Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3353
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over dehumanisering in zorginstellingen (ingezonden
25 augustus 2015)
Mededeling van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 10 september 2015)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht «Camera spiedt in verpleeghuizen»?1
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat verpleegkundig en verzorgend personeel vervangen
wordt door camera’s en een toezicht- centrum (domoticacentrum) op afstand?
Vraag 3
Deelt u de mening dat juist ook in de centrale ruimtes, naast cameratoezicht
in de openbare ruimtes, de gangen en de woonkamers, voldoende personeel
aanwezig zou moeten zijn? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 4
Vindt u ook dat het een vorm van dehumanisering is als bewoners via een
camera in de gaten worden gehouden gedurende hun verblijf in een
openbare ruimte? Zo nee, kunt u uitleggen op welke wijze dit menswaardige
zorg is? Zo ja, bent u bereid zorginstellingen die personeel vervangen door
camera’s en een toezichtcentrum op afstand hierop aan te spreken?
Vraag 5
Deelt u de analyse dat, als een bewoner op de alarmknop drukt en hij of zij
geen medewerker langs krijgt maar contact krijgt met een meldkamer, dit wel
degelijk een ontwikkeling is die ten koste gaat van het menselijke contact?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 6
Hoe ziet een dergelijk «domoticacentrum» eruit? Hoeveel mensen werken
daar, en wat voor achtergrond hebben de mensen die daar werken? Kennen
de medewerkers van het «domoticacentrum» de mensen waar ze toezicht op

1

ah-tk-20142015-3353
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Camera spiedt in verpleeghuis, Algemeen Dagblad, 24 augustus 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

moeten houden? Kunnen de mensen in het «domoticacentrum» het gedrag
van de verpleeghuisbewoners goed interpreteren? Neemt de veiligheid voor
de bewoners van verpleeghuizen door dergelijke «domoticacentra» volgens u
toe? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 7
Bent u ervan op de hoogte dat verschillende Haagse aanbieders momenteel
experimenteren met dergelijke toezichtsystemen? Zo ja, kunt u aangeven
hoeveel en welke verpleegzorgaanbieders in Nederland dergelijke experimenten hebben lopen, waarbij personeel vervangen wordt door cameratoezicht
op afstand? Kunt u daarbij aangeven wat tot nu toe de resultaten zijn van
deze experimenten? Is de veiligheid van de bewoners in de periode van het
experiment toe- of afgenomen? Is de tevredenheid van de bewoners over de
zorg die zij ontvangen in het verpleeghuis in de periode van het experiment
toe- of afgenomen? Indien u niet over deze informatie beschikt, bent u dan
bereid dit uit te zoeken en de Kamer hierover te informeren? Zo nee, waarom
niet?
Vraag 8
Kunt u aangeven hoeveel geld de verschillende zorginstellingen jaarlijks kwijt
zijn aan het «domoticacentrum» en het personeel van het «domoticacentrum»? Hoeveel verpleegkundigen en verzorgenden kunnen daarvoor
aangesteld worden? Indien u niet over deze informatie beschikt, bent u dan
bereid dit uit te zoeken en de Kamer hierover te informeren? Zo nee, waarom
niet?
Vraag 9
Erkent u dat, als u zou zeggen dat u geen ontwikkelingen wilt waarbij
personeel vervangen wordt door cameratoezicht op afstand, deze uitspraak
een normerende werking zal hebben voor de verpleeghuissector? Bent u
bereid afstand te nemen van deze manier van «zorgverlening»? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 10
Bent u ervan op de hoogte dat in de jaarrekening 2014 van Stichting
Eykenburg als toelichting bij de Personeelskosten staat: «wegens dreigende
onderbezetting op enkele cruciale functies is er in 2014 een beroep gedaan op
externe organisaties voor de inhuur van medewerkers. Dit gebeurde onder
andere bij de medische dienst en afdeling ICT»? Wat is uw reactie hierop? Is
er momenteel nog steeds sprake van een dreigende onderbezetting? Zo nee,
hoe is deze opgelost en speelt het «domoticacentrum» een rol in deze
oplossing? Zo ja, vindt u het verantwoord dat Stichting Eykenburg haar
financiële middelen inzet voor camera’s in plaats van voor het oplossen van
een dreigende onderbezetting?
Vraag 11
Vindt u het wenselijk dat WoonZorgcentra Haaglanden (WZH), een organisatie
met een resultaat boekjaar van € 1.359.050, een eigen vermogen van
€ 31.799.967, en de bestuurder een bezoldiging ontvangt van € 230.425, op
personeelskosten bespaart door camera’s toezicht te laten houden op de
bewoners? Kunt u uw antwoord toelichten?2
Vraag 12
Vindt u het wenselijk dat Stichting Zorggroep Florence, een organisatie met
een resultaat boekjaar van € 943.367, een eigen vermogen van € 47.215.751,
en waar de bestuurders een bezoldiging ontvangen van respectievelijk
€ 227.050 en € 188.965, op personeelskosten bespaart door camera’s toezicht
te laten houden op de bewoners? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 13
Is een zorgorganisatie eigenlijk al niet te groot geworden als deze zich kan
veroorloven een apart «domoticacentrum» te maken en bewoners met behulp
van camera’s in de gaten moet houden? Kunt u uw antwoord toelichten?
2

