Interventieaanpak actualiteit bestemmingsplannen
Prioritaire Nationaal ruimtelijke belangen (risico)
3 Ontwikkeling Schiphol 2030
9 Luchtkwaliteit
10b Kust en Noordzee
10d IJsselmeergebied
14 Nationale Landschappen
15 Werelderfgoederen

10a Ruimte voor de Rivier
13 EHS, VHR, NBW
40 PKB Structuurschema Buisleidingen

Categorie
Verklaring

Verklaringen
geclusterd

Verklaringen gedetailleerd

Interventieopties

Weten

Onbekend met
beleid, risico’s,
onderzoeks-verplichtingen en
onduidelijk beleid

1. Onbekend met rijksbeleid.

Voorlichting

2. Onduidelijkheid doorvertaling i.v.m. stapeling van
rijksbeleid.

-

Acties

Opmerkingen

- Handreiking RO en milieu
uitbreiden met prioritaire
overige onderwerpen

VI (RMD+BRR)

Actie al in gang gezet. O.a. voorzien in behoeftepeiling bij gemeenten/ analyse
vragen Infomil. Trendanalyse Programma Borging wordt hierin betrokken
LNV: handreiking Bestemmingsplannen en natuurwetgeving uitgebracht.

- Voorlichting bij thematische
aanpak prioritaire onderwerpen

VI (RMD)

Borgen in projectplannen.

- Invoeringsbegeleiding AMvB en
prov. verordeningen

Beleid/
Provincies

Voor een deel zal voorzien worden in duidelijkheid door AMvB-ruimte en prov.
Verordeningen zelf. Specifieke aandachtspunten benoemen in
invoeringsbegeleiding. Bijvoorbeeld m.b.t. risico op planschades.

- Informatie onderzoeksverplichtingen

Beleid/
VI (RMD+BRR)

Op de VROM-website is informatie beschikbaar over het toetsen van ruimtelijke
plannen. Onderdeel hiervan is een signaleringscan. Hiermee kan worden
nagegaan welke onderzoeksverplichtingen van toepassing zijn bij een bepaald
type ruimtelijke ontwikkeling. Mogelijk ontbreekt het aan bekendheid met deze
informatie en tool. De VI kan in de handreiking RO en Milieu hier nog eens op
wijzen. De beleidsdirectie kan dit ook doen bij de invoeringsbegeleiding van de
AMvB-ruimte.
De adviesbureaus hierin ook betrekken (door deze bijvoorbeeld op te nemen in
de verzendlijst voor de handreiking). Tenslotte: de VNG heeft een helpdesk
voor vragen over de Wro.

3. Rijksbeleid onvoldoende concreet, eenduidig.
4. Onvoldoende kennis van veiligheidsrisico’s.
5. Onduidelijkheid over onderzoeksverplichtingen bij
conserverende plannen.
6. Onduidelijkheid over bijvoorbeeld nationale
landschappen, door niet concrete prov.
structuurvisies en streekplannen.
7. De veronderstelling dat doorwerking van nationaal
ruimtelijk beleid tot planschades zal leiden.

Bij de planbeoordeling kan er op worden gelet welke gemeenten en bij welke
onderwerpen gemeenten onderzoeken uitvoeren, terwijl daar geen verplichting
toe is. Gemeenten kunnen daar rechtstreeks op worden gewezen, maar kan
ook input geven voor de handreiking of voorlichting anderszins).

1

Kunnen

Hoge kosten

1. Veel gemeenten, met name de kleine gemeenten,
moeten gebruik maken van externe bureaus.
Dit kost meer geld en leidt daarbovenop nog tot
tariefsverhogingen.

Kostenreductie
- Stimuleringssubsidies

Beleidsdirectie

Taken worden in medebewind uitgevoerd. Hierdoor al uitkering via
gemeentefonds (niet geoormerkt). Dit neemt niet weg dat een extra
stimuleringssubsidie kan worden ingezet, net als in de jaren ’90
(bestemmingsplannen buitengebied en via BUGM-VOGMregelingen).

