Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

24 515

Preventie en bestrijding van stille armoede en
sociale uitsluiting

Nr. 198

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 februari 2011
Tijdens het voortgezet algemeen overleg over armoede en schulden op
26 januari heb ik toegezegd een tweetal vragen van mevrouw OrtegaMartijn schriftelijk te beantwoorden.
De eerste vraag van mevrouw Ortega-Martijn is of er mogelijkheden
vanuit de rijksoverheid zijn om te voorkomen dat een schuldeiser op een
eerder moment dan is afgesproken tot incasso van zijn vordering overgaat
door het bedrag van de rekening van de schuldenaar af te schrijven. In
vervolg daarop stelde mevrouw Ortega-Martijn de vraag hoe voorkomen
kan worden dat de schuldeiser incassokosten in rekening brengt indien de
inning van de vordering op een te vroeg tijdstip niet is gelukt vanwege
bijvoorbeeld onvoldoende saldo.
Indien partijen een overeenkomst aangaan waarbij de ene partij iets levert
tegen betaling door de andere partij, kunnen partijen een afspraak maken
over het moment waarop de betaling plaatsvindt. Beide partijen zijn dan
gebonden aan hetgeen is afgesproken. De overheid treedt daar niet in.
Indien een schuldeiser het verschuldigde bedrag op een eerder moment
dan is afgesproken wil afschrijven van een rekening van de schuldenaar
dan hoeft de schuldenaar daarmee niet akkoord te gaan. Indien het
bedrag is afgeschreven voor de afgesproken datum, dan kan de schuldenaar de overschrijving terugdraaien (storneren).
Indien de overschrijving niet heeft plaatsgevonden vanwege bijvoorbeeld
onvoldoende saldo en de schuldeiser als gevolg daarvan incassokosten in
rekening brengt, dan zijn de incassokosten niet verschuldigd. Omdat de
betalingstermijn nog niet is verstreken, is de schuldenaar niet in de
nakoming van de verbintenis tekort geschoten en kunnen geen incassokosten in rekening worden gebracht.
Op basis van het voorgaande is mijn conclusie dat er geen aanleiding is
voor de overheid om op enigerlei wijze in te grijpen.

kst-24515-198
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 515, nr. 198

1

De tweede vraag van mevrouw Ortega-Martijn heeft betrekking op de
kwaliteit van bewindvoerders die naar haar oordeel soms onvoldoende is.
In de wet worden twee vormen van bewindvoering met elk een eigen
normenkader onderscheiden. Ik verwijs hierbij naar de antwoorden op de
vragen van de leden Spekman en Recourt over bewindvoerders die te
weinig tijd hebben, zoals verzonden aan uw Kamer door mijn ambtgenoot
van Veiligheid en Justitie op 27 oktober 2010.
Bewindvoering op grond van de Wet schuldsanering natuurlijke personen
(Wsnp) vloeit voort uit de Faillissementswet en strekt ertoe dat een
bestaande schuldenlast door de bewindvoerder wordt gesaneerd.
Daarnaast bestaat bewindvoering op grond van Boek 1 van het Burgerlijk
Wetboek. Als een meerderjarige als gevolg van zijn lichamelijke of
geestelijke toestand tijdelijk of duurzaam niet in staat is zelf zijn vermogensrechtelijke belangen behoorlijk waar te nemen, kan een beschermingsbewind worden ingesteld over een of meer van de goederen die
aan deze persoon (zullen) toebehoren.
Op het vlak van schuldsaneringsbewind heeft de Raad voor Rechtsbijstand (RvR) in samenspraak met de rechters onder andere een kwaliteitsstandaard op organisatieniveau ontwikkeld en individuele kwaliteitscriteria. Organisaties van bewindvoerders worden na aanwijzing regelmatig
geaudit door de Raad voor de Rechtsbijstand om te monitoren of zij nog
aan deze eisen voldoen. Daarnaast wordt het werk door de rechtbank
gecontroleerd op grond van hun halfjaarlijkse verslagen. Verder kan
iedereen een klacht indienen bij de rechter-commissaris tegen een
handeling van een bewindvoerder in het kader van de Wsnp.
Als een organisatie van bewindvoerders een tijdens een audit geconstateerd gebrek na een bepaalde periode niet heeft gecorrigeerd, ontvangt
die organisatie geen auditcertificaat en worden de rechtbanken hierover
geïnformeerd. Uiteindelijk kan de Raad voor de Rechtsbijstand de
aanwijzing van een bewindvoerderorganisatie intrekken. Bewindvoerders
die niet meer voldoen aan de criteria op persoonsniveau worden door de
Raad voor de Rechtsbijstand uit het bewindvoerderregister geschrapt. Als
de rechtbank ondermaats presteren constateert, kan zij de Raad voor de
Rechtsbijstand informeren, die na het toepassen van hoor en wederhoor
een lagere subsidie kan toekennen in de betreffende zaak. De rechtbank
kan ook zelf een lager salaris vaststellen. Ook kan de rechtbank de
bewindvoerder bij wijze van sanctie ontslaan. Voor zover een fout van een
schuldsaneringbewindvoerder tot schade leidt, kan deze daarvoor
aansprakelijk worden gesteld. Alle bewindvoerders zijn verplicht een
beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.
Tegen een ondermaats presterende beschermingsbewindvoerder kan de
kantonrechter optreden door deze te veroordelen tot het vergoeden van
eventueel daardoor geleden schade. Verder kan de kantonrechter de
bewindvoerder ontslaan wegens gewichtige redenen. Naar verwachting
zal mijn ambtsgenoot van Veiligheid en Justitie in de loop van 2011 een
wetsvoorstel aan de ministerraad voorleggen waarin onder meer
kwaliteitseisen worden gesteld aan professionele beschermingsbewindvoerders.
Bovendien geldt voor beide typen bewindvoerders dat zij bij ondermaats
presteren het risico lopen in de toekomst minder of geen benoemingen
door de rechter te krijgen. Dat raakt de bewindvoerder direct in de
verdiencapaciteit en daarvan gaat een duidelijke preventieve werking uit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 515, nr. 198

2

Op basis van het voorgaande is mijn conclusie dat de kwaliteit van
bewindvoerders in algemene zin voldoende is gewaarborgd. Indien een
bewindvoerder in een concreet geval niet goed functioneert zijn er
voldoende mogelijkheden om daar tegen op te treden.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
P. de Krom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 515, nr. 198

3