Paper

Jeugdhulp
1e halfjaar 2023

Rudi Bakker
Oktober 2023

CBS | Paper,

1

Jeugdhulp 1e halfjaar 2023
Over deze publicatie
In deze rapportage presenteert het CBS de voorlopige cijfers over jeugdhulp in het eerste halfjaar van 2023.

Jeugdhulp 1e halfjaar 2023

Inleiding
Rijk en gemeenten hebben ieder een verantwoordelijkheid voor hulp aan jongeren; gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor
jeugdzorg en het rijk is verantwoordelijk voor het functioneren van het systeem als zodanig, de stelselverantwoordelijkheid. Om
gemeenten en rijk daarbij te ondersteunen is in de Jeugdwet een regeling opgenomen over het ontsluiten van beleidsinformatie. De
beleidsinformatie gaat over jeugdhulpgebruik en de inzet van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Jeugdhulpaanbieders en
gecertificeerde instellingen dienen hierover gegevens te verstrekken aan het CBS.
In deze rapportage staan de voorlopige resultaten over jeugdhulp in de eerste zes maanden van 2023. De resultaten over
jeugdbescherming en jeugdreclassering worden in een aparte rapportage beschreven.
Jeugdhulp is gedefinieerd als de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Het betreft hulp en zorg aan jongeren
en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of
opvoedingsproblemen van de ouders. Het CBS verzamelt bij jeugdhulpverleners alleen gegevens over jeugdhulp die direct aan de
jeugdhulpverlener wordt vergoed door de gemeente, de zogenaamde zorg in natura. Gegevens over jeugdhulp die door de cliënt zelf
wordt vergoed met een persoonsgebonden budget (PGB), worden aan het CBS verstrekt door de Sociale verzekeringsbank (SVB).
Particuliere jeugdhulp, waarbij de hulp door de ouders zelf wordt betaald, valt buiten dit onderzoek.

0.0.1 Jongeren met jeugdhulp naar financieringsvorm 1)
500 000

400 000

300 000

200 000

100 000
0
2019HJ01

2020HJ01

Jongeren met alleen zorg in natura

2021HJ01

2022HJ01

2023HJ01*

Jongeren met zorg in natura en PGB

Jongeren met alleen PGB
1)

Personen van 0 tot en met 22 jaar.

Uit figuur 0.0.1 blijkt dat in het eerste halfjaar van 2023 ruim 389 duizend jongeren jeugdhulp hebben ontvangen. In 97 procent van de
gevallen wordt de zorg direct door de gemeente aan de jeugdhulpverlener vergoed. Een klein deel van de jongeren met jeugdhulp, één
procent, maakte alleen gebruik van een PGB. Het aantal jongeren dat gebruik maakt van een PGB neemt al jaren af.

0.1 Methodewijzigingen
Voor het vaststellen van het jeugdhulpgebruik heeft het CBS verschillende verbeteringen doorgevoerd bij de verwerking van de gegevens
vanaf 2020. Dit betreft een verbeterde methode voor het berekenen van de definitieve cijfers over een verslagjaar en een uitbreiding van
de populatie1). In figuur 0.1.1 is dit schematisch weergegeven.

0.1.1 Jongeren met jeugdhulp1)
1e hj '23*
2022
1e hj '22
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
0

100

200

300

400

500

x 1 000
oude methode

nieuwe methode

nieuwe populatie

verschil voorlopig definitief

1)Personen van 0 tot en met 22 jaar.

Vanaf verslagjaar 2020 wordt bij het berekenen van de definitieve cijfers niet meer alleen gebruik gemaakt van de aangeleverde data
over het eerste en tweede halfjaar van het verslagjaar, maar ook van de data over het eerste halfjaar van het daaropvolgende jaar. Het is
namelijk gebleken dat de bestanden over het eerste halfjaar soms informatie bevat over het voorafgaande jaar, die niet eerder was
aangeleverd. Het gevolg van deze veranderde werkwijze is dat de jaarcijfers beter op elkaar aansluiten en dat het aantal waargenomen
jongeren met jeugdhulp toeneemt. Uit een herberekening van de cijfers over 2019 inclusief de bestanden over het eerste halfjaar van
2020, blijkt dat het totale aantal jongeren met jeugdhulp in 2019, 1,6 procent hoger uitkomt.
Er bestaat geen centraal register van jeugdhulpaanbieders. Bij de aanvang van het onderzoek in 2015 heeft het CBS een lijst van
jeugdhulpaanbieders gemaakt op basis van een uitvraag onder alle gemeenten van alle jeugdhulpaanbieders waarmee ze een contract
hadden afgesloten voor het leveren van jeugdhulp. In de loop der jaren zijn jeugdhulpaanbieders afgevallen en hebben nieuwe
aanbieders zich bij het CBS aangemeld. Er kwamen in de jaren erna steeds meer signalen dat deze lijst niet volledig was. Het CBS heeft
daarom in het voorjaar van 2021 de lijst aangevuld met informatie uit het berichtenverkeer, de zogenaamde iJW berichten, tussen
gemeenten en jeugdhulpaanbieders in 2019 of 2020. Eerder bij het CBS onbekende aanbieders die met gemeenten berichten uitwisselen
over jeugdhulp zijn aan de populatie toegevoegd. Deze ‘nieuwe’ jeugdhulpaanbieders leverden in 2021 jeugdhulp aan 38 duizend
jongeren die niet al bij de reeds bekende jeugdhulpaanbieders jeugdhulp ontvingen. Sinds het voorjaar van 2021 voegt het CBS jaarlijks
de eventuele nieuw gestarte jeugdhulpaanbieders toe aan de populatie op basis van recente informatie uit het iJW berichtenverkeer,
zodat grote trendbreuken zoals tussen 2020 en 2021 vermeden worden. Van de totale populatie jeugdhulpaanbieders heeft elk halfjaar
ongeveer 90 procent een bestand aangeleverd2).
Tenslotte is in figuur 0.1.1 voor het eerste halfjaar van 2023 een prognose opgenomen van het definitieve aantal jongeren met jeugdhulp
in deze periode. Elk jaar blijkt dat de definitieve cijfers hoger uitvallen dan de voorlopige cijfers. Voor het eerste halfjaar van 2022 kwam
het aantal jongeren met jeugdhulp in de definitieve versie 4,5 procent hoger uit dan in de voorlopige versie. Door het aantal jongeren
met dit percentage te verhogen, ontstaat een betere raming. Op basis van deze opgehoogde cijfers verwachten we dat
407 duizend jongeren in de eerste zes maanden van 2023 jeugdhulp hebben gehad, dit zou een stijging zijn van 5 procent ten opzichte
van het eerste halfjaar van 2022 en zou betekenen dat 1 op elke 10,9 jongere tot en met 22 jaar en 1 op de 8,5 jongeren tot en met 17 jaar
jeugdhulp in natura en/of een jeugd-PGB krijgt.
In het vervolg van deze rapportage zijn de aantallen over het eerste halfjaar van 2020 volgens de nieuwe methode weergegeven en de
halfjaren 2021, 2022 en 2023 volgens de nieuwe methode en de nieuwe populatie. Dit zijn ook de aantallen zoals het CBS die op StatLine
presenteert3). De aantallen over het eerste halfjaar van 2023 zijn dus de voorlopige resultaten, weergegeven met een *, zonder de
eerdergenoemde prognose.
De gegevens van de SVB over jeugdhulpontvangers met een PGB bevat geen zorginhoudelijke informatie. Overal waar in het vervolg
jeugdhulp staat bedoelen we dan ook de jeugdhulp die is geleverd volgens het zorg in natura-principe.
1) Voor een uitgebreide beschrijving van de methodewijzigingen en de gevolgen zie: https://www.cbs.nl/-/media/cbs/onze-

