> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag

Centrale Cliëntenraad Rivierduinen
Mevrouw de J.

Directoraat Generaal
Curatieve Zorg
Directie Curatieve Zorg
Team D
Bezoekadres:
Rijnstraat 50
2515 XP Den Haag
T 070 340 79 11
F 070 340 78 34
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
www.rijksoverheid.nl
Inlichtingen bij

Datum
Betreft:

4 november 2014
uw brief van 8 september 2014

Geachte mevrouw De J.,
Op 8 september jl. hebt u zich gewend tot de Tweede Kamer. De cliëntenraad van
Rivierduinen maakt zich zorgen over de stapeling van maatregelen die in de GGZ
doorgevoerd worden en de consequenties die cliënten daarvan ervaren.

Kenmerk
673098-126989-CZa
Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de
datum en het kenmerk van
deze brief.

Uw grootste zorg richt zich met name op de toenemende macht van de
zorgverzekeraars. Zij zouden alleen willen inzetten op het realiseren van
besparingen en het terugdringen van het behandelaanbod en niet op een meer
preventieve aanpak.
Allereerst merk ik op dat ik het van groot belang vind dat er een goede, stevige
GGZ bestaat om mensen met ernstige psychische stoornissen te helpen en te
ondersteunen. Dit betekent dat de financiële middelen die voor de GGZ
beschikbaar zijn, vooral moeten worden ingezet voor de mensen met psychische
stoornissen die dit het hardst nodig hebben.
Om dit te bereiken en te verbeteren is tijdens de onderhandelingen over het
bestuurlijk akkoord GGZ gezamenlijk geconstateerd dat in de tweedelijns GGZ een
te omvangrijke groep mensen werd behandeld met lichte/milde problematiek.
Deze mensen kunnen ook elders in de keten geholpen worden.
In het Bestuurlijk akkoord is de insteek gekozen om een toekomstbestendige zorg
te creëren, waar de patiënt centraal staat, op de juiste plek wordt behandeld, door
de juiste zorgverlener. Onderdeel van deze afspraak is dat het aantal bedden met
eenderde over een langere tijd (2020) ten opzichte van 2008 wordt teruggebracht,
en tegelijkertijd de ambulante zorgverlening wordt opgebouwd.
Sinds 2014 is het beleid er nog sterker op gericht om de zorg zo veel mogelijk
naar de voorkant in de keten te verschuiven, waarbij patiënten zo lang mogelijk
thuis blijven wonen en zoveel mogelijk zorg dicht bij huis krijgen. Patiënten geven
ook aan dat ze dit graag willen. Complexe zorg vindt plaats in de gespecialiseerde
GGZ, het liefst dus vanuit de thuissituatie (ambulantisering), minder zware GGZzorg in de Generalistische Basis GGZ.
Door de invoering van de vier zorgzwaartetarieven in de Generalistische Basis GGZ

Pagina 1 van 3

is de mogelijkheid gecreëerd om patiënten met zwaardere problematiek
langduriger te behandelen dan voorheen met de vijf zittingen eerstelijns
psychologische zorg (en eventueel zorg gefinancierd uit de aanvullende
verzekering) mogelijk was.
Tegelijkertijd heeft de huisarts met de POH GGZ meer mogelijkheden gekregen
om psychische klachten te behandelen en zal veel beter dan nu patiënten met
psychische problematiek moeten herkennen en gericht kunnen behandelen of
indien nodig naar de juiste aanbieder moeten verwijzen. Deze wijziging in beleid
zal er voor zorgen dat patiënten betere zorg kunnen krijgen op de juiste plek.

