Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-20

Europese Raad

Nr. 1193

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 maart 2017
Hierbij bied ik u aan, mede namens de Minister-President, de geannoteerde agenda van de Europese Raad van 9 en 10 maart 2017.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-21501-20-1193
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-20, nr. 1193

1

GEANNOTEERDE AGENDA VOOR DE EUROPESE RAAD VAN 9 EN
10 MAART 2017
De Europese Raad (ER) zal spreken over banen, groei en concurrentievermogen, externe veiligheid en defensie, migratie en de actuele ontwikkelingen in de buitenlandse betrekkingen. Daarnaast zal worden stilgestaan
bij het Europees Openbaar Ministerie (EOM) en zal naar verwachting een
besluit worden genomen over de voorzitter van de ER voor de periode
1 juni 2017 tot 30 november 2019. Op de tweede dag zal à 27 de eerder
aangevangen discussie over de toekomst van de EU worden voortgezet.
De ontwerpconclusies voor deze ER zijn vastgelegd in raadsdocument
nr. 5577/17.
Banen, groei en concurrentievermogen
Binnen het Europees Semester coördineren de EU-lidstaten in samenspraak met de Commissie jaarlijks hun economisch- en begrotingsbeleid.
De Commissie presenteerde op 22 februari jl. de landenrapporten. Hierin
gaat zij in op het economisch beleid van de lidstaten en beoordeelt zij de
mate van economische onevenwichtigheden. Ook velt de Commissie een
oordeel over de voortgang op landenspecifieke aanbevelingen uit het
vorige Semester 2016.
De ER bespreekt in deze context de economische situatie in de EU en zal
naar verwachting de groeiprioriteiten voor komend jaar bekrachtigen,
zoals neergelegd in de Annual Growth Survey (AGS) gepubliceerd op
16 november 2016. Deze prioriteiten omvatten net als in 2016 het
doorvoeren van structurele hervormingen, gezonde overheidsfinanciën en
het aanjagen van investeringen, ondersteund door een verdere verdieping
van de interne markt. Uw Kamer is per brief geïnformeerd over de AGS,
de appreciatie van het kabinet en het proces (Kamerstuk 21 501-20,
nr. 1170).
De afgelopen maanden is in verschillende Raadsformaties gesproken over
deze AGS en over thematische onderdelen van de landenspecifieke
aanbevelingen van voorgaande Semestercycli. Deze discussies en
eventueel daarbij behorende Raadsconclusies worden door het Maltese
voorzitterschap samengevat in een syntheserapport. Dit syntheserapport
zal via de RAZ van 7 maart a.s. worden toegezonden aan de ER.
Tegelijk met de AGS presenteerde de Europese Commissie in november
2016 ook voorstellen voor aanbevelingen voor de Eurozone als geheel. De
ER zal worden uitgenodigd om de Eurozone-aanbevelingen te bekrachtigen. Deze aanbevelingen heeft de Raad Economische en Financiële
Zaken op 26 januari jl. behandeld en goedgekeurd. Uw Kamer is hier
reeds over geïnformeerd (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1170; Kamerstuk
21 501-07, nr. 1410; en Kamerstuk 21 501-07, nr. 1412). De RAZ van 7 maart
a.s. zal deze aanbevelingen doorgeleiden aan de ER. Na bekrachtiging zal
de ECOFIN Raad van 21 maart a.s. deze aanbevelingen formeel
aannemen.
De ER zal het belang van voortgang op de Interne Markt onderstrepen.
Ook zal de ER, in lijn met de tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap
aangenomen Interne Markt Agenda, een oproep doen om snelle en
ambitieuze voortgang te bewerkstelligen op voorstellen die door de
Commissie onder de verschillende Interne Markt strategieën zijn
uitgebracht. Binnen de Raad bestaat brede steun voor verdere versterking
van de Interne Markt. Het kabinet zet zich als bekend in voor een diepere
en eerlijkere Interne Markt. Verdere vrijmaking kan tal van mogelijkheden
opleveren voor consumenten en bedrijven. Daarnaast is belangrijk dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-20, nr. 1193

