Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

31 066

Belastingdienst

Nr. 408

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 11 juni 2018
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Staatssecretaris van Financiën over de brief van 16 april 2018
inzake de 21e halfjaarsrapportage Belastingdienst (Kamerstuk 31 066,
nr. 401).
De Staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 8 juni
2018. Vragen en antwoorden, voorzien van een inleiding, zijn hierna
afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Anne Mulder
Adjunct-griffier van de commissie,
Freriks

kst-31066-408
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

1

Inleiding
Hierbij bied ik u de antwoorden op feitelijke vragen over de 21e halfjaarsrapportage Belastingdienst (Kamerstuk 31 066, nr. 401). Voor de
leesbaarheid heb ik sommige vragen geclusterd.
Tevens bied ik u de rapportages aan van de Auditdienst Rijk en het
externe bureau SIG aan naar aanleiding van de voortbrenging van twee
nieuwe systemen die de aangifteverwerkingen het gehele heffings- en
inningsproces van de schenk- en erfbelasting ondersteunen (OSA en
SEA)1. De opdracht voor het rapport van de Auditdienst Rijk is gegeven
naar aanleiding van de Gateway-review die op 31 januari 2018 gelijktijdig
met de brief over de nadere toedracht vertraging schenk- en erfbelasting
met uw Kamer is gedeeld (Kamerstuk 31 066, nr. 395. De Gateway heeft
geadviseerd om een «foto» te maken van de technische staat van de twee
nieuwe systemen, bij voorkeur door de Auditdienst Rijk. Ik heb in overleg
met de Auditdienst Rijk besloten een deel van de technische staat vast te
laten stellen door SIG en aanvullend daarop door middel van onderzoek
door de Auditdienst Rijk mogelijke problemen in de voortbrenging die de
technische staat van de nieuwe systemen kunnen beïnvloeden, of hebben
kunnen beïnvloeden, in beeld te brengen. De SIG rapporten en het rapport
van de Auditdienst Rijk vormen gezamenlijk de «foto».
Ik ben blij met de rapportage van de Auditdienst Rijk en de SIG rapporten
en de scores die daaruit naar voren komen. Het rapport ondersteunt het
beeld over de technische staat van de nieuwe systemen. Tezamen zorgen
deze rapportages voor het beeld dat verbeteringen mogelijk zijn, maar dat
de systemen in de basis goed zijn. Dit geeft mij voldoende grond te
besluiten niet terug te gaan naar het oude systeem en vast te houden aan
de ingezette lijn. Ik neem de aanbevelingen dan ook ter harte. Ik ben
positief over alle ontwikkelingen die in gang zijn gezet en ik heb
vertrouwen in het actieplan zoals dat is ingezet.
1.
Kunt u aangeven of de Autoriteit Persoonsgegevens al een
bericht en/of rapport over het onderzoek naar de Broedkamer aan
de Belastingdienst gestuurd heeft, dan wel gepubliceerd heeft?
Antwoord
Het onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens naar de afdeling Data
& Analytics van de Belastingdienst (en de voorgangers daarvan) loopt. De
Autoriteit Persoonsgegevens heeft nog geen bericht of rapport
gepubliceerd.
2.
Waarom is de automatisering niet op tijd gereed? Waarom is dat
niet eerder voorzien? Wanneer werd dit duidelijk?
13.
Hoe heeft het kunnen gebeuren dat het onderhoud aan een
softwareprogramma door de leverancier stopt alvorens een nieuw
systeem werkzaam is?
Antwoord
In de 21e halfjaarsrapportage (Kamerstuk 31 066, nr. 401) is ingegaan op
twee dossiers. Ten eerste de invoering van de MRB-toeslag voor oude,
vervuilende dieselvoertuigen en ten tweede de ontwikkeling van een
nieuw inningssysteem. Hierna wordt op beide dossiers ingegaan.

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

2

MRB-systeem
Het huidige ICT-systeem van de motorrijtuigenbelasting (MRB) is sterk
verouderd en wordt het momenteel gemoderniseerd. Het invoeren van de
MRB-toeslag vereist aanpassingen die in het huidige systeem niet
doorgevoerd kunnen worden. Om die reden is ervoor gekozen deze
maatregel in een nieuw MRB-systeem in te bouwen. De implementatie
van dit nieuwe MRB-systeem werd initieel voorzien op 1 januari 2019
maar gedurende de bouw bleek dat de complexiteit groter is dan vooraf
werd ingeschat. Daarnaast heeft het nieuwe systeem veel raakvlakken met
andere systemen en moet ook een groot aantal transacties (tegelijkertijd)
verwerkt kunnen worden. Door deze omstandigheden is de implementatie
vertraagd. De verwachting is dat de maatregel per 1 januari 2020 alsnog in
werking kan treden.
Inningssysteem
Het inningssysteem vormt het hart van de uitvoering door de Belastingdienst. Zoals al eerder aan uw Kamer is gemeld is – evenals het
MRB-systeem – het huidige inningssysteem verouderd. In de loop der
jaren is dit systeem meerdere malen aangepast en inmiddels wordt het
ondersteund door meerdere applicaties. Hierdoor is een ingewikkeld
complex van applicaties ontstaan.
Gebleken is dat het erg lastig is deze applicaties te vervangen of aan te
passen. De laatste poging om de applicaties te vervangen door het
Enterprise Tax Management (ETM) is in 2014 beëindigd. Omdat delen van
ETM nog wel werden gebruikt is het contract met de buitenlandse
leverancier in 2014 verlengd tot 1 januari 2020. Met het oog op het aflopen
van het onderhoudscontract is de Belastingdienst in 2015 gestart met de
ontwikkeling van een vervangend systeem. Op dat moment is tevens de
beslissing genomen om de autoheffingen als eerste aan te sluiten op het
nieuw te ontwikkelen inningsysteem. Dat was wenselijk gelet op de
prioriteit die werd gegeven aan de herontwikkeling van de automatisering
van de autoheffingen. Op het moment dat het nieuwe systeem succesvol
met de autoheffingen zou draaien, zouden ook andere heffingen aangesloten kunnen worden op het nieuwe systeem. Zowel bij de autoheffingen
als bij het inningsysteem zijn echter vertragingen in de realisatie ontstaan.
Ook is er prioriteit gegeven aan werkzaamheden ten behoeve van de
invoering van de Wet tegemoetkomingen loondomein.
In 2017 is begonnen om de zogenoemde doelarchitectuur voor het
inningslandschap op te stellen. De applicaties die gebruikt worden voor
het proces inning zijn daarbij systematisch in kaart gebracht. Ook zijn de
benodigde ontwikkelstappen in beeld gebracht, waaronder de vervanging
van ETM. Met de inrichting van de topstructuur en het aanwijzen van
verantwoordelijk directeuren voor ketens en domeinen, is de randvoorwaarde ingevuld om systematisch te kunnen sturen op de ontwikkeling
van domeinen waaronder het inningsdomein. Bij de verdere uitwerking
van de doelarchitectuur en de besluitvorming daarover ontstonden zorgen
over de tijdige vervanging van dit systeem. Onderzocht is of er alternatieve oplossingen waren. Begin 2018 is vastgesteld dat de zorgen terecht
waren en dat er geen alternatief voorhanden bleek.
3.
Hoeveel extra douaniers worden opgeleid? Is er voldoende
capaciteit om al deze personen op te leiden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

