CONCEPT

Besluit van
houdende vaststelling van
een algemene maatregel van
bestuur ter uitvoering van het
bepaalde in artikel 5a.11,
vierde lid, artikel 5a.12a,
eerste lid, en artikel 5a.13d,
zesde lid, van de Wet op het
hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek
(Accreditatiebesluit WHW)

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
van xxxxx, nr. WJZ/ 287823(4872), directie Wetgeving en Juridische Zaken,
gedaan mede namens Onze Minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie;
Gelet op artikel 5a.11, vierde lid, artikel 5a.12a, eerste lid, en artikel 5a.13d, zesde
lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van xxx, nr. xxx);
Gezien het nader rapport van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap, van xxx, nr. xxx, directie Wetgeving en Juridische Zaken, uitgebracht
mede namens Onze Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;
Hebben goedgevonden en verstaan:
Artikel 1 Toets nieuwe opleiding onder voorwaarden
1. Het accreditatieorgaan kan aan een besluit toets nieuwe opleiding voorwaarden
als bedoeld in artikel 5a.11, vierde lid, van de wet verbinden indien een of meer
van de kwaliteitsaspecten van de opleiding, genoemd in artikel 5a.10a, tweede lid,
onderdelen b, d, e en f, respectievelijk artikel 5a.13g, eerste lid, onderdeel b, van
de wet, als onvoldoende worden beoordeeld maar deze aspecten naar zijn opvatting
binnen een jaar zodanig kunnen worden verbeterd dat deze tenminste tot het
oordeel voldoende kunnen leiden.

OCW 10933

2. De voorwaarden hebben betrekking op:

B4872.K-1

1

CONCEPT

a. de inspanningen die van het instellingsbestuur worden verwacht om te bereiken
dat de kwaliteitsaspecten, die als onvoldoende worden beoordeeld, worden
verbeterd en de wijze waarop de verbeteringen moeten worden uitgevoerd;
b. de wijze waarop en de termijn waarbinnen uiterlijk door het instellingsbestuur
aan het accreditatieorgaan moet worden gerapporteerd; en
c. de communicatie van het instellingsbestuur over de gestelde voorwaarden met
studenten en andere belanghebbenden.
Artikel 2 Herstelperiode accreditatie
1. Het accreditatieorgaan besluit de geldigheidsduur van een accreditatie of een
toets nieuwe opleiding te verlengen als bedoeld in artike l 5a.12a, eerste lid, van de
wet, indien een of meer van de kwaliteitsaspecten van de opleiding, genoemd in
artikel 5a.8, tweede lid, onderdelen b tot en met f, respectievelijk artikel 5a.13f,
eerste lid, onderdelen b en c, van de wet, als onvoldoende worden beoordeeld maar
deze aspecten naar zijn opvatting binnen twee jaar zodanig kunnen worden
verbeterd dat deze tenminste tot het oordeel voldoende kunnen leiden.
2. Het accreditatieorgaan kan aan het besluit tot het verlengen van de
geldigheidsduur van een accreditatie of een toets nieuwe opleiding voorwaarden
verbinden, die betrekking hebben op:
a. de inspanningen die van het instellingsbestuur worden verwacht om te bereiken
dat kwaliteitsaspecten, die als onvoldoende worden beoordeeld, zodanig worden
verbeterd dat de accreditatie alsnog kan worden verleend en de wijze waarop de
verbeteringen moeten worden uitgevoerd;
b. de wijze waarop en de termijn waarbinnen uiterlijk door het instellingsbestuur
aan het accreditatieorgaan moet worden gerapporteerd; en
c. de communicatie van het instellingsbestuur over de gestelde voorwaarden met
studenten en andere belanghebbenden.
Artikel 3 Instellingstoets kwaliteitszorg
1. Het accreditatieorgaan kan aan een instellingstoets kwaliteitszorg als bedoeld in
artikel 5a.13a van de wet, voorwaarden verbinden indien de opleidingen van de
instelling op een of meer van de kwaliteitsaspecten, genoemd in artikel 5a.13b,
tweede lid, onderdelen c en d, als onvoldoende worden beoordeeld maar deze
aspecten, naar zijn opvatting binnen een jaar zodanig kunnen worden verbeterd dat
deze tenminste tot het oordeel voldoende kunnen leiden.
2. De voorwaarden, bedoeld in het eerste lid, hebben betrekking op:
a. de inspanningen die van het instellingsbestuur worden verwacht om te bereiken
dat de kwaliteitsaspecten, die als onvoldoende worden beoordeeld, worden
verbeterd en de wijze waarop de verbeteringen moeten worden uitgevoerd,
b. de wijze waarop en de termijn waarbinnen uiterlijk door het instellingsbestuur
aan het accreditatieorgaan moet worden gerapporteerd, en
c. de communicatie van het instellingsbestuur over de gestelde voorwaarden met
studenten en andere belanghebbenden.

