2012D34675

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Naar aanleiding van de brief van 28 juni 2012 (Kamerstukken II, 2011/12,
32 043, nr. 117), van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hebben enkele fracties binnen de vaste commissie voor Sociale Zaken en
Werkgelegenheid de behoefte om de regering enkele vragen en opmerkingen voor te leggen.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van Dijck
De griffier van de commissie,
Post

nds-tk-2012D34675

1

Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de stand van zaken
en planning van een wetsvoorstel tot introductie van een Algemene
Pensioeninstelling (API). De leden van de VVD-fractie zijn enthousiast over
de mogelijkheden, die een API kan bieden voor de pensioenmarkt. Zij
dringen erop aan om snel met maatregelen te komen en hebben voorts
nog enkele vragen.
1.
Heeft de regering extern advies ingewonnen? Zo ja, van welke partijen en
hoe luidden deze adviezen?
2.
Kan de regering toelichten in hoeverre andere Europese landen zijn
gevorderd ten aanzien van de ontwikkelingen ten aanzien van internationaal opererende pensioenuitvoerders (op basis van de EIORP-richtlijn)?
3.
In hoeverre is wet- en regelgeving van andere lidstaten relevant voor de
API, bijvoorbeeld het lokale arbeidsrecht?
4.
Wat zijn in de visie van de regering voor Nederland de belangrijkste
belemmeringen en kansen met betrekking tot de API?
5.
Kan de regering uiteenzetten onder welk toezichtregime een API of een
vergelijkbare internationale pensioenuitvoerder valt? Is dit afhankelijk van
het land waar de uitvoerder gevestigd is? Acht de regering indien dit het
geval is het reëel om te veronderstellen dat een internationaal opererende
pensioenuitvoerder gevestigd zal worden in het land met het minst
stringente, of bijvoorbeeld makkelijkst te hanteren, toezichtsregime?
6.
Hoe verhouden de toezichtsregimes in Europa zich van elkaar? Bijvoorbeeld met de OFP (Organisme voor Financiering van Pensioenen) in
België?
7.
Welke typen rechtspersonen worden door de Europese pensioenuitvoerders (vergelijkbaar met de API) gebruikt?
8.
Kan het type rechtspersoon nog verschil uitmaken voor de aantrekkelijkheid van de uitvoerder?

2

9.
De regering schrijft dat de eisen aan medebestuur en zeggenschap vanuit
een deelnemersraad niet verplicht gesteld zullen worden voor de
uitvoering van buitenlandse pensioenregelingen. Geldt dit enkel voor
pensioenfondsen, die als API zullen fungeren, of voor alle buitenlandse
pensioenregelingen, die door een Nederlandse uitvoerder worden
uitgevoerd?
10.
De regering is voornemens te onderzoeken hoe «ringfencing» het beste
kan worden vormgegeven. Geldt dit enkel voor buitenlandse regelingen of
kan dit in de toekomst ook gelden voor alle (huidige) pensioenregelingen?
11.
Betekent het schrappen van de domeinafbakening dat elk pensioenfonds
ook voor elke andere onderneming of sector een pensioenregeling kan
uitvoeren?
12.
Betekent het schrappen van de domeinafbakening dat elke onderneming
vrij is om te kiezen voor een bepaalde pensioenuitvoerder, ongeacht in
welke sector de onderneming actief is? De leden van de VVD-fractie
ondersteunen de voorgestelde mate van keuzevrijheid, omdat concurrentie kan leiden tot lagere uitvoeringkosten en daarmee een beter
pensioen.
13.
Kan de regering toelichten of er iets is veranderd aan de dispensatieregeling van de verplichtstelling?
14.
De regering acht de introductie van een afzonderlijke API in de vorm van
een nieuwe pensioenuitvoerder niet noodzakelijk. Kan de regering
uiteenzetten of er verschil is tussen een pensioenfonds, dat fungeert als
API en een API als losse pensioenuitvoerder? De leden van de VVD-fractie
pleiten ervoor dat indien de regering ervoor kiest om geen afzonderlijke
API als pensioenuitvoerder te introduceren, een pensioenfonds, dat
fungeert als API, exact dezelfde mogelijkheden toe te kennen als een
afzonderlijke API.
15.
Betekent de introductie van een afzonderlijke API dat enkel pensioenfondsen kunnen fungeren als API of kunnen ook andere (financiële)
organisaties dit? Welke eisen zijn hieraan verbonden?
16.
Betekent de introductie van een afzonderlijke API dat het pensioenfonds
«nieuwe stijl» de API, maar ook de Multi-OPF vervangt. Of bestaat het
pensioenfonds naast de Multi-OPF (Ondernemings PensioenFonds) en
bijvoorbeeld de premiepensioeninstelling (PPI)?