- Reductie onderzoeksverplichtingen

Beleid i.o.m.
departementen

Onderzoeken of een verdere reductie mogelijk is bij kleine of overwegend
conserverende plannen, bijvoorbeeld door te volstaan met een
aannemelijkheidsverklaring.

- Aanbesteding onderzoek door
meerdere gemeenten in
gebied

VI (RMD)

Punt van aandacht bij eventuele specifieke interventies in thema-onderzoek.

- Toepassing van beheersverordeningen

PBL/VI (RMD)

Nagaan of dit kostenbesparende instrument voldoende wordt toegepast. VNG
heeft Handreiking beheersverordening gepubliceerd.

- Standaardiseren voorschriften,
modelplannen)

VNG

Er is een Regeling standaarden RO met praktijkrichtlijnen (www.Geonovum.nl)
Hier wordt bedoeld modelvoorschriften per Nationaal ruimtelijk belang. Peilen
via VI-account VNG.

- Intergemeentelijke
Samenwerking met als optie
uitbreiding basispakket regionale
uitvoeringsdiensten (RUD’s)

VI (RMD)

Punt van aandacht bij eventuele specifieke interventies in themaonderzoek.

- Uitbesteden aan adviesbureaus
Voorlichting

XXXXXXX

Deze keuze wordt al gemaakt met als nadeel hoge kosten.

- Best practices procesinrichting
en –uitvoering

VI (RMD)

VNG biedt op website onder RO wet- en regelgeving mogelijkheid tot
praktijkvoorbeelden aan. Aandachtspunt bij thematische onderzoeken om
gemeenten met goede aanpak te stimuleren tot publicatie op de VNG-website.

- Publicatie in vakblad aanpak
voorbeeldgemeente

VI (RMD)
VNG

In Binnenlands Bestuur of ander vakblad. Optie gemeente Arnhem of
Apeldoorn hiervoor vragen (goed presterend en i.h.k.v. dit project
geïnterviewd). Artikel introduceren met conclusies uit eindrapport van dit
project.

- Beschrijving stappenplan,
aandachtspunten

XXXXXXX

Op de VROM-website is al informatie beschikbaar over toetsen van ruimtelijke
plannen (procedurele en inhoudelijke tips). Verder VROM-handreiking Digitale
plannen (update 10/2008) en schema’s beschikbaar via www.planprocessen.nl
(ook via VNG-website).

- Bekendheid geven aan
beschikbare informatie op VROMen VNG-websites

VI (RMD)

Meenemen in (uit te breiden) Handreiking RO en Milieu
Punt van aandacht bij eventuele specifieke interventies bij thema-onderzoek.

2. De opgave is toegenomen door verplichtingen uit
de AmvB.
3. Sectorale onderzoeken kosten veel geld.

Capaciteitsproblemen

Knelpunten in de
procesopzet en beheersing

1. De financiële middelen en capaciteit zijn beperkt.
Gemeenten kunnen onvoldoende aan gekwalificeerd
personeel komen, met name kleine gemeenten.

1. Het actualiseren van bestemmingsplannen is een
lang en (mede door externe factoren) moeizaam te
beheersen proces.

Samenwerking/uitbesteding

2. Bij gemeenten ontbreekt een visie voor een goede
aanpak voor het projectmatig actualiseren van
bestemmingsplannen.
3. Processturing door gemeenten is vaak
onvoldoende waardoor capaciteitsverlies ontstaat.
4. Kleine knelpunten in het plan leiden tot vertraging
en capaciteitsverlies.
5. Actualisering van bestemmingsplannen wordt als
een project beschouwd i.p.v. als een reguliere
activiteit.

2

De cyclus van 10 jaar leidt er automatisch toe dat
AMvB-ruimte en provinciale
bestemmingsplannen niet actueel zijn (inhoudelijk
verordeningen
gezien lopen bestemmingsplannen altijd achter op
recent beleid.
2. Gemeenten gaan geen bestemmingsplannen
he
zien die recent geactualiseerd zijn i.v.m. de beschikbare
capaciteit etc.).

Willen

Wet en regelgeving

1.

Kosten/baten

1.

