2022D47776

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 15 november 2022 enkele
vragen en opmerkingen aan de Staatssecretaris van Financiën voorgelegd
over de op 18 oktober 2022 toegezonden brief over de fiscale behandeling
van Uber (Kamerstuk 31 066, nr. 1124).
De voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Lips

nds-tk-2022D47776

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris. Deze leden spreken nogmaals uit dat zij het kabinetsbeleid inzake belastingontwijking ondersteunen zonder daarmee vooruit
te willen lopen op resultaten van het lopende onderzoek.
De leden van de VVD-fractie vinden het zorgvuldig dat eerst het onderzoek
wordt afgerond en hebben daarom een procesmatige vraag: wanneer
verwacht het kabinet de resultaten van het externe onderzoek naar de
Kamer te kunnen sturen?
Verder wachten deze leden de aangeboden vertrouwelijke (of eventueel
besloten) briefing af.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de toezeggingen
gedaan met betrekking tot de Uber-casus. Deze leden hebben enkele
vragen en/of opmerkingen.
Kan het kabinet aan de leden van de PVV-fractie aangeven of de inhoudelijke en feitelijke werkzaamheden van de extern deskundigen pas een
aanvang nemen nadat het interne onderzoek is opgeleverd?
Indien de werkzaamheden van de extern deskundigen inderdaad pas
aanvang nemen na oplevering van het interne onderzoek, kan het kabinet
dan nader toelichten hoe zich dit verhoudt met het doel van het de
opdracht, namelijk: «De externe toetsing heeft als doel om te beoordelen
of het interne onderzoek juist en gedegen is, zowel procesmatig als
inhoudelijk.»
In de opdrachtomschrijving geeft het kabinet aan dat het de wens is om
het interne onderzoek te toetsen op onder andere objectiviteit, zorgvuldigheid en consistentie.
Kan het kabinet aan de leden van de PVV-fractie toelichten hoe extern
deskundigen – na afloop van een intern onderzoek en uitgevoerd door
interne onderzoeksgroep – kunnen beoordelen of het interne onderzoek
ten tijde van het onderzoek objectief, zorgvuldig en consistent heeft
plaatsgevonden?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie vragen het kabinet of de naleving van
belasting- en werkgeversverplichtingen worden meegenomen in het
onderzoek, zoals de aangenomen motie van het lid Alkaya (Kamerstuk
23 645, nr. 779) bepleit.
De leden van de SP-fractie vragen het kabinet wat het kabinet ervan vindt
dat het onderzoek naar Uber niet publiek kan worden gemaakt en dat
Kamerleden als gevolg hiervan niet aan kiezers kunnen laten zien wat zij
hebben gedaan met de informatie die zij hebben ontvangen. Deze leden
geven aan hier grote moeite mee te hebben.
De leden van de SP-fractievragen naar de fiscale geheimhoudingsplicht,
zoals deze in Nederland bestaat. Deze leden vragen of andere landen
dergelijke bepalingen als artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelas-

