Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

27 863

Betalingsverkeer

Nr. 108

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 december 2022
Hierbij bied ik uw Kamer het eindrapport van het onderzoek naar
remittances (geldoverboekingen) vanuit Nederland aan, uitgevoerd door
Andersson Elffers Felix en het Verwey-Jonker Instituut. In deze brief geef
ik een korte samenvatting van de conclusies en licht ik toe hoe ik vervolg
geef aan de belangrijkste aanbevelingen uit dit onderzoek. Hiermee geef ik
uitvoering aan de motie van het voormalig lid van uw Kamer Bouali (D66)
van 8 december 2020 waarin de regering wordt verzocht te onderzoeken
hoe de transactiekosten van remittances in Nederland verlaagd kunnen
worden en toegang tot formele financiële dienstverlening voor migranten
kan worden verbeterd.1
Aanleiding en context evaluatie
De motie van het voormalig lid van uw Kamer Bouali (D66) van
8 december 2020 constateert dat migranten uit lage- en middeninkomenslanden jaarlijks geld naar hun land van herkomst sturen met een
gezamenlijke waarde van ruim drie keer de wereldwijde uitgaven aan
ontwikkelingssamenwerking. Deze internationale geldoverboekingen
worden remittances genoemd. Remittances zijn vaak bedoeld om familie
en vrienden financieel te steunen in het land van herkomst. Hiervoor
kunnen mensen gebruik maken van bijvoorbeeld geldtransactiekantoren,
banken en online apps voor remittances. Ook wordt geconstateerd dat de
transactiekosten van deze remittances vaak hoog oplopen, waardoor een
deel van de migranten het geld niet of via informele kanalen verstuurt. Ik
heb Andersson Elffers Felix en het Verwey-Jonker Instituut de opdracht
gegeven om een onderzoek te doen naar de markt van remittances in
Nederland en de punten die genoemd worden in de motie hierin te
betrekken.
De hoofdvraag voor het onderzoek luidde: «Hoe kunnen belemmeringen
bij remittances worden verminderd en toegang tot financiële dienstver1

kst-27863-108
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 35 570 XVII, nr. 31.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 863, nr. 108

1

lening aan migranten worden verbeterd?» De onderzoekers hebben eerst
de huidige Nederlandse markt voor remittances in kaart gebracht waarna
de ervaringen van gebruikers zijn opgehaald. Voor de verkenning van de
Nederlandse markt hebben de onderzoekers interviews gehouden met
betrokken organisaties op het gebied van remittances. Daarbij zijn onder
andere individuele geldtransactiekantoren, de Nederlandse Vereniging
van Geldtransactiekantoren, toezichthouders en beleidsmakers geïnterviewd. Voor de ervaringen van gebruikers hebben de onderzoekers
sleutelpersonen uit migrantengemeenschappen gesproken en focusgroepen gehouden. Ook is gekeken naar beleid en wetgeving, eerdere
onderzoeken, gegevens van CBS, De Nederlandsche Bank (DNB) en de
Wereldbank en naar de aanpak in andere Europese landen. In de volgende
hoofdstukken ga ik in op de conclusies en aanbevelingen uit het rapport.
Conclusies rapport
In dit gedeelte bespreek ik de belangrijkste conclusies uit het rapport. Voor
de leesbaarheid heb ik de conclusies onderverdeeld in de thema’s de
remittances markt, ervaring van gebruikers, wet- en regelgeving, apps en
toekomstbeeld.
Remittances markt
Uit het onderzoek komt naar voren dat de transactiekosten voor remittances vanuit Nederland rond het Europees gemiddelde liggen, maar
boven de internationale streefnormen van de Verenigde Naties. De
streefnormen van de Verenigde Naties worden uitgewerkt in de Sustainable Development Goals (SDG’s) en behelzen het doel om wereldwijd de
transactiekosten voor geldovermakingen door migranten terug te dringen
tot minder dan 3% en dat er geen corridors2 meer zijn met transactiekosten hoger dan 5%.3 De onderzoekers concluderen dat het vanwege
inconsistente data moeilijk te zeggen is of Nederland slechter of beter
scoort dan andere landen. Een andere belangrijke bevinding is dat de
transactiekosten tot stand komen op de vrije markt en dat de uiteenlopende transactiekosten ontstaan door verschillen in vraag en aanbod bij
bepaalde corridors. De invloed van Nederlandse wet- en regelgeving op
de hoogte van de transactiekosten is volgens de onderzoekers beperkt.
Verder komt naar voren dat er richting fragiele staten weinig bruikbare
formele kanalen beschikbaar zijn voor migranten. Het gaat dan om
ontvangende landen zoals Somalië, Afghanistan en Eritrea. Deze landen
hebben een zwakke financiële infrastructuur en daardoor hebben veel
ontvangers geen bankrekening. Ook kan het onveilig zijn om remittances
op te halen bij een fysiek kantoor, wat vaak ver weg is, en bestaat er een
verhoogd risico op witwassen en terrorismefinanciering.
Ervaring van gebruikers
Uit het onderzoek komt naar voren dat mensen met een migratieachtergrond de markt voor remittances in grote lijnen als toereikend ervaren. Er
is sprake van een uitgebreide markt met keuzemogelijkheden via welk
kanaal en welke aanbieder ze de remittances willen versturen. Er zijn geen
wijdverspreide misstanden naar voren gekomen of signalen van fundamenteel marktfalen. De markt kent ook voldoende innovatie. Mensen met
een migratieachtergrond hebben bijvoorbeeld de mogelijkheid om online
apps te gebruiken om geld te versturen.

