RAPPORT VAN BEVINDINGEN
ONDERZOEK BIJ
CAMPUS WYLDEMERK

Plaats: Harich
BRIN-nummer:
Onderzoeksnummer:
Onderzoek uitgevoerd op: 3 november 2009
Conceptrapport verzonden op: 15 december 2009
Rapport vastgesteld te Zwolle op: 28 januari 2010
Reproductie van het rapport zonder toestemming van de inspectie of de school/instelling
vindt niet plaats anders dan in zijn volledige vorm.

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 2 van 23

1. INLEIDING

De Inspectie van het Onderwijs en de Inspectie Jeugdzorg hebben op 3 november 2009
een onderzoek uitgevoerd op de campus Wyldemerk te Harich om na te gaan of er sprake
is van tekortkomingen in de kwaliteit van het onderwijs en of voldoende voorzien is in
voorwaarden voor een veilig en verantwoord leefklimaat.

Aanleiding
Dit onderzoek is een vervolg op het onderzoek van 24 maart 2009. Tijdens dit onderzoek
stelden de inspecties een veelheid aan tekortkoming vast in zowel het onderwijs als in het
niet schoolse deel van het verblijf op de campus. Met het bevoegd gezag van de campus
zijn destijds prestatieafspraken gemaakt om de tekortkomingen op te heffen. Het huidige
onderzoek is erop gericht om vast te stellen of dit gelukt is.

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 3 van 23

Toezichthistorie
Mede naar aanleiding van signalen die de Inspectie van het Onderwijs in de loop van 2008
bereikten over mogelijke incidenten buiten de lestijden, hebben de Inspecties van het
Onderwijs en de Inspectie jeugdzorg op 24 maart 2009 een onderzoek verricht bij de
campus Wyldemerk. De Inspectie jeugdzorg richtte zich daarbij met name op het nietschoolse deel van het verblijf op de campus, toegespitst op de vraag of de veiligheid van
de leerlingen buiten schooltijd wel voldoende gegarandeerd is. Het onderzoek, dat
gezamenlijk werd uitgevoerd, leverde zoveel geconstateerde (ernstige) tekortkomingen op
dat aan het rapport een aantal prestatie -afspraken werd toegevoegd. Deze afspraken
betroffen de volgende onderwerpen: de wettelijk verplichte handelingsplannen, de kwaliteit
van de dossiers en het gebruik van toetsen en het ontwikkelen en implementeren va n een
veiligheidsbeleid. Besloten werd in het najaar van 2009 wederom onderzoek te doen. In de
rapportage van het vorige onderzoek is een uitgebreide beschrijving opgenomen van de
opzet van de campus. Daarom wordt in dit rapport volstaan met een verwijzing naar
pagina 5 van het vorige rapport (dd. 17 juli 2009) voor meer informatie in deze.

Onderzoeksopzet
De resultaten van het huidige onderzoek zijn gebaseerd op de volgende
onderzoeksactiviteiten:
•
analyse van door de campus ingezonden documenten;
•
observaties van een deel van de onderwijscontext;
• gesprekken met directie, zorgcoördinator, leraren en leerlingen;
dossieranalyse.

Toezichtkader
Het onderzoek naar de kwaliteit van het onderwijs is uitgevoerd met gebruikmaking van
indicatoren uit het toezichtkader voortgezet onderwijs 2009. Deze documenten zijn te
vinden op www.onderwijsinspectie.nl. Het betreft met name indicatoren rond
kwaliteitszorg, leerstofaanbod, campusklimaat en de normindicatoren rond zorg en
begeleiding. Omdat slechts zeer beperkt lesmomenten konden worden geobserveerd, zijn
de indicatoren rond het didactisch handelen van de leraren niet beoordeeld. Deze
indicatoren zijn dan ook niet opgenomen in het kwaliteitsprofiel (paragraaf 3.1)
Toetsingskader Inspectie jeugdzorg
Net als in oorspronkelijke onderzoek bij Wyldemerk richt de Inspectie jeugdzorg zich bij
het heronderzoek op de voorwaarden voor een veilig opvoedingsklimaat, met expliciete
aandacht voor bescherming van privacy en de persoonlijke levenssfeer en toezicht op de
leerlingen.
Voor dit heronderzoek zijn de verwachtingen als volgt uitgewerkt:
In hoeverre voorziet Wyldemerk in voorwaarden voor een veilig en verantwoord
leefklimaat?
Deelvragen bij het voorzien in voorwaarden voor een veilig leefklimaat zijn:
•
Is het toezicht op de jongeren gezien de doelgroep adequaat?
•
Worden incidenten adequaat afgehandeld?
Deelvragen bij het voorzien in voorwaarden voor een verantwoord leefklimaat zijn:
•
Wordt de privacy en persoonlijke levenssfeer van de jongeren voldoende
gerespecteerd?
•
Zijn de rechten en plichten van de jongeren goed geregeld?
•
Is het personeel voldoende toegerust om met deze doelgroep te werken?
Deze verwachtingen zijn uitgewerkt in een toetsingskader met indicatoren (zie bijlage 1
van dit rapport).
Opbouw rapport

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 4 van 23

In hoofdstuk 2 zijn de bevindingen uit het onderzoek op het gebied van de voorwaarden
voor een veilig en verantwoord leefklimaat weergegeven. Hoofdstuk 3 geeft de
bevindingen op het gebied van de onderwijskwaliteit en de wettelijke voorschriften weer.
Hoofdstuk 4 bevat het eindoordeel en aanbevelingen, hoofdstuk 5 het toezichtarrangement
van de Inspectie van het Onderwijs en nadere afspraken.

