Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3672

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 april 2023
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 3 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Groene Claims Richtlijn (Kamerstuk 22 112, nr. 3671)
Fiche: Richtlijn gemeenschappelijke regels voor stimuleren reparatie
Fiche: Net Zero Industry Act (netto-nul industrie verordening) (Kamerstuk
22 112, nr. 3673)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-22112-3672
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

1

Fiche: Richtlijn gemeenschappelijke regels voor stimuleren
reparatie
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Voorstel voor een richtlijn van het Europese Parlement en de Raad
betreffende gemeenschappelijke regels ter bevordering van de
reparatie van goederen en tot wijziging van Verordening (EU)
2017/2394 en de Richtlijnen (EU) 2019/771 en (EU) 2020/1828.
b) Datum ontvangst Commissiedocument
22 maart 2023
c) Nr. Commissiedocument
COM (2023) 155
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?uri=CELEX%3A52023PC0155&qid=1679920239075
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
SEC (2023) 137
SWD (2023) 59
SWD (2023) 60
f) Behandelingstraject Raad
Raad voor Concurrentievermogen
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat in nauwe samenwerking
met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
h) Rechtsbasis
Artikel 114 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese
Unie (VWEU)
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Op 22 maart jl. publiceerde de Europese Commissie (hierna: de
Commissie) een voorstel ter herziening van de verordening betreffende
samenwerking tussen de nationale autoriteiten consumentenbescherming1 van de richtlijn betreffende bepaalde aspecten van overeenkomsten voor de verkoop van goederen2, en van de richtlijn representatieve vorderingen ter bescherming consumenten3. Het voorstel moet het
voor consumenten makkelijker en betaalbaarder maken om hun defecte
apparaat te (laten) repareren in plaats van te vervangen door een nieuw
apparaat. Het voorstel beoogt onder meer voor minder afval te zorgen en
tot een besparing van grondstoffen te leiden. Ook kan het besparingen
voor consumenten opleveren als zij langer met hun producten kunnen
doen. Dit voorstel is onderdeel van het derde circulaire economiepakket4.
Naast dit voorstel over de reparatie van goederen is er binnen dit pakket

1

2017/2394 (EU).
2019/771 (EU).
3
2020/1828 (EU).
4
Als onderdeel van het pakket publiceerde de Europese Commissie in maart 2022 het voorstel
voor een richtlijn versterken van de positie van de consument in de groene transitie en de
mededeling duurzame producten de norm maken en de kaderverordening Ecodesign voor
duurzame producten.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

2

ook een voorstel over Groene Claims gepresenteerd5. Hierover wordt een
apart BNC-fiche opgesteld. Met beide voorstellen geeft de Commissie
uitvoering aan het Actieplan Circulaire Economie uit 2020.6
In de huidige situatie kunnen consumenten tijdens de wettelijke garantieperiode in het geval van een niet-conform product7 kiezen voor kosteloze
vervanging of reparatie. Na de garantieperiode moet de consument
betalen voor reparatie, of het product op eigen kosten vervangen. Gezien
onduidelijkheid over reparatiemogelijkheden en mogelijk hoge reparatiekosten zijn consumenten geneigd voor vervanging in plaats van reparatie
te kiezen. Met het voorstel wil de Commissie bevorderen dat er zowel
binnen als buiten de garantieperiode vaker gerepareerd wordt in plaats
van vervangen. Om dit doel te halen wijzigt de Commissie een aantal
richtlijnen en stelt zij een aantal maatregelen voor.
Om ervoor te zorgen dat er binnen de garantieperiode meer gerepareerd
wordt, stelt de Commissie voor om aan de richtlijn verkoop van goederen
(2019/771/EU) een extra bepaling toe te voegen. In deze richtlijn staat dat
een consument in het geval van een niet-conform product binnen de
wettelijke garantieperiode recht heeft op herstel door de verkoper8. Hierbij
heeft de consument de keuze tussen reparatie of vervanging, tenzij de
gekozen remedie onevenredige kosten met zich meebrengt. De
Commissie voegt aan de bestaande richtlijn toe dat de verkoper moet
repareren als dit goedkoper is dan of net zo veel kost als vervanging. De
consument heeft alleen nog de keuze voor vervanging als dit goedkoper is
dan reparatie.
Buiten de wettelijke garantieperiode stelt de Commissie een aantal
nieuwe maatregelen voor. Deze maatregelen richten zich met name op
producenten9.
Ten eerste betreft dat een verplichting voor producenten om op verzoek
van een consument een product (tegen betaling) te repareren. Dit geldt
vanaf het moment van aankoop tot maximaal tien jaar daarna, afhankelijk
van het type product10. Het betreft alleen een verplichting voor producenten van goederen die volgens EU-wetgeving technisch te repareren
zijn. Onder de Ecodesign-richtlijn worden informatie- en ontwerpeisen aan
specifieke productgroepen gesteld.11 Wat betreft reparatievereisten gaat
het dan onder meer om de mogelijkheid om het product uit elkaar te
halen en om de beschikbaarheid van reserveonderdelen en handleidingen. Voor onder meer huishoudelijke apparatuur als wasmachines,
vaatwassers en koelkasten bestaan er inmiddels Europese reparatievereisten. Binnenkort komen daar ook mobiele telefoons en tablets bij. Het
voorstel voorziet in de mogelijkheid om in de toekomst nieuwe product-

