Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

204
Vragen van de leden Leijten, Van Gerven en Gesthuizen (allen SP) aan de
ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Economische Zaken
over het opleggen van een boete door de Nederlandse Mededingingsautoriteit
aan de Landelijke Huisartsen Vereniging (ingezonden 16 september 2010).
Antwoord van minister Klink (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de minister van Economische Zaken (ontvangen 12 oktober 2010).
Vraag 1
Wat was uw gedachte bij het horen van het nieuws dat de Nederlandse
Mededingingsautoriteit (NMa) een boete van € 51 000 euro heeft opgelegd
aan de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) omdat de zegels van een deur
zijn verbroken?1
Antwoord 1
Ik heb kennis genomen van het betreffende besluit van de NMa.
Vraag 2
Kunt u zich de woede van de LHV voorstellen dat, doordat een bewaker van
een extern beveiligingsbedrijf per ongeluk ‘s nachts het zegel heeft verbroken
hetgeen ook is toegegeven zij toch een dergelijke boete krijgt opgelegd? Zijn
hier niet de grenzen van redelijkheid en billijkheid overschreden? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 2
De NMa verzegelt ruimtes wanneer een onderzoek op locatie, waarbij gezocht
wordt naar bewijs van een overtreding van de Mededingingswet, nog niet is
afgerond. Op deze wijze kan het onderzoek op een later moment worden
voortgezet zonder risico op verlies of beschadiging van het in de verzegelde
ruimte aanwezige onderzoeksmateriaal. Bij het aanbrengen van een zegel
benadrukt de NMa altijd dat het intact houden van een zegel de verantwoordelijkheid is van de onderzochte organisatie. De reden hiervoor is dat zij als
enige in staat is om de hiertoe geëigende waarborgen te treffen, zoals het
afsluiten van kamers.Door verbreking van een verzegeling heeft de NMa geen
zekerheid meer dat het in de verzegelde ruimte aanwezige bewijsmateriaal
niet is gemanipuleerd of verwijderd. Als in een bepaald geval blijkt dat een
verzegeling is verbroken, kan de betreffende organisatie daarop aangespro1

ah-tk-20102011-204
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Trouw, Algemeen Dagblad, Financieel Dagblad, 9 september 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

ken worden, omdat het haar verantwoordelijkheid is om te waarborgen dat
de verzegeling intact blijft.
Vraag 3
Hoe kijkt u aan tegen de signalering van de LHV dat, als de medewerkers van
de NMa een uur hadden overgewerkt, de losse papieren in de ruimte hadden
kunnen worden weggewerkt, waardoor had kunnen worden volstaan met de
verzegeling van twee kasten en twee ladeblokken, waardoor de verzegeling
van de gehele ruimte overbodig was geworden (waardoor de risico’s vrijwel
uitgesloten zouden zijn)?2 Hoe beoordeelt u de werkopvatting van de NMa
om met acht man sterk om 18.00 uur het pand te verlaten en niet te willen
overwerken, teneinde de risico’s voor de LHV te beperken?
Antwoord 3
Het besluit van de NMa in deze zaak is inmiddels gepubliceerd op de website
van de NMa. Uit het besluit blijkt onder meer dat de NMa na 18.00 uur nog
vier uur had moeten doorwerken om het onderzoek op locatie af te ronden en
dat de NMa met instemming van de LHV de ruimte heeft verzegeld. Daarbij
heeft de NMa meegedeeld dat het verstandig zou zijn om de schoonmaakdiensten en de beveiliging te informeren over de risico’s omtrent het
verbreken van de verzegeling.
Vraag 4
Bent u bereid uw invloed aan te wenden om deze boete, die uiteindelijk weer
opgebracht wordt door premiegelden van de Nederlandse burger, van tafel te
krijgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het betreft hier een individuele zaak, waarin de NMa als onafhankelijke
toezichthouder de discretionaire bevoegdheid heeft om ruimtes te verzegelen
en om een boete op te leggen wanneer een verzegeling verbroken is.
Het is aan de betrokken partij om bij de NMa in bezwaar te gaan tegen de
boete, danwel de bezwaarprocedure over te slaan en direct in beroep te gaan
bij de rechter. Uiteindelijk is het aan de rechter om, aan de hand van de
omstandigheden van het geval, te oordelen over de grondslag van het door
de NMa genomen besluit alsook de hoogte van de daarbij opgelegde boete.
Op geen enkel moment is daarbij een rol weggelegd voor de ministers van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Economische Zaken.
Vraag 5
Vindt u het optreden van de NMa in het algemeen een bijdrage leveren aan
de verbetering van de (huisartsen)zorg? In hoeverre acht u de kans aanwezig
dat de NMa met haar optreden het paard achter de wagen spant, omdat
huisartsen de lust zal ontgaan te ondernemen omdat de NMa op de loer ligt?
Antwoord 5
Het optreden van de NMa levert een bijdrage aan de verbetering van
(huisartsen)zorg, omdat de NMa bewaakt dat patiënten niet worden belemmerd in hun vrijheid om zelf een huisarts te kiezen. Een dergelijke belemmering vermindert namelijk de prikkel voor huisartsen om zich positief van
elkaar te onderscheiden. Omdat huisartsen zich voornamelijk kunnen
onderscheiden op het gebied van kwaliteit van het aanbod (medisch
inhoudelijk, maar ook op serviceaspecten zoals ruimere openingstijden), zal
een gebrek aan prikkels om zich positief te onderscheiden vooral de
verbetering van de kwaliteit en het doorvoeren van innovaties in de
huisartsenzorg belemmeren.
De Mededingingswet en het toezicht daarop door de NMa staan niet in de
weg aan (innovatief) ondernemerschap. Enkel afspraken tussen huisartsen die
2