OCW 10933

Artikel 4 Inwerkingtreding

B4872.K-1

2

CONCEPT

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van
het Staat sblad waarin het wordt geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari
2011.
Artikel 5 Citeertitel
Dit besluit wordt aangehaald als: Acccreditatiebesluit WHW.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in
het Staatsblad zal worden geplaatst.

De Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap,

OCW 10933

De Minister van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie,

B4872.K-1

3

CONCEPT

NOTA VAN TOELICHTING

1. Inleiding
Op 1 januari 2011 is de Wet tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek in verband met aanpassing van het accreditatiestelsel
in werking getreden (Stb. 2010, 862). Deze wet schrijft onder meer voor dat er bij
algemene maatregel van bestuur (amvb) voorschriften worden gegeven omtrent de
voorwaarden waaronder en de gevallen waarin sprake kan zijn van een toets
nieuwe opleiding onder voorwaarden (artikel 5a.11, vierde lid), het toekennen van
een herstelperiode bij het verlenen van accreditatie (artikel 5a.12a, eerste lid) en
een instellingstoets kwaliteitszorg onder voorwaarden (artikel 5a.13d, zesde lid).
Gelet op de vergelijkbare problematiek in deze drie situaties is ervoor gekozen deze
gezamenlijk te regelen. De nota van toelichting bij deze amvb onderteken ik mede
namens de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.
Het ontwerp van deze amvb is voorgelegd aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal.
2. Voorwaarden toets nieuwe opleiding en instellingstoets kwaliteitszorg
De NVAO kan aan een toets nieuwe opleiding of een instellingstoets kwaliteitstoets
voorwaarden verbinden indien zij op grond van het overgelegde advies van de
commissie van deskundigen tot de conclusie komt dat bepaalde kwaliteitsaspecten
weliswaar onvoldoende zijn, maar redelijkerwijs binnen een periode van één jaar
zijn weg te nemen. Wat betreft de toets nieuwe opleiding geldt dit zowel voor de
uitgebreide als de beperkte beoordeling (artikel 5a.10a, tweede lid, en artikel
5a.13g, eerste lid). Als een toets nieuwe opleiding of een instellingstoets
kwaliteitszorg onder voorwaarden wordt verleend, hebben de bedoelde
voorwaarden betrekking op de inspanningen die van het instellingsbestuur worden
verwacht om te bereiken dat de kwaliteitsaspecten, die onvoldoende zijn, worden
verbeterd en de wijze waarop deze moeten worden uitgevoerd, de wijze waarop en
de termijn waarbinnen uiterlijk door het instellingsbestuur aan de NVAO wordt
gerapporteerd, en de communicatie van het instellingsbestuur over de gestelde
voorwaarden met studenten en andere belanghebbenden. Wat betreft de
rapportagetermijn geldt dat deze logischerwijs moet zijn gelegen na de termijn die
wordt gegund om de verbeteringen te realiseren. De periode kan korter zijn dan
een jaar als de NVAO van mening is dat het herstel sneller te realiseren valt. De
communicatie is van belang omdat studenten volledig geïnformeerd moeten zijn als
zij kiezen voor een studie. Voor anderen, zoals werkgevers waarmee de instelling
een bijzondere relatie heeft en waarbij studenten in dienst treden, is die informatie
ook relevant.
Een aanvraag voor een toets nieuwe opleiding moet worden afgewezen als het

