Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

25 657

Persoonsgebonden Budgetten

Nr. 333

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 5 november 2020
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van 17 juli 2020 inzake doorontwikkeling en invoering PGB2.0 (Kamerstuk 25 657, nr. 330).
De vragen en opmerkingen zijn op 25 september 2020 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 3 november
2020 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
Adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

kst-25657-333
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister

2
8

I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brief van de Minister. Zij hebben hierbij nog enkele vragen.
Algemeen
De leden van de VVD-fractie zijn erg verheugd over het concept van
PGB2.0 en zijn van mening dat de doorontwikkeling en implementatie van
het systeem secuur moet gebeuren. Het pgb geeft cliënten de vrijheid om
hun eigen zorgomgeving samen te stellen en het geeft hen de regie om
hun eigen leven in te richten. Toch maken deze leden zich ook zorgen over
de vele vertragingen binnen het traject en wat de Minister had kunnen
doen om de vertragingen te voorkomen. Genoemde leden willen de
Minister vragen om voor de verkiezingen alles op alles te zetten om
verdere vertragingen te voorkomen.
Stand van zaken doorontwikkeling PGB2.0
Op pagina 1 geeft de Minister aan dat een deel van de technische
aanpassingen inmiddels is gerealiseerd. De leden van de VVD-fractie
zouden willen weten welke concrete aanpassingen dat zijn en welke
aanpassingen tot aan het huidige overleg nog meer zijn gerealiseerd.
De Minister spreekt van een vereenvoudiging en standaardisatie met
betrekking tot de functionele eisen en wensen van alle ketenpartners. De
leden van de VVD-fractie willen graag weten welke concrete functionele
eisen en wensen de Programmaraad PGB2.0 sinds 2017 aan de lijst van
eisen heeft toegevoegd en welke eisen er daarna ook weer zijn afgehaald
en waarom. Welke van de nog te ontwikkelen functionaliteiten zijn direct
van meerwaarde voor het PGB «gebruik»?
De leden van de VVD-fractie zouden ook graag willen weten hoe de
(nieuwe) roadmap er nu uitziet.
Aansluitstrategie en aanpak invoering
De gemeente Westland is de enige aangesloten gemeente. De leden van
de VVD-fractie zouden willen weten waarom de gemeenten RijssenHolten, Smallingerland en Het Hogeland niet live zijn gegaan. Wat was de
oorspronkelijke planning? Graag ontvangen deze leden een concreet
antwoord. Wanneer gaan deze gemeenten wel live?
Op pagina 3 spreekt de Minister van «cruciale functionaliteiten» als een
van de redenen waarom andere gemeenten nog niet zijn aangesloten. De
leden van de VVD-fractie zouden willen weten welke concrete functionaliteiten dat zijn en hoelang er al gewerkt wordt om die functionaliteiten te
realiseren en waarom die functionaliteiten nog niet zijn gerealiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

2

Genoemde leden zouden ook graag willen weten wat voor concrete
stappen er tot nu toe, sinds het notaoverleg op 15 juni 2020, zijn gemaakt
om zo veel mogelijk work arounds weg te werken en het portaal bruikbaar
te maken voor gemeenten.1
Aangezien de gemeente Westland de enige gemeente is die is aangesloten op het PGB2.0-systeem, vragen de leden van de VVD-fractie of de
ervaring die daarmee is opgedaan niet te weinig is om concrete stappen
te zetten in de implementatie van het PGB2.0-systeem.
Planning invoering PGB2.0
Kan de Minister verzekeren dat de proeftuin voor gemeenten geen
verdere vertraging meer zal oplopen? Zo niet, waar verwacht de Minister
dan vertraging en als die vertraging optreedt, wat voor effect heeft dat
dan op de rest van de planning van de invoering van het PGB2.0-systeem,
zo vragen de leden van de VVD-fractie.
Op pagina 5 geeft de Minister aan dat vanaf september 2020 er
vierhonderd budgethouders worden aangesloten. In het notaoverleg van
15 juni gaf de Minister aan dat het voor de zomer zou gebeuren. Zijn dit
dezelfde budgethouders? De Minister gaf aan dat om diverse redenen
deze 400 budgethouders nog gebruikmaakten van PGB1.0. De leden van
de VVD-fractie zouden willen weten wat voor concrete redenen dat waren
en wat het Ministerie van VWS had kunnen doen om die diverse redenen
te verhelpen en het proces te versnellen.
Daarnaast zouden deze leden ook willen weten in welk deel van 2021 de
impactanalyse precies wordt verwacht.
Tot slot
De leden van de VVD-fractie zouden graag willen weten wat de ervaringen
zijn achter de waardering van een 7.8 van verstrekkers en budgethouders
die al gestart zijn met werken met het PGB2.0-systeem. Merken zij verschil
met het PGB1.0 systeem? Zo ja, welke concrete verschillen? Deze leden
willen ook graag weten of de ervaringen (en eventueel het cijfer)
uitgesplitst kan worden voor budgethouders en verstrekkers. Welke
negatieve punten aan het PGB2.0-systeem noemen de budgethouders en
verstrekkers?
Wanneer in het najaar van 2020 kunnen de leden van de VVD-fractie de
voortgangsrapportage verwachten?
De leden van de VVD-fractie zouden ook willen weten wat nu precies het
budget is voor de verdere invoering van het PGB2.0. Is dat door de
vertragingen een groter budget geworden?
Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie merken op dat zij de ontwikkeling van het
PGB2.0-systeem wel erg traag vinden verlopen. Deze leden herinneren
zich nog een presentatie van de pilot enkele jaren geleden in de Kamer.
Het lijkt erop dat er sinds die tijd niet heel veel doorontwikkeld of
ingevoerd is, ook het uiterste go-live-moment staat pas gepland voor over
twee jaar. Ondertussen is het terugdringen van administratieve lasten in
de zorg wel één van de speerpunten van deze Minister. Waarom duurt dit
zo lang?
1

Kamerstukken 34 104 en 31 765, nr. 298

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

3

Gemeenten zijn de afgelopen jaren meermaals gestart met de voorbereiding van de invoering van het PGB2.0-portaal. Tot op heden is enkel de
gemeente Westland aangesloten. Invoering werd uitgesteld omdat de
functionaliteit onvoldoende aansloot bij de gemeentelijke uitvoeringspraktijk. Klopt het dat het systeem ook nu nog vooral gericht is op cliënten
van zorgkantoren en ontbreken essentiële functionaliteiten om de uitrol
van PGB2.0 mogelijk te maken voor gemeenten? Kan de Minister
toezeggen dat het PGB2.0-portaal binnen de huidige tijdsplanning ook
bruikbaar wordt voor gemeenten en zonder verder uitstel kan worden
geïmplementeerd?
De G4-gemeenten hebben in 2019 aangegeven minstens negen maanden
tot een jaar nodig te hebben om de daadwerkelijke implementatie en het
go-live moment voor te bereiden. Het uiterste go-live moment voor
gemeenten wordt gesteld op Q4 2022. Dit betekent dat de gemeente
Rotterdam op zijn laatst in Q4 2021 zal moeten starten met de voorbereidingen op de implementatie. De voorbereiding kan echter alleen starten
als het systeem voldoende is uitontwikkeld en vrijwel geen «work
arounds» meer nodig zijn. Voor een gemeente als Rotterdam met circa
5.000 budgethouders is dit namelijk niet werkbaar en een belangrijke
voorwaarde om überhaupt tot het nieuwe systeem toe te treden. Kan de
Minister toezeggen dat het systeem inmiddels voldoende is uitontwikkeld
(en er dus vrijwel geen work arounds meer nodig zijn) waardoor implementatie ook voor grote steden met duizenden budgethouders verantwoord is?
Ambtenaren van een aantal gemeenten (waaronder Rotterdam) leveren al
sinds 2017 een aanzienlijke bijdrage aan het verder uitdenken en
vormgeven van het PGB2.0-portaal. Hoe zorgt de Minister ervoor dat de
input die gemeenten hebben gegeven in 2017, 2018 en 2019 ter verbetering van het systeem, niet verloren is gegaan? Oftewel, hoe wordt
voorkomen dat men in 2020 niet dezelfde exercitie gaat uitvoeren zoals in
de jaren ervoor al is gedaan? Kan de Minister toezeggen dat de bijdrage
die gemeenten in de afgelopen jaren hebben geleverd aan de ontwikkeling van het PGB2.0-systeem niet verloren gaat?
Zorgkantoren hebben de arbeidsrechtelijke toets (toets op recht) overgenomen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Een aantal gemeenten zou
dit ook willen kunnen doen omdat daarmee het aantal schakels voor de
cliënten afneemt. Een besluit hierover is echter nog niet genomen. Wat
vindt de Minister van het voorstel om de arbeidsrechtelijke toets ook bij
gemeenten te beleggen en welke voordelen ziet de Minister in het
beleggen van de toets bij gemeenten?
De invoering van PGB2.0 heeft een aanzienlijke impact op – en vraagt een
forse inspanning van – gemeenten. Over de implementatiekosten zijn
echter tot nu toe geen afspraken gemaakt. Heeft de Minister het
voornemen om een implementatiebudget beschikbaar te stellen aan
gemeenten?
De leden van de PVV-fractie willen graag weten hoeveel pgb-houders er
zijn. Bij het opstellen van de huidige roadmap wordt prioriteit gegeven
aan de ontwikkeling van functionaliteiten die nodig zijn om deze work
arounds op te lossen om zo grotere aantallen budgethouders en zorgverleners aan te kunnen sluiten op het PGB2.0-systeem. Om welke aantallen
budgethouders en zorgverleners gaat het? Voorafgaand aan de
aansluiting van grotere aantallen verstrekkers sluiten voorlopers aan. Wie
of wat zijn de voorlopers en hoeveel voorlopers zijn er op dit moment
eigenlijk, zo willen de leden van de PVV-fractie weten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

