Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 584

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 november 2020
Geannoteerde Agenda WSBVC
Op 3 december aanstaande vindt een informele Raad WSBVC plaats via
videoconferentie. Hierbij zend ik u de Geannoteerde Agenda voor deze
Raad toe.
Conform de vastgestelde afspraken1 informeer ik uw Kamer middels de
Geannoteerde Agenda tevens over de voortgang van de onderhandelingen inzake de herziening van de Coördinatie verordening Sociale
Zekerheid. Tevens bevat de Geannoteerde Agenda de kwartaalrapportage
lopende EU-wetgevingsdossiers op het terrein van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, alsook conclusies die door de Raad door middel van
een schriftelijke procedure worden afgedaan.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

1

kst-21501-31-584
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 34 655, nr. 2, van 13 februari 2017 & Kamerstukken 21 501-20 en 25 295, nr. 1542 van
18 mei 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

1

GEANNOTEERDE AGENDA INFORMELE VTC RAAD WERKGELEGENHEID EN SOCIAAL BELEID (WSBVC) 3 december 2020
In deze Geannoteerde Agenda treft u aan:
– Voortgangsrapportage herziening Coördinatieverordening Sociale
Zekerheid
– Geannoteerde Agenda Informele VTC Raad WSBVC 3 december 2020
– Schriftelijke procedures
– Kwartaalrapportages
Voortgangsrapportage herziening Coördinatieverordening Sociale
Zekerheid
In het nu volgende geef ik u een overzicht van de stand van zaken van de
onderhandelingen over de herziening van de Coördinatieverordening
Sociale Zekerheid (883/2004).
Terugblik
De WSBVC Raad van 21 juni 2018 is een algemene oriëntatie over de
herziening van Verordening 883/2004 overeengekomen. Nederland heeft
tegen deze algemene oriëntatie gestemd. Ook Oostenrijk, Duitsland, Malta
en Denemarken stemden tegen. België, Luxemburg en Cyprus onthielden
zich van stemming.
In januari 2019 zijn de trilogen gestart tussen het voorzitterschap, het EP
en de Commissie, waarin onderhandeld wordt over de uiteindelijke tekst.
Op 19 maart 2019 lieten de drie onderhandelende partijen, de Commissie,
het voorzitterschap en het EP, weten dat zij een voorlopig akkoord bereikt
hadden. Vervolgens zijn in het voorjaar van 2019 de onderhandelingen
gestrand doordat een blokkerende minderheid van lidstaten tegen het in
de trilogen bereikte voorlopig akkoord stemde. Naast Nederland maakten
een aantal gelijkgezinde lidstaten deel uit van deze blokkerende
minderheid. Daarnaast stemden ook een aantal Oost-Europese landen
tegen het voorlopig akkoord. Struikelblok vormden de hoofdstukken
werkloosheid en toepasselijke wetgeving. Nederland en de gelijkgezinde
lidstaten waren tegen de aanpassingen in het hoofdstuk werkloosheid. De
Oost-Europese landen daarentegen waren tegen de door het EP aangebrachte aanscherpingen in het hoofdstuk toepasselijke wetgeving, met
name wat betreft detachering. Het EP heeft het dossier vervolgens over de
EP-verkiezingen heen getild. In het najaar van 2019 zijn de trilogen tussen
Commissie, het huidige EP en het toenmalige Finse voorzitterschap
hervat. De standpunten van de Raad en het EP bleken echter te zeer uit
elkaar te liggen om tot overeenstemming te kunnen komen. Onder het
Kroatische voorzitterschap is er vervolgens geen voortgang geboekt in de
onderhandelingen.
Stand van zaken
In vergelijking met de vorige voortgangsrapportage is er weinig
veranderd. Het huidige Duitse voorzitterschap heeft dit dossier weer
opgepakt en wil proberen om gedurende haar voorzitterschap een
akkoord over de herziening van de Verordening te bereiken. Daartoe heeft
het voorzitterschap een aantal raadswerkgroepen met lidstaten georganiseerd en een aantal trilogen met de Commissie en het EP.
Belangrijk onderwerp van bespreking is een onderdeel van het hoofdstuk
toepasselijke wetgeving, namelijk de plicht tot voorafgaande notificatie bij
detachering. Dit is een voorstel van het EP. Het voorstel houdt in dat
detacheringen vooraf aan het sociale zekerheidsorgaan in de zendende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