5

COM (2023) 166.
Mededeling van de Commissie, «Een nieuw actieplan voor een circulaire economie – voor een
schoner en concurrerender Europa», https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:
9903b325-6388-11ea-b735- 01aa75ed71a1.0023.02/DOC_1&format=PDF.
7
Een product dat eerder kapot gaat dan de consument redelijkerwijs mag verwachten en geen
gevolg is van slijtage of verkeerd gebruik.
8
Art 2 sub 3 van het voorstel: verkoper in de zin van artikel 2, punt 3, van Richtlijn (EU) 2019/771.
9
Art. 2 sub 4 van het voorstel: een fabrikant in de zin van artikel 2, punt 42, van Verordening
inzake het ecologisch ontwerp voor duurzame producten.
10
Bijvoorbeeld verordening 2019/2023/EU vereist dat fabrikanten van was- en droogmachines
een lijst van specifieke reserveonderdelen beschikbaar stellen voor professionele reparateurs
voor een minimumperiode van tien jaar nadat het laatste model op de markt is verschenen. De
reparatieverplichting is in dat geval van toepassing voor eenzelfde periode van tien jaar.
11
Richtlijn 2009/125/EC. Deze richtlijn wordt op dit moment herzien en vervangen door een
verordening, zie BNC fiche «Mededeling duurzame producten de norm maken en Kaderverordening Ecodesign voor duurzame producten» (Kamerstuk 22 112, nr. 3422).
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

3

groepen, waarvoor reparatievereisten zijn ontwikkeld, op te nemen zodat
daar dan ook een verplichting voor de producent geldt om te repareren.
De producent moet consumenten informeren over zijn verplichting om te
repareren en hoe consumenten hiervan gebruik kunnen maken.12 Er is
geen verplichting om te repareren als het product dusdanig kapot is dat
reparatie technisch onmogelijk is.
Ten tweede stelt het voorstel dat reparateurs op verzoek van de
consument13 een «Europees reparatie-informatieformulier» voorafgaande
aan de eventuele reparatie moeten verstrekken dat de prijs en belangrijkste voorwaarden voor een reparatie vermeldt. Het formulier is alleen
verplicht voor reparateurs die als producent de wettelijke verplichting tot
reparatie hebben zoals hierboven omschreven. Het formulier moet
consumenten helpen om verschillende reparatiediensten met elkaar te
vergelijken op belangrijke aspecten als de prijs, de duur van de reparatie
en de beschikbaarheid van een tijdelijk vervangend product. Reparateurs
mogen onderzoekskosten in rekening brengen14.
Ten derde introduceert het voorstel een verplichting voor lidstaten om een
nationaal platform op te richten om consumenten in contact te brengen
met reparateurs. Via dit platform moeten consumenten op eenvoudige
wijze een reparateur kunnen vinden op basis van verschillende zoekcriteria, zoals het soort product, de locatie van de reparateur en de gehanteerde voorwaarden voor reparatie. Op het platform moeten consumenten
direct om het eerdere genoemde Europese reparatie-informatieformulier
kunnen vragen. Om duurzame consumptie te stimuleren als reparatie
geen optie is, moet het platform ruimte bieden voor aanbieders van
gereviseerde15 producten. Daarnaast moet het platform de mogelijkheid
bieden aan consumenten om in contact te komen met opkopers van
kapotte apparaten die deze na een opknapbeurt verkopen.
Ook wil de Commissie dat er een Europese kwaliteitsnorm wordt
ontwikkeld waar reparatiediensten vrijwillig aan kunnen deelnemen. In het
voorstel is hier geen maatregel voor opgenomen. De Commissie geeft aan
dat deze norm kan worden ontwikkeld door het aanmoedigen van
vrijwillige samenwerking tussen bedrijven en overheden of door een
normalisatieverzoek aan Europese normalisatie-instellingen te richten.
Een dergelijke norm zou dan aspecten kunnen bevatten die van invloed
zijn op de beslissing van consumenten om tot reparatie over te gaan,
zoals de termijn van de reparatie, de beschikbaarheid van tijdelijk
vervangende goederen, een commerciële garantie op de reparatie en de
beschikbaarheid van door de reparateurs aangeboden nevendiensten
zoals verwijdering en vervoer.
b) Impact assessment Commissie
De Commissie beschrijft in haar impact assessment twee problemen. Ten
eerste kiezen consumenten in de wettelijke garantieperiode bij een niet
conform product eerder voor vervanging door een nieuw product dan
12

