Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

616
Vragen van het lid Omtzigt (Omtzigt) aan de Minister-President en de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het toegezegde plan tegen
de wooncrisis, dat nog steeds niet aan de Kamer gestuurd is (ingezonden
8 oktober 2021).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 3 november 2021).
Vraag 1
Herinnert u zich dit onderdeel van het debat tijdens de Algemene Politieke
Beschouwingen op 23 september jl.:
«De heer Omtzigt (Lid Omtzigt):
De premier zegt dat er huizen gebouwd moet worden maar op dit moment
worden de huizen van de woningbouwcorporaties met blokken tegelijk
verkocht aan beleggers, terwijl er wachtlijsten van tien jaar zijn. Ik vraag mij
af hoe de jongeren die naar dat woningprotest gegaan zijn, naar dit debat
kijken. Deze woningcrisis is al twee jaar bezig. We nemen elk jaar hier bij de
Algemene Politieke Beschouwingen een ad-hocmaatregel. De ene keer gaat
de overdrachtsbelasting naar 2%, de andere keer is er 100 miljoen extra voor
verduurzaming, maar er ligt van het kabinet geen plan klaar om stapsgewijs
deze wooncrisis op te lossen. Dat heeft wat met de huurmarkt te maken en
met de koopmarkt. Is het kabinet bereid om voor de Algemene Financiële
Beschouwingen – dan kunnen we kijken naar de financiële implicaties en
kunnen we dat behandelen bij de begroting van de Minister van BZK – met
een wat alomvattender plan te komen waarin de huurtoeslag zit en waarin,
waarvoor mevrouw Simons terecht aandacht vroeg, ook de voordeurdeling
zit? Wat betreft dat laatste: zelfs de VNG vraagt ernaar en de meest rechtse
burgemeester zegt zelfs: een kind van 21 moet zijn bijstandsouder verlaten
want anders verliest de bijstandsmoeder voor die andere kinderen de bijstand
en kan ze niet rondkomen. Ik bedoel: het is vrij heftig wat daar gebeurt. Dan
heb je een huis minder nodig. Dat is heel fijn. In dat plan zou wat mij betreft
ook moeten zitten dat er gebouwd wordt en dat er ook gekeken wordt naar
de binnenstedelijke ladder van verduurzaming, in de zin dat je niet altijd hoeft
aan te tonen dat het binnenstedelijk kan, want soms zal er ergens een veldje
bebouwd moeten worden. Er zal ook een beetje infrastructuur aangelegd
moeten worden, want als je een woonwijk bouwt moet er een station zijn en
niet pas tien jaar later. Is zo’n visie beschikbaar vanuit het kabinet of wordt
dat bij de Kamer neergelegd? Als die er niet is, dan laten we het komend jaar
een verloren jaar zijn om een stap te zetten om de wooncrisis op te lossen.