2
3

Met een corridor worden de geldoverboekingen tussen twee specifieke landen bedoeld.
Zie https://sdgs.un.org/goals/goal10.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 863, nr. 108

2

Verder concluderen de onderzoekers dat voor kwetsbare mensen met een
migratieachtergrond het niet altijd makkelijk is om remittances te
versturen. Dit heeft vaak te maken met het hebben van een taalachterstand en beperkte digitale vaardigheden of de zwakke financiële infrastructuur in het ontvangende land
Wet- en regelgeving
Remittances vallen onder wet- en regelgeving voor betaaldienstverleners.
Deze regelgeving vindt grotendeels zijn oorsprong op Europees niveau.
De Payment Services Directive (PSD2) en Directive on Anti-money
Laundering and Terrorist Financing (AMLD5) zijn de belangrijkste
EU-richtlijnen die remittances inkaderen. In Nederland zijn deze richtlijnen
geïmplementeerd in de Wet op het financieel toezicht (Wft) en de Wet ter
voorkoming van witwassen en het financieren van terrorisme (Wwft).
Een belangrijke bevinding van het rapport is dat het wettelijk stelsel in
Nederland robuust is en dat banken, geldtransactiekantoren en overheden
in grote lijnen tevreden zijn met het stelsel van wet- en regelgeving. Het
wettelijk stelsel wordt als duidelijk ervaren en het voldoet in alle opzichten
aan de Europese eisen. Zowel aanbieders als toezichthouders werken
volgens de onderzoekers steeds professioneler. Zij constateren echter ook
dat een risico bestaat op overcompliance (overmatige naleving van
regelgeving). Dit heeft volgens de onderzoekers onder andere te maken
met de reële risico’s op witwassen en financiering van terrorisme bij
remittances. Ook hebben volgens het onderzoek verschillende geïnterviewden aangegeven dat het beeld is dat de financiële sector de
afgelopen jaren als geheel risicoaverser is geworden. Bij specifiek de
remittances sector speelt ook dat internationale geldtransfers een
potentieel extra risico op witwassen en terrorismefinanciering bevatten.
Dit heeft ook de aandacht van de Financial Stability Board (FSB).4
Apps en toekomstbeeld
De onderzoekers hebben ook gekeken naar innovatie in de markt voor
remittances. De belangrijkste aanbieders in de remittances markt zijn op
dit moment de geldtransactiekantoren. Uit het onderzoek komt daarnaast
naar voren dat online apps voor remittances snel in opkomst zijn, en zelfs
informele kanalen verdrijven. Deze apps worden als gebruiksvriendelijk,
veilig en relatief privacy vriendelijk door ontvangers ervaren. Daarom
wordt in de toekomst ook een verdere toename van online kanalen
verwacht. De snelle opkomst van deze apps wijst erop dat er voldoende
innovatie in de markt is. Deze apps moeten voldoen aan PSD2 regelgeving.5 Een belemmering bij online dienstverlening via apps is dat
mensen niet altijd beschikken over een benodigde creditcard of laaggeletterd zijn.
Aanbevelingen en vervolgstappen
In dit gedeelte ga ik in op de aanbevelingen van het rapport. Voor de
leesbaarheid heb ik de verschillende aanbevelingen onderverdeeld in de
thema’s wet- en regelgeving, internationaal en beleidsontwikkeling.

