Bijlage 1 - Tijdlijn en overzicht procedures voor een zandwin-eiland in het IJsselmeer
Een derde deel van het in Nederland benodigde industriezand wordt vanaf de midden-Rijn in Duitsland
ingevoerd. Dit is op termijn eindigend omdat het politieke en maatschappelijke draagvlak in Duitsland
hiervoor afneemt. Bovendien is de ecologische footprint van dit transport groot. Het Rijk heeft in
2001, voor wat betreft zandwinning, de voorkeur uitgesproken voor de grote wateren zoals de
Noordzee en het IJsselmeer. Een belangrijke overweging daarbij was dat zandputten op land in het
verleden op veel verzet stuitten. Nader onderzoek leidde in 2003 tot de constatering dat in de
Noordzee slechts op enkele plaatsen industriezanden voorkomen, die bovendien zijn afgedekt met een
zwaar pakket ophoogzand. Om dit te winnen, te transporteren naar het land en te ontzilten ontstaat
een kostprijs die een aantal maal hoger is dan winning op het land. Dit wordt economisch niethaalbaar geacht. Bovendien is de kans groot dat onvoldoende ontzilt kan worden, met
onaanvaardbare risico’s van betonrot tot gevolg.
De behoefte aan winning in het IJsselmeer is daarmee van nationaal belang. Dat betekent echter niet
dat het Rijk een actieve rol heeft in het onderzoeken van potentiële zandwinlocaties. Dat is, in lijn met
de beëindiging van de rijks-regierol voor ontgrondingen (Kamerstuk 28600-XII-114), aan het
bedrijfsleven.

datum
27 april 2008

16 maart 2011

Omschrijving
Bijeenkomst gecombineerde projectgroep en klankbordgroep, toen nog
voor de locatie voor de kust van de Noordoost polder. Smals heeft als
initiatiefnemer een klankbordgroep in het leven geroepen. Hierin zaten
vertegenwoordigers vanuit de visserij, recreatie en natuurbelangen
organisaties.
Smals heeft daarop zelf onderzoek gedaan in het IJsselmeer. De winbare
voorraden van industriezand werden alleen aangetroffen ten zuiden van
Gaasterland (nu gemeente De Fryske Marren). Een 1e locatie werd
overwogen nabij Lemmer en de vaargeul Amsterdam-Lemmer (VAL) (kust
Noordoostpolder). Tijdens overleg met de stakeholders in de
klankbordgroep werd reeds in 2008 geconstateerd dat deze locatie slecht
scoorde t.a.v. de watersport, de beroepsvaart en de nabijheid van de
natuurwaarden langs de kust (zoals Steile Bank). Daarom is gezocht naar
een meer westelijk gelegen locatie, die uiteindelijk ook geologisch
gunstiger werd beoordeeld. Deze overwegingen zijn met de
klankbordgroep gedeeld.
Start gecombineerde plan-m.e.r. en besluit-m.e.r.-procedure: Brief Smals
aan Rijkswaterstaat, waarin het voornemen voor de zandwinning in het
IJsselmeer op de locatie circa 5 km voor de kust van Gaasterland bekend
wordt gemaakt.
Op verzoek van Smals IJsselmeer BV wordt de besluitvorming op basis van
de ontgrondingenwet door Rijkswaterstaat gecoördineerd (besluit van 27
april 2011). Op de zandwinning in het IJsselmeer is zowel een uitgebreide
m.e.r.-procedure als een uitgebreide vergunning- en
bestemmingsplanprocedure van toepassing. Vanwege de RWS coördinatie
geldt de vergunningprocedure voor alle te verlenen vergunningen. De
wettelijke procedures staan tevens garant voor meerdere
inspraakmomenten:
• Inspraak op het voornemen van Smals om zand te gaan winnen in
het IJsselmeer. Aangegeven kon worden welke informatie van
belang is om in het MER mee te nemen;

18 mei 2011
10 juni 2011 tot en
met 7 juli 2011
7 september 2011
27 oktober 2011

13 mei 2013
3 juni 2015

19 juni 2015 – 31 juli
2015
26 juni 2015
24 september 2015
25 november 2015
27 januari 2016
11 februari 2016

