POSITION PAPER Verslavingskunde Nederland (VKN)
Rondetafelgesprek vaste commissie voor Justitie en Veiligheid
Onderwerp:
Datum:

Wet kansspelen op afstand
9 juni 2022, blok 3, Verslaving en preventie I

Geachte leden van de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid,
Ter voorbereiding van mijn inbreng tijdens het rondetafelgesprek over de Wet kansspelen op
afstand, wil ik u graag de volgende punten meegeven.
Reclame
De afgelopen maanden heeft uw Kamer terecht zorgen uitgesproken over de hoeveelheid
reclames voor online gokken. Daartoe heeft een meerderheid van uw Kamer ingestemd met een
motie die de regering verzoekt een verbod in te stellen op ongerichte reclames voor risicovolle
kansspelen (24 557, nr. 186). Vervolgens heeft een meerderheid van uw Kamer de regering
verzocht zo spoedig mogelijk uitvoering te geven aan deze motie door een verbod in te stellen op
ongerichte reclames voor risicovolle kansspelen (36 029, nr. 1).
De minister voor Rechtsbescherming heeft op 17 maart 2022 in reactie op deze moties
aangegeven dat hij wil komen tot nadere beperkingen van reclame voor risicovolle kansspelen,
inclusief een verbod op ongerichte reclames voor risicovolle kansspelen. Daarnaast is de minister
voornemens om per 30 juni 2022 het inzetten van rolmodellen bij risicovolle kansspelen geheel te
verbieden. Dit heeft hij nogmaals bevestigd in antwoorden op Kamervragen over het bericht dat
de Belgische overheid gokreclames aan banden gaat leggen1.
Wat Verslavingskunde Nederland betreft zijn dit stappen in de goede richting, maar tegelijkertijd
kunnen we niet anders dan constateren dat er in de praktijk geen sprake is van een significante
beperking van de hoeveelheid reclames voor online gokken. En de situatie dreigt binnenkort alleen
maar erger te worden. Sinds 1 oktober 2021 heeft de Kansspelautoriteit in totaal 18 vergunningen
verleend. Deze aanbieders mogen reclame maken voor online gokken. Op dit moment zijn er nog
30 aanvragen in behandeling. Zelfs als niet alle aanvragers in aanmerking komen voor een
vergunning, krijgen we de komende maanden dus te maken met een verdubbeling van het aantal
legale aanbieders. Al deze bedrijven willen een positie op de Nederlandse markt voor online
gokken verwerven en zullen dus reclame gaan maken. In de praktijk zal dit leiden tot een
drastische toename van het aantal reclames.

1

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/detail?id=2022D22384&did=2022D22384
1

Daarom is het van groot belang dat er haast wordt gemaakt met voorstellen om reclame voor
risicovolle kansspelen te beperken en om het verbod op ongerichte reclames voor risicovolle
kansspelen zo snel mogelijk in te voeren. VKN is benieuwd naar de op 1 juni 2022 aangekondigde
aanpassing van het Besluit werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen, waarmee het
beoogde verbod op ongerichte reclame voor risicovolle kansspelen deels wordt ingevuld.
Sportsponsoring
Ook op een ander terrein constateert VKN een onwenselijke toename van reclame door
aanbieders van online gokken: de sportsponsoring.2 Nagenoeg iedere voetbalclub in de Eredivisie
wordt gesponsord door aanbieders van risicovolle kansspelen. Hetzelfde geldt voor de meeste
clubs in de eerste divisie. Daarnaast sponsoren verschillende online aanbieders darttoernooien of
kickboks evenementen.3 Op deze manier gebruiken de online gokbedrijven de sportwereld om hun
naam te vestigen.
Sportsponsoring door online gokbedrijven draagt bij aan verdere normalisering en
maatschappelijke acceptatie van online gokken. Via sportsponsoring worden veel jongeren en
jongvolwassenen bereikt. Bij sportsponsoring gebruikt de sector exact dezelfde argumenten als bij
reclame. Zo stelt een online aanbieder dat door middel van dit soort sponsordeals het
Nederlandse voetbal wordt gesteund en dat spelers hierdoor naar het legale, verantwoorde en
veilige aanbod van kansspelen worden geleid.
VKN vraagt zich af tegen welke prijs de sport moet worden gesponsord door gokbedrijven en of er
in dit geval sprake is van maatschappelijke meerwaarde. De Kamer zou een afweging moeten
maken of het wenselijk is een uitzondering te blijven maken voor sportsponsoring of dat
Nederland (net als België) zou moeten kiezen voor een algeheel reclameverbod en voor het
invoeren van een verbod op sportsponsoring door online gokbedrijven.4
Preventiebeleid aanbieders
Legale aanbieders van online gokken moeten aan strenge voorwaarden voldoen op het gebied van
preventie. Daarmee worden ze geacht een bijdrage te leveren aan het voorkomen van risicovol
spelgedrag en kansspelverslaving.
Alle online aanbieders dienen de Beleidsregels verantwoord spelen van de Kansspelautoriteit goed
na te leven, zodat risicovol spelgedrag, onmatige deelneming aan kansspelen en risico’s op
kansspelverslaving vroegtijdig worden onderkend en spelers die in de problemen komen tijdig
worden geholpen. Goede preventie valt of staat immers met de uitvoering daarvan. Deze
uitvoering laat soms te wensen over zoals te zien was in de recente uitzending van pointer5.
2

https://www.sportnext.nl/sponsoring/deze-gokbedrijven-zijn-actief-in-de-nederlandse-sportwereld/
https://www.bnnvara.nl/kassa/artikelen/profvoetbalclubs-in-de-eredivisie-als-uithangbord-voorgokbedrijven
4
https://nos.nl/index.php/artikel/2428120-belgie-wil-verbod-op-gokreclames-gokken-is-het-nieuwe-roken
3

