Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2995
Vragen van het lid Tielen (VVD) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over het bericht «Internationaal podium voor Nederlandse
startups tijdens Academic Startup Competition» (ingezonden 4 juni 2019).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 12 juni 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Internationaal podium voor Nederlandse
start-ups tijdens Academic Startup Competition» van 15 mei 2019?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u inzicht geven in het aantal start-ups dat de Nederlandse universiteiten
voortbrengen in vergelijking met universiteiten in andere landen in de
wereld?
Antwoord 2
Volgens TechLeap.NL (voorheen StartupDelta) zijn er in Nederland meer dan
5500 startups. Er zijn geen eenduidige cijfers beschikbaar over het aantal
academische startups en spin-offs in Nederland. TechLeap.NL ontwikkelt –
samen met kennisinstellingen – de Science Finder, waarmee dit beter in beeld
kan worden gebracht.
Op basis van OECD onderzoek2 wordt in Nederland naar schatting 4% van de
startups opgericht door een onderzoeker. Vaak zijn dit spin-offs. Daarnaast
wordt ongeveer 9% van de startups opgericht door een student. Op basis
hiervan is naar schatting ongeveer 13% van de Nederlandse startups een
academische startup.
De OECD vergelijkt in haar onderzoek 25 landen. Alleen in Zwitserland (12%),
Denemarken (5%) en Ierland (5%) wordt een groter aandeel van de startups
opgericht door onderzoekers. Daarnaast worden in acht landen3 – waaronder

1

https://innovationorigins.com/nl/internationaal-podium-voor-nederlandse-startups-tijdensacademic-startup-competition/
2
OECD 2019. Public research and innovative entrepreneurship
3
Het betreft: Canada, Israël, Australië, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, België en Chili

ah-tk-20182019-2995
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Canada (13%), Israël (12%) en Australië (12%) – een groter aandeel van de
startups opgericht door studenten.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u in dat licht de bewering dat Nederlandse universiteiten en
instituten meespelen op het hoogste podium met betrekking tot internationale start-ups?
Antwoord 3
De cijfers van het OECD laten zien dat Nederlandse universiteiten en
instituten het goed doen ten opzichte van andere landen. En zoals in de
Kamerbrief «Technologie en ondernemerschap; de hoogste tijd voor een
nieuwe impuls» wordt aangegeven, is het Nederlandse startup ecosysteem in
de Genome ranglijst voor startup ecosystemen wereldwijd gestegen van de
19e naar de 15e positie en binnen Europa op de 5e positie blijven staan. Het
kabinet heeft de ambitie, dat het Nederlandse startup en scale-up ecosysteem
zich ontwikkelt tot één van de vijf sterkste ecosystemen ter wereld en het
sterkste binnen Europa.4
Vraag 4
Welke specifieke aanvullende maatregelen worden deze regeerperiode vanuit
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap genomen om academische start-ups te stimuleren, gezien het feit dat in het regeerakkoord is
aangegeven dat «start-ups en publiek-private samenwerkingen tussen
academische instellingen en het midden- en kleinbedrijf worden gestimuleerd»?5
Antwoord 4
Voor een antwoord op deze vraag verwijs ik naar de beleidsreactie op de
evaluatie van het Valorisatieprogramma6, de Kamerbrief «Stand van zaken
startup en scale-up beleid»7 en de recent naar de Kamer gestuurde brief
«Technologie en ondernemerschap: hoogste tijd voor nieuwe impuls»8 waarin
is aangegeven welke maatregelen deze periode worden genomen.
Vraag 5
Op welke manier heeft u tot nu toe invulling gegeven aan de aanbeveling uit
de Eindevaluatie valorisatieprogramma 2010–2018 met betrekking tot het
sluiten van een valorisatiepact?
Antwoord 5
In de beleidsreactie op de evaluatie van het Valorisatieprogramma 2010–2018
is aangegeven dat het streven is om jaarlijks een bijeenkomst met de
kennisinstellingen, het bedrijfsleven en andere stakeholders te organiseren
om te bespreken of de doelstellingen en ambities ten aanzien van valorisatie
worden gerealiseerd.
Samen met de Staatssecretaris van EZK streef ik ernaar in 2020 de eerste
bijeenkomst te houden. Wij willen in aanloop naar deze bijeenkomst
verkennen of we daaraan ook concrete afspraken kunnen verbinden en of het
sluiten van een valorisatiepact meerwaarde heeft.
Vraag 6
Kunt u aangeven op welke manier u, in samenwerking met de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, de regeerakkoordmiddelen van 400
miljoen euro voor onderzoek en innovatie aanwendt voor valorisatie en de
stimulering van academische start-ups?