2

lidstaat moeten worden gemeld. Dit orgaan moet dit weer doorgeven aan
het orgaan in de ontvangende lidstaat. Deze verplichting geldt niet in –
nog overeen te komen – uitzonderingssituaties. Veel lidstaten wijzen
echter op de administratieve lasten en afbakeningsproblemen die gepaard
gaan met een dergelijke notificatieplicht. Daarom wordt verkend of deze
administratieve lasten kunnen worden gemitigeerd door digitale
oplossingen. Daarnaast wordt onderhandeld over de nog openstaande
onderdelen van het werkloosheidshoofdstuk.
Zowel de Europese Commissie (in haar Mededeling van 13 mei jl.2) als
rapporteur Bischoff en de schaduwrapporteurs van het EP hebben
aangedrongen op een snelle afronding van het dossier in het licht van de
Corona-crisis. Het kabinet acht een snelle afronding van de herziening niet
noodzakelijk.
Het Duitse voorzitterschap zal tijdens de Raad WSBVC van 3 december
informatie geven over de stand van zaken van de onderhandelingen.
Inzet Nederland
Ik blijf mij op verschillende fronten inzetten voor een beter resultaat voor
Nederland. Uiteraard neemt Nederland stelling tijdens de formele
onderhandelingsmomenten met het voorzitterschap. Daarnaast blijf ik met
de gelijkgezinde lidstaten optrekken en voorstellen doen. Omdat het
voorlopig akkoord eerder strandde door een blokkerende minderheid van
lidstaten die dit voorlopig akkoord om heel uiteenlopende redenen niet
konden steunen, beperk ik me voor steun en samenwerking niet tot de
groep gebruikelijke gelijkgezinde lidstaten, maar werk ik met een zo ruim
mogelijke groep samen, teneinde blokkerende minderheden te bewerkstelligen of gekwalificeerde meerderheden te bereiken.
Daarnaast zijn er uiteraard ook regelmatig contacten over de herziening
van de Verordening met vertegenwoordigers van Nederland in het EP, met
de Europese Commissie en andere stakeholders.
Mijn inzet op het gebied van werkloosheid blijft gericht op het bereiken
van een zo kort mogelijke exportduur, gecombineerd met maatregelen
gericht op vergroting van de arbeidsparticipatie en verbetering van de
handhaving. Mijn inzet op de toepasselijke wetgeving is gericht op het
tegengaan van premieshoppen.
Geannoteerde Agenda Informele VTC Raad Werkgelegenheid en
Sociaal Beleid (WSBVC) 3 december 2020
Hierbij geef ik u een overzicht van de Nederlandse inbreng bij de
informele VTC Raad WSBVC van 3 december, waaraan ik voornemens ben
deel te nemen. Er worden twee beleidsdebatten gevoerd. Bij een
informeel overleg kan geen besluitvorming plaatsvinden.
Beleidsdebat over eerlijke arbeidsvoorwaarden en sociale
bescherming in de platformeconomie
Doel Raadsbehandeling
Beleidsdebat, gedachtewisseling over de positie van werkenden in de
platformeconomie. Op het moment van het opstellen van deze Geannoteerde Agenda was het discussiestuk nog niet beschikbaar.

2

COM (2020) 3250, Naar een gefaseerde en gecoördineerde aanpak van het herstel van het vrije
verkeer en de opheffing van de binnengrenscontroles.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

