Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

31 265

Adoptie

Nr. 88

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 februari 2021
Op 8 februari 2021 is het rapport van de Commissie Onderzoek Interlandelijke Adoptie in het verleden (COIA, vanaf nu: de commissie) gepubliceerd
en heb ik het rapport en mijn beleidsreactie aan uw Kamer aangeboden.1
De vaste commissie van Justitie en Veiligheid heeft mij op 8 februari 2021
verzocht een meldpunt adoptie in te richten, zodat mensen vragen kunnen
stellen en ondersteuning kunnen krijgen bij de onzekerheden die door
deze berichtgeving naar boven kunnen komen. Daarnaast heeft de vaste
commissie van Justitie en Veiligheid mij op 9 februari 2021 verzocht in te
gaan op een aantal vragen over het onafhankelijk expertisecentrum en
verjaring. Graag informeer ik uw Kamer over de wijze waarop ik hieraan
invulling geef.
Meldpunt adoptie
Sinds maandag 8 februari 2021 kan iedereen die als gevolg van de
berichtgeving vragen heeft contact opnemen met de afdeling Publieksvoorlichting op telefoonnummer 1400. Een aantal veel gestelde vragen is
op rijksoverheid.nl al voorzien van een antwoord.
Aspirant-adoptieouders, die al begonnen zijn met de procedure, kunnen
contact opnemen met de Centrale autoriteit voor Internationale
Kinderaangelegenheden (Ca). De Ca is bereikbaar via de volgende
contactgegevens: tel. 070-3706252 en adoptie@minjenv.nl. De Ca heeft
tijdelijk ruimere openingstijden voor telefonisch contact, te weten van
maandag tot en met vrijdag van 9 tot 17 uur. Mensen worden persoonlijk
te woord gestaan door medewerkers van de Ca.
Naast deze centrale loketten heb ik met het Fiom afgesproken dat zij op
korte termijn aspirant-adoptieouders in de gelegenheid stelt in gesprek te
gaan over de gevolgen van mijn besluit tot opschorting. Fiom biedt een
1

kst-31265-88
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 31 265, nr. 79.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 265, nr. 88

1

online forum en tijdelijke spreekuren waar aspirant-adoptieouders vragen
kunnen stellen en met elkaar in gesprek kunnen gaan. Dit aanbod staat
open voor alle aspirant-adoptieouders voor wie de adoptieprocedure
voorlopig wordt stopgezet. Zij zullen hierover worden geïnformeerd. Ik
bied hiermee een laagdrempelige vorm van informatie-uitwisseling en
nazorg op basis van vrijwilligheid. Tegelijkertijd geeft dit een beeld van de
behoefte aan nazorg op de langere termijn. Indien meer specifieke
vormen van hulp gewenst zijn, dan kan het Fiom hiernaar doorgeleiden.
Ik verwacht hiermee een breed toegankelijk aanbod te hebben gecreëerd
voor diegenen die vragen hebben naar aanleiding van de berichtgeving
rondom het rapport van de commissie en mijn beleidsreactie.
Onafhankelijk expertisecentrum
Het rapport van de commissie maakt duidelijk dat de ondersteuning van
geadopteerden steviger en professioneler moet. Daartoe ga ik, zoals de
commissie aanbeveelt, een landelijk onafhankelijk expertisecentrum
inrichten. In mijn beleidsreactie bij het rapport van de commissie heb ik
de functies benoemd die in het expertisecentrum een plek moeten krijgen.
U geeft aan dat bij de inrichting van het expertisecentrum een aantal
aspecten aandacht verdient. Kort gezegd gaat dit over hulp bij identiteitsherstel, het betrekken van ervaringsdeskundigen bij zoektochten, de
ondersteuning van belangengroeperingen en hulp in de landen van
herkomst.
In algemene zin passen de door u genoemde zaken in de door mij
beoogde opzet van het expertisecentrum. Bij het vormgeven van het
expertisecentrum betrek ik als vanzelfsprekend de ervaringsdeskundigen
en belangenorganisaties. Aankomende tijd zal ik samen met hen de
vormgeving van het expertisecentrum nader uitwerken.
Hulp bij identiteitsherstel:
Vraagstukken over herstel van identiteit zijn juridisch complex. Vaak
betekent dit het doorlopen van formele juridische procedures, soms door
tussenkomst van een rechter. Ik zal bij de inrichting van het expertisecentrum zorgen dat informatie en gespecialiseerd juridisch advies op dit
terrein beschikbaar komt.
Betrekken van ervaringsdeskundigen bij zoektochten:
Uw verzoek om ervaringsdeskundigen te betrekken bij het professionaliseren van zoektochten neem ik ter harte. Het is immers van groot belang
dat optimaal gebruik wordt gemaakt van hun expertise en de netwerken
die zij al hebben opgebouwd in de landen van herkomst. Hoe deze
expertise geborgd wordt in het expertisecentrum, is wat mij betreft een
open vraag en onderwerp van gesprek.
Ondersteuning van belangengroeperingen:
Recent heb ik financiële middelen beschikbaar gesteld aan belangenorganisaties voor het ondersteunen van geadopteerden in hun zoektocht.
De hiervoor bestemde subsidieregeling is onlangs in werking getreden
(Stcrt. 2021, nr. 4723). Deze regeling bevat een overzicht van de vormen
van ondersteuning door belangenorganisaties die voor financiering in
aanmerking komen. Op die manier kan op korte termijn al een verbeterslag plaatsvinden in het aanbod voor geadopteerden die op zoek zijn
naar hun afkomst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 265, nr. 88

2

Hulp in de landen van herkomst:
Om het hulpaanbod te versterken is het van belang dat het expertisecentrum een relevant netwerk in landen van herkomst opbouwt en
ontsluit. Mijn ambtgenoot van Buitenlandse Zaken en ik hebben
afgesproken dat de buitenlandse posten actief zullen helpen bij het
opzetten en onderhouden van dat netwerk. Dat netwerk zal een positieve
bijdrage leveren aan zoektochten in de landen van herkomst en kan
helpen bij het wegnemen van mogelijke barrières aldaar.
Verjaring in adoptiezaken
U heeft mij gevraagd of ik een wetsvoorstel voorbereid waarbij verjaringstermijnen in interlandelijke adoptiezaken helemaal geschrapt worden, of
pas gaan lopen vanaf het moment dat de geadopteerde persoon
meerderjarig wordt, zodat ook andere procespartijen dan de Staat, zich
niet langer op verjaringstermijnen kunnen beroepen. Een wetsvoorstel ter
verlenging of afschaffing van de 20-jaarstermijn biedt alleen uitkomst
voor kinderen die geadopteerd worden na de inwerkingtreding van deze
wetswijziging. Een wetswijziging is dus geen oplossing voor de bestaande
groep interlandelijk geadopteerden, ook niet tegenover andere partijen
dan de Staat.
Met uw Kamer vind ik dat geadopteerden in het licht van de uitkomsten
van dit rapport, recht hebben op een inhoudelijk oordeel van de rechter.
Om die reden zal de Staat zich niet langer beroepen op verjaring in door
geadopteerden aangespannen procedures inzake interlandelijke adoptie.
De Staat kan deze beslissing alleen voor zichzelf nemen. Andere procespartijen zullen ook voor zichzelf moeten bepalen of zij zich nog langer op
verjaring willen beroepen. Doen zij nog wel een beroep op verjaring, dan
is het aan de rechter om te beoordelen of de redelijkheid en billijkheid
hieraan in de weg staan.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 265, nr. 88

3