Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

25 124

Nieuwe infrastructuur mobiele communicatie
(C2000)

Nr. 91

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 september 2018
Met mijn brief van 26 april jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over de
vernieuwing van C2000 (Kamerstuk 25 124, nr. 89). Vervolgens heb ik de
vragen van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid naar aanleiding
van deze brief beantwoord bij brief van 5 juli 2018 (Kamerstuk 25 124, nr.
90). Met deze brief informeer ik uw Kamer over de stand van zaken
rondom de vernieuwing van het systeem. Tevens maak ik van de
gelegenheid gebruik u te informeren over een aantal andere ontwikkelingen op het meldkamerdomein, onder meer de stand van zaken op het
terrein van de realisatie van nieuwe meldkamers.
1. Vernieuwing C2000
1.1 Stand van zaken
De afgelopen maanden is sprake van tegenvallende resultaten in de
testfase. Om die reden acht ik de beoogde migratie van het spraaknetwerk
van C2000 eind 2018 niet verantwoord. Ik licht dit hieronder toe.
Aan het begin van dit jaar is bij de vernieuwing van C2000 gekozen voor
een alternatieve migratiestrategie. De onderlinge afhankelijkheden tussen
de drie delen van het systeem zijn geminimaliseerd. De vernieuwing van
het pager-netwerk, het spraaknetwerk en het radiobediensysteem zijn
aldus ontvlochten. Begin februari 2018 heb ik uw Kamer geïnformeerd
over de daarmee samenhangende nieuwe, gefaseerde planning.1 De
migratie van het pager-netwerk heeft inmiddels conform planning
afgelopen juni 2018 plaatsgevonden. De migratie van het spraaknetwerk
stond gepland voor aankomend najaar.

1

kst-25124-91
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Kamerstuk 25 124, nr. 88.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 124, nr. 91

1

Ik heb in juni 2018 het Bureau Gateway opdracht gegeven om een review
uit te voeren om te bezien of de aanpak in het nieuwe migratiescenario
voldoende zeker stelt dat de migratie naar het nieuwe C2000spraaknetwerk voor portofoons en mobilofoons in 2018 wordt gerealiseerd. Dit reviewteam was van mening dat de gekozen programma
aanpak een succesvolle migratie optimaal zou faciliteren. Het reviewteam
heeft een aantal aanbevelingen gedaan die inmiddels zijn opgevolgd in
het programma Implementatie vernieuwing 2000 (IVC). De bevindingen
van het Reviewteam van Bureau Gateway heb ik voor de zomer aan uw
Kamer toegestuurd (Bijlage bij Kamerstuk 25 124, nr. 90).
In de afgelopen maanden is bij de leiding van het programma IVC en de
externe testinstantie in toenemende mate zorg ontstaan of de leveranciers
binnen de afgesproken planning voor de vernieuwing van het spraaknetwerk voldoende voortgang zouden realiseren. Het resultaat van een
aantal integratie- en bedrijfstesten was onvoldoende, waardoor de kans
op het tijdig opleveren van het systeem sterk afnam. Hoewel een ander
resultaat wenselijk was geweest, is het niet ongebruikelijk bij een
technische vernieuwing van deze omvang en inherente complexiteit dat
testen kunnen leiden tot nieuwe, op zichzelf op te lossen, technische
problemen. Dit is ook een van de redenen dat er gedurende het gehele
traject gebruik wordt gemaakt van een externe, onafhankelijke testinstantie.
De ontstane vertraging heeft gevolgen voor de geplande migratie naar het
vernieuwde spraaknetwerk in het najaar van 2018. Alleen door het
schrappen van een aantal cruciale processtappen in het vervolgtraject,
zoals de uitvoering van een pilot voor de migratie en de uitvoering van
gebruikersacceptatietesten, zou de migratie nog dit najaar kunnen
plaatsvinden. Dit is besproken met vertegenwoordigers van de operationele diensten (Politie, Brandweer, Ambulance en Koninklijke
Marechaussee). Zij nemen het standpunt in dat vanuit het oogpunt van
robuustheid en betrouwbaarheid van het systeem als geheel gekozen
moet worden voor het minst risicovolle perspectief: om de veiligheid van
hulpverleners en burgers te waarborgen, hebben zij geadviseerd
voldoende tijd te nemen om het nieuwe netwerk te vervolmaken en
testen.
Deze adviezen onderschrijf ik. Zij sterken mij in de opvatting dat aansturen
op een migratie met niet volledige inachtname van alle processtappen
zoals een pilot niet verantwoord is – en daarmee migratie in de laatste
maanden van 2018 niet verantwoord is. Het streven naar een migratiedatum eind 2018 mag niet zwaarder wegen dan de belangen van
robuustheid en betrouwbaarheid van het communicatiesysteem, en de
veiligheid van hulpverleners en hulpbehoevende burgers.
1.2 Gevolgen van uitstel voor de migratie
Het optreden van deze vertraging laat onverlet dat er, zowel vanuit IVC, als
vanuit de onafhankelijke testinstantie Valori, en de operationele
kolommen, voldoende vertrouwen is in de technische kwaliteit van
hetgeen geleverd wordt. Dit biedt mij, in combinatie met de bevindingen
van de Gateway Review van afgelopen juni en de eerder uitgevoerde
architectuurinspectie door Xebia, voldoende vertrouwen in het vermogen
van de leveranciers om binnen afzienbare termijn een technisch werkend
product van goede kwaliteit op te leveren.
Dat neemt niet weg dat het niet halen van de planning door de leveranciers ook voor mij aanleiding is tot extra aandacht. Ik heb het programma
IVC gevraagd om de al ingezette geïntensiveerde controle op de leveran-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 124, nr. 91