diensten/methoden/onderzoek/pdf/toelichting-trendbreuk-jeugdzorgcijfers-2020-en-2021.pdf
2) De jeugdhulpaanbieders zonder opgave ontbreken in de resultaten. Dit betreft overwegend aanbieders met weinig cliënten. Naar
verwachting zal de aldus ontstane onderschatting hooguit enkele procenten bedragen.
3) Zie StatLine https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/navigatieScherm/thema?themaNr=82337.

Jeugdhulp 1e halfjaar 2023

1. Jongeren met jeugdhulp
In de eerste helft van 2023 kregen 384 duizend jongeren jeugdhulp in natura. In de eerste helft van 2022 waren dit er 382 duizend. Het is
belangrijk om te weten dat het aantal over 2023 is gebaseerd op voorlopige cijfers en voor 2022 op definitieve cijfers. In eerdere jaren
bleek dat de definitieve cijfers 4 tot 5 procent hoger uitvallen dan de voorlopige. Naar verwachting zal het aantal jongeren met jeugdhulp
in de definitieve schatting over 2023 dus hoger zijn. De meeste jongeren, 95 procent, kregen jeugdhulp zonder verblijf. Dat wil zeggen dat
zij niet op de locatie van de jeugdhulpaanbieder overnachtten. Van hen kregen bijna 18 duizend jongeren in de eerste zes maanden van
2023 zowel jeugdhulp zonder als jeugdhulp met verblijf. Dit is mogelijk als de zorg gedurende het jaar wijzigt of als de jongere bij de ene
jeugdhulpaanbieder verblijft en tegelijkertijd ook hulp zonder verblijf krijgt van een andere jeugdhulpaanbieder.

1.0.1 Jongeren met jeugdhulp1)

4,8 %
4,6 %

90,6 %

Zonder verblijf

1)

Zowel zonder als met verblijf

Met verblijf

Personen van 0 tot en met 22 jaar.

In het eerste halfjaar van 2023 ontvingen de meeste jeugdhulpjongeren, 70 procent, ambulante jeugdhulp op de locatie van de
jeugdhulpaanbieder. Er waren in het eerste halfjaar van 2023 ruim 3 duizend jongeren meer met deze hulpvorm dan in dezelfde periode
in 2022. Ruim 20 procent van de jongeren met jeugdhulp kreeg deze in het eigen netwerk, 15 procent kreeg jeugdhulp van het wijk- of
buurtteam van de gemeente en 7 procent kreeg daghulp op locatie van de jeugdhulpaanbieder.

1.0.2 Jongeren zonder verblijf1)
Totaal
zonder
verblijf

Ambulant

Netwerk
jongere

Wijkteam

Daghulp

0

100

200

300

400

500

x 1 000
1e hj 2023*
1)

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

Personen van 0 tot en met 22 jaar. Jongeren met meerdere hulpvormen komen meerdere malen in de figuur voor.

Gemeenten vertalen zelf de definitie van jeugdhulp uit de jeugdwet naar de praktijksituatie in hun eigen wijkteam. Bij veel wijkteams
lopen vraagverheldering, planvorming, doorverwijzing en eventueel hulpverlening in meer of mindere mate door elkaar. Hierdoor is het
onderscheid tussen jongeren die wel of niet jeugdhulp van het wijkteam krijgen, en dus bij het CBS moeten worden aangeleverd, soms
lastig te maken. Als gevolg hiervan zijn niet alleen de aantallen jongeren met wijkhulp tussen gemeenten moeilijk vergelijkbaar, ook laat
de ontwikkeling in de tijd soms een grillig verloop zien.
Bijna 36 duizend jongeren kregen in de eerste helft van 2023 jeugdhulp met verblijf. Dat is ruim 9 procent van alle jongeren met
jeugdhulp. Hiervan waren 18 duizend jongeren in een pleeggezin opgenomen. Dat is ruim 3 procent minder dan in de eerste zes
maanden van 2022. Ruim 5 duizend jongeren kregen gezinsgerichte opvang. In het eerste halfjaar van 2023 hadden 1 250 jongeren een
gesloten plaatsing. Dat waren er 60 minder dan in het eerste halfjaar van 2022. 14 duizend jongeren kregen een andere vorm van
jeugdhulp met verblijf (figuur 1.0.3).

1.0.3 Jongeren met verblijf1)
Totaal
met verblijf

Pleegzorg

Gezinsgericht

Gesloten
plaatsing

Overig

0

10

20

30

40

50

x 1 000
1e hj 2023*

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

1)Personen van 0 tot en met 22 jaar. Jongeren met meerdere hulpvormen komen meerdere malen in de figuur voor.