4

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
Naar aanleiding van de brief van de Minister over de invoering en
doorontwikkeling van het PGB2.0-systeem willen de leden van de
CDA-fractie graag enkele verduidelijkende vragen stellen. De Minister
heeft in eerdere brieven over het PGB2.0 de regie meer naar het Ministerie
van VWS toe getrokken. Hoe ziet de Minister de rol als regisserend
ministerie voor het komende jaar?
Uit de roadmap blijkt dat zorgkantoren eerder aan het PGB2.0-systeem
kunnen deelnemen dan gemeenten. Kan de Minister toelichten waarom
zorgkantoren hier eerder klaar voor zijn? Volgens de gemeenten
ontbreken er functionaliteiten om de uitrol van PGB2.0 mogelijk te maken
voor gemeenten. Kan de Minister binnen de huidige tijdsplanning
toezeggen dat het PGB2.0-portaal daadwerkelijk bruikbaar wordt voor
gemeenten? Waar hangt dit precies vanaf?
Het programma van eisen voor PGB2.0 is in 2017 vastgesteld en vormt
nog steeds het uitgangspunt voor de doorontwikkeling van het systeem.
De Programmaraad PGB2.0 hanteert in het verlengde daarvan een
procedure voor het afhandelen van eventuele verzoeken tot aanpassing.
Kan de Minister globaal uiteenzetten aan welke aanpassingen moet
worden gedacht? Blijft het uitgangspunt van een gebruiksvriendelijk
portaal voor budgethouders de basishouding van alle deelnemende
partijen?
De Minister stelt dat vanaf september 2020 als eerste 400 budgethouders
van de drie reeds aangesloten zorgkantoren aansluiten. Onderhavige
inbreng is op 23 september 2020. Kan de Minister aangeven of dit gelukt
is, hoe de eerste ervaringen zijn, waar men tegen aanloopt?
Hoeveel gemeenten doen mee aan de eerdergenoemde leer- en voorbereidingsomgeving en het uitvoeren van de jaarafsluiting 2020?
Gemeenten stellen dat de voorbereiding alleen kan starten als het
systeem voldoende is uitontwikkeld en vrijwel geen «work arounds» meer
nodig zijn. Voor grotere gemeenten zoals Rotterdam (ongeveer 5.000
budgethouders) is dit een belangrijke voorwaarde om tot het nieuwe
systeem toe te treden. Kan de Minister aangeven wanneer het systeem
voldoende is uitontwikkeld waardoor implementatie ook voor grote
steden met een grote groep budgethouders verantwoord is?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister over doorontwikkeling en invoering van het
PGB2.0-systeem, maar maken zich zorgen over de voortgang. Daarom
hebben deze leden nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie zijn benieuwd naar de waardering van PGB2.0
door de gebruikers zelf. Zijn de ervaringen nog steeds positief en zijn er
recente onderzoeken naar gedaan? Kan de Minister dat nader uiteenzetten
en daarbij expliciet aandacht besteden aan de administratieve lasten?
De leden van de D66-fractie hebben zorgen ten aanzien van de governance van het PGB2.0. Kan de Minister ingaan in hoeverre dit op de lange
termijn is geregeld? Klopt het dat ICTU slechts tijdelijk de ondersteuning
levert? Zo ja, is er al zicht op een oplossing voor de definitieve beheersorganisatie in de periode daarna? Is de Minister bereid om advies hiervoor
te vragen aan het Bureau ICT-toetsing (BIT)? Zo ja, wanneer? Zo nee,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

5

waarom niet? Door deze ontwikkelingen hebben genoemde leden zorgen
ten aanzien van de planning. Kan de Minister reflecteren op het feit dat
PGB2.0 dus niet tijdens deze kabinetsperiode volwaardig in gebruik kan
worden genomen? Kan de Minister in het antwoord daarop ingaan op zijn
eerdere uitspraak in het algemeen overleg van 4 april 2019 dat PGB2.0 zou
gaan vliegen voor 1 januari 2021?2 Wat is de huidige verwachting?
De leden van de D66-fractie lezen dat de Minister nauw samenwerkt met
de VNG bij de uitrol van PGB2.0. Op de website van de VNG lezen
genoemde leden dat de overstap naar PGB2.0 onder andere nodig is om
fouten en fraude te voorkomen, en goedkopere uitvoering van het
pgb-trekkingsrecht te bewerkstelligen.3 Deze leden vragen of de Minister
een berekening kan geven, dan wel een schatting kan maken, van de
kosten die de overheid bespaart dankzij de invoering van het nieuwe
systeem. Tevens vragen deze leden hoeveel de vertraging in het uitroltraject en de gehele ontwikkelkosten hebben gekost. Zijn deze kosten in
proportie met de besparingen die ze opleveren? En in hoeverre slaagt het
nieuwe systeem erin om effectiever fraude te kunnen opsporen, zonder
dat dit ten koste gaat van administratieve lasten voor budgethouders?
In het notaoverleg van 15 juni 2020 hebben de leden van de D66-fractie de
Minister horen zeggen dat hij «back to basic» wilde gaan en hij zou
stoppen met het verwerken van nieuwe wensen voor PGB2.0.4 Tevens
lezen deze leden dat nu helder is welke technische aanpassingen en
functionaliteiten gerealiseerd moeten worden. Genoemde leden lezen
echter ook dat de Programmaraad PGB2.0 een strikte procedure voor het
afhandelen van eventuele verzoeken tot aanpassing hanteert. Wil de
Minister hiermee zeggen dat het nog altijd mogelijk is om wensen door te
geven en dat aanpassingen nog steeds mogelijk zijn? Of wordt er nu
alleen nog gekeken naar wat echt noodzakelijk is? Indien wensenlijstjes
doorgeven nog steeds mogelijk is, kan de Minister dan aangeven of dat
overeenkomt met de doelstelling om PGB2.0 zorgvuldig, op tijd, en
binnen de budgettaire perken uit te rollen?
De leden van de D66-fractie onderschrijven dat het werken in een keten
vergt dat de voorbereidende activiteiten van alle ketenpartners ten
aanzien van inhoud, proces en moment van uitvoering volledig op elkaar
zijn afgestemd. Is er op dit moment al een goede ketenarchitectuur voor
PGB2.0? Zo ja, op basis waarvan beargumenteert de Minister die stelling?
Zo nee, wat gaat de Minister doen om dat zo spoedig mogelijk voor elkaar
te krijgen?
De leden van de D66-fractie lezen dat de Minister in de brief verwijst naar
het najaar van 2019, waarin hij de Kamer heeft geïnformeerd over de
voortgang van de uitrol van PGB2.0. Verder lezen de leden dat VWS in de
afgelopen periode samen met ketenpartijen alle nog te ontwikkelen
functionaliteiten en benodigde technische aanpassingen in kaart heeft
gebracht. Daarnaast merken deze leden op dat de brief waar dit schriftelijk
overleg op reageert dateert van 17 juli. Kan de Minister een tijdlijn geven
waaruit helder wordt wanneer wat precies gebeurd is? En kan de Minister
aangeven hoe het komt dat er tussen het najaar van 2019 en de brief van
17 juli zoveel tijd zit?
De leden van de D66-fractie lezen dat het ontbreken van gegevens bij
budgethouders en zorgverleners tot gevolg heeft dat een budgethouder
niet kan worden overgezet naar PGB2.0. Worden deze twee groepen
2

Kamerstuk 25 657, nr. 318
https://www.vngrealisatie.nl/producten/ontwikkeling-en-implementatie-pgb20
4
Kamerstukken 34 104 en 31 765, nr. 298
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

6

hierover tijdig en juist geïnformeerd, met het oog op de communicatie die
volgens de Minister zelf zorgvuldig, tijdig en juist uitgevoerd moet
worden?
De leden van de D66-fractie vragen daarnaast of de Minister ook heeft
overwogen om een kleiner deel van de taken bij de SVB te beleggen. Is
het bijvoorbeeld een optie om alleen het beheer en uitbetalen van de
middelen bij de SVB te beleggen? Kan de Minister ingaan op de voor- en
nadelen van eventuele alternatieve organisatievormen voor taken als de
arbeidsrechtelijke toets, het sluiten van zorgovereenkomsten en de
controle op de declaraties? Kan de arbeidsrechtelijke toets bijvoorbeeld
ook verantwoord plaatsvinden bij gemeenten?
De leden van de D66-fractie lezen dat voor gemeenten cruciale functionaliteiten enerzijds en aansluiting op het Gemeentelijk Gegevens Knooppunt
anderzijds nog niet zijn gerealiseerd. Kan de Minister aangeven waarom
dat nog niet het geval is en wanneer dat wel gaat gebeuren? Verder lezen
genoemde leden dat gemeenten door het bovenstaande nog geen
ervaring kunnen opdoen met het aansluitproces en daarom worden
aangesloten op een «leer- en voorbereidingsomgeving». Daarnaast lezen
de leden van de D66-fractie dat deze omgeving voor gemeenten in
hetzelfde jaar wordt opgericht als de voorbereiding op de grootschalige
aansluiting van de gemeenten. Kan de Minister aangeven of en hoeveel
extra administratie en regeldruk de oprichting van deze omgeving gaat
kosten? En weegt dit op tegen de baten die het heeft om gemeenten mee
te laten draaien terwijl de cruciale functionaliteiten nog niet in orde zijn?
Kan de Minister verder inschatten of het realistisch is om in hetzelfde jaar
zowel de oprichting van de leer- en voorbereidingsomgeving als de
voorbereiding van de aansluiting van gemeenten te plannen? Welke
conclusies trekt de Minister eruit dat veel gemeenten de cruciale
functionaliteiten nog niet gerealiseerd hebben? Heeft de Minister hierover
onvoldoende afspraken gemaakt met de gemeenten? Komt de genoemde
leer- en voorbereidingsomgeving niet te laat, aangezien de ontwikkeling
van PGB2.0 al zo lang bezig is en nog steeds op zeer beperkte schaal
gebruikt kan worden? Wat verstaat de Minister onder de leer- en voorbereidingsomgeving en kan de Minister toezeggen dat deze op korte termijn
gerealiseerd wordt? Kan de Minister tevens toezeggen dat de bijdrage die
gemeenten hieraan hebben geleverd niet verloren gaat?
Verder lezen de leden van de D66-fractie dat er 400 budgethouders bij drie
reeds aangesloten zorgkantoren om diverse redenen nog gebruikmaakten
van PGB1.0 en nu alsnog overstappen naar PGB2.0. Kan de Minister
aangeven wat die «diverse redenen» waren? En wat kan het leren over
mogelijke knelpunten bij latere aansluitingen?
Tot slot lezen de leden van de D66-fractie dat uitvoerders van de Zorgverzekeringswet alleen per 1 januari van een jaar kunnen aansluiten op
PGB2.0. Kan de Minister aangeven waarom dat het geval is? Kan de
Minister ook aangeven waarom die groep budgethouders die alleen in
één keer kunnen worden aangesloten, per se op 1 januari en niet
bijvoorbeeld op 1 juli kunnen overstappen?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief en
hebben naar aanleiding daarvan de onderstaande opmerkingen en
vragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