Directoraat Generaal
Curatieve Zorg
Directie Curatieve Zorg
Team D
Kenmerk
673098-126989-CZa

Met de beschreven koerswijziging wordt de preventieve kant van de GGZ-zorg
versterkt en structureel ingebed in de reguliere (basis) eerstelijnszorg. Het aanbod
van de POH GGZ is op dit moment sterk groeiende. Het aandeel van de huisartsen
dat met een POH-GGZ werkt, is sinds 1 januari 2014 gestegen naar 61%1. Het is
aan zorgverzekeraars –evenals dat voor andere vormen van zorg geldt- om in
deze zorg te voorzien ten behoeve van hun verzekerden. De ontwikkelingen op dit
terrein volg ik via de Monitor generalistische basis GGZ. KPMG-Plexus komt in
januari 2015 met resultaten gebaseerd op meer kwantitatieve data.
Ik realiseer mij dat deze transities veel inzet vragen van alle betrokken partijen en
dat deze veranderingen niet ongemerkt voorbij zullen trekken aan de
patiënten/cliënten die op deze zorg aangewezen zijn. Het is aan alle betrokkenen
om met elkaar ervoor zorg te dragen dat de toegang tot de zorg gewaarborgd
blijft en verbetering van de kwaliteit van zorg gerealiseerd wordt.
In reactie op uw vraag naar de medezeggenschap en participatie van GGZ-cliënten
bij het vaststellen van de criteria voor zorginkoop bij de zorgverzekeraars beter te
regelen, merk ik het volgende op.
De Zorgverzekeringswet kent in artikel 28, eerste lid, onder b, de verplichting voor
de zorgverzekeraar om in zijn statuten waarborgen te bieden voor een redelijke
mate van invloed van de verzekerden op het beleid.
De wijze waarop zorgverzekeraars dit invullen is een eigen verantwoordelijkheid.
In de praktijk komt het er op neer dat zorgverzekeraars de invloed van verzekerden vaak geregeld hebben via een ledenraad of via lidmaatschap van de coöperatie of vereniging binnen het concern. Op die manier worden verzekerden betrokken bij het beleid van de zorgverzekeraar. Daarnaast hebben zorgverzekeraars ook
contacten met bijvoorbeeld patiënten- en gehandicaptenorganisaties over o.a. het
thema zorginkoop.
Via patiënten-, gehandicapten- en ouderenorganisaties (PGO) support stel ik landelijk werkende patiënten- en gehandicaptenorganisaties in staat om hun maatschappelijke positie te versterken en meer invloed uit te oefenen. Lokaal actieve
leden van pg-organisaties kunnen hier op inschrijven. Zorgverzekeraars kunnen
met patiëntenverenigingen overleggen over de te stellen kwaliteitseisen bij de
zorginkoop. De praktijk wijst uit dat patiëntenorganisaties met hun ervaringsdeskundigheid een toegevoegde waarde bieden aan zorgaanbieders en verzekeraars.
Hoe dit proces verloopt, verschilt per zorgverzekeraar. Daarnaast onderhouden
zorgverzekeraars contacten met Zorgbelang organisaties, maken zij gebruik van
patiëntervaringen en wordt bijvoorbeeld door middel van klantenpanels onderzoek
1

Pilot rapportage KPMG-Plexus Monitor generalistische basis GGZ (oktober 2014)
Pagina 2 van 3

gedaan naar de behoeften van de verzekerden. Er zijn dus verschillende manieren
waarop verzekerden/patiënten hun invloed kunnen uitoefenen.
Met uw brief verzoekt u om een steviger basis voor medezeggenschap en
participatie van GGZ-cliënten bij het vaststellen van de criteria voor zorginkoop bij
de zorgverzekeraars. Het LPGGZ heeft zorginhoudelijke criteria ontwikkeld ten
behoeve van de zorginkoop GGZ door zorgverzekeraars.
Naar aanleiding van de tijdens de behandeling van het wetsvoorstel verticale
integratie2 aangenomen motie van Kamerlid Slob, om de invloed van verzekerden
op het beleid van zorgverzekeraars te versterken, ben ik met verzekeraars in
gesprek over hoe de motie in te vullen.
Ook verwacht ik eind 2014 de publicatie van het signalement van de Raad voor
Volksgezondheid en Zorg getiteld "Governance bij zorgverzekeraars”. In deze
publicatie is de invloed van verzekerden een belangrijk thema. De conclusies uit
dit signalement evenals de signalen uit het veld, zal ik betrekken bij de invulling
van de motie.

Directoraat Generaal
Curatieve Zorg
Directie Curatieve Zorg
Team D
Kenmerk
673098-126989-CZa

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend,
de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

mw. drs. E.I. Schippers

2

Kamerstukken 33 362, nr. 35
Pagina 3 van 3