2010D27127

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
heeft een aantal fracties vragen en opmerkingen aan de ministers van
LNV met betrekking tot de voortgang van de ontwikkeling van de
Blueport.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Atsma
De griffier voor dit verslag,
Hartemink

nds-tk-2010D27127

1

Inhoudsopgave
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
Inbreng van de leden van de PvdD-fractie

2
3
3

Inbreng van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie zijn voorstander van de ontwikkeling van een
blueport/visserijkenniscentrum. De leden achten bewezen dat een goede
wisselwerking tussen kennis, beleid en praktijk bij uitstek een succesfactor
voor verduurzaming en innovatie is. De Nederlandse expertise en
ondernemingskracht kan benut worden voor internationale efficiencyverbetering en duurzaam beheer van visbestanden. Een voorbeeld is de
ontwikkeling van alternatieve vangsttechnieken zoals sumwing, pulskor,
flyshoot en twinrig. Kennis en wetenschap zijn van cruciaal belang. Om
die reden is de participatie van de WUR-kennisinstituten als Imares
inderdaad onontbeerlijk, maar dient naar mening van de leden van de
CDA-fractie ook ruimte te zijn om expertise in te brengen van bijvoorbeeld
zeehondenopvangcentra, wadpierenvissers en (zee)sportvissers.
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat er bij de oprichting van
blueport(s)/ visserijkenniscentra aandacht dient te zijn voor alle vormen
van visserij (denk aan Noordzeevisserij, Binnenvisserij, Aquacultuur en
Schaal- en schelpdieren). De leden van de CDA-fractie onderschrijven dus
de ontwikkeling van de regionale blueports naast een nationale blueport.
Tevens dient het succesvolle werk van het Visserij Innovatie Platform (VIP)
in de blueport/visserijkenniscentrum te worden verankerd. De leden van
de CDA-fractie delen de mening van de minister dat het voor een
nationale, Europese en internationale uitstraling van belang is om één
nationale blueport tot stand te brengen. Met een nationale blueport
kunnen we een Europese en internationale uitstraling krijgen van allure.
En dat is nodig om een vooraanstaande rol te blijven spelen in het
Europese en internationale visserijbeleid van de toekomst.
De leden van de CDA-fractie onderschrijven de goede kansen voor de
provincie Zeeland bij de verdere ontwikkeling van het concept van de
nationale blueport. Echter zijn de leden van de CDA-fractie van mening
dat gezien de diverse initiatieven in den landen bijvoorbeeld Flevoland
(Urk) en Noord Holland (IJmuiden) alle geïnteresseerden op basis van
objectieve criteria een gelijke kans moeten krijgen op het verkrijgen van
de nationale blueport. Gaarne uw reactie hierop.
De leden van de CDA-fractie delen niet geheel de conclusie van de
minister dat bij de blueport de ruimtelijke vragen en infrastructuur een
ondergeschikte rol spelen. Ook in deze vraagstukken zou, naar de mening
van de leden van de CDA-fractie, de blueport een rol kunnen spelen. Denk
bijvoorbeeld aan de verschillende ruimteclaims op de visserijgebieden,
maar ook bijvoorbeeld de Natura 2000 opgave. Kan de minister deze
stellingname onderschrijven?
Verder delen de leden van de CDA-fractie wel de mening van de minister
dat het bij de blueports aan de ene kant om een innovatie- en investeringsklimaat voor vissers en andere partners zoals afslagen, verwerkers,
handel en retail, en aan de andere kant om effectief en duurzaam
bestandsbeheer, een duurzame en rendabele vangst, verwerking en
vermarkting van vis gaat.

