Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

841
Vragen van het lid Bouwmeester (PvdA) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht «Nog geen deal tussen
verzekeraars en ziekenhuizen» (ingezonden 26 november 2015).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 10 december 2015)
Vraag 1
Kent u het bericht «Nog geen deal tussen verzekeraars en ziekenhuizen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u het eens met de kritiek van de patiëntenkoepel NPCF, verwoord in de
brief «Wat heb je aan een nieuwe zorgpolis als je niets weet over het
gecontracteerde aanbod»?2
Antwoord 2
Ik neem aan dat u hiermee doelt op de brief die de NPCF over de contractering 2016 op 23 november aan Zorgverzekeraars Nederland heeft verzonden
(bijlage 1).3 In de link verwijst u namelijk naar een cursus over social media
en communicatie.
Ik ben het met NPCF eens dat het voor verzekerden heel belangrijk is dat
zorgverzekeraars transparant zijn over de inhoud van hun polissen, inclusief
welke zorgaanbieders ze wel en wel ze niet hebben gecontracteerd. Ze zijn
daartoe ook verplicht.
Vraag 3
Wat is uw mening over het feit dat verzekeraars verzekerden tijdig een
compleet aanbod moeten kunnen doen, inclusief een overzicht moeten
kunnen geven van de gecontracteerde zorgaanbieders, maar dat dit op dit
moment nog niet het geval is?

1

de Volkskrant. «Nog geen deal tussen verzekeraars en ziekenhuizen». 23 november 2015.
https://www.npcf.nl/agenda/landelijke-werkdag-zorgpact-en-de-commissie-innovatiezorgberoepen-opleidingen
3
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2

