Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-20

Europese Raad

Nr. 1576

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 augustus 2020
Hierbij bied ik u aan, mede namens de Minister-President, het verslag van
de extra videoconferentie van de leden van de Europese Raad van
19 augustus 2020.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-21501-20-1576
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-20, nr. 1576

1

VERSLAG EXTRA VIDEOCONFERENTIE VAN DE LEDEN VAN DE
EUROPESE RAAD VAN 19 AUGUSTUS 2020
Op woensdag 19 augustus jl. vond een extra Europese Raad (ER) per
videoconferentie plaats om te spreken over de recente ontwikkelingen in
Wit-Rusland. Ook stond de ER kort stil bij de situatie in de Oostelijke
Middellandse Zee en de recente staatsgreep in Mali.
Wit-Rusland
In vervolg op de informele Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) van
14 augustus jl. sprak de ER over het verloop en de gewelddadige nasleep
van de presidentverkiezingen in Wit-Rusland van zondag 9 augustus jl.
De Minister-President heeft daarbij aangegeven dat de Wit-Russische
bevolking recht heeft op een uitslag die hun stem eerlijk weergeeft. De EU
– inclusief Nederland – kan de resultaten van deze verkiezingen niet
accepteren. Een doortastend en eensgezind Europees optreden is daarom
essentieel. De Minister-President heeft benadrukt dat de boodschap naar
het regime helder is: het geweld is onacceptabel, politieke gevangenen
moeten worden vrijgelaten en mensenrechten moeten worden gerespecteerd. De Minister-President heeft daarom steun uitgesproken voor
gerichte sancties en benadrukt dat enkel dialoog kan leiden tot een
oplossing die recht doet aan de stem van het volk.
In lijn met de eerdere verklaring van de extra ingelaste informele RBZ op
14 augustus jl.(Kamerstuk 21 501-02, nr. 2193) heeft de voorzitter van de
ER in een verklaring aangegeven de uitslag van de verkiezingen niet te
erkennen; de verkiezingen zijn vrij noch eerlijk verlopen en niet in lijn met
internationale standaarden. Hiermee heeft de EU op het hoogste niveau
nogmaals solidariteit getoond met de bevolking van Wit-Rusland. Tevens
veroordeelde de ER het geweld en heeft de ER de autoriteiten nogmaals
opgeroepen onmiddellijk te stoppen met het geweld tegen vreedzame
demonstranten en politieke gevangen vrij te laten. De ER benadrukte ook
te verwachten dat een volledig en transparant onderzoek naar de
mishandelingen zou plaatsvinden.
Binnen de ER was brede steun voor het nemen van gerichte maatregelen
tegen de verantwoordelijken voor het geweld richting vreedzame
demonstranten en de verkiezingsfraude. Het werk aan deze additionele
sancties is reeds gestart. Verder stelde voorzitter van de ER in zijn
verklaring dat de gebeurtenissen nopen tot een herziening van de EU
relatie met Wit-Rusland; verdere verslechtering van de situatie zal
negatieve gevolgen hebben voor de relatie met Wit-Rusland. De Europese
steun aan Wit-Rusland moet in het licht van recente ontwikkelingen
kritisch worden bezien.
De voorzitter van de ER benadrukte nogmaals dat in een inclusieve
dialoog moet worden gezocht naar een oplossing die recht doet aan de
stem van de Wit-Russische bevolking. Enkel een vreedzaam en democratisch proces, ondersteund door onafhankelijke en vrije media en een sterk
maatschappelijk middenveld, kan leiden tot een duurzame oplossing. Alle
partijen, waaronder ook derde landen, moeten een dergelijk proces
steunen. In dat kader sprak de ER steun uit voor de voorstellen tot dialoog
van de OVSE en toonde bereidheid het proces te ondersteunen om deze
voorstellen verder te brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-20, nr. 1576

2

Overig
Oostelijke Middellandse Zee
De ER stond kort stil bij de ontwikkelingen in de Oostelijke Middellandse
Zee. De ER sprak zijn zorgen uit over de ontwikkelingen, sprak solidariteit
uit met Griekenland en Cyprus in het licht van de recente Turkse (militaire)
acties en benadrukte het belang van de-escalatie. De voorzitter van de
Raad bevestigde tevens dat de ER zich hier tijdens de ER op 24 en
25 september opnieuw over zal buigen. Volgens de voorzitter van de
Europese Raad zullen dan alle opties op tafel liggen.
Mali
De ER sprak kort over de recente staatsgreep in Mali, waarbij de president
samen met de premier en diverse ministers na een staatsgreep gevangen
werden genomen. De president heeft inmiddels tijdens een televisietoespraak zijn aftreden aangekondigd. De ER heeft zijn zorgen uitgesproken
over de gebeurtenissen en de mogelijke destabiliserende impact hiervan
op de gehele regio en de strijd tegen terrorisme. De voorzitter van de
Raad heeft in zijn verklaring tevens opgeroepen tot het vrijlaten van de
gevangenen en het herstel van de Rule of Law. De ER sprak zijn steun uit
voor de inspanningen van ECOWAS om te komen tot een oplossing die in
lijn is met de wensen van de Malinese bevolking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-20, nr. 1576

3