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 5 van 23

2. BEVINDINGEN betreffende het niet schoolse deel van het verblijf op de

campus
In dit hoofdstuk zijn de bevindingen van het onderzoek beschreven, ingedeeld volgens de
twee onderzoeksthema’s van de inspectie jeugdzorg:
•
het voorzien in voorwaarden voor een veilig leefklimaat
•
het voorzien in voorwaarden voor een verantwoord leefklimaat zijn
Elk thema is verdeeld in een aantal criteria met bijbehorende indicatoren. De score op de
indicatoren is weergegeven in een tabel, de onderbouwing van de score staat in de tekst
onder de tabel.
Bij de beoordeling van de aangetroffen situatie geldt als maatstaf dat de campussen op de
onderzochte thema’s beleid hebben dat bekend is bij de medewerkers en in de praktijk
consequent wordt gehanteerd. Hierbij realiseert de inspectie zich dat het bij de campussen
om pilots gaat. Dit betekent dat de inspectie geen eisen stelt aan de vastlegging van het
beleid. Indien de campus duidelijke afspraken heeft die bij een ieder bekend zijn en in de
praktijk werken, is dit als voldoende beoordeeld.
2.1 Voorwaarden voor een Kwaliteits- en nalevingsprofiel

In de praktijk geldt dat:
Leeftijd en problematiek van jongeren spelen een rol bij het
toezicht
Fysieke woonomstandigheden hebben consequenties voor het
toezicht
Medewerkers zijn beschikbaar voor jongeren
Overdracht intern en extern vindt minimaal mondeling plaats
Jongeren ervaren dat er voldoende toezicht is

Ja
v

Deels

Nee

v
v
v
v

Onderbouwing
Leeftijd en problematiek van jongeren spelen een rol bij het toezicht
De jongeren die op dit moment op campus Wyldemerk verblijven variëren in leeftijd van
15 tot 22 jaar, Wyldemerk voorziet 24 uur per dag en 7 dagen per week in toezicht.
Overdag en ’s avonds ligt het zwaartepunt daarbij bij de pedagogisch medewerkers onder
leiding van een dag- respectievelijk avondcoördinator. Gedurende de nacht is er van 22.00
uur tot 07.00 uur een nachtwacht en slapen twee medewerkers op de campus: één in het
huisje waar alleen meisjes verblijven en één in één van de twee jongenshuizen. Zodra de
financiën het toelaten wil Wyldemerk ook in het andere jongenshuis een medewerker laten
overnachten. Voor de indeling van de huisjes is voor het schooljaar 2009-2010 een
gedragswetenschapper van Jeugdhulp Friesland gevraagd op basis van de aanwezige
informatie over de jongeren advies te geven.
De pedagogisch medewerkers geven aan dat de leeftijdsgroep van 14 tot 18 jaar een meer
alerte en beschermende houding van hen vraagt. Met deze jongeren hebben ze ook relatief
meer individuele gesprekken.
Iedere ochtend is er een wekronde en wordt gecontroleerd hoe de situatie in de huisjes en
slaapkamers is. Ook ’s avonds komen de medewerkers voor het slapen gaan in de huisjes.
De jongeren (me t uitzondering van de 18-plusgroep) moeten dan ook hun laptops
inleveren.
Fysieke woonomstandigheden hebben consequenties voor het toezicht
Wyldemerk is ingedeeld in woon- werk- en slaapplekken. Het wonen speelt zich voornamelijk
af in de centrale kantine, het werken in de verschillende lokalen/werkplekken en het slapen in
de huisjes van de jongeren. Er zijn vier huisjes met elk vier slaapkamers voor drie personen.
De kamers zijn volgens een vast patroon ingericht: de kasten staan vast en met de bedden
mag niet geschoven worden. In de slaapruimtes mag men overdag niet verblijven en geen
bezoek ontvangen. In tegenstelling tot het inspectiebezoek in maart zijn de woningen nu
H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 6 van 23

apart bestemd voor jongens en voor meisjes. Een uitzondering vormt de groep 18-plus die
wel in gemengde samenstelling een huisje bewoont.
Het toezicht is aan de woonomstandigheden aangepast: in de pauzes is niet alleen toezicht
in de kantine, maar ook buiten op het plein. Medewerkers hebben daarbij de taak om in de
gaten te houden dat niemand zich terugtrekt in één van de huisjes.
Vanaf 22.00 uur doet de nachtdienst elk half uur de ronde. Pedagogisch medewerkers en
nachtwacht hebben sleutels van de verschillende huisjes en kamers. Normaliter opereert
de nachtwacht vanuit de kantine, maar indien daar aanleiding toe is, kan dat ook vanuit
één van de woningen geschieden. In verband met het toezicht moeten de gordijnen van de
centrale ruimte in elk huisje openblijven. Bij escalatie kan de nachtwacht een beroep doen
op de slaapdienst.
Was ten tijde van het vorige inspectiebezoek de nachtdienst tot 04.00 uur ’s ochtends,
thans is dit tot de dagdienst om 07.00 uur begint. Ook in de weekenden is voor de volle 24
uur in toezicht voorzien.
Medewerkers zijn beschikbaar voor jongeren
Begeleiders/pedagogisch medewerkers zijn van ’s ochtends 07.00 uur tot ’s avonds 22.00
uur en in het weekend tot 01.30 uur aanwezig. Pedagogisch medewerkers eten tijdens hun
dienst mee met de groep en bevinden zich veel onder de jongeren. In de kantine hangen
lijsten met de telefoonnummers van de medewerkers. Sommige jongeren hebben die ook
opgeslagen in hun eigen mobiel. In elk huisje is er wel een jongere die dat gedaan heeft.
In noodgevallen kan er via de nachtwacht ook een beroep worden gedaan op de
bereikbaarheidsdie nst (directie) of op de medewerkers die op het terrein slapen.
Iedere jongere heeft een coach met wie hij regelmatige individuele gesprekken heeft en
die de voortgang in leren en verdere ontwikkeling met de jongeren doorneemt. Hier
kunnen ze ook terecht voor vragen van persoonlijke aard. De ervaring leert overigens dat
ze dáárvoor eerder aankloppen bij de pedagogisch medewerkers. Aan ieder huisje zijn
twee pedagogisch medewerkers gekoppeld die de wekelijks huisvergadering (huisraad
genaamd) leiden en aanspreekpunt zijn voor de jongeren.
Overdracht intern en extern vindt minimaal mondeling plaats
Er zijn verschillende momenten op de dag waarop overdracht plaatsvindt. Aan het eind van
de middag is er de overdracht van de dag- naar de avondcoördinator (aan de hand van
een digitale rapportage); om 22.00 uur is er een mondelinge overdracht naar de
nachtwacht. Ook de nachtwacht rapporteert en draagt ’s ochtends vroeg deze rapportage
over aan de dagcoördinator. Om 18.45 uur is er een bijeenkomst voor alle medewerke rs
die dienst hebben en voor alle jongeren. Hier worden afspraken voor de avond gemaakt.
De pedagogische medewerkers lezen regelmatig de digitale verslagen. Doordat de lijnen
kort zijn en er een overlap is tussen eind- en begintijden van diensten, zijn er ook veel
informele momenten waarbij informatie wordt uitgewisseld.
De pedagogisch medewerkers onderhouden contact met de docenten/coaches (ook extern)
en wanneer blijkt dat een jongere niet op de les is verschenen, gaan zij daar achteraan.
Jongeren ervaren dat er voldoende toezicht is
De jongeren ervaren de mate van toezicht als precies goed: de medewerkers weten waar
ze zitten en wat ze doen; ze lopen rond, doen activiteiten met de jongeren, gaan met hen
in gesprek en komen regelmatig bij de huisjes aan. Er kan veel, als je het maar vraagt.
Vooral de uitbreiding van de aanwezigheid van de nachtwaker ervaren de jongeren als een
aanzienlijke verbetering wat het gevoel van veiligheid betreft. Ze ervaren nu ook geen
dreigingen meer van buiten de campus, in tegenstelling tot voor de zomer.
2.1.2 Afhandeling incidenten
In de praktijk geldt dat:
Incidenten/calamiteiten gemeld worden aan de directie

