Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 415 (R1915)

Bepalingen omtrent de verlening van visa voor
de toegang tot de landen van het Koninkrijk
(Rijksvisumwet)

Nr. 10

VERSLAG VAN DE STATEN VAN CURAÇAO
Vastgesteld 9 mei 2011
De Staten van de Nederlandse Antillen hebben goede nota genomen van
het on-derhavig voorstel van Rijkswet. Er is extensief overleg plaats
gevonden in de vaste Commissie Rijksaangelegenheden en Interparlementaire Relaties van de Staten. Echter kunnen de Staten zich niet geheel
vinden in het voorstel van Rijkswet zoals dat ter tafel ligt en wensen dan
ook de volgende vragen te stellen.
De PAR-fractie kan zich niet vinden in de opvatting van de Koninkrijksregering dat de statutaire grondslag van het wetsontwerp Rijksvisumwet
alleen gebaseerd moet zijn op artikel 3, eerste lid, onderdeel b en g van
het Statuut voor het Koninkrijk. Het visumbeleid als instrument van
buitenlands beleid (koninkrijksaangelegenheid) moet onderscheiden
worden van visumbeleid als instrument van toegangs- en toelatingsbeleid
(landsaangelegenheid). De directe aanleiding voor de invoering van de
visumplicht in de toenmalige Nederlandse Antillen was het tegengaan van
illegaal verblijf in het land. Immers de visumprocedure omvat naast een
toets van het beleid inzake buitenlandse betrekkingen, mede een
beoordeling aan de hand van de toegangscriteria: voldoende middelen
van bestaan, geen gevaar voor de openbare rust, openbare orde en
nationale veiligheid. Heden ten dage is de visumverlening in hoofdzaak
een instrument van toegangs- en toelatingsbeleid en in ondergeschikte
mate een instrument van buitenlands beleid. Gezien het vorenstaande is
de PAR-fractie van mening dat de hoofdlijnen van het visumbeleid in
beginsel dienen te worden gebaseerd op artikel 38, tweede lid, van het
Statuut voor het Koninkrijk en de bepalingen die te maken hebben met
buitenlandse betrekkingen op artikel 3, eerste lid, onder b, van meergenoemd Statuut.
Kan de Koninkrijksregering specifieker motiveren waarom zij artikel 3,
eerste lid, onder g van het Statuut voor het Koninkrijk mede als wettelijke
grondslag voor het meegezonden voorstel van rijkswet wenst te
hanteren? De eenvormigheid op het gebied van visumbeleid is te
summier onderbouwd. In de afgelopen jaren is binnen het Koninkrijk ten
aanzien van visumverlening een vergaande visumharmonisatie bereikt
waardoor voldoende waarborgen voor eenvormigheid is bereikt. Waarom

kst-32415-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 415 (R1915), nr. 10

1

wordt van het vroegere beleid van de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken afgestapt, waarbij voor lichtere instrumenten dan rijkswetgeving werd gekozen voor het regelen van het visumbeleid? Indien
aantoonbare behoefte is aan meer eenvormigheid dan kan dit via een
onderlinge regeling conform artikel 38 van het Statuut geregeld worden.
Volgens de PAR-fractie moet artikel 4 alleen de feitelijke mandatering van
het behandelen van visumaanvragen, namens de autoriteiten, te regelen.
Zoals het thans is geformuleerd in de tweede volzin wordt niet alleen de
mandatering geregeld, maar tevens het geven van aanwijzingen tijdens
de werkelijke uitvoering van het mandaat. Acht de Koninkrijksregering het
niet raadzaam om de tweede volzin te schrappen?
Ingevolge artikel 5, tweede lid onder c moet vrijstelling van visum-plicht
geregeld worden via een regeling van Onze minister van Buitenlandse
Zaken in overeenstemming met de bevoegde autoriteit aangeduide
categorie. Waarom kan de huidige praktijk niet worden voortgezet, waarbij
de Minister van Justitie van het land vrijstelling geeft aan de hand van een
ministeriele beschikking? De vrijstelling wordt geacht van toegevoegde
waarde te zijn voor het land waarvoor het wordt uitgegeven.
Indien naar het oordeel van Onze Minister van Buitenlandse Zaken en de
bevoegde autoriteiten ten aanzien van een aangelegenheid sprake is van
ernstige bezwaren voor onder andere de doelmatigheid van de uitvoering
of de belangen van de landen dan kan het geschilpunt voorgelegd worden
aan de raad van ministers van het Koninkrijk ingevolge artikel 15 tweede
lid van het Statuut voor het Koninkrijk. De PAR-fractie kan hiermede niet
instemmen en stelt voor dit via artikel 38 van het Statuut voor het
Koninkrijk bij onderlinge regeling te regelen.

