Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 107

Wijziging van enkele belastingwetten en enige
andere wetten (Fiscale verzamelwet 2023)

Nr. 8

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 december 2022
Tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel Fiscale verzamelwet
2023 (Kamerstuk 36 107) in de Eerste Kamer op 13 december 2022
(Handelingen II 2022/23, nr. 13, item 2 en 4) heb ik toegezegd om uw
Kamer per brief te informeren hoe wordt omgegaan met het voorgenomen artikel 30ia van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) en
het arrest dat de Hoge Raad op 18 november 20221 met betrekking tot
hetzelfde onderwerp heeft gewezen. In de nota naar aanleiding van het
verslag bij het wetsvoorstel2 heb ik in antwoord op vragen van de Eerste
Kamerfractie van het CDA reeds verduidelijkt hoe deze bepaling en het
arrest zich tot elkaar verhouden. In deze brief ga ik hierop verder in en
informeer ik u over de uitvoeringsaspecten. Een gelijkluidende brief zal
worden verstuurd aan de Voorzitter van de Eerste Kamer.
Arrest van 18 november 2022
Uit het arrest van 18 november 2022 volgt kort gezegd dat geen belastingrente in rekening kan worden gebracht voor de periode dat een belastingplichtige de verschuldigde belasting heeft betaald. Hoewel de zaak
waarover de Hoge Raad arrest heeft gewezen draaide om de heffing van
vennootschapsbelasting strekt het arrest zich, vanwege de principiële
overwegingen, ook uit over de andere belastingmiddelen waarbij
belastingrente in rekening wordt gebracht. Het arrest geldt voor belastingrentebeschikkingen die op 18 november 2022 nog niet onherroepelijk
vaststonden en voor rentebeschikkingen die vanaf die datum zijn
afgegeven en nog worden afgegeven. Als hierbij belastingrente in
rekening is gebracht terwijl het verschuldigde bedrag aan belasting al was
betaald, komen deze rentebeschikkingen in aanmerking voor een
rentematiging.

1
2

kst-36107-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

ECLI:NL:HR:2022:1673
Kamerstuk 36 107 E.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 107, nr. 8