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van de stand van
zaken en planning van een wetsvoorstel tot introductie van een API. Zij
hebben enkele vragen hierover.
17.
Waarvoor is de API een oplossing in Nederland?
18.
Wat is de noodzaak om de wetgeving tot introductie van een API nu snel
vorm te geven?
19.
Deze leden wijzen erop dat tijdens de behandeling van het wetsvoorstel
introductie premiepensioeninstelling hebben de CDA- en PvdA-fracties op
30 juni 2010 gevraagd om een evaluatie van de wetgeving na drie jaar. De
reden hiervan was dat vooraf lastig ingeschat kan worden of de PPI iets is
waarmee gewerkt gaat worden, of de aannames van de regering waar zijn
dat dit geen product is voor de Nederlandse markt maar voor Nederlandse spelers in het buitenland en hoe de knip in de opbouw- en de
uitkeringsfase gaat uitpakken. De minister van Financiën heeft een
evaluatie na drie jaar toegezegd over de ervaringen met de PPI’s, over de
ontwikkeling van de Europese markt voor pensioenuitvoering tot op dat
moment en over de vraag hoe de Nederlandse PPI daarin staat. Ook zal
worden meegenomen hoe grosso modo de verhouding tussen de
binnenlandse en buitenlandse markt is. Waarom kan niet met de
wetgeving voor de API worden gewacht totdat de Kamer de evaluatie van
de PPI heeft ontvangen, en de wetgeving voor governance, het nieuwe
FTK en de Europese IORP-richtlijn definitief zijn?
20.
Bij welke instellingen is advies ingewonnen? Zijn de SER en de Stichting
van de Arbeid geconsulteerd over de stand van zaken en planning van het
wetsvoorstel API? Zo ja, wat was hun standpunt in deze? Zo nee, waarom
niet?
21.
In de aangenomen motie Mosterd/ Depla (Kamerstuk 30 413, nr. 68) is de
regering verzocht om alles in het werk te stellen om de wezenskenmerken
van het Nederlandse pensioenstelsel – collectieve aanpak, solidariteit en
verplichte deelname – te behouden. Hoe verhoudt het voornemen van
«ringfencing» in het wetsvoorstel over de API zich tot een solidair stelsel?
22.
Hoe verhoudt het voornemen van het schrappen van de domeinafbakening zicht tot een solidair en collectief stelsel?
23.
Hoe verhoudt het schrappen van de domeinafbakening zich tot de
verplichtstelling in Nederland, mede in het licht van bestaande (Europese)
jurisprudentie met betrekking tot de verplichtstelling?

4

24.
Is de regering bereid om voorafgaand aan het wetgevingstraject het
voornemen van het schrappen van de domeinafbakening in relatie tot de
verplichtstelling aan Europese wet- en regelgeving en jurisprudentie te
laten toetsen? Zo nee, waarom niet?
25.
Kan een API reden zijn om op basis van artikel 6 van het Vrijstellingsbesluit wet Bpf 2000 onder de verplichtstelling in een bedrijfstak uit te
komen?
26.
Kunnen verplicht gestelde bedrijfspensioenfondsen (bpf’en) ook fungeren
als API? Zo ja, hoe wordt er omgegaan met het verbod op «ringfencing»,
en hoe verhoudt dat zich tot de Europese jurisprudentie ten aanzien van
solidariteit en de verplichtstelling?
27.
Wat is – na inwerking treden van de voorgenomen wetsaanpassing – het
verschil tussen een «pensioenfonds, dat fungeert als een API» en een
«gewoon» pensioenfonds?
28.
Aan welke voorwaarden en/of vereisten moet een pensioenfonds voldoen
om de kwalificatie «pensioenfonds, dat fungeert als een API» te krijgen?
29.
Kan de regering bevestigen dat de API geen winstoogmerk heeft en een
non-profit instelling is?
30.
Is het bij een API mogelijk om sociale partners in het bestuur te hebben of
is alleen een onafhankelijk bestuur geschikt voor een API?
31.
In welke landen bestaan er defined benifit-regelingen (DB-regelingen),
hoeveel zijn dit er ongeveer en hoeveel deelnemers zijn hieraan
verbonden?
32.
In hoeverre komen deze DB-regelingen overeen met de Nederlandse
DB-regeling?
33.
Wat zijn de voor- en nadelen voor een werkgever om voor een API te
kiezen in plaats van een verzekeraar?