Onduidelijke
verantwoordelijkheidsverdeling

De baten van een actueel bestemmingsplan
wegen niet op tegen de kosten (met name de vele
verplichte onderzoeken) van het actualiseren van een
bestemmingsplan.
Gemeenten zijn bang voor planschades.

3.

Gemeenten moeten niet verhaalbare en vaak
kosten maken.

4.

Er wordt onnodig beslag gelegd op het ambtelijk
apparaat.

Aanscherping van verplichtingen tot actualisering heeft plaatsgevonden.
Aandachtspunt is nog wel de stapeling van aanpassingen door 1 e en 2e
tranche, provinciale verordeningen en sectorale besluiten zoals Bevi en
Luchthavenbesluit.

Beleidsdirectie

Wordt rekening mee gehouden bij het opstellen van regelgeving.
Zal in de praktijk meevallen omdat uitgangspunt van de AMvB-ruimte is dat
bestaande rechten (ook indien strijdig) worden gerespecteerd.
In het AO-ruimte van 29-9 is door de CDA-fractie hierover een vraag gesteld.
Zie verder ook bij ‘weten’.

XXXXXXXX

Wel herkenbaar.

Kostenreductie
- Zie onder ’kunnen’
Planschades door nationaal
ruimtelijke belangen verhalen op
rijk

2.

XXXXXXX

hoge

1. De verantwoordelijkheidsverdeling tussen rijkprovincie en provincie - gemeenten voor de uitwerking
van het ruimtelijk beleid is onduidelijk.

- Zie onder ’weten’

2. Door voorgenomen gemeentelijke herindeling
voelt niemand zich verantwoordelijk.

- Geen actie

3

Acceptatie
beleidsdoel

1. Nieuwe regels worden door gemeenten als
belemmerend ervaren. Door ruimtedruk moet er naast
de nationale ruimtelijke belangen voor andere functies
ook ruimte zijn.
2. Oudere bestemmingsplannen geven bestuurders
meer macht (betere onderhandelingspositie) en vrijheid
(ontwikkelaars afhankelijk, economische belangen beter
te verwezenlijken).
3. Geen hoge prioriteit. Lokale belangen krijgen de
voorkeur boven nationale belangen. Het nationaal
ruimtelijk beleid is voor veel gemeenten een “ver van
mijn bedshow”.
.
4. Gemeenten hebben geen beeld van de voordelen
van actuele bestemmingsplannen als daar geen eigen
belang (met name bij ontwikkelingen) aan is te
koppelen. Er ontbreekt bijvoorbeeld een noodzaak om
in een laagdynamisch gebied bestemmingsplannen te
actualiseren.

Draagvlak scheppen
Inzet Wro-instrumenten
- Voorlichting over ruimtelijke
belangen, effecten niet
actualiseren en positieve
effecten voor gemeenten zelf

VI (RMD/S&B)

Punt van aandacht bij eventuele specifieke interventies in themaonderzoek.

- Inpassingsplannen rijk en
provincie

Beleidsdirectie/
Provincie

Nagaan bij welke prioritaire nationaal ruimtelijke belangen een inpassingsplan
nodig is (in het algemeen is een inpassingsplan meer gericht op ontwikkeling).
Ook relatie met inzet instrument proactieve aanwijzing.

- Toepassing beheersverordeningen

PBL/VI (RMD)

Zie onder ’weten’.

- Herzien WRO

XXXXXXXX

De Wro voorziet alleen nog in binnenplanse- en tijdelijke ontheffingen en
ontheffingen voor kleinschalige ontwikkelingen. Wel wordt de Wro herzien
i.h.k.v. de crisis- en herstelwet en daarin wordt de koppeling tussen
projectbesluit en bestemmingsplan zodanig versoepeld dat de (oude)
zelfstandige projectprocedure weer gaat herleven.

- Aanpassen wet- en
regelgeving
(actualiseringsprikkel)

XXXXXXXX

Wro, AMvB-ruimte en andere AMvB’s, provinciale verordeningen voorzien in
aangescherpte verplichtingen tot actualisering. Als de evaluatie van de Wro
daartoe aanleiding geeft kan een extra prikkel worden ingebouwd, bijvoorbeeld
een aanhoudingsplicht van aanvragen omgevingsvergunning bij niet actuele
plannen.