4
5

Zie bijvoorbeeld https://www.fsb.org/wp-content/uploads/P131221–1.pdf.
PSD2 regelgeving bevat het geheel aan wet- en regelgeving voor betaaldienstverleners
(waaronder het verbod op discriminatie van betaaldienstverleners door banken) en het
toezichtkader en de vergunningplicht voor geldtransferkantoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 863, nr. 108

3

Wet- en regelgeving
Maak het gemakkelijker om toe te treden tot de markt.
Uit het onderzoek blijkt dat gebruikers van remittances vinden dat er voor
de meeste landen die relevant zijn voor deze doelgroep voldoende
aanbod in de markt is. Verder laat het onderzoek zien dat het aantal
agenten van geldtransactiekantoren toeneemt en ook dat online apps voor
remittances in opkomst zijn Dit zie ik als een positieve ontwikkeling van
het aanbod in de markt voor remittances. Ik vind het belangrijk dat er een
divers aanbod van financiële dienstverleners is en blijft voor de
consument, ook op de markt voor remittances. Het moet ook voor
kwetsbare groepen mogelijk zijn om remittances te versturen.
Uit het onderzoek komt ook naar voren dat er nauwelijks nieuwe
vergunningsaanvragen zijn geweest van nieuwe partijen in Nederland. De
bovengenoemde toename is vooral te danken aan partijen met een
vergunning in een andere lidstaat. Om te zorgen dat de markt goed
functioneert en om innovatie in de financiële sector te bevorderen, kijk ik
samen met DNB voortdurend naar de toetredingsregels voor nieuwe
partijen. Met bijvoorbeeld het FinTech-actieplan zet ik erop in om
Nederland een vruchtbare bodem te laten zijn voor een bloeiende
FinTech-sector. Hierbij kijk ik ook naar de barrières voor toetreding van
nieuwe, innovatieve partijen tot de FinTech-sector. Het komend halfjaar
laat ik opnieuw onderzoek doen naar de FinTech-sector in Nederland,
waarna mogelijk herijking van het FinTech-actieplan zal plaatsvinden. In
dit onderzoek wordt ook gekeken naar partijen die actief zijn op de
remittances markt. Ik verwacht uw Kamer begin 2023 de resultaten van dit
onderzoek aan te bieden.
Daarnaast is een aanbeveling van de onderzoekers om te onderzoeken of
nieuwe toetreders tot de remittances markt financieel kunnen worden
ontzien, door DNB de eerste jaren geen toezichtkosten in rekening te laten
brengen. Gezien de bevinding dat er voldoende aanbod is in de markt en
er een toename te zien is van bijvoorbeeld de online apps voor remittances, vind ik het niet wenselijk om in de huidige bekostigingssystematiek, waarbij de sector het toezicht betaalt, een uitzondering te maken
voor beginnende partijen. De bekostigingssystematiek houdt rekening
met de draagkracht voor ondertoezichtstaande instellingen. Het toegerekende bedrag is afhankelijk van de draagkracht van de instellingen. De
toezichtkosten zijn daarmee proportioneel. Voor betaalinstellingen geldt
dat de toezichtkosten afhankelijk zijn van de provisie-inkomsten.
Heb oog voor het risico op overcompliance
Uit het onderzoek komt niet naar voren dat er sprake is van overcompliance door aanbieders van remittances of banken, vanwege de
toegenomen aandacht voor de Wwft, maar het rapport geeft wel aan dat
het risico bestaat dat dit kan plaatsvinden. Ik vind het belangrijk dat er een
goede balans is tussen het beperken van de risico’s en goede toegang tot
diensten in het betalingsverkeer.
De onderzoekers beschrijven ook de inherente risico’s die verbonden zijn
aan remittances. De Wwft verplicht instellingen onder andere tot het
verrichten van cliëntenonderzoek. Deze verplichting dient ertoe te
voorkomen dat de dienstverlening van een Wwft-instelling wordt gebruikt
voor witwassen of terrorismefinanciering en houdt in dat
Wwft-instellingen bepaalde cliëntenonderzoeksmaatregelen dienen te
treffen. Die maatregelen moeten zijn afgestemd op het risico op
witwassen of terrorismefinanciering. In gevallen waarin die risico’s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 863, nr. 108