3

Antwoord
Tot eind volgend jaar zullen naar verwachting ten minste 1.000 douaniers
opgeleid worden, zoals nader toegelicht in onderstaande tabel.2
Jaar

2018
2019
Totaal

Aantal douaniers
dat start met
opleiding a.g.v.
reguliere
instroom

Aantal douaniers
dat start met
opleiding a.g.v.
Brexit

Totaal aantal
douaniers dat start
met opleiding

ca. 60
ca. 70

ca. 370
ca. 500

ca. 430
ca. 570
ca. 1.000

Om alle lopende en nog te starten opleidingen te realiseren (reguliere en
Brexit-instroom) is versterking van de docentenpool noodzakelijk. De
Belastingdienst geeft dit vorm door het anders inzetten van de docentenpool en het intern werven van docenten. Om nieuwe medewerkers op
te vangen, zullen er tevens ervaren medewerkers ingezet worden als
begeleider bij stages en inwerkperiodes. Deze stappen vragen mogelijk
nog nader te bepalen keuzes in de uitvoering van het primaire proces.
Daarnaast wordt in samenspraak met de verantwoordelijke organisatie
binnen de Belastingdienst (de SSO O&P Academie) gewerkt om de
huidige startopleidingen te verkorten en vernieuwing/innovatie toe te
passen. Zo zullen de nieuwe douaniers die dit najaar hun opleiding starten
in het kader van de Brexit, te maken krijgen met een versneld en op
onderdelen aangepast opleidingstraject. Daarmee wordt de opleidingstijd
voor een grote groep nieuwe douaniers met circa drie maanden verkort.
In de rijksbegroting zijn de kosten voor het anticiperen op de gevolgen
van de Brexit voor Douane reeds verwerkt.
4.
Stopt de Belastingdienst op meer plekken met het gebruik van
het BSN, bijvoorbeeld in relatie tot het btw-nummer?
Antwoord
Zoals in de antwoorden op de vragen van de leden Van der Molen,
Omtzigt en Lodders is aangegeven onderzoekt de Belastingdienst op dit
moment of er mogelijkheden zijn om ondernemers die als natuurlijke
persoon hun onderneming drijven een btw-identificatienummer te
verstrekken dat niet meer gebaseerd is op het BSN.3 Dit is vanwege de
specifieke problematiek bij gebruik van het BSN in het
btw-identificatienummer voor deze doelgroep. Voor andere (groepen)
natuurlijke personen vindt geen heroverweging van het gebruik van het
BSN plaats.
5.
Hoeveel geld is de Belastingdienst jaarlijks kwijt aan
Wob-procedures?
Antwoord
Omdat de Belastingdienst de inzet van capaciteit op WOB-verzoeken niet
registreert is niet aan te geven hoeveel dit kost.

2

Op dit moment is nog niet precies duidelijk hoeveel douaniers die in 2019 regulier (non-Brexit)
geworven worden ook hun opleiding in dat jaar starten. Het genoemde aantal van ca. 70 fte
voor 2019 is op basis van de huidige inschattingen de ondergrens.
3
Aanhangsel Handelingen 2017/18, nr. 1841.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

4

6.
Hoeveel vacatures bij de Belastingdienst zijn momenteel
onvervuld?
Antwoord
Op peildatum 22 mei 2018 stonden er vacatures open voor de werving
van 1.067 fte. Het proces van werving loopt.
7.
Hoe vaak heeft de Belastingdienst te maken met DDos-aanvallen
of andersoortige internetcriminaliteit? Hoe vaak heeft dit
gevolgen die intern of voor burgers merkbaar zijn?
Antwoord
De Belastingdienst wordt bijna dagelijks geconfronteerd met
DDOS-aanvallen. Bij deze aanvallen wordt de digitale infrastructuur van
de Belastingdienst die aan het internet is gekoppeld, bestookt met grotere
volumes verkeer. Voor minder grote aanvallen heeft de Belastingdienst
voorzieningen getroffen op zijn eigen infrastructuur en voor grotere
aanvallen heeft de Belastingdienst migratie-diensten afgenomen bij zijn
internetproviders. De internetproviders filteren dan het ongewenste
verkeer weg.
De DDOS-aanvallen hebben tot op heden beperkte gevolgen voor burgers
of medewerkers. Zo heeft een grote DDOS-aanval gericht op de aangiftecampagne begin maart 2018 circa tien minuten voor verminderde
beschikbaarheid gezorgd. Hackers worden echter steeds inventiever met
de DDOS-aanvallen. Om die reden blijft het een onderwerp waar de
Belastingdienst via zijn Security Operations Center 24 uur per dag alert op
is. Ook de mitigerende maatregelen zijn voortdurend in ontwikkeling.
De Belastingdienst ontvangt ten slotte dagelijks meldingen van burgers of
medewerkers van email-berichten die erop gericht zijn burgers te
misleiden. Deze berichten worden onderzocht en waar mogelijk worden
de verzendende partijen via de bevoegde providers uit de lucht gehaald.
Hierbij werkt de Belastingdienst nauw samen met het Nationaal Cyber
Security Centrum (NCSC).
8.
Heeft de Belastingdienst met betrekking tot de andere
ICT-systemen dan Enterprise Tax Management (ETM) afspraken
met de leveranciers van de software over de termijnen waarop de
software ondersteund zal worden? Op welke manier is de
Belastingdienst bezig te voorkomen dat het probleem dat zich nu
openbaart bij het ETM-systeem, zich ook bij andere systemen zal
voordoen?
Antwoord
Ja, de Belastingdienst heeft afspraken over de ondersteuning van andere
software dan ETM. Het komt namelijk voor dat leveranciers versies van
software vanaf een bepaalde datum niet langer ondersteunen, zoals bij
ETM het geval is. Dit wordt de «End-of-Life» genoemd. De ondersteuning
van de leverancier loopt tot de End-of-Life en dat is contractueel
vastgelegd. De Belastingdienst heeft in kaart gebracht wat de End-of Life
van software is en neemt daarop passende maatregelen. Dat kan het
vervangen van de software voor einde houdbaarheidsdatum zijn of het
verlengen van het onderhoudscontract op basis van specifieke afspraken.
Een probleem zoals bij ETM, wordt bij de andere software niet voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