5

34.
Wat merkt een werknemer van een API ten opzichte van een regeling bij
een verzekeraar of bij een vrijwillig bpf?
Vragen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
regering over de stand van zaken van het wetsvoorstel tot invoering van
de API en hebben hierover twee vragen.
35.
Kan regering toelichten waar de acht bestaande PPI’s actief zijn?
37.
Om welke PPI’s gaat het en zijn deze PPI’s in Nederland actief zijn of in het
buitenland of in zowel Nederland als het buitenland?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
regering over de API. Deze leden merken op dat de regering zeer
ambitieus is en hebben grote aarzelingen bij een aantal plannen zoals
rond de domein- en productafbakening. Zij gaan ervan uit dat dit dossier
door een nieuwe regering ter hand genomen zal worden en niet voor die
tijd en rekenen op een debat na de formatie, inclusief een update over de
plannen. Deze leden hebben de volgende vragen.
38.
Hoeveel PPI’s zijn er in Nederland opgezet en hoeveel van deze PPI’s zijn
opgezet ter werving van buitenlandse fondsen?
39.
Hoeveel Nederlandse aanbieders zijn er voor de Nederlandse markt?
40.
Hoe verhoudt zich dit tot de verwachtingen ten tijde van de invoering van
de PPI en de doelstelling van de PPI?
41.
Voor welk probleem is de API op dit moment een oplossing?
42.
Wat is -na inwerking treden van de voorgenomen wetsaanpassing- het
verschil tussen een «pensioenfonds, dat fungeert als een API» en een
«gewoon» pensioenfonds?
43.
Kan de regering nader toelichten aan welke voorwaarden en/of vereisten
een pensioenfonds moet voldoen om de kwalificatie «pensioenfonds, dat
fungeert als een API» te verkrijgen?

6

44.
Op welke wijze is de regering voornemens om de verschillen tussen die
pensioenfondsen, die een nationale regeling uitvoeren en die fondsen, die
een buitenlandse regeling uitvoeren, in wet- en regelgeving vast te
leggen?
45.
In hoeverre is de komst van een «pensioenfonds, dat fungeert als een
API» een bedreiging voor verzekeraars?
46.
Wat betekent de voorgenomen wetsaanpassing in het bijzonder het
wegvallen van de domein- en productafbakening en voor de positie van
pensioenfondsen ten opzichte van de verplichtstelling? Kan de regering
bij de beantwoording van deze vraag ook ingaan op de invloed van
bestaande (Europese) jurisprudentie met betrekking tot de verplichtstelling?
47.
In hoeverre kan een (verplicht gesteld) bedrijfstakpensioenfonds ook de
vorm aannemen van een «pensioenfonds, dat fungeert als een API»?
Indien dit mogelijk is, wat betekent dit voor het verbod op «ringfencing»
bij dergelijke bedrijfstakpensioenfondsen? Hoe verhoudt die mogelijkheid
zich in dat geval tot de Europese jurisprudentie ten aanzien van solidariteit
en de verplichtstelling?
48.
Wat betekent het afschaffen van de domein- en productafbakening van
pensioenfondsen voor de voorgenomen herziening van de Pensioenfondsenrichtlijn (IORP) en de discussie rondom het al dan niet toepassen van
bepaalde regels uit het kader van de Solvency II richtlijn?
49.
In hoeverre wordt een «pensioenfonds, dat fungeert als een API» een
commercieel pensioenvehikel? Hoe verhoudt zich deze ontwikkeling met
de bestaande pensioenfondsen als non-profit organisaties? Wat betekent
deze ontwikkeling voor het imago van pensioenfondsen bij deelnemers?
50.
In hoeverre kan een «pensioenfonds, dat fungeert als een API» een
verplicht gestelde pensioenregeling uitvoeren?
51.
Indien een «pensioenfonds, dat fungeert als een API», ook verplicht
gestelde pensioenregelingen zou mogen uitvoeren, wat betekent dat voor
het bestaande «level playing field»?
52.
Indien een «pensioenfonds, dat fungeert als een API», geen verplicht
gestelde pensioenregelingen zou mogen uitvoeren, wat betekent dat voor
de ontwikkeling van «witte vlekken» in de pensioenopbouw?

7

53.
In hoeverre leidt de voorgestelde inrichting tot nieuwe «witte vlekken» in
de pensioenopbouw? Is de regering voornemens om dit te ondervangen?
Zo ja, op welke wijze?
54.
Wat zijn de mogelijkheden om een API zo in te richten dat ook een
pensioenfonds als verenigingsvorm zou kunnen deelnemen?

8