1.1 8,6 procent van de Nederlandse jongeren ontvangt jeugdhulp
Jeugdhulp is in principe bedoeld voor personen tot 18 jaar, waarbij sinds 1 juli 2018 sommige vormen van jeugdhulp zoals pleegzorg
standaard doorlopen tot 21 jaar. In uitzonderlijke gevallen kan de jeugdhulp worden voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Van alle 4,5
miljoen jongeren in de leeftijd tot en met 22 jaar kreeg 8,6 procent jeugdhulp in het eerste halfjaar van 2023. Als de groep van 18 tot en
met 22-jarigen buiten beschouwing gelaten wordt, ontving 11,1 procent van alle jongeren jeugdhulp in deze periode.
Jongens ontvangen vaker jeugdhulp dan meisjes. Dit geldt zowel voor jeugdhulp met verblijf als voor jeugdhulp zonder verblijf. In de
eerste helft van 2023 kregen 178 duizend meisjes en 206 duizend jongens jeugdhulp. Het aandeel meisjes met jeugdhulp neemt de
laatste jaren licht toe, met name bij jeugdhulp zonder verblijf (figuur 1.1.1).

1.1.1 Jongeren naar geslacht1)
Nederland
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Totaal jeugdhulp
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Zonder verblijf
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Met verblijf
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
0

25

50

75

100

%
Jongens

Meisjes

1)Personen van 0 tot en met 22 jaar.

1.2 Jongeren met verblijf ouder dan jongeren zonder verblijf
De meeste jongeren met jeugdhulp in het eerste halfjaar van 2023 hadden een basisschoolleeftijd, 60 duizend van hen waren 4 tot en
met 7 jaar oud en bijna 122 duizend waren 8 tot en met 11 jaar. Nederland kende op 1 januari 2023 739 duizend 8 t/m 11-jarigen. Van hen
kreeg dus 16,5 procent jeugdhulp. Van de 1,17 miljoen Nederlandse jongeren van 12-17 jaar kregen er 166 duizend jeugdhulp in de
eerste helft van 2023. Dat is ruim 14 procent.

1.2.1 Jongeren naar leeftijd1)
Nederland
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Totaal jeugdhulp
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Zonder verblijf
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Met verblijf
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
0

20

40

60

80

100

%
0-3 jaar

4-7 jaar

8-11 jaar

12-17 jaar

18 en ouder

1)Personen van 0 tot en met 22 jaar. Bij Nederland is de leeftijdscategorie 18 jaar en ouder weggelaten omdat slechts

een klein deel van deze jongeren jeugdhulp ontvangt.

Van de jongeren met jeugdhulp zonder verblijf was bijna 54 procent jonger dan 12 jaar, bij jeugdhulp met verblijf was ruim 38 procent
jonger dan 12 jaar. Het aandeel jongeren van 18 jaar en ouder met jeugdhulp met verblijf, ten opzichte van alle jongeren met jeugdhulp
met verblijf, is toegenomen van 9,7 procent in de eerste zes maanden van 2020 naar 12,4 procent in het eerste halfjaar van 2023.

1.3 Meer jeugdhulp in huishoudens met lage inkomens
In Nederland wonen 622 duizend jongeren tot en met 22 jaar in een huishouden4) met een inkomen dat tot de laagste 20 procent
behoort. Van hen ontving 8,6 procent jeugdhulp in het eerste halfjaar van 2023. Het aandeel jongeren met jeugdhulp daalt naarmate het
huishoudinkomen hoger is. In de 20 procent rijkste huishoudens kreeg 5,4 procent van de jongeren jeugdhulp.

Van alle 4,2 miljoen Nederlandse jongeren tot en met 22 jaar, waarvan het huishoudinkomen bekend is, kreeg in de eerste helft van 2023
0,8 procent jeugdhulp met verblijf. In de 20 procent laagste inkomens kreeg 2,7 procent jeugdhulp met verblijf. Dat is ruim drie keer zo
vaak.

1.3.1 Jeugdhulp naar huishoudinkomen1)
Totaal jeugdhulp
Totaal
Laagste kwintiel
2e kwintiel
3e kwintiel
4e kwintiel
Hoogste kwintiel
Zonder verblijf
Totaal
Laagste kwintiel
2e kwintiel
3e kwintiel
4e kwintiel
Hoogste kwintiel
Met verblijf
Totaal
Laagste kwintiel
2e kwintiel
3e kwintiel
4e kwintiel
Hoogste kwintiel
0

5

10

15

20

%
Met jeugdhulp
1)Personen van 0 tot en met 22 jaar.

1.4 Meer uitdagingen in huishoudens van jeugdhulpjongeren met verblijf
Van een aantal achtergrondkenmerken5) is onderzocht hoe de situatie van jongeren met jeugdhulp afwijkt van de jongeren zonder
jeugdhulp. In figuur 1.4.1 zijn deze kenmerken weergegeven. Bij 73 procent van de Nederlandse jongeren wonen beide juridische ouders
in hetzelfde huishouden. Voor jongeren met jeugdhulp is dit 58 procent en voor jongeren met jeugdhulp met verblijf slechts 21 procent.
Hetzelfde patroon geldt voor kinderen uit huishoudens waar ook gebruik wordt gemaakt van ondersteuning op grond van de wet
maatschappelijke ondersteuning (WMO) of waarin zorgkosten zijn gemaakt voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ) dan wel GGZmedicatie is voorgeschreven. Van alle kinderen in Nederland was bij 6 procent sprake van WMO-gebruik in het huishouden en bij 23
procent van GGZ in het huishouden. Bij huishoudens met jeugdhulpjongeren is dit 16 en 43 procent en in huishoudens van jongeren met
jeugdhulp met verblijf 40 en 56 procent. In de huishoudens van jongeren met jeugdhulp met verblijf is in 27 procent van de gevallen
iemand als verdachte van een misdrijf aangemerkt.

1.4.1 Jeugdhulp naar huishoudkenmerken1)
Ouders op hetzelfde adres
Nederland
Totaal jeugdhulp
Zonder verblijf
Met verblijf
WMO in huishouden
Nederland
Totaal jeugdhulp
Zonder verblijf
Met verblijf
GGZ in huishouden
Nederland
Totaal jeugdhulp
Zonder verblijf
Met verblijf
Verdachte in huishouden
Nederland
Totaal jeugdhulp
Zonder verblijf
Met verblijf
0

20

40

60

80

100

%
ja

nee

1)Personen van 0 tot en met 22 jaar.

