Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

969 HERDRUK
Vragen van het lid Oskam (CDA) aan de Minister van Veiligheid en Justitie
over het bericht «Meer drugszaken sneuvelen bij rechter» (ingezonden
19 november 2015).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
22 december 2015). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016,
nr. 875.
Vraag 1
Deelt u de mening dat het een zorgelijk trend is die door de Raad voor de
rechtspraak en Drugsmonitor cijfermatig wordt beschreven, namelijk dat het
aantal vrijspraken in drugszaken is toegenomen?1
Vraag 2
Deelt u de analyse dat dit zou komen doordat rechters kritischer zouden zijn
over het door de overheid gevoerde drugsbeleid? Zo nee, wat is hiervan wel
de reden volgens u?
Antwoord 1 en 2
Het aandeel vrijspraken in Opiumwetzaken wijkt in 2014 niet af van het
aandeel vrijspraken bij alle misdrijfzaken, 11%. In mijn beantwoording van de
vragen van het lid Helder (PVV) (zie Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2015–2016, nr. 610) over de toename van het totale aantal vrijspraken in
strafzaken heb ik reeds gewezen op de diverse onderzoeken die hier de
afgelopen jaren naar zijn verricht. Hierin heb ik ook aangegeven dat een
aantal factoren naar de mening van het Openbaar Ministerie (OM) een rol
hebben gespeeld bij de toename van het aantal vrijspraken in de afgelopen
tien jaar. Voor deze factoren verwijs ik u naar mijn antwoord op vraag 3 van
het lid Helder (PVV).
De mogelijkheid dat een verdachte wordt vrijgesproken is een onderdeel van
onze rechtsstaat. Een stijging in het aantal vrijspraken kan zorgelijk zijn, als
dit een gevolg is van een te lage kwaliteit van de aangebrachte zaken. Zoals
vermeld in de antwoorden op de vragen van het lid Helder (PVV), is dit maar
hoogstens ten dele het geval en worden er bijvoorbeeld op het gebied van de
strafbeschikkingen maatregelen genomen om de kwaliteit te verbeteren. Voor
het overige volgt het OM de ontwikkeling van de vrijspraken en stuurt het

1

ah-tk-20152016-969-n1
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

«Meer drugszaken sneuvelen bij rechter», vrijdag 13 november, De Telegraaf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

erop aan zoveel mogelijk zaken met de juiste opsporings- en strafvorderlijke
kwaliteit voor de rechter te brengen.
Vraag 3
Zijn er in de onderzochte periode 1995/2005–2014 substantiële veranderingen
geweest in de oriëntatiepunten voor straftoemeting en overige afspraken van
het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS) die een verklaring bieden
voor de beschreven trend dat geen bestraffing plaatsvindt terwijl druggerelateerde feiten wel bewezen worden verklaard? Zo ja, kunt u hier een overzicht
van geven?
Antwoord 3
De toename van het aandeel schuldigverklaringen zonder straf is niet alleen
te zien bij druggelateerde zaken, maar ook bij de andere strafzaken. Overigens gaat het om een bijzonder klein aantal zaken en ligt het aandeel
schuldigverklaringen zonder straf bij drugsdelicten niet hoger dan bij andere
misdrijven. De Raad voor de Rechtspraak geeft desgevraagd aan dat de
ontwikkelingen in de LOVS-oriëntatiepunten in de afgelopen jaren in elk geval
geen verklaring bieden voor een toename van het aantal schuldigverklaringen
zonder straf bij druggelateerde feiten.
Vraag 4
Welke – door diverse kabinetten afgelopen jaren – ingevoerde maatregelen
en/of wet- en regelgeving hebben volgens u bijgedragen aan de veronderstelde verandering in de wijze waarop de rechters druggerelateerde feiten
beoordelen en bestraffen?
Antwoord 4
Ik beschik niet over informatie die deze veronderstelde verandering bevestigt
dan wel tegenspreekt. Het is een bekend verschijnsel dat er na de invoering
van een nieuw wetsartikel, zoals eerder dit jaar artikel 11a van de Opiumwet
(strafbaarstelling voorbereidingshandelingen hennepteelt), een periode volgt
waarin OM en rechterlijke macht door middel van jurisprudentie de nieuwe
norm scherper stellen. Het is voorstelbaar, maar niet problematisch, dat in
een beginperiode, waarin een norm nog nader uitgelegd en juridisch
geïnterpreteerd moet worden, meer vrijspraken voorkomen.
Vraag 5
Ziet u reden om met de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan om
eventuele misverstanden over het door de wetgever bedoelde drugsbeleid op
te helderen, teneinde te voorkomen dat zich (verder) in de jurisprudentie een
separaat gedoogbeleid ontwikkeld ten aanzien van (bewezen verklaarde)
druggerelateerde feiten?
Antwoord 5
Nee, ik heb geen reden om te veronderstellen dat dergelijke misverstanden
bestaan.
Vraag 6
Herinnert u zich de motie Oskam, waarin de regering wordt verzocht
gemeenten geen enkele ruimte te geven om onderzochte plannen naar
gereguleerde wietteelt ook daadwerkelijk in de praktijk te realiseren en uw
bevestigende schriftelijke reactie hierop?2
Antwoord 6
Ja.
Vraag 7
Hoe verklaart u dat diverse gemeentes zich nog steeds inspannen dan wel
concreet de oprichting van lokale cannabisclubs faciliteren? Hoe beoordeelt u
de wijze waarop de gemeente Utrecht naar eigen zeggen de oprichting van