1
2

Zie van Helsdingen blz. 468.
N.J.B. van 18 februari 1956 (blz. 148–149).

De MAN-fractie acht de door de Nederlandse regering ingezette trend om
landsaangelegenheden te verheffen tot Rijksaangelegenheden, zoals zich
dat wederom met het onderhavige ontwerp rijksvisumwet manifesteert,
onaanvaardbaar. Dit laatste zeker in het licht van de verdere vormgeving
van de emancipatie van de Curaçaose bevolking. Volharding in deze trend
van de zijde van de Nederlandse regering impliceert bovendien een
verdere uitholling van de reeds te noemen quasi-autonome status van
Curaçao als land binnen het koninkrijk. De MAN vraagt zich tevens af in
hoeverre de op stapel staande discussie inzake minimaliseren van het
democratisch deficit in het Koninkrijk zich met deze trend verhoudt en of
deze discussie überhaupt nog zin heeft, indien essentiële autonome
bevoegdheden van Curaçao, stuk voor stuk getild worden naar rijksniveau, en dus buiten de invloedssfeer van het democratisch gekozen
bestuur en volksvertegenwoordiging van de landen worden gezet.
Zoals algemeen bekend is het huidige visumbeleid steeds een lokaal
beleid geweest, gestoeld op de lokale behoeften, waaronder o.a. de
bevordering van het toerisme. Het toerisme is een belangrijke peiler van
de Curaçaose economie en deze kan niet afhankelijk worden gesteld van
de centralistische behoeftes van de laatste jaren om eigen landsaangelegenheden zoveel mogelijk op Rijksiveau te regelen.
Hier zij opgemerkt dat het regelen van een landszaak in een Rijkswet, met
gebruikmaking van een verkeerde interpretatie van artikel 3 eerste lid
onder letter g, van het Statuut, zoals in dit ontwerp wordt beoogd, een
kwalijke zaak is, en in essentie in strijd is met het Statuut. Maar ook het
regelen van een landszaak in een Rijkswet op grond van artikel 38 (zgn.
Consensus Rijkswet) behoort bij hoge uitzondering plaats te vinden.
Immers een Consensus Rijkswet is qua werking een gewone Rijkswet. In
het handboek Van Helsdingen waar het Statuut en de wordingsgeschiedenis van het Statuut uitentreuren wordt behandeld1, wordt prof.
Logemann op dit punt geciteerd2, waar hij stelt dat { (eenmaal geregeld
bij Rijkswet) er geen sprake meer is van een landsaangelegenheid, doch
van een «verschanste rijksaangelegenheid», omdat de mogelijkheid niet is
voorbehouden om van de regeling af te komen. De beëindiging wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 415 (R1915), nr. 10

