Verslag van de bijeenkomst
van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken,
op 4 maart 2020 in Brussel
Belangrijkste resultaat
De Commissie benadrukte het belang van terugkeer naar volledige uitvoering van de EUTurkije Verklaring, opdat de situatie spoedig kan worden genormaliseerd. Recente
ontwikkelingen bevestigden bovendien de urgentie om met een nieuw migratie- en
asielpact te komen en de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader af te
ronden. De Commissie gaf een terugkoppeling van haar bezoek aan de Grieks-Turkse
grens en stond stil bij het actieplan voor ondersteuning van Griekenland, inclusief de
samenwerking met de landen op de Westelijke Balkan-route om doorreizen vanuit
Griekenland tegen te gaan. In hun interventies toonden de lidstaten zich eensgezind.
Griekenland, Bulgarije en andere lidstaten die de gevolgen zouden kunnen ondervinden
van verhoogde migratiedruk uit Turkije verdienen steun. Normalisering van de situatie en
volledige implementatie van de EU-Turkije Verklaring moeten absolute prioriteit hebben.
Hoewel lidstaten, waaronder Nederland, waardering uitten voor de Turkse inspanningen
bij de opvang van 4 miljoen vluchtelingen en migranten, benadrukten zij dat het huidige
handelen van Turkije onacceptabel is. Lidstaten spraken steun uit voor de Griekse
inspanningen om de buitengrens te bewaken, waarbij werd benadrukt dat deze in lijn
moeten zijn met internationaal en Europees recht. Een aantal lidstaten, waaronder
Nederland, steunde de Commissie in haar pleidooi voor gepaste aandacht voor de situatie
van alleenstaande minderjarige kinderen op de eilanden. Nederland, samen met
meerdere andere lidstaten, bevestigde de noodzaak om het Gemeenschappelijk Europees
Asiel Stelsel (GEAS) te hervormen en een EU-crisismechanisme in te voeren. Tot slot
heeft de Raad een unanieme verklaring aangenomen die een goede afspiegeling vormt
van de discussie die tijdens de Raad heeft plaatsgevonden.
Migratie – Situatie aan de buitengrenzen van de Unie
= uitwisseling van standpunten en aanname verklaring
Tijdens de extra JBZ-Raad van 4 maart jl. vond een discussie plaats over de situatie aan
de buitengrenzen van de Europese Unie. Onderwerp van gesprek waren de recente
ontwikkelingen aan de grens met Turkije naar aanleiding van de aankondiging van
Turkije van 28 februari jl. om niet langer in lijn met de EU-Turkije Verklaring irreguliere
migratie naar de EU tegen te houden.
De Commissie benadrukte in haar interventie het belang van terugkeer naar volledige
uitvoering van de EU-Turkije Verklaring, opdat de situatie spoedig genormaliseerd kan
worden. Zij meldde verder dat van de situatie zoals die is ontstaan belangrijke urgentie
uitgaat om spoedig met haar voorstellen voor een nieuw migratie- en asielpact te
komen. Ook vroeg zij aandacht voor een spoedige afronding van de onderhandelingen
over het Meerjarig Financieel Kader die nodig is om gezamenlijke oplossingen en
ondersteuning van lidstaten te kunnen financieren.
De Commissie gaf tevens een terugkoppeling van haar bezoek aan de Grieks-Turkse
grens en meldde dat Europese eenheid, bewaking van de gezamenlijke buitengrens en
steun aan Griekenland om de migratiedruk het hoofd te bieden daarbij centraal stonden.
De Commissie uitte haar zorgen over de humanitaire situatie bij de opvang van
irreguliere migranten en benadrukte dat Griekenland ondersteund moet worden om
verbeteringen aan te brengen. De Commissie benoemde in het bijzonder de precaire
situatie van kwetsbare groepen, waaronder alleenstaande minderjarige kinderen op de