5

9.
Hoeveel fte werken er op het wervingscentrum? En met hoeveel
fte wordt het wervingscentrum «met spoed versterkt»? Wanneer
is dit knelpunt ontdekt?
Antwoord
Op basis van de wervingsinspanning voor 2018 is begin 2018 besloten het
Employability Center op te schalen met 10 fte. In totaal werken er in april
2018 71,3 fte bij het Employability Center. Momenteel wordt onderzocht
welke opschaling verder nodig is om de wervingsopgave in 2018
(2.350fte) en de komende jaren te kunnen realiseren.
12.
Zijn er mensen ingehuurd die gebruik hebben gemaakt van de
vertrekregeling?
Antwoord
Zoals gemeld in het debat van 8 juni 2017 wordt bij directe inhuur getoetst
of mensen gebruik hebben gemaakt van de vertrekregeling.4 In het
aanbestedingsreglement staat dat er geen medewerkers op de aanbesteding worden ingezet die eerder bij de Belastingdienst zijn vertrokken
met een regeling en die onder de draaideurregels zouden vallen.
14.
Welke maatregel uit het regeerakkoord wordt niet doorgevoerd
omdat er geen 5 miljoen euro binnenkomt door de toeslag op
roetfilters?
18.
Waaraan wordt de opbrengst van de toeslag op oude, vervuilende
dieselauto’s besteed?
Antwoord
Er is geen maatregel uit het regeerakkoord die samenhangt met de
opbrengst van de toeslag in de motorrijtuigenbelasting (MRB) voor oude
vervuilende dieselauto’s. Tijdens de parlementaire behandeling van de
Wet uitwerking Autobrief II in 2016 (Handelingen II 2015/16, nr. 73, item
26) zijn twee moties met betrekking tot de besteding van de opbrengst
van de toeslag in de MRB voor oude vervuilende dieselauto’s aangenomen, namelijk de motie van het lid Neppérus5 en de motie van de leden
Schouten en Groot6. In samenspraak met mijn collega van Infrastructuur
en Waterstaat informeer ik uw Kamer eind 2018 over de voortgang
rondom de invoering van de MRB-toeslag. Daarbij zal ik tevens ingaan op
de wijze van uitwerking van de aangenomen moties.
15.
Wanneer wordt de toeslag voor oude vervuilende dieselauto’s wel
ingevoerd?
Antwoord
De Belastingdienst werkt er naartoe om de automatisering die nodig is
voor de invoering van de toeslag voor oude vervuilende dieselauto’s per
1 januari 2020 gereed te hebben, zodat de maatregel met ingang van die
datum alsnog in werking kan treden.

4

Kamerstuk 31 066, nr. 371.
Kamerstuk 34 391, nr. 24.
6
Kamerstuk 34 391, nr. 29.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

6

16.
Klopt het dat als mensen na het invoeren van de toeslag voor
oude vervuilende dieselauto’s een filter installeren, zij niet langer
de toeslag hoeven te betalen?
Antwoord
Nee, dit is niet mogelijk. Alleen met een «gesloten» roetfilter, die
af-fabriek is gemonteerd, kan de uitstoot van fijnstof onder de voor de
MRB-toeslag geldende grens van 5 mg/km worden gebracht. Met het
naderhand monteren van een zogenoemde «open» of «retrofit» roetfilter
kan de fijnstof uitstoot van dieselvoertuigen niet onder de voor de
MRB-toeslag geldende grens van 5 mg/km worden gebracht. De
MRB-toeslag kan dan ook niet worden ontlopen door een zogenoemd
retrofit roetfilter te plaatsen.
17.
Hoe hoog bedraagt de toeslag op oude, vervuilende dieselauto’s
minimaal? Wat is het maximumbedrag?
Antwoord
De MRB-toeslag op oude vervuilende dieselauto’s is een toeslag van 15%
bovenop de reguliere MRB geldend voor deze voertuigen. De hoogte van
de MRB is afhankelijk van het gewicht van de auto. Bij een relatief lichte
dieselpersonenauto (851 – 950 kg) komt de MRB-toeslag uit op € 118 per
jaar. Voor een relatief zware dieselpersonenauto (2.251 – 2.350 kg) komt de
MRB-toeslag uit op € 416 per jaar. Voor een dieselbestelauto van een
ondernemer geldt een MRB-toeslag van € 38 per jaar bij een lichte auto
(951–1.050 kg). Bij een relatief zware dieselbestelauto (2.951–3.050 kg) van
een ondernemer komt de MRB-toeslag uit op zo’n € 104 per jaar.
19.
Hoe wordt de Kamer op de hoogte gehouden over de voortgang
met ETM?
Antwoord
Via de halfjaarsrapportages van de Belastingdienst wordt uw Kamer over
relevante wijzigingen van doelstellingen of risico’s inzake de vervanging
van het automatiseringssysteem ETM geïnformeerd.
20.
Kunt u de toetsing van het externe bureau op het ETM aan de
Kamer doen toekomen?
Antwoord
Het rapport van het externe bureau CGI treft u bijgaand aan7.
21.
Wat is de oorzaak van de vertraging van de beoogde opvolger van
ETM?
Antwoord
De hoofdoorzaak van de vertraging is de complexiteit van de automatisering binnen het domein Inning en Betalingsverkeer. Daarnaast spelen
factoren als de gelijktijdige ontwikkeling van de automatisering van de
autoheffingen en de invoering van nieuwe wet- en regelgeving.

