Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

24 557

Kansspelen

Nr. 130

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 september 2011
Aanleiding
Tijdens de tweede termijn van het algemeen overleg dat ik op 1 juni jl.
met Uw vaste commissie voor Veiligheid en Justitie had over het
kansspelbeleid (Verslag van een Algemeen Overleg, kamerstuk 24 557, nr.
128), heb ik de toezegging gedaan – in het licht van de voornemens van
het kabinet – nader uitwerking te geven aan en inzicht te bieden in de
maatregelen ter voorkoming van kansspelverslaving. Door middel van
deze brief doe ik deze toezegging gestand.
Inleiding
De inzet van het kabinet is het voeren van een consistent kansspelbeleid
waardoor Nederlandse burgers die willen deelnemen aan kansspelen dat
op een veilige en verantwoorde manier kunnen doen. Een belangrijk
onderdeel daarvan is het voorkomen en tegengaan van kansspelverslaving. De persoonlijke en sociaal-maatschappelijke gevolgen van
verslaving aan kansspelen nopen namelijk tot een actief preventiebeleid.
Alvorens in te gaan op de maatregelen die ik de komende jaren tot stand
wil brengen om de risico’s op kansspelverslaving te beperken, wens ik te
benadrukken dat de preventie van verslaving reeds vele jaren nadrukkelijk
aandacht heeft gekregen. De afgelopen jaren is door de rijksoverheid,
gemeenten, zorginstellingen en kansspelaanbieders een actief preventiebeleid gevoerd. Aan de meeste vergunningen voor landelijke kansspelen
zijn voorschriften verbonden die beogen eventuele verslavingsrisico’s te
beperken.
Hierbij wordt er van oudsher onderscheid gemaakt tussen de meer en
minder risicovolle kansspelen. Zo gelden er voor het aanbod van
speelautomaten specifieke wettelijke regels om het risico op verslaving te

kst-24557-130
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 557, nr. 130

1

mitigeren, en voert Holland Casino in haar aanbod van casinospelen een
actief preventiebeleid.
Verantwoord spelen
In aanvulling op het reeds bestaande beleid ben ik voornemens maatregelen te treffen die in het bijzonder zien op het te reguleren aanbod van
kansspelen via internet. Hierbij zal het begrip «verantwoord spelen»
centraal staan. Spelers, aanbieders en de overheid hebben ieder een
eigenstandige verantwoordelijkheid.
Aanbieders krijgen hierbij een vergaande plicht om spelers tegen zichzelf
te beschermen. Zij dienen aan de door de vergunningverlener gestelde
voorwaarden te voldoen. Voor spelers geldt dat zij verantwoordelijk zijn
voor hun eigen speelgedrag. Zo dienen ze niet langer te spelen dan goed
voor hen is en niet meer geld te riskeren dan verantwoord is. Hiertoe
bieden de aanbieders en de overheid hulp en instrumenten aan.
De overheid zal voorwaarden stellen aan het aanbieden van kansspelen.
Vervolgens is zij verantwoordelijk voor toezicht op de naleving van deze
voorwaarden. Tot slot zorgt zij voor goede voorlichting en adequate
zorgverlening waar dit nodig blijkt.
Op basis van het voorstel tot wijziging van de Wet op de kansspelen in
verband met de instelling van de kansspelautoriteit (hierna: Ksa), dat
thans bij Uw Kamer aanhangig is, zullen bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur regels worden gesteld ten aanzien van maatregelen en voorzieningen die nodig zijn om verslaving aan kansspelen
zoveel mogelijk te voorkomen.
Voorwaarden aanbod kansspelen via internet
De maatregelen die ik beoog, worden ingedeeld naar de verschillende
fasen waarin een speler in aanraking komt of deelneemt aan een kansspel.
Vooraleerst monitoring aan de poort, dat wil zeggen op het moment dat
een speler zich meldt bij een aanbieder om deel te nemen aan een
kansspel. Dan zal gedurende de deelname aan het spel het gedrag van de
speler worden gemonitord, geanalyseerd en zullen preventieve acties
worden ondernomen. Bij ontluikend risicovol speelgedrag zal er geïntervenieerd worden. Mocht, ondanks de maatregelen die in eerdere fasen
getroffen zijn, toch verslaving optreden dan dient er passende behandeling geboden te worden.
Aangezien elk kansspeltype een verschillende mate van risico op
verslaving kent, zullen de normen gedifferentieerd worden naar
kansspeltype. Hierna wil ik nader ingaan op de verschillende maatregelen
per fase.
1. Monitoring aan de poort
Het is niet toegestaan om mensen die nog geen 18 jaren oud zijn deel te
laten nemen aan kansspelen. Eén van de voorwaarden zal daarom zijn dat
een speler pas kan deelnemen als de aanbieder een kopie van een geldig
legitimatiebewijs heeft ontvangen. De aanbieder verifieert of de speler
minimaal 18 jaren oud is aan de hand van een identiteitsbewijs, en of dit
overeenkomt met de naam van de rekeninghouder van de rekening
waaruit speelgelden worden overgeboekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 557, nr. 130