2

immers medeafhankelijk gesteld van de goedkeuring van de Nederlandse
Tweede Kamer, waarmee een zelfstandige autonome keuze van Curaçao
tot beëindiging prompt komt te vervallen. Gecombineerd met en
gekoppeld aan de huidige context van het democratische deficit in het
Koninkrijk, is de conclusie daar dat er geen sprake is van een reële
beëindigingsmogelijkheid.
In dit kader is de MAN bovendien tegen vastlegging van deze landstaak in
een Consensusrijkswet op grond van artikel 38, lid 2 van het Statuut.
Landszaken horen thuis in lokale landsverordeningen en daar waar
samenwerking evident en/of gewenst is, biedt het Statuut reeds mogelijkheden daartoe in de vorm van onderlinge regelingen op grond van artikel
38 lid 1, die de autonome landsaangelegenheden en daarbij behorende
bevoegdheden intact laten. De vrijwilligheid als grondslag voor deze
onderlinge samenwerkingsvorm, stelt in tegenstelling tot hetgeen
beweerd wordt, juist een verdergaande aanspraak op solidariteit en
wederzijds vertrouwen in de samenwerking zowel binnen het koninkrijk
als daarbuiten, in vergelijking tot een gedwongen grondslag zoals dit zich
materialiseert in een (consensus)rijkswetconstructie.
Vervolgens wenst de MAN-fractie in te gaan op de statutaire grondslag
waarvan het onderhavig ontwerp uitgaat.
Artikel 3, eerste lid onder letter b van het Statuut bepaalt dat Buitenlandse
Betrekkingen als een koninkrijksaangelegenheid moet worden aangemerkt, terwijl artikel 3, eerste lid onder letter g van het Statuut het stellen
van algemene voorwaarden als koninkrijksaangelegenheid aanmerkt.
Echter, het toelatingsbeleid t.a.v. vreemdelingen is voor het overgrote deel
een landszaak, aldus de officiële toelichting op artikel 3 eerste lid
onderdeel g van het Statuut. Volgens dezelfde toelichting kan op
Koninkrijksniveau slechts regels worden gesteld omtrent de «vereisten»
waaraan »vreemdelingen «in ieder geval» aan moeten voldoen om te
mogen worden toegelaten, in verband met de internationale positie van
het Koninkrijk. Hier kan worden gedacht aan bv. in het bezit zijn van een
geldig paspoort.
In de toelichting wordt verder gesteld dat toelating vanwege de Rijksregering niet kan worden opgelegd.
Dat het toelatingsbeleid t.a.v. vreemdelingen een landszaak is blijkt uit het
volgende. In artikel 4 van de (nieuwe) Staatsregeling van Curaçao is als
grondrecht opgenomen dat de toelating en uitzetting van vreemdelingen
bij landsverordening wordt geregeld.
Vervolgens wordt geconstateerd dat de toelating tot Curaçao volledig is
geregeld in de Landsverordening Toelating en Uitzetting (LTU). (P.B. 1966,
zoals gewijzigd) De toelating tot tijdelijk verblijf wordt o.a. op verzoek, bij
vergunning verleend, afgegeven door of namens de Minister van Justitie.
(art.7 LTU)1 Er kunnen voorwaarden worden gesteld betreffende o.a. de
openbare orde, de publieke rust en veiligheid of de goede zeden. Ook
Curaçao krijgt in toenemende mate te maken met grensoverschrijdende
criminaliteit. Curaçao zal dan ook bij het uitstippelen van een eigen
visumbeleid de juiste afwegingen moeten plegen en dient hiervoor niet
per definitie haar autonome bevoegdheid in deze vrij te geven.
Ter bevordering van het toerisme kan van het vergunningvereiste worden
afgeweken. (art.8 LTU) Kortom, een landszaak waarbij met de eigen
landsbelangen rekening wordt gehouden (bv. toerisme).De bevordering
van het toerisme als een van de belangrijke economische peilers is van
essentieel belang voor het bestaan van Curaçao. Het toerisme is één van
de belangrijke deviezengenerende economische activiteiten voor Curaçao.
De toerist wil snel kunnen reizen en doet een andere bestemmingskeuze
als er lange wachttijden zijn voor het verkrijgen van visa en andere
belemmeringen worden opgeworpen om naar Curaçao als toerist te
kunnen afreizen. Naast de Verenigde Staten en Nederland, zijn de landen
in de regio ook belangrijk voor het Curaçaose toerisme. De betekenis van
1

Opm: toelating kan ook van rechtswege.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 415 (R1915), nr. 10