2

tingen (AWR) kennen en hoe ver deze gaan in vergelijking met de
Nederlandse bepalingen. Is hierover informatie voorhanden en zo nee, is
het kabinet bereid dit te onderzoeken?
In algemene zin wensen de leden van de SP-fractie op te merken dat deze
leden het de omgekeerde wereld vinden dat particulieren amper een
voldoende geven aan de Belastingdienst en dat grote ondernemingen een
ruime zeven geven. Deze leden zouden liever willen zien dat particulieren
de dienst omschrijven als collaboratief en beschermend en dat het
internationale grootbedrijf de fiscus vreest. Deze leden verwachten van
het kabinet dat het kabinet zich inspant om de Belastingdienst om te
vormen tot een organisatie die huishoudens op één zet en niet de
multinationals.
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met interesse kennisgenomen
van de brief van de Staatssecretaris en hebben op dit moment geen
nadere vragen of opmerkingen.
Vragen en opmerkingen van het lid Omtzigt
Het lid Omtzigt heeft met verbazing kennisgenomen van de berichtgeving
rondom de Uber Files en kijkt met spanning uit naar de resultaten van het
onderzoek. De vrees bestaat bij dit lid dat de Belastingdienst een
selectieve omgang met belastingplichtigen erop na houdt of erop heeft
nagehouden. Een ernstige zaak zo vindt het lid Omtzigt. Dit lid hoopt dat
de mogelijke ernst hiervan door het kabinet wordt ingezien en dat, mocht
daartoe aanleiding zijn, standvastig wordt opgetreden.
Tijdens het commissiedebat van 7 september jl. is door dit lid de volgende
toezegging genoteerd: «Er komt een brief over het Uberonderzoek, met
daarin wat de opdracht is en wie de onderzoekers zijn. Ook bevat die brief
informatie over de tijdlijn wanneer het onderzoek wordt afgerond. Daarbij
bevat de brief de conceptvraagstelling van het onderzoek voordat het
wordt uitgevoerd, inclusief de bronnen waartoe de onderzoekers toegang
hebben.» Het lijkt het lid Omtzigt alsof het onderzoek al begonnen is en
alsof de onderzoekers al zijn aangewezen. Het lid Omtzigt wil graag weten
of dat het geval is en waarom het kabinet de toezegging om de Kamer te
berichten voor de start van het onderzoek, niet is nagekomen.
Voor het lid Omtzigt is de tijdlijn dus niet geheel inzichtelijk; daarom
vraagt hij een tijdlijn van de aanvangsmomenten en oplevermomenten
van de onderzoeken en een indicatie van de vervolgstappen.
Tevens is er een overzicht toegezegd van alle ontmoetingen vanaf 2012
waarbij gesproken is over Uber en waarbij de Minister, Staatssecretarissen en/of topambtenaren aanwezig waren. Daarbij is gevraagd om een
expliciete weergave van de ontmoetingen waarbij ook mevrouw Kroes
aanwezig was (zie ook de beantwoording van vraag 31 van de Kamervragen van het lid Omtzigt van 5 september 2022 (2022Z15176)). Het lid
Omtzigt vraagt of een dergelijke lijst inmiddels is samengesteld en of het
kabinet die kan delen.
Het lid Omtzigt heeft ten aanzien van de stellingen en onderzoeksvragen
in de opdrachtomschrijving gelezen dat het onderzoek onder andere een
toetsing inhoudt van zogenoemde «stellingen» die betrekking hebben op
vijf onderwerpen (1. lekken van vertrouwelijke informatie, 2. traineren van
het opvragen en delen met buitenland van gegevens over chauffeurs, 3.
fiscaal begunstigen, 4. niet nakomen formaliteit en 5. de relatie met Uber).

3

De stellingen zijn door de Belastingdienst geïdentificeerd aan de hand van
persvragen die de Belastingdienst heeft ontvangen vóórafgaand aan de
publicaties over de Uber Files in het FD en Trouw en op het platforum
Investico. Kan het kabinet aangeven of ook rekening wordt gehouden met
de uiteindelijk publicaties van FD, Trouw en Investico? Kan het kabinet
aangeven of ook een vergelijking wordt gemaakt van de antwoorden op
de persvragen en de uiteindelijke uitkomsten van het onderzoek?
Het lid Omtzigt vraagt of het kabinet kan bevestigen dat in elk geval wordt
getoetst of de volgende drie gebeurtenissen hebben plaatsgevonden in
het kader van de multilaterale belastingcontrole van Uber, en zo ja, of
deze gebeurtenissen in strijd zijn met de (fiscale en/of interstatelijke)
geheimhoudingsplicht of enig ander voorschrift/beginsel:
(a) De Belastingdienst zou de door andere landen ingenomen voorlopige
standpunten, waaronder het standpunt van Frankrijk over de aanwezigheid van een Franse vaste inrichting, informeel en vertrouwelijk
hebben gedeeld met Uber.
(b) De Belastingdienst zou de onderhandelingstactiek/ruimte van andere
landen in het kader van een te bereiken compromis, waaronder de
bereidheid van Frankrijk om af te zien van het aanwezig achten van
een vaste inrichting in ruil voor een hogere winst van een Franse
dochtervennootschap van Uber (Uber SAS), informeel en vertrouwelijk
hebben gedeeld met Uber.
(c) De Belastingdienst zou de voorlopige (dus niet-definitieve) uitkomsten
van de multilaterale belastingcontrole informeel en vertrouwelijk
hebben gedeeld met Uber.
In het verlengde van punt (b) vraagt het lid Omtzigt of het kabinet kan
bevestigen dat ook wordt getoetst of de aanpassing van de dienstverleningsovereenkomst tussen het Nederlandse hoofdkantoor en de Franse
dochtermaatschappij (Uber SAS), door Uber is onderbouwd door een
verrekenprijsanalyse en documentatieverplichting. Of was het handjeklap
tussen Nederland en Frankrijk? Zijn er daadwerkelijk functies overgeheveld van het Nederlandse hoofdkantoor naar de Franse dochtervennootschap?
Voorts vraagt het lid Omtzigt of het kabinet kan bevestigen dat op het
gebied van de internationale gegevensuitwisseling in elk geval wordt
getoetst of de volgende drie gebeurtenissen hebben plaatsgevonden en
zo ja, of deze gebeurtenissen in strijd zijn met de (fiscale en/of interstatelijke) geheimhoudingsplicht of enig ander voorschrift/beginsel:
(a) De Belastingdienst zou Uber hebben geïnformeerd over binnengekomen uitwisselingsverzoeken van andere landen (ruim) vóór de
aankondiging van een onderzoek op grond van artikel 8, eerste lid, van
de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van
belastingen.
(b) De Belastingdienst zou Uber hebben toegezegd voorlopig geen
opvolging aan uitwisselingsverzoeken te geven teneinde Uber in staat
te stellen om eventueel nadelige economische gevolgen van de
uitwisseling te voorkomen bij het op te zetten bedrijfsmodel UberPop.
(c) De Belastingdienst zou Uber hebben geïnformeerd over de fiscale
controle- en handhavingsstrategie van de landen die het uitwisselingsverzoek hebben gedaan, zoals het voorlopig nog niet opleggen van
boetes aan taxichauffeurs voor het niet-nakomen van hun fiscale
verplichtingen.
Indien dit niet getoetst is, vraagt dit lid het kabinet deze vragen zelf
uitvoerig en op korte termijn te beantwoorden.