OCW 10933

oordeel over het aspect “het beoogde eindniveau” of over het aspect “de wijze van
beoordeling, toetsing en examinering” onvoldoende is (artikel 5a.10a, tweede lid,

B4872.K-1

4

CONCEPT

onderdelen a en c). Een aanvraag voor een instellingstoets kwaliteitszorg moet
worden afgewezen indien het oordeel over het aspect “de visie op de kwaliteit van
haar onderwijs” of het aspect “de effectiviteit van de interne kwaliteitszorg”
onvoldoende is (artikel 5a.13b, onderdelen a en b). In die gevallen is een toets
nieuwe opleiding of instellingstoets kwaliteitszorg onder voorwaarden niet mogelijk.
3. De herstelperiode
Als de NVAO een aanvraag tot hernieuwing van een al bestaande accreditatie of
accreditatie na afloop van een besluit toets nieuwe opleiding beoordeelt en vaststelt
dat de opleiding niet voldoet aan alle vereiste kwaliteitsaspecten, kan zij besluiten
de geldigheidsduur van de bestaande accreditatie, respectievelijk toets nieuwe
opleiding, te verlengen en een zogenaamde ‘herstelperiode’ toekennen. Dit geldt
zowel voor de uitgebreide als beperkte beoordeling accreditatie (artikel 5a.8,
tweede lid, en art. 5a.13f, eerste lid). Een herstelperiode kan alleen maar worden
toegekend als de NVAO van mening is dat de gebreken redelijkerwijs binnen een
periode van ten hoogste twee jaar zijn te herstellen. Het beoordelingsrapport van
de commissie van deskundigen is daarbij van groot belang. Als het oordeel over het
aspect “het beoogde eindniveau van de opleiding, gelet op hetgeen internationaal
gewenst en gangbaar is” (art.5a.8, tweede lid, onderdeel a) onvoldoende is, kan
evenwel nooit een herstelperiode worden toegekend en moet de accreditatieaanvraag worden afgewezen. De reden daarvan is dat het ambitieniveau tenminste
op orde moet zijn. Op het moment dat het nagestreefde eindniveau onder de maat
is, ontbreekt aan de opleiding de garantie van basiskwaliteit, en daarmee
samenhangend, een kritische kwaliteitscultuur en visie, het beginpunt van
kwalitatief goed hoger onderwijs van internationale klasse. Toekenning van een
herstelperiode is in zo’n geval niet op zijn plaats.
De NVAO kan bij het verlenen van de herstelperiode voorwaarden stellen. Deze
voorwaarden komen qua inhoud en functie overeen met de voorwaarden die aan de
toets nieuwe opleiding en de instellingstoets kwaliteitszorg kunnen worden
verbonden. Het verschil met de toets nieuwe opleiding en de instellingstoets
kwaliteitszorg onder voorwaarden is echter dat het instellingsbestuur tenminste een
half jaar voor afloop van de herstelperiode een nieuwe aanvraag bij de NVAO moet
indienen, namelijk een aanvraag om een besluit tot vaststelling dat de opleiding
alsnog aan het accreditatiekader voldoet (artikel 5a.12a, vierde en vijfde lid, van de
wet).
Net als bij de verbeterpunten bij de toets nieuwe opleiding geldt ook ten aanzien
van de herstelperiode dat deze korter kan zijn dan twee jaar als de NVAO van
mening is dat het herstel sneller te realiseren valt. Bij de keuze voor de
indieningstermijn van een aanvraag als hiervoor bedoeld is echter de
veronderstelling geweest dat een verlenging van de geldigsheidsduur met minder
dan een jaar onwaarschijnlijk is te achten. Daar komt bij dat de NVAO in haar
accreditatiekader heeft vastgelegd dat bij een onvoldoende op het kwaliteitsaspect
“het gerealiseerde eindniveau, gelet op hetgeen internationaal gewenst en

OCW 10933

gangbaar is” een herstelperiode van maximaal een jaar mogelijk is, met andere
woorden verbeteringen op dit kwaliteitsapect moeten binnen het tijdsbestek van