2

ciers voort te zetten en alles te doen wat nodig is om in elk geval nog in
dit jaar te komen tot een technisch werkend product. Nog voor het einde
van dit jaar kan er aldus een nieuw besluit worden genomen over een
nieuw in te plannen migratiedatum. Deze datum zal tot stand komen in
overleg met de operationele diensten, waarbij een zorgvuldige afweging
zal plaatsvinden tussen alle betrokken belangen. Ik vraag Valori als
onafhankelijke testinstantie om de voorgestelde planning te valideren.
Daarnaast vind ik het van belang dat het gebruikersveld zich al in dit jaar
door middel van een uitgebreidere pilot voor kan bereiden op de
komende migratie. Mijn voornemen is om deze pilot nog dit jaar te laten
plaatsvinden. Vanzelfsprekend zal ik uw Kamer hierover informeren,
desgewenst ook middels een technische briefing.2
1.3 Overige gevolgen en financiële gevolgen
Het uitstel van de migratie heeft gevolgen voor het langer gebruiken van
het bestaande netwerk, en een aantal andere processen, die met de
migratie samenhangen.
Het bestaande netwerk gedraagt zich stabiel en er is geen aanleiding om
te verwachten dat dit zal veranderen vanaf januari 2019. In de brief van
5 juli jl. ben ik hier uitgebreid op ingegaan. Vanaf 1 januari 2019 zal het
onderhoud aan het bestaande netwerk door Nokia worden uitgevoerd, in
samenwerking met Koning en Hartman, een partij die al vanaf de start van
C2000 op verschillende wijzen betrokken is bij het huidige systeem en ook
het onderhoud op het nieuwe systeem zal gaan uitvoeren.
Het uitstel van de migratie heeft ook gevolgen voor de voortgang van de
samenvoeging van meldkamers. Dit raakt vooralsnog de nieuwe
meldkamers in Haarlem en Den Bosch. De infrastructuur van deze nieuwe
meldkamers is reeds ingericht op het nieuwe C2000 systeem. De precieze
gevolgen van de latere C2000 migratie zullen door de politie in kaart
worden gebracht.
In de brieven van april en juli ben ik uitgebreider ingegaan op de
financiële kant van de vernieuwing. Graag verwijs ik hiernaar (Kamerstuk
25 124, nrs. 89 en 90).
Het uitstel van de migratie leidt tot kosten voor het langer gebruik maken
van het huidige C2000 systeem. Hiernaast heeft dit tot gevolg dat de
onderhoudskosten, maar ook de besparingen die gerealiseerd zullen
worden met het nieuwe systeem, later zullen optreden. Ten slotte kan dit
leiden tot extra kosten om de te sluiten meldkamerlocaties in het kader
van de voornoemde samenvoeging langer operationeel te houden. Naar
het zich thans laat aanzien kunnen deze uitgaven evenwel binnen het
beschikbare C2000 budget worden opgevangen.
1.4 Advies van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
In Uw Kamer is aan de orde gekomen in hoeverre het feit dat een Duitse
dochteronderneming van een Chinese aandeelhouder betrokken is bij de
vernieuwing van het C2000-communicatiesysteem leidt tot specifieke
risico’s met betrekking tot sabotage van het systeem door een vreemde
mogendheid.3