In het voorstel staat dat producenten consumenten op een gemakkelijk toegankelijke,
duidelijke en begrijpelijke wijze informatie moeten verstrekken informeren over hun reparatieverplichting en over de reparatiediensten, bijvoorbeeld via een online platform.
13
De reparateur mag kosten in rekening brengen voor het verstrekken van het reparatieinformatieformulier aan de consument, art. 4, lid 3 van het voorstel.
14
De reparateur moet de consument van te voren informeren over deze kosten. Het gaat dan om
bijvoorbeeld onderzoekskosten die nodig zijn om vast te kunnen stellen om wat voor defect
het gaat.
15
Producten die na gebruik worden gecontroleerd, zo nodig gerepareerd en opnieuw worden
aangeboden voor hergebruik, wordt ook wel refurbished genoemd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

4

voor reparatie. Ten tweede worden consumenten buiten de wettelijke
garantieperiode geconfronteerd met suboptimale reparatiemogelijkheden16, waardoor zij geneigd zijn een nieuw product te kopen. Vroegtijdige afdanking van producten leidt tot meer afval en onnodige
CO2-emisies door een hogere vraag naar nieuwe – vervangende –
producten.
In aanvulling op de Ecodesign-verordening (die eisen stelt aan de
repareerbaarheid van bepaalde productgroepen) en het voorstel
consument in de groene transitie (dat inzet op betrouwbaardere
duurzaamheidsinformatie op het punt van verkoop), voegt dit voorstel
volgens de effectbeoordeling een derde dimensie toe. Het voorstel
bevordert reparatie tijdens en na afloop van de wettelijke garantieperiode
van een product. Dit moet ertoe leiden dat producten langer in gebruik
worden genomen door consumenten.
De gekozen beleidsopties in dit voorstel moeten in vijftien jaar tijd
18,4 miljoen ton CO2 besparen. Dit is in aanvulling op de CO2 besparing
als gevolg van de Ecodesign-verordening (verwachte CO2-besparing van
471 miljoen ton) en het voorstel consument in de groene transitie
(0,33–0,47 miljoen ton CO2). Daarnaast is de verwachting dat het voorstel
in vijftien jaar tijd 1,8 miljoen ton aan grondstoffen bespaart en 3 miljoen
ton afval voorkomt.
Het impact assessment stelt dat bedrijven over een periode van vijftien
jaar kosten zullen besparen op het moment dat een product binnen de
garantieperiode niet langer vervangen maar gerepareerd wordt. Dit zou
neerkomen op 15,6 miljard euro. Daartegenover staan de kosten voor het
aanpassen van hun bedrijfsmodel en de administratieve lasten, geschat
op respectievelijk 8,1 miljard en 69,8 miljoen euro.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het kabinet heeft als doel om in 2050 een geheel circulaire economie te
hebben gerealiseerd.17 Dit betekent dat producten tegen die tijd circulair
moeten zijn.18 Het Nationaal Programma Circulaire Economie19 wijst erop
dat er bewustwording nodig is bij burgers voor circulair gedrag, zodat zij
een kapot product (laten) repareren in plaats van afdanken. Hiervoor moet
de omgeving zodanig worden ingericht, dat repareren de meest logische,
makkelijke en eerlijke optie is. Voor burgers en bedrijven moet duidelijk
zijn hoe zij zelf hun producten zo goed mogelijk kunnen gebruiken,
onderhouden en repareren of waar zij dat kunnen laten doen. Bovendien
moet dit financieel aantrekkelijker zijn dan de aanschaf van een nieuw
product.20
Consumentenbeleid is vervlochten met de interne markt. Het kabinet
streeft in de EU een zo hoog en zo uniform mogelijk niveau van consumentenbescherming na. Dit is gunstig voor zowel consumenten als
bedrijven die over de grens willen kopen (gelijke bescherming) of
handelen (gelijk speelveld). De interne markt is in algemene zin van groot

16

Bijvoorbeeld hoge kosten en lange reparatietijden.
Kamerstukken 32 852 en 33 043, nr. 33.
18
Met circulair wordt onder meer bedoeld dat materialen zo efficiënt mogelijk worden gebruikt,
dat producten zo lang mogelijk gebruikt worden en aan het einde van de levensduur
gerecycled kunnen worden tot nieuwe producten.
19
Kamerstuk 32 852, nr. 225.
20
Kamerstuk 32 852, nr. 225, p. 45.
17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