7

De leden van de SP-fractie vinden het verstandig dat wordt gekozen voor
zorgvuldigheid boven snelheid. Omdat het nieuwe systeem sneller,
veiliger en eenvoudiger zal werken en een beter inzicht kan geven is het
van belang dat alle budgethouders en betrokken partijen op termijn op dit
systeem worden aangesloten. Maar deze zorgvuldigheid heeft ook
negatieve gevolgen; zo moeten voor langere tijd verschillende systemen
in de lucht gehouden worden. Wat zijn de totale verwachte kosten voor
het gehele proces? Daarnaast, heeft de aanpak soms tot gevolg dat
partijen die aan zouden sluiten en hier voorbereidingen voor treffen
geconfronteerd worden met een uitgestelde aansluiting. Genoemde leden
vragen hoe vaak dit voorkomt en wat dit precies betekent voor de
betreffende partijen. Kan daarbij worden aangegeven wat de verwachtingen zijn met betrekking tot de beschreven tijdsplanning en in hoeverre
deze tijdsplanning voorkomt dat partijen alsnog geconfronteerd worden
met uitstel? Zijn er garanties te geven over de haalbaarheid van eind
2022? Welke rol heeft het PGB2.0-systeem als het gaat om het aanvragen
van een pgb? In hoeverre wordt dit aanvraagproces ook vergemakkelijkt
met dit systeem of op andere wijze? In dit kader en breder als het gaat om
het pgb, welke ontwikkelingen spelen er nog meer, naast de ontwikkeling
van het PGB2.0-systeem?
Wat is de reactie op de constatering dat alles zo lang duurt, omdat alles in
één keer wordt aangepakt, zo vragen de leden van de SP-fractie. Wat zijn
de ervaringen met het feit dat bij het pgb er meer dan 400 bazen in meer
dan 400 organisaties en vier wettelijke kaders betrokken zijn, met daarbij
een verscheidenheid aan regels. Wat zijn de ervaringen met het verwezenlijken van al deze verschillende werkwijzen en voorkeuren in één keer
tegelijkertijd in één systeem?
De leden van de SP-fractie begrijpen dat er op verschillende punten work
arounds nodig zijn geweest. In hoeverre zijn dergelijke work arounds
momenteel nog nodig en wanneer zouden deze niet langer nodig zijn?
Ten slotte hebben de leden van de SP-fractie nog een aantal vragen. Op
welke wijze wordt gegeven input van gemeenten uit voorgaande jaren ter
verbetering van het systeem gebruikt en wordt voorkomen dat deze
informatie verloren gaat? Wat is de reactie op het voorstel van de
gemeente Rotterdam om de arbeidsrechtelijke toets ook bij gemeenten te
beleggen en welke voordelen ziet de Minister in het beleggen van de toets
bij gemeenten? Heeft de
Minister het voornemen om een implementatiebudget beschikbaar te
stellen aan gemeenten?
II. REACTIE VAN DE MINISTER
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
Stand van zaken doorontwikkeling PGB2.0
1)

Vraag: De leden van de VVD-fractie zouden willen weten welke
concrete aanpassingen dat zijn en welke aanpassingen tot aan het
huidige overleg nog meer zijn gerealiseerd.
Antwoord: De Technisch Noodzakelijke aanpassingen bestaan uit
technische aanpassingen op het gebied van authenticatie en
autorisatie om daarmee te kunnen voldoen aan de Wet Digitale
Overheid. Daarbij zijn technische aanpassingen noodzakelijk om de
bedrijfsvoering van de zorgkantoren en samenwerkingsverbanden
van gemeenten te ondersteunen. Een ander onderdeel van de
technische noodzakelijke aanpassingen is het herzien van de
structuur van de zorgovereenkomsten om budgethouders te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

8

2)

3)

4)

5)

accommoderen die op grond van meerdere wetten een pgb hebben.
Ook wordt de gebruikersinterface vervangen omdat de huidige
technische ondergrond niet meer ondersteund wordt door de
leverancier. Gelijktijdig worden wel aanpassingen doorgevoerd om
de gebruikersvriendelijkheid te optimaliseren.
Vraag: Welke concrete functionele eisen en wensen de Programmaraad PGB2.0 zijn sinds 2017 aan de lijst van eisen heeft toegevoegd?
Antwoord: Door de programmaraad zijn in totaal drie changes
geaccepteerd, waarvan de laatste in het voorjaar van 2019. Twee
changes hadden als doel het oplossing van onjuiste keuzes de derde
droeg direct bij aan het verbeteren van de beheerbaarheid van het
systeem.
Vraag: Welke eisen er daarna ook weer zijn afgehaald en waarom?
Antwoord: Oorspronkelijk hebben de partners in dit ketenprogramma in het Programma van Eisen hun requirements los van
elkaar ingebracht, waarbij de onderlinge verbanden op technisch
niveau destijds nog niet goed inzichtelijk waren. Sinds dit voorjaar
hebben de partijen meer kennis en inzicht gekregen in de samenhang tussen de componenten van het systeem voor PGB2.0. Daaruit
bleek dat het niet nodig was om wensen of eisen te schrappen. Er
zijn geen functionele eisen van de lijst met requirements gehaald, er
is wel beter gestandaardiseerd. Daarnaast is gebleken dat een
aantal requirements aanzienlijk eenvoudiger gerealiseerd kunnen
worden, doordat de complexiteit konden worden gereduceerd.
Vraag: Welke van de nog te ontwikkelen functionaliteiten zijn direct
van meerwaarde voor het PGB «gebruik»?
Antwoord: Feitelijk dragen alle nog te ontwikkelen functionaliteiten
bij aan het (kunnen) gebruiken van het PGB2.0 systeem. Gebruikers
van het portaal zijn zowel de budgethouders, hun zorgverleners
alsmede medewerkers van zorgkantoren, zorgverzekeraars,
gemeenten en SVB.
Vraag: Hoe ziet de (nieuwe) roadmap er nu uit?
Antwoord: De roadmap geeft de te ontwikkelen functionaliteiten
weer en geeft aan in welke volgorde de ontwikkeling plaatsvindt. De
roadmap bevat een vijftal mijlpalen die aangeven wanneer de
functionaliteiten beschikbaar zijn die noodzakelijk zijn om specifieke
groepen verstrekkers aan te sluiten.

Aansluitstrategie en aanpak invoering
6)

7)

Vraag: Waarom zijn de gemeenten Rijssen-Holten, Smallingerland
en Het Hogeland niet live gegaan?
Antwoord: Er bleek meer tijd nodig te zijn om invulling te geven
aan de randvoorwaarden die vooraf door (alle betrokken ketenpartijen vertegenwoordigd in) de Programmaraad zijn gesteld,
bijvoorbeeld op het gebied van conversie en communicatie naar
budgethouders én zorgverleners.
Vraag: Wat was de oorspronkelijke planning? Graag ontvangen
deze leden een concreet antwoord. Wanneer gaan deze gemeenten
wel live?
Antwoord: De betreffende voorloopgemeenten zouden live gaan in
november 2019. Naar aanleiding van de evaluatie en de resultaten
van de aansluiting van de zorgkantoren van CZ in november 2019
was het noodzakelijk om een heroverweging op de aansluitplanning
uit te voeren. In de eerste helft van 2021 wordt ervaring op gedaan
met het aansluiten van gemeenten in de leer- en voorbereidingsomgeving. De voorbereiding van de aansluiting van gemeenten start
vanaf het derde kwartaal van 2021 in. Het staat de gemeenten
Rijssen-Holten, Smallingerland en Het Hogeland vrij zich aan te
melden voor de LVO-omgeving. Naast de ervaringen die we op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

9

8)

9)
10)

11)

12)

doen met de leer- en ontwikkelomgeving is het ook wenselijk dat we
ervaringen op doen met gemeenten als voorloper net zoals bij de
zorgkantoren. Ik ben hierover in gesprek met de VNG.
Vraag: Welke concrete «cruciale functionaliteiten»?
Antwoord: Een aantal voor gemeenten cruciale functionaliteiten
zijn inderdaad nog niet gerealiseerd. Dit zijn onder andere de
volgende punten: De eisen met betrekking tot het thema «Vertegenwoordiging van budgethouders» kan nog niet worden ingevuld
wanneer er sprake is van meer dan één vertegenwoordiger voor een
budgethouder. De noodzakelijke scheiding van rollen en rechten
voor medewerkers van gemeenten tussen Wmo en Jeugdwet is
eveneens nog niet gerealiseerd. De uitvoering van de toets op het
recht voor gemeenten wordt nu nog niet voldoende ondersteund
door het systeem. Voor al deze afzonderlijke functies zijn tijdelijke
oplossingen voor gemeenten voorzien.
Vraag: Hoelang wordt er al gewerkt om die functionaliteiten te
realiseren?
Vraag: Waarom zijn die functionaliteiten nog niet gerealiseerd?
Antwoord vraag 9 en 10: Bovengenoemde functionaliteiten
kunnen pas worden ontwikkeld als de daarvoor randvoorwaardelijke
«Technische noodzakelijke aanpassingen» zijn gerealiseerd. Op
basis van de huidige planning, zullen de technische noodzakelijke
aanpassingen in Q2 van 2021 gerealiseerd zijn, waarna gestart kan
worden met het ontwikkelen van de specifiek voor gemeenten
noodzakelijke functionaliteiten.
Vraag: Welke concrete stappen zijn er tot nu toe, sinds het
Notaoverleg op 15 juni 2020, gemaakt om zo veel mogelijk
workarounds weg te werken en het portaal bruikbaar te maken voor
gemeenten?5
Antwoord: Verschillende functionaliteiten die specifiek bedoeld zijn
voor gemeenten komen, op basis van de roadmap, beschikbaar in
het eerste kwartaal van 2022. Voorbeelden van deze functionaliteiten
zijn zorgfuncties, samenwerkingsverbanden, proceskeuzes en toets
op recht door de SVB. In de afgelopen periode zijn er wel diverse
aanpassingen aangebracht om de workarounds bij de SVB, rond het
begrip terugwerkende kracht, terug te brengen.
Vraag: Is de ervaring opgedaan met de gemeente Westland niet te
weinig om concrete stappen te zetten in de implementatie van het
PGB2.0-systeem?
Antwoord: Ja, de aansluiting van de gemeente Westland was
succesvol, maar geeft onvoldoende basis voor een grootschalige
aansluiting van gemeenten. Daarom is het van belang dat we
samen met gemeenten op kleine schaal ervaring kunnen opdoen.
Naast de leer- en voorbereidingsomgeving voor gemeenten, die in
voorbereiding is, voorziet ook het aansluiten van voorlopers hierin.
In nauwe samenwerking met de VNG en de SVB worden op dit
moment voorbereidingen getroffen zodat vanaf het voorjaar van
2021 de eerste gemeenten gebruik kunnen maken van de leer- en
voorbereidingsomgeving. De eerste gemeenten hebben zich
hiervoor al aangemeld.