2

De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat de doelstelling van een
blueport (s)/ visserijkenniscentrum moet zijn de versterking van het
ondernemerschap in de visserijsector door innovatie, kennisdelen en
meer samenwerking en verduurzaming. Het visserijkenniscentrum zelf
dient ook een samenwerkingsverband te worden van bestaande instellingen en organisaties op het gebied van onderzoek, onderwijs, in de
keten van de visserijsector en maatschappelijke organisaties. Kunnen
goede initiatieven die op dit moment al ondersteund worden door de
minister, zoals de kenniskringen, de helpdesk voor visstandbeheercommissies, eveneens gebundeld worden in de blueportstructuur zo vragen
de leden van de CDA-fractie zich af. Zo ja, op welke wijze?
Bundelen en investeren van kennisoverdracht, kenniskringen via het
kenniscentrum is goed, maar wellicht zijn ook initiatieven van de
visserijscholen, opleidingsschepen te koppelen aan de blueport(s)? Dat
lijkt de leden van de CDA-fractie een mooie koppeling immers zitten daar
de vissers van de toekomst. Kan de minister laten weten of zij deze optie
eveneens onder het voetlicht wil brengen bij het VIP welke een visie met
betrekking tot de Blueport(s) aan het ontwikkelen is?
Het VIP werkt momenteel aan de visie met betrekking tot de ontwikkeling
van Blueports. Deze visie, die integraal onderdeel zal zijn van de meer
algemene «erfenis» waaraan het VIP werkt, zal een belangrijke basis zijn
voor de voorstellen voor de periode vanaf eind 2010 zijn, zo meldt de
minister. Kan de minister toezeggen deze informatie voor de behandeling
van de LNV-begroting naar de Kamer te sturen?
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie laten weten geen inbreng te hebben op dit
onderwerp.
Inbreng van de leden van de PvdD-fractie
De leden van de PvdD-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
minister over de ontwikkeling van Blueports voor het versterken van de
verschillende ketenschakels in de visserijsector.
De minister zet uiteen dat de Blueports voortkomen uit de doelstelling het
ondernemerschap in de visserij(keten) te versterken en met de verschillende stakeholders te werken aan een duurzame toekomst. Allereerst
merken de leden van de fractie van de PvdD op dat de schadelijke effecten
van de visserij op het zeeleven zo groot zijn, dat eerst en vooral ingezet
zou moeten worden op herstel en bescherming van de mariene biodiversiteit om nog met enige geloofwaardigheid over een «duurzame
toekomst» te spreken. De leden van de PvdD-fractie vinden dat de
minister in haar visserijbeleid verkeerde prioriteiten stelt. Niet het
versterken van de visserijketen moet centraal staan, maar het herstel en
behoud van de natuurlijke hulpbronnen die nota bene ten grondslag
liggen aan het bestaan van de sector. Waarom gaat de minister wel aan de
slag met de ontwikkeling van Blueports terwijl de broodnodige
beschermde gebieden op zee nog in de verste verten niet zijn gerealiseerd? Wanneer mag de Kamer dáár een voortgangsbrief op verwachten?
De PvdD spreekt hier nadrukkelijk niet alleen over de gebieden die op
basis van de Natura 2000-criteria voor bescherming in aanmerking
komen, maar ook over de gebieden die volgens de Convention for the
Protection of the marine Environment of the North-East Atlantic (OSPAR)criteria niet onbeschermd zouden mogen blijven.

3

Ten tweede merken de leden van de PvdD-fractie op dat de duurzaamheidsdoelstellingen die de minister ook in deze brief hanteert in de recent
verschenen beleidsdoorlichting (Artikel 21 Duurzaam Ondernemen) zijn
bekritiseerd. Zo worden de doelen weinig operationeel (specifiek,
meetbaar, tijdgebonden) geformuleerd en is niet of onvoldoende expliciet
aangegeven, wat wanneer bereikt moet zijn. Het is overigens niet de
eerste keer dat deze kritiek geuit wordt op LNV-beleid gericht op
duurzaamheid. Concrete en meetbare doelen blijven keer op keer uit.
De leden van de PvdD-fractie vragen de minister of zij van plan is de
doelstellingen nu wel nader te specificeren. Worden de doelen meetbaar
en tijdsgebonden, zodat ze ook afrekenbaar zijn? Als de minister niet van
plan is deze doelen te concretisering, vernemen de leden van de PvdD
fractie graag van de minister hoe zij de mate van succes van het door haar
gevoerde beleid van plan is te meten. Graag een reactie hierop.
In de hierboven genoemde beleidsdoorlichting geven stakeholders aan
dat het niet vanzelfsprekend is dat wanneer de inkomstenkant goed zit dit
automatisch betekent dat er geïnvesteerd wordt in «people» en «planet».
De leden van de PvdDfractie vragen de minister of zij dit herkent en of de
minister uiteen kan zetten op welke manier in haar plannen gewaarborgd
wordt dat ook in deze twee aspecten wordt geïnvesteerd.
Het idee van de Blueports is duidelijk gericht op innovatie en ondernemerschap. Echter dit geldt alleen voor de ondernemingen die bij dit initiatief
zijn aangesloten. De leden van de PvdD-fractie nemen aan dat de minister
graag de hele sector wil verduurzamen. Kan de minister dat bevestigen?
Zo ja, hoe wil zij ervoor zorgen dat ook andere ondernemingen, die niet bij
deze intiatieven zijn aangesloten, duurzamer gaan werken? Zal er voor
deze ondermeningen een ondergrens gaan gelden, bijvoorbeeld met
betrekking tot milieunormen, zodat daadwerkelijk vooruitgang door de
gehele sector wordt geboekt?
De leden van de PvdD-fractie vinden het streven van de minister om
regionaal en nationaal blueports op te zetten ambitieus. Kan de minister
laten weten hoeveel geld zij hiervoor beschikbaar stelt? Worden er ook
strenge randvoorwaarden aan deze investeringen verbonden op het
gebied van natuur, milieu en dierenwelzijn? Zo ja, kunt u deze randvoorwaarden noemen? Zo nee, hoe wordt een daadwerkelijk duurzame
toekomst in dat geval verzekerd? De leden wijzen met nadruk op het
gevaar van systeemeffecten wanneer grote investeringen worden gedaan
in werkwijzen die weliswaar iets minder schade opleveren voor bijvoorbeeld natuur en milieu, maar als geheel nog lang niet duurzaam zijn.
Investeringen in duurzaamheid moeten toekomstbestendig zijn, met
andere woorden: de verbeteringen moeten substantieel zijn en inpasbaar
zijn in het einddoel van een werkelijk duurzame visserij. Anders is niet
alleen de ecologie slecht af, maar wordt ook een vals toekomstperspectief
gecreëerd voor de ondernemers. Is de minister het met de leden van de
PvdD-fractie eens dat ook voor de ondernemers heldere einddoelen met
betrekking tot duurzaamheid gewenst zijn, zodat duidelijk is welk
perspectief er op de lange termijn is voor de sector? Is de minister bereid
hier klare wijn over te schenken? Graag een toelichting hierop.
De minister stelt in haar brief dat naast economie de ecologische
draagkracht voorop staat. Kan de minister aangeven hoe zij de afweging
tussen deze belangen inschat? Wat is hierbij de definitie van ecologische
draadkracht? Wordt hierbij gekeken naar soortniveau of is het gehele
ecosysteem het uitgangspunt?

