Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 936

Luchtvaartbeleid

Nr. 1056

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 april 2023
Hierbij ontvangt de Kamer het eindrapport van de «Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen 2022» en de publieksrapportage
«AEOLUS luchtvaartreferentieprognose 2022».
Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen 2022
Deze benchmark wordt jaarlijks in opdracht van het Ministerie van IenW
uitgevoerd. Het rapport geeft een indicatie van het niveau van de kosten
voor luchtvaartmaatschappijen op Schiphol en de belangrijkste concurrerende luchthavens. Deze kosten bestaan uit luchthavengelden, Air Traffic
Control (ATC)-heffingen en overheidsheffingen. In deze benchmark wordt
berekend wat op de verschillende luchthavens voor een identiek pakket
vluchten, dat representatief is voor Schiphol, aan deze kosten betaald zou
moeten worden.
Uit de benchmark blijkt dat het prijsniveau van Schiphol in 2022 voor de
luchtvaartmaatschappijen met bijna 10% is gestegen. Dit komt met name
door een stijging van de passagiersgelden. Van de twaalf andere
luchthavens in de benchmark hebben zeven luchthavens een hoger
prijspeil dan Schiphol. Dit zijn Londen Heathrow, Frankfurt, Londen
Gatwick, München, Zürich, Düsseldorf en Paris Charles de Gaulle. Het
verschil in prijsniveau met Paris Charles de Gaulle is beperkt. Vijf
luchthavens hebben een lager prijspeil dan Schiphol. Dit zijn Madrid,
Brussel, Istanbul, Kopenhagen en Dubai. Ondanks de stijging van het
prijsniveau blijft de positie van Schiphol in de rangorde ten opzichte van
2021 ongewijzigd.
In deze benchmark is de verhoging van de Nederlandse vliegbelasting
nog niet meegenomen. Omdat deze verhoging per 1 januari 2023 is
ingegaan, zal deze pas in de benchmark met betrekking tot 2023
meetellen.

kst-31936-1056
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 936, nr. 1056

1

Voor meer resultaten van de benchmark en nadere uitleg daarover wordt
u verwezen naar het rapport en de samenvatting daarin.
AEOLUS luchtvaartreferentieprognose 2022
Om effecten van voorgenomen en geagendeerde beleidsmaatregelen
door te rekenen zijn luchtvaartprognoses nodig die als referentie voor
studies kunnen dienen. Met het luchtvaartprognosemodel AEOLUS, dat
eigendom is van het Ministerie van IenW, kan het aantal vliegtuigbewegingen, passagiers en tonnen vracht tot 2050 ingeschat worden. Deze
prognoses kunnen vervolgens door onderzoeksbureaus als basis worden
gebruikt voor verschillende onderzoeken en studies.
Deze rapportage bevat een nieuwe referentieprognose voor de ontwikkeling van de luchtvaart in Nederland. Voor twee toekomstscenario’s
(Hoog en Laag) is berekend hoeveel passagiers, vracht en vliegtuigbewegingen er naar verwachting op basis van het huidige beleid in 2030 en
2050 worden afgehandeld op Schiphol en de regionale luchthavens waar
groot commercieel verkeer wordt afgehandeld. Ook is een inschatting
gegeven van de te verwachten CO2-emissies.
Elk jaar, op de peildatum 1 november, wordt gecontroleerd of de
beleidsuitgangspunten in het model nog actueel zijn. De verhoging van de
vliegbelasting per 1 januari 2023 was de aanleiding om de referentieprognose opnieuw op te stellen1. Het Hoofdlijnenbesluit Schiphol van juni
20222 was op dat moment een openbaar concreet beleidsvoornemen en is
daarom conform de gehanteerde definities niet meegenomen als
vastgesteld beleid, maar is gekwalificeerd als voorgenomen beleid.
Voor meer informatie over deze referentieprognose en de uitgangspunten
ten aanzien van het opstellen en de publicatie van de AEOLUSreferentieprognoses wordt u verwezen naar het rapport in de bijlage en
naar de brief3 van 8 juli 2022 waarin de vorige referentieprognose is
aangeboden. Komende periode wordt doorgewerkt aan een verdere
optimalisatie en verbetering van het model. De technische achtergrondrapportages en adviezen die in dat kader zijn opgesteld zijn gepubliceerd
op het Rijkswaterstaat Publicatieplatform: Homepage – Rijkswaterstaat
Publicatie Platform (rws.nl).
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

1

Peildatum voor de jaarlijkse controle is 1 november. De verhoging van de vliegbelasting was
toen weliswaar nog niet in werking getreden maar was wel vastgelegd in het belastingplan
2023.
2
Kamerstuk 29 665, nr. 432.
3
Kamerstuk 31 936, nr. 985.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 936, nr. 1056

2