2

Het door de speler laten invullen van een speelprofiel dat grenzen stelt
aan het eigen speelgedrag is een effectief middel om problematisch
speelgedrag te voorkomen. Daarbij dient de speler aan te geven hoe lang,
hoe vaak en om hoeveel geld hij wil spelen. Bij overschrijding van een
limiet dient de aanbieder de speler (tijdelijk) uit te sluiten van deelname
aan het spel. Zelfmonitoring is ook een effectief middel door, met behulp
van bijvoorbeeld pop ups, duidelijk zichtbaar te maken hoe lang al
gespeeld wordt en hoeveel geld er is gewonnen of verloren. Ook dienen
spelers gewezen te worden op de mogelijkheid tot anoniem gebruik van
het bestaande hulpaanbod.
Zoals reeds aangegeven in mijn brief van 20 juni jl.1 zal de Ksa een
centraal register gaan bijhouden van bezoekbeperkingen en entreeverboden die in voorkomende gevallen zijn opgelegd in speelcasino’s,
speelautomatenhallen of door aanbieders van online kansspelen. Deze
bevoegdheid speelt op iets langere termijn omdat deze aanvullende
wetswijziging behoeft. Ik bezie de mogelijkheid om de wettelijke basis
voor dit register op te nemen in de wijziging van de Wet op de kansspelen
ten behoeve van de inrichting van het vergunningstelsel voor kansspelen
via internet. Op het moment dat een deelnemer zich wenst te registreren,
en bij iedere daaropvolgende deelname aan een kansspel, dient de
aanbieder het register te raadplegen en zich ervan te vergewissen dat de
betreffende persoon niet in het register voorkomt.
2. Monitoring en interventie tijdens het spelen
Door middel van monitoring van het speelgedrag kan afwijkend en
risicovol gedrag worden gedetecteerd. Bij het monitoren van het
spelgedrag hebben aanbieders een actieve rol door spelers te informeren
over hun spelgedrag en indien nodig te waarschuwen. Zo moet de
aanbieder duidelijk zichtbaar maken hoe lang er gespeeld wordt en
hoeveel geld er gewonnen of verloren is. Tevens dient de kans op winst
helder te worden benoemd door de aanbieder van het kansspel.
Zodra de speler risicovol gedrag vertoont dient de aanbieder de speler
actief te benaderen, te waarschuwen en te wijzen op een on line verslavingstest en andere eenvoudige vindbare en breed beschikbare vormen
van hulp en ondersteuning. Aanwijzingen voor risicovol gedrag zijn
bijvoorbeeld een toenemende speelfrequentie, hogere inzetten en langere
speelduur. Ook een toename van het aantal automatisch opgelegde «time
outs» in een bepaalde periode is een belangrijke aanwijzing van mogelijk
risicovol spelgedrag. In samenwerking met de verslavingszorginstellingen
wordt een lijst van indicatoren van risicovol speelgedrag opgesteld.
Tevens krijgt de aanbieder de verplichting om spelers die risicovol
spelgedrag vertonen actief te wijzen op de mogelijkheid om zichzelf voor
een bepaalde tijdsperiode (minimaal een half jaar) uit te sluiten van het
spelen op internet (zelfuitsluiting).
3. Interventies bij ontluikend risicovol speelgedrag
Naast informeren en waarschuwen krijgen de aanbieders de verplichting
om bij bepaald gedrag onmiddellijk te interveniëren. Op het moment dat
de speler tijdens het spelen, de vooraf opgegeven speellimieten,
waaronder ook een tijdslimiet, overschrijdt dient dit tot een automatische
time out te leiden. De speler wordt dan minimaal 24 uur uitgesloten.
Zelfuitsluitingen en time outs dienen onomkeerbaar te zijn gedurende de
vastgestelde tijdsperiode.
1

