Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

29 665

Evaluatie Schipholbeleid

Nr. 437

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 september 2022
Conform mijn toezegging in de Kamerbrief van 18 februari jl.1 wordt uw
Kamer periodiek geïnformeerd over de voortgang van het Programma
Omgeving Luchthaven Schiphol (hierna: het Programma). De eerste
voortgangsbrief heeft de Kamer op 21 april jl. ontvangen.2 Hierbij
ontvangt u de tweede voortgangsbrief.
Stand van zaken Programma Omgeving Luchthaven Schiphol
In de vorige voortgangsbrief werd stilgestaan bij de opzet van het
Programma waarin langs diverse sporen wordt gewerkt om de verschillende opgaven in de Schipholregio in samenhang te bezien en tot
oplossingen te kunnen komen. Op 24 juni jl. is in de Hoofdlijnenbrief
Schiphol aangekondigd dat het kabinet heeft besloten om het maximum
aantal toegestane vliegtuigbewegingen op Schiphol te beperken tot
440.000 per jaar.3 Dit besluit is genomen om een nieuwe balans te kunnen
vinden tussen het belang van een internationale luchthaven voor
Nederland en de kwaliteit van de leefomgeving en vormt een belangrijk
onderdeel van het Programma.
In deze brief wordt uw Kamer geïnformeerd over de reeds gezette stappen
naar aanleiding van het kabinetsbesluit van 24 juni jl., over de stand van
zaken en ontwikkelingen binnen het Programma, gevolgd door een
vooruitblik op de zaken die uw Kamer de komende periode kan
verwachten.

1

Kamerstuk 29 665, nr. 420.
Kamerstuk 29 665, nr. 426.
3
Kamerstuk 29 665, nr. 432.
2

kst-29665-437
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 437

1

Effectuering Kabinetsbesluit 24 juni jl.
Zoals aangekondigd in de Hoofdlijnenbrief Schiphol dient een aantal
directe en zorgvuldige vervolgstappen gezet te worden om het Kabinetsbesluit van 24 juni jl. te effectueren. Zo hebben bijvoorbeeld de eerste
informele gesprekken plaatsgevonden met de Europese Commissie over
het doorlopen van de Balanced Approach. Verder zijn de voorbereidingen
gestart zodat het anticiperend handhaven kan worden beëindigd vanaf de
start van het IATA winterseizoen 2023–2024.
Daarnaast is zoals aangekondigd in de Hoofdlijnenbrief aan Schiphol
gevraagd om de slots waar geen historische aanspraak op kan worden
gedaan op zo kort mogelijke termijn buiten de capaciteitsdeclaratie te
houden, zodat deze slots niet meer kunnen worden uitgegeven door de
slotcoördinator. De slotcoördinator (Airport Coordination Netherlands,
ACNL) is ten slotte verzocht om te onderzoeken hoe in samenhang met de
geldende regelgeving en procedures rond slotallocatie tot een reductie
van het aantal vliegtuigbewegingen en het hiermee samenhangende
aantal slots kan worden gekomen. Hierbij wordt ook ingegaan op de
reductie van het aantal nachtbewegingen die het kabinet voornemens is
vast te stellen. Ook is Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) verzocht de
operationele voorbereidingen te treffen voor het terugbrengen van het
aantal vliegtuigbewegingen tot 440.000 per jaar en het beëindigen van het
anticiperend handhaven met behoud van het strikt preferentieel
baangebruik.
Participatie, omgeving en communicatie
Zienswijzeprocedure en quickscan
In de vorige voortgangsbrief is uw Kamer ingelicht over de zienswijzeprocedure ontwerpwijziging van het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) en het
groot aantal zienswijzen waarin zorgen zijn geuit over het gebruik van
primaire en secundaire banen, vooral met betrekking tot overlast in de
omgeving van de Zuidoosthoek. Hiertoe is een quickscan uitgevoerd om
de werking van het Nieuw Normen- en Handhavingstelsel (NNHS) in de
Zuidoosthoek nader te onderzoeken en zo een beter beeld te krijgen van
de factoren die een rol spelen bij de verdeling van vliegverkeer en hinder
in dit gebied. Over de resultaten van de quickscan en de opvolging
hiervan wordt uw Kamer binnenkort separaat per brief geïnformeerd.
Brieven SchipholWatch en ORS
Op 28 maart 2022 ontving de vaste commissie voor IenW een afschrift van
een brief van SchipholWatch aan de Eerste Kamer over de vorming en
uitvoering van luchtvaartbeleid. Op 31 maart 2022 ontving de vaste
commissie een brief van de Omgevingsraad Schiphol (ORS) te Hoofddorp
met een reactie op het hinderreductieplan van Schiphol. In de procedurevergaderingen van respectievelijk 6 april 2022 en 20 april 2022 werd door
de vaste Kamercommissie verzocht om een reactie. Gezien de ontwikkelingen rondom het kabinetsbesluit van 24 juni jl. en de relatie tussen dit
besluit en de thematiek van beide brieven, ontvangt u in deze voortgangsbrief een reactie op beide verzoeken.
In de brief van SchipholWatch wordt onder meer ingegaan op de
bescherming van de volksgezondheid, leefomgeving, kwetsbare natuur en
de rechtsbescherming. In de brief van de ORS wordt gesteld dat vermindering van de overlast van Schiphol alleen mogelijk is bij minder
vluchten. De nadelige aspecten van luchtvaart die de bewoners adresseren zijn ook door het kabinet onderkend. In het coalitieakkoord is
daarom aangegeven dat er aandacht moet zijn voor het verminderen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 437