7

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

7

22.
Welke partijen helpen de Belastingdienst bij het ontwikkelen van
een vervangend systeem?
Antwoord
Een vervangend systeem wordt door de Belastingdienst in eigen beheer
ontwikkeld waarbij gebruik wordt gemaakt van externe inhuur.
23.
Hoe vaak zijn er de afgelopen jaren problemen opgetreden bij
ETM die moesten worden opgelost door de leverancier?
Antwoord
In de periode vanaf 2014 zijn in elf gevallen door de leverancier aanpassingen geleverd op het pakket ETM voor het verhelpen van onvolkomenheden in het systeem. In geen van deze situaties is de continuïteit van de
dienstverlening aan burgers of bedrijven in het geding geweest.
24.
Op welke wijze kan een burger op 26 mei 2018 op een laagdrempelige manier een overzicht verkrijgen van de gegevens die de
Belastingdienst van hem heeft opgeslagen en dus het inzagerecht
uitoefenen?
Antwoord
De Belastingdienst heeft op 25 mei 2018 een nieuwe privacyverklaring op
de website gepubliceerd. Hierin is de informatie te vinden die ingevolge
de artikelen 12 tot en met 14 aan betrokkenen moet worden verstrekt over
de verwerking van hun persoonsgegevens. Een overzicht van verwerkingen van persoonsgegevens ten behoeve van de verschillende
belastingen, toeslagen en douanetaken maakt daar onderdeel van uit.
In die privacyverklaring is tevens opgenomen hoe betrokkenen hun
rechten onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG),
zoals het inzage- en correctierecht, kunnen uitoefenen. De Belastingdienst
heeft het interne proces voor behandeling van deze verzoeken verbeterd.
Daarbij is ook rekening gehouden met een substantiële stijging van het
aantal verzoeken.
25.
Wanneer is de Belastingdienst naar verwachting wel volledig
compliant met de Algemene verordening gegevensbescherming
(AVG)? Welke elementen zijn het meest complex voor de
Belastingdienst?
Antwoord
De Belastingdienst heeft in het traject voor implementatie van de AVG een
aantal nalevingsrisico’s geconstateerd en daarvoor maatregelen geformuleerd. Een aantal maatregelen is al uitgevoerd voor 25 mei 2018, voor de
overige maatregelen wordt gestreefd naar uitvoering voor 25 mei 2019.
Als de voorziene maatregelen zijn uitgevoerd, kan gezegd worden dat de
Belastingdienst voldoet aan de AVG.
Naleving van de AVG is echter geen statisch gegeven maar een continu
proces. Dit komt mede voort uit het feit dat de AVG veel open normen
bevat, die ruimte laten voor aanpassing van te nemen maatregelen op de
specifieke kenmerken van een verwerking en de privacyrisico’s die
daarmee samenhangen. Bij wijzigingen in wetgeving en in de uitvoeringspraktijk zal steeds bezien moeten worden hoe op een goede manier wordt
voldaan aan de eisen die de AVG stelt. De Belastingdienst blijft dus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

8

doorlopend werken aan maatregelen die bijdragen aan duurzame
naleving. De complexiteit bij naleving van de AVG zit met name in de
omvang van de gegevensverwerkingen bij de Belastingdienst en in de
genoemde open normen die constante monitoring en bijsturing vergen.
26.
Op welk moment is de Belastingdienst echt begonnen met het
implementeren van de AVG (bijvoorbeeld door het aanstellen van
functionarissen of het instellen van een projectteam)?
Antwoord
De feitelijke start was het maken van een impactanalyse met behulp van
de werkwijze van de uitvoeringstoets. Deze impactanalyse is in april 2017
vastgesteld en aansluitend is, op basis van de impactanalyse, besloten om
al bestaande werkwijzen en initiatieven op gebied van privacy aan te
jagen en te ondersteunen door middel van een programma. De programmamanager is vlak voor de zomer van 2017 aangesteld en het programma
is operationeel vanaf 1 september 2017. De al bestaande werkwijzen
waren met name gericht op het voldoen aan de kaders van de Wet
bescherming persoonsgegevens. In 2013 is de positie en rol van de
Functionaris voor de Gegevensbescherming (FG) versterkt en is een
netwerk gestart van functionarissen met specifieke aandacht voor
privacyvraagstukken. Vanaf 2012 wordt gewerkt met een Belastingdienstbreed kader voor informatiebeveiliging door de invoering van het
Handboek Beveiliging Belastingdienst.
27.
De Belastingdienst geeft aan op het formulier ib-47 te weinig
wettelijke basis te hebben voor het gebruik van het BSN. Gelden
deze bezwaren niet precies zo voor het fiscale nummer van
zzp’ers dat immers gewoon het BSN bevat?
Antwoord
De situatie bij gebruik van het BSN in het btw-identificatienummer is
anders dan die bij het gebruik van het BSN in het kader van het
IB47-proces. Artikel 10 van de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer (Wabb) bepaalt dat overheidsorganen bij het verwerken van
persoonsgegevens in het kader van de uitvoering van hun taak gebruik
kunnen maken van het BSN. Een van de taken van de Belastingdienst is
het heffen van omzetbelasting. Om ondernemers te identificeren ten
behoeve van het uitvoeren van deze taak kan dus het BSN worden
gebruikt. De Belastingdienst doet dat voor de ondernemers die als
natuurlijke persoon hun onderneming drijven. De Wabb staat niet in de
weg aan het toevoegen van elementen aan het BSN, bijvoorbeeld om het
nummer te kunnen gebruiken in bepaalde systemen of om te voldoen aan
Europeesrechtelijke verplichtingen. In geval van het
btw-identificatienummer is bijvoorbeeld de prefix NL toegevoegd om te
voldoen aan de specificatie van dat nummer in de BTW-richtlijn 2006 (zie
artikel 214 en 215 van Richtlijn 2006/112/EG). Het btw-identificatienummer
voldoet in dit licht ook aan de eisen in artikel 46 van de Uitvoeringswet
AVG, in de zin dat het een nummer is dat ter identificatie van een persoon
bij de Wet op de omzetbelasting 1968 is voorgeschreven en door de
Belastingdienst voor bij die wet voorgeschreven doeleinden wordt
gebruikt.
28.
Waarom krijgen Zeer Vermogende Personen (ZVP’s) een vast
aanspreekpunt en mensen die niet zeer vermogend zijn niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