5

belang voor de mondiale concurrentiepositie van Nederland en voor een
aantrekkelijk vestigings- en ondernemingsklimaat in Nederland, en draagt
bij aan de welvaart en bestaanszekerheid. Hierbij zet het kabinet zich in
voor het wegnemen van ongerechtvaardigde belemmeringen van het vrij
verkeer. Hierbij heeft het kabinet de volgende prioriteiten: arbeidsmobiliteit, digitalisering, en vergroening.21 Het gaat er steeds om te zorgen
voor zowel het belang van vrij verkeer als voor het waarborgen van de
bescherming van veiligheid, volksgezondheid, milieu, consumenten en
werknemers.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet onderschrijft de doelstellingen van het voorstel. Als consumenten vaker voor reparatie kiezen in plaats van vervanging zorgt dit
ervoor dat apparaten langer worden gebruikt. Dit leidt tot minder afval en
tot minder CO2-uitstoot. Daarnaast bespaart het consumenten kosten als
zij daadwerkelijk de mogelijkheid hebben om producten te (laten)
repareren.
Wel heeft het kabinet een aantal aandachtspunten bij het voorstel.
Het kabinet is het eens met de insteek dat vanuit duurzaamheidsperspectief er tijdens de wettelijke garantieperiode beter gerepareerd kan
worden dan vervangen, maar het voorstel is onvoldoende uitgewerkt met
betrekking tot de rechtspositie van de consument. In het voorstel
ontbreekt waar de consument recht op heeft als reparatie niet de
gewenste oplossing biedt of kan bieden. Ook ontbreken duidelijke eisen
over onder meer hoe snel de reparatie moet plaatsvinden en of tijdelijk
vervangende producten beschikbaar moeten worden gesteld. Dit is van
belang omdat de consument immers als reparatie als enige wordt
geboden, niet meer als alternatief voor vervanging kan kiezen als er
onredelijk lange reparatietermijnen en/of -voorwaarden worden gehanteerd. Ook zal het kabinet er zich tijdens de onderhandelingen over het
voorstel voor inzetten dat als het product na reparatie binnen korte tijd
weer defect raakt, de consument wel het recht krijgt op een nieuw
product.
De Commissie gaat er in haar impact assessment vanuit dat het vooral de
consument is die binnen de garantietermijn voor vervanging kiest in
plaats van reparatie. Het kabinet merkt op dat uit gesprekken met
bedrijven die zich op de Nederlandse markt richten een genuanceerder
beeld naar voren komt. Zo blijkt onder meer dat in veel gevallen verkopers
in het geval van een defect geen keuze bieden aan de consument. Zij gaan
standaard eerst tot reparatie over als het daardoor mogelijk is het defect
te verhelpen. Consumenten gaan hier over het algemeen mee akkoord als
dit onder redelijke voorwaarden gebeurt. Het kabinet vraagt zich daarom
af in welke mate de keuzebeperking van de consument in het geval van
een non-conform product daadwerkelijk in Nederland een positief effect
zal hebben op een vermindering van het aantal goederen dat vervangen
wordt. Het kabinet zal de Commissie nader bevragen naar de onderbouwing van de opgevoerde stellingen over de geschetste resultaten.
Het is over het algemeen het meest duurzaam als producten zo lang
mogelijk mee gaan en geen (vroegtijdige) reparatie nodig hebben. Een
verlenging van de wettelijke garantietermijn kan ervoor zorgen dat
producenten langer moeten instaan voor de kwaliteit van hun producten
en dat er langer reparatie of vervanging tegen eigen kosten moet worden
aangeboden aan consumenten. Een dergelijke maatregel heeft namelijk
21

Kamerstukken 22 112 en 21 501-31, nr. 3437.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

6

alleen het gewenste effect als dit in de gehele EU geldt. Dit geeft
producenten een prikkel om producten van betere kwaliteit aan te bieden.
In de meeste lidstaten bedraagt de wettelijke garantietermijn twee jaar. In
Nederland geldt een open termijn wat betekent dat de duur van de
wettelijke garantieperiode wordt bepaald door wat de consument
redelijkerwijs van het product mag verwachten, onder meer op grond van
de aard van het product en de prijs.22 Het kabinet zal tijdens de onderhandelingen de mogelijkheid verkennen voor een geharmoniseerde
verlenging van de wettelijke garantietermijn.
De verplichting voor producenten om buiten de wettelijke garantie te
repareren ziet het kabinet als een stap in de goede richting om consumenten langer van hun producten gebruik te laten maken.23 Het kan
helpen als consumenten weten waar ze voor een reparatie terecht kunnen
en dat er onderdelen beschikbaar zijn om te kunnen repareren. Het
kabinet vraagt zich wel af in welke mate de voorgestelde maatregelen
daadwerkelijk tot meer reparaties zullen leiden, omdat de volgende
redenen er voor kunnen zorgen dat consumenten alsnog van reparatie af
zullen zien.
De belangrijkste reden is dat het voorstel geen bepaling bevat over de
prijs van de reparatie en de duur ervan. Als de prijs te hoog is en/of de
reparatie te lang duurt, zullen consumenten alsnog geneigd kunnen zijn
van reparatie af te zien. In de Ecodesign-verordening staat dat een
producent tot drie weken heeft om een reserveonderdeel beschikbaar te
hebben.24 Bij te hoge reparatiekosten of te lange reparatieduur zullen
consumenten, zeker bij relatief goedkope producten, alsnog geneigd
kunnen zijn om in plaats van reparatie een nieuw product aan te schaffen.
Het kabinet zal daarom in de onderhandelingen pleiten voor waarborgen
om reparaties voor een redelijke prijs en binnen afdoende tijd te laten
plaatsvinden en dat er, als dat redelijk is, de mogelijkheid bestaat voor de
consument om gebruik te maken van een tijdelijk vervangend apparaat.
De verplichting tot repareren is daarnaast beperkt tot een bepaalde groep
producenten van producten waarvoor repareerbaarheidseisen zijn gesteld
onder de Ecodesign-verordening. Daardoor blijven nog veel producten
buiten het bereik van de maatregelen. Het kabinet vindt het positief dat de
Commissie de lijst van producten die onder de reparatieverplichtingen
vallen in de toekomst kan uitbreiden, zodat productgroepen waarvoor
onder de Ecodesign-verordening reparatievereisten zijn gaan gelden,
kunnen worden opgenomen. Het kabinet wil zich er daarnaast voor
inzetten dat de reparatieverplichting voor een groter aantal producten
gaat gelden. Het kabinet zal als die mogelijkheid er is in toekomstige
EU-onderhandelingen over productwetgeving buiten de kaders van de
Ecodesign-verordening aansporen tot het opnemen van reparatie-eisen,
indien passend.
Het voorstel bevat verder dat lidstaten ervoor moeten zorgen dat
producenten informeren over hun verplichting tot repareren richting
consumenten. Het kabinet zal inzetten op opname van een verplichting
voor de producent om de informatie over de reparatieverplichting in ieder
geval op te nemen in het Digitaal Productpaspoort. Het Digitaal Product-