5. De politieke winst door realisatie (in eigen
ambtstermijn) van lokale wensen ontbreekt in die
gevallen; er is geen belang en je haalt veel overhoop.
6. Er treden mogelijk ruimtelijke beperkingen op
(voorbeeld: gemeenten willen de zoneringen niet altijd
borgen of interpreteren deze ruim, om meer
bouwcapaciteit te verkrijgen).
Wet en regelgeving

1. Onder de WRO ontbrak de noodzaak voor
actualisering door het instrument vrijstelling (artikel
19). Hiervan is door gemeenten veel gebruik gemaakt.
2. Er ontbreekt een herzieningsplicht bij nieuw
nationaal ruimtelijk beleid.
3. Gemeenten starten pas met actualiseren als
AMvB-ruimte en provinciale verordening is vastgesteld.

4

Toezicht en sancties 1. Ontbreken van sancties voor het niet actualiseren
van bestemmingsplannen (WRO/Wro).
2. Afname VI-onderzoeken.

- Interbestuurlijk toezicht

VI (RMD)/
provincie

Themaonderzoeken kunnen leiden tot specifieke interventies. Spaarzaam
inzetten vanwege afbouw IBT.

- Monitoring en publiciteit

VI (RMD)

De resultaten van de brede monitor die in 2010 wordt uitgevoerd publiceren.

- Thematisch onderzoek

VI (RMD)

Op de geprioriteerde belangen wordt vanuit stelselverantwoordelijkheid
thematisch onderzoek verricht. Dit heeft tot doel om te toetsen of ruimtelijke
plannen ook feitelijk ruimte bieden aan met het belang strijdige
ontwikkelingen. Hierin kan worden samengewerkt met andere rijksinspecties.

- Proactieve aanwijzing

VI (S&B)

Toepassingsbeleid ontwikkelen of en in welke gevallen dit instrument wordt
ingezet. De AMvB-ruimte geeft op zichzelf ook een aanwijzing. Van de
mogelijkheid een generieke toepassing te geven aan een voorbereidingsbesluit
op grond van dit besluit wordt geen gebruik gemaakt, vanwege de kans op
planschadeclaims. Een pro-actieve aanwijzing heeft het voordeel dat hieraan
een voorbereidingsbesluit kan worden verbonden voor die specifieke situatie.

Sanctiebepaling Wro
uitbreiden

VI-RMD

I.h.k.v. evaluatie Wro onderzoeken of er aanvullende sancties/prikkels nodig
zijn om gemeenten aan te zetten tot actualisering. Hierbij ook specifiek kijken
naar laagdynamische gebieden, omdat legessanctie daar mogelijk weinig effect
heeft.

Beleidsdirectie

Net als voor handhaving, kan in de Wro een bepaling worden opgenomen die
aansluit de gedachte van horizontaal toezicht, door gebruik te maken van de
verantwoordelijkheidsverdeling tussen college en raad op basis van het duale
stelsel .
Het college maakt jaarlijks haar voornemens tot actualisatie van het ruimtelijk
beleid bekend en legt daarover in het daaropvolgende jaar verantwoording af.

-

- Horizontaal toezicht
stimuleren

-

Verantwoording besteding
gelden uit gemeentefonds

Beleidsdirectie
De uitkeringen voor taken op grond van de Wro zijn nu niet geoormerkt.
Als dit wel het geval is kan over de besteding daarvan verantwoording worden
gevraagd.

5

Interventieaanpak handhaving bestemmingsplannen
Prioritaire Nationaal ruimtelijke belangen (risico)
2 Verbetering Basiskwaliteit Hoofdinfrastructuur
3 Ontwikkeling Schiphol 2030
10a Ruimte voor de Rivier
10b Kust en Noordzee
13 EHS-, VHR-, NBW-gebieden
17 Rijksbufferzones
21 Recreatieve voorzieningen (recreatiewoningen) 40 PKB Structuurschema buisleidingen
Categorie
Verklaring
Weten

Verklaringen
geclusterd
Onbekendheid met
regels, risico’s,
noodzaak en
strijdigheden

Verklaringen gedetailleerd

Interventieopties

1.

