Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

86
Vragen van het lid Ulenbelt (SP) aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over armoede en de toenemende vraag naar
schuldhulpverlening (ingezonden 22 augustus 2013).
Antwoord van staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 25 september 2013)
Vraag 1
Wat is uw reactie op de thema-uitzending van EenVandaag over armoede?1
Antwoord 1
Zoals ik in de uitzending al heb aangegeven is effectief armoede- en
schuldenbeleid – zeker in deze moeilijke economische tijd – van groot belang.
Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor dit beleid en het kabinet helpt
hen hierbij. Dit doet het kabinet door extra middelen ter beschikking te
stellen, maar bijvoorbeeld ook door kennisuitwisseling te faciliteren.
Vraag 2
Wat is uw reactie op de zorgen die Joke de Kock, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK), uit in de uitzending over de
groeiende groep mensen in de schuldhulpverlening met inkomen uit arbeid?
Welke specifieke maatregelen gaat u nemen om deze problemen op te
lossen?
Antwoord 2
Het klopt dat tegenwoordig steeds meer mensen met een inkomen uit arbeid
een beroep moeten doen op de schuldhulpverlening. Een «life event», zoals
een scheiding en/of het niet kunnen verkopen van een huis, kan er toe leiden
dat het water bij mensen aan de lippen staat. Het is dan ook erg belangrijk
dat iedereen zijn huishoudboekje op orde heeft en bij een financiële
tegenslag zijn uitgavenpatroon snel aanpast.
Zoals ik de Tweede Kamer op 3 juli jl. (TK 2012–2013, 24 515, nr. 265) heb
laten weten, zet ik stevig in op preventie en vroegsignalering van (problematisch) schulden. Voor de groep mensen met een inkomen uit arbeid is de
werkgever iemand die in een vroeg stadium kan signaleren dat iemand
financieel in zwaar weer verkeert. Een werkgever heeft bijvoorbeeld weet van

1

ah-tk-20132014-86
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

EenVandaag, 17 augustus 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

een loonbeslag, krijgt een verzoek om een voorschot, een lening of om meer
uren te mogen werken of krijgt te maken met meer ziekteverzuim. Er vinden
momenteel gesprekken plaats tussen mijn ministerie, Divosa, Nibud en Wijzer
in Geldzaken, en afzonderlijk met enkele werkgevers, over mogelijke acties
waarmee werkgevers ondersteund kunnen worden hun signalerende functie
in deze maximaal in te zetten.
Vraag 3
Wat is uw reactie op de zorgen die Joke de Kock uit in de uitzending over de
staat van de schuldhulpverlening? Hoe ziet u deze zorgen in het licht van het
bericht «Amsterdamse daklozen lijden onder trage schuldhulp»?2
Antwoord 3
Ik deel de mening van Joke de Kock dat het erg belangrijk is dat de schuldhulpverlening goed is verankerd. Het bericht «Amsterdamse daklozen lijden
onder trage schuldhulp» onderschrijft dit. Dit kabinet versterkt de (gemeentelijke) schuldhulpverlening onder andere door het ontwikkelen van business
cases integrale aanpak schuldhulpverlening en door het beschikbaar stellen
van extra middelen. Verder ga ik in oktober gedurende een week het land in
om goede voorbeelden op het vlak van armoede- en schuldenbeleid op te
halen en deze te verspreiden. Bij het verzamelen van deze goede voorbeelden
doe ik een beroep op gemeenten, maatschappelijke organisaties en vrijwilligers.
Vraag 4
Bent u van plan om de extra middelen van 20 miljoen euro voor armoedebestrijding in te zetten voor specifieke doelgroepen? Welke harde doelstelling
(in cijfers) heeft u in het kader van armoedebestrijding?
Antwoord 4
Zoals ik heb aangegeven in mijn brief van 3 juli jl. gaat het leeuwendeel van
de middelen naar de gemeenten. Ik zal deze middelen niet oormerken.
Hierdoor worden gemeenten in staat gesteld integraal maatwerk te bieden.
Ook zal ik geen kwantitatieve doelstelling hanteren. Wel vraag ik gemeenten
in het najaar 2014 inzicht te geven in de versterking van het armoede- en
schuldenbeleid sinds juli 2013, met specifieke aandacht voor hun ondersteuning van kinderen die opgroeien in armoede.
Vraag 5
Kunt u aangeven hoe groot het bestaande budget voor armoedebestrijding
is? Kunt u ook aangeven hoe groot het bestaande budget voor schuldhulpverlening is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
In totaal wordt circa € 6,2 miljard (SZW-begroting 2014) door gemeenten aan
bijstandsuitkeringen besteed. Daarbovenop bestrijden gemeenten armoedeen schuldenproblematiek onder ander door het aanbieden van een stadspas,
het kwijtschelden van gemeentelijke belastingen en het verstrekken van
bijzondere bijstand en de langdurigheidstoeslag. De middelen die hiervoor
worden ingezet zijn integraal onderdeel van het Gemeentefonds en dus niet
als zodanig geoormerkt. Via de Bijstandsuitkeringenstatistiek wordt door de
gemeenten aangegeven welk bedrag zij direct besteden aan mensen die een
beroep doen op bijzondere bijstand en langdurigheidstoeslag. In 2012 was dit
€ 279 miljoen (SZW-jaarverslag 2012; pagina 60)).
Vraag 6
Kunt u aangeven of er de komende jaren verandering in deze budgetten
komt? Hoeveel geld komt er extra beschikbaar voor de bestrijding van
armoede en hoeveel geld komt er extra beschikbaar voor de schuldhulpverlening?

