Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

27 062

Alleenstaande minderjarige asielzoekers

Nr. 127

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 november 2021
Naar aanleiding van de motie van de leden Van Toorenburg en
Voordewind1 met het verzoek om uw Kamer periodiek te informeren over
de voortgang van het Grieks-Nederlandse samenwerkingsverband om het
voogdijsysteem en de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) in Griekenland structureel te verbeteren, informeer ik u
hierbij over de laatste ontwikkelingen.2 Ook informeer ik uw Kamer over
een gesprek dat ik op korte termijn met mijn Griekse collega Mitarakis
hoop te voeren.
Ontwikkelingen situatie amv in Griekenland
Volgens de laatst beschikbare cijfers van het Griekse nationale centrum
voor sociale solidariteit, E.K.K.A., waren op 31 oktober 2021 in heel
Griekenland 2.110 amv geregistreerd. Dit aantal is aanzienlijk lager dan de
5.180 amv dat in Griekenland eind april 2020 was geregistreerd. De
samenstelling van de groep is nagenoeg ongewijzigd: 92% jongens; 90%
14 jaar of ouder. Het merendeel is nog steeds Afghaans (29%), gevolgd
door Pakistaans (24%) en Syrisch (12%).
Volgens recente data van de Europese Commissie zijn 4.463 personen
herplaatst sinds september 2019, waarvan circa 1.047 amv. Een deel van
deze groep is naar Nederland herplaatst in het kader van het aanbod dat
het kabinet heeft gedaan naar aanleiding van de branden op Lesbos. Uw
Kamer is op 19 januari jl. over de invulling van dit herplaatsingsaanbod
geïnformeerd.3

1

Kamerstuk 19 637, nr. 2614
Kamerstuk 27 062, nr. 111
3
Kamerstuk 27 062, nr. 121
2

kst-27062-127
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 062, nr. 127

1

Voortgang samenwerkingsverband
Sinds mijn brief van 25 juni 2021 over mijn bezoek aan Athene en het
Grieks-Nederlandse samenwerkingsverband4 hebben diverse ontwikkelingen plaatsgevonden.
Zoals eerder is aangegeven en wat ook is besproken tijdens het Commissiedebat met uw Kamer ter voorbereiding op de JBZ-raad van 8-9 oktober
jl. (Kamerstuk 32 317, nr. 721) is voortgang van de opzet van een Grieks
voogdijsysteem op basis van best practices zoals we die in Nederland
kennen tot nu toe helaas beperkt.5 Dit houdt mede verband met verschillende organisatorische en juridische wijzingen in het Grieks bestel, zoals
de noodzakelijke overdracht van verantwoordelijkheid voor voogdij van
amv van het Griekse Ministerie van Werkgelegenheid en Sociale Zaken
naar de Special Secretary for Unaccompanied Minors (SSUAM) onder het
Ministerie van Migratie en Asiel. Deze is uiteindelijk afgelopen september
geformaliseerd.
Naar aanleiding van mijn laatste bezoek aan Athene, hebben ook
verschillende gesprekken plaatsgevonden tussen de SSUAM en Nidos.
Deze hebben er toe geleid dat in het kader van dit samenwerkingsverband
Nidos de SSUAM een tijdelijke programmamanager heeft aangeboden
om als liaison tussen Nidos en de SSUAM de fungeren en om de SSUAM
te ondersteunen in het opzetten van een concreet werkprogramma.
Hierover zijn eind september nadere afspraken gemaakt tijdens een
bezoek van Nidos en het Ministerie van Justitie en Veiligheid aan Athene.
Deze persoon is op 1 oktober in Athene gestart en zal – in eerste instantie
– de SSUAM tot het einde van 2021 ondersteunen.
Aanvullend heb ik en marge van de JBZ-raad van 8-9 oktober jl. – en in lijn
met de motie van het lid Ceder c.s.6 over het voogdijsysteem voor
alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) in Griekenland – met
mijn Griekse collega afgesproken een gezamenlijk plan van aanpak af te
stemmen.7 Hier hebben Nidos en de SSUAM de afgelopen periode samen
aan gewerkt. Het actieplan identificeert verschillende concrete activiteiten
die per direct tot medio 2022 uitgevoerd zullen worden. Daarbij is ook de
gewenste steun vanuit Nidos geïdentificeerd zoals de inzet van experts en
advisering op afstand bij het opstellen of meelezen van wetgeving,
procesprotocollen, de ontwikkeling van een monitoring- en evaluatiemechanisme en een trainingscurriculum.
Hoewel de systematische versterking van het voogdijsysteem vooralsnog
achterblijft, heeft de uitwisseling van kennis en informatie door Nidos tot
op heden wel degelijk effect. Zo heeft de SSUAM – naar voorbeeld van het
participatiemodel van Nidos – recent een groep van voormalige amv’s
aangenomen om als ervaringsdeskundigen te fungeren als klankbord voor
de SSUAM en het bureau van advies te voorzien.
Op het gebied van opvang zijn over de afgelopen periode geen bijzondere
ontwikkelingen te noemen. Movement on the Ground en de Griekse
projectpartner the Home Project zorgen er elke dag voor dat de kinderen
goed worden opgevangen. De drie huizen hebben een gezamenlijke
capaciteit van 48 opvangplekken. Nadat het eerste huis in oktober 2020 in
gebruik werd genomen en de twee andere huizen respectievelijk in
december 2020 en januari 2021 in gebruik werden genomen voor de
4

