Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2453
Vragen van de leden Van Nispen (SP) en Van Toorenburg (CDA) aan de
Minister voor Rechtsbescherming over de excuses en schadevergoeding voor
slachtoffers van Zusters van de Goede Herder (ingezonden 10 maart 2020).
Mededeling van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 14 april
2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel dat vrouwen die als meisje dwangarbeid
moesten verrichten bij de Zusters van de Goede Herder zich nog altijd niet
erkend voelen in hun leed, nu zij de schadevergoeding voor slachtoffers te
mager vinden?1
Vraag 2
Kunt u zich voorstellen dat vele slachtoffers teleurgesteld zijn met de door u
voorgestelde regeling?
Vraag 3
Heeft u kennisgenomen van de brief van slachtoffers van 24 februari 2020,
die ook aan u is gestuurd, waarbij in de bijlage zeer teleurgestelde reacties
van verschillende slachtoffers te lezen zijn? Kunt u deze teleurstelling
begrijpen?2, 3, 4, 5

1

Trouw, 4 maart 2020, «Slachtoffers van Zusters van de Goede Herder vinden excuus en schaderegeling te mager», https://www.trouw.nl/binnenland/slachtoffers-van-zusters-van-de-goedeherder-vinden-excuus-en-schaderegeling-te-mager~be5fd159/
2
«Even een reactie op de toegekende schade van € 5.000,– Vol verbazing kwam het nieuws bij
mij binnen... Werkelijk niet te geloven hoe wij weer afgescheept worden! Hoe wij weer niet
gehoord worden, ik voel me weer net als toen .... Opruimen en je bek houden.»
3
«Er heeft een diepgaand onderzoek plaatsgevonden en de slachtoffers van de congregatie van
de Zusters van de Goede Herder in gelijk gesteld. Dit onderzoek lijkt totaal in de wind geslagen
en genegeerd! Hoe kan het dat dit onderzoek op de grote hoop is gegooid, hoe kan het dat er
dus weer totaal geen aandacht aan besteed blijkt te zijn. Hoe kan het dat die oude vrouwen
weer aan de kant worden gezet.»

ah-tk-20192020-2453
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Vraag 4
Waarom heeft u ervoor gekozen om de afwikkeling van de schadevergoeding
van deze slachtoffers gelijk te trekken met de slachtoffers van geweld in de
jeugdzorg, zoals door u beschreven in reactie op het rapport van de
Commissie-De Winter?
Vraag 5
Deelt u de mening dat de beide slachtoffergroepen, zoals in vraag 4
beschreven, zeer verschillen, qua omvang, schade, rol van de overheid bij het
veroorzaken van het leed, de bewijslast van wat gebeurd is en de urgentie
vanwege de gemiddelde leeftijd van de slachtoffers?
Vraag 6
Erkent u dat de slachtoffers van de Goede Herder andere noden hebben dan
de slachtoffers van geweld in de jeugdzorg, bijvoorbeeld het ontbreken van
een behoefte aan begeleiding aan mensen die reeds op leeftijd zijn?
Vraag 7
Acht u een gelijkschakeling qua financiële genoegdoening van de slachtoffers
van kinderdwangarbeid bij de Goede Herder en slachtoffers van geweld in de
jeugdzorg gerechtvaardigd?
Vraag 8
Welke waardering geeft u aan het feit dat de slachtoffers van de Goede
Herder mede hun recht tot onderwijs is onthouden met alle, onder meer
economische, gevolgen van dien voor de rest van hun leven?
Vraag 9
Heeft u het gevoel dat de door u aangekondigde maatregelen voldoende
tegemoetkomen aan het erkennen en de noodzakelijke genoegdoening voor
wat de slachtoffers van jarenlange kinderdwangarbeid is aangedaan?
Vraag 10
Waarom heeft u gekozen voor een bedrag van 5.000 euro per persoon, terwijl
het kan gaan om vrouwen die als meisje tussen hun veertiende en eenentwintigste jaar kinderdwangarbeid onder vreselijke omstandigheden hebben
moeten verrichten en geen onderwijs aangeboden hebben gekregen? Op
basis waarvan is dat bedrag berekend en vastgesteld? Erkent u dat dit in
geen verhouding staat tot de bedragen die in andere landen voor dezelfde
feiten zijn vastgesteld?
Vraag 11
Bent u bereid te bezien of de voorgestelde schadevergoeding voor de
slachtoffers van kinderdwangarbeid wel passend is? Bent u bereid een
regeling te overwegen, waarbij de schadevergoeding verhoogd kan worden
en afhankelijk wordt van hoe lang het verblijf en de kinderdwangarbeid bij de
Goede Herder heeft geduurd?