ah-tk-20212022-616
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Minister Rutte:
Dit kabinet is natuurlijk al een aantal jaren bezig, Kajsa Ollongren, het hele
kabinet, om in samenhang met de ruimtelijke-ordeningsvraagstukken de
problemen op de woningmarkt successievelijk aan te pakken. Ik kan
toezeggen dat we een en ander voor de AFB nog eens even op een rijtje
zetten, ook bijvoorbeeld de samenhang met vraagstukken rondom de
infrastructuur, het onderliggend wegennet, de aansluiting op het hoofdwegennet bij nieuwbouwlocaties maar ook waar het gaat om wat het bijvoorbeeld binnenstedelijk betekent, van fietspaden tot en met ov-verbindingen.
Als we de gesprekken hebben met de grote steden gaat het ook alleen maar
daarover. Die zeggen: wat doen jullie nou vanuit het Rijk om ervoor te zorgen
dat juist ook dat soort vraagstukken worden opgelost want dan kunnen wij
bouwen? Daar kunnen we echt nog wel een aantal noties van op een rijtje
zetten. Ik wil toezeggen dat we dat doen voor de AFB.
De heer Omtzigt (Lid Omtzigt):
Dat is inderdaad een eerste stap, maar belangrijker is dat de regering zichzelf
een doel stelt: hoeveel huizen hebben we nodig en hoeveel slagen we er in te
bouwen? Meerdere partijen hebben gezegd: we moeten er een miljoen
bouwen in tien jaar. Ik snap dat je niet het eerste jaar een stap maakt van
70.000 naar 100.000, want dat lukt niet binnen een jaar, maar schets dat pad,
maak het afrekenbaar en maak daarna het beleid erbij en stuur zo’n brief voor
de AFB. Dat zal dan over huur en koop moeten gaan.
Minister Rutte:
Doen we.
De heer Omtzigt (Lid Omtzigt):
Dank u wel.»?
Antwoord 1
Ja. Op 5 oktober 2021 heeft u de toegezegde brief voorafgaande aan de
Algemene Financiële Beschouwingen ontvangen1.
Vraag 2
Deelt u de mening dat de problemen in de volkshuisvesting enorm zijn met
grote dakloosheid, een prijsexplosie die woningen onbereikbaar maakt voor
starters en lange wachtlijsten voor betaalbare sociale huurwoningen?
Antwoord 2
Het kabinet deelt uw mening. Deze problemen zijn geadresseerd in de brief
van 5 oktober.
Vraag 3
Snapt u dat het een belangrijke toezegging van u was om eindelijk eens een
concreet plan te komen om de problemen in de volkshuisvesting stap voor
stap op te lossen?
Antwoord 3
In de brief van 5 oktober is, zoals toegezegd, een aantal noties van het
kabinetsbeleid op het terrein van wonen en woningbouw toegelicht. Tijdens
de eerste termijn van de behandeling van het Belastingplan 2022 hebt u
herhaald om het plan voor het bouwen te ontvangen. In mijn brief van
5 oktober jl. is het ingeslagen pad beschreven om de woningbouwproductie
te verhogen en zo tot 2030 900.000 woningen te kunnen bouwen. Daarnaast
wordt ingegaan op de bouwstenen om de betaalbaarheid en toegankelijkheid
te verbeteren, alsmede de kwaliteit van de bestaande voorraad.
Vast staat dat er gebouwd moet worden. Zodat mensen kunnen samenwonen, eindelijk op zichzelf kunnen wonen, het leven weer kunnen oppakken. In
mijn brief van 5 oktober jl. heb ik u geïnformeerd over wat het Kabinet tot nu
toe heeft gedaan om de woningbouw aan te wakkeren. En ook bouwstenen
aangereikt voor een volgend Kabinet. Er moeten 900.000 woningen bijgebouwd worden tot 2030.
De afgelopen kabinetsperiode hebben we gemiddeld 75.000 woningen per
jaar gebouwd, de grootste aantallen in jaren. En broodnodig. De woondeals,