Kamerstuk 27 062, nr. 123
Idem
6
Kamerstuk 32 317, nr. 718
7
Kamerstuk 32 317, nr. 722
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 062, nr. 127

2

opvang van jongens, zijn inmiddels circa 100 kinderen opgevangen.
Wanneer in een van de huizen plekken beschikbaar komen, wordt de
SSUAM hierover geïnformeerd. De Griekse autoriteiten dragen zorg voor
de selectie en overplaatsing van de kinderen naar één van de drie huizen.
De kinderen worden ondersteund bij hun asielaanvraag, gezinsherenigings- en eventuele andere procedures. Een aantal kinderen is herenigd
met familieleden in een andere EU-lidstaat of zijn naar een andere lidstaat
herplaatst. Ook ontvangen alle kinderen in de huizen psychosociale hulp
en worden zij voorbereid op de toekomst, bijvoorbeeld door middel van
hospitality training en kooklessen. Alle kinderen die in het kader van dit
programma worden opgevangen, worden geregistreerd in openbare
Griekse scholen en deels in zogenaamde multiculturele scholen. Zij
krijgen daarnaast aanvullende (online) lessen in het Grieks en het Engels.
Vanwege de lockdown in Griekenland als gevolg van de covid-19
maatregelen vond afgelopen maanden ook in Griekenland het onderwijs
veelal online plaats. Daar worden de kinderen ook in ondersteund. In de
huizen zijn en blijven relevante covid-maatregelen van kracht, ook om
eventueel onverhoopt te voorzien in een quarantaineverplichting van een
of meerdere kinderen.
Via verschillende samenwerkingsverbanden met andere organisaties
worden verschillende maatschappelijke activiteiten georganiseerd ter
ondersteuning van de buurt van de betreffende huizen, of ten gunste van
de kinderen. Zo hebben de kinderen via het Rode Kruis Griekenland
DTP-vaccinaties gekregen of krijgen zij aanvullende computerlessen om
hun digitale vaardigheden te versterken, en worden er verschillende
sportactiviteiten georganiseerd zoals voetbal (in samenwerking met
FC Barcelona), yoga, en dansles.
Gesprek Minister Mitarakis
Op korte termijn verwacht ik mijn Griekse collega weer te spreken in het
kader van bilaterale en Europese consultaties. In vervolg op onze
ontmoeting op 8 oktober jl.8 zullen wij dan verder spreken over de
voortgang van het amv-samenwerkingsverband, in het bijzonder over het
plan van aanpak voor het voogdijdeel van het samenwerkingsverband
worden vastgesteld, zoals hierboven toegelicht en verzocht in de motie
van de leden Ceder en Podt.9 Daarnaast zal ik aandringen op het treffen
van maatregelen om het doorreizen van Griekse statushouders te
voorkomen en de overdracht van hen terug naar Griekenland mogelijk te
maken.10 Ook zal ik aandacht vragen voor de situatie aan de Griekse
buitengrenzen en de recente berichtgeving over vermeende pushbacks.
Daarbij zal ik ook vragen naar het meest recente onafhankelijke onderzoek
dat Minister Mitarakis eind september jl. heeft aangekondigd.
Wanneer het overleg heeft plaatsgevonden, zal ik uw Kamer daarover
informeren.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A. Broekers-Knol

8

Kamerstuk 32 317, nr. 722
Kamerstuk 32 317, nr. 718
10
Kamerstuk 27 062, nr. 123
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 062, nr. 127

3