Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

25 763

Evaluatie Wet Bopz

Nr. 27

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 februari 2018
Aanleiding
Op 6 november jl. heeft de procureur-generaal van de Hoge Raad (PG HR)
het rapport «Gedeelde informatie»1 aangeboden. Ik ben hem erkentelijk
voor het onderzoek dat hij heeft verricht. In deze brief wil ik graag
reageren op het rapport, dat ingaat op de informatieverstrekking door het
Openbaar Ministerie (OM) in relatie tot de uitvoering van de Wet
bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz).2
Doel onderzoek
De PG HR heeft onderzoek gedaan naar de naleving van de wet door het
OM bij het toevoegen van strafvorderlijke, justitiële en politiegegevens
aan het dossier in het kader van de Bopz. Het onderzoek vond plaats in het
kader van de toezichthoudende bevoegdheid van de PG HR op het OM.3 In
het onderzoek is gekeken of er vanuit het oogpunt van privacybescherming een wettelijke grondslag bestaat voor het door het OM
toevoegen van extra gegevens aan het Bopz-dossier, bedoeld voor de
beoordeling door de rechter van een dwangopname in een psychiatrisch
ziekenhuis.
Conclusies
De PG HR stelt in het rapport voorop dat het belang en de urgentie van de
verstrekking van strafrechtelijke gegevens aan de rechter buiten kijf staan,
gelet op de ervaringen in de zaak Bart van U. Volgens de PG HR kunnen
strafrechtelijke gegevens ertoe bijdragen een onderbouwd oordeel te
vellen over de vraag of er voldaan wordt aan het gevaarscriterium en of er
een noodzaak is om over te gaan tot een dwangopname.
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Als reactie op een verzoek van de Vaste commissie Justitie en Veiligheid van 16 november jl.
3
Art. 122 lid 1 Wet RO.
2

kst-25763-27
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 763, nr. 27

1

De PG HR constateert dat het OM met grote inzet en voortvarendheid
heeft gewerkt aan een uniforme werkwijze voor de verstrekking van
gegevens in de Bopz-procedure. De belangrijkste algemene bevinding van
de PG HR is dat het OM naar aanleiding van de aanbevelingen van de
Commissie Hoekstra feitelijk is begonnen met het voegen van strafrechtelijke gegevens in het Bopz-dossier zonder daarbij voldoende duidelijk vast
te stellen of het hiertoe op grond van de actuele gegevensbeschermingswetgeving wel in alle gevallen bevoegd was en zonder zich voldoende
rekenschap te geven van de voorwaarden die hierbij in acht dienden te
worden genomen. Het onderzoek bevestigt nu echter dat er voor het
verstrekken van strafvorderlijke gegevens aan de Bopz-rechter voldoende
wettelijke grondslag bestaat, dus het OM kan die werkwijze continueren.
De verstrekking van politiegegevens door het OM aan de Bopz-rechter, die
geen onderdeel zijn van het strafdossier, heeft volgens de PG HR echter
niet rechtmatig plaatsgevonden. Er zou geen toereikende wettelijke
grondslag zijn voor de verstrekking van politiemutaties door de politie aan
het OM en dientengevolge de doorverstrekking daarvan aan de
Bopz-rechter. De verstrekking van gegevens uit de registratiesystemen
van veiligheidshuizen gedurende de looptijd van de pilot heeft niet in
overeenstemming met de toepasselijke privacyregelgeving plaatsgevonden omdat een grondslag daarvoor volgens de PG HR ontbreekt.
Aanbevelingen
De PG HR beveelt aan om, vooruitlopend op de inwerkingtreding van o.a.
de Wet verplichte ggz, regelgeving uit te vaardigen waarin de grondslag
voor de verstrekking van justitiële, strafvorderlijke en politiegegevens in
het kader van de Bopz procedure wordt vastgelegd en met de vereiste
waarborgen wordt omkleed.
Reactie
In lijn met de aanbeveling van de PG HR is inmiddels uitdrukkelijk
voorzien in de bevoegdheid van de politie om de bedoelde politiegegevens aan het OM te verstrekken. Daartoe is een
Wpg-machtigingsbesluit Bopz opgesteld (ex art. 18, lid 2 Wpg).4 Dat
besluit is op 21 december jl. gepubliceerd in de Staatscourant en een dag
later in werking getreden. In aansluiting daarop zal het OM de Aanwijzing
Wpg in toelichtende zin aanpassen. Het OM zal het verstrekken van
strafvorderlijke gegevens aan de Bopz-rechter uitdrukkelijk opnemen in de
Aanwijzing Wjsg, om buiten twijfel te stellen dat artikel 39f Wjsg de
wettelijke basis voor die verstrekking biedt. Beide aanwijzingen treden zo
snel mogelijk (naar verwachting dit kwartaal) in werking. Ik ben in overleg
met het OM over welke betekenis en mogelijk andere gevolgen de
conclusies van de PG HR hebben voor de dossiers die gedurende de
pilotperiode door de rechter zijn beoordeeld.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

4

De PG HR noemde als mogelijkheid een AMvB op grond van art. 18, eerste lid, van de Wpg of
een convenant op grond van art. 20 van de Wpg (vgl. p. 87). Een machtigingsbesluit voorziet
desalniettemin in een adequate grondslag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 763, nr. 27

2