Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2304
Vragen van het lid Tellegen (VVD) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht «Arts te lang in onzekerheid na euthanasie»
(ingezonden 22 mei 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 1 juni 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Arts te lang in onzekerheid na euthanasie»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe gaat u ervoor zorgen dat de wettelijke termijn van zes weken voor een
zorgvuldigheidsoordeel door de toetsingscommissies gehandhaafd wordt?
Antwoord 2
De Wtl (Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding)
bepaalt dat de commissie haar oordeel binnen zes weken ter kennis brengt
aan de arts. Deze termijn kan met zes weken worden verlengd. De wettelijke
afdoeningstermijn betreft daarmee twaalf weken.
De commissies worden in hun werk ondersteund door secretariaten die
bemenst worden door medewerkers die in dienst zijn van het Ministerie van
VWS. Terwijl het aantal meldingen in 2017 toenam, kampten de secretariaten
met relatief veel ziekteverzuim. Dat ziekteverzuim is intussen verminderd.
De organisatie en werkwijze van de secretariaten is gericht op het handhaven
en zo mogelijk verkorten van de doorlooptijden. Dat gebeurt onder meer door
het bestendigen en zo mogelijk (tijdelijk) vergroten van het aantal fte, door
harmonisatie van de werkwijze van de secretariaten via de methode Lean,
door afstemming met de GGD’s over aanlevering van de euthanasiemeldingen, door digitalisering en verbetering van IT-applicaties, betere informatiebeveiliging en door versnelling van de behandeling van zogenoemde «niet
vragen oproepende meldingen». Het gaat hier om projecten die nu tijd kosten
en zich later zullen uitbetalen in efficiëntie en derhalve verkorten van de
doorlooptijden.

1

ah-tk-20172018-2304
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/05/17/arts-te-lang-in-onzekerheid-na-euthanasie-a1603313

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat vindt u van de trend waarbij aan de ene kant het openbaar ministerie
steviger vinger aan de pols wil houden en aan de andere kant de wettelijke
termijn door de toetsingscommissies nog altijd wordt overschreden?
Antwoord 3
Er is geen sprake van veranderd vervolgingsbeleid van het Openbaar
Ministerie. Dat het OM recent opsporingsonderzoeken in een aantal zaken
heeft ingesteld, heeft te maken met een zorgvuldig onderzoek naar de feiten.
Volgens het OM waren er in deze zaken dusdanige omstandigheden, dat een
strafrechtelijk onderzoek naar mogelijk strafbare euthanasie op zijn plaats is.
De toetsingscommissies bleven in 2015 en 2016 binnen de wettelijke termijn.
In 2017 is de afdoeningtermijn gestegen van gemiddeld 37 dagen naar 52
dagen. Zie het antwoord op vraag 2 voor mijn reactie op de doorlooptijden
van de toetsingscommissies.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de onzekerheid bij artsen het draagvlak voor het
meewerken aan euthanasie kan verkleinen? Hoe gaat u ervoor zorgen dat
deze onzekerheid weggenomen wordt?
Antwoord 4
De toetsingscommissies staan voor de taak om zowel snel als gemotiveerd te
oordelen over euthanasiemeldingen. Commissieleden en mensen in de
ondersteuning zijn zich bewust van het optimaal dienen van beide belangen:
het belang voor de arts om zo snel mogelijk een oordeel te ontvangen en het
belang van de arts om een goed gemotiveerd oordeel te ontvangen. Daartoe
wordt elke melding aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen getoetst. Alle
inspanning is erop gericht om die tijd zo kort mogelijk te houden zonder dat
afbreuk wordt gedaan aan de zorgvuldigheid.
Vraag 5
Op welke wijze zal het versturen van een korte oordeelbrief, zoals vermeld in
het jaarverslag2, een bijdrage leveren aan het verkorten van de wachttijd voor
artsen? Indien dit geen effect heeft, welke mogelijkheden ziet u om de
wachttijd op korte termijn terug te brengen? Zijn er nog meer mogelijkheden
om de werkprocessen efficiënter in te richten? Is het eventueel mogelijk om
de capaciteit van de toetsingscommissies uit te breiden?
Antwoord 5
De toetsingscommissies zullen uiterlijk in de tweede helft van 2018 overgaan
tot het invoeren van de zogenoemde oordeelbrief. Dat is een verkort en
enigszins gestandaardiseerd oordeel. Een groot deel van de euthanasiemeldingen dat aan de wettelijke zorgvuldigheidscriteria voldoet en geen vragen
oproept, zal worden beantwoord met deze oordeelbrief. Daarmee wordt de
doorlooptijd van een groot deel van de meldingen bekort.
De toetsingscommissies zijn in 2012 uitgebreid met vijftien extra leden.
Daardoor bestaan de vijf regionale commissies elk uit negen leden: drie leden
per discipline (jurist, arts, ethicus). Van de toetsingscommissies heb ik
vernomen dat verdere uitbreiding van het aantal leden niet gewenst is.
Vraag 6
Hoe beoordeelt u het voorstel van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) en de Nederlandse Vereniging
voor Psychiatrie (NVvP) om altijd een extra consultatie te laten uitvoeren door
een psychiater in het geval van euthanasieverzoeken door psychiatrische
patiënten? Kunt u inzichtelijk maken wat dit voor gevolgen heeft voor het
inwilligen van euthanasieverzoeken van psychiatrische patiënten?
Antwoord 6
Op basis van de Wtl moet de arts tenminste één andere onafhankelijke arts
(consulent) raadplegen, die een oordeel geeft over de zorgvuldigheidseisen.
Het voorstel voor een extra consultatie is gedaan door zowel de toetsings2

Regionale Toetsingscommissies Euthanasie, Jaarverslag 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

commissies (zie de EuthanasieCode 2018) als de beroepsgroep, en is in lijn
met de uitspraak van de Hoge Raad in de zaak Chabot uit 1994. Deze
aanvullende waarborg houdt in dat er een second opinion plaatsvindt door
een onafhankelijk psychiater. Het beoordelen van een euthanasieverzoek van
een psychiatrisch patiënt vraagt om grote behoedzaamheid. Het raadplegen
van een onafhankelijk psychiater kan de arts met name helpen bij het maken
van de afweging of de patiënt wilsbekwaam is ter zake van het verzoek, of
het lijden uitzichtloos is en of redelijke alternatieven ontbreken. Op deze wijze
wordt de zorgvuldigheid rondom euthanasieverzoeken van psychiatrische
patiënten gewaarborgd.
Vraag 7
Wilt u deze vragen beantwoorden voor het algemeen overleg medische
ethiek van 31 mei 2018?
Antwoord 7
Het algemeen overleg Medische ethiek is verzet. De beantwoording van de
vragen is daarom binnen de gebruikelijke termijn van drie weken aan uw
Kamer gezonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3