Planning invoering PGB2.0
13)
14)

5

Vraag: Kan de Minister verzekeren dat de proeftuin voor gemeenten
geen verdere vertraging meer zal oplopen?
Vraag: Zo niet, waar verwacht de Minister dan vertraging?

Kamerstukken 34 104 en 31 765, nr. 298

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

10

15)

16)

17)

18)

19)

Vraag: En als die vertraging optreedt, wat voor effect heeft dat dan
op de rest van de planning van de invoering van het PGB2.0systeem?
Antwoord vraag 13,14 en 15: De proeftuin (leer- en ontwikkelomgeving) maakt gebruik van de beschikbare technische omgevingen. Er kan conform planning begin 2021 gestart worden met de
gemeenten die zich hiervoor hebben aangemeld.
Vraag: Gaat het bij de aansluiting van 400 budgethouders op
pagina 4 om dezelfde budgethouders waarvan de Minister in het
notaoverleg van 15 juni aangaf dit voor de zomer zou gebeuren?
Antwoord: Ja, het betreft deze 400 budgethouders. Ik heb daarna
in de kamerbrief dd. 17 juli 2020 aangegeven dat vanaf september
2020 de 400 budgethouders van drie reeds aangesloten zorgkantoren aan zullen sluiten. Deze aansluiting is conform planning
gerealiseerd. Deze uiteindelijk 490 budgethouders hebben op
8 september toegang gekregen tot het PGB2.0 systeem.
Vraag: Wat zijn de concrete redenen waarom deze 400 budgethouders nog gebruikmaakten van PGB1.0?
Antwoord: Deze 400 budgethouders zijn tijdens de conversie van
de zorgkantoren van CZ (Zeeland, Zuid Hollandse Eilanden en
West-Brabant) achtergebleven omdat de gegevens van deze
budgethouders en/of hun zorgverleners op dat moment niet gereed
waren om te converteren door onder andere samenloop met andere
wetten/verstrekkers alsmede een aantal dossiers waarvan de
gegevens nog onvolledig en/of niet geschoond waren. Om de
continuïteit van de dienstverlening aan deze budgethouders te
borgen is besloten om deze groep op een later moment aan te
sluiten op PGB2.0.
Vraag: Wat had het Ministerie van VWS kunnen doen om die
diverse redenen te verhelpen en het proces te versnellen?
Antwoord: De mogelijkheden om te versnellen zijn verkend. Hierbij
is geconstateerd dat er geen mogelijkheden waren dit proces te
versnellen. In overleg met alle betrokken partijen is toen besloten de
budgethouders voorlopig nog gebruik te laten maken van PGB1.0.
Vraag: In welk deel van 2021 wordt de impactanalyse precies
verwacht?
Antwoord: Met de impact analyse van de aansluiting van de
zorgverzekeraars, budgethouders en zorgverleners voor de Zvw
wordt in het tweede kwartaal van 2021 gestart.

Overig
20)

21)
22)

Vraag: Wat zijn de ervaringen achter de waardering van een 7.8 van
verstrekkers en budgethouders die al gestart zijn met werken met
het PGB2.0-systeem?
Antwoord: Budgethouders geven aan dat het portaal hen veel
overzicht biedt. Het indienen van een urenbriefje is eenvoudig en
het afsluiten en wijzigen van zorgovereenkomsten in het portaal is
eenvoudiger en verloopt sneller dan voorheen. Ook vinden
budgethouders het fijn dat zij bij het invullen van het systeem
ondersteund en gecontroleerd worden. Dit scheelt fouten en
correcties achteraf. In het betreffende waarderingsonderzoek zijn de
ervaringen van verstrekkers en de SVB niet opgenomen. Wel is de
waardering van zorgverleners onderzocht, deze bedraagt 7,8.
Vraag: Merken zij verschil met het PGB1.0 systeem?
Vraag: Zo ja, welke concrete verschillen?
Antwoord 21 en 22: Ja. Het samenwerken in het PGB Portaal
door budgethouder en zorgverlener is een grote verbetering. Dit
zorgt er onder meer voor dat zorgovereenkomsten makkelijker en
sneller kunnen worden afgesloten en gewijzigd, bij digitaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

11

23)

24)

25)

26)
27)

declareren betalingen sneller worden uitgevoerd, het systeem
veiliger is door de manier van inloggen en de budgethouder via het
systeem uitleg en ondersteuning krijgt, controles vinden vooraf
plaats waardoor foutieve invoer wordt voorkomen. De onafhankelijkheid van budgethouder neemt door het gebruik van PGB2.0 toe.
De zorgverlener heeft geen toegang tot het PGB1.0-systeem.
Vraag: Kunnen de ervaringen (en eventueel het cijfer) worden
uitgesplitst voor budgethouders en verstrekkers?
Antwoord: Nee, het onderzoek is niet uitgezet bij verstrekkers. In
dit waarderingsonderzoek is gevraagd naar de waardering van
PGB2.0 Portaal gevraagd aan budgethouders, vertegenwoordigers
en zorgverleners. De budgethouders/vertegenwoordigers waarderen het portaal met een 7,7 en zorgverleners met een 7,8.
Vraag: Welke negatieve punten aan het PGB2.0-systeem noemen
de budgethouders en verstrekkers?
Antwoord: Als punten die kunnen worden verbeterd geven
budgethouders en zorgverleners aan dat zij soms, door onwennigheid, meer uitleg nodig hebben bij activiteiten die zij kunnen
uitvoeren in het portaal, zoals het wijzigen van een zorgovereenkomst. Ook hebben sommige budgethouders meer begeleiding
nodig bij de overgang van werken op papier naar digitaal werken.
Vraag: Wanneer in het najaar van 2020 kunnen de leden van de
VVD-fractie de voortgangsrapportage verwachten?
Antwoord: De voortgangsrapportage over de Agenda pgb en het
PGB2.0 is gelijktijdig met deze beantwoording op 3 november 2020
(Kamerstuk 25 657, nr. 332) naar uw Kamer verzonden.
Vraag: Wat is precies het budget voor de verdere invoering van het
PGB2.0?
Vraag: Is dat door de vertragingen een groter budget geworden?
Antwoord vraag 26 en 27: Het budget voor de invoering van
PGB2.0 bedraagt € 19,0 mln. Doordat het noodzakelijk was om
technische aanpassingen door te voeren, is vertraging ontstaan. In
mijn brief van 17 juli jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over de
planning voor de invoering op basis van de voor de zomer
vastgestelde roadmap. In mijn brief van 3 november 2020 geef ik
een nadere uitwerking van deze planning. Op dit moment wordt
gewerkt aan de financiële doorrekening van deze planning.

Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
28)

Vraag: Waarom duurt de ontwikkeling van het PGB2.0-systeem zo
lang?
Antwoord: Zoals in eerdere brieven aan uw kamer vermeld bleek
na de overdracht van het PGB2.0 systeem naar VWS, dat additionele
technisch noodzakelijke aanpassingen doorgevoerd moesten
worden om het systeem geschikt te maken voor grootschalig
gebruik en ervoor zorg te dragen dat het systeem voldoet aan de
eisen die gesteld worden door de overheid. Hiervoor is, samen met
de ketenpartners, een integrale roadmap opgesteld, waarin naast de
technische noodzakelijke aanpassingen en de vervanging van een
aantal componenten, ook de op basis van het programma van eisen
nog ontbrekende noodzakelijke functionaliteit is opgenomen.

Vraag: Klopt het dat het systeem ook nu nog vooral gericht is op cliënten
van zorgkantoren en ontbreken essentiële functionaliteiten om de uitrol
van PGB2.0 mogelijk te maken voor gemeenten?
Antwoord: In zekere zin wel. Op dit moment bevat het systeem
nagenoeg alle functionaliteit die nodig is voor de uitvoering van de Wlz
voor zorgkantoren en die tevens ook een basis is voor de gemeenten. De
specifiek voor gemeenten noodzakelijke functionaliteiten worden op basis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

12

van de nieuwe roadmap ontwikkeld in 2021 en 2022 en komt beschikbaar
in het eerste kwartaal van 2022. Ook voor de SVB moeten nog verschillende functionaliteiten worden ontwikkeld.
29)

30)

31)

32)

33)

34)

