Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3693
Vragen van het lid Bisschop (SGP) aan de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over de rechterlijke uitspraak inzake de voorgenomen
veevoermaatregel (ingezonden 31 juli 2020).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 10 augustus 2020).
Vraag 1
Is het u bekend dat de rechter op 30 juli jongstleden geen uitspraak heeft
gedaan in het kort geding dat Stichting Stikstofclaim (SSC) en Agrifacts (Staf)
tegen het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft
aangespannen inzake de onderbouwing van de voermaatregel?1
Antwoord 1
Ja. De reden hiervoor is dat de eisers tijdens de zitting het kort geding
hebben ingetrokken.
Vraag 2
Klopt het dat de data die geleid hebben tot de voorliggende maatregel op dit
moment niet beschikbaar zijn?
Antwoord 2
Nee. Cijfermatige basis voor de tijdelijke regeling zijn de gegevens van het
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), zoals weergegeven in de publicatie
Mest en Mineralen 2018.2 Op basis van de cijfers van het CBS zijn de
referentie voor 2018 en de beoogde reductie voor 2020 vastgesteld. Voor de
toedeling van de beoogde reductie naar melkveebedrijven wordt in de
regeling een onderscheid gemaakt naar grondsoort en bedrijfsintensiteit.
Deze differentiatie is afgeleid van een notitie van Wageningen Economic

1

Website melkvee.nl, 20 juli 2020, «Onderbouwing voermaatregel ontbreekt, rechter doet geen
uitspraak in kort geding», https://www.melkvee.nl/artikel/260636-onderbouwing-voermaatregelontbreekt-rechter-doet-geen-uitspraak-in-kort-geding/
2
https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2019/49/dierlijke-mest-en-mineralen-2018

ah-tk-20192020-3693
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Research, die op mijn verzoek is opgesteld en die ik openbaar heb gemaakt.3
Dit heeft geresulteerd in normen, waarvan ik de Commissie Deskundigen
Meststoffenwet (CDM) gevraagd heb om te valideren of deze normen
inderdaad zullen leiden tot de beoogde reductie van stikstofemissie in de
melkveehouder. Ook dit advies is, zoals alle adviezen van de CDM, openbaar
beschikbaar.4 Tot slot heb ik, in reactie op vragen vanuit sectororganisaties,
een toelichting op de totstandkoming van de normen op rijksoverheid.nl
geplaatst.5 Ter zitting is vanuit de Staat op hoofdlijnen aangegeven hoe de
normen zoals opgenomen in de regeling tot stand zijn gekomen en is
beargumenteerd dat alle documenten die hieraan ten grondslag liggen
openbaar zijn gemaakt. De rechter gaf ter zitting aan er niet van overtuigd te
zijn dat er meer stukken bij het ministerie berusten dan nu zijn overgelegd.
De stichtingen hebben daarop het kort geding ingetrokken.
Vraag 3
Realiseert u zich dat de daarop gebaseerde ministeriële regeling tot grote
onrust in de agrarische sector heeft geleid?
Antwoord 3
Vanzelfsprekend ben ik mij bewust van de ontstane onrust onder boeren over
de voorgenomen voermaatregel. Des te betreurenswaardiger vind ik het dat
na de zitting in de (sociale) media een verkeerd beeld is neergezet dat
veelvuldig werd overgenomen. Dit leidt begrijpelijkerwijs tot onrust onder
boeren en draagt niet bij aan het gesprek dat ik met boeren en hun belangenorganisaties wil voeren over mijn beleid.
Vraag 4
Deelt u de mening dat gelet op de wettelijke voorwaarde dat de regeling
geen significant negatieve gevolgen mag hebben voor diergezondheid en
dierenwelzijn de regeling goed en transparant onderbouwd moet zijn en dat
dit nu niet het geval is?
Antwoord 4
Zoals ik diverse malen in uw Kamer heb aangegeven, mag de diergezondheid
niet in het geding zijn. Tijdens de zitting ging het echter niet over de effecten
over de diergezondheid, maar over de totstandkoming van de normen die zijn
opgenomen in de regeling. Ik verwijs hiervoor naar het antwoord op vraag 2.
Vraag 5
Hoe waardeert u de analyse van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij
voor Diergeneeskunde (KNMvD) dat ook na nader overleg met uw ministerie
en eventuele flexibilisering van de regeling zij constateert dat er sprake blijft
van veterinaire risico’s?6
Antwoord 5
Er heeft een aantal gesprekken plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers
van de KNMvD en mijn ministerie. De laatste informatie uit deze gesprekken
wordt momenteel nog beoordeeld binnen mijn ministerie. Ik kan hier nog
geen conclusie aan verbinden. Ik zal uw Kamer hier eind deze maand nader
over informeren gelijktijdig met het beschikbaar komen van de doorrekening
van het PBL, zodat uw Kamer in één keer over alle relevante informatie ten
aanzien van de voermaatregel beschikt.

3

https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/
documenten/rapporten/2020/07/22/inzicht-in-vijfenzeventig-percentielwaarden-ruweiwitgehalte-rantsoen-melkveestapel-uitgesplitst-naar-bedrijfsklassen-met-aanvulling
4
https://www.wur.nl/upload_mm/3/d/3/5d41293b-3327–491b-99b4–
3cb13543c173_2014338_CDM%20Advies%20Vermindering%20ammoniakemissies%20door%
20minder%20eiwit%20in%20krachtvoer%20van%20melkvee.pdf
5
https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-landbouw-natuur-en-voedselkwaliteit/
documenten/rapporten/2020/07/28/toelichting-veevoermaatregel
6
Website KNMvD, 24 juli 2020, «Uitkomst van het overleg met LNV over de voermaatregel voor
melkvee», https://www.knmvd.nl/uitkomst-van-het-overleg-met-lnv-over-de-voermaatregelvoor-melkvee/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 6
Bent u het eens dat een dergelijke maatregel verifieerbaar moet zijn, zowel
door betrokkenen als belangstellende organisaties?
Antwoord 6
Ja, vandaar dat ik alle stukken waarop de normen uit de regeling zijn
gebaseerd openbaar heb gemaakt, voor zover die niet al openbaar waren.
Vraag 7
Wat is de oorzaak dat dit in dit geval niet mogelijk blijkt te zijn?
Antwoord 7
Met de documenten die openbaar zijn gemaakt, is het heel wel mogelijk om
de (normen uit de) maatregel te verifiëren. Ik verwijs hiervoor naar het
antwoord op vraag 2.
Vraag 8
Welke stappen gaat u ondernemen om verificatie door betrokkenen of andere
instanties alsnog mogelijk te maken?
Antwoord 8
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2 heb ik alle stukken waarop de
normen uit de regeling zijn gebaseerd openbaar gemaakt, voor zover die niet
al openbaar waren. In aanvulling daarop is een gesprek gepland tussen
vertegenwoordigers van de stichtingen Agri Facts en Stikstof Claim en mijn
ministerie om nog eens toe te lichten hoe de berekeningen tot stand zijn
gekomen, opdat de stichtingen dat kunnen controleren/reproduceren.
Vraag 9
Bent u bereid om de invoering van de beoogde voermaatregel uit te stellen
totdat belanghebbenden de onderliggende data van deze maatregel hebben
kunnen verifiëren?
Antwoord 9
Alle onderliggende data zijn openbaar en het gesprek tussen mijn ministerie
en de stichtingen is reeds gepland.
Vraag 10
Bent u bereid om deze vragen, gezien de beoogde ingangstermijn van de
betreffende ministeriële regeling, binnen een week te beantwoorden?
Antwoord 10
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3