ah-tk-20152016-841
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Zorgverzekeraars zijn uit hoofde van de Wet marktordening gezondheidszorg
verplicht informatie openbaar te maken over de eigenschappen van aangeboden producten en diensten op zodanige wijze dat deze gegevens voor
consumenten gemakkelijk vergelijkbaar zijn. Hieronder valt ook informatie
over contractering bij zorgpolissen en of de keuze voor een nietgecontracteerde zorgaanbieder leidt tot een vergoedingsbeperking. Deze
verplichting is uitgewerkt in de Regeling TH/NR-004 Informatieverstrekking
ziektekostenverzekeraars aan consumenten van de Nederlandse Zorgautoriteit
(NZa). Deze regeling is onlangs aangescherpt, hierover heb ik u geïnformeerd
in de voortgangsrapportage over Kwaliteit loont.
Op 19 november moeten de polisvoorwaarden voor patiënten duidelijk zijn.
Deze zes weken termijn staat in de Zorgverzekeringswet (Zvw). De verzekerde
kan op de polis zien welke zorg de zorgverzekeraar aanbiedt. Alle zorg die
daarop staat aangegeven moet in ieder geval door de zorgverzekeraar
worden geleverd.
Als een zorgverzekeraar in de polis aangeeft dat de zorg van een bepaald
ziekenhuis vergoed wordt, dan kan de patiënt daar vanuit gaan.
Als de zorgverzekeraar op 19 november nog met een ziekenhuis in onderhandeling is en nog niet zeker is of er een contract wordt afgesloten en als dat
gevolgen heeft voor de vergoeding, dan moet de zorgverzekeraar dit melden.
Dan kan de verzekerde op basis van alle relevante informatie besluiten wel of
niet voor deze zorgverzekeraar te kiezen.
Zorgverzekeraars kunnen ziekenhuizen met wie zij geen contract hebben toch
als «gecontracteerd» opnemen in de communicatie naar de patiënt. De
patiënt kan er dan vanuit gaan dat de zorg van deze instelling vergoed wordt
alsof het een gecontracteerde instelling betreft. Sommige verzekeraars geven
aan dat ze in onderhandeling zijn. De verzekerde weet dan dat het niet zeker
is of er een contract wordt afgesloten en kan op basis van deze informatie
besluiten.
Vraag 4
Wat vindt u ervan dat bijvoorbeeld de vier grote verzekeraars nog niet
kunnen zeggen met welke ziekenhuizen zij volgend jaar een contract hebben,
en dat een ziekenhuis aangeeft er nog met geen enkele zorgverzekeraar uit te
zijn?
Antwoord 4
Zorgverzekeraars hebben op 19 november van dit jaar een deel van de
ziekenhuizen nog niet gecontracteerd. Verzekerden moeten op basis van
zoveel mogelijk informatie een weloverwogen keuze kunnen maken.
Verzekeraars moeten aan verzekerden duidelijkheid geven over de gevolgen
daarvan voor de polis.
Ik vind het van groot belang dat verzekeraars en aanbieders hun contractering snel afronden. Uit navraag bij zorgverzekeraars blijkt dat er nu iedere
dag contracten bij komen. Sommige verzekeraars hebben aangegeven dat de
zorg voor alle ziekenhuizen vergoed zal worden, ongeacht of de contractering
wel of niet rond komt.
Het heeft bij mij, maar ook bij zorgaanbieders en zorgverzekeraars, zeker de
voorkeur om op 19 november klaar te zijn met het gehele contracteerproces.
Ik heb in de voortgangsrapportage over Kwaliteit loont aangegeven dat ik in
overleg treedt met aanbieders en verzekeraars om afspraken te maken over
de contracteringstermijnen- en processen.
Vraag 5
Welke oorzaken heeft deze vertraging van contracteren volgens u? Hoe ziet u
het verschil tussen dit jaar en voorgaande jaren? Hoe komt het dat in
voorgaande jaren slechts enkele verzekeraars en ziekenhuizen rond dit tijdstip
nog niet klaar waren met contracteren en dit jaar een fors deel van de
zorgverzekeraars en ziekenhuizen nog geen contracten hebben afgesloten?
Welke conclusie verbindt u aan het feit dat al jaren contracteren pas laat in
het jaar plaatsvindt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Uit verschillende berichtgeving en door navraag bij partijen heb ik vernomen
dat er een aantal zaken is waardoor de contractering dit jaar stroef verloopt.
Partijen noemen onder andere de oplopende kosten van dure geneesmiddelen als knelpunt bij de contractering. Ik sluit niet uit dat de deadline van
19 november ook werkt als een drukmiddel richting verzekeraars in de
onderhandelingen.
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 5 heb aangegeven vind ik het van groot
belang dat de contracten zoveel mogelijk voor 19 november worden
afgesloten. Ik zal daarover nader in gesprek gaan met betrokken partijen.
Vraag 6 en 7
Welk belang hecht u aan een termijn van 6 weken voor de verzekerden om
een keuze te kunnen maken? Welke voordelen biedt deze termijn volgens u?
Deelt u de mening dat verzekerden en patiënten deze termijn nodig hebben
om een weloverwogen keuze te kunnen maken op basis van juiste en
belangrijke informatie? Acht u het nodig deze termijn van 6 weken wettelijk te
borgen?
Wanneer zullen volgens u alle zorgverzekeraars patiënten kunnen informeren
welke zorgaanbieders zij hebben gecontracteerd? Wat betekent dat voor
verzekerden en voor het moment waarop zij een weloverwogen keuze voor
een polis kunnen maken? Welk perspectief biedt u de verzekerde die op dit
moment dus nog geen gefundeerde keuze kan maken?
Antwoord 6 en 7
Zie mijn antwoord op vraag 3.
Vraag 8
Wat kunnen de gevolgen zijn voor verzekerden die nu een keuze voor een
polis voor 2016 maken, zonder dat alle contracten zijn afgesloten? Wordt door
uw ministerie verzekerden geadviseerd te wachten met het maken van een
keuze tot volledige informatie beschikbaar is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 3. Het is aan verzekerden zelf om te bepalen
welke informatie voor hen van belang is bij het maken van een keuze voor
een polis. De informatie die de verzekeraar aan de verzekerde geeft moet
kloppen, daar ziet de NZa op toe.
Vraag 9
Is het volgens u een optie een termijn van 6 weken, waarbinnen verzekerden
de tijd moeten hebben om een keuze te maken voor de zorgpolis, in te laten
gaan vanaf moment dat het aanbod daadwerkelijk gereed is, en verzekerden
op deze manier op basis van volledige informatie een keuze kunnen maken?
Zo nee, waarom niet? Welke termijn acht u nodig voor verzekerden om een
goede keuze te kunnen maken?
Antwoord 9
Dit is geen goede optie. Zorgverzekeraars kunnen ook in de loop van het
contractjaar nog een nieuwe zorgaanbieder contracteren als dat in het belang
is van zijn verzekerden. Verzekerden moeten hun keuze dus baseren op de
informatie die eind van het jaar beschikbaar is. Het aanbod kan daarna nog
ruimer worden, dat is dan in het voordeel van de verzekerden. Zoals ik bij
mijn antwoord op vraag 3 heb aangegeven moet de zorgverzekeraar alle zorg
die met de polis in het vooruitzicht is gesteld vergoeden aan de verzekerde.
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 5 heb aangegeven vind ik het van groot
belang dat de contracten zoveel mogelijk voor 19 november worden
afgesloten. Ik zal daarover nader in gesprek gaan met betrokken partijen.
Vraag 10
Wanneer bovenstaande optie niet mogelijk is, wat vindt u dan van de
mogelijkheid verzekerden minimaal het recht te geven op hetzelfde pakket als
vorig jaar bij hun huidige verzekeraar, als zorgverzekeraars laat zijn met
contracteren? Deelt u de mening dat dit een noodzakelijke stok achter de deur
is voor zorgverzekeraars om tijdig duidelijkheid te bieden aan de verzekerden? Hoe kan dit vormgegeven worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