3

Verwachte inhoud/achtergrond agendapunt
Door technologische veranderingen kan werk makkelijker op een
niet-traditionele manier worden georganiseerd. Dit creëert kansen en
vormt tegelijkertijd enorme uitdagingen voor de wereld van werk zoals wij
die kennen. De opkomst van platformwerk is een goed voorbeeld.
De groei van de platformeconomie roept belangrijke vragen op over de
arbeidsrechtelijke status van platformwerkers, hun toegang tot sociale
bescherming, hun recht op collectieve vertegenwoordiging en onderhandelen, hun inkomsten en hun soms onstabiele en slechte arbeidsvoorwaarden.
Tijdens het beleidsdebat zal naar verwachting van gedachten worden
gewisseld over hoe gezorgd kan worden voor eerlijke arbeidsvoorwaarden en sociale bescherming voor werkenden in de platformeconomie.
Inzet Nederland
Nederland zal tijdens het beleidsdebat inbrengen dat de kansen die
innovatie en technologische ontwikkelingen op de arbeidsmarkt bieden
gegrepen moeten worden, zonder dat dit ten koste gaat van de arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden van werkenden. Daarbij is van
belang dat platformwerk echt wordt ingezet om op een nieuwe wijze
vraag en aanbod bijeen te brengen en dat voorkomen wordt dat dit type
werk, met behulp van algoritmisch management, ingezet wordt om regels
over werknemerschapsbescherming te ontwijken.
Het kabinet onderzoekt hoe de rechtspositie van platformwerkers kan
worden versterkt, zoals aangekondigd in de vijfde voortgangsbrief over
«werken als zelfstandige» (Kamerstuk 31 311, nr. 235). In de kabinetsreactie op het rapport van de Commissie Borstlap (kabinetsreactie van
11 november jl., Kamerstuk 29 544, nr. 1028) geeft het kabinet aan dat het
een voorstel uitwerkt om via een rechtsvermoeden de rechtspositie van
platformwerkers te versterken. De resultaten van dit onderzoek zullen
worden meegenomen bij de bepaling van de Nederlandse inzet in Europa.
Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Naar verwachting zullen lidstaten ingaan op de ontwikkelingen in hun
land ten aanzien van de bescherming van werkenden in de platformeconomie. Het Europees Parlement heeft geen rol in het beleidsdebat.
In het Commissiewerkprogramma voor 2021 is opgenomen dat de
Europese Commissie eind 2021 komt met voorstel ten aanzien van
platformwerkers.
Beleidsdebat over de implementatie van de gendergelijkheidsstrategie 2020–2025 om gelijke arbeidsmarktparticipatie van mannen
en vrouwen te bereiken
Doel Raadsbehandeling
Beleidsdebat, gedachtewisseling over de implementatie van de gendergelijkheidsstrategie van de Europese Commissie. Op het moment van het
opstellen van deze Geannoteerde Agenda was het discussiestuk nog niet
beschikbaar.
Verwachte inhoud/achtergrond agendapunt
Naar verwachting zal er van gedachten worden gewisseld over de
prioriteiten van de strategie voor gendergelijkheid 2020–2025. Gendergelijkheid is een sleutelprincipe in de Europese Pijler voor Sociale Rechten,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

4

in lijn daarmee heeft de Commissie maart jl. de strategie voor gendergelijkheid 2020–2025 uitgebracht. Ten einde de gendergelijkheid in de Unie
(en daarbuiten) te vergroten noemt de Commissie in haar strategie een
aantal (wetgevings-)voorstellen, maatregelen en investeringen. Deze zijn
verdeeld onder:
– «Vrij zijn van geweld en stereotypen»
– «Gelijke kansen op succes in de samenleving en de economie»
– «Op voet van gelijkheid deelnemen aan bestuur, economie en
samenleving»
Inzet Nederland
Nederland zal tijdens het beleidsdebat de lijn van het kabinet verkondigen
zoals verwoord in het BNC fiche (Kamerstuk 22 112, nr. 2861) over de
strategie. Het kabinet waardeert het feit dat de Commissie met deze
strategie gendergelijkheid weer op de Europese agenda zet, hier heeft
Nederland zich samen met een aantal andere lidstaten hard voor gemaakt.
De huidige strategie strookt over het algemeen met de inzet van het
kabinet en is een waardevolle aanvulling op nationale maatregelen. Het
kabinet verwelkomt deze genderstrategie dan ook.
Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Naar verwachting zullen alle lidstaten ingaan op hun visie op de gendergelijkheidsstrategie en prioriteiten voor hun lidstaat. Daarbij valt specifiek
op te merken dat enkele Oost-Europese lidstaten naar verwachting hun
onvrede over het bestaan en/of de inhoud van de strategie voor gendergelijkheid 2020–2025 zullen uiten.
Het Europees Parlement heeft geen rol in het beleidsdebat.
Raadsconclusies en andere stukken die middels schriftelijke
procedure worden vast gesteld
Nu Formele Raden vaak geen doorgang vinden i.v.m. Covid-19 zullen
verschillende raadsconclusies en andere stukken op korte termijn middels
een schriftelijke procedure in Coreper worden vastgesteld. In het nu
volgende geef ik aan om welke stukken op SZW-terrein het gaat en wat de
Nederlandse positie is.
Voorstel wijziging richtlijn carcinogene en mutagene stoffen –
Carcinogenen IV
Doel
Instemmen met algemene oriëntatie op het voorstel voor een Richtlijn van
het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2004/37/EG
betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van
blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia op het werk.
Inhoud/achtergrond
De Europese Commissie heeft een richtlijnvoorstel uitgebracht voor
wijziging van de Richtlijn betreffende de bescherming van werknemers
tegen de risico’s van blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia
op het werk (Carcinogenenrichtlijn). In 2016, 2017 en 2018 zijn een eerste,
tweede en derde uitbreidingsvoorstel uitgebracht met grenswaarden voor
in totaal 22 nieuwe stoffen en aanscherping van 2 bestaande grenswaarden. Het nu voorliggende voorstel betreft een vierde uitbreiding.
Doel van de onderliggende richtlijn is tweeledig. In de eerste plaats
beoogt het voorstel de bescherming van de gezondheid van werknemers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