4

«Mijn hele leven heeft het mij achtervolgd, wat ik als jong meisje moet hebben doorstaan.
Eenzame opsluiting, fysieke en mentale mishandelingen, het harde werken als kind. Iets wat in
die tijd ook nog niet aan de orde was, want er was leerplicht. Nu minstens 5.000 euro per jaar
aan pensioen kunnen hebben met een leuke baan. Al die kansen zijn ons afgenomen en nog
veel meer. Ben hier dan ook erg boos over, en het ergste hiervan, door ons niet serieus te
nemen beleef je al die jeugdshit opnieuw. Waar de kinderbescherming voor was, dus
onderdeel van de staat. Groeten van een 71 jarige vrouw die het haar hele leven moeilijk heb
gehad omdat ze als kind niet bestond, omdat jullie mij zo nodig weg moesten halen bij mijn
lieve moeder. Uiteindelijk twee levens kapot gemaakt.»
5
«Mijn gevoel van pijn opnieuw het beleven. Niet erkend worden dat je zoveel leed heb gehad.
Ik kan niet goed functioneren omdat ik ptts heb door het internaat. Toen werd gezegd dat ik
moeilijk opvoedbaar was terwijl ik dat niet was ook werd gezegd dat ik mannen verleidde met
12 jaar. Dat ik lelijk was. Had last van angsten etc. Nu ging het wel weer maar nu deze domper.
Weer niet serieus genomen. Dit kan weer heel lang duren voordat ik weer de oude ben.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 12
Bent u het met de slachtoffers eens dat de zaak nu een zeer snelle afhandeling verdient, vooral vanwege de leeftijd van de slachtoffers die dit achter
zich willen laten, rust willen vinden en het laatste deel van hun leven niet
alleen maar met de Goede Herder bezig kunnen en willen zijn?
Vraag 13
Deelt u de mening dat een eerlijke regeling de noodzaak bij slachtoffers om
tegen de overheid en/of de congregatie De Goede Herder te procederen zou
kunnen verminderen, en dat dit voor iedereen te prefereren is, vooral ook
omdat de overheid de eigen verantwoordelijkheid moet erkennen voor de
bijdrage aan de kinderdwangarbeid?
Vraag 14
Deelt u voorts de mening dat een rechtszaak van slachtoffers tegen de Staat
en/of de congregatie wegens de verjaringstermijnen voor civielrechtelijke
claims, zeker op de korte termijn een onzekere afloop heeft, terwijl de meeste
slachtoffers juist behoefte hebben aan snelle duidelijkheid en afsluiting, voor
zover mogelijk, middels een rechtvaardige regeling?
Vraag 15
Betreurt u de onduidelijkheid die is ontstaan rondom de afspraak tussen u en
de slachtoffers op 23 maart 2020 en de verwarring met een eerdere bijeenkomst met andere slachtoffers? Hoe heeft dat kunnen gebeuren?
Vraag 16
Kunt u deze vragen afzonderlijk en vóór 17 maart 2020 beantwoorden?
Mededeling
Hierbij deel ik u mede dat de schriftelijke vragen van de leden Van Nispen
(SP) en Van Toorenburg (CDA), van uw Kamer aan de Minister voor Rechtsbescherming over de excuses en schadevergoeding voor slachtoffers van
Zusters van de Goede Herder (ingezonden 10 maart 2020) niet binnen de
gebruikelijke termijn kunnen worden beantwoord, aangezien nog niet alle
benodigde informatie is ontvangen.
Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3