Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

25 422

Opwerking van radioactief materiaal

32 645

Kernenergie

Nr. 158

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 oktober 2016
Op 8 juni jl. heb ik uw Kamer naar aanleiding van zorgen over de
financiële situatie van energiebedrijf DELTA geïnformeerd over de
gevolgen voor de kerncentrale Borssele (KCB) en heb ik aangegeven dat
het kabinet toen niet kon concluderen dat financiële ondersteuning vanuit
het Rijk nodig was (Kamerstukken 25 422 en 32 645, nr. 147). Om een beter
beeld te krijgen van de precieze financiële situatie en de mogelijke
inspanningen van de aandeelhouders zelf, heeft het kabinet toen
aangekondigd om samen met DELTA, haar aandeelhouders, EPZ
(vergunninghouder KCB) en Essent/RWE nader onderzoek te doen naar de
precieze financiële situatie, en scenario’s uit te werken en extern te laten
valideren.
In juni heeft het kabinet onderzoeksbureau Roland Berger de opdracht
gegeven dit onderzoek te verrichten. Daarbij is ook gevraagd om de
kosten van een eventuele vervroegde buitengebruikstelling van de KCB in
beeld te brengen, zoals ik in reactie op een motie van het lid Van Tongeren
(Kamerstuk 31 510, nr. 56) in mijn brief van 1 juli 2016 (Kamerstukken
25 422 en 32 645, nr. 151) heb toegezegd. In dit traject is op constructieve
wijze samengewerkt met alle betrokken partijen.
Conform de toezegging van de Minister van Financiën tijdens het AO
Economische Structuurverwerking en Werkgelegenheid Zeeland op
12 oktober jl. stuur ik uw Kamer, mede namens de ministers van
Financiën, van Infrastructuur en Milieu en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, hierbij het onderzoeksrapport van Roland Berger1 en
het daaraan gerelateerde rapport van de commissie Holtkamp2.

1
2

kst-25422-158
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 25 422, nr. 158

1

Onderzoek Roland Berger
De uitkomsten van het onderzoek van Roland Berger bevestigen dat
DELTA zich in een financieel moeilijke situatie bevindt. In bijna alle
marktscenario’s wordt een tijdelijk of blijvend liquiditeitstekort voorzien
op de tollingovereenkomst met EPZ (omdat de groothandelsprijs voor
elektriciteit lager is dan de kosten die EPZ doorberekent aan DELTA).
Verkoop van minimaal twee gezonde bedrijfsonderdelen kan dit liquiditeitstekort opvangen en zorgen dat de publieke belangen geborgd zijn.
Uit het onderzoek blijkt voorts dat acute sluiting van de KCB in 2017 of een
geplande (vervroegde) sluiting in 2023 in alle in het onderzoek gehanteerde marktscenario’s veel duurder is voor EPZ en haar aandeelhouders
dan reguliere sluiting in 2033. De extra kosten ten gevolge van een
vervroegde sluiting worden bij een acute sluiting in 2017 geschat op 1 tot
1,3 miljard euro en bij een sluiting in 2023 op 400 tot 700 miljoen euro.
Behalve een tekort in de opbouw van het fonds voor ontmanteling
worden deze extra kosten veroorzaakt door een langere post-operationele
fase vanwege de verstoring van de splijtstofcyclus en de ontbinding van
langlopende contracten en het afsluiten van nieuwe contracten rond de
aankoop en afvoer van de brandstof. Pas bij een elektriciteitsprijs die
structureel (ver) onder de huidige marktprijs ligt – hetgeen volgens het
onderzoek van Roland Berger op basis van de bestaande informatie geen
realistisch scenario is – is vervroegde sluiting financieel aantrekkelijker.
Constructief overleg kabinet en aandeelhouders DELTA
Het kabinet stelt het borgen van het publieke belang van nucleaire
veiligheid centraal. Zoals gesteld door Roland Berger, zou verkoop van
minimaal twee gezonde bedrijfsonderdelen moeten leiden tot voldoende
financiële buffers voor de komende jaren, waardoor de nucleaire
veiligheid niet in het geding komt. DELTA komt de komende maanden dan
echter wel in een verkoopproces met onzekere uitkomst terecht.
Het voorstel van de aandeelhouders, waarbij de KCB in een stichting apart
wordt gezet en waar, naast een bijdrage van de aandeelhouders, het Rijk
voor 600 miljoen euro garant zou moeten staan, vinden wij onwenselijk3.
DELTA en haar aandeelhouders dragen in dit geval geen verantwoordelijkheid meer voor het restrisico van EPZ. Deze verantwoordelijkheid zou
bij het Rijk komen te liggen.
Het kabinet heeft echter oog voor de moeilijke situatie waarin DELTA zich
bevindt en omdat het kabinet met nucleaire veiligheid geen enkel risico
neemt, is het bereid om overleg te voeren met de aandeelhouders van
DELTA naar alternatieve mogelijkheden om tot een duurzame oplossing te
komen.
Mede op basis van de uitkomsten van het onderzoek van Roland Berger
zou een mogelijke oplossing kunnen zijn het netwerkbedrijf Enduris en het
50%-belang van DELTA in het waterbedrijf Evides in een nieuw Zeeuws
nutsbedrijf onder te brengen. De verkoop van deze twee bedrijfsonderdelen leidt tot financiële buffers voor DELTA, waardoor DELTA aan de
tollingverplichtingen met EPZ kan blijven voldoen en de nucleaire
veiligheid niet in het geding komt. Het kabinet is bereid om te onderzoeken hoe ze Zeeuwse overheden kan helpen met het oprichten van dit
Zeeuwse nutsbedrijf. Een belangrijke voorwaarde voor hulp vanuit het
Rijk is dat zij zelf een maximale bijdrage leveren door het inbrengen van
3

De Tweede Kamer is op 14 juni 2016 middels een brief geïnformeerd door de aandeelhouders
van DELTA over het voorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 25 422, nr. 158

2

het benodigde aandelenkapitaal. Het kabinet zou de resterende financieringsbehoefte dan mogelijk kunnen maken door een staatsgarantie op een
bancaire lening te verstrekken tegen zodanige voorwaarden dat er geen
sprake is van ongeoorloofde staatssteun.
Voor het kabinet is het belangrijk dat DELTA en haar aandeelhouders de
additionele liquiditeit, die door deze transactie beschikbaar komt,
aanwenden ten behoeve van de nucleaire veiligheid. Het kabinet zal in
overleg met DELTA en haar aandeelhouders bezien hoe dit verankerd kan
worden.
Over de verdere uitwerking van dit voorstel zal het kabinet de komende
periode verder praten met de aandeelhouders van DELTA. Uw Kamer zal
hierover uiterlijk over zes weken worden geïnformeerd.
Mede namens de ministers van Financiën, van Infrastructuur en Milieu en
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 25 422, nr. 158

3