5

te verbeteren door de blootstelling aan carcinogene stoffen op de
werkplek te verminderen. In de tweede plaats streeft de Commissie met
het voorstel naar een gelijk Europese speelveld voor het bedrijfsleven
door op Europees niveau uniforme grenswaarden vast te stellen en
hierover dus meer duidelijkheid te verschaffen aan werkgevers en
werknemers.
Inzet NL
Het kabinet staat positief ten opzichte van dit voorstel. Afgelopen jaren
heeft het kabinet, soms samen met andere lidstaten en Nederlandse
werkgevers- en werknemersvertegenwoordiging, herhaaldelijk aan de
Commissie verzocht om een substantiële uitbreiding van het aantal
stoffen met grenswaarden in de Europese richtlijn. Het kabinet is daarom
positief over de huidige uitbreiding. Het kabinet is daarentegen teleurgesteld over het relatief beperkt aantal stoffen waarvoor grenswaarden
wordt voorgesteld in dit voorstel.
Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Op basis van de behandelingen in de Raadswerkgroep blijkt dat de
aanpassing van de richtlijn en uitbreiding van het aantal grenswaarden op
brede steun kan rekenen van de lidstaten, naar verwachting kunnen alle
lidstaten met het voorstel instemmen. Het Europees Parlement heeft zich
in 2015 in algemene zin uitgesproken voor uitbreiding van het aantal
stoffen met grenswaarden in deze richtlijn. In het Europese raadgevend
Comité Veilig en Gezond Werken (bestaande uit overheden en sociale
partners) bestaat steun voor de waarden die nu door de Commissie in het
voorstel zijn opgenomen.
Raadsconclusies jaarlijkse analyse van groeiprioriteiten van de
Europese Unie
Doel Raadsbehandeling
Aanname Raadsconclusies, extranet-nummer nog niet beschikbaar.
Inhoud/achtergrond
In de jaarlijkse strategie voor duurzame groei van de Europese Unie
(Annual Sustainable Growth Strategy, ASGS) blikt de Europese
Commissie vooruit op de belangrijkste economische beleidsuitdagingen
voor het komende jaar. Gezien de doelstellingen van de huidige
Commissie is de nadruk van dit document meer op duurzame economische groei komen te liggen. De vier dimensies – ecologische
duurzaamheid, productiviteit, billijkheid en macro-economische stabiliteit
– die in de strategie voor duurzame groei van vorig jaar zijn vastgesteld,
moeten volgens de Commissie de leidende beginselen zijn die ten
grondslag liggen aan de plannen voor herstel en veerkracht van de
lidstaten en hun nationale investeringen en hervormingen. De strategie
legt dit jaar een nadrukkelijke link met de Europese Faciliteit voor herstel
en veerkracht (Recovery and Resilience Facility, RRF).
In de conceptraadsconclusies over de werkgelegenheids- en sociale
aspecten van de jaarlijkse strategie voor duurzame groei 2021 wordt
onder meer ingegaan op de gevolgen van COVID-19 voor arbeidsmarkten.
Daarbij wordt het belang benadrukt dat arbeidsmarktmaatregelen en
sociaal beschermingsbeleid bijdragen aan het herstel. De conclusies
roepen tevens op om de pijler van sociale rechten te implementeren, met
inachtneming van huidige competentieverdeling. Verder dient bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

