Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1125
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over het bericht dat
het budget voor transgenderzorg bij lange na niet toereikend is (ingezonden
20 december 2013).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (ontvangen 5 februari
2014). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 956.
Vraag 1
Hoe reageert u op het bericht dat het budget voor transgenderzorg bij lange
na niet toereikend is?1
Antwoord 1
Ik heb kennisgenomen van dat bericht en realiseer mij dat dit bericht de
nodige indruk heeft gemaakt op transgenders die in aanmerking willen
komen voor een behandeling. Ik vertrouw erop dat zorgverzekeraars en het
VUmc hun verantwoordelijkheid zullen nemen omdat transgenders net als
iedere burger in ons land recht hebben op zorg. Toegang tot zorg heeft voor
transgenders invloed op hun participatie en acceptatie in de samenleving. Zie
ook het antwoord op vraag 2, 3 en 5.
Vraag 2
Is het waar dat het VUmc 10 miljoen euro nodig heeft, terwijl zorgverzekeraars dit jaar maar 3 miljoen euro beschikbaar stelden? Kunt u uw antwoord
toelichten?2
Antwoord 2
Ik kan de genoemde bedragen niet bevestigen. Bij navraag blijken betrokken
partijen een verschillende visie te hebben op deze kwestie. Het VUmc geeft
inderdaad aan 10 mln. nodig te hebben en slechts 3 mln. beschikbaar te
hebben gekregen. De twee grootste bij VUmc betrokken zorgverzekeraars
laten weten zich niet goed herkennen in dit beeld. Zij melden dat er aanvullende gelden in 2013 en 2014 zijn afgesproken om wachtlijsten voor
1
2

ah-tk-20132014-1125
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

VUmc heeft geen geld behandeling transgenders, Trouw 18 december 2013
VUmc overweegt tijdelijke stop voor nieuwe patiënten met genderdysforie en transgenders,
persbericht VUmc 18 december 2013, http://www.vumc.nl/afdelingen/voor-journalisten/
persbericht/tijdelijke-stop-nieuwe-patienten/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

genderzorg te kunnen inlopen, in het kader van het zogenoemde Deltaplan
Genderzorg. Daarnaast zou ook groeiruimte aan het VUmc geboden zijn,
waarbij het ziekenhuis zelf keuzes maakt in de typen patiënten die zij
behandelt en daarmee ook welk deel van het totaalbudget aangewend wordt
voor de transgenderzorg.
Per 1 januari 2014 zijn er drie nieuwe DBC-zorgproducten voor deze zorg.
Daarmee is deze zorg goed beschreven in prestaties op basis waarvan
zorgverzekeraars deze zorg kunnen inkopen. De afgelopen jaren waren nog
geen aparte declaratiecodes voor genderzorg beschikbaar. Overigens betekent
dat niet dat er de afgelopen jaren geen budget voor deze zorg beschikbaar
was. Ik verwijs ook naar het antwoord op vraag 3.
Vraag 3
Is het waar dat door het geldtekort bij het VUmc ongeveer 600 patiënten
jaarlijks verstoken zullen blijven van een behandeling? Is dat naar uw mening
verantwoord?
Antwoord 3
Dat getal is door het VUmc genoemd. Ik kan dat getal niet bevestigen.
Het VUmc heeft geen indicatie gegeven hoe lang de voorgenomen stop voor
nieuwe aanmeldingen zou kunnen gaan duren. Die duur is ondermeer van
invloed op het aantal mensen dat later in behandeling zal komen. Maar ook
de capaciteitsontwikkeling voor deze zorg binnen het VUmc is daarop van
invloed. De afgelopen periode is er sprake geweest van het inlopen van
wachtlijsten. Volgens de informatie van het VUmc heeft het Deltaplan
Genderzorg ertoe geleid dat in 2013 het aantal intakes en operaties in het
VUmc met respectievelijk 72% en 34% is toegenomen onder meer door extra
opleiding, meer personeel en extra OK ruimte. Dit loopt door in 2014.
Vraag 4
Is het voorts waar dat het VUmc verantwoordelijk is voor 85% van de
transgenderzorg in Nederland? Welk alternatief hebben deze mensen binnen
Nederland om transgenderzorg te krijgen?
Antwoord 4
Het VUmc verzorgt naar eigen zeggen inderdaad circa 85% van alle zorg voor
deze patiënten. Het VUmc is het enige centrum dat een complete behandeling
aanbiedt voor mensen met genderdysforie en transgenders. In het UMCG
kunnen volwassenen voor delen van de zorg terecht. In het LUMC kunnen
kinderen en adolescenten voor een deel van de zorg terecht. In principe
kunnen zorgverzekeraars ook zorg buiten Nederland inkopen.
Vraag 5
Vindt u het acceptabel dat zorgverzekeraars transgenders op deze manier in
de steek laten? Wat gaat u hiertegen ondernemen?
Antwoord 5
De zorgverzekeraar heeft een zorgplicht en ik ga er vanuit dat zorgverzekeraars aan deze zorgplicht zullen voldoen. Achmea, een van de bij het VUmc
betrokken verzekeraars, heeft laten weten de komende periode samen met
het VUmc en andere zorgverzekeraars op zoek te gaan naar oplossingen. Ook
VGZ, eveneens bij het VUmc betrokken, geeft aan open te staan voor overleg
over eventuele knelpunten in de financiering. De Nederlandse Zorgautoriteit
(NZa) heeft als toezichthouder op de zorgplicht en markttoezicht ook een
verantwoordelijkheid. De NZa heeft laten weten deze casus al te onderzoeken,
alert op deze kwestie te zijn en mij geïnformeerd te houden over de
ontwikkelingen.
Vraag 6
Kunnen zorgverzekeraars behandeling zomaar weigeren terwijl transgenderzorg vanuit het basispakket verzekerd is?
Antwoord 6
Verzekerden hebben recht op zorg. Dit is vastgelegd in de zorgverzekeringswet, waarin is opgenomen dat verzekeraars zorgplicht hebben. Mochten
mensen zich niet meer kunnen aanmelden bij een zorgaanbieder, in dit geval

