Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 280

Regels inzake een
defensiematerieelbegrotingsfonds (Wet
defensiematerieelbegrotingsfonds)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
Algemeen
1. Inleiding en achtergrond
In het regeerakkoord 2017–2021 «Vertrouwen in de toekomst» (Kamerstukken II, 2017/18, 34 700, nr. 34, p. 49) en in de «Defensienota 2018 –
investeren in onze mensen, slagkracht en zichtbaarheid» (Kamerstukken II,
2017/18, 34 919, nr. 1) is opgenomen dat het kabinet met voorstellen komt
om de voorspelbaarheid en schokbestendigheid van de defensiematerieelbegroting te vergroten. In de defensiebegroting 2019 (Kamerstukken II,
2018/19, 35 000 X, nr. 2, p. 9) is aangegeven dat hieraan invulling wordt
gegeven door het instellen van een defensiematerieelbegrotingsfonds,
waarin de uitgaven aan investeringen en de instandhouding daarvan
worden opgenomen.
Ook tijdens de behandeling van de Defensienota 2018 kwam de instelling
van een begrotingsfonds aan de orde. Op 5 juni 2018 aanvaardde de
Tweede Kamer der Staten-Generaal een motie van de leden Belhaj en
Voordewind (Kamerstukken II, 2017/18, 34 919, nr. 19) waarin de regering
werd verzocht om wetgeving voor te bereiden voor het instellen van een
defensiematerieelbegrotingsfonds. In de op 5 april 2019 aan de Tweede
Kamer der Staten-Generaal aangeboden brief zijn de contouren voor het
defensiematerieelbegrotingsfonds geschetst (Kamerstukken II, 2018/19,
27 830, nr. 281). Het voorliggende voorstel van wet strekt ertoe het
defensiematerieelbegrotingsfonds gestalte te geven. Overeenkomstig de
motie Belhaj/Voordewind is de systematiek van de Wet Infrastructuurfonds als uitgangspunt genomen voor dit voorstel van wet tot instelling
van het defensiematerieelbegrotingsfonds.
Gelet op artikel 2.11, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016 wordt
deze memorie van toelichting mede namens de Minister van Financiën
uitgebracht.