B4872.K-1

5

CONCEPT

een jaar te realiseren zijn anders wordt geen verlenging van de bestaande
accreditatie of toets nieuwe opleiding verleend (zie ook hierna onder 3.1). De
commissie van deskundigen buigt zich over de wijze waarop de instelling de door
de NVAO vastgestelde tekortkomingen heeft verbeterd en oordeelt of de opleiding
inmidddels op alle wettelijke kwaliteitsaspecten voldoende scoort.
3.1. Accreditatiekader NVAO
Op 17 december 2010 is het accreditatiekader van de NVAO, dat is aangepast aan
het nieuwe accreditatiestelsel, goedgekeurd (Beoordelingskaders accreditatiestelsel
hoger onderwijs, Stcrt 2010, nr. 21523). Het accreditatiekader is nadien gewijzigd.
De wijziging van het accreditatiekader is goedgekeurd op (PM) (Stcrt 2011, nr.
xxxx). Bij deze wijziging is een paragraaf toegevoegd die betrekking heeft op de
werkwijze rond het verlenen van een herstelperiode en de beoordeling volgend op
de herstelperiode. De NVAO heeft, zoals hiervoor al is vermeld, in het
accreditatiekader opgenomen dat bij een onvoldoende op het gerealiseerde
eindniveau verlenging van de accreditatie uiterlijk met één jaar mogelijk is. De
NVAO heeft haar bevoegdheid om een herstelperiode voor maximaal twee jaar te
verlenen voor dit kwaliteitsonderdeel derhalve ingeperkt tot één jaar. Het
gerealiseerde eindniveau is naar het oordeel van de NVAO in het algemeen een
dermate belangrijk kwaliteitsaspect van een opleiding, dat wanneer de instelling
langer de tijd nodig zou hebben om de opleiding op dit aspect te verbeteren,
verlenging van de geldigheidsduur van de accreditatie cq de toets nieuwe opleiding
niet gerechtvaardigd is. Het kabinet deelt dit oordeel.
Tevens heeft de NVAO in de genoemde paragraaf het belang benadrukt van de
onafhankelijkheid en deskundigheid van de commissie van deskundigen die
oordeelt of de opleiding voldoende verbeterd is om alsnog geaccrediteerd te kunnen
worden. Net als de commissie van deskundigen, die oorspronkelijk de opleiding
heeft beoordeeld, behoeft de commissie van deskundigen, die zich buigt over het
herstel, naar analogie van artikel artikel 5a.2, tweede lid, van de wet, instemming
van de NVAO. De wijziging van het accreditatiekader omvat ook de voorwaarden
voor instemming met de samenstelling van deze commissie.
4. Financiële gevolgen voor de Rijksbegroting
Deze algemene maatregel van bestuur heeft geen financiële consequenties voor de
Rijksbegroting.
5. Administratieve lasten
Voor zover deze algemene maatregel van bestuur leidt tot administratieve lasten,
zijn die al meegenomen in de totale berekening van de administratieve lasten die
voortvloeien uit de Wet tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en

OCW 10933

wetenschappelijk onderzoek in verband met aanpassing van het accreditatiestelsel

B4872.K-1

6

CONCEPT

(Stb. 2010, 293). Daar is in de memorie van toelichting (Kamerstukken II,
2009/10, 32 210, nr. 3, blz. 34-36) een totaalbeeld geschetst.
6. Uitvoering en handhaafbaarheid.
De algemene maatregel van bestuur is uitvoerbaar voor de NVAO. De NVAO gaat
ervan uit dat deze algemene maatregel van bestuur niet zal leiden tot een
noeme nswaardige toename dan wel verzwaring van haar takenpakket.
Ook aan de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is een uitvoeringstoets gevraagd.
DUO geeft evenals de NVAO aan dat de algemene maatregel van bestuur voor hem
uitvoerbaar is. Hij kan in het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs
(CROHO) vastleggen dat een opleiding onder voorwaarden is goedgekeurd. DUO
heeft ook de administratieve lastenparagraaf inclusief de onderbouwing getoetst en
daarover geen opmerkingen. DUO meldt ten slotte dat de algemene maatregel van
bestuur door hem is voorgelegd aan de inspectie van het onderwijs en dat die geen
commentaar heeft op de regeling.
De Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap,

OCW 10933

Halbe Zijlstra

B4872.K-1

7