Antwoord 10
Uit mijn antwoord op vraag 9 kunt u opmaken dat een dergelijke optie niet
nodig is. Het is ook niet nodig om een extra stok achter de deur te organiseren, zorgverzekeraars hebben er nu al alle belang bij om zo tijdig mogelijk
duidelijkheid te bieden aan verzekerden. Immers, als zij dat niet doen dan
lopen zij het risico dat verzekerden voor een andere zorgverzekeraar kiezen
die dat wel doet. Het is echter niet alleen aan zorgverzekeraars om tijdig
duidelijkheid te kunnen bieden, zorgverzekeraars zijn bij de contractering
afhankelijk van de zorgaanbieders om tijdig een contract de kunnen sluiten.
Overigens verandert het basispakket ook al elk jaar, waardoor de suggestie
ook niet praktisch is.
Vraag 11
Kunt u deze oplossingen bij verzekeraars afdwingen op basis van uw
bevoegdheden als stelselverantwoordelijke?
Antwoord 11
Nee, dit kan ik niet afdwingen. Zorgverzekeraars moeten aan hun zorgplicht
voldoen. Maar verder is het een zaak van zorgaanbieders en zorgverzekeraars
om contracten te sluiten. Daar ben ik geen partij in.
Vraag 12, 13 en 14
Wat is uw mening over het feit dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) niet
handhaaft op dit punt? Hoe is dat volgens u mogelijk, aangezien de NZa vorig
jaar partijen nog had opgeroepen haast te maken en eerder te beginnen met
de onderhandelingen? Welke mogelijkheden heeft de NZa volgens u om
hierop in te grijpen, en waarom doet zij dit nu niet? Hoe kan de NZa volgens
u verzekerden tegemoet komen?4
In welke mate kunt u garanderen dat verzekerden recht hebben op zorg op de
locatie die volgens de verzekeraar is gecontracteerd (of in het geval van
restitutiepolissen, daadwerkelijk vrije keuze in zorgaanbieders hebben), en dat
zij niet onaangenaam verrast worden door budgetplafonds, waardoor ze als
verrassing toch niet ergens anders terecht kunnen?5
Is naar uw mening voor een verzekerde duidelijk en begrijpelijk aangegeven
op de sites van alle zorgverzekeraars of deze met een budgetplafond werken,
en wat daarvan de gevolgen zijn? Zo nee, welke actie wordt ondernomen
richting zorgverzekeraars die hier niet aan voldoen?
Antwoord 12, 13 en 14
De NZa heeft in haar Regeling TH/NR-004 Informatieverstrekking ziektekostenverzekeraars aan consumenten vastgelegd dat zorgverzekeraars op 19 november kenbaar moeten maken met welke zorgaanbieders voor welke vormen
van zorg een contract is afgesloten voor de betreffende polis en of de keuze
voor een niet-gecontracteerde zorgaanbieder leidt tot een vergoedingsbeperking. Daarnaast moeten zorgverzekeraar transparant zijn bij welke zorgaanbieders plafondafspraken zijn gemaakt. Op die manier weet een verzekerde bij
het afsluiten van een polis of en in welke mate een eventuele arts van zijn
voorkeur gecontracteerd is en welke gevolgen dit heeft voor de vergoeding.
Een verzekerde kan daar dan bij het afsluiten van een polis rekening mee
houden. De NZa zal erop toezien dat zorgverzekeraars dit doen en daar zo
nodig op handhaven. Als de zorgverzekeraar zich niet aan de afspraak houdt
dan kan de NZa de zorgverzekeraar hierop aanspreken en een sanctie
opleggen op basis van de regeling «informatieverstrekking ziektekostenverzekeraars voor consumenten». Dit is het geval als de zorgverzekeraar zich in het
algemeen niet aan de afspraken houdt. NZa heeft hiervoor signalen nodig.

4

http://www.nza.nl/95832/Zorgverzekeraars-voldoen-aan-zorgplicht-en-kopen-steeds-beterzorg-in
5
de Telegraaf. «Zorgverzekeraar fnuikt vrije keuze arts». 21 november 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4

Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Van der Staaij (SGP), ingezonden 23 november 2015 (vraagnummer
2015Z22201), Pia Dijkstra (D66), ingezonden 24 november 2015 (vraagnummer
2015Z22372).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

5