kst-35280-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 280, nr. 3

1

2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel
Artikel 2.11 van de Comptabiliteitswet 2016 maakt het mogelijk een
begrotingsfonds in te stellen ten behoeve van het afzonderlijk beheren
van ontvangsten en uitgaven van het Rijk die voor een specifiek doel
bestemd zijn. Het instellen van een begrotingsfonds geschiedt bij wet.
De insteek van een begrotingsfonds is dat de geoormerkte ontvangsten of
financiële middelen (budgetten) meerjarig beschikbaar blijven voor het
doel van het fonds. Met de invoering van een defensiematerieelbegrotingsfonds wordt het lange termijn karakter van de verwervings- en
instandhoudingsuitgaven van het Ministerie van Defensie benadrukt.
De initiële kosten van verwervingsprojecten zijn vaak hoog en de baten
worden pas op langere termijn zichtbaar. De instelling van het defensiematerieelbegrotingsfonds benadrukt het belang van langetermijninvesteringsprojecten ten opzichte van uitgaven die al op korte termijn hun effect
hebben. Bovendien is het kasritme van zowel verwervings- als instandhoudingsuitgaven lastig te plannen.
Het voorgestelde defensiematerieelbegrotingsfonds maakt het voor het
Ministerie van Defensie mogelijk om te komen tot een integrale afweging
bij het verwerven en in stand houden van materieel, ICT-middelen en
infrastructuur. Tegelijkertijd zal ook de informatievoorziening over de
gemaakte keuzes aan de Staten-Generaal verbeteren, waarbij meer inzicht
wordt geboden in de samenhang tussen verwerving en instandhouding
van materieel, ICT-middelen en infrastructuur.
Op hoofdlijnen voorziet het wetsvoorstel in:
– het instellen van het begrotingsfonds;
– de verantwoordelijkheid voor het beheer van het begrotingsfonds;
– de ontvangsten van het fonds;
– de uitgaven van en de verplichtingen ten aanzien van het fonds;
– het meerjarenprogramma.
Hierna wordt nader ingegaan op deze hoofdlijnen.
De reikwijdte van het defensiematerieelbegrotingsfonds omvat de
uitgaven voor de ontwikkeling, verwerving (waaronder vervanging),
instandhouding (beheer en onderhoud) en afstoting van defensiematerieel, ICT-middelen en infrastructuur (vastgoed). De uitgaven die samenhangen met het daadwerkelijk gebruik van materieel, ICT-middelen en
infrastructuur, blijven onderdeel van de reguliere begroting van het
Ministerie van Defensie en worden niet ondergebracht in het begrotingsfonds.
2.1. Instelling en beheer
Het in te stellen defensiematerieelbegrotingsfonds heeft tot doel het
bevorderen van een integrale afweging door het meerjarig plannen,
monitoren en beheersen van de uitgaven aan de ontwikkeling, verwerving
en instandhouding van defensiematerieel, ICT-middelen en infrastructuur.
Met het beheer van het begrotingsfonds wordt de Minister van Defensie
belast.
Voor het Ministerie van Defensie biedt de instelling van een begrotingsfonds een aantal voordelen:
– het begrotingsfonds maakt het mogelijk om de uitgaven voor de
ontwikkeling, verwerving en instandhouding van defensiematerieel,
ICT-middelen en vastgoed integraal te kunnen afwegen, waarmee het
aansluit bij de life cycle costing (LCC) gedachte, die de kosten
gedurende de gehele levensduur van een systeem in beschouwing
neemt;
– er ontstaat continuïteit in de beschikbaarheid van middelen;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 280, nr. 3

2

–

er kan beter rekening worden gehouden met het specifieke karakter
van defensiematerieel, waarbij het betaalritme lastig te voorspellen is.

Door de instelling van een begrotingsfonds wordt de voorspelbaarheid en
de schokbestendigheid van de defensiematerieelbegroting vergroot. Dit is
nodig omdat de uitgaven voor verwervingsprojecten (en ook de uitgaven
voor instandhouding) niet altijd goed in de tijd gepland kunnen worden.
Het moment waarop een factuur binnen komt en waarop de factuur
betaald kan worden, is niet altijd van tevoren goed in te schatten. Vaak
gaat het om grote bedragen. Met het begrotingsfonds blijven financiële
middelen die bestemd zijn voor een specifiek doel, meerjarig voor dat
doel beschikbaar. Met de onbeperkte eindejaarsmarge was dat ook al het
geval voor verwervingsprojecten. Nu komen de uitgaven voor instandhouding daarbij, waardoor de integrale afweging tussen investeringen in
nieuwe aanschaf en instandhoudingsuitgaven beter gemaakt kan worden.
Ook de personele uitgaven die gerelateerd zijn aan de ontwikkeling,
verwerving, instandhouding en afstoting van materieel, ICT-middelen en
infrastructuur kunnen in het begrotingsfonds worden opgenomen. Een
aandachtspunt is nog de wijze waarop deze uitgaven worden meegenomen in het fonds. Het opnemen van deze personele uitgaven is een
grote, ingewikkelde operatie omdat er budgetten ontvlochten moeten
worden uit de administratie en dit ook gevolgen heeft voor de bedrijfsvoering van de defensieonderdelen. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk
om op termijn deze uitgaven aan het begrotingsfonds toe te voegen.
Onderstaande tabel geeft een beeld van de met ontwikkeling, verwerving,
instandhouding en afstoting van materieel, ICT-middelen en infrastructuur
gemoeide bedragen in miljarden euro’s, exclusief de personele uitgaven
gerelateerd aan ontwikkeling, verwerving, instandhouding en afstoting
van materieel, ICTmiddelen en infrastructuur. Onder materieel, ICT-middelen en infrastructuur valt een breed scala aan onderwerpen, zoals onderzeeboten,
gevechtsvliegtuigen, munitie, kleding, communicatieapparatuur en de
(nieuw)bouw van kazernes op militair terrein.
Omschrijving (bedragen x € 1
miljard)
Ontwikkeling, verwerving en
afstoting van materieel, ICT en
infrastructuur
Instandhouding materieel, ICT
en infrastructuur
Totaal