H2839406/2

Ja
v

Deels

Nee

Documentnr. H2867042
Pagina 7 van 23

Incidenten/calamiteiten schriftelijk worden vastgelegd (wat is er
gebeurd, hoe is gehandeld enz.)
Incidenten worden geëvalueerd en leiden tot verbeterpunten
Jongeren ervaren dat incidenten goed worden afgehandeld

v
v
v

Onderbouwing
Incidenten/calamiteiten worden gemeld aan de directie
Sinds kort heeft Wyldemerk haar incidentenbeleid geformaliseerd. Alle incidenten worden
vastgelegd in een meldingsformulier incidenten. De directie leest deze formulieren en
neemt een besluit over de te nemen stappen die op grond van het gemelde incident
genomen dienen te worden.
Incidenten/calamiteiten schriftelijk worden vastgelegd
In het meldingsformulier incidenten wordt aangegeven wat de aard van het incident is, wie
er bij waren betrokken en wat de uitkomst van het incident is. Het aantal geregistreerde
incidenten dat de inspectie heeft waargenomen vanaf het moment van registratie in
oktober van dit jaar is zes. Bij een deel van de incidenten waren meerdere jongeren
betrokken. Het merendeel van de incidenten betrof soft drugsgebruik door nieuwe
leerlingen. Medewerkers ervaren het invoeren van het incidentenbeleid en de
incidentenformulieren als een houvast: zowel voor jongeren als voor medewerkers wordt
er mee duidelijk waar de grenzen liggen.
De incidentformulieren worden bewaard in een map op het centrale kantoor. Een kopie
gaat in het dossier van d e betrokken jongeren.
Incidenten worden geëvalueerd en leiden tot verbeterpunten
In het beleid is aangegeven wat onder een incident wordt verstaan. Het beleid voorziet in
een melding incidentencommissie (MI) die ondermeer tot taak heeft om aan de hand van
de incidenten te komen tot adviezen op instellingsniveau. De MI-commissie is wel
geïnstalleerd, maar heeft nog geen adviezen uitgebracht. Toch heeft de eerste reeks aan
geregistreerde incidenten er toe geleid dat de directie Verslavingszorg Noord Nederland
inschakelt voor screening van jongeren. Omdat de MI-commissie tot op heden geen
adviezen heeft afgegeven naar de directie en er in dit verband nog niet van structurele
verbeterpunten kan worden gesproken, heeft de inspectie de score “deels” gehanteerd.
Jongeren ervaren dat incidenten goed worden afgehandeld
Jongeren zijn er van op de hoogte dat incidenten worden geregistreerd. Ze ervaren het als
een soort van sanctie dat een incidentenformulier aan hun dossier wordt toegevoegd kan
worden. De geïnterviewde jongeren hebben, met uitzondering van wat verbaal geweld,
geen incidenten meegemaakt en vinden dat er weinig confrontaties onderling zijn. Zij
hebben geen duidelijke mening oordeel over het al dan niet goed afhandelen van
incidenten. Op grond hiervan heeft de inspectie gekozen voor de score “deels”.

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 8 van 23

2.2 Voorwaarden voor een verantwoord leefklimaat
2.2.1 Privacy en persoonlijke levenssfeer jongeren voldoende gerespecteerd
In de praktijk geldt dat:
Bij gebruik van de leefruimten rekening wordt gehouden met de
privacy en persoonlijke levenssfeer van de opgenomen
leeftijdsgroep
Jongeren houden rekening met privacy en persoonlijke levenssfeer
van andere jongeren