«Dat de NMa de LHV een boete oplegt, vinden wij onterecht omdat de NMa zelf op grove
wijze haar zorgvuldigheidsplicht heeft geschonden. De verzegeling van de ruimte heeft
plaatsgevonden omdat de medewerkers van de NMa hebben geweigerd een uur over te
werken en naar huis wilden. Dat terwijl zij zich volledig bewust waren van het feit dat de
LHV is gevestigd in een verzamelgebouw waarbinnen de deuren niet op slot kunnen en
waarbij meer dan 400 mensen over een pas beschikken die toegang geeft tot alle verdiepingen.» Persbericht LHV 9 september 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

de concurrentie belemmeren en waar geen voordelen voor de patiënt
tegenover staan die daar tegen op wegen, zijn op grond van de Mededingingswet verboden. Onder goed ondernemerschap verstaan wij dan ook niet
het onderling belemmeren van toetreding voor nieuwe huisartsen of het
maken van prijsafspraken. Dit gaat ten koste van (de keuzevrijheid van) de
patiënt.
Vraag 6
Wat is uw oordeel over het standpunt van de LHV en het Nederlands
Huisartsen Genootschap (NHG) dat de Mededingingswet niet van toepassing
moet worden verklaard op de huisartsenzorg, omdat concurrentie tussen
huisartsen schadelijke effecten heeft?3 Bent u bereid te onderzoeken welke
positieve en negatieve effecten marktwerking in de huisartsenzorg met zich
meebrengt om op basis daarvan een afweging te maken? Zo ja, bent u bereid
een dergelijk onderzoek uit te besteden aan een daartoe deskundig en geheel
onafhankelijke onderzoeksorganisatie?
Antwoord 6
De afweging waar naar gevraagd wordt is al gemaakt in de Zorgverzekeringswet, waarin ruimte wordt gemaakt voor vraaggestuurde zorg. Dit is onder
meer gebeurd door afschaffing van de contracteerplicht, de vervanging van
de puntstarieven en de invoering van financiële risico’s in de beroepsuitoefening. Waar de overheid kiest voor meer ruimte voor (gereguleerde) marktwerking en ondernemerschap in de zorg, is de Mededingingswet er om die
ruimte te beschermen. Het daarmee nagestreefde doel van het overheidsbeleid in de huisartsensector is hogere kwaliteit, meer keuzevrijheid en betere
beheersbaarheid van de kosten. Deze doelen worden in gevaar gebracht als
de vrije ruimte voor concurrentie door huisartsen weer wordt ingeperkt. Op
dit moment onderzoekt de NMa of daarvan binnen de huisartsensector sprake
is.

3

Brief LHV en Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) aan kabinetsinformateurs. 14 juli
2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3