1.5 7 procent jeugdhulpontvangers ook in jeugdbescherming
Bijna 93 procent van de 384 duizend jongeren met jeugdhulp in het eerste halfjaar van 2023 ontving alleen jeugdhulp en daarnaast geen
andere vorm van jeugdzorg. Van de jongeren met jeugdhulp kreeg bijna 7 procent naast jeugdhulp ook jeugdbescherming en 605
jongeren kregen naast jeugdhulp en jeugdbescherming ook jeugdreclassering (figuur 1.5.1). Bij ruim 2 duizend jongeren was naast
jeugdhulp ook een jeugdreclasseringsmaatregel van kracht zonder jeugdbescherming (0,6 procent).
Jongeren tot en met drie jaar die jeugdhulp met verblijf kregen, hadden in 64 procent van de gevallen ook jeugdbescherming. Bij
jongeren van 4 tot en met 7 jaar was dit 58 procent en bij jongeren van 8 tot en met 11 jaar 48 procent. Van de jongeren met jeugdhulp
zonder verblijf had bijna 8 procent van de 0 tot en met 3-jarigen ook jeugdbescherming. Van de 4 tot en met 7-jarigen had 6,3 procent ook
jeugdbescherming en van de 8 tot en met 11-jarigen 4,6 procent.
Jongeren kunnen pas vanaf 12 jaar een jeugdreclasseringsmaatregel opgelegd krijgen en jeugdbescherming houdt op zodra de jongere
de leeftijd van 18 jaar bereikt.

1.5.1 Samenloop jeugdzorgvormen
Totaal jeugdhulp
0 tot en met 3 jaar
4 tot en met 7 jaar
8 tot en met 11 jaar
12 tot en met 17 jaar
18 tot en met 22 jaar
Zonder verblijf
0 tot en met 3 jaar
4 tot en met 7 jaar
8 tot en met 11 jaar
12 tot en met 17 jaar
18 tot en met 22 jaar
Met verblijf
0 tot en met 3 jaar
4 tot en met 7 jaar
8 tot en met 11 jaar
12 tot en met 17 jaar
18 tot en met 22 jaar
0

20

40

60

80

100

%
Alleen jeugdhulp
Jeugdhulp en jeugdbescherming
Jeugdhulp en jeugdreclassering
Jeugdhulp en jeugdbescherming en jeugdreclassering

Het aandeel jongeren met jeugdhulp in combinatie met jeugdbescherming en/of jeugdreclassering neemt de laatste jaren iets af.

1.5.2 Samenloop jeugdzorgvormen
1e HJ 2023*

1e HJ 2022

1e HJ 2021

1e HJ 2020

0

20

40

60

80

100

%
Alleen jeugdhulp
Jeugdhulp en jeugdbescherming
Jeugdhulp en jeugdreclassering
Jeugdhulp en jeugdbescherming en jeugdreclassering

1.6 Grote regionale verschillen in aandeel jeugdhulp
Van de in totaal 384 duizend jongeren met jeugdhulp in de eerste helft van 2023 woonden er 81 duizend in Zuid-Holland6). Zeeland had
het kleinste aantal, ruim 9 duizend Zeeuwse jongeren ontvingen jeugdhulp. De meeste jongeren in jeugdhulp kwamen uit Amsterdam
(18 duizend), Den Haag (13 duizend), Rotterdam (11 duizend) en Utrecht (10 duizend). Echter, wanneer wordt gekeken naar het aandeel
van de jongeren met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren in de gemeente, dan blijkt dat in de gemeenten Tiel en Terneuzen meer
dan 18 procent van de jongeren tot 18 jaar jeugdhulp kreeg (zie figuur 1.6.1). De gemeenten Nissewaard en Best hadden met meer dan
4,5 procent het hoogste aandeel jongeren van 18 jaar en ouder met jeugdhulp.

1.6.1 Jeugdhulp bij 0 t/m 17-jarigen

Minder dan 7 (%)
7 tot 9 (%)
9 tot 11 (%)
11 tot 13 (%)
13 of meer (%)

1.6.2 Jeugdhulp bij 18 t/m 22-jarigen

Minder dan 0,5 (%)
0,5 tot 1 (%)
1 tot 1,5 (%)
1,5 tot 2 (%)
2 of meer (%)

1.6.3 Jeugdhulp bij 0 t/m 17-jarigen

Minder dan 7 (%)
7 tot 9 (%)
9 tot 11 (%)
11 tot 13 (%)
13 of meer (%)

1.6.4 Jeugdhulp bij 18 t/m 22-jarigen

Minder dan 0,5 (%)
0,5 tot 1 (%)
1 tot 1,5 (%)
1,5 tot 2 (%)
2 of meer (%)

In relatie tot de bevolkingsomvang van de gemeente, werd de meeste jeugdhulp verleend in gemeenten met 100 tot 150 duizend
inwoners (figuur 1.6.5). Van de jongeren tot en met 17 jaar uit die gemeenten ontving 12,2 procent jeugdhulp. Het percentage jongeren
van 18 tot en met 22 jaar met jeugdhulp was het hoogst in de vier grote steden met meer dan 250 duizend inwoners.

1.6.5 Jeugdhulp naar gemeentegrootte
Totaal Nederland
Gemeenten met:
Minder dan 5.000 inwoners
5.000 tot 10.000 inwoners
10.000 tot 20.000 inwoners
20.000 tot 50.000 inwoners
50.000 tot 100.000 inwoners
100.000 tot 150.000 inwoners
150.000 tot 250.000 inwoners
250.000 inwoners of meer
0

5

10

15

%
0 tot en met 17 jaar

18 tot en met 22 jaar

4) Gegevens over huishoudinkomen betreft de stand op 1 januari 2022. Dat is de meest recente datum waarop dit kenmerk beschikbaar is.
5) Voor alle huishoudkenmerken is de meest recent beschikbare informatie gebruikt. Voor ouders in het hetzelfde huishouden is dit de

situatie op 1 januari 2023. WMO in huishouden is gebaseerd op twee databronnen over de ondersteuning in 2022 op grond van de wet
maatschappelijke ondersteuning (WMO); de combinatie van deze bronnen is zo goed als volledig, alleen in enkele gemeenten ontbreekt
de WMO waarvoor geen eigen bijdrage via CAK is betaald. GGZ in huishouden is een combinatie van of personen in het huishouden
zorgkosten voor GGZ hebben gemaakt (2021) en of personen in het huishouden medicatie gebruikten vanwege psychische problemen
(2022). Voor verdachte in het huishouden is gekeken of personen in het huishouden in de periode 2018-2022 zijn geregistreerd als
verdachte, ongeacht het type misdrijf.
6) Volgens het woonplaatsbeginsel. Zie: https://vng.nl/artikelen/woonplaatsbeginsel-jeugdhulp.

