Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

513
Vragen van het lid Servaes (PvdA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over het verloop van de aankomende verkiezingen in Birma/Myanmar
(ingezonden 3 november 2015).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
9 november 2015).
Vraag 1
Kent u het bericht waarin de speciale VN-rapporteur voor mensenrechten in
Birma/Myanmar haar twijfels uit over het democratische gehalte van de op
8 november geplande verkiezingen in het land?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de zorgen van VN-mensenrechtenrapporteur Lee over de beperkingen
van de vrijheid van meningsuiting en vergadering en over het uitsluiten van
parlementariërs, honderdduizenden kiezers en minderheden van deelname
aan de aanstaande verkiezingen? Deelt u haar opvatting dat het ontnemen
van deze rechten de geloofwaardigheid van de historische verkiezingen in
Birma/Myanmar kan ondermijnen? Bent u net als VN-mensenrechtenrapporteur Lee bezorgd over het extreme geweld dat de politie in aanloop
naar de verkiezingen tegen demonstranten gebruikt?
Antwoord 2
Het kabinet ziet deze verkiezingen als een belangrijke stap in de lange termijn
transitie van Birma/Myanmar naar een volwaardige democratie. Het kabinet
constateert dat de organisatie van de verkiezingen in het land niet probleemloos verloopt. Er zijn kandidaten en kiezers uitgesloten van deelname aan de
verkiezingen. In bepaalde delen van het land kan niet gestemd worden
vanwege de veiligheidssituatie. De situatie anno 2015 is echter significant
beter dan tijdens de laatste verkiezingen in 2010.
Alle partijen die voldoen aan de registratievoorwaarden kunnen deelnemen
aan de verkiezingen. Ook de belangrijkste oppositiepartij heeft besloten deel
te nemen aan de verkiezingen en de wens om de verkiezingen te laten

1

ah-tk-20152016-513
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://nos.nl/artikel/2065691-vn-rapporteur-heeft-twijfels-over-verkiezingen-in-myanmar.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

plaatsvinden leeft breed onder de bevolking. Om het verkiezingsproces te
steunen is het belangrijk dat de internationale gemeenschap als onafhankelijke waarnemer optreedt. De EU waarnemingsmissie en andere waarnemingsmissies zullen oordelen of de verkiezingen geloofwaardig verlopen.
Het kabinet deelt de zorgen van Speciaal Rapporteur Lee over het gebruik van
geweld door de politie bij het beëindigen van de studentenprotesten dit
voorjaar. Nederland draagt via de EU bij aan een groot politietrainingsproject
als onderdeel van de noodzakelijke hervormingen van het politieapparaat.
Vraag 3
Bent u bereid u aan te sluiten bij de oproep van VN-mensenrechtenrapporteur Lee dat respect voor mensenrechten centraal moet staan bij de
aankomende, historische verkiezingen, die een waterscheidingsmoment
vormen in de democratische transitie van het land, en bent u bereid deze
oproep zo snel mogelijk – nog voor de verkiezingen – over te brengen aan de
autoriteiten in Birma/Myanmar?2 Zo ja, op welke wijze zet u zich daar
bilateraal en in Europees/internationaal verband voor in?
Antwoord 3
In aanloop naar de verkiezingen heeft het kabinet steeds het belang van
respect voor mensenrechten en geloofwaardige, transparante verkiezingen
benadrukt. In september is dit gedaan in mijn gesprek met de Minister van
Buitenlandse Zaken, en eerder al door de Minister-President en Staatssecretaris Dijksma in gesprekken met de president van Birma/Myanmar.
Tevens zal Nederland zich, samen met gelijkgezinde internationale partners,
publiekelijk blijven uitspreken over de verwachtingen die de internationale
gemeenschap heeft ten aanzien van het goed verlopen van de verkiezingen,
alsmede over tekortkomingen in het verkiezingsproces en de brede mensenrechtensituatie.
Vraag 4
Bent u van mening dat de waarnemingsmissie van de EU tijdens de
aanstaande verkiezingen voldoende geëquipeerd is om haar werk voldoende
te kunnen doen? Zo nee, bent u bereid extra ondersteuning te verlenen aan
de waarnemingsmissie waar dat nodig is?
Antwoord 4
Het kabinet heeft er vertrouwen in dat de EU-waarnemingsmissie voldoende
is geëquipeerd om haar werk grondig te kunnen doen. Met meer dan 150
uitgezonden waarnemers is de EU waarnemingsmissie de grootste missie
van de Europese Unie tot nu toe, en één van de grootste missies tijdens deze
verkiezingen.
In het kernteam van de missie is een mensenrechtenanalist opgenomen die
de verkiezingen vanuit een breed mensenrechtenperspectief zal analyseren.
Naast de EU-waarnemingsmissie zullen de verkiezingen ook worden
geobserveerd door diverse andere internationale en lokale waarnemingsmissies.
Vraag 5
Deelt u de mening van VN-mensenrechtenrapporteur Lee dat de mate waarin
mensenrechten en democratische beginselen worden gerespecteerd en
beschermd tijdens deze verkiezingen van grote invloed zullen zijn op de
toekomst van Birma/Myanmar? Zo ja, op welke wijze laat u in dat geval (de
timing van) het opwaarderen van de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordiging in Birma/Myanmar afhangen van het verloop van de verkiezingen?
Antwoord 5
Het kabinet is bezorgd over de recente verslechtering van de mensenrechtensituatie in Birma/Myanmar. De druk op religieuze vrijheid is toegenomen en
er zijn opnieuw arrestaties geweest van mensenrechtenverdedigers en
politieke activisten. De situatie van de Rohingya is een aanhoudend punt van
zorg.
2

http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=16676&LangID=E

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Net als veel andere landen, zoals Denemarken, Nieuw-Zeeland en Canada,
heeft het kabinet recent besloten een ambassade te openen in Birma/
Myanmar. Met dit besluit toont Nederland de lange-termijn committering die
nodig is om de transitie in Birma/Myanmar te kunnen ondersteunen. Er wordt
een resident ambassadeur benoemd waarmee de in 2013 geopende
Economische Missie wordt opgewaardeerd tot ambassade.
Door het openen van een ambassade in Birma/Myanmar zullen diplomaten
betere toegang hebben tot nationale en lokale autoriteiten, politieke partijen
en maatschappelijk middenveld. Daarmee kan Nederland de politieke- en
mensenrechtensituatie beter volgen en adequater reageren. Zorgen kunnen,
samen met gelijkgezinde landen, op hoog niveau aan de orde worden
gesteld. Door activiteiten op het gebied van mensenrechten, rule of law en
versterking van het maatschappelijke middenveld kan eveneens een bijdrage
worden geleverd aan een duurzame inclusieve transitie in Birma/Myanmar.
Vraag 6
Wilt u deze vragen beantwoorden vóór het plaatsvinden van de verkiezingen
in Birma/Myanmar op 8 november?
Antwoord 6
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3