22

Rijksoverheid, «Welke garanties heb ik op een product?», https://www.rijksoverheid.nl/
onderwerpen/bescherming-van-consumenten/vraag-en-antwoord/welke-garanties-heb-ik-opeen-product.
23
Een consument kan dan ook in het geval hij een product zelf kapot heeft gemaakt, wat buiten
de wettelijke garantie valt, bij de producent terecht voor reparatie.
24
Verordening 2019/2023/EU. De termijn is ook zo gesteld om te voorkomen dat er onnodige
voorraden van reserveonderdelen ontstaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

7

paspoort wordt verplicht voor productgroepen die onder de Ecodesignverordening worden gereguleerd en is daarom een passend en toegankelijk middel voor deze producten.
Het kabinet steunt de verplichting tot oprichting van een nationaal
platform om consumenten informatie te geven over beschikbare
reparateurs. Dit sluit aan bij het nationaal reparateursregister dat in
Nederland al wordt ontwikkeld. Daardoor zal het voor consumenten
makkelijker worden om een bekwame reparateur te vinden.25 Productveiligheid is daarbij volgens het kabinet vanzelfsprekend een uitgangspunt.
Het verstrekken van een reparatie-informatieformulier kan helpen om
informatie over reparatie te standaardiseren. Door meer transparantie
over de prijs en de voorwaarden wordt het voor consumenten eenvoudiger om reparatieaanbiedingen te vergelijken, mits er voldoende
reparateurs beschikbaar zijn. Het kabinet vraagt zich af in welke mate het
formulier echt gaat helpen ter bevordering van reparatie. Het formulier zal
niet in alle gevallen ertoe leiden dat er bij meerdere reparateurs offertes
worden aangevraagd. Zeker in het geval de reparateur in de offerte
onderzoekskosten berekent om het defect te kunnen vaststellen zal dit niet
aantrekkelijk voor consumenten zijn. Het kabinet zet er daarom op in dat
de onderzoekskosten voor rekening van de reparateur zijn als de
consument ervoor kiest het product bij die specifieke reparateur te laten
repareren.
Implicaties voor brede welvaart
De Tweede Kamer verzoekt met de Motie van het lid Van Raan26 om bij
voorstellen voortkomend uit de Green Deal rekening te houden met
welvaart in brede zin. Het kabinet kijkt bij welvaart in brede zin naar vier
aspecten: kwaliteit van leven voor huidige generaties, kapitaalvoorraden
voor latere generaties, grensoverschrijdende effecten en de verdeling van
kosten en baten.
Het kabinet acht de impact op deze vier aspecten als positief. Het voorstel
moet leiden tot kostenbesparing voor consumenten doordat zij langer met
hun producten doen, waardoor er minder afval is en in mindere mate een
beroep wordt gedaan op waardevolle grondstoffen voor productie van
apparaten. Het voorstel draagt bij aan verduurzaming, wat positieve
gevolgen heeft voor de brede samenleving. Paragraaf 5c en 5d gaan
nader in op de baten en kosten voor zowel consumenten als bedrijven.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Er is op dit moment weinig informatie beschikbaar over de positie van de
lidstaten ten aanzien van dit voorstel. Op 7 april 2022 organiseerde de
Commissie een workshop over Europese maatregelen om reparatie te
bevorderen voor vertegenwoordigers van lidstaten. Het merendeel van de
aanwezige lidstaten had echter geen standpunt ten aanzien van dergelijke
maatregelen en daardoor kon men in veel gevallen niet op de gepresenteerde beleidsopties ingaan. Het impact assessment van de Commissie
bevat een korte samenvatting van de uitkomsten van deze workshop,
maar het is niet mogelijk om hier conclusies aan te verbinden. Ook uit de
reacties op de publieke consultatie (begin 2022) wordt het niet duidelijk