2

Kamerstuk 29 911, nr. 104 en brief regering over uitvoering van deze motie (kamerstuk:
24 077-346)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

een «Social Cannabis Club» faciliteert3 en idem dito de gemeente Amsterdam
de oprichting van «The Tree of Life»? Kunt u navraag doen bij beide
gemeenten waaruit dit «faciliteren» bestaat en hiervan een overzicht geven?
Vraag 8
Deelt u de mening dat ook al is handhaving nog niet aan de orde omdat geen
teeltlocatie is gevonden door genoemde clubs4, het openlijk faciliteren van
dergelijke clubs door gemeenten zich niet goed verhoudt met het door u
voorgestane drugsbeleid? Kunt u dan ook toezeggen gemeenten zoals
Utrecht en Amsterdam hierop aan te zullen spreken? Indien dat laatste geen
effect sorteert, welke maatregelen overweegt u dan om het faciliteren van
dergelijke wietclubs te stoppen?
Antwoord 7 en 8
Ik heb navraag gedaan bij de burgemeester van Amsterdam en de wethouder
Volksgezondheid van Utrecht. Zij hebben mij als volgt geïnformeerd:
De gemeente Amsterdam geeft aan «The Tree of Life» op geen enkele manier
te faciliteren. De gemeente Amsterdam heeft op verzoek van de gemeenteraad contact gehad met het bestuur van The Tree of Life om te informeren
naar hun vorderingen ten aanzien van het aanvragen van een Opiumwetontheffing ex artikel 6 jo 8 van de Opiumwet in het kader van de volksgezondheid. De ontheffing is nog niet bij het Ministerie van VWS aangevraagd.
De gemeente Utrecht heeft in 2013 en 2014 middelen aangewend voor twee
aanvragen voor ontheffingen van de Opiumwet bij het Ministerie van VWS
voor de beoogde Cannabis Social Club. Hierbij ging het om juridisch advies
en overleg, en kosten voor notaris, leges en inschrijving bij de Kamer van
Koophandel. Het ontheffingstraject is in 2014 afgerond en de ontheffingen
zijn niet verleend. Er is derhalve geen sprake van (financiële) ondersteuning
bij de realisatie van de uitvoering. De gemeenteraad is over het aanwenden
van gemeentelijke middelen geïnformeerd en het is aan de gemeenteraad om
hierover te oordelen.
Zoals ik heb gesteld in mijn brief5 aan de Kamer in reactie op de motie
Oskam is het gemeenten niet toegestaan over te gaan tot het experimenteren
met gereguleerde hennepteelt, aangezien het telen van hennep strafbaar is
op grond van artikel 3 onder B van de Opiumwet. Indien er sprake is van
strafbare feiten ga ik ervan uit dat in voorkomende gevallen het Openbaar
Ministerie tot vervolging overgaat. De gemeenten Utrecht en Amsterdam zijn
niet voornemens hennep te telen, een cannabisclub te starten en/of de
realisatie van de uitvoering (financieel) te ondersteunen. Ik zie dan ook geen
aanleiding om de gemeenten aan te spreken.

3

Zie http://www.utrecht.nl/utrecht-en-veiligheid/softdrugs-en-coffeeshops/
Zoals door u aangegeven in het dertigledendebat d.d. 12 juni 2015 over gereguleerde wietteelt
in steden
5
Kamerstuk 24 077, nr. 346
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3