Jeugdhulp 1e halfjaar 2023

2. Jeugdhulptrajecten
Wat is een hulptraject?
De cijfers van het CBS over dit onderwerp gaan soms over de (aantallen) jongeren en soms over de (aantallen) jeugdhulptrajecten. Een
hulptraject bestaat uit een combinatie van hulpvorm en aanvangsdatum. Een jongere kan per verslagperiode één jeugdhulptraject
doorlopen, maar ook meerdere hulptrajecten na elkaar, of meerdere hulptrajecten tegelijkertijd. Omdat een jongere meerdere trajecten
kan doorlopen, verschilt het aantal jeugdhulptrajecten van het aantal jongeren dat het CBS rapporteert: het aantal hulptrajecten komt
hoger uit.
Als een jongere tegelijkertijd meerdere hulptrajecten doorloopt met dezelfde hulpvorm bij dezelfde jeugdhulpaanbieder, dan worden
deze trajecten samengenomen. In de cijfers tellen deze dan mee als één doorlopend hulptraject. Dit gebeurt ook als de aanvangsdatums
verschillen: het gaat erom dat de hulptrajecten elkaar overlappen. De aanvangsdatum wordt in dat geval gezien als de datum waarop de
hulp voor het eerst is gestart, en de einddatum is de datum waarop de laatste hulp werd beëindigd.

2.1 Kleine groei aantal hulptrajecten in 2023
In het eerste halfjaar van 2023 waren ruim 517 duizend jeugdhulptrajecten actief. Dat waren er 3 duizend meer dan in het eerste halfjaar
van 2022. Het aantal trajecten jeugdhulp door het wijk- of buurtteam bleef nagenoeg gelijk, de overige jeugdhulp zonder verblijf nam
met 1,1 procent toe en de jeugdhulp met verblijf daalde met bijna 4 procent (figuur 2.1.1). De ervaring uit 2022 leert dat het definitieve
aantal jeugdhulptrajecten 6,7 procent hoger lag dan de voorlopige uitkomsten. De hier gepresenteerde voorlopige uitkomsten over 2023
zullen dus bij de definitieve versie naar verwachting hoger uitkomen en mogelijk nog flink groeien ten opzichte van het eerste halfjaar
van 2022.

2.1.1 Jeugdhulptrajecten1)

Totaal
jeugdhulp

Wijk- of
buurtteam

Overig
zonder
verblijf

Met
verblijf

0

100

200

300

400

500

600

x 1 000
1e hj 2023*
1)

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

Trajecten die over meerdere perioden liepen komen meerdere malen in de figuur voor.

In de eerste zes maanden van 2023 zijn 160 duizend nieuwe jeugdhulptrajecten gestart. Dat is een daling van bijna 7 procent ten opzichte
van het eerste halfjaar van 2022. Bijna 31 procent van de trajecten die op enig moment in het eerste halfjaar van 2023 actief waren, is ook
in dat jaar begonnen. In de eerste helft van 2022 was 33 procent van de trajecten in het verslagjaar begonnen.

Het aantal trajecten ambulante jeugdhulp was in het eerste halfjaar van 2023 ongeveer 1,2 procent hoger dan in het eerste halfjaar van
2022, maar het aantal nieuw begonnen trajecten daalde van 105 duizend naar 98 duizend (figuur 2.1.2).

2.1.2 Begonnen trajecten jeugdhulp zonder verblijf, naar
hulpvorm1)
Ambulant
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Netwerk
jongere
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Wijkteam
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Daghulp
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
0

50

100

150

200

250

300

350

x 1 000
In verslagjaar begonnen

Reeds lopend traject

1)Trajecten die over meerdere perioden liepen komen meerdere malen in de figuur voor.

Het aantal pleegzorgtrajecten daalde van 19 duizend in de eerste helft van 2022 naar 18 duizend in het eerste halfjaar van 2023. Ook het
aantal nieuw begonnen trajecten nam met bijna 1 000 af.

2.1.3 Begonnen trajecten jeugdhulp met verblijf, naar
hulpvorm1)
Pleegzorg
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Gezinsgericht
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Gesloten
plaatsing
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
Overig
1e hj 2023*
1e hj 2022
1e hj 2021
1e hj 2020
0

5

10

15

20

25

x 1 000
In verslagjaar begonnen

Reeds lopend traject

1)Trajecten die over meerdere perioden liepen komen meerdere malen in de figuur voor.

Bij 24,5 procent van de nieuw begonnen jeugdhulptrajecten in de eerste helft van 2023 was sprake van herhaald beroep (figuur 2.1.4).
Dat wil zeggen dat de jongeren die in deze periode een jeugdhulptraject startten, in de vijf voorafgaande jaren al eerder jeugdhulp
hadden. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt naar het soort jeugdhulp dat eerder is ontvangen.
Het aandeel herhaald beroep van de nieuw begonnen jeugdhulptrajecten was in 2023 ongeveer even hoog als in 2022. Het aandeel
herhaald beroep van trajecten jeugdhulp met verblijf nam in dezelfde periode af.

2.1.4 Herhaald beroep1)

Totaal
jeugdhulp

Wijk- of
buurtteam

Overig
zonder
verblijf

Met
verblijf

0

5

10

15

20

25

30

%
1e hj 2023*

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

1)Jeugdhulptrajecten die zijn gestart in de verslagperiode.