Ja
v

De privacy en persoonlijke levenssfeer een rol spelen bij de
omgang van personeel met jongeren

v

De jongeren ervaren dat hun privacy en persoonlijke levenssfeer
voldoende gerespecteerd worden

v

Deels

Nee

v

Bij gebruik van de leefruimten wordt rekening gehouden met de privacy en persoonlijke
levenssfeer van de opgenomen leeftijdsgroep
Jongeren hebben weinig mogelijkheden om zichzelf terug te trekken: de woningen die ze
bewonen delen ze met maximaal 12 personen, terwijl ook de slaapkamers door meerderen
(maximaal 3) gedeeld moeten worden. Voor de eigen spullen beschikt elke jongere over
een afsluitbare kast.
Elke woning kent een huisvergadering (huisraad) waar zaken met betrekking tot het
gezamenlijk wonen worden besproken.
Pedagogische medewerkers en de nachtwacht zijn in het bezit van de huissleutel en de
kamersleutels. Mannelijke medewerkers betreden in principe nooit alleen een slaapkamer
in het meisjeshuis. Zo nodig wordt een collega of indien ’s nachts de slaapdienst gebeld.
De overige ruimten op Wyldemerk zijn alle openbare ruimten en geven weinig gelegenheid
om je eens op je zelf terug te trekken. Als je echt even alleen wilt zijn, worden
groepsgenoten gevraagd of ze even niet op de slaapkamer komen, of ga je achter het
gebouw in het vrije veld wat rondlopen.
Jongeren houden rekening met privacy en persoonlijke levenssfeer van andere jongeren
Jongeren voelen zich erg verantwoordelijk voor elkaar en ervaren hun groep als één groep.
Nieuwelingen worden gelijk gegroet en in een huisje opgevangen en rondgeleid. De
begeleiding door de pedagogisch medewerkers is er op gericht dat jongeren respect voor
elkaar opbrengen. In groepsgesprekken staat “acceptatie” regelmatig centraal. Hierdoor is
er een hoge acceptatiegraad ontstaan tussen jongeren onderling, ook als men anders
gericht is, of afwijkend gedrag vertoont. Er heerst een groot onderling vertrouwen, die
zelfs zodanig is, dat men de eigen afsluitbare kast niet op slot doet.
De ervaring van de jongeren is, dat ze over het algemeen goed met elkaar omgaan en dat
onenigheid onderling wordt uitgepraat en opgelost. Voor vertrouwelijke gesprekken
kunnen jongeren vragen gebruik te maken van aparte ruimtes.
De privacy en persoonlijke levenssfeerspelen een rol bij de omgang van personeel met
jongeren
In de begeleiding van de jongeren wordt zoveel mogelijk maatwerk geleverd. Nieuwelingen
krijgen extra aandacht, meidengroepen worden bij specifieke problemen of vragen door
een vrouwelijke pedagogisch medewerker begeleid. Wyldemerk kenmerkt zich door een
open sfeer met name ook naar de jongeren toe. Medewerkers zijn voortdurend bezig met
het opbouwen van vertrouwen.
De jongeren ervaren dat hun privacy en persoonlijke levenssfeer voldoende gerespecteerd
worden
Er is een sterk “wij” gevoel bij de jongeren op Wyldemerk en ze voelen zich zeer serieus
genomen. Ze ervaren de medewerkers als respectvol en vriendelijk en voelen zich door
H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 9 van 23

hen als medemensen behandeld. Daarbij komt het feit, dat niemand van het personeel bij
de dreigende sluiting van Wyldemerk afgelopen zomer het bijltje er bij neergelegd heeft.
Dit laatste heeft diep respect bij de jongeren voor hen teweeg gebracht: zij voelen dat ze
er toe doen.
2.2.2 Rechten en plichten van jongeren
In de praktijk geldt dat:
Jongeren worden geïnformeerd over wat hen te wachten staat bij
het begin van het traject
Jongeren worden geïnformeerd over de dagelijkse gang van zaken
(dagstructuur en huisregels)

Ja

Medewerkers jongeren aanspreken op gemaakte afspraken
Jongeren met hun klachten terecht kunnen bij een onafhankelijke
derde partij
Jongeren ervaren dat hun rechten en plichten goed geregeld zijn

v

Deels
v

Nee

v

v
v

Onderbouwing
Jongeren worden geïnformeerd over wat hen te wachten staat bij het begin van het traject
Tot voor kort was er geen schriftelijk materiaal voorhanden met informatie over hetgeen
de jongere te wachten staat. De jongeren die de inspectie heeft gesproken gaven aan dat
ze bij de intake mondeling over het leven op Wyldemerk werden geïnformeerd. Zeer recent
heeft Wyldemerk een boekje met huisregels en programma ontwikkeld dat nieuwe
jongeren b ij hun eerste contact uitgereikt zullen gaan krijgen. Volgens de jongeren geeft
dat een beter beeld van wat je bij Wyldemerk te wachten staat. Op grond van het feit dat
tot voor kort alleen sprake was van mondelinge informatie bij aanvang van het traject
heeft de inspectie doen besluiten om de score “deels” te hanteren.
Jongeren worden geïnformeerd over de dagelijkse gang van zaken
Het recent ontwikkelde informatieboekje over het leven en leren op deze campus besteedt
naast praktische zaken als dagindeling en huisegels ook ruim aandacht aan welk gedrag er
van leerlingen wel en niet wordt verwacht en wat absoluut niet wordt getolereerd. Aan dit
boekje is ook door jongeren van de campus meegewerkt. Het boekje is inmiddels aan alle
jongeren op de campus uitgereikt. en bekend bij de jongeren op de campus.
Medewerkers spreken jongeren aan op gemaakte afspraken
De jongeren ervaren het hebben van regels en welke sancties er tegenover staan als
positief. Dat zij aangesproken worden op gemaakte afspraken vinden zij terecht. Ook
onderling spreken ze elkaar op gedrag aan.

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 10 van 23

Jongeren met hun klachten terecht kunnen bij een onafhankelijke derde partij
Wyldemerk heeft een klachtenregeling. Deze is echter gebaseerd op klachtenregeling zoals
geldend bij het onderwijs, waarb ij de eerste gang is die naar de directeur. Er kan daarna
desnoods gebruik gemaakt worden van een landelijke klachtenprocedure.
Het feit dat het eerst via een getrapte wijze mogelijk is om een klacht bij een
onafhankelijke derde partij in te dienen, leidt tot een negatieve score door de Inspectie
jeugdzorg, ondanks dat Wyldemerk een interne vertrouwenspersoon heeft en voornemens
is een externe vertrouwenspersoon in te schakelen.
Jongeren ervaren dat hun rechten en plichten goed geregeld zijn
De jongeren ervaren hun rechten en plichten als positief. Zij ervaren de regels niet als een
knellende structuur maar als een houvast. De incidentenregistratie met de daarbij
behorende sancties geven hen duidelijkheid en leiden tot een meer eenduidig optreden. De
jongerenraad waarin van elke woning twee jongeren zijn vertegenwoordigd geeft hen de
mogelijkheid om in het twee wekelijkse overleg met de directeur of diens plaatsvervanger
invloed uit te oefenen.
2.2.3 Personeel
In de praktijk geldt dat:
Er selectiecriteria en opleidingseisen zijn voor nieuw personeel

