Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

213
Vragen van het lid Werner (CDA) aan de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over het bericht «Groot deel van de musea in de rode
cijfers» (ingezonden 14 september 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Uslu (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 7 oktober 2022).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het krantenbericht «Groot deel van de musea in
de rode cijfers»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat er in 2021 minder mensen naar een museum gingen (11,8 miljoen bezoekers) dan in 2020 (13,2 miljoen)?
Antwoord 2
Ja, dit klopt. Deze cijfers zijn afkomstig uit Museumcijfers 2021, een publicatie
van de Museumvereniging en de Stichting Museana.
Vraag 3
Hoe verklaart u de terugloop van het aantal bezoekers, los van de gedwongen
sluiting in het kader van de coronamaatregelen?
Antwoord 3
Het grootste deel van de terugloop in bezoekersaantallen in 2021 is te
verklaren door de sluiting van musea gedurende 24 weken in 2021 tegen
19 weken in 2020. Daarnaast is het beeld dat de bezoekersaantallen bij
bepaalde groepen achterblijven. Dit lijkt te komen door onder andere het
wegblijven van buitenlandse toeristen, verminderd bezoek door museumkaarthouders, concurrentie op de vrijetijdsmarkt en omdat kwetsbaar publiek
nog voorzichtig is of het museumbezoek ontwend is. Dit geldt niet alleen
voor musea, maar ook voor andere delen van de culturele sector.

1

ah-tk-20222023-213
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

NRC Handelsblad, 12 september 2022, «Groot deel van de musea in rode cijfers».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

De Museumvereniging geeft aan dat het aantal museumbezoeken in het
eerste halfjaar van 2022 met 8,6 miljoen bezoekers is gestegen ten opzichte
van een jaar eerder. Om bezoek verder te stimuleren heb ik middelen
beschikbaar gesteld voor een publiekscampagne. De Museumvereniging heeft
hiervoor € 125.000,- ontvangen. De campagne is deze week van start gegaan.
Vraag 4
Klopt het dat vooral gemeentelijke musea geen reserves meer hebben?
Antwoord 4
Op dit moment heb ik geen cijfers over 2021 tot mijn beschikking om deze
vraag te beantwoorden. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het monitoren
en ondersteunen van door hen gefinancierde instellingen.
Eind 2022 verschijnt de CBS museumstatistiek van 2021 over alle Nederlandse musea. Daarin zijn ook gegevens opgenomen over reserves. Deze
informatie zal worden meegenomen in de evaluatie van het corona steunpakket cultuur die in het voorjaar van 2023 zal worden afgerond.
Vraag 5
Welke gevolgen heeft het ontbreken van reserves voor de mogelijkheden om
te investeren, bijvoorbeeld in nieuwe tentoonstellingen?
Antwoord 5
Het ontbreken van reserves kan het doen van investeringen in tentoonstellingen en publieksactiviteiten belemmeren.
Met mijn hoofdlijnenbrief cultuur 2022: Herstel, vernieuw en groei heb ik in
verschillende leeninstrumenten geïnvesteerd via Cultuur + Ondernemen. Deze
zijn ook beschikbaar voor de museale sector. Voorts zijn er verschillende
regelingen beschikbaar bij het Mondriaanfonds voor bijzondere presentaties
en kunnen andere overheden en private financiers hier een rol spelen.
Vraag 6
In hoeverre zijn wegvallende publieksinkomsten voor musea gecompenseerd
met noodsteun?
Antwoord 6
Tijdens de coronapandemie hebben musea gebruik kunnen maken van de
generieke steunmaatregelen van de overheid. Daarnaast is de cultuursector
ondersteund met specifieke steunmaatregelen. Rijksgesubsidieerde instellingen, waaronder musea, zijn zo ten dele gecompenseerd voor wegvallende
publieksinkomsten. Voor gemeentelijke instellingen heeft het kabinet in
verschillende coronasteunpakketten middelen vrijgemaakt. Deze zijn
uitgekeerd via het gemeentefonds. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het
verdelen van deze middelen onder musea die door hen gefinancierd worden.
Vraag 7
Op welke wijze hebben gemeenten de middelen van het Rijk voor het in
stand houden van de culturele infrastructuur besteed?
Antwoord 7
Dat is op dit moment niet duidelijk. Ik heb het CBS gevraagd om uit te zoeken
waar gemeenten deze middelen aan besteed hebben. Deze informatie wordt
eind dit jaar openbaar gemaakt en wordt meegenomen in evaluatie Coronasteun.
Bij de uitkering van de middelen aan het gemeentefonds hebben zowel mijn
ambtsvoorganger als ik alle gemeenten op de hoogte gesteld. Hierbij werd
benadrukt om welk bedrag het ging en werd opgeroepen deze middelen ook
aan de ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur te besteden.
Vraag 8
Welke effecten verwacht u van de stijgende energiekosten voor musea?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 8
De impact van de stijgende energiekosten op musea zal naar verwachting
zeer verschillend zijn, gezien uiteenlopende situaties met betrekking tot
huisvesting en energiecontracten. Zie daarvoor ook de beantwoording van
vraag 9.
Vraag 9
Bent u bereid in overleg met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten te
onderzoeken op welke wijze musea gericht ondersteund kunnen worden?
Antwoord 9
Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen op donderdag 22 september is
een motie aangenomen van leden Paternotte, Kuiken en Klaver. De motie
verzoekt het kabinet om bij de zoektocht naar oplossingen voor energieintensieve MKB ook te kijken naar gerichte ondersteuning van scholen en
culturele instellingen en te kijken of gemeenten daarbij een rol kunnen
spelen. Op dit moment wordt de impact van de stijgende energiekosten op
de OCW-sectoren in beeld gebracht. Daarbij wordt ook gekeken naar de
culturele sector. Over de uitvoering van de motie Paternotte, c.s. zal de Kamer
uiteraard worden geïnformeerd.2
Daarnaast heb ik de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) gevraagd
om samen met de museale sector te onderzoeken hoe ze energie kunnen
besparen.
Bovendien is vanaf 3 oktober de Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk
vastgoed (DUMAVA) beschikbaar bij de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO). Maatschappelijk vastgoed, waaronder musea en overheidsgebouwen, die aan de voorwaarden van deze regeling voldoen kunnen een
beroep doen op deze regeling voor verduurzaming van hun gebouwen.

2

Kamerstuk 36 200, nr. 23 | 22-09-2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3