Bij 3,4 procent van de 160 duizend trajecten die in de eerste zes maanden van 2023 zijn gestart, was sprake van crisis bij aanvang. Dat gold
met name bij trajecten jeugdhulp met verblijf. Daarvan is bijna 22 procent gestart met crisis. Vooral bij gezinsgerichte jeugdhulp met
verblijf steeg het aandeel met crisis gestarte trajecten van 13 procent in het eerste halfjaar van 2022 naar 21 procent in de eerste zes
maanden van 2023. Bij pleegzorg steeg dit van 11 naar 19 procent. Of er sprake is van crisis is gebaseerd op het oordeel van de
jeugdhulpprofessional.

2.1.5 Gestart met crisis1)

Totaal
jeugdhulp

Wijk- of
buurtteam

Overig
zonder
verblijf

Met
verblijf

0

5

10

15

20

25

%
1e hj 2023*

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

1)Jeugdhulptrajecten die zijn gestart in de verslagperiode.

2.2 Meeste jeugdhulp doorverwezen door de huisarts
In de eerste zes maanden van 2023 werd ruim 38 procent van de jeugdhulptrajecten gestart na verwijzing door een huisarts en 30 procent
via een gemeentelijke toegang. Uitgesplitst naar hulpvorm blijkt dat de huisarts 40 procent van de in het eerste halfjaar van 2023 nieuw
begonnen trajecten jeugdhulp zonder verblijf heeft verwezen (figuur 2.2.1) en 6 procent van de nieuw begonnen trajecten jeugdhulp
met verblijf (figuur 2.2.2).

2.2.1 Verwijzer jeugdhulp zonder verblijf1)

Huisarts

Gemeentelijke toegang

Geen verwijzer

Gecertificeerde instelling

Medisch specialist

Jeugdarts

Rechter, Officier van Justitie, functionaris
Justiti‰le jeugdinrichting

Onbekend

0

10

20

30

40

50

%
1e hj 2023*

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

1)Jeugdhulptrajecten die zijn gestart in de verslagperiode. Trajecten onder Geen verwijzer betreft vrij toegankelijke

jeugdhulp.

De meeste Jeugdhulp met verblijf wordt doorverwezen via de gemeente (42 procent) en door Gecertificeerde Instellingen (35 procent).
Vanaf 2021 zijn alle trajecten met de hulpvorm uitgevoerd door het wijk- of buurtteam ondergebracht in de categorie ‘geen verwijzer’. Dit
betreft jeugdhulptrajecten waarvoor geen verwijzing nodig is, de zogenaamde vrij toegankelijke jeugdhulp. Wijkhulp is immers per
definitie vrij toegankelijk. Wel kan het zo zijn dat bijvoorbeeld de huisarts de jongere of diens ouders heeft geadviseerd om contact op te
nemen met het wijkteam, maar dit is formeel gezien geen verwijzing. Bij de aantallen over 2020 is een deel van de wijkhulptrajecten nog
geclassificeerd met de verwijzer zoals die door de wijkteams is aangeleverd, veelal gemeentelijke toegang, gecertificeerde instelling of
huisarts. Dit kan enige vertekening in deze categorieën geven.

2.2.2 Verwijzer jeugdhulp met verblijf1)

Gemeentelijke toegang

Gecertificeerde instelling

Medisch specialist

Huisarts

Rechter, Officier van Justitie, functionaris
Justitiële jeugdinrichting

Jeugdarts

Onbekend

0

10

20

30

40

50

%
1e hj 2023*

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

1)Jeugdhulptrajecten die zijn gestart in de verslagperiode.

2.3 Jeugdhulptrajecten duren meestal korter dan een jaar
Van de trajecten die in het eerste halfjaar van 2023 zijn afgesloten, duurde bijna 37 procent korter dan zes maanden en 64 procent duurde
korter dan een jaar.
Als gevolg van de in de inleiding genoemde methodewijziging, worden definitieve cijfers over het eerste halfjaar van 2023 pas
vastgesteld wanneer ook de gegevens over het tweede halfjaar van 2023 en over eerste halfjaar van 2024 beschikbaar zijn. Trajecten die
in het eerste halfjaar zijn aangeleverd zonder einddatum en die ontbreken in het tweede halfjaar worden door het CBS alsnog van een
einddatum in het eerste halfjaar voorzien op basis van de gemiddelde duur van de trajecten waarvan wel een einddatum is aangeleverd.
Hierdoor is besloten om bij de presentatie van de voorlopige cijfers het aantal afgesloten trajecten niet te presenteren, omdat dit aantal
nog te onbetrouwbaar is. De gemiddelde duur en de reden beëindiging van trajecten waarvan nu al bekend is dat ze afgesloten zijn,
wordt wel weergegeven. De ervaring leert dat het beeld dat hieruit ontstaat bij de publicatie van definitieve uitkomsten niet wezenlijk
zal afwijken van het beeld uit de voorlopige uitkomsten.

2.3.1 Duur afgesloten trajecten
Totaal
Zonder verblijf
waarvan
Wijkteam
Ambulant
Daghulp
Netwerk jongere
Met verblijf
waarvan
Pleegzorg
Gezinsgericht
Gesloten plaatsing
Overig
0

20

40

60

80

100

%
0 tot 3 maanden

3 tot 6 maanden

12 tot 36 maanden

langer dan 36 maanden

6 tot 12 maanden

Een in de eerste helft van 2023 afgesloten jeugdhulptraject duurde gemiddeld 397 dagen (figuur 2.3.2). Dat is 21 dagen langer dan een
gemiddeld afgesloten traject in het eerste halfjaar van 2022. Trajecten met de hulpvorm Gesloten plaatsing duren met gemiddeld 192
dagen het kortst. Afgesloten pleegzorgtrajecten duurden het langst, gemiddeld 1 298 dagen. In de eerste helft van 2022 duurde een
gemiddeld pleegzorgtraject nog 409 dagen korter. De grote fluctuatie van de gemiddelde duur van afgesloten pleegzorgtrajecten is te
verklaren doordat dit soms zeer langdurige trajecten zijn, die van grote invloed zijn op de gemiddelde waarde.
De gemiddelde duur van jeugdhulptrajecten zonder verblijf nam in de eerste helft van 2023 ten opzichte van dezelfde periode in 2022 toe
met 18 dagen. De gemiddelde duur van wijkhulp steeg met 22 dagen, ambulante trajecten met 20 dagen, daghulp met 2 dagen en
afgesloten trajecten jeugdhulp in het netwerk van de jongere steeg met gemiddeld 8 dagen.