Ja
v

Van medewerkers een Verklaring Omtrent Gedrag wordt gevraagd
Nieuwe medewerkers een inwerkprogramma volgen
Er training/coaching is van medewerkers gericht op eenduidig
handelen
Medewerkers ervaren dat zij bijgestuurd worden op de hierboven
genoemde voorwaarden voor een verantwoord leefklimaat

v

Deels

Nee

v
v
v

Onderbouwing
Er zijn selectiecriteria en opleidingseisen voor nieuw personeel
Van docenten verlangt Wyldemerk bij aanstelling vakbekwaamheid en -bevoegdheid en
pedagogische kwaliteiten. Voor pedagogisch medewerkers wordt eerst gekeken naar de
persoon en het is verder van belang of men bereid en in staat is een opleiding op Hboniveau af te ronden. Van de nachtwakers wordt geen diploma vereist. Wel ervaring met
werken met (jonge) mensen en met de-escalerend werken. Waar mogelijk krijgen ze een
Mbo- of Hbo-opleiding aangeboden.
Van medewerkers wordt een Verklaring Omtrent Gedrag gevraagd
Alle medewerkers dienen voor indiensttreding een Verklaring Omtrent het gedrag te
overleggen.
Nieuwe medewerkers volgen een inwerkprogramma
Er is geen inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers. Zij draaien een periode mee met
collega’s om de werkwijze en de jongeren te leren kennen. Een directielid praat hen verder
bij over de werkwijze en regels.
Er is training/coaching van medewerkers gericht op eenduidig handelen
Alle medewerkers, met uitzondering van de nachtwakers, zijn bevoegd voor de equip methode. Van het opleidingstraject daartoe maakt een module seksualiteit deel uit. Verder
organiseert Wyldemerk 8 teamdagen per jaar, waar thema-gewijs gewerkt wordt aan
bijscholing en het vergroten van de uniformiteit van werken. Op deze dagen staan
implementatie van nieuwe protocollen ook op de agenda.
H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 11 van 23

Medewerkers ervaren dat zij bijgestuurd worden op de hierboven genoemde voorwaarden
voor een verantwoord leefklimaat
De medewerkers zijn blij met de recente ontwikkeling van protocollen. Ze bieden houvast,
terwijl ze eerder meer aangewezen waren op werken op intuïtie. De protocollen staan op
iedere groep in een map. De medewerkers pakken ze er zelf regelmatig bij om de
afspraken na te lezen. Volgens de medewerkers zien de directie en de coördinatoren
nauwgezet toe op naleving van de protocollen. Dit leidt tot een meer uniforme werkwijze.

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 12 van 23

3. Bevindingen Kwaliteits- en nalevingsprofiel onderwijs
3.1 Kwaliteits- en nalevingsprofiel
In onderstaande tabel vermeldt de inspectie van het onderwijs welke indicatoren in dit
onderzoek zijn betrokken en tot welke bevindingen het onderzoek heeft geleid. De
nummering in de tabellen verwijst naar het volledige waarderingskader voortgezet
onderwijs. De bevindingen zijn weergegeven in de vorm van een score. De score geeft aan
in welke mate de betreffende indicator gerealiseerd is. De inspectie heeft daarnaast
onderzocht of wordt voldaan aan de naleving van enkele wettelijke voorschriften.
Legenda:
1.
2.
3.
4.

slecht
onvoldoende
voldoende
goed

Bij wet- en regelgeving is in de waardering tot uitdrukking gebracht of de school wel (ja) of
niet (nee) voldoet aan de genoemde wettelijke vereisten.
Leerstofaanbod
2.1
2.2
2.3

2.4
2.5

* De aangeboden leerinhouden in de onderbouw voldoen
aan de wettelijke vereisten.
* De aangeboden leerinhouden in de bovenbouw zijn
dekkend voor de examenprogramma’s.
* De instelling met een substantieel percentage taalzwakke
leerlingen heeft bij alle vakken een aanbod aan
leerinhouden dat past bij de talige onderwijsbehoeften van
deze leerlingen.
De campus heeft een specifiek aanbod om sociale
competenties te ontwikkelen.
De campus heeft een aanbod gericht op bevordering van
actief burgerschap en sociale integratie, met inbegrip van
het overdragen van kennis over en kennismaking met de
diversiteit in de samenleving.

1

2

3

4

l
l

l

l

l

Tijd
1
3.1
3.2

De uitval van geplande onderwijsactiviteiten blijft beperkt.
Het ongeoorloofd verzuim van leerlingen is beperkt.

H2839406/2

2

3
l
l

4

Documentnr. H2867042
Pagina 13 van 23

Campusklimaat
1
4.2
4.3
4.4

4.7

4.8

Zorg
7.1

2

De leerlingen voelen zich aantoonbaar veilig op de campus.
Het personeel voelt zich aantoonbaar veilig op de campus.
* De campus heeft inzicht in de veiligheidsbeleving van
leerlingen en personeel en in de incidenten die zich op het
gebied van sociale veiligheid op de campus voordoen.
* Het personeel van de campus zorgt ervoor dat de
leerlingen op een respectvolle manier met elkaar en
anderen omgaan.
* De mentoren stimuleren het welbevinden en de motivatie
van de leerlingen.

3
l
l

4

l

l
l

1

2

* De campus gebruikt een samenhangend systeem van
genormeerde instrumenten en procedures voor het volgen
van de prestaties en de ontwikkeling van de leerlingen.

3

4

l

Begeleiding
8.2

Kwaliteitszorg
9.1
9.2
9.3
9.4
9.5
9.6
9.7
9.8

1

2
l

3

4

1

2

3

4

* De campus voert de zorg planmatig uit.