25

https://www.technieknederland.nl/nieuwsberichten/nog-dit-jaar-een-nationaalreparateursregister.
26
Kamerstuk 35 377, nr. 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

8

welke standpunten nationale autoriteiten innemen ten aanzien van
verschillende beleidsopties.27
Het Europees Parlement (EP) is al meer dan tien jaar voorstander van een
verbetering van het recht van de consument op reparatie en heeft in
verschillende resoluties28 het belang onderstreept om reparaties
systematisch, kostenefficiënt en aantrekkelijk te maken. Het EP ziet meer
mogelijkheden voor reparatie als een belangrijke stap in de verwezenlijking van de plannen voor de circulaire economie in het kader van de
Europese Green Deal.29 Het Comité Interne Markt en Consumentenbescherming (IMCO) is aangewezen voor de behandeling van dit voorstel.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het oordeel van het kabinet over de bevoegdheid is positief. Het voorstel
is gebaseerd op artikel 114 VWEU. De EU is op grond van dit artikel
bevoegd om maatregelen vast te stellen betreffende de aanpassing van
de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die
betrekking hebben op de instelling en de werking van de interne markt.
Het voorstel wijzigt Verordening (EU) 2017/2394 en Richtlijnen (EU)
2019/771 en (EU) 2020/1828 die ook artikel 114 VWEU als rechtsgrondslag
hebben. Op het terrein van de interne markt is sprake van een gedeelde
bevoegdheid tussen de EU en de lidstaten (art. 4 lid 2, sub a, VWEU).
b) Subsidiariteit
Het oordeel van het kabinet ten aanzien van de subsidiariteit is positief.
Het voorstel heeft tot doel reparatie makkelijker te maken voor consumenten, wat moet leiden tot minder afval en de besparing van grondstoffen. De twee beschikbare remedies in het geval van non-conformiteit
van een product zijn op basis van Europese wetgeving volledig geharmoniseerd (richtlijn verkoop van goederen (2019/771/EU)).30 Het is alleen
mogelijk om binnen het Europees wettelijk kader reparatie te verkiezen
boven vervanging. Als Europese maatregelen uitblijven, is het
waarschijnlijk dat steeds meer lidstaten nationale maatregelen zullen
nemen om reparatie te bevorderen.31 De inhoud van die maatregelen kan
uiteenlopen, en kan daardoor voor onduidelijkheid en hoge administratieve lasten zorgen voor producenten die in meerdere lidstaten actief zijn.
Dit is ondermijnend voor het gelijke speelveld op de interne markt. Voor
zover het om wijzigingen van Verordening (EU) 2017/2394 en Richtlijnen
(EU) 2019/771 en (EU) 2020/1828 gaat, kunnen deze slechts op EU-niveau.
Om die redenen is optreden op het niveau van de EU gerechtvaardigd.

27

Sustainable consumption of goods- promoting repair and reuse, https://ec.europa.eu/in
fo/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13150-Sustainable-consumption-of-goodspromoting-repair-and-reuse/public-consultation_en, januari – april 2022.
28
European Parliament, Resolution of 10 February 2021 on the New Circular Economy Action
Plan, https://www.europarl.europa.eu/ /doceo/document/TA-9-2021-0040_EN.html en European
Parliament, Resolution of 25 November 2020 Towards a more sustainable single market for
business and consumers, https://www.europarl.europa.eu/ doceo/document/TA-9-20200318_EN.html en European Parliament, Resolution of 7 April 2022 on the right to repair,
https://www.europarl.europa.eu/ doceo/document/TA-9-2022-0126_EN.html.
29
European Parliament, Resolution of 15 January 2020 on the European Green Deal,
https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2020-0005_EN.html.
30
Effectiviteitsbeoordeling Commissie, p. 23.
31
Ibidem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

