Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

27 926

Huurbeleid

Nr. 277

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 april 2017
Eind vorig jaar heeft uw Kamer het IBO Sociale Huur met de bijbehorende
kabinetsreactie ontvangen (Kamerstuk 27 926, nr. 275). Het kabinet heeft
in haar reactie aangegeven blij te zijn met het oordeel in het rapport over
de effectiviteit van het ingezette beleid en de lange-termijn houdbaarheid
van de sociale huursector en huurtoeslag. Het onderzoek laat zien dat
door middel van de huurtoeslag er een effectieve borging van de
betaalbaarheid van het huren voor de doelgroep bestaat. Ook draagt de
huurprijsregulering en het huurprijsbeleid en de passende woningtoewijzing door corporaties in belangrijke mate bij aan de beschikbaarheid
van betaalbare woningen van goede kwaliteit.
Zoals in de kabinetsreactie op het IBO-rapport ook is aangegeven, biedt de
analyse uit het rapport tegelijkertijd aanleiding om na te blijven denken
over maatregelen om de huidige ondoelmatigheden in de huurtoeslag en
het stelsel van sociale huur te verminderen. Uw Kamer wil zich hier
kennelijk op voorbereiden door het inzicht te vergroten in de reeds in het
IBO Sociale Huur geschetste beleidsopties (brief van de algemene
commissie voor Wonen en Rijksdienst d.d. 20 februari 2017). In de brief
verzoekt u mij om diverse opties uit het rapport voor een alternatieve
vormgeving van de huurtoeslag nader uit te werken. Het lid Van Vliet
heeft al eerder door middel van een motie verzocht om een langetermijnvisie op het instrument huurtoeslag (Kamerstuk 27 926, nr. 258).
Met deze brief geef ik invulling aan deze verzoeken. Een volgend kabinet
heeft zo ook tijdig de beschikking over relevante informatie bij mogelijke
beleidskeuzes op dit dossier. In de bijlage bij deze brief bied ik een
concretisering van de in uw brief genoemde vijf varianten voor
aanpassing van huurtoeslagsystematiek uit het IBO1. Dit doe ik door in te
gaan op de budgettaire effecten en invoerings- en uitvoeringsaspecten.
Daarnaast wordt een inschatting gegeven van de mate waarin de variant
1

kst-27926-277
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 926, nr. 277

1

in technische zin bijdraagt aan verbetering van de doelmatigheid van de
huurtoeslag. Ik teken hierbij aan dat op dit moment de Belastingdienst
nog geen uitvoeringstoets heeft gedaan. Dit is aan de orde bij een
eventuele keuze en verdere uitwerking van één van de varianten. In
combinatie met de doorrekeningen in het IBO-rapport ten aanzien van
inkomens- en betaalbaarheidseffecten biedt dit een zo compleet mogelijk
beeld van de verschillende varianten.
Voor de door uw Kamer gevraagde uitwerking van de drie denkrichtingen
voor de langere termijn is de uitwerking in de bijlage minder concreet. Het
betreft hier ingrijpende en veelomvattende hervormingsopties voor de
woningmarkt die een heel scala aan maatregelen vragen. In het IBO is
daarom ook aangetekend dat aan deze denkrichtingen nog veel haken en
ogen zitten. In bijzonder wordt gewezen op onzekerheden over de
specifieke gedragsreacties van corporaties of gemeenten zoals die in de
denkrichtingen worden verondersteld. Het IBO adviseert daarom bij een
eventuele keuze voor een van deze opties door middel van onderzoek
en/of experimenten deze denkrichtingen eerst verder te verkennen. In de
beantwoording van de schriftelijke vragen (Kamerstuk 27 926, nr. 276)
naar aanleiding van het IBO is aangegeven dat op dit moment de
mogelijkheden verkend worden om te komen tot een aantal experimenten
en begeleidend onderzoek.
In de bijlage wordt de uitwerking van de drie denkrichtingen daarom
beperkt tot de vraag welke vormgeving van de huurtoeslag technisch
gezien het meest passend lijkt binnen die denkrichting en worden
belangrijke aandachtspunten benoemd in relatie tot de uitvoerbaarheid.
Ook treft u bij deze brief als bijlage aan de evaluatie van de pilot Flexibel
Huren voor middeninkomens in Amsterdam2. Uw Kamer is in 2012
geïnformeerd bij de start van dit experiment (Kamerstuk 27 926, nr. 190).
Hierbij informeer ik u over de resultaten van de evaluatie van dit
experiment. Platform31 heeft dit experiment begeleid en geëvalueerd.
In het experiment heeft een drietal Amsterdamse woningcorporaties
(Eigen Haard, Stadgenoot en Ymere) drie jaar geëxperimenteerd met
inkomensafhankelijke huurkortingen in de vrije huursector. Doel van het
experiment was meer aanbod voor middeninkomens realiseren,
doorstroming uit sociale huurwoningen bevorderen en tegengaan van
goedkoop scheefwonen. Het experiment betrof de verhuur van vrijesectorwoningen van woningcorporaties met een inkomensafhankelijke
huurkorting. Het ging om woningen met een huurprijs tussen 711 en
1.156 euro. De korting op de huurprijs bedroeg minimaal 100 euro per
maand en maximaal 20 procent van de huurprijs, wat kon oplopen tot
231 euro. Om in aanmerking te komen voor een Flexibel Huren-contract
moesten huishoudens een bruto jaarinkomen hebben tussen 30.050 en
45.716 euro en een sociale huurwoning achterlaten in de regio
Amsterdam. Ieder jaar werd hun inkomen opnieuw getoetst om te
bepalen of zij hun korting mochten behouden of deels zouden verliezen.
Om een aantal redenen is het aantal verhuurde woningen in het
experiment achtergebleven bij de doelstelling. Er zijn in totaal
223 woningen met korting verhuurd. In alle gevallen kwam er een sociale

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 926, nr. 277

2

huurwoning vrij voor nieuwe verhuur. De helft van de huurders die een
hertoets heeft gehad, heeft een deel van de korting verloren omdat het
inkomen was gestegen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 926, nr. 277

3