6

groene, digitale en demografische transities rekening gehouden te
worden met de gevolgen voor werkgelegenheid.
De conclusies staan ook stil bij de Europese Faciliteit voor herstel en
veerkracht. Structurele uitdagingen van lidstaten dienen geadresseerd te
worden met het RRF. De conclusies roepen lidstaten op om in hun
herstelplannen essentiële hervormingen en investeringen op arbeidsmarktterrein op te nemen om de gevolgen van de coronacrisis te
mitigeren. Tenslotte roepen de conclusies de Commissie op om zo snel
mogelijk het Europees Semester proces – waar tijdelijk aanpassingen aan
zijn gedaan in het kader van de Faciliteit voor herstel veerkracht – weer
volledig te herstarten.
Inzet NL
Nederland kan instemmen met de voorliggende tekst over de raadsconclusies en herkent de hierin geschetste uitdagingen en kernboodschappen.
Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Op het moment van het schrijven zijn de conclusies nog niet afgerond.
Naar verwachting kunnen alle lidstaten instemmen met de uiteindelijke
conclusies.
Raadsconclusies mensenrechten en decent work in wereldwijde
waardenketens
Doel
Aanname van Raadsconclusies, extranet-nummer nog niet beschikbaar.
Inhoud/achtergrond
De Raadsconclusies benadrukken het grote belang van het bevorderen
van mensenrechten en decent work in de wereldwijde waardenketens,
inclusief een no-tolerance beleid ten aanzien van kinderarbeid, dwangarbeid en mensenhandel. De Commissie wordt opgeroepen om in 2021
een Europees actieplan te lanceren dat zich richt op het tot stand brengen
van duurzame waardenketens, inclusief Internationaal Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen (IMVO), en dat ook rekening houdt met de
opgedane ervaringen als gevolg van de COVID-pandemie. Het Actieplan
beoogt een coherente implementatie van de VN richtsnoeren over
bedrijfsleven en mensenrechten, de OESO Richtlijnen voor Multinationale
Ondernemingen en de Tripartiete Beginselverklaring betreffende
multinationale ondernemingen en sociaal beleid van de Internationale
Arbeidsorganisatie. Tevens wordt de Commissie opgeroepen om een
wetgevend kader op het gebied van duurzaam ondernemingsbestuur ter
tafel te brengen, waar een «due diligence« verplichting onderdeel van is.
«Due diligence« betekent dat bedrijven risico’s op mensenrechtenschendingen in hun internationale ketens in kaart brengen, deze risico’s
voorkomen, aanpakken of stoppen en hierover communiceren. Deze
Raadconclusies ondersteunen hiermee de voornemens die de Commissie
eerder heeft geuit. Daarnaast worden lidstaten opgeroepen nationale
actieplannen ter bevordering van de VN richtsnoeren over bedrijfsleven
en mensenrechten op te stellen, te vernieuwen of te actualiseren en om
zich aan te sluiten bij de Alliance 8.7, een wereldwijd partnership dat zich
richt op het versnellen van de inspanningen om VN-duurzaamheidsdoel
8.7 te bereiken (uitbanning van kinder- en dwangarbeid, mensenhandel en
slavernij).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