1

Artikel 30ia AWR
Met het wetsvoorstel Fiscale verzamelwet 2023 wordt in de AWR een
artikel geïntroduceerd met dezelfde strekking als het arrest van
18 november 2022. Op grond van het voorgestelde artikel 30ia AWR kan
de inspecteur in bepaalde situaties de in rekening gebrachte belastingrente verminderen. Zo kan er meer maatwerk geboden worden bij het
berekenen van belastingrente. Geregeld wordt dat de inspecteur de in
rekening gebrachte belastingrente kan verminderen voor zover gedurende
het tijdvak waarover belastingrente in rekening wordt gebracht het te
betalen bedrag aan belasting al was geheven, dan wel op aangifte was
voldaan of afgedragen. De voorgestelde maatregel sluit hiermee vanaf de
beoogde inwerkingtredingsdatum (1 januari 2023) aan bij de benadering
van de Hoge Raad in zijn arrest van 18 november 2022.
Uitvoeringsaspecten
Het voornemen was om artikel 30ia AWR op 1 januari 2023 niet voor alle
belastingmiddelen in werking te laten treden. Voor de loonbelasting en de
omzetbelasting was inwerkingtreding pas voorzien in 2026, omdat eerdere
inwerkingtreding via automatisering niet uitvoerbaar was. Door de
principiële overwegingen van de Hoge Raad vind ik dit echter niet langer
wenselijk. Ik wil daarom het voorgestelde artikel 30ia AWR zo snel
mogelijk ook voor de loonbelasting en omzetbelasting in werking laten
treden. Om eerdere uitvoering mogelijk te maken, worden zo snel
mogelijk nadere regels gesteld waaraan een verzoek om vermindering
van belastingrente met betrekking tot de loonbelasting en de omzetbelasting op grond van artikel 30ia AWR moet voldoen. Deze nadere regels
moeten bewerkstelligen dat uitvoering van artikel 30ia AWR voor de
loonbelasting en de omzetbelasting wél mogelijk is. Uiteraard worden
alleen nadere regels gesteld die vanwege uitvoeringsredenen noodzakelijk
zijn. Daarnaast worden de mogelijkheden van een doelmatigheidsgrens
bekeken. Artikel 30ia AWR biedt de mogelijkheid om dit bij ministeriële
regeling te regelen. Zodra de nadere regels gereed zijn en artikel 30ia
AWR ook voor de loonbelasting en omzetbelasting in werking kan treden,
worden belastingplichtigen hierover geïnformeerd via de website van de
Belastingdienst. Totdat artikel 30ia AWR ook ten aanzien van de loonbelasting en de omzetbelasting in werking is getreden, geldt voor deze
middelen dat voor rentebeschikkingen die op 18 november 2022 nog niet
onherroepelijk vaststonden, belastingplichtigen om rentematiging kunnen
verzoeken met een beroep op het arrest.
Toepassing van een vermindering
Vanaf 18 november 2022 geldt dus kort gezegd dat belastingplichtigen
aanspraak kunnen maken op een vermindering van belastingrente als
belastingrente in rekening wordt gebracht terwijl het verschuldigde
bedrag aan belasting al was betaald. In de toelichting op artikel 30ia AWR
is ten aanzien van alle belastingmiddelen aangegeven dat een dergelijke
vermindering niet in alle heffingssystemen en voor alle situaties op
initiatief van de Belastingdienst kan worden toegepast. Hierdoor zal het
voor de inspecteur niet in alle gevallen mogelijk zijn om bij de vaststelling
van de belastingaanslag met het arrest, en vanaf 1 januari 2023 met artikel
30ia AWR, rekening te houden. Als vermindering van belastingrente op
initiatief van de Belastingdienst in de aangewezen gevallen niet mogelijk
is, zal toepassing achteraf moeten plaatsvinden, in bezwaar of na een
verzoek om ambtshalve vermindering.3Via de communicatiekanalen van
de Belastingdienst zal kenbaar worden gemaakt in welke gevallen
3

Kamerstuk 36 107, nr. 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 107, nr. 8

2

vermindering van belastingrente mogelijk is en wat de bijbehorende gang
van zaken is.
Waar dit mogelijk is, zal bij de vaststelling van de belastingaanslag met de
rentematiging rekening worden gehouden. Ten aanzien van belastingrentebeschikkingen voor de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting is dit in ieder geval van toepassing. Belastingrentebeschikkingen
ten aanzien van deze belastingmiddelen die op grond van het arrest voor
vermindering van belastingrente in aanmerking komen, zullen op initiatief
van de Belastingdienst in 2023 (dus achteraf) worden gecorrigeerd.
Belastingrentebeschikkingen voor de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting die zien op het belastingjaar 2022 en later zullen met
inachtneming van het arrest worden afgegeven.
Vervolg
De komende periode wordt verder in kaart gebracht wat uitvoering van
het arrest aan extra uitvoeringslast voor de Belastingdienst met zich
meebrengt en wat de budgettaire gevolgen zijn. Uitgangspunt is dat de
budgettaire gevolgen (zowel wat betreft de uitvoeringskosten als de
rentederving) worden gedekt binnen de begroting van het Ministerie van
Financiën.
In het Nader Rapport op het wetsvoorstel Fiscale verzamelwet 2023 is
aangekondigd dat er deze kabinetsperiode een onderzoek zal plaatsvinden
naar het belastingrentesysteem.4 In dat onderzoek zal het belastingrentesysteem opnieuw worden bezien en zal in het bijzonder worden gelet op
rechtsstatelijkheid en de menselijke maat. In dit onderzoek worden ook de
criteria budgettaire inpasbaarheid en uitvoerbaarheid goed betrokken.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij

4

Kamerstuk 36 107, nr. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 107, nr. 8

3