3

deze landen als toeristische bronnen zal per land verschillend zijn. Het is
dan ook van belang dat elk land een eigen visumbeleid voert.
De toelating tot Curaçao wordt nader geregeld in het Toelatingsbesluit ter
uitvoering van de Landsverordening Toelating en Uitzetting (P.B. 1985, 57
zoals gewijzigd)1. Uit artikel 3–1b van het Toelatingsbesluit kan worden
geconcludeerd dat Curaçao een categorie staatsburgers kan aanwijzen die
visumplichtig is2. Deze «lijst» is maatwerk gericht op de openbare orde en
nationale veiligheid, maar ook op het gewenste economisch beleid.
Zo is bij landsbesluit van de 15de februari 19913 de Dominicaanse
Republiek als zodanig aangewezen. (zie ook blz. 4 van de Memorie van
Toelichting op de concept-Rijksvisumwet). Dus wederom een bevestiging
dat toelating een landszaak is. Een verdere uitwerking van de toelating
vindt plaats in de zgn. Toelatingsbeschikking4 (P.B. no.2004, no. 92),
alwaar de toelatingsvoorwaarden, documenten voor grensoverschrijding
en waarborgsommen nader worden gespecificeerd. Kortom wederom een
indicatie dat het toelatingsbeleid altijd een landszaak is geweest.
De Man-fractie komt tot de conclusie dat de toelating van vreemdelingen,
oftewel het toelatingsbeleid, een landsaangelegenheid van Curaçao is.
Buitenlandse betrekkingen, in de zin van de relatie met andere landen, het
aangaan van internationale overeenkomsten zoals bilaterale en multilaterale verdragen is een koninkrijksaangelegenheid.
Landsaangelegenheden behoren in landsverordeningen te worden
vastgelegd. (hier o.a. art.4 Staatsregeling Curaçao, de LTU, het toelatingsbesluit etc.)
De vastlegging van een landstaak in een consensus rijkswet op grond van
artikel 38 van het Statuut, verdient geen aanbeveling. Landszaken horen
thuis in lokale landsverordeningen. Concensus-Rijkswetten als onderlinge
regeling moeten slechts bij hoge uitzondering worden gerealiseerd.
Toerisme is belangrijk voor de Curaçaose economie, maar de openbare
orde en nationale veiligheid evenzeer. Bij het uitstippelen van een lokaal
visumbeleid moeten de juiste afwegingen worden gepleegd, aldus de
MAN-fractie.
Nu er bovendien geen koninkrijkbreed toetsingskader wordt beoogd, in
die zin dat dezelfde criteria bij de visumverlening voor alle landen binnen
het Koninkrijk worden toegepast, dit laatste is zelfs onmogelijk t.a.v.
Nederland gezien de Europese regelgeving, is er geen reden voor een
Rijkswet. Uitgaande van het voorgaande is de MAN-fractie zowel tegen
vastlegging van deze landstaak Rijkswet op basis van artikel 3 van het
Statuut, als in een Consensusrijkswet op grond van artikel 38, lid 2 van het
Statuut.
De MAN-fractie behoudt zich in navolging van artikel 17, lid 2 van het
Statuut het recht voor om in een latere fase en tijdens de behandeling van
onderhavig ontwerp, haar standpunt in de hoedanigheid van bijzonder
gedelegeerde, mondeling toe te lichten.

1
Lbham ter uitvoering van de artikelen 7 ld 6,
8 lid 1, 11 lid 1, 20 en 21 lid 1 van de landsverordening Toelating en Uitzetting.
2
Aan vergunningen tot tijdelijk verblijf zijn de
volgende voorwaarden verbonden: ... de
betrokkene dient in het bezit te zijn van een
geldig visum, indien hij behoort tot de
categorie van visumplichtige staatsburgers
van bij landsbesluit bepaaldelijk aangewezen
landen.
3
Zie P.B. 1991 no. 39.
4
Ministeriele beschikking van de 7de
december 2004, ter uitvoering van artikel 3,
eerste lid, onderdeel 1, onder a en b, artikel 3,
tweede en vierde lid, artikel 9, eerste en
tweede lid, van het Toelatingsbesluit.

De M.F.K.- fractie wenst op de eerste plaats dat nagegaan wordt of het
onderhavig ontwerp procedureel op de juiste, in het Statuut voorgeschreven wijze bij de Staten van Curaçao voor behandeling is aangeboden. Thans is bij de fractie alléén een e-mail bekend, waarin een
wetgevingsjurist van de Tweede Kamer aan de fungerende griffier van de
Staten van Curaçao om inlichtingen vraagt over het onderzoek van het
voorstel. Hierna is het onderwerp geagendeerd voor de Commissie
Rijksaangelegenheden en I.R. van de Staten. Vastgesteld kan worden dat
het voorstel van Rijkswet eerder wel op de voorgeschreven wijze is
aangeboden aan de Staten van de Nederlandse Antillen en wel bij
Koninklijke Boodschap d.d. 15 juni 2010, door de Staten van de Nederlandse Antillen ontvangen op 1 juli 2010. Vervolgens werd vervolgstuk
nr.5 (Verslag) op het voorstel op 1 oktober 2010 ontvangen door de Staten
van de Nederlandse Antillen, terwijl vervolgstukken nrs. 6 en 7 respectie-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 415 (R1915), nr. 10