7

Inzet Nederland
Nederland kan zich goed vinden in de Raadsconclusies. Nederland pleit al
geruime tijd actief voor een Europees Actieplan op het gebied van IMVO.
Dit is een belangrijke stap voorwaarts onder Duits voorzitterschap. De
Raadsconclusies zijn in lijn met het Nederlandse kabinetsbeleid, zoals o.a.
neergelegd in de beleidsnota »Van voorlichten tot verplichten: een nieuwe
impuls aan internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemerschap» (Kamerstukken 26 485 en 35 495, nr. 337) over de herziening van
het IMVO-beleid. In deze beleidsnota spreekt het kabinet zich uit voor een
«due diligence« verplichting, die bij voorkeur op Europees niveau wordt
ingebed om de gezamenlijke impact van bedrijven te vergroten en een
gelijk speelveld te bereiken.
Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Naar verwachting kunnen alle lidstaten instemmen met de raadsconclusies.
Conclusies over het rapport van de Europese Rekenkamer over de
bestrijding van kinderarmoede
Doel
Aanname Raadsconclusies, extranet-nummer nog niet beschikbaar.
Inhoud/achtergrond
Op 29 september 2020 heeft de Europese Rekenkamer een rapport3
gepubliceerd over de rol van de Europese Commissie en de Europese
Unie in de bestrijding van kinderarmoede. De Rekenkamer heeft onderzocht hoe EU-middelen, juridische instrumenten, de Europese pijler van
sociale rechten en het Europees Semester hebben bijgedragen aan het
aanpakken van kinderarmoede. De Rekenkamer concludeert dat kinderarmoede nog steeds een ernstig probleem is in de EU, waarbij bijna één op
de vier kinderen nog altijd met armoede of sociale uitsluiting wordt
bedreigd. De Rekenkamer stelt dat het lastig is om te beoordelen of de
initiatieven van de Commissie voldoende doeltreffend waren. De
Rekenkamer pleit voor de ontwikkeling van interne richtsnoeren in het
kader van het Europees Semester proces die duidelijkheid moet scheppen
wanneer lidstaten een landspecifieke aanbeveling ontvangen op het
gebied van kinderarmoede. Daarnaast spoort zij de Commissie aan om de
voorbereiding inzake de Europese kindgarantie af te ronden, zodat deze
gepubliceerd kan worden.
De voorliggende Raadsconclusies onderstrepen het belang van de
aanbevelingen in het rapport en roepen de Commissie op deze uit te
voeren om kinderarmoede in de toekomst tegen te gaan.
Inzet Nederland
NL onderschrijft het belang van het bestrijden van kinderarmoede en staat
positief tegenover de aanbevelingen van de Rekenkamer. NL is
voorstander van kennisuitwisseling tussen lidstaten over dit beleidsthema. Nederland zet vooral op nationaal niveau in op de bestrijding van
kinderarmoede, als onderdeel van bredere armoedebestrijding. Nederland
is dan ook geen voorstander van een verplichte inzet van middelen uit de
3

«Bestrijding van kinderarmoede – Betere gerichtheid van de steun van de Commissie vereist» –
Zie link.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

8

structuurfondsen op dit thema en heeft in de Raadswerkgroep samen met
enkele lidstaten verzocht de tekst op dit punt aan te passen.
Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Naar verwachting kunnen alle lidstaten instemmen met de voorliggende
Raadsconclusies. Enkele lidstaten zijn groot voorstander van interventie
van de Commissie op dit terrein en hebben dit tevens in een non-paper
verduidelijkt. Het Europees Parlement speelt geen rol bij Raadsconclusies.
Raadsconclusies over de loonkloof en de waardering en verdeling
van (betaalde en onbetaalde) zorgtaken tussen vrouwen en
mannen
Doel
Aanname van Raadsconclusies, extranet-nummer nog niet beschikbaar.
Inhoud/achtergrond
De Raad benadrukt in haar conclusies dat lidstaten meer actie moeten
ondernemen om de loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten,
waarbij deze conclusies specifiek aandacht vragen voor de waardering en
verdeling van betaalde en onbetaalde zorgtaken. In de COVID-19
pandemie is duidelijk geworden dat met name vrouwen zowel betaalde
als onbetaalde zorgtaken op zich nemen. Tegelijkertijd krijgen zij nog vaak
niet hetzelfde betaald en verrichten zij vaker onbetaalde zorgtaken.
De Raadsconclusies roepen lidstaten op gelijke kansen inzake persoonlijke
ontwikkeling en vrije keuze bij beslissingen over zorgtaken te realiseren.
Daarnaast roepen de conclusies op om een gelijkere verdeling van betaald
en onbetaald werk tussen vrouwen en mannen en een beter begrip en
bewustzijn van de verdeling en de waardering van betaalde en onbetaalde
zorg te realiseren. Verder moet er gezorgd worden voor een betere
waardering en maatschappelijke en economische erkenning van
onbetaalde zorg.
Inzet Nederland
Nederland kan zich goed vinden in de lijn van de concept conclusies. Het
is positief dat dit thema wordt besproken gelet op het feit dat er binnen de
EU nog veel uitdagingen zijn ten aanzien van het dichten van de
loonkloof. Dit wordt onderschreven in de Raadsconclusies.
Indicatie krachtenveld Raad en Europees Parlement
Op dit moment is nog onduidelijk of de Raadsconclusies kunnen rekenen
op unanieme steun. Enkele lidstaten zijn ontevreden over het gebruik van
de termen gender en gendergelijkheid in de tekst en over het refereren
aan de in maart 2020 uitgebrachte gendergelijkheidsstrategie van de
Commissie.
Kwartaalrapportages
In het nu volgende rapporteer ik over de stand van zaken in lopende
onderhandelingen.
Kwartaalrapportage: EGF 2021–2027
In maart 2019 is in de Raad een gedeeltelijke algemene oriëntatie bereikt
op de EGF verordening. Nederland kon niet instemmen met deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