www.jaarverslagenzorg.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 14
Zou u het acceptabel vinden als in de kinderopvang toezicht wordt gehouden
op de kinderen met behulp van camera’s, in plaats van door daarvoor
opgeleid personeel? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 15
Zou u het acceptabel vinden als in het basisonderwijs toezicht wordt
gehouden op de kinderen met behulp van camera’s, in plaats van door
daarvoor opgeleid personeel? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 16
Vindt u het menswaardige zorg dat de bewoners van zorgcentrum BurgHaamstede, die in staat zijn te verhuizen naar een aanleunappartement,
moeten verhuizen als de nieuwbouwlocatie klaar is, omdat geacht wordt dat
deze ouderen weer moeten leren op eigen benen te staan? Vindt u het niet
ontzettend triest dat er zo gesold wordt met ouderen? Kunt u uw antwoord
toelichten?3
Vraag 17
Wat vindt u ervan dat een bewoner die bijna blind is zelf koffie moet zetten,
terwijl hij niet goed voor zichzelf kan zorgen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 18
Wat vindt u ervan dat bewoners gedwongen op zichzelf aangewezen worden,
en voor dagelijkse zaken hun kinderen of thuiszorg moeten inschakelen?
Vindt u dit getuigen van goede zorg? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 19
Vindt u het ook niet ver gaan dat er stickers op deuren worden geplakt, zodat
vrijwilligers onderscheid kunnen maken tussen bewoners die wel en niet
zelfstandig koffie of thee kunnen zetten? Deelt u de mening dat ouderen recht
hebben op een onbezorgde dag, en dat het wel heel triest is dat zelfs op
koffie en thee bezuinigd wordt onder het mom u moet maar weer zelfstandig
worden?
Vraag 20
Vindt u het ook een vorm van dehumanisering dat een sticker bepaalt of
iemand een kopje koffie mag krijgen? Waarom kan niet gewoon iedereen
koffie aangeboden worden?
Vraag 21
Deelt u de mening dat bewoners niet zomaar in een verzorgingshuis terecht
komen, en dat er niet van hen geëist mag worden weer zelfstandig te gaan
wonen? Zo ja, wat gaat u hieraan doen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 22
Zijn de zorginstellingen die personeel vervangen door camera’s, en die via
stickers bepalen wie wel en geen koffie krijgt; zorginstellingen die volgens de
Inspectie voor de Gezondheidszorg «onderaan» bungelen in het kwaliteitslijstje of juist niet?4
Vraag 23
Hebben deze zorgorganisaties in het kader van het plan «waardigheid en
trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen» ook plannen ingediend om de
ouderenzorg te verbeteren? Zo ja, behelst dat plan dan het vervangen van
personeel door camera’s? Kunt u de Kamer deze plannen toesturen?

3

http://www.pzc.nl/regio/schouwen-duiveland/opeens-moet-bijna-blinde-opa-zelf-koffie-zetten1.5167737?ref=vp-element.page_teaser&refid=7.396661
4
www.langdurigezorg.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

Mededeling
In de Regeling van Werkzaamheden van 8 september heeft mevrouw Leijten
het verzoek gedaan tot spoedige beantwoording van een viertal sets
schriftelijke vragen, namelijk voor 11:00 uur vandaag. Uiteraard heb ik de
mogelijkheid tot eerder afronding van de beantwoording bezien.
De antwoorden op de vragen over het bericht de heffing van eigen bijdragen
door gemeenten, ingezonden 24 augustus 2015 (Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2014–2015, nr. 3330) zijn daarop gistermiddag aangeboden aan
uw Kamer.
De antwoorden op de vragen over Stichting Zorgcentra Rivierenland (SZR),
ingezonden 12 augustus 2015, uitstelbericht 27 augustus 2015, (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 3351) heb ik helaas nog niet kunnen
beantwoorden, de verzending van de antwoorden hierop zijn deze week
voorzien.
Voor de overige twee recentelijk ingediende vragen geldt dat ik uiteraard
tracht deze binnen de gebruikelijke termijn te beantwoorden. Dit betreft de
vragen over omgangsvormen in zorginstellingen, ingezonden 25 augustus
2015 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 3353) en de
vragen over de jeugd-ggz, ingezonden 21 augustus 2015 (Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 3354). Helaas is het op deze korte
termijn niet mogelijk gebleken de beantwoording van deze vragen op een
zorgvuldige wijze af te ronden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4