De campus heeft inzicht in de onderwijsbehoeften van haar
leerlingenpopulatie.
De campus evalueert jaarlijks de resultaten van de
leerlingen.
De campus evalueert regelmatig het onderwijsleerproces.
De campus werkt planmatig aan verbeteractiviteiten.
De campus borgt de kwaliteit van het onderwijsleerproces.
De campus waarborgt de kwaliteit van het schoolexamen en
van andere toetsinstrumenten.
De campus verantwoordt zich aan belanghebbenden over
de gerealiseerde onderwijskwaliteit.
De campus draagt zorg voor de kwaliteit van het onderwijs
gericht op bevordering van actief burgerschap en sociale
integratie, met inbegrip van het overdragen van kennis over
en kennismaking met de diversiteit van de samenleving.

H2839406/2

l
l
l
l
l
l
l

l

Documentnr. H2867042
Pagina 14 van 23

Wet- en regelgeving
1
De school voldoet aan de vereisten voor de benoeming voor leraren
(WVO, artikel 33, eerste lid)
De school voldoet aan de bekwaamheidseisen voor het
onderwijspersoneel (artikel 36 en artikel 37a WVO)

H2839406/2

2

3

4

l
l

Documentnr. H2867042
Pagina 15 van 23

3.2 Toelichting kwaliteitsprofiel
Leerstofaanbod
Uit observaties en uit de gevoerde gesprekken blijkt dat de directie van de campus in staat
geweest is de structuur van zowel de leefgemeenschap alsmede die van het onderwijs
ingrijpend te versterken. Dit heeft uiteraard zijn weerslag op de kwaliteit van het
onderwijs. Dit komt tot uitdrukking in de waardering van de indicatoren die beoordeeld
konden worden. Voor alle leerlingen is het duidelijk welk programma zij volgen en ook
welk aanbod zij op welk moment te verwerken krijgen. Niet alleen werken de
(pre)examenkandidaten met een programma van toetsing en afsluiting, ook beschikken
alle leerlingen over een week- en jaarplanning. Daarnaast zijn de leerlingen actief op het
intranet van de campus waarin het gehele curriculum programmatisch beschreven staat.
Toetsing
Ook is er nu, in tegenstelling tot een paar maanden geleden, in verreweg de meeste
gevallen duidelijkheid over de af te nemen toetsen, de normering en de beoordeling. De
campus betracht ook de nodige zorgvuldigheid bij de afnamen van de toetsen. Dat maakt
dat leerlingen na het maken van opdrachten en toetsen weten waar ze staan en hoever ze
met hun programma zijn.
Klimaat
De campus biedt een bij uitstek veilige leeromgeving. De deelneme rs zijn alle afkomstig uit
onderwijssituaties waarin ze door allerhande probleemcumulaties hun weg niet konden
vinden. De leerlingen geven aan dat ze in hun huidige, gestructureerde context op
Wyldemerk veel beter in staat zijn te leren en zich te concentreren dan in de omgeving
waar ze vandaan komen. Ze voelen zich veilig en worden via een jongerenraad betrokken
bij de gang van zaken op de campus.
Pedagogisch en didactisch handelen
Hoewel over de kwaliteit van lessen, zoals gezegd, geen robuuste oordelen uit te spreken
zijn, is het opvallend dat in de bezochte lessituaties alle leerlingen geconcentreerd en
gemotiveerd bezig waren met hun werk. Er zijn echter ook kanttekeningen te plaatsen: zo
zijn er niet voor alle vakken bevoegde docenten beschikbaar. Ook is de lesopzet op de
campus nogal eenvormig van opzet. Omdat leerlingen van verschillende opleidingen,
leeftijden en niveaus bij elkaar in één groep zitten, is het aantal instructiemomenten
gering. Veel leerlingen zijn een groot deel van de dag vooral bezig met begeleide
zelfstudie. De meeste deelnemers met wie de inspectie sprak geven overigens aan dit geen
probleem te vinden.
Leerlingenzorg en –begeleiding
Een ander aandachtspunt is de kwaliteit van de handelingsplannen voor (het geringe
aantal) geïndiceerde leerlingen. Deze plannen zijn, in tegenstelling tot tijdens het vorige
onderzoek, weliswaar aanwezig, maar ze zijn nog te eenzijdig van opzet. De beschreven
activiteiten betreffen in alle gevallen sociaal-emotionele en gedragsaspecten. Het
bestrijden van leerachterstanden heeft in geen van de door de inspectie geanalyseerde
documenten een plaats gekregen. Ook niet in gevallen waarin dit wel geëigend was.
Vandaar dat de normindicator 8.2 als onvoldoende is beoordeeld.
Kwaliteitszorg
Een onvoldoende oordeel valt ook een aantal indicatoren rond kwaliteitszorg ten deel. Er is
op dit terrein beslist grote vooruitgang geboekt, maar er is nog onvoldoende sprake van
systematische, periodieke en gerichte evaluatie van de kwaliteit van onderwijs en
opbrengsten. Hetzelfde geldt voor de borging van bereikte kwaliteit. Eerste aanzetten van
evaluatie van onderwijzen en leren zijn zeker zichtbaar, maar ze bevinden zich nog te veel
in een aanvangsfase om thans te komen tot een positieve beoordeling. Hoewel de campus
niet over de gebruikelijke opbrengstgegevens beschikt, wijst de inspectie op het belang
van het aggregeren van de wel beschikbare resultaten tot managementinformatie, zodat
de kwaliteitsverbetering ook vanuit deze invalshoek gestalte kan krijgen. Ouders worden
via de nieuwsbrief en via ouderavonden op de hoogte gehouden van het reilen en zeilen op
de campus. De beschikbare kanalen kunnen echter beter dan nu gebeurt worden benut om
ouders in te lichten over de kwaliteitsontwikkelingen. Dat er nog geen uitgewerkt systeem
van kwaliteitszorg is opgezet, is begrijpelijk tegen het licht van de financiële en andere

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 16 van 23

existentiële vraagstukken die in de afgelopen tijd veel tijd en energie van bevoegd gezag
en directie hebben geëist.
De campusleiding neemt bovenstaande bevindingen serieus en wenst op korte termijn te
tonen op welke wijze ze de geconstateerde tekortkomingen opheft. Daartoe is een
vervolgafspraak gemaakt voor medio februari 2010. Tijdens een gesprek met de
campusleiding zal de Inspectie van het Onderwijs zich dan op de hoogte stellen van de
verdere ontwikkelingen van het onderwijs op de campus.

