Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1513
Vragen van de leden Erkens, Peter de Groot (beiden VVD) en Leijten (SP)
aan de Staatssecretarissen van Economische Zaken en Klimaat en van
Infrastructuur en Waterstaat over de invloed van de windlobby op de
rapporten van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) over
de gezondheidseffecten van windturbines (ingezonden 3 november 2021).
Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie), mede namens de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 31 januari 2022).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 791.
Vraag 1
Bent u bekend met de inhoud van het artikel «RIVM verzweeg invloed
windlobby op positieve rapporten»?1 Hoe beoordeelt u de werkwijze van het
RIVM?
Antwoord 1
Ik ben bekend met de inhoud van dit artikel. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) stelt zelf dat het de internationale protocollen voor
wetenschappelijk onderzoek volgt.
Vraag 2
Hoe komt het dat het RIVM verwijzingen naar studies van de windlobby heeft
weggelaten terwijl de oorspronkelijke studies de conflicterende belangen
openlijk melden?
Antwoord 2
Het in vraag 1 aangehaalde artikel gaat over een publicatie van de heer Joris
van Hoof, assistent professor aan de Universiteit Twente. In deze publicatie
uit de heer Van Hoof kritiek op de wijze waarop het RIVM omgaat met en
rapporteert over mogelijke belangenconflicten bij de studies die het RIVM
gebruikt als basis voor de verzamelstudies over de gezondheidseffecten van
windenergie. Ik vind het niet aan mij of het kabinet om te reageren op deze
discussie, die in het wetenschappelijk domein thuishoort. Voor een inhoudelijke reactie verwijs ik daarom naar de reactie van het RIVM2. Met deze reactie

1

De Telegraaf, 27 oktober 2021 (https://www.telegraaf.nl/nieuws/1118437908/rivm-verzweeginvloed-windlobby-op-positieve-rapporten)
2
https://www.rivm.nl/windenergie/reactie-artikel-BB

ah-tk-20212022-1513
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

geeft het RIVM aan dat het altijd zorgvuldig en integer te werk gaat. Wat mij
betreft staat de autoriteit van het RIVM niet ter discussie. Los van de
discussie over de wijze van rapporteren, is het natuurlijk vervelend wanneer
omwonenden klachten ondervinden van de omliggende windturbine(s). Per
situatie moet dan worden gekeken wat passende maatregelen zijn.
Vraag 3
Hoe wordt in de toekomst voorkomen dat studies, gefinancierd door
organisaties met financiële belangen, als bron gebruikt worden bij een
onafhankelijk onderzoek, waarop beslissingen gebaseerd worden die veel
inwoners van Nederland treffen?
Antwoord 3
Ik ben, net als het RIVM, niet van mening dat onderzoek bij voorbaat moet
worden uitgesloten op grond van financiering. Bij het bijhouden van de
kennisbasis en het maken van beleid is het belangrijkst dat de studies die
worden gebruikt van goede wetenschappelijke kwaliteit zijn. Dit betekent
onder andere dat een studie herhaald kan worden en dat de resultaten zo
geverifieerd kunnen worden, dat er transparantie is over methode en data en
dat de financieringsbron en een mogelijk belangenconflict worden gemeld.
Door overheden of door sectoren (deels) gefinancierde onderzoeken kunnen
betrouwbare en waardevolle informatie opleveren, net zoals onderzoeken die
worden gefinancierd door onderzoeksinstituten of door tegenstanders van
bijvoorbeeld windenergie.
Vraag 4
Zijn er voldoende onafhankelijke bronnen en modellen voor gezondheidsonderzoek naar wind op land? Zo nee, wat kunt u doen om daartoe te komen?
Antwoord 4
De huidige kennisbasis beschouw ik als voldoende om het beleid op te
baseren. Dit neemt niet weg dat het – zoals bij zo veel beleidsonderwerpen –
belangrijk is om open te blijven staan voor ontwikkelingen en daarom om
onderzoek te blijven doen. Op verzoek van het Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat verkent het RIVM momenteel de mogelijkheden voor
aanvullend gezondheidsonderzoek bij wind op land in Nederland. Hierover zal
de Tweede Kamer in het voorjaar van 2022 worden geïnformeerd.
Vraag 5
Wat is de stand van zaken betreffende de uitvoering van de motie-ErkensLeijten over een onafhankelijk onderzoek naar de effecten van afstandsnormen voor windmolens op land (Kamerstuk 32 813, nr. 731)?
Antwoord 5
In het coalitieakkoord is opgenomen dat er heldere afstandsnormen komen
voor wind op land. Naar aanleiding van de motie Erkens/Leijten loopt er een
onderzoek naar de effecten van verschillende afstandsnormen op basis van
bestaande wetenschappelijke kennis en wordt «afstand» ook als te onderzoeken factor meegenomen in de verkenning die het RIVM momenteel uitvoert
naar de mogelijkheden voor aanvullend gezondheidsonderzoek in Nederland.
Over de resultaten van deze verkenning zal ik uw Kamer dit voorjaar nader
informeren. Daarnaast is afgelopen december de Notitie Reikwijdte en
Detailniveau (NRD) voor het planmilieueffectrapport voor nieuwe windturbinebepalingen gepubliceerd. Hierin wordt ook, indachtig de motie Erkens/
Leijten, aandacht besteed aan een mogelijke afstandsnorm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2