2019

2020

2021

2022

2023

2,8

3,1

3,2

2,8

2,6

1,1
3,9

1,1
4,2

1,1
4,3

1,1
4,0

1,1
3,8

In lijn met de eerder genoemde motie Belhaj / Voordewind is de systematiek van het Infrastructuurfonds als uitgangspunt genomen voor de
inrichting van de begroting van het defensiematerieelbegrotingsfonds. De
Algemene Rekenkamer heeft daarnaast gewezen op het belang van een
goede informatievoorziening aan het parlement over investeringen,
onderhoudskosten en exploitatiekosten ten behoeve van de afweging met
betrekking tot doelmatigheid (Kamerstukken II, 2018/19, 35 000 X, nr. 5).
Naar aanleiding hiervan heeft het Ministerie van Defensie zich beraden
over een mogelijke inrichting van het begrotingsfonds die enerzijds
voldoende inzicht biedt aan het parlement om haar controlerende taak uit
te kunnen oefenen en anderzijds aansluit bij de binnen het Ministerie van
Defensie gehanteerde sturing. Door middel van een tegelijk met het
wetsvoorstel aan de Tweede Kamer aan te bieden zgn. dummybegroting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 280, nr. 3

3

zal inzicht worden geboden in de wijze waarop de Kamer informatie krijgt
aangereikt.
2.2. Ontvangsten van het fonds
Het fonds zal grotendeels gevoed worden vanuit de huidige begroting van
het Ministerie van Defensie. De budgetten die thans gemoeid zijn met de
uitgaven voor verwerving en instandhouding van materieel, ICT-middelen
en infrastructuur van het Ministerie van Defensie, vormen de voeding van
het fonds. Daarnaast zal het ook mogelijk zijn dat andere overheden of
internationale organisaties bijdragen aan de voeding van het fonds. Dat is
bijvoorbeeld het geval bij verrekeningen met het Budget Internationale
Veiligheid (BIV). Wanneer materieel moet worden hersteld nadat het is
ingezet in een missie, worden de instandhoudingsuitgaven gedekt uit het
BIV. De ontvangsten van het BIV worden in die gevallen in het fonds
gestort.
Zoals volgt uit artikel 2.11, vierde lid, van de Comptabiliteitswet 2016 is
een belangrijk kenmerk van een begrotingsfonds dat middelen die in een
jaar niet tot besteding komen, voor het fonds behouden blijven en mee
gaan naar een volgend jaar. Met het materieelbegrotingsfonds wordt dat
gerealiseerd voor de uitgaven voor ontwikkeling, verwerving, instandhouding en afstoting van materieel, ICT-middelen en infrastructuur van
het Ministerie van Defensie. De overige middelen van het Ministerie van
Defensie, zoals de uitgaven voor inzet, gereedstelling alsmede pensioenen
en uitkeringen, blijven staan op hoofdstuk X van de Rijksbegroting, de
begroting van het Ministerie van Defensie.
2.3. Verplichtingen en uitgaven van het fonds
De verwervingsuitgaven, zoals die nu ook onder artikel 6 van de huidige
begroting van het Ministerie van Defensie zijn opgenomen, zullen ten
laste van het fonds komen, inclusief de projectuitgaven voor de
verwerving van nieuw materieel, ICT-middelen en infrastructuur.
Instandhoudingsuitgaven (beheer en onderhoud), zoals de uitgaven door
instandhoudingsorganisaties als de Directie Maritieme Instandhouding,
het Materieel Logistiek Commando en het Logistiek Centrum Woensdrecht, zullen onder het begrotingsfonds vallen. Ook de uitgaven voor
voorraadvorming zullen ten laste van het fonds komen. Het gaat hierbij
om bijvoorbeeld de uitgaven voor munitie en persoonlijke uitrusting.
Deels worden deze uitgaven in de huidige systematiek ook als investeringsuitgave gekwalificeerd, bijvoorbeeld bij het «defensie operationeel
kleding systeem» en bij het aanvullen van munitievoorraden in het kader
van het Beleidskader Inzetvoorraden, maar niet in alle gevallen. Daar
wordt met het materieelbegrotingsfonds eenduidigheid in gebracht.
De uitgaven voor kennis en innovatie die zijn gekoppeld aan concrete
projecten worden – net als onder de tot nu toe geldende begrotingssystematiek – onder de investeringsuitgaven geschaard en vallen binnen de
reikwijdte van het fonds.
2.4. Meerjarenprogramma voor verwerving
Tot nu toe voorziet het jaarlijks met Prinsjesdag aangeboden Materieelprojectenoverzicht (MPO) in informatie aan het parlement over materieelprojecten met een omvang van meer dan € 25 miljoen waarvoor in de
komende 15 jaar uitgaven zijn geraamd. De instelling van een defensiematerieelbegrotingsfonds brengt daarin verandering. Parallel aan de
ontwikkeling van het begrotingsfonds wordt het MPO omgevormd tot een
meerjarig defensieprojectenoverzicht (DPO), waarin over een periode van
totaal 15 jaar inkomsten en uitgaven en aangegane verplichtingen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 280, nr. 3