4

velijk op 17 februari 2011 en 1 maart 2011 werden ontvangen door de
Staten van Curaçao.
De M.F.K.- fractie wijst er voorts op dat het voorstel van Rijkswet vóór de
indiening bij de Staten van de Nederlandse Antillen door de Rijksministerraad is geaccordeerd. Welk standpunt heeft de Gevolmachtigde
Minister van de Nederlandse Antillen bij de behandeling toentertijd in de
Rijksministerraad aangenomen? Kan aan de Regering gevraagd worden
om alle stukken betreffende de besluitvorming in de Rijksministerraad
over dit ontwerp aan de Staten te zenden? Met name eventuele instructies
die door de toenmalige regering aan de Gevolmachtigde Minister zijn
gegeven en correspondentie over dit voorstel moeten ter kennisneming
beschikbaar worden gesteld.
De M.F.K.- fractie zou willen vernemen of er overeenkomstig artikel 16 van
het Statuut een termijn is bepaald waarbinnen schriftelijk verslag moet
zijn uitgebracht over het ontwerp. Dit in verband met de behoefte die de
fractie voelt om, zoals hieronder nader aangegeven, meer informatie van
met name de toeristische en de freezone sectoren te verkrijgen over
wensen en verwachtingen die bij hen bestaan over visaverlening aan en
toelating van vreemdelingen uit specifieke landen voor en tot ons land. In
dit verband merkt de M.F.K. – fractie op, dat het bestaan van een zgn.
democratisch deficit in het Koninkrijk in de zin van het ontbreken van een
adequate controle op de Koninkrijksregering zich ook hier laat voelen.
Immers, indien dit deficit met geëigende maatregelen was weggenomen,
dan had Curaçao op gepaste wijze de gewenste invloed kunnen uitoefenen.
Voor wat betreft de wettelijke grondslag voor de regeling van visaverlening voor Curaçao in een rijkswet merkt de fractie het volgende op.
In het ontwerp worden de artikelen 3 eerste lid, onderdelen b en g van het
Statuut als grondslag opgevoerd voor de Rijksvisumwet. De M.F.K.- fractie
is van oordeel dat dit berust op een onjuiste interpretatie van het Statuut.
Zonder hier uitvoerig op deze kwestie in te gaan, wordt hier kortverwezen
naar de wetsgeschiedenis vande totstandkoming van het Statuut en de
toelichting daarop ter onderbouwing van dit oordeel. Ook kan gewezen
worden op de praktijk van decennia, waarbij de nationale wetgever via de
Landsverordening Toelating en Uitzetting van vreemdelingen en de
bijbehorende uitvoeringsregelingen, een eigen, niet in een rijkswet
verankerd visabeleid heeft gevoerd. Het oordeel van de fractie komt
grotendeels overeen met dat van de Raad van Advies van de Nederlandse
Antillen en strookt ook met het oordeel van de Raad van Advies van
Aruba, terwijl deze opinie ook te vinden is in het Verslag van de Staten
van Aruba.
Het verdient ook geen aanbeveling om in plaats van bovengenoemde
onderdelen van artikel 3 van het Statuut, artikel 38 (consensusrijkswet)
aan te wijzen als grondslag. Niet alleen zou hiermee onze autonomie
onnodig verder worden uitgehold, maar ook is de weg terug naar
landstaak indien een materie eenmaal is geregeld bij rijkswet een weg vol
voetangels en klemmen.
De Rijkswetgever lijkt in het voorstel ook te aarzelen tussen visaverlening
als landsbevoegdheid en als rijksbevoegdheid. Uit artikel 1 onderdelen e
en f van het ontwerp kan worden afgeleid dat een minister van het land
Curaçao de bevoegde autoriteit is voor visumverlening voor toegang tot
Curaçao, dus landsbevoegdheid. Uit artikel 3 van het ontwerp volgt
evenwel dat de minister van het land Curaçao bij de visaverlening het
visumbeleid van de Koninkrijksminister van Buitenlandse Zaken in acht
dient te nemen, dus rijksbevoegdheid.. En dat beleid van de Koninkrijksminister is volgens de toelichting op artikel 3 kenbaar uit onder andere de
Memorie van Toelichting bij de Rijksbegroting en de (schriftelijke)
gedachtewisseling tussen minister en Staten-Generaal e.d. Aldus blijft er
weinig over van de bevoegdheid van de minister van het land Curaçao en
moet hij bovendien beleid in acht nemen dat moeilijk kenbaar is en weinig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 415 (R1915), nr. 10