9

Antwoord
Personen met een groot vermogen denken meer dan gemiddeld vooruit
over overdracht van bedrijfs- dan wel privévermogen, over de internationale spreiding van het vermogen en over hun eigen woonplaats en de
vestigingsplaats van hun vennootschappen. Een reden hiervoor is onder
meer dat er vaak complexe vraagstukken en grote fiscale belangen spelen.
Toezicht op Zeer Vermogende Personen vereist door de complexiteit van
dossiers een gestructureerd beeld van de financiële positie en een
langetermijnblik. Het toezicht op deze groep kan op deze wijze effectiever
worden ingericht. Om die reden heeft de Belastingdienst gekozen voor
een integrale en individuele benadering van deze doelgroep, waarbij deze
personen een klantcoördinator beschikbaar krijgen die verantwoordelijk is
voor de aanpak. De klantcoördinator is het aanspreekpunt voor de
belastingplichtige. Deze aanpak maakt het mogelijk dienstverlenend en zo
nodig optredend te zijn. Zo waarborgt de Belastingdienst de juiste aanpak
en sluit hiermee aan bij het advies van de Organisatie voor Economische
Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).
29.
Hoe wordt voorkomen dat ZVP’s belastingadvies krijgen van hun
vaste aanspreekpunt?
Antwoord
In paragraaf 3 en 4 van het Besluit Fiscaal Bestuursrecht van 9 mei 2017
nr. 2017/1209 worden heldere kaders gegeven aan het vooroverleg met de
Belastingdienst. Binnen die kaders kan via vooroverleg zekerheid vooraf
worden verkregen over de gevolgen van voorgenomen handelingen en is
het niet mogelijk dat medewerkers belastingadviezen geven.
30.
Wanneer is het programma ZVP opgezet? Hoeveel agressieve
fiscale constructies zijn door het programma al ontdekt?
31.
Kan zo concreet mogelijk worden aangegeven wat het
ZVP-programma heeft opgeleverd?
Antwoord
In de 17e halfjaarsrapportage is uw Kamer uitgebreid geïnformeerd over
de aanleiding, start en inbedding van het programma Zeer Vermogende
Personen binnen de Belastingdienst (Kamerstuk 31 066, nr. 176).
Op 1 mei 2014 is het pilotteam gestart. Het programma Zeer Vermogende
Personen had de opdracht om een passende reguliere klantbehandeling
voor de doelgroep Zeer Vermogende Personen te ontwikkelen en moest
een voorstel doen voor de inrichting van de behandeling van die groep
belastingplichtigen. Daarnaast moest kennis van de doelgroep en hun
fiscale problematiek worden vergaard.
Op basis van de ervaring die is opgedaan bij de behandeling van dossiers
van Zeer Vermogende Personen is gekozen voor een geïntegreerde
individuele klantbehandeling zodat gewerkt kan worden vanuit een
gestructureerd beeld van de financiële positie van een Zeer Vermogend
Persoon. Deze aanpak zorgt ervoor dat het lastiger is om belasting te
ontwijken, terwijl het tegelijkertijd voor belastingplichtigen die hun fiscale
verplichtingen goed willen nakomen gemakkelijker wordt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

10

32.
Kunt u de knelpunten benoemen die ambtenaren die deelnemen
aan het programma ZVP ervaren en die ook uit het WOB-verzoek
hieromtrent blijken?
Antwoord
In de openbaar gemaakte nieuwsbrieven kwam een aantal onderwerpen
aan de orde waarover discussie kan bestaan, zoals de aftrekbaarheid van
beveiligingskosten en het gebruik van jachten en vliegtuigen. Hierbij kost
het de inspecteur soms veel tijd en energie om de feitelijke situatie goed
in beeld te krijgen. De Volkskrant (publicatie 24 februari 2018) noemde dat
knelpunten.
Zeer Vermogende Personen zijn vaak betrokken bij een groot aantal
rechtspersonen, waarbij vaak complexe fiscale vraagstukken opkomen.
Ten slotte is vaak sprake van een aanzienlijk fiscaal en economisch belang.
Onderwerpen die veel capaciteit kunnen vergen zijn bijvoorbeeld het
beoordelen van een verzoek om toepassing van de Bedrijfsopvolgingsregeling en het beoordelen van (internationale) structuren. Het benutten en
bevorderen van de deskundigheid is een van de redenen om het
subsegment Zeer Vermogende Personen in het leven te roepen.
33.
Zijn er nog problemen te verwachten doordat het ETM, dat ook
de erfbelasting betreft, niet meer veranderd kan worden, zodat
de zeer laat opgelegde aanslagen moeilijker geïnd kunnen
worden?
Antwoord
Nee, die problemen zijn niet te verwachten. ETM is voorbereid op de
vernieuwingen in de heffing van erf- en schenkbelasting.
10.
Hoeveel fiscale medewerkers zijn er in 2017 vertrokken bij de
Belastingdienst? Hoeveel fiscale medewerkers zijn er in 2017 in
dienst getreden?
11.
Hoeveel ICT-medewerkers zijn er in 2017 vertrokken bij de
Belastingdienst en hoeveel ICT-medewerkers zijn er in 2017 in
dienst getreden?
34.
Hoeveel mensen zijn er geworven voor de Belastingdienst, de
Belastingdienst/Toeslagen, de Douane, de FIOD en de andere
dienstonderdelen (graag een antwoord per onderdeel)?
35.
Hoeveel mensen zijn er in dienst getreden bij de Belastingdienst,
de Belastingdienst/Toeslagen, de Douane, de FIOD en de andere
dienstonderdelen (graag een antwoord per onderdeel)?
36.
Hoeveel mensen zijn er vertrokken bij de Belastingdienst, de
Belastingdienst/Toeslagen, de Douane, de FIOD en de andere
dienstonderdelen (graag een antwoord per onderdeel)?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

11

Antwoord
Geworven in 2017 in fte’s (exclusief aantal fte nog in wervingsproces tijdens jaarovergang)1
Belastingen2
Toeslagen
Douane
FIOD
IV
Andere dienstonderdelen3
Totaal:

: 156 fte
: 11 fte
: 181 fte
: 81 fte
: 109 fte
: 218 fte
: 756 fte

1

Definitie geworven in 2017: alle werving die in 2017 is afgerond in fte. Hierin is ook de werving
meegenomen die in 2016 is gestart. Het gaat om 97 fte waarvan de werving in 2016 is gestart en
in 2017 is afgerond.
2
Belastingen: Grote Ondernemingen, Midden Klein Bedrijf, Particulieren en Centrale Administratieve Processen
3
Andere dienstonderdelen bevat onder meer de Belastingtelefoon

Externe instroom in de Belastingdienst in 2017 in fte’s1
Belastingen2
Toeslagen
Douane
FIOD
IV
Andere dienstonderdelen3
Totaal:

: 212 fte
: 2 fte
: 184 fte
: 72 fte
: 90 fte
: 251 fte
: 811 fte

1

Definitie externe instroom in 2017: aantal ingestroomde fte’s in 2017. Een deel van de externe
werving is in 2016 afgerond, maar de instroom heeft in 2017 plaatsgevonden. Dit kan bijvoorbeeld komen door een opzegtermijn.
2
Belastingen: Grote Ondernemingen, Midden Klein Bedrijf, Particulieren en Centrale Administratieve Processen
3
Andere dienstonderdelen bevat onder meer de Belastingtelefoon

Externe uitstroom uit de Belastingdienst in 2017 in fte’s
Belastingen1
Toeslagen
Douane
FIOD
IV
Andere dienstonderdelen2
Totaal:

: 753 fte
: 38 fte
: 59 fte
: 21 fte
: 96 fte
: 175 fte
: 1.142 fte

1

Belastingen: Grote Ondernemingen, Midden Klein Bedrijf, Particulieren en Centrale Administratieve Processen
Andere dienstonderdelen bevat onder meer de Belastingtelefoon

2

37.
Hoe wordt de Kamer op de hoogte gehouden van de voortgang
rond het derde risico bij de aangiftecampagne 2017?
Antwoord
In de 21e halfjaarsrapportage is het risico opgenomen dat aanvullingen
van belastingplichtigen mogelijk niet verwerkt kunnen worden omdat ze al
in de berekeningsfase zouden zitten (Kamerstuk 31 066, nr. 401). Hierdoor
zouden extra bezwaarschriften moeten worden behandeld. Het onderzoek
naar de manier waarop dit proces geoptimaliseerd kan worden is
inmiddels afgerond. In 2019 (campagne IH 2018) zijn aanpassingen
voorzien die naar schatting leiden tot een vermindering van het aantal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

12

bezwaren met 20.000. Over de realisatie van deze procesoptimalisatie zal
te zijner tijd worden gerapporteerd in de halfjaarsrapportage.
38.
Hoe kan het dat het aantal mensen op de maatwerklijst is
verkleind?
Antwoord
Het aantal mensen dat per 1 maart 2018 op de uitzonderingenlijst staat
bedraagt 73.526. De stand op 31 december 2017 bedroeg 71.940
personen. Het aantal personen op de maatwerklijst is dus gegroeid. De
maatwerklijst is het afgelopen jaar geschoond op dubbelingen. Deze
dubbelingen waren ontstaan omdat mensen zich via diverse wegen
konden aanmelden. Nieuwe aanmeldingen worden op dit moment vooraf
gecheckt op mogelijke dubbelingen.
39.
Hoeveel boetes zijn er tot nu toe opgelegd voor schijnzelfstandigheid?
Antwoord
De Belastingdienst heft op dit moment alleen na bij evident kwaadwillenden, indien aangetoond is dat sprake is van zowel een (fictieve)
dienstbetrekking als opzettelijke en evidente schijnzelfstandigheid. Op dit
moment zijn er geen naheffingsaanslagen en bijbehorende boetes
opgelegd.
40.
Hoe komt het dat 60% van de afname van de toeslagschuld in het
buitenland nog altijd afschrijvingen en verminderingen betreft?
Wat gaat u doen om dat te verminderen?
Antwoord
De voorschotsystematiek van toeslagen is een risico als de debiteur naar
het buitenland vertrekt en er een schuld ontstaat of als hij of zij een schuld
meeneemt. Het innen van deze schulden is en blijft een intensief proces.
Hiervoor gebruikt de Belastingdienst de opgedane ervaringen en de
resultaten van de extra ingezette maatregelen voor het terughalen van de
toeslagschulden in het buitenland zoals genoemd in eerdere halfjaarsrapportage. Buitenlandse (toeslag)debiteuren vormen weliswaar een
doelgroep, maar zijn daarin niet uniek. Er zijn vele groepen debiteuren die
een – soms net iets verschillende – aanpak vragen en die tezamen uit het
totaal aan beschikbare capaciteit behandeld moeten worden.
41.
Is er in het kader van het onderzoek naar «geen powerplay maar
fairplay» een intern onderzoek gedaan naar de operatie «caf 11
hawaii»?
Zo ja, wanneer is dat gedaan en kunt u het rapport uit 2015 aan
de Kamer doen toekomen?
Antwoord
In het kader van het onderzoek «Geen powerplay maar fair play» is geen
intern onderzoek uitgevoerd naar de genoemde operatie.
42.
Kan worden aangegeven welke productietabellen de laatste jaren
niet meer standaard staan opgenomen in de halfjaarsrapportages?
50.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

13

Welke productietabellen zaten wel in de 15e halfjaarsrapportage
(Kamerstuk 31 066, nr. 233) en niet in de 21e halfjaarsrapportage
(Kamerstuk 31 066, nr. 401)? Kunt u die aan de Kamer doen
toekomen over de periode van de halfjaarsrapportage?
Antwoord
De productietabellen geven sinds de 20e halfjaarsrapportage een overzicht
van de voor de Belastingdienst relevante indicatoren uit de begroting IX
2018 (Kamerstuk 31 066, nr. 389). In deze begroting is gekozen voor een
set indicatoren die een duidelijk beeld geeft van de begrotingsuitvoering
in relatie tot de in de actuele begroting geformuleerde doelstellingen en
streefwaarden.
Ten opzichte van de 15e halfjaarsrapportage zijn vijfentwintig indicatoren
uit de begroting 2017 aan de tabellen in de 21e halfjaarsrapportage
toegevoegd. De tabellen 2, 4 tot en met 7 en 13 uit de 15e halfjaarsrapportage komen niet meer terug; de tabellen 1 en 3 zijn deels opgenomen.
43.
Is bekend hoeveel telefoontjes niet kunnen worden beantwoord
omdat de wachtrij te lang is waardoor de verbinding wordt
verbroken? Wat is de ontwikkeling door de jaren heen van dit
aantal?
Antwoord
De onderstaande tabel laat de meerjarige ontwikkeling zien van door de
provider geweigerde telefoongesprekken door een te hoog piekaanbod.
Over 2017 ging het om circa 0,6% van het totale aantal belpogingen.
2013