5

Gokkers slecht beschermd op Nederlandse gokssites | KRO-NCRV
2

VKN vraagt zich af of de Kansspelautoriteit de komende tijd voldoende prioriteit geeft aan het
monitoren van de uitvoering van het preventiebeleid door online aanbieders. VKN verzoekt uw
Kamer om een duidelijk signaal te geven dat hier voldoende aandacht voor moet zijn. Daarnaast is
het van groot belang goed te monitoren of het huidige preventiebeleid ook echt afdoende is om
gokkers te beschermen of dat verdere aanscherping nodig is.
Aandacht voor gokgerelateerde schade
In dat kader is het niet alleen van belang om te kijken naar (het voorkomen van) gokverslaving,
maar ook naar de andere gevolgen van online gokken. Uit onderzoek blijkt namelijk dat mensen
die online gokken bepaalde zaken verwaarlozen, zoals voldoende bewegen, gezond eten, en
diverse andere problemen ontwikkelen (problemen in gezinnen, werk, stress)6 7.
Daarmee draagt online gokken (indirect) bij aan de ongezonde leefstijl die de overheid juist wil
tegengaan door allerlei maatregelen te nemen: gezond eten stimuleren, sporten en bewegen
aantrekkelijker maken en zorgen voor een gezondere omgeving en betere zorg.
Uit onderzoek blijkt dat meer mensen de afgelopen maanden online zijn gaan gokken en dat ze
daarbij ook nog eens langer spelen. Op deze manier ontstaat een giftige mix: een toename van
risicovol spelgedrag in combinatie met een ongezonde leefstijl.
Het is daarom van belang om breder te kijken naar schade van gokken in plaats van alleen naar
verslavingsproblematiek. En met deze bredere visie ook rekening te houden bij preventieve
interventies, bijvoorbeeld door het beperken van grote eenmalige verliezen. Ook is van belang
aandacht te hebben voor de schade aan de omgeving van de gokker.
Onafhankelijke expertise
Verschillende onafhankelijke organisaties, waaronder VKN, die uw Kamer heeft uitgenodigd voor
dit rondetafelgesprek zijn buitengewoon begaan met het onderwerp online gokken.
Zij worden echter op geen enkele manier gecompenseerd voor de tijd die zij besteden aan
advisering of de voorbereiding daarvan. Deze organisaties kunnen hun onafhankelijke status alleen
behouden als zij geen commerciële belangen dienen. Daarom is het van belang dat uw Kamer
aandacht besteedt aan het belang van onafhankelijke expertise en het organiseren daarvan. VKN,
net als andere betrokken organisaties in dit veld, zien het als onderdeel van hun maatschappelijke
taak om actief bij te dragen aan discussies zoals deze en willen dat dan ook graag blijven doen.

6

Gamblingcommission.gov.uk. (2022, May 24). National Strategy to Reduce Gambling Harms.
Https://Www.Gamblingcommission.Gov.Uk/. https://www.gamblingcommission.gov.uk/print/national-strategy-toreduce-gambling-harms
7
Muggleton, N., Parpart, P., Newall, P., Leake, D., Gathergood, J., & Stewart, N. (2021). The association between
gambling and financial, social and health outcomes in big financial data. Nature Human Behaviour, 5(3), 319–326.
https://doi.org/10.1038/s41562-020-01045-w
3

In dit kader wijst VKN op de Nationaal rapporteur verslavingen, die wordt belast met de taak om
periodiek te rapporteren over de omvang en ontwikkeling van verslavingsproblematiek, met als
doel beter zicht te krijgen op de (maatschappelijke) impact van verslavingen. De Nationaal
rapporteur zou de opdracht kunnen krijgen om met een voorstel te komen hoe de overheid kan
zorgen voor een eerlijke vergoeding van deze organisaties en daarmee voor het behoud van
onafhankelijke expertise.
Strakke regulering
Als de afgelopen maanden iets hebben aangetoond, dan is het wel dat het kansspelbeleid niet aan
de markt kan worden overgelaten. Alle mooie beloften van de sector ten spijt, de online
aanbieders zoeken continu de grenzen op. Daarbij valt het VKN op dat vooral de aanbieders waar
de Staat een belang in heeft bijzonder slecht scoren. Deze aanbieders zouden juist een
voorbeeldfunctie moeten vervullen, maar het tegendeel blijkt vaak het geval.
We kunnen simpelweg niet vertrouwen op de goede intenties van de branche en op zelfregulering
door de sector. Dat leidt niet tot het gewenste effect. Strakke regulering vanuit de overheid is
noodzakelijk, in combinatie met adequaat toezicht op de naleving van de regels.

Floor van Bakkum
Verslavingskunde Nederland

4