9

gedeeltelijke algemene oriëntatie. Naast Nederland stemde één andere
lidstaat tegen. Twee lidstaten onthielden zich van stemming. Er werd nog
over een aantal aspecten van het EGF gesproken in het kader van de
bredere onderhandelingen over een nieuw MFK, zoals de hoogte van het
budget en de plaatsing van het EGF binnen het MFK. Met het akkoord
over het nieuwe MFK is hier ook een besluit over genomen. Het EGF blijft
een fonds buiten de MFK-plafonds. Het budget is vastgesteld op bijna 1,5
miljard in lopende prijzen voor de periode 2021–2027. Momenteel vinden
er over de ESF+ verordening nog trilogen met het Europees Parlement
plaats. Het Duits voorzitterschap verwacht deze op korte termijn te kunnen
afronden.
Kwartaalrapportage: ESF+
Op de ESF+ verordening werd in 2019 al een gedeeltelijke algemene
oriëntatie bereikt. De Europese Commissie heeft vanwege de Covid-19
uitbraak op 28 mei jl. een geactualiseerd voorstel gepresenteerd voor
ESF+. Dit geactualiseerde ESF+ voorstel bevatte een verhoging van de
thematische concentratie gericht op jeugdwerkloosheid (tenminste 15%
i.p.v. 10% van ESF+ enveloppe, indien het NEET’s- percentage4 boven het
EU-gemiddelde ligt) en een verplichte allocatie van tenminste 5% van de
ESF+ enveloppe gericht op kinderen in armoede. Ook is het belang van
het promoten van omscholing en bijscholing met het oog op een
veranderende arbeidsmarkt, mede ter ondersteuning van de groene en
digitale transities, beter verankerd in de voorgestelde verordening. Op
deze geactualiseerde ESF+ verordening is in juli jl. een gedeeltelijk
akkoord op Raadsniveau bereikt. In dit akkoord is er geen sprake van een
verhoging van de thematische concentratie voor jeugdwerkloosheid en, in
lijn met de Nederlandse inzet, is er geen sprake van een verplichte
allocatie voor kinderen in armoede. Tevens is er met het bereiken van een
akkoord op het MFK duidelijkheid gekomen over het ESF+ budget voor
Nederland. Voor Nederland heeft de Europese Commissie een budget van
414 miljoen euro (lopende prijzen) voor de periode 2021–2027 voorgesteld. De bespreking van de verwerking van de Europese Raad conclusies
in de ESF+ verordening is afgerond. Momenteel vinden de trilogen met
het Europees Parlement plaats, er is nog geen zicht op een akkoord.
Kwartaalrapportage: Wijziging FEAD verordening
Het FEAD5 betreft een fonds voor de meest kwetsbare mensen in de
samenleving. De Europese Commissie heeft in het kader van het
herstelpakket een voorstel gedaan om de FEAD-verordening aan te
passen. De voorgestelde wijziging van de FEAD verordening maakt het
voor lidstaten mogelijk middelen aan het lopende FEAD-programma toe
te voegen voor de jaren 2020, 2021 en 2022. Dit betreft additionele
middelen voor de lopende programma’s (periode 2014–2020) onder het
cohesiebeleid en betreft een vrijwillige keuze van de lidstaat. Nederland
heeft tijdens de bespreking van de voorgestelde wijzigingen het belang
van sociale inclusie benadrukt en dit is in de overwegingen van de
verordening opgenomen. De onderhandelingen in de Raadswerkgroep
zijn afgerond en de trilogen met het Europees Parlement zijn gestart. Het
Duitse voorzitterschap hoopt deze op korte termijn af te ronden.