2014

2015

2016

2017

392.000

2.814.000

413.000

108.000

77.000

44.
Veertien procent van de bezwaarschriften zijn niet binnen de
Algemene wet bestuursrecht (Awb)-termijn afgehandeld. Welk
aantal is dit?
Antwoord
Van de 543.000 in 2017 afgehandelde bezwaarschriften zijn er 75.000 niet
binnen de Awb-termijn afgehandeld.
45.
Welk bedrag aan toeslagen moest in 2017 worden terugbetaald?
Welk percentage van het geheel aan uitgekeerde toeslagen is dat?
51.
Waardoor moest voor toeslagjaar een groter percentage van het
totaal aan uitgekeerde toeslagen worden terugbetaald? Wat is de
ontwikkeling van dit percentage langjarig?
Antwoord
Het is inherent aan de wettelijke voorschotsystematiek bij toeslagen dat er
sprake zal zijn van terugvorderingen en nabetalingen. Een belangrijke
oorzaak van de terugvorderingen is een te lage schatting van het inkomen
in de voorschotfase. De Belastingdienst hanteert sinds 2016 een andere
systematiek waarbij gebruik wordt gemaakt van bij de Belastingdienst
bekende inkomensgegevens. Daardoor wijkt het geschatte inkomen
minder af van het vastgestelde inkomen en hoeven minder grote
bedragen teruggevorderd te worden. Ook fraudemaatregelen en het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

14

uitvoeren van controles moeten eraan bijdragen dat het terug te vorderen
bedrag afneemt. De Belastingdienst streeft ernaar om terugvorderingen
zoveel mogelijk te beperken tot een bedrag lager dan € 500 (en voor de
kinderopvangtoeslag € 1.000). De Belastingdienst slaagt hier steeds beter
in. In 2017 voldeed 92,2% van de in dat jaar definitief toegekende
toeslagen aan deze doelstelling, in 2016 was dat 91,6%.
In 2017 is € 1.715 miljoen aan uitgekeerde toeslagen teruggevorderd. Dit
is ruim 12% van het in 2017 aan toeslagen uitgekeerde bedrag van € 13,6
miljard. In 2016 was het teruggevorderde bedrag € 2.028 miljoen. In 2017
hoefde dus ruim € 300 miljoen minder teruggevorderd te worden.
De ontwikkeling van het percentage terugvorderingen over de toeslagjaren 2012 tot en met 2016 was 31,4%, 27,2%, 25,8%, 24,8% en 28,9%.
Over toeslagjaar 2016 zijn weliswaar relatief meer terugvorderingen
ingesteld dan over toeslagjaar 2015 maar de toename betreft met name
kleine terugvorderingen van minder dan € 500. Het aantal hoge terugvorderingen (boven de € 500) is gedaald.
46.
Waarom is het bedrag aan «Brutocorrectie opbrengsten boekenonderzoeken MKB» lager dan in 2016?
47.
Hoe heeft het aantal boekenonderzoeken zich ontwikkeld van
2016 op 2017?
Antwoord
Als gevolg van de verminderde capaciteit door uitstroom van personeel is
er minder capaciteit beschikbaar voor het uitoefenen van «toezicht
buiten». Deze ontwikkeling heeft geleid tot een afname van het aantal
uitgevoerde boekenonderzoeken MKB van 27.000 in 2016 naar 23.600
onderzoeken in 2017. Ondanks een lichte stijging van de gemiddelde
bruto correctieopbrengst per boekenonderzoek MKB zijn de totale bruto
correctieopbrengsten boekenonderzoeken MKB in 2017 gedaald ten
opzichte van 2016.
48.
De achterstand invordering bedroeg in 2017 2,7%. Kan de
ontwikkeling van dit percentage worden weergegeven voor de
afgelopen vijf jaar? Wat is het bedrag aan achterstallige invordering dat nog openstaat?
Antwoord
De onderstaande tabel laat de meerjarige ontwikkeling zien van de
indicator achterstand invordering.
2013

2014

2015

2016

2017

2,4%

2,3%

2,2%

2,6%

2,7%

Het bedrag aan achterstallige invordering van de betalingsachterstand
van burgers en bedrijven dat per eind 2017 openstaat betreft € 3.366
miljoen.
49.
Hoe wordt gezorgd dat de 10% verhoging van de doelstelling in
de omgevingsgerichte strafonderzoeken dit jaar niet te ambitieus
blijkt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

15

Antwoord
De gehanteerde norm van 10%-punt toename per jaar is voor 2017 -zoals
aangegeven- te ambitieus gebleken. Om die reden is voor 2018 de
streefwaarde niet verhoogd en is wederom het percentage van 2017 (40%)
als streefwaarde vastgesteld. De FIOD zet nadrukkelijk in op de verdere
ontwikkeling van de verbinding met de ketenpartners (zoals de politie en
het Openbaar Ministerie, lokale en provinciale overheden en andere
handhavingsorganisaties) en zal tevens onderzoeken of de kaders van
deze betrekkelijk nieuwe werkwijze voor alle betrokkenen voldoende
duidelijk is.
52.
Hoeveel mensen werken in totaal bij het Advance Pricing
Agreements (APA)/Advance Tax Rulings (ATR)-team, zowel bij het
ministerie, in het team zelf en op locaties elders?
Antwoord
Een APA- of ATR-verzoek wordt ingediend bij de lokale inspecteur. Deze
dient het verzoek voor bindend advies door te sturen aan het APA/ATRteam. Gedurende het proces blijft de lokale inspecteur betrokken bij het
afgifte-proces.
Ultimo 2017 was de bezetting van het APA/ATR-team in Rotterdam 69,8
fte. Niet alle medewerkers van het APA/ATR-team houden zich bezig met
het geven van zekerheid vooraf. Het APA/ATR-team is ook verantwoordelijk voor de gehele fiscale behandeling van circa 10.000 belastingplichtigen. Dat wil zeggen de heffing, controle en inning van alle belastingmiddelen. Dit werk wordt verricht door ongeveer 40 fte. Circa 20 fte houdt zich
bezig met het verlenen van zekerheid vooraf in de vorm van APA’s en
ATR’s. Daarnaast houden zich in Amsterdam nog 3 personen incidenteel
bezig met de afgifte van APA’s (samen 0,6 fte). De overige 10 fte zijn belast
met de overige werkzaamheden, waaronder administratieve ondersteuning en management.8 Het APA/ATR-team stemt beleidsmatige
aspecten van APA’s en ATR’s af met relevante kennisgroepen en coördinatiegroepen en met medewerkers op het Ministerie van Financiën. Deze
personen houden zich niet bezig met de daadwerkelijke afgifte van
individuele APA’s en ATR’s.
53.
Welke looptijd hebben rulings normaliter? Hoeveel rulings hebben
een langere looptijd? Hoeveel rulings hebben een looptijd tussen
de vijf en tien jaar? Hoeveel rulings hebben een looptijd tussen de
tien en twintig jaar? Zijn er ook rulings met een looptijd die
langer dan twintig jaar is afgesloten? Zijn er ook rulings voor
onbepaalde tijd afgesloten?
Antwoord
De looptijd van een APA of ATR bedraagt in beginsel vier tot vijf jaar. In
het APA- en ATR-besluit is vastgelegd dat uitzonderingen mogelijk zijn,
bijvoorbeeld bij langlopende contracten.9 Indien de feiten en omstandigheden dit rechtvaardigen, bijvoorbeeld bij een langdurige investering
waarbij ook langlopende contracten worden aangegaan, wordt soms een
langere looptijd overeengekomen, bijvoorbeeld tien jaar. In die gevallen
wordt in zijn algemeenheid een evaluatie halverwege die langere termijn
opgenomen om te beoordelen of de feiten en omstandigheden gelijk zijn
gebleven. Hoeveel rulings een langere looptijd hebben dan vier tot vijf
8