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 17 van 23

4 Eindoordeel en aanbevelingen
4.1 Eindoordeel
De Inspecties van het Onderwijs en de Inspectie jeugdzorg stellen vast dat er op de
campus Wyldemerk sinds maart 2009 veel verbeterd is en zijn van oordeel dat Wyldemerk
thans in voldoende mate voorziet in voorwaarden voor een veilig en verantwoord
leefklimaat. De kwaliteit van het onderwijs is, voor zover die te boordelen is, van een
overwegend voldoende kwaliteit. Deze conclusie kan onder meer worden getrokken
vanwege de sterke verbetering van het leerstofaanbod en het toetsinstrumentarium.
Hieromtrent zijn de afspraken met aan de pilot deelnemende onderwijsinstellingen beter
ingebed dan voorheen. Er is dan ook geen reden de campus onder een vorm van
geïntensiveerd toezicht te plaatsen.
Wel constateren de inspecties dat operationalisering van beleid op onderdelen nog in de
kinderschoenen staat. Dit brengt een aantal risico’s met zich mee op het gebied van
afhandelen incidenten en de rechten van de jongeren en maakt dat de kwaliteit van het
onderwijs kwetsbaar is, omdat de kwaliteitszorg nog onvoldoende systematisch van
karakter is, hetgeen vooral geldt voor de evaluatie en de borging van onderwijskwaliteit.
Ook dient de planmatige uitvoering van de zorg op onderdelen verbeterd worden.
Het oordeel is gebaseerd op de volgende conclusies:
Het toezicht op de jongeren is gezien de doelgroep adequaat
Er is sprake van 24-uurs toezicht. Overdag en ’s avonds ligt daarbij het zwaartepunt bij
pedagogische medewerkers.’s Nachts is er een nachtwacht en zijn er twee slaapwachten
op de campus. Op verschillende momenten van de dag is er sprake van
schriftelijke/digitale overdracht. Doordat de lijnen kort zijn, vindt er ook regelmatig
informele overdracht plaats.
Incidenten worden nog onvoldoende adequaat afgehandeld
Sinds kort heeft Wyldemerk haar incidentenbeleid geformaliseerd. Alle incidenten worden
vastgelegd in een meldingsformulier incidenten. Deze worden gemeld bij de directie die
een besluit neemt over de te nemen stappen die op grond van het gemelde incident
genomen dienen te worden. Wyldemerk heeft een melding incidentencommissie. Deze
dient te voorzien in het lering trekken uit gemelde incidenten en het geven van advies aan
de directie over bewaking en verbetering van de kwaliteit en veiligheid. Gezien de korte
termijn waarop de commissie is geïnstalleerd is echter op dit (organisatie)niveau nog geen
ervaring opgedaan. Langer uitstel van systematische, periodieke en gerichte evaluatie van
de incidenten door de melding incidentencommissie brengt het risico met zich mee dat er
onvoldoende lering getrokken wordt uit incidenten en mogelijke signalen gemist worden.
Van een afzonderlijke adequate afhandeling van incidenten kan wel, maar van een
structurele kwaliteitsverbetering (nog) niet gesproken worden.
De privacy en persoonlijke levenssfeer van de jongeren wordt voldoende
gerespecteerd
De huisvesting van de jongeren voorziet in gezamenlijke woonunits en een met meerdere
(maximaal 3) personen te delen af te sluiten slaapvertrek. De pedagogische medewerkers
beschikken over de sleutels voor de woningen en de afzonderlijke kamers van de jongeren.
Jongeren ervaren dat de pedagogische medewerkers terughoudend zijn om zich toegang te
verschaffen tot hun woning respectievelijk de slaapkamers. In de omgang tussen jongeren
onderling en tussen personeel en jongeren, ervaren jongeren dat hun privacy en
persoonlijke levenssfeer voldoende gerespecteerd worden. Ook is er een hoge
acceptatiegraad tussen jongeren onderling

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 18 van 23

De rechten en plichten van de jongeren zijn redelijk goed geregeld
Jongeren worden steeds beter geïnformeerd over wat hen te wachten staat bij het begin
van het traject en over de dagelijkse gang van zaken (dagstructuur en omgangs/huisregels
De jongeren ervaren hun rechten en plichten als positief. Zij ervaren de regels niet als een
knellende structuur maar als een houvast. De regels met de daarbij behorende sancties
geven hen duidelijkheid en leiden tot een meer eenduidig optreden. Jongeren zijn
vertegenwoordigd in een jongerenraad en kunnen bij een interne vertrouwenspersoon
terecht. Niet voorzien is in een onafhankelijke klachtencommissie c.q. derde partij tot wie
jongeren zich bij klachten rechtstreeks kunnen richten. Hierdoor is er een risico dat
jongeren hun klachten niet op een goede manier kwijt kunnen
Het personeel is voldoende toegerust om met deze doelgroep te werken.
Het personeel beschikt over een adequate ervaring. Daarnaast wordt van medewerkers
verwacht dat zij bereid zijn een relevante opleiding (HBO-niveau) te volgen. Een duidelijk
inwerkprogramma is niet aangetroffen. Van elke medewerker is een verklaring omtrent
gedrag in de personeelsdossiers .
Van het onderwijzend personeel beschikt niet iedereen over de juiste en wettelijk
voorgeschreven bevoegdheden. Hierover zijn in hoofdstuk 5 van dit rapport afspraken
gemaakt.
4.2 Aanbevelingen
Op grond van de door haar gesignaleerde risico’s doet de Inspectie jeugdzorg aan
Wyldemerk de volgende aanbevelingen
operationaliseer op basis van de ingestelde commissie meldingen incidenten het
kwaliteits en veiligheidsbeleid
voorzie in een onafhankelijke klachtencommissie c.q. derde partij tot wie jongeren
zich bij klachten rechtstreeks kunnen richten

