Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 689

Herziening Zorgstelsel

Nr. 641

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 juli 2015
Bijgevoegd ontvangt u het tweede deel van het onderzoek van de NZa
naar de zorginkoop eerste lijn1. Het eerste deel van dit onderzoek
«Zorgcontracten in kaart» heeft u op 16 april jl. van mij ontvangen
(Kamerstuk 29 689, nr. 600). In dit tweede deel is onderzocht of de
zorgverzekeraars voor fysiotherapie, logopedie en eerstelijns verloskunde
voldoende zorg hebben ingekocht om aan hun zorgplicht te kunnen
voldoen. Het gaat daarbij om de vraag of de zorg tijdig geleverd kan
worden en bereikbaar is. In oktober verwacht ik u het derde deel van dit
onderzoek te kunnen toesturen. Dat gaat over de vraag of de zorgverzekeraars voor de curatieve GGZ voldoende zorg hebben ingekocht om aan
hun zorgplicht te voldoen.
Onder de zorgplicht van een zorgverzekeraar wordt voor de naturapolis
verstaan de verplichting ervoor te zorgen dat een verzekerde de zorg krijgt
waar hij/zij behoefte aan heeft en wettelijke aanspraak op heeft. Hiertoe
koopt de zorgverzekeraar zorg in. Het gaat hierbij niet alleen om de
inhoud en omvang van de zorg, maar ook om de kwaliteit, tijdigheid en
bereikbaarheid van de verzekerde zorg. Voor de restitutiepolis wordt
onder de zorgplicht verstaan dat de zorgverzekeraar de kosten van de zorg
of overige diensten vergoedt en desgevraagd activiteiten gericht op het
verkrijgen van deze zorg of diensten (zorgbemiddeling) verricht.
In de beleidsregel van de NZa Toezichtkader zorgplicht zorgverzekeraars
zijn voor polissen met gecontracteerd zorgaanbod normen opgenomen
voor de tijdigheid, bereikbaarheid en kwaliteit van zorg. Voor fysiotherapie
en logopedie is een tijdigheidsnorm vastgesteld van een week. Voor
eerstelijns verloskunde is geen concrete tijdigheidsnorm opgenomen.
Voor eerstelijns verloskunde, fysiotherapie en logopedie zijn geen
concrete bereikbaarheidsnormen vastgesteld. Dat wil zeggen dat er voor
die zorg geen algemene, minimale reisafstand of -tijd is bepaald. Waar
1

kst-29689-641
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 641

1

concrete, algemene normen voor tijdigheid en bereikbaarheid ontbreken,
kan alleen op basis van de omstandigheden van het individuele geval
worden beoordeeld of de verzekerde binnen redelijke termijn en afstand
de zorg krijgt die hij nodig heeft. Om te beoordelen of er op dat punt
knelpunten bestaan heeft de NZa gekeken of er signalen zijn die daarop
wijzen.
Kwaliteit was geen focus in dit onderzoek. Meer in het algemeen geldt dat
de NZa voor de kwaliteit aansluit bij het toezicht door de IGZ.
In het eerste deel van het onderzoek zijn de reistijden tot de gecontracteerde locaties in kaart gebracht om vast te stellen of daarbij sprake is van
zogenaamde «witte vlekken». Deze witte vlekken kunnen er op duiden dat
op die plekken in Nederland de zorg niet voldoende is gecontracteerd
voor de eigen verzekerden.
Deze hadden betrekking op alle onderzochte zorgverzekeraars samen. Die
analyses zijn in dit tweede deel van het onderzoek ook voor de individuele
zorgverzekeraars uitgevoerd.
Op basis van de bevindingen uit het onderzoek concludeert de NZa dat
zorgverzekeraars met de zorg die zij hebben ingekocht voor fysiotherapie,
logopedie en eerstelijns verloskunde aan hun zorgplicht kunnen voldoen.
Uit de reistijdenanalyse voor fysiotherapie en logopedie blijken nauwelijks
witte vlekken. Waar die toch voorkomen worden alternatieven gecontracteerd. Ook is er geen sprake van onacceptabele wachtlijsten.
Uit de reistijdenanalyse voor eerstelijns verloskunde blijken weliswaar
witte vlekken, maar hierover worden alternatieve afspraken gemaakt. In
voorkomende gevallen wordt gebruik gemaakt van een beschikbaarheidstoeslag of worden afspraken gemaakt met nabijgelegen ziekenhuizen of
huisartsen die ook eerstelijns verloskundige zorg leveren.
De NZa zal daarom geen vervolgstappen nemen ten aanzien van de
zorginkoop van fysiotherapie, logopedie en eerstelijns verloskunde. De
NZa zal wel de ontwikkeling op het gebied van inkoop blijven monitoren.
Bij dit onderzoek kon de NZa voor het beoordelen van de zorgplicht geen
gebruik maken van specifieke normen voor de bereikbaarheid van de
zorg, zoals normen voor acceptabele reisafstand. Alleen voor paramedische zorg is er voor de tijdigheid een norm van een week. Omdat het
van belang is voor de consument om te weten waar hij aan toe is, en
inzichtelijker te maken in hoeverre zorgverzekeraars daarmee aan hun
zorgplicht voldoen, zal de NZa de komende periode in overleg met het
veld en met IGZ en ZINL onderzoeken in hoeverre hier bruikbare normen
voor vast te stellen zijn. De motie Bruins Slot en Bouwmeester2 vraagt
criteria op basis waarvan ik moet ingrijpen. De NZa is de toezichthouder
waaraan dit is gedelegeerd. Na de excercitie waarin de zorgplicht nader
van criteria wordt voorzien, is ook helder waarop wordt toegezien en op
welke gronden wordt ingegrepen door de NZa. Daarmee is de uitvoering
van deze motie belegd.
Naar mijn oordeel heeft de NZa met dit onderzoek aannemelijk gemaakt
dat de zorgverzekeraars met de zorg die zij hebben ingekocht voor
fysiotherapie, logopedie en eerstelijns verloskunde aan de zorgplicht
kunnen voldoen. Omdat er nog onvoldoende specifieke normen zijn om

2

Kamerstuk 31 016, nr. 86.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 641

2

de zorgplicht te kunnen beoordelen, ben ik positief over het besluit van de
NZa aanvullende stappen te nemen om meer bruikbare normen op te
stellen.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 689, nr. 641

3