4

Tijdens het wetgevingsoverleg Visserij van afgelopen november is dankzij
een motie van de PvdD dierenwelzijn ook als criterium in het Visserij
Innovatie Platform (VIP) opgenomen. De leden van de fractie van de PvdD
willen graag van de minister weten op welke manier dierenwelzijn
betrokken wordt bij de blueports. Is dierenwelzijn opgenomen als
criterium? Wordt er voor dierenwelzijn onderscheid gemaakt tussen de
verschillende fases in de keten, zoals huisvesting, vangst en dodingsmethoden? In de sector zelf is nog te weinig kennis en bewustzijn dat vissen
pijn en stress kunnen ervaren. Is de minister van plan om in het kader van
de Blueports hiervoor een bewustwordingsproces op gang te brengen?
Een gerelateerd probleem is dat de kennis ten aanzien van vissenwelzijn
nog zekere hiaten bevat. De leden van de PvdD fractie hopen dan ook dat
de minister de Blueports als kans ziet voor kennisvergroting. Is de
minister van plan om ook meer onderzoek te laten plaatsvinden naar de
criteria voor welzijn, het (on farm) monitoring van welzijn en het welzijn
van vissen bij vangst en doden in de visserij? Zo ja, op welke wijze en
termijn wil zij dit onderzoek vorm geven? Op welke wijze zal de nieuwe
kennis een plek krijgen in het functioneren van de keten en de randvoorwaarden ten aanzien van duurzaamheid?
In de brief van de minister wordt al uiteengezet dat aquacultuur ook een
rol gaat spelen in de Blueports. De leden van de PvdD-fractie zijn van
mening dat er niet steeds meer nieuwe vissoorten dienen bij te komen in
de aquacultuur als vervanging van de visserij. Op dit moment is het veel
te makkelijk om een ontheffing te krijgen in het kader van kader van art. 34
van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (GWWD) (positieflijst van
productiedieren) voor het houden van nieuwe diersoorten. De leden
wijzen de praktijk van trial and error kennisvergaring over het welzijn van
vissoorten af. In plaats van beginnen met het houden en kweken van een
nieuwe vissoort en kennisvergaring gedurende het proces, zou een
preventieve huisvestingstoets de norm moeten zijn, waarbij het voorzorgbeginsel leidend is en de bewijslast wordt omgedraaid. Wanneer niet kan
worden aangetoond dat het houden van een soort zonder problemen kan
(voor dierenwelzijn, maar ook voor natuur en milieu), wordt het houden
van die soort niet toegestaan. Voorkomen moet worden dat er een nieuwe
intensieve dierhouderij wordt opgebouwd waar via de kaasschaafmethode de schadelijke effecten op het dierenwelzijn slechts beetje bij beetje
worden ingeperkt. Is de minister het met de leden van de PvdD-fractie
eens dat voorkomen beter is dan genezen, en dat we in dit opzicht moeten
leren van de lessen in de intensieve veehouderij? Zo ja, hoe gaat zij hier in
haar beleid vorm aan geven en zo nee, kan zij toelichten waarom zij geen
gebruik wenst te maken van de kennis van nu?

5