4

betrekking tot verwervingsprojecten voor materieel, ICT-middelen en
infrastructuur worden geraamd. Dit betreft niet alleen projecten in
uitvoering, maar ook geplande projecten en daarmee het hele investeringsprogramma van Defensie voor de komende 15 jaar. Het voornemen
is om het DPO, dat een nadere toelichting is op het verwervingsdeel van
de jaarlijks voor het begrotingsfonds op te stellen begroting, te integreren
in de begroting van het defensiematerieelbegrotingsfonds. Voor individuele investeringsprojecten zoals de vervanging van de M-fregatten, de
midlife update van het infanteriegevechtsvoertuig CV90 en het project
Apache remanufacture, zal zoals gebruikelijk het «defensie materieel
proces» worden gehanteerd, met inbegrip van de daarin voorziene
informatie aan de Tweede Kamer.
3. Verhouding tot andere wetten
De mogelijkheid om een begrotingsfonds in te stellen wordt geopend in
artikel 2.11 van de Comptabiliteitswet 2016. Dat artikel schrijft voor dat
een begrotingsfonds wordt ingesteld bij een wet die mede wordt
ondertekend door de Minister van Financiën. Ook geeft dat artikel een
aantal voorschriften voor onderwerpen waarin de instellingswet in ieder
geval moet voorzien, zoals het bepalen van de aard van de uitgaven en de
ontvangsten en welke Minister met het beheer van het fonds is belast.
4. Overwogen alternatieven
Voor het afzonderlijk beheren van ontvangsten en uitgaven van het Rijk
die voor een specifiek doel bestemd zijn, voorziet de Comptabiliteitswet
2016 specifiek in de mogelijkheid om een begrotingsfonds in te stellen. Dit
gaat een stap verder dan de huidige werkwijze van Defensie, waarin voor
investeringsuitgaven een onbegrensde eindejaarsmarge wordt gehanteerd. De instelling van een begrotingsfonds benadrukt het lange termijn
karakter van de investeringsuitgaven en de daaraan gekoppelde instandhoudingsuitgaven. Met de instelling van een fonds wordt bereikt dat deze
middelen meerjarig beschikbaar blijven voor het doel waarvoor het fonds
is ingesteld. Het instellen van een begrotingsfonds beperkt daarmee de
mogelijkheden tot een algehele jaarlijkse prioriteitenstelling bij de
aanwending van middelen. Dit laat onverlet dat het kabinet budgettaire
handelingsvrijheid houdt en ook het budgetrecht van het parlement
wijzigt niet. Met de instelling van het defensiematerieelbegrotingsfonds
wordt de schokbestendigheid en de voorspelbaarheid van de defensiematerieelbegroting vergroot. Alternatieven daarvoor zijn niet voor handen.
5. Gevolgen
De instelling van een begrotingsfonds betekent een wijziging in de
begrotingssystematiek van Defensie. Een dergelijke wijziging heeft geen
directe financiële gevolgen en heeft evenmin gevolgen voor burgers en
bedrijven. De instelling van een begrotingsfonds betreft immers puur de
wijze waarop een deel van de begroting van het Ministerie van Defensie
gestalte krijgt. Om die reden is afgezien van internetconsultatie.
Artikelsgewijze toelichting
Artikel 1 Definities
Dit artikel bevat een aantal definities. Onderdeel b (infrastructuur) omvat
al het bij het Ministerie van Defensie in gebruik zijnde vastgoed, zoals
kazernes, luchthavens, havens, schietbanen, oefengebieden, munitiedepots, radarstations en pijpleidingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 280, nr. 3

