Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

587
Vragen van het lid Van der Molen (CDA) aan de Minister voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media over regionale samenwerking tussen publieke
en private mediabedrijven (ingezonden 3 november 2017).
Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media)
(ontvangen 5 december 2017).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het besluit van de provincie Friesland om het
voornemen om te komen tot een Fries Mediacentrum te beëindigen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat soortgelijke samenwerkingen tussen regionale omroepen en
regionale kranten in Limburg, Brabant en Twente eerder ook al zijn stukgelopen?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Deelt u de conclusie van de provincie Friesland dat de Mediawet te veel
beperkingen kent waardoor het niet mogelijk is om in een combinatie van
mediabedrijven met verschillende wijzen van financiering een vorm van
samenwerking te vinden die leidt tot een nieuwe geldstroom? Zo nee,
waarom niet?2
Antwoord 3
Samenwerking tussen publiek gefinancierde media-instellingen en commerciële mediabedrijven is gebonden aan regelgeving op Europees niveau. Het
gaat hierbij om de Europese staatssteunregels en de Omroepmededeling. Het
uitgangspunt is dat publiek geld dat bedoeld is voor het uitvoeren van een

1
2

ah-tk-20172018-587
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Leeuwarder Courant, «Wet keert Fries Mediacentrum» (31 oktober 2017)
Brief aan de Provinsjale Steaten, «Stân fan saken Friesch Regionaal Mediacentrum» (17 oktober
2017)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

publieke taakopdracht, niet mag weglekken naar commerciële bedrijven. In
Nederland is die regelgeving uitgewerkt in art. 2.141 van de Mediawet, in het
dienstbaarheidsverbod. Het is een belangrijk uitgangspunt van ons rechtssysteem dat publiek geld rechtmatig besteed wordt, en het dienstbaarheidsverbod vormt daarvoor een belangrijke waarborg.
De afgelopen jaren verkeert de geschreven (regionale) pers in financieel
zwaar weer door teruglopende reclame-inkomsten en oplagecijfers. Het is
logisch dat er in tijden van druk behoefte is aan bundeling van krachten door
samen te werken in de journalistiek en nieuwsvoorziening. In de praktijk is
die samenwerking echter vaak lastig. Dat is ook te zien in deze casus.
Publieke media-instellingen mogen in principe geen winst maken, terwijl
commerciële mediabedrijven niet kunnen overleven zonder die winst. Dat is
een inherent verschil in belang, waar samenwerkingen (overigens ook buiten
de mediasector) vaak op stuklopen. Zie ook mijn antwoord op vraag 4. Ik ben
hier in de beantwoording van de schriftelijke vragen over het onderzoek naar
de journalistiek ook uitgebreid op ingegaan.3
Vraag 4
Klopt het dat samenwerking tussen Omrop Fryslân en de NDC Mediagroep
onherroepelijk zou leiden tot ingrijpen van het Commissariaat voor de Media?
Zo nee, op welke wijze kunnen een privaat en een publiek mediabedrijf wel
samenwerken?
Antwoord 4
Zie ook mijn antwoord op vraag 3. Het Commissariaat heeft onlangs een
nieuwe brochure uitgebracht waarin helder wordt uitgelegd in welke gevallen
samenwerking is toegestaan, en onder welke voorwaarden. In deze brochure
staat onder andere een handig stroomschema waarin partijen kunnen
bekijken of hun beoogde samenwerking mag volgens de Mediawet.4 Als
partijen willen samenwerken, maar er onduidelijkheid is over de mogelijkheden, kunnen zij hierover met het Commissariaat in gesprek gaan. Naar
aanleiding van de brochure organiseert het Commissariaat bovendien
voorlichtingsbijeenkomsten voor lokale, regionale en landelijke publieke
omroepen om uit te leggen welke manieren van samenwerking mogelijk zijn.
Als een organisatie de Mediawet schendt, is het Commissariaat bevoegd om
in te grijpen. Dit is overigens in de praktijk nog nooit nodig geweest bij dit
type samenwerkingen, laat het Commissariaat mij weten.
Vraag 5
Is er contact geweest tussen het Commissariaat voor de Media en de
provincie Friesland over de mogelijkheden die de Mediawet biedt voor
samenwerking tussen private en publieke samenwerking? Zo ja, wat is daarbij
besproken?
Antwoord 5
Ik heb hierover navraag gedaan bij zowel het Commissariaat als bij de
provincie Friesland. Beide partijen laten mij weten dat er geen contact is
geweest over het Fries Regionaal Mediacentrum.
Vraag 6
Op welke wijze gaat u – mede in het licht van de genoemde problemen die in
Friesland, Limburg, Brabant en Twente – werk maken van de afspraak uit het
regeerakkoord dat samenwerking (publiek en privaat) op lokaal en regionaal
niveau wordt bevorderd?5
Antwoord 6
In een eerdere brief aan uw Kamer heeft mijn voorganger al uiteengezet wat
de knelpunten zijn bij het opzetten van samenwerkingen tussen publieke
media-instellingen en private mediabedrijven. Hierin werd al geschetst dat
het vanwege de hierboven genoemde Europese regelgeving niet mogelijk zal

3

Kamerstuk 32 827, nr. 122.
https://www.cvdm.nl/wp-content/uploads/2017/06/Samenwerking-publieke-omroepen-metandere-partijen-juni-2017.pdf
5
Regeerakkoord 2017–2021, «Vertrouwen in de toekomst»
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

zijn om samenwerking tussen publieke en private bedrijven winstgevend te
maken voor de private partijen. Simpelweg de Nederlandse wetgeving
aanpassen is dus geen directe oplossing voor het door u geconstateerde
probleem.6

6

Kamerstuk 32 827, nr. 94.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3