27 juli 2017
6 november 2017
2 maart 2018 tot en
met 12 april 2018

• Inspraak op het voorontwerp-bestemmingsplan;
• Inspraak op alle 6 ontwerpbesluiten.
De gemeente en Smals ondertekenen een overeenkomst met betrekking
tot de zandwinning.
Ter inzage legging van het voornemen om op deze locatie industriezand te
gaan winnen, met de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Zes
inhoudelijke reacties ontvangen, waarvan drie afkomstig van
belangenorganisaties.
De reacties op het voornemen zijn verwerkt in een advies aan Smals waarin
deze is gewezen op de noodzakelijke aanvullende informatie voor het MER.
Bijeenkomst gecombineerde projectgroep-klankbordgroep, uitgenodigde
partijen klankbordgroep: LTO Noord, KNWV, Vissersbond, Schuttevaer,
VBIJ, It Fryske Gea, Watersport regio Fryslân, WSV De Sevenwolden,
Flevolandschap, Friese Milieufederatie.
Inloopavond voor bewoners Oudemirdum en belanghebbenden.
Bijeenkomst projectgroep-klankbordgroep
Deelnemende partijen klankbordgroep:
LTO Noord, KNWV, Vissersbond, Schuttevaer, Het Blauwe Hart, It Fryske
Gea, WSV de Sevenwolden, Stichting Flevolandschap, Friese
Milieufederatie, Federatie behoud natuur en landschap ZW Fryslân, Hiswa
regio Noord, dorpsraad Oudemirdum, Gaasterlân- Naturlân.
Ter inzage legging voorontwerp bestemmingsplan,
Hierop zijn 11 inspraakreacties ontvangen, waaronder van 2
belangenorganisaties en van 2 particulieren.
Ontvangst vergunningaanvragen inclusief MER en Passende Beoordeling.
Rijkswaterstaat vraagt in haar rol als coördinerend bevoegd gezag de
Commissie voor de milieueffectrapportage (cMER) om advies.
Voorlopig toetsingsadvies-cMER.
Toetsing cMER, 1e aanvulling op het MER.
De gemeenteraad van De Fryske Marren besluit om toepassing te geven
aan artikel 3:30 lid 1 van de Wet ruimtelijke ordening.
Toetsingsadvies-cMER, 2e aanvulling op het MER.
Naar aanleiding van dit advies heeft het bevoegd gezag (Provincie Fryslân)
in overleg met Smals besloten om maatregelen uit te werken. Deze
maatregelen zijn verwerkt in de Passende Beoordeling en maken deel uit
van de op 27 juli 2017 ingediende nieuwe vergunningaanvraag.
Ontvangst vergunningaanvragen inclusief MER en Passende Beoordeling.
Rijkswaterstaat vraagt in haar rol als coördinerend bevoegd gezag de
Commissie voor de milieueffectrapportage (cMER) om advies.
Ontvangst van de door het bevoegd gezag (Rijkswaterstaat) gevraagde
aanvullende informatie op de ingediende vergunningaanvragen.
Kennisgeving en ter inzage legging van de volgende ontwerpbesluiten met
bijbehorende documenten:
1. Bestemmingsplan inclusief beeldkwaliteitsplan om de zandwinning
juridisch en planologisch mogelijk te maken;
2. Omgevingsvergunning (bouw, milieu en natuur) ten behoeve van de
zandwinning en het werkeiland met de zandverwerkingsinstallatie;
3. Omgevingsvergunning (werk of werkzaamheden uitvoeren en natuur)
ten behoeve van de realisatie van de elektriciteitskabel van Liander naar
het werkeiland;
4. Ontgrondingsvergunning voor de zandwinning;
5. Watervergunning voor de zandwinning, dit betreft de volgende
onderdelen:

- het brengen van stoffen in het IJsselmeer;
- het gebruik maken van het IJsselmeer.
6. Watervergunning ten behoeve van de realisatie van de elektriciteitskabel
van Liander, waarbij een primaire waterkering wordt gekruist.
Kennisgeving heeft op 1 maart 2018 plaatsgevonden in de Staatscourant,
enkele huis-aan-huisbladen en op de gemeentelijke website
www.defryskemarren.nl. Het ontwerpbestemmingsplan was ook te
raadplegen op http://www.ruimtelijkeplannen.nl.
De ontwerpbesluiten genoemd onder 1, 2 en 3 zijn genomen door het
college van burgemeester en wethouders van de gemeente De Fryske
Marren. De provincie Fryslân heeft ten aanzien van de
natuuraspecten een ontwerpverklaring van geen bedenkingen afgegeven.
Rijkswaterstaat is het bevoegd gezag voor het verlenen van de
ontgrondingsvergunning en de watervergunning, zoals bedoeld onder 4. en
5. Wetterskip Fryslân is het bevoegd gezag voor het verlenen van de
watervergunning voor de realisatie van de elektriciteitskabel zoals bedoeld
onder 6. Rijkswaterstaat adviseert Wetterskip Fryslân over het kabeltracé
in het IJsselmeer.

11 september 2018
27 november 2018
planning:
januari/ februari 2019
planning:
februari/maart 2019

Informatieavond met als doel voor de omgeving om vragen te stellen en
informatie te krijgen over het project en de procedure.
Op de ontwerpbesluiten zijn 18 zienswijzen en één advies binnengekomen.
De zienswijzen en het advies hebben aanleiding gegeven voor het opstellen
van twee toelichtende memo’s (geluid en natuur) en één rapport
(archeologie). Deze informatie is betrokken bij de beantwoording van de
zienswijzen en de besluitvorming.
Op basis hiervan is een zienswijzenota opgesteld. Hierin zijn de zienswijzen
behandeld en is aangeven op welke onderdelen de zienswijzen aanleiding
hebben gegeven voor aanpassing van de besluiten. In de zienswijzenota is
aangegeven op welke onderdelen de zienswijzen aanleiding hebben
gegeven tot wijziging van te nemen besluiten.
De zienswijzenota is vooruitlopend op de definitieve besluitvorming over
het bestemmingsplan samen met de aanvullende notities op 1 november
2018 beschikbaar gekomen. De indieners van de zienswijzen en het advies
zijn hierover per brief geïnformeerd.
De provincie Fryslân geeft de definitieve VVGB op basis van de Wet
natuurbescherming af.
De gemeente besluit om de besluitvorming over het bestemmingsplan uit
te stellen totdat de Tweede Kamer is geïnformeerd over de zorgvuldigheid
van het besluitvormingsproces.
Gemeenteraad neemt een besluit over het bestemmingsplan.
Definitieve besluitvorming en publicatie van alle 6 te verlenen
vergunningen/besluiten (indien gemeente akkoord is met wijziging
bestemmingsplan).
Mogelijkheid voor belanghebbenden die tevens zienswijzen hebben
ingediend om in beroep te gaan bij de Raad van State.