5

Artikel 2 Instelling en doel defensiematerieelbegrotingsfonds
De Comptabiliteitswet 2016 bepaalt in artikel 2.11 dat een begrotingsfonds
kan worden ingesteld ten behoeve van het afzonderlijk beheren van
ontvangsten en uitgaven van het Rijk die voor een specifiek doel zijn
bestemd. In aansluiting daarop stelt artikel 2 van het voorstel van wet het
doel van het defensiematerieelbegrotingsfonds vast. Het doel van het
begrotingsfonds is het bevorderen van de integrale afweging door het
meerjarig kunnen plannen, monitoren en beheersen van de uitgaven voor
de ontwikkeling, verwerving (met inbegrip van vervanging), instandhouding en afstoting van het materieel, de middelen van informatie- en
communicatietechnologie en de infrastructuur van het Ministerie van
Defensie. Daardoor wordt de voorspelbaarheid en de schokbestendigheid
van de defensiematerieelbegroting vergroot.
Artikel 3 Beheer en begroting
Artikel 3 geeft in het eerste en tweede lid uitvoering aan artikel 2.11,
tweede en derde lid, van de Comptabiliteitswet 2016 door het begrotingsfonds in het leven te roepen en de Minister van Defensie met het beheer
van dat fonds te belasten. De in het derde lid van artikel 2.11 genoemde
aard van de uitgaven en ontvangsten is neergelegd in de artikelen 4 en 5
van het wetsvoorstel.
Zoals volgt uit de Comptabiliteitswet 2016 heeft het begrotingsfonds een
eigen begroting. De begroting van het defensiematerieelbegrotingsfonds
is een niet-departementale begroting die onderdeel is van de Rijksbegroting. De jaarlijkse begroting van het fonds geeft inzicht in de
aangegane en nog aan te gane verplichtingen, de uitgaven en de
ontvangsten voor het begrotingsjaar en de veertien daarop aansluitende
jaren (derde lid). Dit komt overeen met de planningshorizon van het
investeringsprogramma van Defensie en het huidige artikel 6 van de
defensiebegroting. Deze relatief lange planningshorizon hangt samen met
de doorgaans lange looptijd van verwervingsprojecten. Door een langere
planningshorizon te hanteren, wordt het inzicht van het parlement in de
investeringsplanning versterkt.
Artikel 4 Ontvangsten
Dit artikel betreft de ontvangsten van het fonds. De primaire bron van
ontvangsten van het fonds vormen de in onderdeel a genoemde bijdragen
uit andere begrotingen van het Rijk, waaronder uiteraard in de eerste
plaats de begroting van het Ministerie van Defensie. Meer concreet betreft
het de tot nu toe op artikel 6 van de defensiebegroting gebaseerde
investeringen en de daaraan gerelateerde instandhoudingsuitgaven.
Daarnaast gaat het om bijdragen uit de begrotingen van andere departementen, waarbij moet worden gedacht aan bijdragen ten behoeve van de
Kustwacht (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) en bijdragen ten
behoeve van de Koninklijke Marechaussee (Ministerie van Justitie en
Veiligheid). Voorts moet worden gedacht aan ontvangsten uit het Budget
Internationale Veiligheid ten behoeve van het herstellen van materieel dat
ingezet is geweest, bijvoorbeeld bij een crisisbeheersingsoperatie.
Bij de ontvangsten in onderdeel b gaat het met name om de opbrengst uit
verkoop van overtollig materieel en om ontvangsten uit royaltyregelingen van ontwikkelingstrajecten waar Defensie een bijdrage aan
heeft geleverd.
Onder onderdeel c vallen de aan het doel van het begrotingsfonds te
relateren bijdragen van andere landen, de EU en internationale organisaties als de NAVO en de Verenigde Naties. Het betreft bijvoorbeeld
bijdragen aan materieelonderhoud na inzet van de krijgsmacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 280, nr. 3