9

c) Proportionaliteit
Het oordeel van het kabinet over de proportionaliteit van het voorstel is
positief. De richtlijn heeft tot doel reparatie makkelijker te maken voor
consumenten, wat moet leiden tot minder afval en de besparing van
grondstoffen. Vaak is het op dit moment onduidelijk voor consumenten
waar zij na afloop van hun wettelijke garantieperiode hun product kunnen
laten repareren en onder welke voorwaarden. Dat dit voorstel producenten verplicht om reparatie in die periode (tegen betaling) aan te bieden
en de consument over die taak te informeren, is een geschikte maatregel
om de doelstelling te bereiken. Dit kan ertoe bijdragen dat consumenten
die langer met hun product willen doen, dat ook kunnen. Het voorgestelde
optreden gaat daarnaast niet verder dan noodzakelijk omdat de voorgestelde maatregelen aansluiten op de te behalen Europese duurzaamheidsambities.32
5. Financiële consequenties, gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Consequenties EU-begroting
Het voorstel heeft geen gevolgen voor de EU-begroting. Het kabinet is van
mening dat eventuele benodigde EU-middelen gevonden dienen te
worden binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van de
EU-begroting 2021–2027 en dat deze moeten passen bij een prudente
ontwikkeling van de jaarbegroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
medeoverheden
De financiële consequenties van de voorgestelde maatregelen met
betrekking tot de wettelijke garantie zullen volgens de Commissie niet
noemenswaardig zijn omdat toezichthouders al vertrouwd zijn met de
betreffende bepalingen. De handhavingskosten voor de maatregelen na
de wettelijke garantieperiode, zoals toezicht op de verplichting van
producenten om te repareren en daarover te informeren, acht de
Commissie bescheiden. De uitvoeringskosten voor het oprichten en
onderhouden van het platform waar consumenten reparateurs kunnen
vinden en de daarbij behorende informatiecampagnes worden indicatief
ingeschat op 8,6 miljoen euro opstartkosten en 23,4 miljoen euro
structurele kosten voor een periode van 15 jaar. Deze budgettaire
gevolgen zullen worden ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement, conform de begrotingsregels.
c) Financiële consequenties en gevolgen voor regeldruk voor bedrijfsleven
en burger
De verplichtingen uit het voorstel leiden volgens de Commissie tot
regeldrukkosten voor een drietal groepen bedrijven: (1) producenten in de
EU, (2) handelaren in de EU (inclusief importeurs, detail- en groothandelsverkopers) en (3) EU-reparateurs (inclusief alle aanbieders van reparatiediensten: onafhankelijke reparateurs, evenals producenten en verkopers
die reparatiediensten aanbieden).

32

Mededeling van de Commissie, «Een nieuw actieplan voor een circulaire economie – voor een
schoner en Concurrerender Europa», https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:
9903b325-6388-11ea-b735- 01aa75ed71a1.0023.02/DOC_1&format=PDF.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

10

De Commissie maakt in haar berekeningen van de regeldrukkosten geen
nadere uitsplitsing van de regeldrukkosten per lidstaat. Ook zijn geen
indicaties van bedragen per bedrijf genoemd. Er zijn alleen totale
regeldrukkosten voor bedrijven in de gehele EU opgenomen. Dat maakt
dat het zeer lastig is in te schatten hoe hoog de regeldrukkosten voor het
Nederlandse bedrijfsleven precies zullen uitkomen. De genoemde
structurele kosten zijn door de Commissie berekend over een periode van
15 jaar en gelden voor de gehele EU. Voor Nederland specifiek heeft de
Commissie geen schattingen gemaakt.
Voor de drie genoemde doelgroepen bedragen de eenmalige kosten
volgens de Commissie in totaal 800 miljoen euro aan eenmalige kosten.
Dit bestaat uit 140,3 miljoen euro aan eenmalige kosten voor producenten, 184,6 miljoen euro voor handelaren en 475,4 miljoen euro voor
reparateurs.
De structurele kosten voor de drie doelgroepen tellen volgens de
Commissie op tot een bedrag van 7,4 miljard euro over een periode van
15 jaar. Dit bestaat uit 900,4 mln euro voor producenten, 599,9 mln euro
voor handelaren en 5,89 miljard euro voor reparateurs.
Het voorstel heeft volgens de Commissie positieve gevolgen voor
consumenten omdat de voorgestelde maatregelen tot besparingen
kunnen leiden. Door de verplichting van producenten om te repareren
kunnen consumenten langer met hun aangeschafte producten doen en
vermijden zij de noodzaak om nieuwe producten te kopen. Hierdoor zal
naar verwachting van de Commissie de welvaart van consumenten
toenemen.
De Commissie verwacht dat de beperking van de keuze van de consument
tussen reparatie en vervanging leidt tot een kostenbesparing en daarmee
winst voor producenten en verkopers. Voor het mkb kunnen de aanpassingskosten mogelijk in verhouding hoger zijn. De maatregelen om
reparatie buiten de wettelijke garantie te bevorderen kan leiden tot
vermindering van de verkoop van nieuwe producten. Dit kan een negatief
gevolg hebben voor producenten en verkopers. De Commissie verwacht
dat een deel van deze verliezen van producenten gecompenseerd worden
door inkomsten uit de door hen aangeboden reparatiediensten. De
Commissie ziet een positief effect voor de reparatiesector als geheel, als
gevolg van een toenemende vraag naar reparatiediensten. Voor onafhankelijke reparateurs kan de reparatieverplichting van producenten nadelige
gevolgen hebben, omdat deze werkzaamheden dan vaker bij de producent
terecht komen.
De informatieverplichtingen kunnen mkb-bedrijven meer treffen dan grote
ondernemingen. De SME-test die de Commissie heeft uitgevoerd geeft
aanleiding tot kritische vragen over in welke mate Nederlandse
mkb-bedrijven door het voorstel geraakt worden. Mede omdat uit de
effectiviteitsbeoordeling van de Commissie niet duidelijk wordt hoe groot
de impact zal zijn op het Nederlandse (mkb)-bedrijfsleven, zal het kabinet
een mkb-toets uitvoeren.
d) Gevolgen voor concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
In het impact assessment stelt de Commissie dat een verminderde vraag
naar nieuwe producten een negatief effect heeft op de productie in derde
landen. Ondanks de omzetdaling als gevolg van de gederfde omzet van
producenten in derde landen zal het mondiale welzijnseffect op langere
termijn waarschijnlijk positief zijn, aangezien producenten uit derde
landen een stimulans zouden kunnen krijgen om over te schakelen op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