4

verhoogd zijn, moet een Wwft-instelling verscherpt cliëntenonderzoek
verrichten, dat wil zeggen dat de instelling aanvullende cliëntenonderzoeksmaatregelen moet treffen. Omdat het risico van geval tot geval
verschilt, vereist de Wwft een risicogebaseerde benadering: het is aan de
bank om het cliëntenonderzoek af te stemmen op de risicogevoeligheid
voor witwassen of financiering van terrorisme van het type cliënt,
zakelijke relatie, product of transactie. Remittances worden vaak in
contanten aangeleverd. Bedrijven waar veel geldverkeer in contanten
plaatsvindt leveren een potentieel hoger witwasrisico op.6 Maar het feit
dat er sprake is van een witwasrisico betekent niet dat dienstverlening aan
bepaalde klantgroepen bij voorbaat geweigerd mag worden. In de
beleidsagenda aanpak witwassen heb ik daarom het borgen van toegang
tot het betalingsverkeer als prioriteit gesteld.7 Gezien het grensoverschrijdende karakter van remittances vind ik het belangrijk dat er ook op
internationaal niveau aandacht is voor de uitwerking van wet- en
regelgeving ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering op
deze partijen. Nederland zal daarom binnen de Financial Action Task Force
(FATF) inzetten op meer aandacht voor de onbedoelde gevolgen van deze
regelgeving.
Stimuleer dat banken geldtransactiekantoren faciliteren.
De onderzoekers concluderen dat er belemmeringen kunnen ontstaan als
banken niet bereid zijn om diensten aan geldtransactiekantoren te
faciliteren. Zij bevelen daarom aan om gesprekken tussen banken en
geldtransactiekantoren te begeleiden en waar nodig te organiseren als de
partijen er onderling niet uitkomen. Het is belangrijk dat elke klant, die een
te mitigeren witwasrisico oplevert, toegang heeft tot het betalingsverkeer.
Graag verwijs ik naar de beleidsagenda aanpak witwassen, waarin ik heb
aangegeven dat ik met banken en toezichthouders in gesprek zal treden
om breed te kijken naar eventuele uitsluiting van klantengroepen, zodat
duidelijk wordt of klantengroepen bij geen enkele bank terecht kunnen en
welke oplossing hiervoor nodig is. Hierbij zal ik kijken of en welke
randvoorwaarden gesteld kunnen worden om de toegang tot het
betalingsverkeer te borgen. Ik zal ook in gesprek gaan met de Vereniging
van Nederlandse Geldtransactiekantoren om te bezien of geldtransactiekantoren in algemene zin problemen ervaren bij het openen of behouden
van een betaalrekening.
Het onderzoek beveelt verder aan om partijen te blijven wijzen op loketten
waar zij mededingingsproblemen kunnen melden bij de toezichthouder.
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op de toegang tot
het betalingsverkeer in het kader van PSD2 regelgeving. Hierbij moedig ik
daarom geldtransactiekantoren aan om problemen met toegang tot het
betalingsverkeer te melden bij de ACM.
Internationaal
Ga na in hoeverre ontwikkelingsbeleid remittances kan faciliteren
Uit het onderzoek blijkt dat er knelpunten rond remittances in ontwikkelingslanden liggen. Gezien het sterke internationale karakter, sluit
Nederland aan bij internationale doelstellingen om belemmeringen bij
remittances te verlagen. De SDG’s van de Verenigde Naties behelzen
onder meer het doel om wereldwijd de transactiekosten voor geldovermakingen door migranten terug te dringen tot minder dan 3% en dat er geen

6
7

Lijst van factoren van potentieel hoger risico uit bijlage III van de vierde anti-witwasrichtlijn.
Kamerstuk 31 477, nr. 80.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 863, nr. 108