2

Het Parool, 16 augustus 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het kabinet heeft in 2013 een bedrag van € 20 miljoen extra beschikbaar
gesteld voor armoede- en schuldenbeleid. De komende jaren gaat het kabinet
het armoede- en schuldenbeleid verder intensiveren en stelt daartoe in 2014
€ 80 miljoen euro en voor 2015 en latere jaren € 100 miljoen euro extra ter
beschikking. Een groot deel van deze middelen zal beschikbaar gesteld
worden aan gemeenten, die primair verantwoordelijk zijn voor het armoedeen schuldenbeleid.
Vraag 7
Wat is uw reactie op het bericht «Grootste koopkrachtdaling sinds 1985»?3
Antwoord 7
De koopkrachtdaling hangt samen met de economische recessie waar
Nederland zich in bevindt. De werkloosheid is toegenomen, lonen blijven
achter bij de inflatie, pensioenen worden verlaagd en veel zelfstandig
ondernemers hebben moeite om opdrachtgevers te vinden. Daarnaast
drukken de bezuinigingsmaatregelen die nodig zijn om de overheidsbegroting
op orde te brengen ook de koopkracht. De recessie is helaas nog niet voorbij.
Daarom zullen in 2013 en 2014 veel mensen merken dat hun koopkracht
afneemt.
Vraag 8
Vindt u het acceptabel dat juist de bijstandsgerechtigden en gepensioneerden
veel koopkracht inleveren? Zo nee, wat gaat u eraan doen om de koopkracht
van deze mensen te repareren?
Antwoord 8
Wanneer de overheid moet bezuinigen is het helaas onvermijdelijk dat
mensen die veel van overheidsregelingen gebruik maken, zoals bijstandsgerechtigden en gepensioneerden, daar mee te maken krijgen. Bovendien zien
veel gepensioneerden met aanvullend pensioen hun koopkracht afnemen
doordat pensioenfondsen vanwege hun financiële positie pensioenen niet
kunnen indexeren of moeten verlagen. Het kabinet vindt het van belang dat
er bij het invullen van de bezuinigingen voor gezorgd wordt dat er niet teveel
van deze groepen wordt gevraagd. Daarom is afgelopen augustus met het
oog op een evenwichtig koopkrachtbeeld voor 2014 besloten tot het naar
voren halen van de verhoging en afbouw van de algemene heffingskorting.
De algemene heffingskorting wordt daardoor in 2014 in de tweede en derde
schijf van de inkomstenbelasting met 2% afgebouwd. Hierdoor kan de
algemene heffingskorting met circa € 90 worden verhoogd. Daarnaast komt
er in 2014 een eenmalige extra uitkering voor minima.
Vraag 9
Kunt u aangeven welke maatregelen van dit kabinet de inkomenspositie van
de lagere inkomens nog verder raken? Kunt u ook aangeven in welke mate de
inkomensposities van de lagere inkomens worden geraakt? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 9
Het koopkrachtbeeld voor 2014 en de maatregelen die de koopkracht
beïnvloeden worden in de inkomensbijlage in de SZW-begroting uitgebreid
toegelicht.

3

www.nu.nl, 20 augustus 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3