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

het VUmc, dan kunnen zij zich melden bij hun verzekeraar. En de verzekeraar
zal de zorg moeten regelen. Zie ook het antwoord op vraag 5.
Vraag 7
Is dit wat u voor ogen heeft met de taak voor zorgverzekeraars om toe te zien
op het doelmatig besteden van zorggeld? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 7
Met een doelmatige besteding van zorggeld bedoel ik uiteraard niet dat
mensen geen zorg krijgen, zorgverzekeraars hebben immers een zorgplicht. Ik
bedoel wel dat de zorg zo doelmatig mogelijk wordt geleverd.
Vraag 8
Is het waar dat door dit tekort ook de deskundigenverklaring voor het
wijzigen van de geboorteakte in de knel komt? Zo ja, wat gaat u doen om dat
knelpunt weg te nemen?
Antwoord 8
De deskundigenverklaring die noodzakelijk is voor wijziging van de vermelding van het geslacht in de akte van geboorte na inwerkingtreding van de
wet van 18 december 2013 tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk
Wetboek en de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens in
verband met het wijzigen van de voorwaarden voor en de bevoegdheid ter
zake van wijziging van de vermelding van het geslacht in de akte van
geboorte (Stb. 2014, nr. 1), staat los van het medische traject.
In het aanwijzingsbesluit zullen artsen en psychologen verbonden aan het VU
medisch centrum (VUmc) te Amsterdam, het Universitair Medisch Centrum
Groningen (UMCG) te Groningen, en (voor minderjarigen) het Leids
Universitair Medisch Centrum (LUMC) worden aangewezen. Het is echter
mogelijk indien daartoe een reële noodzaak bestaat, de lijst aan te vullen. Dat
zou het geval kunnen zijn als er gedurende langere tijd een niet aanvaardbare
wachtlijst zou ontstaan. Dit verwacht ik echter niet omdat de deskundigen
hebben aangegeven afspraken die zien op de enkele afgifte van een
verklaring voorrang te kunnen verlenen boven medische trajecten.
Het VUmc heeft bevestigd dat de wachtlijsten voor de zorgverlening aan
genderpatiënten geen invloed zullen hebben op het verkrijgen van een
deskundigenverklaring.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Voortman (GroenLinks), ingezonden 19 december 2013 (vraagnummer
2013Z25196)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3