Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

535
Vragen van de leden Van Nispen (SP), Buitenweg (GroenLinks) en
Groothuizen (D66) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over het sluiten
van woningen op grond van de Wet Damocles (ingezonden 27 september
2018).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
6 november 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019,
nr. 387.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Drie maanden uit huis gezet om
veertien gram wiet»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u per jaar uiteenzetten hoeveel woningen door burgemeesters gesloten
zijn in de afgelopen 10 jaar op grond van artikel 13b Opiumwet?
Antwoord 2
Ik beschik niet over deze gegevens. De bevoegdheid om woningen op grond
van artikel 13b van de Opiumwet te sluiten is een bevoegdheid van de
burgemeester en dus een lokale aangelegenheid. Ik verwijs verder naar het
antwoord op vraag 3.
Vraag 3
Kunt u uiteenzetten hoeveel sluitingsbesluiten van burgemeesters op grond
van artikel 13b Opiumwet door de (voorzieningen)rechter ongedaan zijn
gemaakt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De enige cijfers, waarover ik op dit moment beschik, komen uit het onderzoek
naar uitspraken van rechtbanken over artikel 13b Opiumwet in de periode
2008–2016 van promovenda Michelle Bruijn. Uit haar onderzoek blijkt dat de

1

ah-tk-20182019-535
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/09/24/drie-maanden-uit-huis-gezet-om-14-gram-wiet-a1757718
d.d. 25-09-2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

rechtbank in 30% van de gepubliceerde uitspraken het beroep tegen de
sluiting gegrond heeft verklaard. Naar aanleiding van dit onderzoek heeft de
Tweede Kamer de motie-Buitenweg/Van Nispen2 aanvaard. Hierin wordt de
regering verzocht het gebruik van de bestuurlijke sluitingsbevoegdheid te
monitoren, uitspraken van de rechter hierover te analyseren en de Kamer
hierover driejaarlijks te informeren. Zoals u weet, zal de regering deze motie
uitvoeren. Die uitvoering zal naar verwachting ook aanvullende gegevens
opleveren over aantallen geschorste of vernietigde sluitingsbesluiten.
Vraag 4
Wordt volgens u artikel 13b Opiumwet nog wel toegepast op de manier zoals
die door de wetgever oorspronkelijk bedoeld was? Zo ja, kunt u dit nader
onderbouwen? Zo nee, wat gaat u hieraan doen?
Antwoord 4
In de toelichting van het huidige artikel 13b van de Opiumwet3 heeft de
regering aangegeven dat de burgemeester bij de toepassing van diens
bevoegdheid tot oplegging van een last onder bestuursdwang de eisen van
proportionaliteit en subsidiariteit in acht moet nemen. Doorgaans hanteren
burgemeesters een stappenplan voor het optreden tegen productie van of
handel in drugs vanuit woningen en andere panden. Het is aan de rechter om
te beoordelen of de burgemeester in redelijkheid van zijn sluitingsbevoegdheid gebruik heeft kunnen maken en, zo ja, of de wijze waarop de bevoegdheid is toegepast evenredig is.
Ik verwijs verder naar de memorie van antwoord bij het wetsvoorstel tot
wijziging van de Opiumwet wat ik op 31 oktober jl. naar de Eerste Kamer heb
verzonden.4 Daar merk ik op dat de toepassing en jurisprudentie over artikel
13b inderdaad ruimer lijken dan de oorspronkelijke bedoeling van de
wetgever en verklaar ik dat verschil door te wijzen op de grote schaal waarop
woningen tegenwoordig worden gebruikt voor drugsproductie en -handel. De
bedoeling van de wetgever, zoals blijkend uit de geschiedenis van totstandkoming van de wet, is niet de enige factor die door de rechter wordt betrokken
bij zijn uitleg van de wettekst. Zo kent de rechter ook gewicht toe aan de
wettekst zelf, aan de manier waarop bestuursorganen hun door de wet
gegeven bevoegdheid toepassen en aan maatschappelijke ontwikkelingen die
zich hebben voorgedaan sinds de totstandkoming van de wet.
Vraag 5
Herinnert u zich uw toezegging tijdens het debat over de Wijziging van de
Opiumwet (verruiming sluitingsbevoegdheid) dat u graag zou willen
bijdragen aan de informatievoorziening aan gemeenten over de mogelijkheid
tot het sluiten van panden?5 Wat is hiervan de stand van zaken? Is inmiddels
een uniform beleid ontwikkeld of verschilt het gebruik van de mogelijkheid
tot het sluiten van woningen nog steeds aanzienlijk per gemeente?
Antwoord 5
Tijdens het debat over de wijziging van de Opiumwet heb ik toegezegd om
nog eens te kijken of de casuïstiek voldoende verankerd is en voldoende
wordt aangereikt. In overleg met gemeenten wordt nu een communicatietraject gestart om de casuïstiek onder de aandacht van burgemeesters te
brengen.
Dat traject heeft niet tot doel om uniform beleid te ontwikkelen. De casuïstiek
kan ook per gemeente verschillen. Hoe dan ook is het inherent aan de keuze
van de wetgever voor een bevoegdheid van de burgemeester dat er
verschillen zullen blijven bestaan tussen gemeenten.
Vraag 6
Snapt u dat veel mensen de sluiting van een woning als straf ervaren en niet
zozeer als een bestuurlijke maatregel? Vindt u dit wenselijk?

2

Kamerstukken II 2017/18, 34 763, nr. 10
Kamerstukken II 2005/06, 30 515, nr. 3
4
Kamerstukken I 2018/19, 34 763, B, par. 2, laatste vraag
5
Kamerstuk 34 763.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 6
De sluiting van een pand, met name wanneer dit een woning betreft, is een
ingrijpende maatregel. De opgelegde maatregel is echter niet bedoeld als
straf, maar om overtreding van de Opiumwet te beëindigen en herhaling
daarvan te voorkomen. De burgemeester zal bij het opleggen van de
maatregel zich rekenschap geven van de gevolgen voor belanghebbenden.
Doet hij dat onvoldoende, dan kan de voorzieningenrechter het besluit
schorsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3