Voorlichting

Gemeenten zijn niet op de hoogte van de risico’s
van niet handhavend optreden.

2. Gemeenten hebben ten onrechte de perceptie dat
er geen strijdigheden zijn. Veel gemeenten hanteren het
piepsysteem. Noodzaak tot toezicht/handhaving wordt
afhankelijk gesteld van klachten en signalen.

Acties

Opmerkingen

- Handreiking met tips en
praktijkvoorbeelden van
mogelijke effecten

VI (RMD)
/VNG

VI-Noord heeft in 2006 toolkit verrommeling gepubliceerd. Staat op VROMen VNG-website. Ander voorbeeld: handreiking onrechtmatige bewoning
recreatiewoningen.

- Gebiedsgerichte aanpak
stimuleren

VI (RMD+ RAM)

Het gaat er om dat burgers en belangengroeperingenhebbenden
(stakeholders) strijdigheden onderkennen en signaleren bij gemeenten.
Hiervoor is het van belang dat zij beschikken over de ruimtelijke regels
(digitalisering bestemmingsplannen). Verder is het een taak van gemeenten
zelf dit te organiseren. VI kan dit als aandachtspunt meenemen bij eventuele
specifieke interventies n.a.v. themaonderzoeken of via regionaal acc.man.
Verder kan worden gedacht aan publicatie van een goed voorbeeld in een
vakblad en in de handreiking, Ten slotte kan verspreiding van informatie
over nationaal ruimtelijke belangen aan gebruikers (burgers, bedrijven,
organisaties) in het betreffende gebied naleving stimuleren.

- Jurisprudentie verspreiden

XXXXXXXX

Er is in 2006 door Kluwer een handboek met jurisprudentie over
bestuursrechtelijke handhaving uitgebracht, die aan alle gemeenten is
toegestuurd.

3. Geen sociale controle doordat burgers niet weten
wat mag bij vigerende bestemmingsplannen.
4. Als gemeenten niet weten wat het effect is van
handhaving, omdat dit effect indirect of abstract is, dan
zal dit een negatief effect hebben op de handhavingsinzet.
Gemeenten handhaven ook niet het rijksbelang, maar de
voorschriften van het bestemmingsplan zelf. Handhaving
van bestemmingsplannen wordt vaak niet structureel
aangepakt maar ad hoc ingevuld. Hierdoor ontbreekt
inzicht in strijdigheden.
5. Door het ontbreken van actief toezicht komen
overtredingen niet aan het licht. Gemeenten hebben geen
zicht meer op illegale situaties.
6. Een gemeente is in belangrijke mate afhankelijk
van stakeholders, die belangen hebben in het betreffende
gebied en de gemeente in kennis stellen van de met het
bestemmingsplan strijdige activiteiten.
Onvoldoende kennis 1. Onvoldoende kennis over mogelijkheden om alsnog te
van handhavingskunnen optreden na lange termijn.
mogelijkheden

6

Kunnen

Capaciteitsproblemen

1. Gemeenten kunnen niet aan gekwalificeerd
personeel komen, met name de kleine gemeenten.

- Kwaliteitscriteria
transitieprogramma

Provincies

Toezicht en handhaving van bestemmingsplannen valt onder de reikwijdte
van de kwaliteitscriteria (rechtstreekse verboden). Voor
capaciteitsknelpunten zijn de criteria voor Kritieke massa relevant. Nulmeting
begin 2010. Eind 2010 moeten criteria in gemeentelijke organisaties zijn
geïmplementeerd.

- RUD’s of andere
samenwerkingsverbanden
- Plantoetsing VI

Provincies

Als gemeenten niet aan de kwaliteitscriteria kunnen voldoen zal opschaling
een logisch gevolg zijn.
Toets op toepassing standaardvoorschriften overgangsbepalingen Wro in
bestemmingsplannen.