2

de negatieve effecten van luchtvaart op mens, milieu en natuur. Het
kabinetsbesluit van 24 juni jl. inzake beëindiging van het anticiperend
handhaven en een reductie van het maximum aantal toegestane
vliegtuigbewegingen van en naar Schiphol raakt direct aan vraagstukken
die SchipholWatch en de ORS in hun brieven adresseren. Echter, zoals ook
eerder aangegeven zijn met dit besluit niet alle zorgen van tafel. Daar
moet blijvend aan worden gewerkt, waarbij ook steeds het belang van een
internationale luchthaven voor Nederland moet worden meegewogen.
Adviezen commissie Te Rijdt inzake verzoeken om nadeelcompensatie
grenswaarden geluid
Er is door negen bewoners een verzoek gedaan om gecompenseerd te
worden voor de schade die is ontstaan door het beleid van anticiperend
handhaven bij Schiphol (verzoek om nadeelcompensatie). De bewoners
stellen in hun verzoek over de periode 2014 t/m 2019 schade te hebben
geleden, waaronder verminderd woongenot door geluidsoverlast als
gevolg van overschrijdingen van de grenswaarden geluidbelasting in de
handhavingspunten bij de Aalsmeerbaan. De verzoeken om nadeelcompensatie zijn overeenkomstig de Beleidsregel nadeelcompensatie
Infrastructuur en Waterstaat 2019 voorgelegd aan een onafhankelijke
adviescommissie. De adviescommissie heeft op 10 februari 2022 advies
uitgebracht.
De afgelopen maanden heeft de adviescommissie een validatie van de in
de eindadviezen gehanteerde methodiek uitgevoerd. Ook is tijdens een
bijeenkomst, in aanwezigheid van de verzoekers, antwoord gegeven op
een aantal opgekomen vragen over de gebruikte methodiek. Op basis van
het advies, de terugkoppeling van de bijeenkomst en de aanvullende
validatie worden momenteel de besluiten op de voorliggende negen
schadeverzoeken voorbereid. Uw Kamer wordt hier in de volgende
voortgangsbrief nader over geïnformeerd.
Wijziging Luchthavenverkeerbesluit (LVB)
Het Kabinetsbesluit van 24 juni jl. resulteert in een reductie van het aantal
toegestane vliegtuigbewegingen in vergelijking met het aantal dat in het
ontwerpLVB is opgenomen en die in de praktijk al werden gerealiseerd
voordat de COVID-19 pandemie uitbrak. Door de relatie tussen de
wijziging van het LVB en de verlening van een natuurvergunning aan
Schiphol, kan niet met zekerheid worden voorspeld wanneer de wijziging
van het LVB kan worden afgerond. De benodigde aanvulling van de
passende beoordeling voor het verkrijgen van een natuurvergunning is
namelijk tevens onderliggend aan het te wijzigen LVB, waarin het NNHS
en het maximumaantal vliegtuigbewegingen worden vastgelegd. Het
kabinetsbesluit heeft ook gevolgen voor de definitie van het voornemen
en daarmee de in de milieueffectrapportage «Nieuw Normen- en
Handhavingsstelstel Schiphol» opgenomen resultaten en conclusies. Dit
kan aanleiding zijn tot een nader verzoek om aanvulling van het milieueffectrapport.
Omdat het aantal vliegtuigbewegingen in het te wijzigen LVB wordt
gereduceerd, is het doorlopen van een proces conform de EU-regelgeving
voor capaciteitsbeperkingen vereist, de zogenaamde Balanced Approach.
Onderdeel hiervan is ook de voorziene reductie van het nachtvolume van
maximaal 32.000 naar 29.000 vliegtuigbewegingen per jaar.
Geluid
Uw Kamer is in de vorige voortgangsbrief geïnformeerd over de
uitwerking van een conceptregeling geluidwerende voorzieningen (het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 437