5

corridors meer zijn met transactiekosten hoger dan 5%.8 Data over
huidige transactiekosten in Nederland zijn incompleet, maar de kosten
liggen volgens de onderzoekers momenteel rond de 4–7%. Hier zijn ook
veel verschillen tussen corridors te zien. Grensoverschrijdende betalingen
zijn ook een prioriteit van de G20. De Financial Stability Board (FSB) heeft
in opdracht van de G20 een roadmap gemaakt om de belemmeringen
rond kosten, snelheid, toegang en transparantie bij remittances te
adresseren en de voortgang te monitoren. Aan het eind van elk jaar vindt
een update plaats en wordt aan de G20 gerapporteerd over de stappen die
zijn gezet. De FSB roadmap zal de komende jaren op internationaal niveau
verder worden uitgevoerd en daarvoor blijf ik mij in internationaal
verband inzetten om de doelstelling tot het terugdringen van de transactiekosten te realiseren. Ik zal mij ook blijven inzetten om remittances
sneller, transparanter en toegankelijker te maken. Tot slot blijft in het
reguliere ontwikkelingssamenwerkingsbeleid een sterke focus bestaan op
financiële inclusie van kwetsbare groepen. Om de belemmeringen bij
internationale geldoverboekingen te verminderen vind ik het belangrijk
dat de financiële sector in ontvangende landen wordt versterkt. Nederland
ondersteunt daarom programma’s die zich richten op de verbetering van
toegang tot financiële dienstverlening in ontwikkelingslanden.9
Beleidsontwikkeling
Begeleid de opkomst van apps voor remittances
De onderzoekers doen de aanbeveling om de regels van apps zo duidelijk
mogelijk te maken, om bij de ontwikkeling van nieuw beleid apps als
uitgangspunt te gebruiken en te monitoren of er apps zijn die niet aan
wet- en regelgeving voldoen. Ik vind het positief dat uit het onderzoek
blijkt dat gebruikers online apps voor remittances als snel en gebruiksvriendelijk ervaren. Het is daarom ook positief dat dankzij innovatie in de
sector de apps in opkomst zijn. Wel ervaren sommige gebruikers
belemmeringen bij het gebruik van apps, bijvoorbeeld omdat ze laaggeletterd zijn of geen credit card hebben.
Volgens DNB zijn er op dit moment al veel toetreders en spelers via apps
actief in Nederland. Veel van deze apps zijn instellingen die geen
vergunning hebben in Nederland, maar in een andere lidstaat. Het
toezicht is belegd bij de toezichthouder in de lidstaat waar de instelling is
gevestigd. DNB houdt als toezichthouder van de lidstaat van ontvangst
(«host supervisor») alleen integriteitstoezicht op betaaldienstagenten
(waaronder remittances partijen) of de betaaldienstagenten van partijen
die een vergunning hebben in een andere lidstaat. Bij vrije dienstverrichting berust het toezicht op de buitenlandse instelling geheel bij de
toezichthouder in de lidstaat van herkomst. Op hoofdlijnen moeten
partijen wel aan dezelfde Europese richtlijnen voldoen. Relevant in dit
kader is verder dat de apps voor remittances vanaf 2025 moeten voldoen
aan de EU Toegankelijkheidsrichtlijn Dat betekent onder andere dat deze
apps gemakkelijk te gebruiken moeten zijn voor mensen met een
beperking. Op dit moment vinden consultaties plaats over de implementatiewetsvoorstellen met betrekking tot deze EU-wetgeving.10 Ook in
Europees verband zal ik mij inzetten om remittances toegankelijker te
maken voor consumenten.

8

Zie https://sdgs.un.org/goals/goal10.
Zie https://www.nlontwikkelingssamenwerking.nl/#/results/themes/private-sector-development/
private-financial.
10
Zie https://www.internetconsultatie.nl/warenwetbesluittoegankelijkheidsvoorschriften.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 863, nr. 108