6

Artikel 5 Financiële verplichtingen en uitgaven ten laste van het
fonds; uitgesloten verplichtingen en uitgaven
De uitgavenkant van het begrotingsfonds is neergelegd in artikel 5.
Het eerste lid betreft de uitgaven die rechtstreeks de verwerving,
instandhouding en ontwikkeling van materieel, ICT-middelen en infrastructuur van het Ministerie van Defensie betreffen. Bij de verwerving van
materieel gaat het naast groot materieel als vaartuigen, voertuigen en
luchtvaartuigen ook om de verwerving van munitie en persoonlijke
uitrusting (kleding). Het gaat veelal om langdurige verwervingstrajecten.
Opname van deze uitgaven in het begrotingsfonds draagt bij aan het
vergroten van de voorspelbaarheid en schokbestendigheid van de
materieelbegroting. Bij verwerving van infrastructuur kan bijvoorbeeld
worden gedacht aan de nieuwbouw van kazernes op militair terrein.
De instandhoudingsuitgaven betreffen alle activiteiten die erop gericht zijn
materieel, ICT-middelen en infrastructuur gereed te houden voor gebruik
en inzet. Dat omvat ook materieel dat in het kader van oefening en
training op permanente basis in het buitenland is gestationeerd. Onder de
instandhoudingsuitgaven vallen o.a. werkplaatsinrichting, en reservedelen. De uitgaven van de instandhoudingsorganisaties zoals de Directie
Maritieme Instandhouding, het Materieel Logistiek Commando en het
Logistiek Centrum Woensdrecht zullen onder het begrotingsfonds vallen.
Bij uitgaven voor de ontwikkeling van materieel, ICT en infrastructuur gaat
het mede om uitgaven voor kennis en innovatie voor zover het concrete
ontwikkelingsprojecten betreft die direct gerelateerd zijn aan de verwerving of instandhouding.
Onder het eerste lid van artikel 5 vallen ook de projectuitgaven verbonden
aan verwervingsprojecten. Het gaat om de uitgaven voor het projectmanagement en eventuele externe inhuur van personele capaciteit. Het
onder het begrotingsfonds brengen van deze uitgaven vindt zijn rechtvaardiging in de afhankelijkheid van de voortgang van het desbetreffende
project.
Het tweede lid betreft investeringen in internationale samenwerkingsverband, gericht op het ontwikkelen, verwerven en instandhouden van
materieel. Voorbeelden zijn de verwerving van de Multi Role Tanker
Transport vliegtuigen en de afspraken die met België zijn gemaakt over
het onderhoud van de M-fregatten en de mijnenbestrijdingsvaartuigen.
Daarnaast zullen door internationale samenwerking bijvoorbeeld in het
kader van het Europees Defensie Fonds uitgaven worden gedaan voor het
ontwikkelen van materieel.
Het derde lid maakt het mogelijk de aan de instandhouding gerelateerde
personele uitgaven op een later tijdstip onder het begrotingsfonds te
brengen. Voordeel daarvan is dat dit een integrale afweging van uitgaven
ten goede komt. Omdat het ontvlechten van de hier bedoelde personele
uitgaven een ingewikkelde operatie betekent, zijn deze uitgaven onder het
specifieke derde lid van artikel 5 gebracht zodat deze uitgaven op een later
moment onder het begrotingsfonds kunnen worden gebracht.
Het vierde lid maakt het mogelijk om bij algemene maatregel van bestuur
bepaalde uitgaven uit te zonderen van bekostiging vanuit het fonds, zoals
de uitgaven die samenhangen met het daadwerkelijk gebruik van
materieel, ICT-middelen en infrastructuur. Deze blijven onderdeel van de
reguliere defensiebegroting en worden niet ondergebracht in het
begrotingsfonds. Concreet gaat het om uitgaven die samenhangen met
het daadwerkelijk gebruik van materieel, ICT-middelen en infrastructuur,
waarbij met name moet worden gedacht aan brandstof, energie, water,
beveiliging en schoonmaak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 280, nr. 3

