en Maas, Rabobank
Peel, Maas en Leudal en RIEC Limburg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 911, nr. 304

2

witwassen en terrorisme financiering van 10 december 2020 (Kamerstuk
31 477, nr. 54). Daarin is aandacht gevraagd voor het mogen delen van
informatie voor een succesvolle gemeentelijke aanpak van ondermijning.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 911, nr. 304

3