- Interventies onderdeel
actualisering
bestemmingsplannen

Divers

Zie overzicht “interventies actualiseren bestemmingsplannen”.
(De scope voor handhaven zijn die gemeenten die wel actuele
bestemmingsplannen hebben).

- Toezien op uitvoering
retrospectieve toets bij nieuwe
bestemmingsplannen

VI (BRR)

In selectieve toetslijst en VI-handleiding plantoetsing opnemen dat getoetst
wordt op aanwezigheid retrospectieve toets en handhavingsparagraaf.

- Standaardvoorschriften Wro
ook op bestaande plannen van
kracht laten zijn

Beleidsdirectie

Dit vergt een aanpassing van e.d. wro. Voorkomt legalisering van
strijdigheden door te ruimte formulering van overgangsbepalingen.

2. Bij kleine gemeenten waar geen functiescheiding is
doorgevoerd staat het toezicht onder tijdsdruk van de
vergunningverleningstaken.

Ruimte in oude
bestemmingsplannen

1. Overgangsbepalingen of gedogen laten handhavend
optreden niet meer toe.
2. Onduidelijke of ontbrekende normstelling in met
name oude bestemmingsplannen.

VI (BRR)

7

Willen
(toezicht en
handhaving)

Kosten/baten

1. Kosten van toezicht zijn hoog. Economische of
individuele belangen prevaleren.

Kostenreductie
- Stimuleringssubsidies,
verhogen bijdrage
gemeentefonds

XXXXXXXX

Taken worden in medebewind uitgevoerd. Hierdoor al uitkering via
gemeentefonds (niet geoormerkt).

- Toepassen bestuurlijke boete

Beleidsdirectie

Het kunnen toepassen van een bestuurlijke boete compenseert in enige mate
de kosten en werkt preventieverhogend.

- Schaalvergroting/ uitbesteding

Provincies
VI-RMD

Ook hier geldt dat schaalvergroting een kostendrukkend effect kan hebben.
Schaalvergroting is noodzakelijk als niet kan worden voldaan aan
kwaliteitscriteria. Ook kan de gemeente uit het oogpunt van kostenbesparing
vrijwillig kiezen voor uitbesteding van toezichtstaken aan andere publieke of
zelfs private toezichtshouders.

1. Gemeente vindt dat niet zij maar een andere
instantie verantwoordelijk is voor de handhaving.

- Kwaliteitscriteria

Provincies

Gemeenten zijn o.g.v. de procescriteria verplicht afspraken te maken over
gevallen waarin meerdere organisaties tegelijkertijd handhavingsbevoegd
zijn.

1. Gemeenten zien niet de risico’s als gevolg van geen
toezicht optreden met als gevolg een lage prioriteit.

Draagvlak scheppen

2. Legaliseren overtreding is goedkoper/ makkelijker
dan kostbare handhavingsprocedures, waar ook geen leges
tegenover staan.
3. Angst om “onderuit” te gaan bij de bestuursrechter
of voor lange procedures.
4. Als een gemeente een gebied wil ontwikkelen wordt wel
ingezet op handhaving ter voorkoming van legalisering
illegale situaties of hoge kosten later.
5. Handhaven leidt tot een ongewenst neveneffect
zoals “ondergronds gedrag”.
Onduidelijke
verantwoordelijkheidsverdeling
Acceptatie
beleidsdoel

- Handreiking met
praktijkvoorbeelden van
mogelijke effecten

VI (RMD+RAM)

Zie onder ‘weten’.

2. Strijdige belangen; de eigen belangen, waaronder de
economische wegen zwaarder.
3. Gemeenten onderschrijven niet de noodzaak van het
beleidsdoel waarvoor handhavend optreden nodig is.

- Draagvlak scheppen via
raadscommissies

VI (RAM)

Na gemeenteraadsverkiezingen voorlichtingsronde houden voor nieuwe
raadscommissies/gemeenteraden.