7

Artikel 6 Meerjarenoverzicht
In het algemeen gedeelte van deze toelichting is reeds ingegaan op het
meerjarenoverzicht van verwervingsprojecten. Het in dit artikel bedoelde
meerjarenoverzicht krijgt gestalte in de vorm van een defensieprojectenoverzicht, dat een onderdeel uitmaakt van de begroting voor het defensiematerieelbegrotingsfonds. Het meerjarenoverzicht geeft inzicht in zowel
lopende als geplande verwervingsprojecten met betrekking tot materieel,
ICT-middelen en infrastructuur. De planperiode strekt zich uit over in totaal
15 jaar, verdeeld in een zo gedetailleerd mogelijk overzicht over een
periode van vijf jaar en een indicatief overzicht voor de daarop volgende
periode van tien jaar.
Artikel 7 Voorhang uitvoeringsregelgeving bij Staten-Generaal
Artikel 5, vierde lid, maakt het mogelijk om bij algemene maatregel van
bestuur nader aan te geven uitgaven uit te zonderen van bekostiging en
financiering vanuit het begrotingsfonds, waarbij het gaat om de in de
toelichting op dat artikel genoemde onderwerpen. Omdat deze bepaling
de reikwijdte van het fonds betreft, voorziet artikel 7 in de mogelijkheid
van parlementaire betrokkenheid bij de besluitvorming terzake.
Artikel 8 Evaluatie
Dit artikel voorziet in evaluatie van het begrotingsfonds binnen zeven jaar
na de instelling ervan. De evaluatie strekt ertoe het effect van het
defensiematerieelbegrotingsfonds op de schokbestendigheid en de
voorspelbaarheid van de defensiebegroting inzichtelijk te maken. Er is
gekozen is voor een termijn van zeven jaar vanwege het feit dat artikel 5,
derde lid, de mogelijkheid opent de daar genoemde personele uitgaven
op een later moment onder het fonds te brengen. Een kortere termijn dan
zeven jaar kan in dat geval te kort zijn om tot een goede evaluatie te
komen.
Artikel 9 Inwerkingtreding
Artikel 9 voorziet in de mogelijkheid onderdelen van het begrotingsfonds
later in werking te laten treden. Deze mogelijkheid is in het bijzonder
opgenomen met het oog op de in artikel 5, derde lid, genoemde aan de
verwerving en instandhouding van materieel, ICT-middelen en infrastructuur gerelateerde personele uitgaven. Naar verwachting zal het
ontvlechten van de hier bedoelde personele uitgaven meer tijd kosten.
Het tijdstip van inwerkingtreding is mede afhankelijk van de begrotingscyclus. Dat kan betekenen dat niet kan worden aangesloten bij de vaste
verandermomenten.
De Minister van Defensie,
A.Th.B. Bijleveld-Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 280, nr. 3

8