6

Maak online identificatie bij remittances gemakkelijk
De onderzoekers geven aan dat nagegaan moet worden of bij de huidige
projecten gericht op online identificatie, zoals eIDAS en iDIN, remittances
voldoende worden meegenomen. De eIDAS-verordening regelt
momenteel grensoverschrijdend elektronische identificatie van burgers en
bedrijven bij digitale transacties met overheden. Deze ziet derhalve niet op
remittances. De eIDAS-verordening wordt wel momenteel herzien11 en er
wordt beoogd om de reikwijdte te verruimen naar digitale transacties in
de private sector, waarbij ook toepassingen in de financiële sector zijn
beoogd. Het voorstel zou daarom in de toekomst ook ten goede kunnen
komen aan het Europese betalingsverkeer, maar bevindt zich momenteel
nog in de onderhandelingsfase.
Verbeter de financiële voorlichting aan migranten
Volgens de onderzoekers kan de voorlichting aan mensen met een
migratieachtergrond worden verbeterd. Ook kan volgens de onderzoekers
informatie worden ontwikkeld voor mensen die remittances willen
verzenden maar ook een uitkering ontvangen. De onderzoekers doen de
aanbeveling dat moet worden ingezet op de krachten van de gemeenschap zelf, bijvoorbeeld door samen te werken met sleutelpersonen uit de
gemeenschappen. Deze methode is ook gebruikt in dit onderzoek
Het kabinet zet in op financiële educatie voor kwetsbare groepen via
onder andere het platform Wijzer in geldzaken (WIG). Via het platform
WIG bundelen partners uit de financiële sector, de wetenschap, de
onderwijs- voorlichtings- en consumentenorganisaties hun krachten om
financiële fitheid in Nederland te bevorderen. Op de website van WIG zal
een informatiepagina komen om de consument te informeren over
internationale geldoverboekingen. De website van WIG heeft een
voorlees- en vertaalmogelijkheid om een grotere doelgroep te bereiken.
Ook via het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB) worden
knelpunten in het betalingsverkeer besproken. Om de knelpunten die
migranten ervaren bij het doen van remittances verder te bespreken wil ik
in gesprek gaan met migrantenorganisaties om te bezien waar wij kunnen
ondersteunen bij het oplossen van de knelpunten.
Uit het rapport komt naar voren dat er onder migrantengroepen angst
bestaat om te worden gekort op uitkeringen door het versturen van
remittances. Zoals in het rapport wordt benoemd biedt de Participatiewet,
die de bijstand regelt, geen aanknopingspunten voor gemeenten om te
oordelen over de besteding van bijstandsuitkeringen. Dit geldt ook voor
de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen over de besteding van het
vrij te laten bedrag. Een bijstandsuitkering is echter complementair van
karakter en bedoeld om de noodzakelijke kosten van het bestaan te
dekken. Bij een (her)beoordeling van de rechtmatigheid van een uitkering
kunnen remittances voor gemeenten daarom aanleiding zijn om na te
gaan of er naast de uitkering nog andere inkomsten zijn.
Coördineer de beleidsontwikkeling rond remittances
De onderzoekers geven aan dat remittances als een eigen beleidsterrein
gezien moeten worden met een portefeuillehouder die overkoepelend
zicht houdt op de verschillende activiteiten en samenwerkt met migrantenorganisaties. De toezichthouders en ministeries die zijn betrokken bij
dit onderwerp, kijken vanuit hun eigen verantwoordelijkheid naar
11

Zie Kamerstuk 22 112, nr. 3161.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 863, nr. 108

7

ontwikkelingen rondom remittances. DNB is, voortkomend uit de Wwft,
belast met het integriteitstoezicht op geldtransactiekantoren. De ACM
houdt toezicht op correcte naleving van PSD2 door aanbieders van
betaalsystemen en banken. Tot slot is de AFM belast met gedragstoezicht.
Ik zie op dit moment geen noodzaak voor een specifieke portefeuillehouder. Uiteraard vindt voor de beleidsontwikkeling rond remittances
afstemming plaats tussen departementen en worden ook knelpunten
geadresseerd.
Afsluitend
Het onderzoek naar de remittances markt in Nederland heeft belangrijke
inzichten opgeleverd. Het onderzoek benadrukt het sterke internationale
karakter van remittances en daarom blijf ik mij in internationale gremia
inzetten om de doelstellingen op het gebied van remittances12 te
realiseren. Ik ga hiervoor de komende periode in gesprek met partijen die
hier een bijdrage aan kunnen leveren en ik zal het belang van veilige,
snelle en toegankelijke remittances blijven benadrukken.
De Minister van Financiën,
S.A.M. Kaag

12

Transactiekosten van remittances wereldwijd terugdringen tot minder dan 3% en geen
corridors met transactiekosten hoger dan 5%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 863, nr. 108

8