Zie hiervoor ook het jaarverslag van het APA/ATR-team paragraaf 3 onderdeel C opgenomen
als bijlage bij Kamerstuk 25 087 nr. 187
9
Besluit DGB 2014/3098, paragraaf 4 en Besluit DGB 2014/3099, paragraaf 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

16

jaar is niet precies te zeggen. Een APA/ATR heeft altijd een vaste looptijd.
Er zijn geen APA’s of ATR’s voor onbepaalde tijd afgesloten.
54.
Wie heeft de eenendertig rulings geselecteerd?
Antwoord
De onderzoekscommissie heeft het onderzoek zelf opgezet. De onderzoeksopzet is afgestemd met de Auditdienst Rijk. Binnen deze opzet
hebben de twee externe leden de rulings geselecteerd. Naast de eenendertig te onderzoeken APA’s of ATR’s, zijn nog twee zogenoemde
informeelkapitaalrulings toegevoegd. Dit vanwege de belangstelling
daarvoor in uw Kamer. In totaal zijn dus 33 rulings in het onderzoek
betrokken. Blijkens de rapportage heeft de onderzoekscommissie bij de
selectie van de te onderzoeken APA’s en ATR’s een evenwicht gezocht
tussen enerzijds een zo aselect mogelijke trekking en anderzijds het
bereiken van een redelijke spreiding van de te onderzoeken APA’s en
ATR’s over de verschillende soorten. Binnen elke soort zijn de te onderzoeken rulings aselect gekozen.
55.
Volgens de toenmalige Staatssecretaris van Financiën bedroeg
het belang van de rulingpraktijk in 1983 ca. 150.000.000 gulden
aan vennootschapsbelasting. (Kamerstuk 19 700 IXB, nr. 25) Kunt
u aangeven hoe groot dit belang nu is?
Antwoord
Een ruling wordt afgegeven binnen de kaders van wet- en regelgeving,
beleid en jurisprudentie. Hierdoor maakt het voor de hoogte van de
aanslag geen verschil of hier wel of geen ruling aan ten grondslag ligt.
56.
Bent u bereid de kosten van de APA/ATR-praktijk te berekenen?
Antwoord
Het APA/ATR-team maakt integraal onderdeel uit van de gehele Belastingdienst. Het geven van zekerheid vooraf is naast de heffing, controle en
innig onderdeel van het gehele toezichtspalet. Daarnaast is, zo blijkt ook
uit antwoord op vraag 52, ook de lokale inspecteur en bijvoorbeeld
kennisgroepen betrokken bij het geven van zekerheid vooraf in de vorm
van een APA of ATR. Op basis van hetgeen hiervoor is aangehaald, is het
niet mogelijk de kosten van de APA/ATR-praktijk als geheel in kaart te
brengen.
57.
Kunt u enige toelichting geven op de passage over de afronding
in APA’s? Kunt u uitleggen waardoor een afronding plaatsvindt en
de uitkomst onder de mediaan komt te liggen?
Antwoord
Het betreft hier het bepalen van een zakelijke verrekenprijs in APA’s. De
onderzoekscommissie schrijft hierover dat in enkele beoordeelde APA’s de
benchmark zorgvuldig en zo nauwkeurig mogelijk is bepaald, en dat er
vervolgens op kwalitatieve gronden een afronding plaatsvindt, bijvoorbeeld een afslag vanwege de afwezigheid van financieringslasten. De
commissie geeft aan dat de uitkomst hiermee onder de mediaan kan
komen te liggen. De onderzoekscommissie concludeert dat er in die
gevallen goede redenen bestonden maar de onderzoekscommissie heeft
op basis van het dossier niet goed kunnen vaststellen of de hoogte van de
afronding in overeenstemming is met het belang van de reden. Hierbij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

17

benadrukt de commissie dat de APA’s nog wel binnen de te accepteren
bandbreedte vallen (wat betekent dat een aangifte gedaan met deze
verrekenprijzen – (ook) zonder APA – niet door de inspecteur zou kunnen
worden gecorrigeerd).
De bepaling van verrekenprijzen is geen exacte wetenschap. Daarom zal
de toepassing van de gehanteerde verrekenprijsmethode veelal leiden tot
een «range» van waarden waarbinnen de te hanteren verrekenprijs zich
kan bevinden. Vooropgesteld moet worden dat de gehele «range» die
wordt bepaald een zakelijke verrekenprijs is en dus overeenkomt met het
zakelijkheidsbeginsel zoals opgenomen in artikel 8b van de Wet Vennootschapsbelasting 1969 en de OESO guidelines voor verrekenprijzen. Er
kunnen diverse redenen zijn om te kiezen voor een punt in de range dat
afwijkt van de mediaan. Dit kan zowel een afwijking naar boven, als naar
beneden zijn. Een reden kan bijvoorbeeld zijn dat er een beter passende
waarneming in de range voorhanden is dan de mediaan. Soms verzoekt
een bedrijf om een kleine afwijking ten opzichte van de mediaan bijvoorbeeld om redenen van consistentie tussen de diverse landen.10

10

Het gebruik van een range is verder uitgewerkt in het verrekenprijsbesluit van 22 mei 2018, nr.
2018–6865.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 066, nr. 408

18