2

Als vervolg op de eerdere technische briefing van 21 november 2017 waarin ik de vaste
Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid een nadere toelichting op de vernieuwing van
C2000 heb gegeven.
3
Kamerstuk 25 124, nr. 90 , p. 11 e.v.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 124, nr. 91

3

Hierop heb ik aangegeven dat ik de veiligheid van de systemen die
gebruikt worden goed in de gaten houd en aandacht heb voor ontwikkelingen in technologieën en kwetsbaarheden daarin. Dit doe ik overigens
reeds vanaf het begin van de vernieuwing van C2000.
Gelet op de vragen die zijn gerezen door de betrokkenheid van een
Chinese aandeelhouder heb ik Xebia gevraagd om een security audit uit te
voeren op de technische ICT-oplossing die Hytera als onderdeel van de
vernieuwing van C2000 realiseert. Daarnaast ben ik in gesprek met het
Nationaal Bureau Verbindingsbeveiliging (NBV) van de AIVD om mij
hierover te adviseren. Ik zal passende maatregelen nemen wanneer
daartoe aanleiding is.
2. Nieuwe meldkamers
2.1 Uitwerkingskader meldkamer
In mijn brief van 26 april jl. heb ik u geïnformeerd dat met vertegenwoordigers van alle partijen overeenstemming is bereikt over het Uitwerkingskader meldkamer als vervolg op de gemaakte afspraken in het Transitieakkoord voor de meldkamers. Het uitwerkingskader is inmiddels aan alle
partijen ter bevestiging van de gemaakte afspraken toegezonden. Verder
heb ik de overeengekomen financiële overdracht van middelen voor het
beheer met alle partijen afgestemd en opgenomen in de ontwerpbegroting 2019 van mijn ministerie.
2.2 Wijzigingswet meldkamers
In maart jl. is het concept van de Wijzigingswet meldkamers ter consultatie voorgelegd. Dit wetsvoorstel vormt de basis voor de nieuwe
inrichting van het meldkamerdomein. Uit de reacties blijkt dat het voorstel
op draagvlak kan rekenen in het veld. Het wetsvoorstel is inmiddels ter
advisering aanhangig gemaakt bij de Afdeling advisering van de Raad van
State en zal naar verwachting aan het einde van 2018 worden aangeboden
aan de Tweede Kamer.
2.3 Voortgang samenvoegingen
Samenvoegingen van meldkamers onder aansturing van de veiligheidsregio’s gaan gestaag verder. Inmiddels zijn vijf van de beoogde tien locaties
samengevoegd (Maastricht, Drachten, Amsterdam, Den Haag, Rotterdam).
De samenvoegingen in Den Bosch en Haarlem stonden gepland voor eind
dit jaar en begin volgend jaar, maar, zoals ik hierboven reeds heb
aangegeven, zullen eerst de gevolgen van het uitstellen van de migratie
van C2000 in kaart worden gebracht.
De overige drie (Bergen op Zoom, Hilversum en Apeldoorn) bevinden zich
in de voorbereidingsfase. De gevolgen van het uitstel van de invoering
van C2000 op de planning zal nog nader moeten worden uitgewerkt.
2.4 Onderzoek werkwijze meldkamer
Op basis van bovengenoemde afspraken is tevens voor de zomer gestart
met onderzoek naar de wijze waarop burgers in een noodsituatie het
beste geholpen kunnen worden. In dit onderzoek wordt nadrukkelijk ook
gekeken welke andere informatie- en communicatie vormen er in de
nabije en verdere toekomst mogelijk zijn. De resultaten van dit onderzoek
zijn naar verwachting medio 2019 beschikbaar en kunnen worden
betrokken bij het verder ontwikkelen van de gezamenlijke werkwijzen in
de meldkamers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 124, nr. 91

4

Ten slotte merk ik nog op dat de Inspectie Justitie en Veiligheid inmiddels
de afronding van het onderzoek naar de continuïteit van de meldkamers
nadert. Ik verwacht u dit onderzoek aan het begin van 2019 te kunnen
toezenden.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 124, nr. 91

5