2.3.2 Gemiddelde duur
Totaal jeugdhulp

Zonder verblijf
waarvan
Wijkteam
Ambulant
Daghulp
Netwerk jongere

Met verblijf
waarvan
Pleegzorg
Gezinsgericht
Gesloten plaatsing
Overig
0

250

500

750

1 000

1 250

1 500

dagen
1e hj 2023*

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

2.4 Jeugdhulptraject meestal volgens plan beëindigd
Van alle jeugdhulptrajecten die in het eerste halfjaar van 2023 met een bekende reden7) werden afgesloten, werd 81 procent beëindigd
volgens plan (figuur 2.4.1). Naast beëindiging volgens plan werd 12 procent van de trajecten voortijdig afgesloten in overeenstemming
tussen cliënt en aanbieder. De overige werden eenzijdig beëindiging door de jeugdige (3 procent) of door de aanbieder (1,5 procent) of
er was sprake van externe omstandigheden (2,5 procent).

2.4.1 Reden beëindiging1)
Beëindigd
volgens
plan

Voortijdig
in overeenstemming

Voortijdig
door
cliënt

Voortijdig
wegens externe
omstandigheden

Voortijdig
door
aanbieder

0

25

50

75

100

%
1e hj 2023*

1e hj 2022

1e hj 2021

1e hj 2020

1)Jeugdhulptrajecten die zijn beëindigd in de verslagperiode en waarvan de reden beëindiging bekend is.

7) Met ingang van 2021 is de categorie ‘onbekend’ toegevoegd bij de reden van beëindiging van jeugdhulptrajecten. Deze categorie bevat

twee soorten jeugdhulptrajecten: afgesloten trajecten waarvan de reden van beëindiging ontbrak in de gegevensaanlevering aan het
CBS én trajecten die het CBS zelf alsnog van een einddatum voorziet omdat ze niet terugkomen in een latere verslagperiode. Trajecten van
het eerste soort kwamen vóór 2021 ook al in beperkte mate voor, maar daarbij werd de reden van beëindiging nog door het CBS geschat
op basis van de verdeling van de wel bekende redenen van beëindiging. Trajecten van het tweede soort komen pas vanaf verslagjaar
2021 voor.

Jeugdhulp 1e halfjaar 2023

Meer informatie over jeugdhulp kunt u vinden op de website van het CBS
Onderzoeksbeschrijving Beleidsinformatie Jeugd.
Tabellen Jeugdzorg.
Voor een uitgebreide beschrijving van de methodewijzigingen en de gevolgen zie.
Voor een beschrijving van de ontwikkelingen Jeugdzorg 2011-2016 zie.
Privacy is een groot goed. Ook als je niks te verbergen hebt, heb je heel wat te beschermen. Het CBS is het Statistisch Bureau van Nederland
dat onafhankelijk onderzoek uitvoert. Het CBS werkt bij elk onderzoek met strenge eisen om data op een veilige manier te verwerven, te
verwerken en te publiceren en is transparant over de manier van werken en de methodieken.
Het CBS verzamelt gegevens van natuurlijke personen, bedrijven en instellingen. Dit is wettelijk vastgelegd in de CBS-wet en de
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Identificerende persoonskenmerken worden na ontvangst direct
gepseudonimiseerd. Hierdoor kan het onderzoek alleen worden uitgevoerd op gegevens met een pseudosleutel. Bij publicatie zorgt het
CBS er bovendien voor dat natuurlijke personen of bedrijven niet herkenbaar of herleidbaar zijn. Ook hanteert het CBS diverse
maatregelen tegen diefstal, verlies of misbruik van persoonsgegevens. Het CBS levert geen herkenbare gegevens aan derden, ook niet
aan andere overheidsinstellingen. Wel kunnen sommige (wetenschappelijke) instellingen onder strenge voorwaarden toegang krijgen
tot gegevens met pseudosleutel op persoons- of bedrijfsniveau. Dit noemen we microdata.
Voor meer informatie, zie onze website: www.cbs.nl/privacy.

Jeugdhulp 1e halfjaar 2023

Begrippenlijst
Jeugdhulp
Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische,
psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De hulp is
bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar en kan verlengd worden tot 23 jaar. Als de jongere overnacht bij de jeugdhulpinstelling,
het pleeggezin of het gezinshuis, is er sprake van jeugdhulp met verblijf.
De volgende vormen van jeugdhulp worden onderscheiden:

Jeugdhulp zonder verblijf
Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet, en voor zover deze in natura is geleverd door de zorgaanbieder (dus
exclusief PGB). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een
verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft thuis, in het eigen gezin. Of anders
gezegd, de jongere slaapt thuis. In ieder geval formeel. Het kan zijn dat de jongere bij opa en oma slaapt of bij iemand anders, echter dit is
dan niet formeel zo geregeld.

Uitgevoerd door het wijk- of buurtteam - Nagenoeg elke gemeente werkt met de inzet van wijk- of buurtteams. Soms beperken deze
teams zich tot het coördineren van de hulp aan de jongere, maar veelal bieden deze teams ook zelf hulp. Het gaat hier om de jeugdhulp
die de teams zelf verleend hebben. PGB gefinancierde jeugdhulp is hierin niet meegenomen.
Ambulante jeugdhulp op locatie van de aanbieder - Ambulante jeugdhulp op locatie betreft ambulante hulp of groepsgesprekken op
locatie bij de zorgaanbieder of digitaal waarbij in principe één (algemene) expertise tegelijkertijd binnen de hulpverlening wordt
ingezet. Het betreft fysieke of digitale face-to-face contacten (groepsgesprekken of individueel) met de jeugdige en/of ouders. De
gesprekken duren doorgaans maximaal twee uur. PGB gefinancierde jeugdhulp is hierin niet meegenomen.
Daghulp op locatie van de aanbieder - Bij daghulp is een begeleider of hulpverlener minimaal een dagdeel in de nabije omgeving van de
jongere. De hulp kan in een groep of individueel plaatsvinden. Dagbesteding en dagstructurering vallen hier ook onder. Daghulp vindt
plaats op de locatie van de zorgaanbieder. Een belangrijk kenmerk van de dagbehandeling is dat een multidisciplinair team voor de
dagbehandeling wordt ingezet. Het gaat bijvoorbeeld om een combinatie van fysiotherapie, gedragstherapie en psychotherapie die
tijdens de dagbehandeling wordt ingezet. PGB gefinancierde jeugdhulp is hierin niet meegenomen.
Jeugdhulp in het netwerk van de jongere - Jeugdhulp in het netwerk van de jongere vindt plaats bij de jongere thuis, op school of elders in
het netwerk van de jongere. In ieder geval niet op locatie bij de zorgaanbieder. De intensiteit kan variëren van een of enkele uren tot 24
uur per dag. Het gaat hier in de regel om interventies, die zich niet alleen op het kind richten, maar ook op de bredere omgeving van het
kind (variërend van ouders en bredere familie tot vrienden, buren en leerkracht). PGB gefinancierde jeugdhulp is hierin niet
meegenomen.