2

Interne Markt eerlijk is en dat ook werknemers op bescherming kunnen
rekenen.
Tijdens de ER van juni 2017 zal de voortgang die is geboekt op de Interne
Markt Agenda meer substantieel besproken worden. Tijdens de ER in
maart zal tevens gesproken worden over enkele onderwerpen op het
gebied van handelspolitiek.
Externe veiligheid en defensie
Deze ER zal conform de conclusies van de ER van 15 december jl.
(Kamerstuk 21 501-20, nr. 1176) de voortgang op het terrein van het
Europese veiligheids- en defensiebeleid bespreken. Tegen de achtergrond
van de verslechterde internationale veiligheidssituatie heeft de ER
geconcludeerd dat Europa op dit terrein meer eigen verantwoordelijkheid
moet nemen, en heeft de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger
verzocht voorstellen te doen ter versterking van het Gemeenschappelijk
Veiligheids- en Defensiebeleid. De Raad Buitenlandse Zaken van 6 maart
a.s. zal hierover conclusies aannemen die de basis zullen vormen voor de
discussie tijdens deze ER. Het gaat hier met name om een structuur voor
de planning- en aansturing van militaire EU-trainingsmissies (Military
Planning and Conduct Capability (MPCC), een Coordinated Annual Review
on Defence (CARD) en een mogelijke invulling van permanente gestructureerde samenwerking (PESCO)). Onder de lidstaten is brede consensus
over de geboekte voortgang op deze dossiers. Uw Kamer heeft ter
voorbereiding van de RBZ van 6 maart a.s. op 27 februari jl. een geannoteerde agenda ontvangen (Kamerstuk 21 501-02, nr. 1723).
Migratie
De ER zal de voortgang bespreken van de EU migratie-inzet op de gehele
centrale Middellandse Zeeroute. Onderdeel daarvan zijn de recent door de
Commissie voorgestelde maatregelen gericht op Noord-Afrika en Libië in
het bijzonder1, maar ook de langere termijn trajecten zoals de Vallettaagenda en het partnerschapsraamwerk. Het kabinet acht het van groot
belang dat de EU gezamenlijk tot een duurzame en effectieve aanpak komt
om irreguliere migratie beheersbaar te maken, te voorkomen dat mensen
de levensgevaarlijke reis naar Europa wagen en mensensmokkel hard aan
te pakken. Het kabinet steunt de door de Commissie ingezette lijn,
inclusief de intensivering van de migratiesamenwerking met landen in
Noord-Afrika, als onderdeel van een ketenbenadering. De Commissie doet
hiertoe ook adequate en concrete voorstellen.
Er is brede steun van de lidstaten voor deze voorstellen. Dit werd
onderstreept door de verklaring die tijdens de informele Europese Raad
van 3 februari 2017 (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1192) werd aangenomen. De
voortgang van het EU-partnerschapsraamwerk zal worden besproken op
basis van een rapport van de Hoge Vertegenwoordiger dat op 2 maart jl. is
verschenen en waarvan een appreciatie uw Kamer toegaat in het verslag
van de Raad Buitenlandse Zaken van 6 maart 2017. De voortgang die met
derde landen is geboekt in het kader van dit raamwerk en de Valletta
agenda vertaalt zich nog niet in een vermindering van het aantal
verdrinkingen en de irreguliere instroom via de centrale Middellandse
Zeeroute. Het kabinet zal daarom blijven benadrukken dat de lidstaten en
de EU hun inspanningen onverminderd voortzetten op de gehele route,
met aandacht voor mensensmokkel, grensbeheer, betere opvang,
grondoorzaken en terugkeer.
Daarnaast blijft de inzet van het kabinet dat onverminderd werk wordt
gemaakt van de effectieve en zorgvuldige implementatie van bestaande
1