5

vastigheid lijkt te vertonen. De vraag is gerechtvaardigd hoe een land
bijvoorbeeld een eigen toeristisch beleid of een beleid m.b.t. bezoek aan
belastingvrije zones op een dergelijk onzeker fundament kan voeren.
Het ontwerp voorziet in artikel 15, eerste lid in «regelmatig overleg»»
tussen de minister van Buitenlandse Zaken en de autoriteiten van de
landen, waarbij de belangen van de landen ín aanmerking worden
genomen». Het is de vraag of deze voorziening afdoende is om de landen
in staat te stellen hun belangen voor te staan en veilig te stellen. Ook de in
artikel 15, tweede lid gegeven mogelijkheid om een geschilpunt aan de
Koninkrijksministerraad voor te leggen, lijkt – gelet op de ervaringen in
het verleden met dit instituut – niet voldoende om een adequate belangenbehartiging te waarborgen.
In het voorstel van Rijkswet wordt als grondmotief voor het voorstel
gewezen op de wenselijkheid van harmonisatie en eenvormigheid van het
visumbeleid. Er kan terecht op gewezen worden, dat in ieder geval geen
harmonisatie zal bestaan tussen enerzijds Nederland en anderzijds de
overige delen van het Koninkrijk. Immers, Nederland zal onderworpen
blijven aan het door de EU bepaalde visa-regime, terwijl dit niet zal gelden
voor de overige delen. Nederland is niet meer baas in eigen huis op dit
terrein en lijkt thans een leidende en coördinerende rol op te eisen in
andermans huis.
Voorts kan worden vastgesteld dat harmonisatie en eenvormigheid hier
worden nagestreefd als doel op zichzelf, terwijl hiervoor in een koninkrijk,
dat bestaat uit entiteiten die allen heel verschillende belangen hebben bij
een visumbeleid, geen ruimte is of hoort te zijn. In Nederland speelt met
name het tegengaan van (ongewenste) migratie een rol bij het visumbeleid. In Curaçao vervullen handel en toerisme een grote rol bij de
economische ontwikkeling en daardoor kunnen te stringente voorwaarden
en verkeerde prioriteiten heel directe schadelijke gevolgen hebben in
economisch opzicht.
De M.F.K.-fractie behoudt zich, gelet op al het bovenstaande, het recht
voor om , overeenkomstig artikel 17 van het Statuut, zo nodig haar
standpunt toe te lichten bij de behandeling van het ontwerp in de
Staten-Generaal.
Tenslotte: gegeven de conclusies van de M.F.K.-fractie voor wat betreft de
aantasting van de autonomie van Curaçao door het voorliggend ontwerp,
moet worden stilgestaan bij de erosie van deze autonomie die onder de
vorige regeringen is ingezet. Wij moeten ernaar streven dat deze trend
wordt omgebogen en dat er opnieuw sprake is van een volledige
autonomie zoals beoogd in het laatst gehouden referendum.
De PS-fractie heeft kennis genomen van het voorstel van rijkswet inzake
de bepalingen omtrent de verlening van visa voor de toegang tot de
landen van het Koninkrijk (Rijksvisumwet), de Memorie van Toelichting,
het advies van de Raad van Advies van de voormalige Nederlandse
Antillen, het advies van de Raad van Advies van Aruba, het verslag van de
vaste commissie voor Buitenlandse Zaken vastgesteld 16 september 2010
en het advies van de Raad van State van het Koninkrijk en nader rapport
en berichten u als volgt.
De staatkundige verhoudingen binnen het Koninkrijk zijn gewijzigd,
desalniettemin bevinden we ons nog steeds in het Koninkrijk. Hierdoor
krijgen wij automatisch te maken met de Rijkswetten die voor het
Koninkrijk gelden en zullen gelden, zonder dat wij enig inbreng in
dergelijke rijkswetten zullen hebben.
In artikel 1 van de rijksvisumwet staat niet het koninkrijk aangegeven.
Aangegeven staat Nederland, Openbare lichamen en de landen. Dit geeft
de discrepanties in de machtsverhoudingen aan. Indien het Koninkrijk was
aangegeven, zou Nederland ook als één van de landen van het Koninkrijk
worden aangegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 415 (R1915), nr. 10