Kamerstuk 24 557, nr. 127.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 557, nr. 130

3

Ook indien een speler binnen een nader vast te stellen periode, meerdere
malen een automatische time out heeft gekregen is de aanbieder verplicht
de speler hierop te wijzen en hem dringend te adviseren deskundige hulp
te zoeken en zich vrijwillig te laten uitsluiten van het spelen van
kansspelen via internet.
Indien de speler dit advies in de wind slaat en doorgaat zal hij door de
aanbieder worden uitgesloten van deelname gedurende een nader vast te
stellen periode. De aanbieders dienen deze plicht in hun algemene
voorwaarden op te nemen. In het bovengenoemde register dienen ook de
time outs die aanbieders hebben opgelegd aan de speler te worden
opgenomen.
Ten behoeve van de verbetering van de preventie en het toezicht op de
naleving krijgt de aanbieder de verplichting om gegevens over onder
meer het aantal doorverwijzingen naar hulpinstanties, automatisch
opgelegde time outs en zelfuitsluitingen bij te houden en daarover te
rapporteren.
4. Behandeling van verslaving
Mocht er zich, ondanks de hierboven beschreven maatregelen, toch
verslaving bij de speler ontwikkelen, dan is de mogelijkheid tot behandeling en zorg beschikbaar bij de zorgverlenende instanties. In toenemende mate voldoet (anonieme) online hulp in deze behoefte. Deze vorm
van behandeling is niet alleen laagdrempelig maar ook (relatief)
goedkoop. Wel dient deze online hulp aangeboden te worden door een
professionele hulpverlener.
Naast online hulp vinden er per jaar circa 2 750 face to face behandelingen voor kansspelverslaving plaats. De inrichting van een vergunningstelsel voor kansspelen via internet zal de verslavingsrisico’s die hiermee
gepaard gaan beter in beeld brengen dan in de huidige niet gereguleerde
situatie. Niet valt uit te sluiten dat er, wellicht in de eerste periode van
regulering, een toename zal zijn in de vraag naar behandelingen, omdat
de gereguleerde aanbieders verantwoordelijk zijn voor het signaleren van
verslavingsrisico’s een het doorverwijzen naar professionele hulp. Dit
vergt goede afspraken tussen aanbieders en de verslavingszorginstellingen. Op termijn zal een succesvol preventiebeleid op internet kunnen
leiden tot een daling van het aantal spelers op internet dat verslaafd raakt.
De zorg van verslaafden heeft nadrukkelijk de aandacht van de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en mijzelf.
Toezicht op de vergunningvoorwaarden
De Ksa zal toezicht houden op de uitvoering van de maatregelen door de
vergunninghouders. Indien deze zich niet aan de voorwaarden houden zal
de Ksa ingrijpen en maatregelen nemen. Tevens zal de Ksa het centraal
register met time-outs en (vrijwillige) speelverboden beheren. Hieruit zal
ook blijken in hoeverre aanbieders gebruik maken van de time-out. Indien
daar opvallende en niet verklaarbare verschillen zijn waar te nemen, kan
dat voor de Ksa aanleiding vormen voor een nader onderzoek naar het
naleven van de wet en vergunningvoorwaarden door de aanbieder.
Tot slot
In 2005 heeft er een nulmeting naar de aard en omvang van kansspelverslaving in Nederland plaatsgevonden. Momenteel wordt er onder
auspiciën van het WODC een éénmeting uitgevoerd naar de aard en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 557, nr. 130

4

omvang van kansspelverslaving in Nederland. Om het effect van de
maatregelen die ik hierboven omschrijf te meten zal ik in 2015 een
tweemeting laten uitvoeren.
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 557, nr. 130

5