JOIN(2017)4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-20, nr. 1193

3

afspraken op migratieterrein, zoals de afspraken over herplaatsing en de
uitvoering van de EU-Turkije Verklaring. Hierin onderstreept het kabinet
het belang van gedeelde verantwoordelijkheid en solidariteit. De vijfde
voortgangsrapportage over de implementatie van de EU-Turkije Verklaring
is op 2 maart jl. verschenen. Uw Kamer ontvangt hiervan een appreciatie
bij de geannoteerde agenda voor de JBZ-Raad van 27-28 maart a.s. Ten
slotte blijft het kabinet zich conform de motie van het lid Verhoeven
(Kamerstuk 34 648, nr. 6) inzetten voor een spoedige herziening van het
Gemeenschappelijk Europees Asielsysteem. Het is evenzeer van belang
dat het uiteindelijke resultaat – een robuust en toekomstbestendig
Gemeenschappelijk Europees Asiel Systeem met en een mechanisme om
ook in crisissituaties adequaat te kunnen handelen – daar niet onder lijdt.
Buitenlandse Betrekkingen (o.m. Westelijke Balkan)
De regeringsleiders zullen stilstaan bij recente ontwikkelingen in de
Westelijke Balkan. Het kabinet hecht groot belang aan stabiliteit in de
buurlanden van de Europese Unie. Dit wordt in de Raad breed gedragen.
Nederland acht het daarbij essentieel dat concrete resultaten worden
bereikt door de landen van de Westelijke Balkan in hun respectievelijke
hervormingsagenda’s, zoals opgesteld in het kader van hun toetredingstrajecten. Dat geldt in het bijzonder voor de rechtsstaathervormingen.
Nederland zal zich in EU-kader en ook bilateraal blijven inzetten om de
respectieve landen aan te spreken op en te ondersteunen in het
hervormingsproces.
Europees Openbaar Ministerie (EOM)
Op 14 februari jl. hebben 17 lidstaten een brief ondertekend die is gericht
aan de voorzitter van de ER, Donald Tusk (ST 4 2017 INIT). Hierin
verzoeken deze lidstaten de ontwerpverordening inzake het EOM voor te
leggen aan de ER in overeenstemming met de procedure van artikel 86,
lid 1, tweede alinea, Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie (VWEU). Nederland heeft deze brief niet ondertekend (Kamerstuk
32 317, nr. 458). Dit aangezien de nationale procedure nog niet is afgerond
tot de eindtekst van de ontwerpverordening beschikbaar is en beide
Kamers van het parlement zich daarover een finaal oordeel hebben
kunnen vormen. Dit betekent dat Nederland vooralsnog niet zal
deelnemen. De verwachting is op dit moment dat de ER kennis zal nemen
van de uitkomst van de RAZ op 7 februari jl., waar de Raad vaststelde dat
het de ontwerpverordening ontbrak aan de voor besluitvorming vereiste
unanimiteit. Hierna zal de procedure voor nauwere samenwerking zoals
omschreven in artikel 86 VWEU (waarbinnen ten minste 9 lidstaten verder
samenwerken op een terrein waarover geen unanimiteit tussen de
betrokken lidstaten te bereiken was) aan kunnen vangen. De mogelijkheid
bestaat voor alle Lidstaten om in een later stadium deel te nemen aan
nauwere samenwerking. Nederland zal de besprekingen in het kader van
nauwere samenwerking actief volgen en daarbij in het bijzonder aandacht
vragen voor de financiering van het EOM, samenwerking tussen het EOM
en niet-deelnemende lidstaten en de impact van de oprichting van het
EOM op Eurojust.
Voorzitter ER/Eurotop
De ER zal naar verwachting een besluit nemen over de voorzitter van de
ER voor de periode 1 juni 2017 tot 30 november 2019. Conform de
procedure als vastgelegd in het EU-Verdrag kiest de Europese Raad zijn
voorzitter voor een periode van twee en een half jaar. De voorzitter is
eenmaal herkiesbaar. Er zijn vooralsnog geen andere kandidaten bekend
dan de huidige voorzitter van de Europese Raad dhr. Tusk. Ook zullen de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-20, nr. 1193

4

lidstaten van de eurozone voor dezelfde ambtstermijn een besluit nemen
over de voorzitter van de Eurotop. Deze persoon is in de regel dezelfde als
de voorzitter van de ER.
Toekomst van de Europese Unie
Tijdens de ER zal ook de discussie over de verdere ontwikkeling van de EU
aan de orde komen, in het verlengde van besprekingen in Bratislava en
Malta. Eerder in het proces heeft Nederland samen met België en
Luxemburg een gezamenlijke visie neergelegd in een non-paper, dat uw
Kamer reeds eerder is toegegaan (bijlage bij Kamerstuk 21 501-20,
nr. 1192). De Commissie heeft op 1 maart jl. een White Paper als input
voor het debat ingebracht2. Tijdens de herdenking van 60 jaar Verdrag van
Rome eind maart zal deze discussie opnieuw centraal staan. Het kabinet
heeft uw Kamer eerder de inzet voor de Bratislava Top en een verslag over
de uitkomsten van die Top toegestuurd (zie Kamerstuk 21 501-20, nr. 1143
en Kamerstuk 21 501-20, nr. 1150). Het kabinet houdt vast aan de in deze
brief vastgelegde inzet, alsmede de inzet zoals geformuleerd in de Staat
van de Europese Unie (Kamerstuk 34 648, nr. 1).

2

https://europa.eu/european-union/sites/europaeu/files/whitepaper_en.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-20, nr. 1193

5