6

Artikel 2 lid 1, geeft aan dat deze wet van toepassing is op de verlening
van visa voor de toegang tot de landen en de openbare lichamen.
Nederland valt voor de verlening van visa onder een andere regeling zoals
in lid 2 is aangegeven.
De ministers van de betreffende landen beslissen over verlening van visa
voor de betreffende landen. De minister dient echter wel het gevoerde
beleid, begrepen het visumbeleid van de minister van Buitenlandse Zaken
in acht te nemen, zoals in artikel 3 wordt aangegeven. Dit geeft nog een
keer aan dat wij geen inbreng hebben in de rijkswetten en de invullingen
ervan.
Artikel 4 geeft aan dat in overeenstemming met de minister van Buitenlandse Zaken aanwijzingen kunnen worden gegeven. Dit geeft tevens aan
dat het uiteindelijk invulling van de rijkswet, enkel en alleen door de
minister van Buitenlandse Zaken geschiedt.
Artikel 9 bepaald dat de bevoegde autoriteit op aanvraag van de vreemdeling een visum kan verlenen. Het derde lid geeft echter aan dat hieraan
bij landsregeling, nadere regels kunnen worden gesteld. Dit impliceert dat
de bevoegde autoriteit niet de volledige autoriteit heeft om op een
aanvraag te beslissen. Hetzelfde geldt voor de toepassing van artikel 10.
De bevoegde autoriteit dient zelfs de zienswijze van minister van
Buitenlandse Zaken in acht te nemen, zoals gesteld in artikel 13.
Vervolgens wordt in artikel 15 aangegeven dat, indien het overleg niet tot
overeenstemming leidt, het geschilpunt aan de raad van ministers van het
Koninkrijk wordt voorgelegd. Dit impliceert opnieuw dat wij geen inbreng
hebben of invloed kunnen hebben op de invulling van de rijkswetten.
Wellicht ten overvloede delen wij u mede dat, gezien het advies van de
raad van advies van de voormalige Nederlandse Antillen, de visumaanvraag een landsaangelegenheid betreft en geen koninkrijksaangelegenheid. De raad concludeert dat de visumverlening heden ten dage in
hoofdzaak een instrument van toegangs- en toelatingsbeleid is (landsaangelegenheid) en in ondergeschikte mate een instrument van buitenlands
beleid (koninkrijksaangelegenheid).
Tevens dient te worden opgemerkt dat inning van de kosten voor een
visumaanvraag door de ambassades van het koninkrijk geschieden.
Hierdoor vloeit alle financiële middelen die met een visumaanvraag
gemoeid zijn in de kas van Nederland. De overige landen van het
koninkrijk lopen het deel van de financiële middelen die nu in de kas van
het betreffende land zouden vloeien, volledig mis.
Mede gelet op het vorenstaande zien wij deze rijkswet als koloniale
maatregelen, die ons zeker niet ten goede zal komen. Bevoegdheden die
ons land toekomen worden door deze rijkswet in handen van Nederland
gelegd. Dit is onacceptabel en wij willen hierbij nog een keer benadrukken
dat de enige mogelijkheid om van deze en andere koloniale rijkswetten te
ontkomen is door te kiezen voor onafhankelijkheid.
De P.N.P.-fractie is van mening dat het onderhavig ontwerp Rijkswet
zodanig geregeld moet worden opdat het geen belemmering vormt voor
het vrije verkeer van personen en de handel in ons regio , vooral niet in
het Caraïbische gebied. Er dient rekening worden gehouden met het
toerisme en personen die zaken met ons doen.
Landen die zowel van economisch belang zijn als voor toerisme moeten
uitgezonderd worden van elke vorm van visumplicht, als is het geval in de
Europese Unie. Het zou voor ons ook mogelijk moeten zijn uitzonderingen
op te nemen in het onderhavige ontwerp Visumrijkswet.
Tot slot wijst deze fractie op het ontbreken van volledige gelijkwaardige
demo-cratische representatie tussen de partners in het Koninkrijk en
hoopt dat het democratisch deficit in het Koninkrijk eens wordt
weggenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 415 (R1915), nr. 10

7

Aldus vastgesteld in de vergadering van de Centrale Commissie van de
6de mei 2011.
De Rapporteur,
A. C. M. Thode

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 415 (R1915), nr. 10

8