Vraag: Kan de Minister toezeggen dat het PGB2.0-portaal binnen de
huidige tijdsplanning ook bruikbaar wordt voor gemeenten en
zonder verder uitstel kan worden geïmplementeerd?
Antwoord: Het geheel aan doorontwikkeling, dat wil zeggen de
technische aanpassingen en de te realiseren functionaliteiten, is
vastgelegd in een roadmap die aangeeft in welke volgorde deze
doorontwikkeling plaatsvindt. De roadmap vormt een solide basis
voor de planning van de aansluiting van verstrekkers. Het uitgangspunt van zorgvuldigheid boven snelheid hanteer ik ook in de
volgende fase. Dit betekent dat van iedere stap wordt geleerd en dat
indien nodig opgedane ervaringen kunnen leiden tot bijstelling van
de invoeringsplanning.
Vraag: Kan de Minister toezeggen dat het systeem inmiddels
voldoende is uitontwikkeld (en er dus vrijwel geen workarounds
meer nodig zijn) waardoor implementatie ook voor grote steden
met duizenden budgethouders verantwoord is?
Antwoord: Tot en met 2022 zal het systeem worden doorontwikkeld en worden er steeds meer geplande technische noodzakelijke
aanpassingen en functionaliteiten toegevoegd. Daarmee zullen
geleidelijk aan ook steeds meer workarounds niet meer noodzakelijk
zijn en kunnen steeds meer grotere groepen budgethouders,
zorgverleners en verstrekkers worden aangesloten op het PGB2.0
systeem.
Vraag: Hoe zorgt de Minister ervoor dat de input die gemeenten
hebben gegeven in 2017, 2018 en 2019 ter verbetering van het
systeem, niet verloren is gegaan? Hoe wordt voorkomen dat men in
2020 niet dezelfde exercitie gaat uitvoeren zoals in de jaren ervoor al
is gedaan?
Vraag: Kan de Minister toezeggen dat de bijdrage die gemeenten in
de afgelopen jaren hebben geleverd aan de ontwikkeling van het
PGB2.0-systeem niet verloren gaat?
Antwoord vraag 32 en 33: Alle requirements die door de
gemeenten zijn aangegeven, maken deel uit van de roadmap en
worden ook ontwikkeld. Er hoeft geen nieuwe exercitie uitgevoerd
te worden voor de vaststelling van de eisen van de gemeenten; die
liggen vast in de roadmap. De Programmaraad PGB2.0, waarin de
VNG als vertegenwoordiger van de gemeenten participeert, ziet toe
op de doorontwikkeling van de roadmap conform het in 2017
vastgestelde programma van eisen.
Vraag: Wat vindt de Minister van het voorstel om de arbeidsrechtelijke toets ook bij gemeenten te beleggen en welke voordelen ziet de
Minister in het beleggen van de toets bij gemeenten?
Antwoord: In het PGB2.0 systeem is er voor gemeenten keuzevrijheid om de toets op recht zelf uit te voeren of te laten uitvoeren
door de SVB zoals aan de orde is in de huidige werkwijze. Gemeenten staat het vrij om het efficiëntie voordeel dat mogelijk voorkomt
in de procesafhandeling op zich te nemen. Naar verwachting nemen
de meeste gemeenten de Toets op Recht niet over van de SVB.
Vraag: Heeft de Minister het voornemen om een implementatiebudget beschikbaar te stellen aan gemeenten?
Antwoord: In mijn brief naar de Kamer van 1 oktober 2018
(Kamerstuk 25 657, nr. 299) heb ik aangegeven dat de gemeentelijke
invoeringskosten divers zijn door verschillende lokale omstandigheden en daarmee zeer moeilijk te ramen. Deze kosten zullen door de
lokale overheden gedragen worden en zijn onderwerp van gesprek
tussen VNG en de gemeenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

13

35)
36)

37)

Vraag: Hoeveel pgb-houders zijn er?
Vraag: Bij het opstellen van de huidige roadmap wordt prioriteit
gegeven aan de ontwikkeling van functionaliteiten die nodig zijn om
deze workarounds op te lossen om zo grotere aantallen budgethouders en zorgverleners aan te kunnen sluiten op het PGB2.0-systeem.
Om welke aantallen budgethouders en zorgverleners gaat het?
Antwoord vraag 36 en 37: Op basis van gegevens uit juli 2020
zijn er in totaal ca.130.000 budgethouders uit de Wet langdurige
zorg, Wet Maatschappelijke ondersteuning, Jeugdwet en Zorgverzekeringswet. Daarnaast zijn er circa 300.000 zorgverleners die van het
PGB2.0-systeem gebruik gaan maken.
Vraag: Wie of wat zijn de voorlopers en hoeveel voorlopers zijn er
op dit moment?
Antwoord: Voorlopers zijn verstrekkers die aansluiten voordat de
grootschalige overstap van zorgkantoren respectievelijk gemeenten
naar het PGB2.0 systeem start. Zij accepteren dat ze nog niet de
beschikking hebben over de gewenste functionaliteiten en leveren
een belangrijke bijdrage aan de verdere ontwikkeling van het
systeem en de benodigde ervaring voor het aansluiten van de
overige verstrekkers. De partijen die reeds zijn aangesloten zijn:
DSW, gemeente Westland, Zilveren Kruis (zorgkantoren Flevoland
en Zaanstreek/Waterland) CZ (zorgkantoren Zeeland, Zuid-Hollandse
Eilanden en West Brabant).

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
38)

39)

40)

41)

42)

Vraag: Hoe ziet de Minister de rol als regisserend ministerie voor
het komende jaar?
Antwoord: VWS is opdrachtgever voor en eigenaar van het PGB2.0
systeem. VWS stuurt vanuit deze verantwoordelijkheden op de
realisatie van de doorontwikkeling en voert regie op de invoering
van PGB2.0.
Vraag: Kan de Minister toelichten waarom zorgkantoren eerder
klaar zijn om deel te nemen aan het PGB2.0 systeem dan gemeenten?
Antwoord: Het systeem bevatte bij de overdracht van het systeem
naar VWS meer functionaliteiten die noodzakelijk waren voor
zorgkantoren dan functionaliteiten voor gemeenten. Om zo snel als
mogelijk budgethouders gebruik te kunnen laten maken is daartoe
besloten om de nog noodzakelijke functionaliteiten van zorgkantoren voorrang te geven. Het merendeel van deze functionaliteiten is
daarnaast ook nodig voor gemeenten.
Vraag: Kan de Minister binnen de huidige tijdsplanning toezeggen
dat het PGB2.0-portaal daadwerkelijk bruikbaar wordt voor
gemeenten?
Antwoord: De roadmap omvat de functionaliteiten die noodzakelijk
zijn voor gemeenten. Mijn verwachting is dat deze binnen de
huidige planning, conform de roadmap, kunnen worden ontwikkeld
en daarmee beschikbaar zijn voor gemeenten.
Vraag: Waar hangt dit precies vanaf?
Antwoord: De nieuwe roadmap en bijbehorende planning zijn
gemaakt op basis van de huidige kennis, ervaring en actualiteit.
Eventuele aanpassingen in wet- en regelgeving kunnen bijvoorbeeld
zorgen voor noodzakelijke aanpassingen in functionaliteit en
daardoor zorgen voor een langere doorlooptijd.
Vraag: Kan de Minister globaal uiteenzetten aan welke aanpassingen moet worden gedacht voor de aparte procedure bij de
Programmaraad?
Antwoord: Binnen het programma is een zogenaamde change
procedure ingericht waarmee elk wijzigingsverzoek door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

14

43)

44)

45)

46)

47)

Programmaraad moet worden beoordeeld en goedgekeurd en
geprioriteerd. Daarmee wordt voorkomen dat het wensenpakket bij
voortduring groeit. Wijzingen in wet- en regelgeving kunnen
bijvoorbeeld leiden tot een wijzigingsvoorstel.
Vraag: Blijft het uitgangspunt van een gebruiksvriendelijk portaal
voor budgethouders de basishouding van alle deelnemende
partijen?
Antwoord: Jazeker, alle ontwikkelingen zijn gericht op een
gebruiksvriendelijk en efficiënt portaal voor budgethouders en hun
zorgverleners en dat is de basishouding van alle deelnemende
partijen. Het een en ander blijkt ook uit de waarderingscijfers van
budgethouders en zorgverleners.
Vraag: Kan de Minister aangeven of het gelukt is om in september
2020 de eerste 400 budgethouders van de drie reeds aangesloten
zorgkantoren aan te sluiten?
Antwoord: Ja dat is gelukt. Deze budgethouders hebben 8 september jl., conform planning, toegang gekregen tot het PGB2.0 systeem.
Vraag: Hoe zijn de eerste ervaringen? Waar loopt men tegenaan?
Antwoord: De periode na invoering is erg kort om hier uitspraken
over te doen. Uit monitoring van het zorgkantoor en de SVB blijken
er geen problemen te zijn bij deze groep. Binnenkort start een
onderzoek naar de eerste gebruikerservaringen bij deze groep.
Vraag: Hoeveel gemeenten doen mee aan de eerdergenoemde leeren voorbereidingsomgeving en het uitvoeren van de jaarafsluiting
2020?
Antwoord: Voor de deelname aan de leer- voorbereidingsomgeving hebben, onder andere tijdens het door de VNG en VWS
verzorgde webinar, meerdere gemeenten belangstelling getoond.
Met deze gemeenten worden gesprekken gevoerd om de deelname
in te vullen.
De jaarafsluiting is een afzonderlijk jaarlijks terugkerend proces voor
de op dat moment op PGB2.0 aangesloten partijen (net als in PGB
1.0). Dit staat los van de leer- en ontwikkelomgeving.
Vraag: Kan de Minister aangeven wanneer het systeem voldoende
is uitontwikkeld waardoor implementatie ook voor grote steden met
een grote groep budgethouders verantwoord is?
Antwoord: Op basis van de planning in de roadmap is dat bij
mijlpaal C en die wordt bereikt in het eerste kwartaal van 2022. In de
leer- en voorbereidingsomgeving wordt met verschillende gemeenten verkend wat de optimale wijze van aansluiting is. Voor kleinere
gemeenten die maximaal 100 budgethouders hebben kijken we naar
een specifieke aanpak, dit betreft ruim 200 gemeenten. Dit zal ook
gelden voor de 6 gemeenten die meer dan 1000 budgethouders
hebben.

Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
48)

49)

50)

Vraag: Zijn de waardering van PGB2.0 door de gebruikers en
ervaringen nog steeds positief?
Antwoord: Ja, de ervaringen van de gebruikers zijn nog steeds
positief. De gebruikers hebben het systeem met een 7,8 gewaardeerd.
Vraag: Zijn er recente onderzoeken naar gedaan?
Antwoord: Het meest recente onderzoek is uitgevoerd in maart
2020. Na de aansluiting van Zorgkantoor Zilveren Kruis Zaanstreek/
Waterland wordt in november een tweede gebruikersonderzoek
ingepland.
Vraag: Kan de Minister dat nader uiteenzetten en daarbij expliciet
aandacht besteden aan de administratieve lasten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

15

51)
52)

53)
54)
55)

Antwoord: Het doel van het systeem is onder meer administratieve ondersteuning bieden voor budgethouders bij het beheren van
hun pgb en voor zorgverleners bij onder andere het indienen van
facturen. Met het nieuwe systeem gaat dat snel, makkelijk en is het
overzichtelijk. Daarnaast voorkomt het fouten waardoor er minder
vaak correcties hoeven plaats te vinden. Dat blijkt uit de ervaringen
van budgethouders en zorgverleners die het PGB Portaal gebruiken.
Het portaal levert daarmee een positieve bijdrage aan de vermindering van de administratieve lasten. Het PGB2.0 systeem wordt
gewaardeerd met een 7,8.
Vraag: Kan de Minister ingaan in hoeverre de governance op de
lange termijn is geregeld?
Vraag: Klopt het dat ICTU slechts tijdelijk de ondersteuning levert?
Zo ja, is er al zicht op een oplossing voor de definitieve beheersorganisatie in de periode daarna?
Antwoord vraag 52 en 53: Ja, dat klopt. ICTU zorgt in opdracht
van VWS tijdelijk voor de doorontwikkeling van het Zorgdomein
binnen PGB2.0. In mijn brief van 2 maart 2020 (Kamerstuk 25 657,
nr. 329) heb ik de Kamer geïnformeerd over de wijze waarop ik het
beheer van het PGB2.0-systeem structureel zal inrichten. In deze
brief heb ik aangegeven dat ik zelf regie zal gaan voeren op het
beheer, de exploitatie en de doorontwikkeling van PGB2.0. Daartoe
richt ik een regieorganisatie in onder mijn directe aansturing. Deze
regieorganisatie is de opdrachtgever voor het beheer van het gehele
PGB2.0 systeem.
In de brief van 2 maart 2020 heb ik verder het volgende aangegeven. Het technisch applicatiebeheer, applicatiebeheer en de verdere
doorontwikkeling van het Zorgdomein en het Financieel domein,
ben ik voornemens te beleggen bij de SVB. De achtergrond daarbij
is de noodzaak om de samenhang tussen beide domeinen te
borgen. De belegging van het applicatiebeheer bij de SVB is onder
voorwaarde dat uit de nog op te leveren uitvoeringstoets van de
SVB blijkt dat het in staat is om deze taak op zich te nemen. Het
technisch infrastructuurbeheer is momenteel belegd bij ODC Noord.
Daarin breng ik vooralsnog geen verandering.
De overgang van tijdelijk naar structureel beheer vindt plaats als het
PGB2.0-systeem de functionaliteiten bevat die nodig zijn voor
grootschalig gebruik, de implementatie (grotendeels) gereed is en
wet- en regelgeving waar nodig is aangepast.
De regieorganisatie van VWS is verantwoordelijk voor het organiseren van de inbreng van gebruikers (budgethouders, zorgverleners,
gemeenten, zorgkantoren en SVB) ten aanzien van hun functionele
eisen en wensen, de prioritering daarvan en voor het geven van de
opdracht om toekomstige functionaliteiten te ontwikkelen en het
PGB2.0 systeem te exploiteren. Hiermee zorg ik voor een zorgvuldige continuering van de huidige governance naar één voor de
langere termijn.
Vraag: Is de Minister bereid om advies hiervoor te vragen aan het
Bureau ICT-toetsing (BIT)?
Vraag: Zo ja, wanneer?
Vraag: Zo nee, waarom niet?
Antwoord 54, 55 en 56: Het besluit voor de inrichting van het
structureel beheer van PGB2.0 is op zorgvuldige wijze tot stand
gekomen. Met het inrichten van een regieorganisatie onder mijn
directe aansturing wordt recht gedaan aan het borgen van de
belangen van budgethouders, zorgverleners en ketenpartners.
Hiermee wordt overigens ook structureel invulling gegeven aan het
eerdere advies van het BIT om één organisatie aan te wijzen die
toeziet op het beheer van PGB2.0.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

16

56)

57)

58)

59)

60)

61)

6

Vraag: Kan de Minister reflecteren op het feit dat PGB2.0 dus niet
tijdens deze kabinetsperiode volwaardig in gebruik kan worden
genomen?
Vraag: Kan de Minister in het antwoord daarop ingaan op zijn
eerdere uitspraak in het algemeen overleg van 4 april 2019 dat
PGB2.0 zou gaan vliegen voor 1 januari 2021?6
Vraag: Wat is de huidige verwachting?
Antwoord vraag 57,58 en 59: Na de overdracht van het systeem
naar VWS werd helder dat er meer technische aanpassingen nodig
waren dan oorspronkelijk was voorzien. De ervaring met de
aansluiting van de eerste voorlopers onderstreepte deze noodzaak.
Het was daarom, zoals ik u in mijn eerdere brieven heb geïnformeerd, noodzakelijk om het systeem eerst technisch op orde te
brengen. Het technisch op orde brengen is inmiddels deels
gerealiseerd, het restant is opgenomen in de roadmap voor verdere
doorontwikkeling. Er ligt nu een stevige basis om op door te gaan
en waarmee het PGB2.0 systeem op een gecontroleerde en
verantwoorde wijze landelijk kan worden ingevoerd. Bijna 6.400
budgethouders en ongeveer 16.000 zorgverleners maken inmiddels
naar tevredenheid gebruik van het systeem. Voor de huidige
verwachting met betrekking tot de invoeringsplanning verwijs ik u
graag naar de Voortgangsrapportage pgb van 3 november 2020
(Kamerstuk 25 657, nr. 332).
Vraag: Kan de Minister een berekening geven, dan wel een
schatting maken, van de kosten die de overheid bespaart dankzij de
invoering van het nieuwe systeem?
Antwoord: In de brief VSO kostenoverzicht PGB2.0 met Kamerstuk
25 657, nr. 319 is gemeld dat de besparing in euro’s, als gevolg van
de invoering van PGB2.0, wordt geschat op zo’n € 20,0 miljoen per
jaar.
Deze besparing kan pas gerealiseerd worden indien alle functionaliteiten zijn gerealiseerd en de budgethouders over zijn van PGB1.0
naar PGB2.0 en de SVB geen gebruik meer maakt van het PGB1.0systeem.
Vraag: Hoeveel heeft de vertraging in het uitroltraject en de gehele
ontwikkelkosten gekost?
Antwoord: In mijn brief van 17 juli jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over de planning voor de invoering op basis van de voor de
zomer vastgestelde roadmap. In mijn brief van 3 november 2020
geef ik uw Kamer een nadere uitwerking van deze planning. Op dit
moment wordt gewerkt aan de financiële doorrekening op basis van
deze planning. In oktober 2019 zijn de kosten voor bouw en beheer
in de VSO kostenoverzicht PGB2.0 (Kamerstuk 25 657, nr. 319)
genoemd. De doorontwikkelkosten bedroegen in eerste instantie
€ 20,5 miljoen. In de VSO kostenoverzicht werd ook de verhoging
van € 12,5 mln. als gevolg van extra inspanningen bij de conversie
en technisch noodzakelijke aanpassingen gemeld. Hiervoor zijn bij
de najaarsnota 2019 en voorjaarsnota 2020 middelen toegevoegd.
Tenslotte is bij voorjaarsnota 2020 en ontwerpbegroting 2021
additioneel € 3,758 miljoen beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling.
Vraag: Zijn deze kosten in proportie met de besparingen die ze
opleveren?
Antwoord Bij de doorontwikkeling, het beheer en de invoering van
het PGB2.0-systeem moet vooral ook naar de maatschappelijke
bijdrage van het PGB-instrument gekeken worden, die speelt een rol
bij de beoordeling of kosten in proportie zijn met de op te leveren
financiële besparingen. Bij de financiële doorrekening laat ik, door

Kamerstuk 25 657, nr. 318

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

17

62)

63)

64)

65)

66)
67)
68)

69)

een extern onderzoeksbureau, de maatschappelijke baten van
PGB2.0 eveneens in beeld brengen.
Vraag: En in hoeverre slaagt het nieuwe systeem erin om effectiever fraude te kunnen opsporen, zonder dat dit ten koste gaat van
administratieve lasten voor budgethouders?
Antwoord: Het PGB2.0 zorgt er voor dat SVB en verstrekkers meer
gedetailleerde informatie ontvangen. Daarmee kunnen verstrekkers
hun taken op gebied van fraudeopsporing beter uitvoeren. Dit zorgt
niet voor extra administratieve lasten voor de budgethouder.
Vraag: Wil de Minister met de strikte procedure voor het afhandelen van eventuele verzoeken tot aanpassing zeggen dat het nog
altijd mogelijk is om wensen door te geven en dat aanpassingen
nog steeds mogelijk zijn?
Vraag: Of wordt er nu alleen nog gekeken naar wat echt noodzakelijk is?
Antwoord vraag 64 en 65: Ja, het is nog steeds mogelijk voor
deelnemende partijen om verzoeken tot aanpassing van de
programmatuur te doen. Deze worden ingediend in de vorm van
een RfC (Request for Change) en afgehandeld op basis van een strak
gedefinieerd proces en hierover wordt een besluit genomen in de
Programmaraad PGB2.0. Kaderstellend is hierbij dat goedkeuring
alleen plaatsvindt indien de RfC echt noodzakelijk is, zoals bijvoorbeeld nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving.
Vraag: Indien wensenlijstjes doorgeven nog steeds mogelijk is, kan
de Minister dan aangeven of dat overeenkomt met de doelstelling
om PGB2.0 zorgvuldig, op tijd, en binnen de budgettaire perken uit
te rollen?
Antwoord: Wensenlijstjes worden niet opgepakt in de nieuwe
roadmap. Alleen noodzakelijke verzoeken tot wijziging, goedgekeurd door de Programmaraad, worden nog meegenomen in de
ontwikkelkalender.
Vraag: Is er op dit moment al een goede ketenarchitectuur voor
PGB2.0?
Vraag: Zo ja, op basis waarvan beargumenteert de Minister die
stelling?
Vraag: Zo nee, wat gaat de Minister doen om dat zo spoedig
mogelijk voor elkaar te krijgen?
Antwoord 67, 68 en 69: Het werken in een keten vergt dat de
voorbereidende activiteiten van alle ketenpartners ten aanzien van
inhoud, proces en moment van uitvoering goed op elkaar zijn
afgestemd. Architectuur afspraken zijn een aspect daarvan. Om de
komende jaren een stabiele basis te hebben voor de doorontwikkeling en in gebruik name van PGB2.0 zijn deze afspraken uitgeschreven in o.a. een architectuur document.
Dit ligt op dit moment ter finale afstemming voor bij alle partijen en
zal binnenkort ter goedkeuring worden aangeboden aan de
Programmaraad.
Vraag: Kan de Minister een tijdlijn geven waaruit helder wordt
wanneer wat precies gebeurd is?
Antwoord: Na overdracht van het systeem in 2019 groeide het
aantal verstoringen en bleek ook dat het doorontwikkelen van
nieuwe functionaliteiten moeizaam verliep. Dat heeft geleid tot een
eerste overzicht van noodzakelijke aanpassingen in oktober 2019. De
aanpak om hiertoe te komen is getoetst door een externe partij. Uit
het daaropvolgende vervolgonderzoek dat tot en met januari 2020
liep en de ervaringen met de aansluitingen van zorgkantoren in
november 2019, kwamen verschillende zaken naar voren die
aangepast moesten worden. Duidelijk werd dat niet alleen technische ontwerpkeuzes maar ook functionele inrichtingskeuzes veel
van de huidige beperkingen en problemen verklaarden. Besloten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