3

basispakket Geluid). In de tussenliggende periode zijn er stappen gezet
wat betreft de uitwerking van de regeling, zoals onderzoek naar de
omvang van de isolatieopgave en onderzoek naar hoe zo goed mogelijk
kan worden aangesloten bij de eisen die in het verleden golden. Dat
laatste is van belang omdat tegenwoordig met een andere geluidbelastingindicator wordt gerekend dan in het verleden. De eisen in de nieuwe
regeling moeten gelijkwaardig zijn aan de eisen uit de eerdere regelingen.
Daarnaast is aan omgevingspartijen het uitwerkingstraject toegelicht en is
hiertoe ook contact gezocht met de luchtvaartmaatschappijen. Naar
aanleiding van het kabinetsbesluit van 24 juni jl. om het aantal vliegtuigbewegingen op Schiphol tot 440.000 vliegtuigbewegingen te beperken, zal
worden bekeken welke invloed dit heeft op de geografische afbakening
van de regeling. Ik verwacht de regeling in oktober in consultatie te
brengen en voor het eind van het jaar vast te stellen. Vanzelfsprekend
wordt uw Kamer hierover geïnformeerd.
Voor de andere onderdelen van de geluidaanpak die ook in de eerste
voortgangsbrief zijn opgenomen zijn eveneens stappen gezet. Binnen
deze aanpak zal via drie sporen invulling worden gegeven aan het
terugdringen van geluidshinder van luchtvaart:
• Sturingsmaatregelen om de geluidsbelasting van de omgeving aan de
bron te verminderen;
• Gevolgbeperkende maatregelen zoals gevelisolatie;
• Innovatiegerichte maatregelen zoals geluidadaptief bouwen.
Er is onderzoek opgestart hoe en in welke mate maatregelen zoals
vlootvernieuwing, operationele aanpassingen of beperkingen van het
nachtvolume kunnen bijdragen aan het reduceren van de geluidbelasting,
op welke termijn, en onder welke voorwaarden.
Natuurvergunning
In de brief van 23 februari jl. is uw Kamer geïnformeerd dat Schiphol
verzocht is de aanvraag voor een natuurvergunning en de bijbehorende
passende beoordeling aan te vullen.4 Naar aanleiding van het Kabinetsbesluit van 24 juni jl. is Schiphol verzocht in de aanvulling op de vergunningaanvraag rekening te houden met het Kabinetsbesluit, zodat het bevoegd
gezag (de Minister voor Natuur en Stikstof) dit kan meewegen in de
beoordeling van de vergunningaanvraag. Op basis van de aangeleverde
en op te leveren informatie beoordeelt het bevoegd gezag de passende
beoordeling in het kader van de behandeling van de vergunningaanvraag.
Gebiedsagenda NOVEX Schipholregio
In de vorige voortgangsbrief is uw Kamer geïnformeerd over de
uitwerking van een gebiedsagenda waarmee Rijk en regio samen invulling
gaan geven aan maatregelen om de leefomgevingskwaliteit in de
Schipholregio te verbeteren. In de brief van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 17 mei jl. over ruimtelijke ordening
van de fysieke leefomgeving wordt Schiphol als NOVEX-gebied aangewezen.5 De NOVEX-aanpak benadrukt de stapeling van opgaven in het
gebied en het belang om deze opgaven in samenhang te bekijken en
keuzes te maken. Dit raakt direct aan de ontwikkeling van de aangekondigde gebiedsagenda. De gebiedsagenda vormt hiermee de concrete
invulling van de NOVEX-aanpak voor de Schipholregio.
In de afgelopen periode is intensief gewerkt aan het maken van samenwerkingsafspraken tussen Rijk en regio die worden vastgelegd in een
4
5

Kamerstuk 29 665, nr. 421.
Kamerstuk 34 682, nr. 92.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 437

4

bestuursovereenkomst «intenties samenwerking NOVEX Schipholregio».
In deze bestuursovereenkomst committeren Rijk en regio zich aan het
gezamenlijk uitwerken van verschillende nationale en regionale opgaven
in het gebied. Bij deze gezamenlijke uitwerking staat centraal dat de
partijen tot een integrale afweging van de verschillende opgaven komen,
ten behoeve van het verbeteren van de leefomgevingskwaliteit. De
bestuursovereenkomst beschrijft de afspraken, vormt daarmee de start
van de gebiedsagenda en wordt op korte termijn na het zomerreces
officieel vastgesteld door middel van ondertekening door de betrokken
partijen. Hierna begint de concretiseringsfase, waarin de afspraken uit de
bestuursovereenkomst in samenspraak met de stakeholders nader
worden uitgewerkt. Dit moet ertoe leiden dat inzichtelijk is welke concrete
keuzes en prioriteringen noodzakelijk zijn om gezamenlijk de leefomgevingskwaliteit te verbeteren. Het streven is om de concretiseringsfase eind
Q2 2023 te hebben afgerond, conform de NOVEX-aanpak.
Besluitvorming
Het vinden van een goed evenwicht tussen de verschillende publieke
belangen in het gebied rondom Schiphol vraagt blijvende inzet en
aandacht. De afgelopen tijd zijn, mede door het Kabinetsbesluit van
24 juni jl. verschillende stappen gezet. Over de vorderingen en het verdere
tijdspad van het Programma wordt uw Kamer nader geïnformeerd in de
eerstvolgende voortgangsbrief, voorzien eind dit jaar.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 437

5