4

Not in Education, Employment or Training: Jongeren (20–34) die geen educatie of training
genieten en niet werken.
5
Fund for European Aid to the Most Deprived.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

10

Kwartaalrapportage: Richtlijn Gendergelijkheid in Raden van
Bestuur/ Commissarissen
Er zijn geen nieuwe ontwikkelingen t.o.v. de vorige kwartaalrapportage.
De onderhandelingen over deze richtlijn zijn gestart in 2012. Het doel van
de richtlijn is:
– Dat beursgenoteerde vennootschappen zich inspannen om te bereiken
dat in 2020 tenminste 40% van de leden van Raden van Commissarissen vrouw, dan wel man is (of tenminste 33% voor zowel RvC als voor
Raden van Bestuur);
– Dat lidstaten ervoor zorgen dat bedrijven voldoen aan de in het
richtlijnvoorstel gestelde eisen voor de benoemingsprocedures voor
Raden van Commissarissen; en
– Dat een objectieve toetsing plaatsvindt van kandidaten aan de gestelde
functiecriteria, waarbij geldt dat bij gelijke geschiktheid de voorrang
wordt gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde
geslacht.
Wanneer bedrijven niet aan deze eisen voldoen, moeten ze volgens dit
voorstel sancties opgelegd krijgen, bijvoorbeeld door middel van
bestuurlijke boetes.
Nederland heeft zich sinds het begin van de onderhandelingen tegen de
richtlijn uitgesproken met een beroep op het subsidiariteitsbeginsel.
Nederland maakt daarmee deel uit van de blokkerende minderheid. Door
deze blokkerende minderheid ligt het dossier al enkele jaren stil. Het
voorstel is voor het laatst geagendeerd door Malta in 2017. Er is op dit
moment geen aanleiding om de Nederlandse positie ten aanzien van het
Commissievoorstel te heroverwegen. Naar verwachting blijft de blokkerende minderheid in stand. De Commissie heeft haar intentie uitgesproken om het dossier weer op te starten.
Kwartaalrapportage: Besluit verlenging mandaat ODA-netwerk
Er is een akkoord gesloten tussen het Europees Parlement, de Raad en de
Commissie over het verlengen van het mandaat van het ODA-netwerk.
Het ODA-netwerk6 biedt een platform waar UWV ervaringen kan delen
met andere arbeidsvoorzieningsdiensten in Europa. Er kan binnen het
ODA-netwerk van elkaar geleerd worden en het ODA-netwerk heeft haar
meerwaarde in de afgelopen jaren aangetoond door het aanleveren van
gestructureerde assessments, waaraan UWV haar beleid kan toetsen en
vergelijken met anderen. Het kabinet steunt daarmee het verlengen van
het mandaat van dit netwerk. Aangezien het akkoord in het afgelopen
kwartaal gesloten is, zal dit de laatste maal zijn dat er gerapporteerd wordt
over dit voorstel.
Kwartaalrapportage: Besluit van de Raad betreffende de ratificatie van Verdrag 190 betreffende de beëindiging van geweld en
pesterijen op het werk
Het Raadsbesluit dat voorligt, machtigt lidstaten tot het ratificeren van
ILO-verdrag 190, het Verdrag tegen geweld en intimidatie op de werkvloer
en de bijbehorende aanbeveling. Nederland heeft in ILO-verband voor
zowel het Verdrag als de aanbeveling gestemd. Dit Raadsbesluit is
noodzakelijk omdat de inhoud van het Verdrag deels onder de
bevoegdheid van de EU valt. Het Verdrag staat echter niet toe dat de EU
partij wordt. De lidstaten worden daarom gemachtigd om, voor zover het
EU-bevoegdheden betreft, het Verdrag in het belang van de Unie te
ratificeren. Lidstaten worden daarnaast aangemoedigd spoedig te
ratificeren.
6

Nederlandse benaming voor Public Employment Services-netwerk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

11

Na aanname van het Raadsbesluit is het aan lidstaten, in overleg met
sociale partners, om te bepalen of zij het Verdrag ratificeren. Een
definitieve tekst van het Raadsbesluit is nog niet beschikbaar, maar het
kabinet kan naar verwachting akkoord gaan. Besluitvorming over dit
Raadsbesluit vindt plaats met gekwalificeerde meerderheid. Vanwege het
belang van ILO-verdragen hecht het voorzitterschap aan het bereiken van
consensus. Op moment van opstellen van deze Geannoteerde Agenda is
nog niet bekend of alle lidstaten het Raadbesluit kunnen steunen.
Voorafgaand aan de vaststelling van het besluit is goedkeuring van het
Europees Parlement vereist. De positie van c.q. het krachtenveld in het
Europees Parlement is op dit moment niet bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-31, nr. 584

12