18

70)

71)

72)

73)

74)

werd door middel van pressure cooker sessies, waarvoor vertegenwoordigers van alle ketenpartijen waren uitgenodigd, te komen tot
herijking van de belangrijkste functionele ontwerpkeuzes. Deze
zogenaamde pressurecooker sessies hebben plaatsgevonden in
februari en maart 2020 en hebben tezamen met een door ICTU
uitgevoerde technische analyse geleid tot: inzicht in de noodzakelijke technische aanpassingen om verdere aansluitingen mogelijk te
maken, en opsomming van inrichtingskeuzes waarover besluiten
genomen moesten worden om te komen tot eenduidigheid en ook
vereenvoudiging. Nadat deze resultaten waren vastgesteld, is in de
periode vanaf maart tot en met juni gestart met het analyseren en
vervolgens realiseren van de technisch noodzakelijke aanpassingen
en is de roadmap voor de doorontwikkeling opgesteld. De technisch
noodzakelijke aanpassingen zijn vervolgens met voorrang opgepakt.
Vraag: En kan de Minister aangeven hoe het komt dat er tussen het
najaar van 2019 en de brief van 17 juli zoveel tijd zit?
Antwoord: In de periode van december (na de aansluiting van
zorgkantoor in november) tot en met mei zijn de gevolgen van de
technische noodzakelijke aanpassingen en de slag om meer
standaardisatie en complexiteitsreductie aan te brengen in de nog
te realiseren eisen, uitgevoerd en bestendigd in de roadmap. In de
aanloop naar het geplande kamerdebat pgb van 1 april jl. is een
voortgangsrapportage agenda pgb en PGB2.0 voorbereid om u
hierover te informeren. Het debat en de verzending van de
voortgangsrapportage zijn uiteindelijk vanwege de Covid-19
pandemie geannuleerd.
Vraag: Worden de budgethouders en zorgverleners tijdig en juist
geïnformeerd over het ontbreken van gegevens, met het oog op de
communicatie die volgens de Minister zelf zorgvuldig, tijdig en juist
uitgevoerd moet worden?
Antwoord: Ja, budgethouders en zorgverleners worden tijdig en
juist geïnformeerd. Indien nodig wordt informatie ruim op tijd bij
hen opgevraagd. Bijvoorbeeld in de situatie dat een agb-code
ontbreekt bij de zorgverlener of als gegevens ontbreken van een
vertegenwoordiger van de budgethouder.
Vraag: Heeft de Minister ook overwogen om een kleiner deel van
de taken bij de SVB te beleggen?
Antwoord: Ja voor het afwegen van de meest opportune inrichting
van het structureel beheer van PGB2.0, heb ik alle mogelijkheden
voor de inrichting en het beleggen van taken onderzocht en
afgewogen. Ik heb u daarover in mijn brief van 2 maart 2020
(Kamerstuk 25 657, nr. 329) geïnformeerd.
Vraag: Is het bijvoorbeeld een optie om alleen het beheer en
uitbetalen van de middelen bij de SVB te beleggen?
Antwoord: Het Financieel- en Zorgdomein vormen samen het
PGB2.0-systeem en zijn functioneel één geheel. De inrichting van
het beheer moet dan ook de samenhang tussen beide domeinen
borgen. Het enkel beleggen van het beheer van het Financiële
domein bij de SVB, zou een risico vormen voor de borging van deze
functionele samenhang.
Vraag: Kan de Minister ingaan op de voor- en nadelen van
eventuele alternatieve organisatievormen voor taken als de
arbeidsrechtelijke toets, het sluiten van zorgovereenkomsten en de
controle op de declaraties?
130) Antwoord: In het PGB2.0 systeem is er voor gemeenten
keuzevrijheid om de toets op recht zelf uit te voeren of te laten
uitvoeren door de SVB zoals aan de orde is in de huidige werkwijze.
Gemeenten staat het vrij om het efficiëntie voordeel dat mogelijk
voorkomt in de procesafhandeling op zich te nemen. Naar verwach-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

19

75)

76)

77)

78)

79)

ting nemen de meeste gemeenten de Toets op Recht niet over van
de SVB.
Vraag: Kan de arbeidsrechtelijke toets bijvoorbeeld ook verantwoord plaatsvinden bij gemeenten?
Antwoord: Indien een gemeente hiervoor kiest kan dat. Het is dan
wel noodzakelijk om de benodigde specialistische kennis te
organiseren bij deze gemeente.
Vraag: Kan de Minister aangeven waarom enerzijds cruciale
functionaliteiten voor gemeenten en anderzijds aansluiting op het
Gemeentelijk Gegevens Knooppunt nog niet zijn gerealiseerd en
wanneer dat wel gaat gebeuren?
Antwoord: De aansluiting van het berichtenverkeer op het
Gemeentelijk Gegevens Knooppunt is inmiddels gerealiseerd en
wordt nu getest.
De voor gemeenten noodzakelijke functionaliteiten zijn opgenomen
in de roadmap voor Mijlpaal C, deze is gerealiseerd in het eerste
kwartaal van 2022.
Vraag: Kan de Minister aangeven of en hoeveel extra administratie
en regeldruk de oprichting van de «leer- en voorbereidingsomgeving» gaat kosten?
Antwoord: De extra administratie en regeldruk in verband met de
oprichting van de leer- en voorbereidingsomgeving is zeer beperkt.
De leer- en voorbereidingsomgeving is bedoeld om gemeenten,
vrijwillig, in staat te stellen om het volledige aansluittraject op proef
te doorlopen zodat gemeenten ervaring kunnen opdoen in het
aansluitproces. Op deze manier kan de invoeringsaanpak voor
gemeenten worden beproefd en wordt inzichtelijk wat de impact
van gemeentelijke aansluitingen op de invoeringsaanpak is.
Gemeenten krijgen toegang tot de leer- en voorbereidingsomgeving. De verwachting is dat het meedoen aan de leer- ontwikkelomgeving gemeenten voordeel zal geven in het uiteindelijke aansluitproces.
Vraag: En weegt dit op tegen de baten die het heeft om gemeenten
mee te laten draaien terwijl de cruciale functionaliteiten nog niet in
orde zijn?
Antwoord: Ja, de baten van het inrichten van de leer- en voorbereidingsomgeving wegen zeker op tegen eventuele lasten omdat in
deze omgeving ervaring wordt opgedaan met en door gemeenten.
Op basis van deze lessen kan het aansluitproces voor gemeenten
verder worden geoptimaliseerd en het maakt voor de gemeenten
duidelijk wat van hen wordt verwacht. Dit komt de voorbereiding en
de uitvoering van aansluitingen door gemeenten ten goede. Voor de
deelnemende gemeenten is het bijkomende voordeel dat zij al
gereed zijn om aan te sluiten na afronding van het leer- en voorbereidingstraject.
Vraag: Kan de Minister verder inschatten of het realistisch is om in
hetzelfde jaar zowel de oprichting van de leer- en voorbereidingsomgeving als de voorbereiding van de aansluiting van gemeenten
te plannen?
Antwoord: Ja dit is realistisch, in de leer- en voorbereidingsomgeving wordt op een manier gewerkt dat geleerde lessen direct
worden verwerkt in de invoeringsaanpak die immers in deze
omgeving wordt beproefd. De voorbereidingen voor de eerste
aansluitingen van gemeenten (niet zijnde voorloper) starten in
derde kwartaal van 2021. De geleerde lessen uit de leer- en
voorbereidingsomgeving worden direct vertaald naar dit traject.
Daarnaast is het zo dat wanneer gemeenten die deelnemen aan het
leer- en voorbereidingstraject daadwerkelijk willen aansluiten dit
ook in deze periode wordt gerealiseerd. Lessen die daar geleerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

20

80)
81)

82)

83)

84)

85)

86)

