Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 517

Veiligheidsregio’s

Nr. 168

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 april 2019
Met deze brief informeer ik uw Kamer over het vervolgtraject met
betrekking tot de rechtspositie van de brandweervrijwilligers, zoals
toegezegd aan uw Kamer in mijn brief van 10 december 2018.1
In het onderzoeksverslag van Pels Rijcken van november 20182 wordt kort
gezegd geconcludeerd dat er een reëel risico bestaat dat elementen in de
rechtspositie van de brandweervrijwilligers in strijd zijn met de normen uit
Europese en internationale regelgeving en jurisprudentie van het
Europese hof van Justitie. Op grond van deze conclusie bestaat er een
wezenlijk risico dat brandweervrijwilligers moeten worden aangemerkt als
deeltijdwerkers.
Brandweervrijwilligheid is een essentiële en zeer gewaardeerde
component van de brandweerzorg in Nederland. Ook zijn de vrijwilligers
van grote maatschappelijke meerwaarde voor het genereren van
voldoende rampenbestrijdings- en hulpverleningscapaciteit wanneer zich
grootschalige en langer durende incidenten of rampsituaties in de lokale
gemeenschap voordoen. Belangrijk is die zo gewaardeerde component te
behouden rekening houdend met de vigerende regelgeving. Gezien de
mogelijke impact die deze ontwikkelingen kunnen hebben op het stelsel
van brandweerzorg heb ik met het Veiligheidsberaad (VB) en de Brandweerkamer van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten een gezamenlijke opdracht geformuleerd voor vervolgonderzoek naar de rechtspositie
van de brandweervrijwilligers. Het VB heeft recent ingestemd met deze
opdracht. Met de opbrengsten uit dit vervolgonderzoek kan worden
bepaald welke structurele oplossing passend is en recht doet aan de
positie van brandweervrijwilligers.

1
2

kst-29517-168
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Kamerstuk 29 517, 153.
Kamerstuk 29 517, 153.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 517, nr. 168

1

Opdracht vervolgonderzoek
De opdracht omvat onderzoek naar drie mogelijke oplossingsrichtingen:
Oplossingsrichting 1: Het onderzoeken van innovatieve mogelijkheden om
binnen het bestaande juridische kader de huidige inrichting en werkwijze
ten aanzien van vrijwilligheid bij de brandweer te behouden.
Oplossingsrichting 2: Het onderzoeken van de mogelijkheid om af te
wijken van de Deeltijdrichtlijn middels een objectieve rechtvaardiging en
daarbij aangeven welke argumenten kunnen leiden tot een geslaagd
beroep op de objectieve rechtvaardiging.
Oplossingsrichting 3: Onderzoek naar de mogelijkheden om personele
capaciteit bij de brandweer zo te differentiëren en vorm te geven dat geen
sprake is van spanning met de vigerende regelgeving. Bijvoorbeeld ten
aanzien van opleidingseisen, taakuitvoering en inzetbaarheid. Dit kan
leiden tot veranderingen in de bedrijfsvoering die fundamenteel afwijken
van hetgeen nu regulier is en neerkomt op een andere vormgeving van de
brandweerorganisatie.
Het onderzoek naar oplossingsrichting 3 zal pas in gang worden gezet als
het resultaat van oplossingsrichting 1 en 2 daar aanleiding toe geeft en
hierover separate besluitvorming heeft plaatsgevonden.
Op 10 mei a.s. vindt een bijeenkomst plaats om met de vakorganisaties
van gedachten te wisselen over de voorlopige opbrengst van de onderzoeken.
De verwachting is dat de uitkomsten van de onderzoeken naar de
oplossingsrichtingen 1 en 2 in juni 2019 beschikbaar zijn. Deze uitkomsten
zullen vervolgens met het VB worden besproken.
Ik verwacht u in juli 2019 nader te kunnen informeren.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 517, nr. 168

2