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 19 van 23

5 Toezichtarrangement en afspraken
•

•

•

•

Vóór 1 januari 2010 zijn alle handelingsplannen voor geïndiceerde leerlingen van
een voldoende kwaliteit. Dit betekent onder meer dat voor leerlingen met
leerachterstanden concrete en te evalueren hulpmaatregelen in de
handelingsplannen zijn opgenomen. Een aantal specimina wordt aan de Inspectie
van het Onderwijs opgestuurd.
De campus legt aan de inspectie vóór 1 januari 2010 informatie over betreffende
bevoegdheden en bekwaamheden van het eigen personeel en van de leraren die
van elders worden betrokken. Deze informatie gaat vergezeld van een plan om
voor alle onderwezen vakken bevoegde docenten te verwerven (conform de wet
BIO en de WVO, artikel 33, vierde lid). De campus ontvangt over het niet voldoen
aan de bevoegdheden en bekwaamheidseisen van het personeel in december 2009
een aparte brief.
Medio januari 2010 ontvangt de Inspectie van het Onderwijs van het bevoegd
gezag van de campus een uitgewerkte systematiek van kwaliteitszorg. In dit
systeem worden onder meer de periodieke evaluatie van onderwijzen en leren,
maar ook die van de opbrengsten beschreven. Daarnaast biedt het systeem zicht
op de planning-cyclus van de zorg voor kwaliteit. Beschreven is, ten slotte, ook de
rol en betrokkenheid van leerlingen, ouders, personeel en eventueel van andere
geledingen en belanghebbenden binnen het systeem van kwaliteitszorg.
Medio februari 2010 vindt een vervolgonderzoek door de inspectie van het
onderwijs plaats om vast te stellen in hoeverre de tijdens dit onderzoek
vastgestelde tekortkomingen zijn opgeheven.

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 20 van 23

Bijlage 1 - Toetsingskader Inspectie jeugdzorg
Thema
Criteria
Voorwaarden voor een
Het toezicht op de jongeren is
veilig leefklimaat
adequaat geregeld

Indicatoren
Bronnen
leeftijd en problematiek spelen een rol bij de inrichting van Interviews:
het toezicht
- medewerkers en
- leidinggevenden
de fysieke woonomstandigheden hebben consequenties
- Observatie (werkbezoek)
voor de inrichting van het toezicht
- Interview leidinggevenden
medewerkers zijn beschikbaar voor de jongeren

overdracht intern en extern vindt minimaal mondeling
plaats
jongeren ervaren dat er voldoende toezicht is

Interviews:
- jongeren en
- medewerkers
Interviews:
- medewerkers en
- leidinggevenden
Interviews
- jongeren en
- medewerkers

Thema

Voorwaarden voor een
verantwoord leefklimaat

Criteria
Incidenten worden adequaat
afgehandeld

Indicatoren
Bronnen
incidenten/calamiteiten worden door medewerkers gemeld Interviews:
- medewerkers en
- leidinggevenden
er is verslaglegging van incidenten (wat is er gebeurd, hoe - Analyse incidentenis gehandeld en door wie etc.)
registratie
- Interview leidinggevenden
evaluatie van incidenten leidt (waar nodig) tot
- Analyse incidentenverbeteringen
registratie
Interviews:
- medewerkers en
- leidinggevenden
jongeren ervaren dat incidenten goed worden afgehandeld Interviews:
- jongeren en
- medewerkers
De privacy en persoonlijke
bij het gebruik van de leefruimten wordt rekening
- Interview jongeren
levenssfeer van de jongeren wordt gehouden met de privacy en persoonlijke levenssfeer van - Observatie (werkbezoek)
voldoende gerespecteerd
de opgenomen leeftijdsgroep
de jongeren houden rekening met de privacy en
Interviews:
persoonlijke levenssfeer van andere jongeren
- jongeren en
- medewerkers
de privacy en persoonlijke levenssfeer spelen een rol bij de Interviews:
omgang van het personeel met de jongeren
- jongeren en
- medewerkers
de jongeren ervaren dat hun privacy en persoonlijke
Interviews:
levensfeer voldoende gerespecteerd worden
- jongeren en
- medewerkers
De rechten en plichten van jongerenjongeren worden geïnformeerd over wat hen te wachten
Interviews:
zijn goed geregeld
staat bij het begin van het traject
- jongeren en
- medewerkers

H2839406/2

Documentnr. H2867042
Pagina 22 van 23

Thema

Criteria

Indicatoren
Bronnen
jongeren worden geïnformeerd over de dagelijkse gang van Interviews:
zaken (dagstructuur en huisregels)
- jongeren en
- medewerkers
medewerkers spreken jongeren aan op het zich houden aan Interviews:
afspraken
- jongeren en
- medewerkers

Voorwaarden voor een
verantwoord leefklimaat

Het personeel is voldoende
toegerust

H2839406/2

jongeren kunnen met klachten terecht bij een
onafhankelijke derde partij

Interviews:
- jongeren en
- medewerkers

de jongeren ervaren dat hun rechten en plichten goed
geregeld zijn

Interviews:
- jongeren en
- medewerkers

er zijn selectiecriteria/opleidingseisen voor nieuwe
medewerkers passend bij het werken met de doelgroep

Interviews:
- medewerkers en
- leidinggevenden
van medewerkers wordt een Verklaring Omtrent het GedragInterviews:
gevraagd
- medewerkers en
- leidinggevenden
er is een inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers
Interviews:
- medewerkers en
- leidinggevenden
er is training/coaching van medewerkers gericht op het
Interviews:
eenduidig handelen
- medewerkers en
- leidinggevenden
medewerkers (ervaren dat zij) worden bijgestuurd op de
Interviews:
hierboven genoemde voorwaarden voor een verantwoord - medewerkers en
leefklimaat
- leidinggevenden

Documentnr. H2867042
Pagina 23 van 23