11

duurzamere goederen, wat bijdraagt tot een duurzamer gebruik van
hulpbronnen en duurzamere bedrijfsmodellen.
Op geopolitiek niveau zal dit voorstel naar verwachting een positieve
bijdrage leveren aan de klimaatopgave. De Commissie gaat uit van een
CO2-besparing van 18,4 miljoen ton CO2 over een periode van 15 jaar.33
Het voorstel draagt daarmee bij aan de transitie naar een circulaire
economie en helpt hierdoor de EU om op mondiaal niveau een voortrekkersrol op zich te nemen op het gebied van duurzaamheid. Dit draagt ook
bij aan de concurrentiekracht van de EU.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De voorgestelde richtlijn moet geïmplementeerd worden in nationale
regelgeving. Dat betekent dat voor zover het artikel 12 van het voorstel
betreft Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek moet worden gewijzigd omdat
richtlijn 2019/771/EU daarin geïmplementeerd is. Voor de rest van de
richtlijn geldt dat nog moet worden bezien waar de implementatie ervan
precies zal plaatsvinden.
De Commissie stelt in het voorstel dat de lidstaten regels vaststellen voor
de sancties die van toepassing zijn op inbreuken op de vereisten voor de
verplichting tot repareren, het informeren hierover en het Europese
reparatie-informatieformulier zoals genoemd in het voorstel. De sancties
moeten doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend zijn.
De lex silencio positivo is niet van toepassing aangezien het voorstel niet
voorziet in de verlening van vergunningen.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
Het voorstel bevat één grondslag voor de vaststelling van gedelegeerde
handelingen. Artikel 5, lid 4, stelt de Commissie in staat om middels
gedelegeerde handelingen Annex II van het voorstel te wijzigen. Annex II
bevat een lijst van de EU-wetgeving waarin eisen worden gesteld aan de
repareerbaarheid van producten. Voor deze productgroepen geldt de
reparatieverplichting waarop het voorstel betrekking heeft.
Delegatie van deze bevoegdheid aan de Commissie is mogelijk omdat in
de gedelegeerde handelingen geen essentiële onderdelen worden
geregeld. De keuze voor delegatie ligt voor de hand, omdat het gaat om
de bevoegdheid voor het wijzigen van de bijlage bij de richtlijn met
verwijzingen naar eventuele toekomstige wetgeving waarin repareerbaarheidsvereisten zijn vastgesteld. Toekenning van deze bevoegdheden acht
het kabinet wenselijk vanwege de behoefte aan flexibiliteit met betrekking
tot de eisen van repareerbaarheid. Het kabinet acht deze bevoegdheid
verder voldoende afgebakend.

33

Effectiviteitsbeoordeling Commissie, p. 100.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

12

c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De voorgestelde implementatiedatum is 24 maanden na de inwerkingtreding van het voorstel. Het kabinet acht dit een haalbare implementatietermijn.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
In het voorstel staat dat de Commissie uiterlijk vijf jaar na de vaststelling
een verslag indient over de toepassing van de richtlijn. Het kabinet acht
deze evaluatietermijn haalbaar en acht evaluatie zeer wenselijk om de
effecten van de maatregelen te kunnen beoordelen.
e) Constitutionele toets
N.v.t.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
Na de Europese onderhandelingen over het voorstel volgt een implementatiewetsvoorstel. De toegewezen toezichthouder voert daarvoor een
Uitvoerings- en Handhaafbaarheidstoets (UHT) uit waarin zij onder meer
in gaat op de beschikbare capaciteit in relatie tot de handhaving van het
voorstel.
De toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM) is belast met het
toezicht op de naleving van de wettelijke bepalingen bedoeld in richtlijn
2019/771/EU. Het toezicht op de bepaling dat de verkoper moet repareren
als dit goedkoper is of net zo veel kost als vervanging kan lastig zijn
aangezien dit moeilijk controleerbaar is en het de vraag is of transparantie
op dit punt voldoende handvatten kan bieden. Daarbij bevat de bepaling
ook een open norm, die eist dat reparatie zonder ernstige overlast moet
plaatsvinden, zonder dat concreet vaststaat wat daar onder kan worden
verstaan. Dit kan eventuele handhaving bemoeilijken.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Er worden geen specifieke implicaties voor ontwikkelingslanden voorzien
ten opzichte van de verwachte effecten voor derde landen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3672

13