87)

worden, worden meteen verwerkt in de aanpak van de volgende
aansluitingen.
Vraag: Welke conclusies trekt de Minister eruit dat veel gemeenten
de cruciale functionaliteiten nog niet gerealiseerd hebben?
Vraag: Heeft de Minister hierover onvoldoende afspraken gemaakt
met de gemeenten?
Antwoord vraag 81 en 82: Het realiseren van cruciale functionaliteit ligt niet bij de gemeenten. Dit is onderdeel van de roadmap
PGB2.0.
Vraag: Komt de genoemde leer- en voorbereidingsomgeving niet te
laat, aangezien de ontwikkeling van PGB2.0 al zo lang bezig is en
nog steeds op zeer beperkte schaal gebruikt kan worden? Wat
verstaat de Minister onder de leer- en voorbereidingsomgeving en
kan de Minister toezeggen dat deze op korte termijn gerealiseerd
wordt?
Antwoord: De leer- en voorbereidingsomgeving komt binnen de
huidige planning precies op tijd om ervaring op te kunnen doen
zodat in 2022 de gemeenten grootschalig kunnen aansluiten. Ik
versta onder de leer- en voorbereidingsomgeving een omgeving die
het gemeenten mogelijk maakt om kennis te maken met het PGB2.0
systeem. Daarnaast wordt in de leer- en voorbereidingsomgeving
de invoeringsaanpak beproefd en wordt inzichtelijk gemaakt hoe de
gemeentelijke aansluiting het meest optimaal kan worden gerealiseerd. De omgeving is conform planning in eerste kwartaal 2021
beschikbaar.
Vraag: Kan de Minister tevens toezeggen dat de bijdrage die
gemeenten hieraan hebben geleverd niet verloren gaat?
Antwoord: Ja, de geleerde lessen worden meegenomen naar de
implementatie aanpak. Daar is deze omgeving voor bedoeld. De
inspanningen van de direct betrokken gemeenten betalen zich uit
tijdens de daadwerkelijke aansluiting van deze gemeenten omdat
juist zij hierdoor optimaal worden voorbereid.
Vraag: Kan de Minister aangeven wat de «diverse redenen» waren
waarom de 400 budgethouders nog gebruikmaakten van PGB1.0 en
nu alsnog overstappen naar PGB2.0?
Antwoord: Deze 400 budgethouders zijn tijdens de conversie van
de zorgkantoren van CZ (Zeeland, Zuid Hollandse Eilanden en
West-Brabant) achtergebleven omdat de gegevens van deze
budgethouders en/of hun zorgverleners op dat moment niet gereed
waren om te converteren door onder andere samenloop met andere
wetten/verstrekkers alsmede een aantal dossiers waarvan de
gegevens nog onvolledig en/of niet geschoond waren. Om de
continuïteit van de dienstverlening aan deze budgethouders te
borgen is besloten om deze groep op een later moment aan te
sluiten op PGB2.0.
Vraag: En wat kan het leren over mogelijke knelpunten bij latere
aansluitingen?
Antwoord: Alle aansluitingen worden uitgebreid geëvalueerd. We
leren van iedere aansluiting. De geleerde lessen van de aansluiting
van de 400 budgethouders van CZ zijn bijvoorbeeld direct benut bij
de aansluiting van Zaanstreek/Waterland in oktober. Beide aansluitingen zijn succesvol verlopen.
Vraag: Kan de Minister aangeven waarom de uitvoerders van de
Zorgverzekeringswet alleen per 1 januari van een jaar kunnen
aansluiten?
Vraag: Kan de Minister ook aangeven waarom die groep budgethouders die alleen in één keer kunnen worden aangesloten, per se
op 1 januari en niet bijvoorbeeld op 1 juli kunnen overstappen?
Antwoord 87 en 88: De overgang naar PGB2.0 vraagt van de
zorgverzekeraars aanpassing van de polisvoorwaarden en het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

21

verzekeringsreglement. In principe kan dit alleen per de eerste van
een kalenderjaar (polis prolongatiedatum).
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
88)

89)

90)

91)

92)

93)

94)

Vraag: Wat zijn de totale verwachte kosten voor het gehele proces
waarbij voor langere tijd verschillende systemen in de lucht
gehouden worden?
156) Antwoord: In de brief NSO VSO Kostenoverzicht PGB2.0 met
Kamerstuk 25 657, nr. 323 is gemeld dat de jaarlijkse kosten voor het
in de lucht houden van PGB1.0 jaarlijks ongeveer € 9,7 mln
bedragen. De beheerkosten voor PGB2.0 bedragen jaarlijks zo’n
€ 9,4 mln. De SVB kan PGB1.0 uitfaseren als alle budgethouders
over zijn naar PGB2.0.
Vraag: Hoe vaak zijn uitgestelde aansluitingen voorgekomen?
Antwoord: De aansluiting van de voorlopers gemeenten is
uitgesteld. Verder zijn alle aansluitingen die zijn gestart ook
afgerond.
Vraag: En wat betekent dit precies voor de betreffende partijen?
Antwoord: Betreffende partijen blijven gebruik maken van de
dienstverlening die beschikbaar is binnen PGB1.0 en worden in 2022
aangesloten samen met de andere gemeenten of eerder als zij
aangeven dat te willen.
Vraag: Kan daarbij worden aangegeven wat de verwachtingen zijn
met betrekking tot de beschreven tijdsplanning en in hoeverre deze
tijdsplanning voorkomt dat partijen alsnog geconfronteerd worden
met uitstel?
Antwoord: De voorliggende planning is op basis van de huidige
inzichten ambitieus maar haalbaar. Er is rekening gehouden met de
benodigde voorbereidingstijd van een half jaar voor de aanpassingen in processen en techniek bij gemeenten en zorgkantoren en
voor het op orde brengen van de te converteren gegevens. Indien
een verstrekker onverhoopt niet tijdig gemigreerd kan worden,
wordt bezien of deze kan worden ingepast in een aansluiting op een
later moment.
Vraag: Zijn er garanties te geven over de haalbaarheid van eind
2022?
Antwoord: De planning voor de doorontwikkeling is gebaseerd op
de roadmap die in juni 2020 is vastgesteld. Over de voortgang
hierop wordt de programmaraad elke zes weken gerapporteerd.
Daarmee wordt de voorgang bewaakt en zijn er mogelijkheden in te
grijpen en bij te sturen wanneer daartoe aanleiding is.
Vraag: Welke rol heeft het PGB2.0-systeem als het gaat om het
aanvragen van een pgb?
Antwoord: Het PGB2.0 systeem heeft geen rol in het aanvragen
van een pgb. Op het moment dat door de verstrekker een pgb is
toegekend, worden de gegevens van de toekenning in het PGB2.0
systeem verder verwerkt en kan de budgethouder en zorgverlener
gebruik maken van het systeem.
Vraag: In hoeverre wordt dit aanvraagproces ook vergemakkelijkt
met dit systeem of op andere wijze?
Antwoord: Het aanvraagproces wordt niet ondersteund door het
PGB2.0 systeem. Hiervoor maken de verstrekkers (zorgkantoren en
gemeenten) gebruik van hun eigen applicaties. Het proces na de
toekenning van het budget zoals bijvoorbeeld het opstellen van
zorgovereenkomsten of het doen van declaraties wordt wel
ondersteund en is volgens budgethouders veel makkelijker dan in
de oude situatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

22

95)

Vraag: In dit kader en breder als het gaat om het pgb, welke
ontwikkelingen spelen er nog meer, naast de ontwikkeling van het
PGB2.0-systeem?
Antwoord: Voor de ontwikkelingen ten aanzien van het pgb verwijs
ik u naar de Voortgangsbrief pgb. Deze is op 30 oktober 2020 naar
de Kamer gestuurd.
96) Vraag: Wat is de reactie op de constatering dat alles zo lang duurt,
omdat alles in één keer wordt aangepakt?
Antwoord: Niet alles wordt in één keer aangepakt. Zowel de
doorontwikkeling als de invoering verloopt stapsgewijs. In deze
aanpak gaat bovendien zorgvuldigheid boven snelheid. We zien dat
deze aanpak zijn vruchten af werpt, getuige onder meer het soepele
verloop van de laatste twee aansluitingen; achterblijvers van CZ in
september 2020 en een zorgkantoor van Zilveren Kruis Achmea in
oktober 2020. Van alle eerdere ervaringen wordt geleerd. We passen
processen aan, indien nodig, op basis van de evaluaties die we
doen.
97) Vraag: Wat zijn de ervaringen met het feit dat bij het pgb er meer
dan 400 bazen in meer dan 400 organisaties en vier wettelijke
kaders betrokken zijn, met daarbij een verscheidenheid aan regels?
98) Vraag: Wat zijn de ervaringen met het verwezenlijken van al deze
verschillende werkwijzen en voorkeuren in één keer tegelijkertijd in
één systeem?
Antwoord 98 en 99: Met name het werken met vier wettelijke
kaders is complex. Maar door te streven naar standaardisatie krijgen
we inzicht in de verschillen. Op basis van dat inzicht wordt gekeken
in welke vorm harmonisatie is te bewerkstelligen waarmee ook een
vereenvoudiging in de regelgeving kan ontstaan.
De 400 bazen in meer dan 400 organisaties verhogen de complexiteit niet aangezien zij binnen de genoemde wettelijke kaders
werken.
99) Vraag: In hoeverre zijn dergelijke workarounds momenteel nog
nodig en wanneer zouden deze niet langer nodig zijn?
Antwoord: Verschillende functionaliteiten die specifiek bedoeld zijn
voor gemeenten komen, op basis van de roadmap, beschikbaar in
het eerste kwartaal van 2022. Voorbeelden van deze functionaliteiten
zijn zorgfuncties, samenwerkingsverbanden, proceskeuzes en
arbeidsrechtelijke toets door de SVB.
100) Vraag: Op welke wijze wordt gegeven input van gemeenten uit
voorgaande jaren ter verbetering van het systeem gebruikt en wordt
voorkomen dat deze informatie verloren gaat?
Antwoord: Alle requirements die door de gemeenten zijn
aangegeven, maken deel uit van de roadmap en worden ook
ontwikkeld. Deze eisen liggen vast in de roadmap en worden
ontwikkeld.
101) Vraag: Wat is de reactie op het voorstel van de gemeente Rotterdam om de arbeidsrechtelijke toets ook bij gemeenten te beleggen
en welke voordelen ziet de Minister in het beleggen van de toets bij
gemeenten?
Antwoord: In het PGB2.0 systeem is er voor gemeenten keuzevrijheid om de toets op recht zelf uit te voeren of te laten uitvoeren
door de SVB zoals aan de orde is in de huidige werkwijze. Gemeenten staat het vrij om het efficiëntie voordeel dat mogelijk voorkomt
in de procesafhandeling op zich te nemen. Naar verwachting nemen
de meeste gemeenten de Toets op Recht niet over van de SVB.
102) Vraag: Heeft de Minister het voornemen om een implementatiebudget beschikbaar te stellen
Antwoord: In mijn brief naar de Kamer van 1 oktober 2018
(Kamerstuk 25 657, nr. 299) heb ik aangegeven dat de gemeentelijke
invoeringskosten divers zijn door verschillende lokale omstandighe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

23

den en daarmee zeer moeilijk te ramen. Daarbij is ook opgemerkt
dat de invoeringskosten door de lokale overheden gedragen worden
en dat deze onderwerp van gesprek zijn tussen VNG en de geme

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 657, nr. 333

24