1

Kamerstuknummer 32 847, nr. 818

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

de financiële bijdrage met de woningbouwimpuls en de ondersteuning voor
de gemeentelijke capaciteit met de flexpools waren daarvoor onmisbaar.
Uit prognoses van Abf blijkt dat de komende jaren 100.000 woningen per jaar
gebouwd kunnen worden. Op korte termijn kunnen we de bouwproductie
opkrikken naar ongeveer 80.000 woningen, en daarna een volgende slag
maken naar 90.000 woningen. Mede dankzij innovatieve bouwmogelijkheden
en fabrieksmatige bouw van woningen.
Om deze prognoses ook realiteit te laten worden is een actieve rol van het
Rijk nodig. Deze heb ik in bouwstenen in kaart gebracht in mijn brief van
5 oktober. Ik ga hier nog eens op in.
Allereerst regie. Ik ben begonnen met het verhogen van de plancapaciteit.
Medeoverheden voorzien nu in de nodige 130% plancapaciteit, waarvan 35 a
40% buitenstedelijk. Daarmee zouden in principe ruim 900.000 woningen
gebouwd kunnen worden. Deze plannen moeten nu omgezet worden naar
woningen. Voor een deel van de plannen geldt dat inzet van het Rijk nodig is
om daadwerkelijk over te gaan tot bouwen. Regie omvat ook het oplossen
van knelpunten waardoor vertraging in de woningbouw kan worden
voorkomen. Zoals het versnellen van procedures, het versterken van de
capaciteit bij gemeenten, het vergroten van de bouwcapaciteit en de inzet van
actief grondbeleid.
De tweede bouwsteen voor de woningbouw is het nemen van gebiedsspecifieke maatregelen. Dat zou kunnen met de 14 grootschalige woningbouwgebieden. De locaties in deze gebieden dragen bij aan 210.000 woningen tot
2030, in de gebieden waar het woningtekort het meest knelt. De realisatie
vraagt om forse investeringen, ook van de overheid. Om te borgen dat de OV
een schaalsprong maakt, de woningen voor het overgrote deel betaalbaar zijn
en met aandacht voor klimaat.
Een derde bouwsteen is het nemen van generieke maatregelen. Want ook
buiten de 14 gebieden moet gebouwd worden om het woningtekort
duurzaam op te lossen. Het overgrote deel van deze locaties zijn ingewikkeld
en niet zomaar te bebouwen. En wel essentieel om nog eens 410.000
woningen te kunnen bouwen de komende jaren. Voor de zogenaamde
publieke onrendabele top die daar speelt moet een oplossing komen om over
te kunnen gaan tot bouwen, ook van de overheid.
Iedereen in Nederland moet goed en betaalbaar kunnen wonen. De afgelopen
jaren heeft het kabinet belangrijke stappen gezet en is de basis ontwikkeld
voor de programmatische aanpak van het woningtekort. Dit kabinet heeft veel
geïnvesteerd in de woningbouw. Met wetten, akkoorden en middelen.
Dit jaar is er besloten om nog eens 100 miljoen per jaar voor additionele
woningbouw de komende 10 jaar te bestemmen. De Kamer heeft een motie
aangenomen om de verhuurderheffing met 500 miljoen extra te verlagen.
Desalniettemin zijn de ontwikkelingen voor de volkshuisvesting nog steeds
zorgelijk. Dit kabinet heeft de woningbouw losgetrokken en het beleid is
gekanteld naar concrete investeringen in meer betaalbare woningen voor
lage en middeninkomens. Met de bouwstenen voor woningbouw kan het
ingeslagen pad worden voortgezet. Het is aan een nieuw kabinet op welke
manier invulling wordt gegeven aan de bouwstenen.
Vraag 4
Kunt u dit plan nu binnen twee weken – voor het eind van het herfstreces –
aan de Kamer doen toekomen?
Antwoord 4
Inmiddels heeft u de brief over de noties over het woonbeleid ontvangen
zoals toegezegd tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Het Kabinet
heeft op Prinsjesdag een aanvullende inzet voor de woningbouw aangekondigd. Voor het Wetgevingsoverleg van 15 november 2021 stuur ik een
voorstel over de inzet van deze middelen naar uw Kamer.
Vraag 5
Wilt u ervoor zorgen dat alle hierboven opgenomen punten in het plan
worden meegenomen: de huurtoeslag, de kostendelersnorm die mensen erg
hard prikkelt om een eigen huishouden te beginnen, het stoppen van de
verkoop van corporatiewoningen, de ladder voor duurzame verstedelijking en
de doelen voor woningbouw per jaar in de komende jaren, uitgesplitst naar
huur en koop indien mogelijk?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Antwoord 5
Zoals ik in het antwoord op vraag 4 heb aangegeven, heeft u inmiddels de
brief over de noties over het woonbeleid ontvangen, zoals toegezegd tijdens
de Algemene Politieke Beschouwingen. Binnenkort wordt u verder geïnformeerd over de inzet van de extra middelen voor woningbouw, zoals
aangekondigd bij de Miljoenennota.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4