Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 037

Mestbeleid

Nr. 168

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 december 2015
In het Algemeen Overleg van 14 oktober jl. heeft mijn voorgangster
toegezegd uw Kamer te informeren over de planning van de evaluatie van
de Meststoffenwet en van het zesde Actieprogramma Nitraatrichtlijn
(Kamerstuk 33 037, nr. 167). Bij dezen kom ik de toezegging na.
Volgens artikel 46 van de Meststoffenwet dient deze wet tenminste
eenmaal per vijf jaar te worden geëvalueerd. De vorige evaluatie dateert
van 2012. Dit impliceert dat formeel uiterlijk 31 december 2017 een
verslag over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk
aan uw Kamer aangeboden moet zijn. Ik ben echter al gestart met de
evaluatie en wil het eindrapport ultimo 2016 opleveren en aan uw Kamer
aanbieden. De evaluatie van de Meststoffenwet loopt daarmee gelijk op
met de voorgeschreven vierjaarlijkse Nitraatrapportage aan de Europese
Commissie (zie hierna).
De evaluatie Meststoffenwet bestaat uit een ex post en een ex ante deel
plus een handelingsperspectief. Tevens wordt een sociaalwetenschappelijk onderzoek uitgevoerd naar opvattingen en gedrag van agrarisch
ondernemers met betrekking tot de mestregelgeving. De genoemde delen
vormen de basis voor het Syntheserapport dat door het Planbureau voor
de Leefomgeving (PBL) wordt opgesteld.
De regelgeving voor meststoffen is de nationale uitwerking van de
Europese Nitraatrichtlijn. Het doel van de Nitraatrichtlijn – vervuiling van
het grond- en oppervlaktewater tegengaan en goede landbouwpraktijk
bevorderen – draagt bij aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water
(waarvoor de Minister van Infrastructuur en Milieu verantwoordelijk is).
Deze sterke verwevenheid van de Nitraatrichtlijn en de Kaderrichtlijn
Water komt ook naar voren in de centrale vraagstelling van de synthese:
«Wat is de mate van doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde
beleid en kans op doelbereik van de Nitraatrichtlijn aan het einde van het
5e Actieprogramma (2017) en het realiseren van de Kaderrichtlijn Water
doelen ten aanzien van nutriënten uiterlijk in 2027?»

kst-33037-168
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 037, nr. 168

1

De ex post evaluatie van de Meststoffenwet is gebaseerd op gegevens
verzameld in de afgelopen jaren, aangevuld met analyses en verklaringen.
De Nitraatrapportage moet voor 1 juli 2016 aan de Europese Commissie
zijn aangeboden. De Nitraatrapportage is één van de gegevensbronnen
voor de ex post evaluatie Meststoffenwet. Het ex ante deel van de
evaluatie bevat een kwantitatieve en kwalitatieve doorrekening van a)
huidig en voorgenomen beleid voor de komende jaren; b) mogelijke
beleidsopties voor de toekomst (het handelingsperspectief).
Op 1 oktober jl. is op een bijeenkomst voor circa 30 verschillende
belangenorganisaties, waaronder die van land- en tuinbouw en waterbeheerders, de inhoud en het proces van de evaluatie uiteengezet.
Aansluitend is de mogelijkheid geboden te reageren op de ex post
evaluatievragen. Daar is in beperkte mate gebruik van gemaakt. Voor het
vormgeven van ex ante onderzoeksvarianten worden de belangenorganisaties op korte termijn eveneens bevraagd. Er is een tweede bijeenkomst
voor deze groep voorzien na oplevering van de concepten van de
evaluatierapporten.
De Nitraatrichtlijn schrijft voor dat lidstaten actieprogramma’s ontwikkelen
die er voor zorgen dat: «...De waterverontreiniging die wordt veroorzaakt
of teweeggebracht door nitraten uit agrarische bronnen verminderen en
verdere verontreiniging van dien aard wordt voorkomen». Het huidige
Nederlandse Actieprogramma Nitraatrichtlijn loopt tot en met 2017. Het
nieuwe, zesde, Actieprogramma Nitraatrichtlijn zal de jaren 2018 tot en
met 2021 bestrijken.
Uitgaande van de concept-evaluatieresultaten Meststoffenwet wordt
medio 2016 gestart met de invulling van het Actieprogramma, dat eind
2016 in concept gereed moet zijn. Ook hierbij worden belangenorganisaties betrokken, overeenkomstig de wijze waarop zij zijn betrokken bij de
Evaluatie Meststoffenwet. Ik informeer uw Kamer tijdig nader over de
voorgenomen inhoud van dit Actieprogramma. Het zesde Actieprogramma Nitraatrichtlijn is tevens de basis voor onderhandelingen met de
Europese Commissie over een nieuwe derogatie, dat wil zeggen: onder
voorwaarden toestaan van uitzonderingen in het gebruik van stikstof uit
dierlijke mest op landbouwgronden.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 037, nr. 168

2