4

Het lid Omtzigt heeft ten aanzien van onafhankelijke experts kennisgenomen van de samenstelling van de ambtelijke onderzoeksgroep, te
weten een registeraccountant, een deskundige op het gebied van
inlichtingenuitwisseling, een deskundige op het gebied van de internationale rulingpraktijk en een deskundige op het gebied van formeel recht.
Omdat de onderzoeksvragen betrekking hebben op formeel-juridische
kwesties, te weten het gedrag van de Belastingdienst bij (1) de multilaterale belastingcontrole van Uber en (2) internationale gegevensuitwisseling met Uber als informatiehouder, acht het lid Omtzigt de
aanwezigheid van deskundigen op het gebied van internationale
gegevensuitwisseling en op het gebied van formeel recht van essentieel
belang.
Het lid Omtzigt vraagt aan het kabinet of de aanwezigheid van deskundigheid op formeel-juridisch terrein ook een rol heeft gespeeld bij de
selectie van de twee onafhankelijke experts. Beschikken de gekozen
experts over deskundigheid op formeel-juridisch terrein, zoals de fiscale
geheimhoudingsplicht van artikel 67 van de Algemene wet inzake
Rijksbelastingen, internationale gegevensuitwisseling volgens artikel 6
van de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van
belastingen en multilaterale belastingcontroles in EU-verband?
Het lid Omtzigt heeft in de opdrachtomschrijving gelezen dat aan de twee
onafhankelijke experts door de Belastingdienst «ondersteuning» wordt
aangeboden bij de uitvoering van hun toetsingsopdracht. Kan het kabinet
aangeven welke vorm van ondersteuning concreet is aangeboden? Is dat
ambtelijke ondersteuning? Kunnen de twee onafhankelijke experts op hun
beurt weer onafhankelijke experts raadplegen en zo ja, wordt de Kamer
daarover geïnformeerd? Is het kabinet het met dit lid eens dat het geen
pas zou geven als de Landsadvocaat de twee onafhankelijke experts
bijstaat?
Het lid Omtzigt wijst ten aanzien van de onderzoeksmethode erop dat
bijna alle gebeurtenissen in de Uber-casus die feitelijk worden onderzocht
en vervolgens juridisch worden getoetst, bestaan uit informeel en
vertrouwelijk door de Belastingdienst aan Uber meegedeelde zaken. Het
lid Omtzigt vreest dat géén audit trail bestaat van het lekken door de
Belastingdienst van vertrouwelijke gegevens aan Uber, bijvoorbeeld
omdat het lekken mondeling heeft plaatsgevonden. Het lid Omtzigt vraagt
hoe het kabinet dit duidt. In de opdrachtomschrijving heeft het lid Omtzigt
gelezen dat de ambtelijke onderzoeksgroep de toentertijd betrokken
medewerkers bij de Uber-casus kan bevragen naar hun zienswijze. Is de
bevoegdheid van de ambtelijke onderzoekers met betrekking tot het
interviewen van betrokken medewerkers voldoende om een mogelijk gat
in de audit trail te dichten? Dit lid vraagt aan het kabinet te bevestigen dat
de bevraging wel degelijk het karakter kan hebben van waarheidsvinding.
Staat de consequentie van strafontslag, als gevolg van het lekken aan
Uber, niet in de weg aan de waarheidsvinding?
Het is voor het lid Omtzigt nog niet geheel duidelijk of de onafhankelijke
experts de mogelijkheid hebben om de toentertijd betrokken
medewerkers bij de Uber-casus desgewenst te kunnen horen zoals de
ambtelijke onderzoeksgroep zelf wel kan. Wil het kabinet bevestigen dat
de twee onafhankelijke experts de bevoegdheid hebben de toentertijd
betrokken medewerkers bij de Uber-casus te kunnen interviewen? Indien
dit niet het geval is, vraagt dit lid of het kabinet bereid is om de experts
alsnog deze bevoegdheid te geven en bij weigering dit met redenen te
omkleden.

5