- Kwaliteitscriteria
transitieprogramma

Provincies

Voor veel kleinere gemeenten zal gelden dat niet kan worden voldaan aan de
kwaliteitscriteria. Taken zullen in dat geval worden ondergebracht in een
RUD of een ander samenwerkingsverband. Hierdoor staat (mits
gemandateerd voor handhavingsbesluiten) het bestuur meer op afstand.
Ook de kwaliteitscriteria zelf (procescriteria) moeten bijdragen aan meer
controle op het handhavingsproces binnen gemeenten.

4. De baten zijn verder niet altijd concreet en zichtbaar voor
de eigen burgers, zeker als het gaat om nationaal
ruimtelijke belangen. Veel gemeenten voeren dan ook
toezicht en handhaving uit vanuit een dienstverlenende
optiek, dus bij klachten ingegeven door eigen belangen.

Bestuurscultuur
(cliëntisme),
electoraal belang

1. In electoraal opzicht geen populaire handelswijze
bestuurders willen burgers vaak ter wille zijn
(cliëntisme, cultuur). Te kleine afstand tussen
bestuurder en burger in met name kleine
gemeenten. Electorale overwegingen.
2. Het niet prioriteren van toezicht en handhaving hangt vaak
samen met de opvatting dat handhaving niet “scoort”; het
doet afbreuk aan het imago van bestuurders/de gemeente.
3. Electorale belangen spelen een rol in kleinere gemeenten
bij de keuze te handhaven.

- Verstevigen rol gemeenteraden XXXXXXX

Een andere bijdrage aan de sturing van de gemeentelijke
handhavingsprocessen komt voort uit de verplichting in de Wro voor het
college, om jaarlijkse inzage in beleidsvoornemens handhaving en de
resultaten van de uitvoering ervan.

8

Toezicht en sancties 1. Er is geen sanctie op niet handhaven.
2. 2e lijnstoezicht en publiciteit door VI heeft bijgedragen aan
actievere handhaving.

- Monitoring
handhavingsjaarverslagen en
werking horizontaal toezicht

VI (RMD)

De resultaten kunnen worden gepubliceerd.

- Kwaliteitscriteria
transitieprogramma

Provincies

Als gemeenten voldoen aan deze criteria kan er op worden vertrouwd dat
deze taken naar behoren worden uitgevoerd. Nadere uitwerking moet nog
plaatsvinden of en welke inzet van de VI wordt gevraagd om gemeenten aan
het vereiste niveau te kunnen laten voldoen.

- Interbestuurlijk toezicht

VI (RMD)

Optie bij themaonderzoeken. Spaarzaam inzetten vanwege de afbouw van
het IBT.

- CdK

Provincies

In extreme gevallen, waarbij sprake is van taakverwaarlozing, kan de CdK
worden gevraagd te interveniëren op basis van de gemeentewet. Geen
structurele maar ad hoc interventie.

- Thematisch onderzoek

VI (RMD)

Op de geprioriteerde belangen wordt vanuit stelselverantwoordelijkheid
thematisch onderzoek verricht Dit heeft tot doel om te toetsen of de feitelijke
situatie overeenstemt met het bestemmingsplan en dieper in te gaan op de
gemeentelijke handhavingspraktijk. Hierin kan worden samengewerkt met
andere rijksinspecties.

- Verzoeken tot handhaving, in
de plaatsstelling minister

VI (S&B)

Beleid ontwikkelen in welke gevallen deze instrumenten worden ingezet.

- Ontwikkelen sanctie
instrument

Beleid

Niet handhaven van bestemmingsplannen betreft vaak kleinere
strijdigheden. De op grond van de Wro beschikbare instrumenten zijn vaak
zwaar als een gemeente zich weigerachtig toont. Een sanctie instrument
ontbreekt zelfs. Een (inter)bestuurlijke boete zou mogelijk een passend
instrument kunnen zijn.
Toelichting VI S&B (Bart Snel): Het is uitdrukkelijk de bedoeling dat het
sanctieinstrumentarium dat na 2012 nog ter beschikking staat, niet alleen bij
algehele taakverwaarlozing maar ook in individuele gevallen wordt ingezet.
Een eerder idee om voor individuele gevallen als instrument de last onder
dwangsom te introduceren is hierdoor gesneuveld.

9