Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

29 842

Biologische Landbouw

Nr. 43

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 juni 2022
Op 23 november jl. bent u geïnformeerd over certificering van verkooppunten voor de verkoop van onverpakte biologische producten
(Kamerstuk 29 842, nr. 42). Met deze brief informeer ik u over de actuele
stand van zaken van de certificering van supermarkten, kleine verkooppunten en speciaalzaken.
Certificering individuele winkels van supermarktketens
Het uitgangspunt van de Europese verordening EU 2018/848 inzake de
biologische productie en de etikettering van biologische producten is, dat
de gehele biologische keten gecertificeerd dient te zijn om het toezicht op
en betrouwbaarheid van het biologisch keurmerk te kunnen blijven
borgen. Alle individuele verkooppunten van onverpakte biologische
producten evenals verkooppunten waar bereiding plaatsvindt (zoals
afbakken van brood en het snijden en verpakken van producten), dienen
daartoe gecertificeerd te zijn. Er is overigens een uitzondering mogelijk
voor kleine verkooppunten, hierover heb ik u geïnformeerd op
23 november 2021 en u treft aan het eind van deze brief hierover meer
informatie aan.
Voor de certificering van de winkels van supermarktketens, heeft Skal
Biocontrole, na een expliciete aanwijzing van de Europese Commissie,
een certificeringstraject opgezet. Dit traject is na consultatie van de
supermarkten en verkooppunten tot stand gekomen. Uitgangspunt bij de
certificering is om de bijbehorende lasten zo laag mogelijk te houden en
deze zo eenvoudig mogelijk te kunnen doorvoeren, conform de verplichtingen van de Europese verordening. Dit is lijn met de motie van het lid
Bisschop (Kamerstuk 35 925 XIV, nr. 145).
Ook is gekeken naar invulling bij de buurlanden. Skal heeft contact gehad
met controle-instanties in België en Duitsland en met hen gesproken over
de inspectiefrequentie en -duur bij winkels onder een keten. Bij deze

kst-29842-43
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 842, nr. 43

1

landen blijken de inspecties minder vaak plaats te vinden of minder lang
te duren. De consultatie van de sector en de vergelijking met omliggende
landen hebben vervolgens geresulteerd in een – voor Nederland –
aangepaste – vereenvoudigde – certificeringsystematiek voor
supermarktketens.
Ik heb besloten dat supermarktketens een deel van de certificeringsverantwoordelijkheid over kunnen dragen van individuele winkels naar het
niveau van hoofdkantoor of distributiecentrum. Daartoe moet een
addendum worden ondertekend. Indien een keten daartoe besluit, hoeft
jaarlijks niet 100%, maar slechts 30% van de individuele winkels van de
keten jaarlijks gecontroleerd te worden. Dit zou voldoende moeten zijn om
een effectief en risico dekkend beeld te krijgen van de naleving door de
winkels. Op basis van de uitkomsten van de steekproef kan het risicomodel verder worden uitgewerkt en aangepast. Met deze aanpassing
worden kosten en lasten voor supermarktketens verlaagd. De Europese
verordening biedt geen ruimte voor een nog verder verlaging van de
controlefrequentie.
Uit de gesprekken met supermarktketens, die medewerkers van het
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Stichting Skal
Biocontrole hebben gevoerd, blijkt dat slechts een beperkt deel van de
supermarktketens voornemens is om individuele winkels te certificeren, of
dat al heeft gedaan. Op 1 Juni 2022 waren er 13 winkelketens,
83 zelfstandige winkels en 3 marktkramen aangemeld voor certificering bij
SKAL, wat neerkomt op 1737 aangemelde verkooplocaties. Hiervan zijn
reeds 658 locaties gecertificeerd sinds december 2021.
Ik ben blij met de toezegging van een aantal supermarktketens die zich
laten certificeren: zij zetten hiermee een betekenisvolle stap. Voor de
overige supermarktketens en -winkels geldt dat met name uit kostenoverwegingen nu niet voor certificering van individuele verkooppunten wordt
gekozen. Dat betekent dus dat zij overgaan tot het uitsluitend verpakt
verkopen van biologische producten.
Ik vind de terughoudendheid van deze supermarkten ronduit teleurstellend. Het is van groot belang om het aanbod van biologische
producten in de winkel te vergroten en juist ook onverpakte producten in
de winkels te hebben. Alleen op die manier kunnen we bijdragen aan de
Europese ambitie tot het vergroten van het areaal voor biologische
productie naar 25% van het landbouwareaal, zoals gesteld in de bij de
Green Deal behorende Boer-tot-bord strategie en de Biodiversiteitsstrategie. Verder vind ik het onwenselijk dat álle andere schakels in de
biologische keten wél gecertificeerd zijn (en gecontroleerd worden en
daarvoor kosten maken) en dat sommige supermarkten een andere keuze
maken. Dit strookt niet met het coalitieakkoord (Bijlage bij Kamerstuk
35 788, nr. 77), waarin het kabinet een niet-vrijblijvende bijdrage van de
hele keten en dus ook supermarkten verwacht in de enorme
verduurzamings- en transitieopgaven waarvoor de individuele agrariërs
staan. Daarnaast vind ik het belangrijk om afspraken over het verminderen en verduurzamen van verpakkingsmateriaal na te komen. Zo
hebben het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel en de Nederlandse
supermarkten afgesproken in 2025 twintig procent minder verpakkingsmateriaal in de winkels te gebruiken. Dat maakt de uitkomst des te
teleurstellender. Ik hoop dan ook dat alle supermarkten die dat niet van
plan zijn zich alsnog laten certificeren. Ik reken op hun medewerking.
Alleen samen kunnen we verduurzaming van de keten stimuleren en
supermarkten zijn daarin een belangrijke schakel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 842, nr. 43

2

Ik heb u met mijn voornoemde brief van 23 november geïnformeerd dat
Skal per 1 februari 2022 zou starten met het toezicht op certificering van
individuele verkooppunten. Omdat zorgvuldige afstemming met brancheorganisaties en winkelketens iets meer tijd kostte, is de start uitgesteld tot
1 maart jl. Inmiddels is het toezicht gestart en vanaf 1 juli zal worden
gehandhaafd. Dat betekent dat bij tekortkomingen tot 1 juli geen sancties
opgelegd zullen worden, maar verkooppunten hoogstens een attendering
kunnen krijgen, met een hersteltermijn.
Certificering van kleine verkooppunten en speciaalzaken (en
uitzonderingen voor kleine verkooppunten)
U bent met de brief van 23 november 2021 tevens geïnformeerd over de
uitvoering van de motie van het lid Bisschop c.s. om een oplossing te
vinden voor kleine verkooppunten. De nieuwe Europese Verordening
biedt onder voorwaarden de mogelijkheid kleine verkooppunten, die
onverpakt biologische producten produceren, bereiden, opslaan en
verkopen, vrij te stellen van de certificeringsplicht. Deze bedrijven moeten
zich wel melden bij Skal en verklaren in te stemmen met de voorwaarden.
Skal zal steekproefsgewijs controleren of exploitanten inderdaad aan de
voorwaarden voldoen.
Tevens werd in de kamerbrief aangegeven dat het Adviescollege Toetsing
Regeldruk (ATR) momenteel nog een quickscan uitvoert naar de hoogte
van de regeldruk voor kleine verkooppunten en speciaalzaken. De
resultaten van de quickscan zijn helaas vertraagd. Ik verwacht de
resultaten in de zomer te zullen ontvangen en verwacht deze in september
2022 naar de Tweede Kamer te zenden met een kabinetsreactie.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
H. Staghouwer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 842, nr. 43

3