4

Kamerstuk 32 637, nr. 374
Regeerakkoord «Vertrouwen in de Toekomst» 10 oktober 2017, pag. 12, via: https://
www.kabinetsformatie2017.nl/documenten/publicaties/2017/10/10/regeerakkoord-vertrouwenin-de-toekomst
6
Kamerstuk 32 637, nr. 339
7
Kamerstuk 32 637, nr. 343
8
Kamerstuk 32 637, nr. 374
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Dit kabinet investeert structureel per jaar € 200 miljoen in fundamenteel
onderzoek en € 200 miljoen in toegepast onderzoek en innovatie.
Bij de aanvullende middelen op de OCW-begroting wordt de focus op impact
geïntegreerd in het beleidsinstrumentarium, zoals benoemd in de hierboven
genoemde Kamerbrieven. Belangrijke onderdelen hierin zijn de Nationale
Wetenschapsagenda (NWA) en de sectorplannen. Zo moeten voorstellen in
de NWA expliciet aandacht besteden aan kennisbenutting en ondernemerschap. Aangezien impact een integraal onderdeel is van deze instrumenten is
het niet mogelijk een uitsplitsing te geven welk deel van dit bedrag wordt
besteed aan impact.
De aanvullende middelen voor toegepast onderzoek en innovatie die via de
EZK-begroting lopen worden via het missiegedreven innovatiebeleid ingezet
in lijn met de Kennis- en Innovatieagenda’s voor de maatschappelijke thema’s
en de sleuteltechnologieën. De topsectoren stellen deze agenda’s op.
Afgesproken is dat deze agenda’s apart ingaan op valorisatie en marktcreatie.
Er wordt structureel € 25 miljoen geïnvesteerd in een beleidspakket voor de
innovatiekracht van het mkb. Hiervan wordt € 1,7 miljoen exclusief geïnvesteerd in het bevorderen van startups en scale-ups en valorisatie. Met de
intensivering van het budget van de MIT, SBIR en het innovatiekrediet wordt
innovatie gestimuleerd, met name ten behoeve van het mkb. Bij de innovaties die hiermee op projectbasis worden gestimuleerd kan valorisatie van
kennis een onderdeel zijn. Academische startups kunnen van deze instrumenten gebruik kunnen maken. In de brief naar aanleiding van de motie Van der
Lee c.s. is de Staatssecretaris van EZK onder meer ingegaan op hoe deze
instrumenten een bijdrage leveren aan kennisbenutting en kennisverspreiding.
Er wordt structureel € 75 miljoen geïnvesteerd in TO2’s, waarvan verwacht
wordt dat de TO2-instellingen vanuit deze intensivering een budget oplopend
tot structureel € 7,5 miljoen expliciet samen met het mkb oppakken.
Er is oplopend tot € 50 miljoen structureel beschikbaar voor thematische
PPS’en die binnen de Kennis-en Innovatieagenda’s zullen worden ingezet.
Naast de extra investeringen uit het Regeerakkoord heb ik samen met de
Staatsecretaris van Economische Zaken en Klimaat € 24 miljoen uit het
toekomstfonds beschikbaar gesteld voor de nieuwe Thematische Technology
Transfer-regeling.9 In aanvulling op de hierboven genoemde middelen heeft
de Staatssecretaris van EZK voor de komende 4 jaar € 65 miljoen extra
vrijgemaakt voor het verbeteren van het ondernemersklimaat voor startups
en scale-ups.10
Vraag 7
Deelt u de mening van prins Constantijn van Oranje dat «het een kunst zal
zijn volgend jaar een nieuwe lijst van academische start-ups op te stellen»,
zoals hij zei tijdens de Academic Startup Competition? Zo ja, hoe wilt u
academische start-ups stimuleren? Bent u voornemens om – in samenwerking met de VSNU – ervoor te zorgen dat de pijplijn van academische
start-ups gevuld kan blijven worden met nieuwe uitvindingen en bedrijven?
Zo ja, hoe wilt u dat concreet doen?
Antwoord 7
Het kabinet onderschrijft het belang van een gunstig klimaat voor academische startups. Met de maatregelen uit de eerder genoemde brief «Technologie en ondernemerschap: hoogste tijd voor nieuwe impuls», beoogt het
kabinet het startup en scale-up klimaat te verbeteren en daarmee de aanwas
en doorgroei van (academische) startups te bevorderen. Ik verwijs hierbij ook
naar de overige bij het antwoord op vraag 4 genoemde Kamerbrieven.

9
10

stcrt-2019–5087
Kamerstuk 32 637, nr. 374

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3