eilanden.
Verder stond de Commissie stil bij het actieplan dat zij heeft aangekondigd betreffende
de ondersteuning van Griekenland.1 Het actieplan bestaat uit twee zogenaamde Rapid
Border Intervention operaties door Frontex, een nieuw Frontex terugkeerprogramma om
vrijwillige terugkeer naar landen van herkomst vanuit Griekenland te bespoedigen, 700
miljoen euro aan financiële ondersteuning aan Griekenland voor migratie- en
grensmanagement, inzet van 160 experts in Griekenland onder EASO-vlag en
ondersteuning via het EU civiel beschermingsmechanisme. Van de 700 miljoen euro aan
financiële ondersteuning, heeft de Commissie 350 miljoen direct beschikbaar gesteld om
acute problemen aan te pakken.
Zoals aan uw kamer toegezegd tijdens het AO RBZ van 4 maart jl. informeer ik u hierbij
over de besteding van het bedrag. Provisioneel wordt gekeken naar een grote investering
voor infrastructuur ten behoeve van de opvang van vluchtelingen en andere migranten
op de Griekse eilanden. Daarnaast zal het bedrag worden aangewend om EASO en
Frontex te ondersteunen, om (vrijwillige) terugkeer te bevorderen en lopende activiteiten
te continueren, zoals kampmanagement. De direct beschikbare 350 mln. komt uit het
huidige Asiel, Migratie en Integratie Fonds (AMIF). De Commissie komt met een voorstel
voor de financiering van de additionele 350 miljoen euro waar de lidstaten nog mee in
moeten stemmen. Nederland wacht het voorstel van de Commissie af. Voor Nederland is
van belang dat Griekenland de additionele middelen op effectieve wijze kan verwerken,
en voorafgaand aan het verstrekken van deze middelen duidelijk aangeeft waar de
behoefte ligt om het geld aan te besteden. Uw Kamer zal worden geïnformeerd over het
voorstel van de Commissie voor additionele financiering.
Naast ondersteuning van Griekenland, heeft de Commissie met haar actieplan het belang
onderkend van het tegengaan van irreguliere migratie, al dan niet afkomstig vanuit
Griekenland, via de Westelijke Balkan-route. De Commissie heeft gemeld in nauw contact
te staan met Bulgarije en de andere landen op de Westelijke Balkan over de situatie aan
hun grenzen en zal onder meer met de lidstaten gaan werken aan een coördinatie
mechanisme met de betreffende landen om de samenwerking te versterken.
In de tafelronde onder de lidstaten die volgde spraken alle lidstaten steun uit voor
Griekenland en andere lidstaten die gevolgen zouden kunnen ondervinden van de
migratiedruk vanuit Turkije. De Raad was eveneens eensgezind over de constatering van
de Commissie dat normalisering van de situatie en volledige implementatie van de EUTurkije Verklaring absolute prioriteit hebben. Hoewel verschillende lidstaten, waaronder
Nederland, waardering uitten voor de Turkse inspanningen bij de opvang van 4 miljoen
vluchtelingen en migranten, benadrukten zij dat het huidige handelen van Turkije
onacceptabel is. De Raad sprak steun uit voor het actieplan van de Commissie. Sommige
lidstaten boden (personele en materiele) assistentie aan bij de uitvoering van het
actieplan. Nederland heeft tijdens de Raad gemeld de verschillende onderdelen van het
actieplan te bestuderen en terug te komen op de bijdrage die Nederland kan leveren aan
de ondersteuning van Griekenland.
Ook de maatregelen die Griekenland heeft getroffen in het kader van de bescherming
van de buitengrenzen waren onderwerp van gesprek. De lidstaten en de Commissie
spraken begrip uit voor deze maatregelen, maar benadrukten dat deze in lijn moeten zijn

1 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_384

met Europees en internationaal recht.
Een aantal lidstaten waaronder Nederland, conform motie Voordewind, steunde de
Commissie in haar pleidooi voor gepaste aandacht voor de situatie van alleenstaande
minderjarige kinderen op de eilanden.[2]
Nederland, samen met meerdere andere lidstaten, bevestigde de noodzaak om het GEAS
te hervormen en een EU-crisismechanisme in te voeren zodat de EU beter voorbereid is
op situaties zoals de huidige.
Tot slot heeft de Raad met unanimiteit een verklaring aangenomen die een goede
afspiegeling vormt van de discussie die tijdens de Raad heeft plaatsgevonden.

[2] 32 317 Nr. 588