Jeugdhulp met verblijf
Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische,
psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De
jongere verblijft in een pleeggezin, gezinshuis, leef- of behandelgroep, gesloten afdeling, GGZ-instelling of soortgelijke locaties waar
jeugdhulp geleverd wordt. Of anders gezegd, de jongere slaapt formeel niet thuis in het eigen gezin. Dit betekent dat het hier alleen om
de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen tijdens weekenden of juist door de
week, vallen onder jeugdhulp met verblijf.

Pleegzorg - Vorm van jeugdhulp waarbij een jongere (tijdelijk) wordt opgenomen in een pleeggezin en waarbij pleegkind, pleegouders
en eigen ouders worden begeleid door een pleegzorgaanbieder. PGB gefinancierde jeugdhulp is hierin niet meegenomen.
Gezinsgericht - Alle vormen van verblijf die een gezinssituatie benaderen, maar geen pleegzorg zijn. Te denken valt aan gezinshuizen,
logeerhuizen en zorgboerderijen waar jongeren overnachten. PGB gefinancierde jeugdhulp is hierin niet meegenomen.

Gesloten plaatsing - De jongere verblijft bij een jeugdhulpaanbieder op basis van een machtiging gesloten jeugdzorg of op basis van een
machtiging BOPZ (Wet Bijzondere Opname Psychiatrische Ziekenhuizen, t/m 2019) of machtiging Wvggz (Wet Verplichte Geestelijke
Gezondheidszorg, vanaf 2020). PGB gefinancierde jeugdhulp is hierin niet meegenomen.
Overig verblijf bij een jeugdhulpaanbieder - De jongere verblijft in een accommodatie van de jeugdhulpaanbieder, veelal in een groep
met andere jongeren. In feite betreft het alle vormen van verblijf die niet onder een van de voorgaande categorieën vallen. Hieronder
vallen ook begeleid wonen en kamertraining. Ook kleinschalige residentiele leef- en behandelgroepen die geen gezinssituatie
benaderen, vallen onder deze categorie. PGB gefinancierde jeugdhulp is hierin niet meegenomen.

Herhaald beroep
Een jeugdhulptraject wordt als herhaald beroep gezien, als de desbetreffende jongere in de vijf jaar voorafgaand aan de verslagperiode
jeugdhulp heeft ontvangen.

Gestart met crisis
De hulpverlening is aangevangen met het stabiliseren van een crisissituatie. Of de jeugdhulp al dan niet is aangevangen met het
stabiliseren van een crisissituatie is het professionele oordeel van de jeugdhulpprofessional. Er is daarmee geen vaste definitie van crisis.
Iedere professional heeft een beeld bij het onderscheid crisis-geen crisis.

Gecertificeerde instelling
Gecertificeerde instellingen zijn organisaties die, conform de Jeugdwet, maatregelen van jeugdbescherming en jeugdreclassering
uitvoeren. Deze instellingen moeten in het bezit zijn van een certificaat. Daarvoor moeten zij aan een aantal eisen voldoen gericht op het
borgen van de kwaliteit van de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering.

Jeugdbescherming
Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt door de rechter dwingend opgelegd. Het doel van de jeugdbeschermingsmaatregel is het
opheffen van de bedreiging voor de veiligheid en ontwikkeling van het kind. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of
'onder voogdij geplaatst'.

Jeugdreclassering
Jeugdreclassering is een combinatie van toezicht en begeleiding voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie
of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Bij jongvolwassenen in de leeftijd van 18 tot
en met 22 jaar kan ook het jeugdstrafrecht toegepast worden op grond van het adolescentenstrafrecht, indien het ontwikkelingsniveau
van de dader daartoe aanleiding geeft. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te
voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of het openbaar
ministerie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart.

Verwijzer
De organisatie of persoon die de jongere en/of zijn/haar ouders heeft verwezen naar de jeugdhulp. Het betreft organisaties of personen
die rechtstreeks jongeren en hun ouders op grond van de Jeugdwet kunnen doorverwijzen naar jeugdhulp. De Jeugdwet stelt dat tussen
gemeenten en betrokkenen afspraken worden gemaakt over de voorwaarden waaronder en wijze waarop de rechtstreekse verwijzing
verloopt.

Gemeentelijke toegang - De jongere is door de gemeente of een gemeentelijke organisatie aangemeld bij een jeugdhulpaanbieder.
Hieronder vallen ook de verwijzingen van de politie, Veilig Thuis organisaties en het onderwijs.

Verklaring van tekens
Niets (blanco)
.

Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
Het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim

*

Voorlopige cijfers

**

Nader voorlopige cijfers

–
0 (0,0)

(indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
Het cijfer is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid

2022–2023

2022 tot en met 2023

2022/2023

Het gemiddelde over de jaren 2022 tot en met 2023

2022/’23
2020/’21–2022/’23

Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2022 en eindigend in 2023
Oogstjaar, enz., 2020/’21 tot en met 2022/’23
In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven
totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.
Verbeterde cijfers in de staten en tabellen zijn niet als zodanig gekenmerkt.

Colofon
Uitgever
Centraal Bureau voor de Statistiek
Henri Faasdreef 312, 2492 JP Den Haag
www.cbs.nl
Prepress
Centraal Bureau voor de Statistiek
Ontwerp
Edenspiekermann
Inlichtingen
Tel. 088 570 70 70
Via contactformulier: www.cbs.nl/infoservice
© Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen/Bonaire, 2023.
Verveelvoudigen is toegestaan, mits het CBS als bron wordt vermeld.