TER BESLISSING
Datum
23 juni 2022
Onze referentie

Aan

de Staatssecretaris van het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat

Van

Bevat persoonsgegevens

Bevat persoonsg

Aanbieding aan de ministerraad van het Inrichtingen- en
activiteitenbesluit BES ten behoeve van de start voorhang

Beslistermijn
7 juli 2022

Opgesteld door
Hoofddirectie
Bestuurlijke & Jur dische
Zaken

Bijlage(n)
7

Aanleiding
Met het Inrichtingen- en activiteitenbesluit BES (IAB BES) worden milieuregels
vastgesteld voor bedrijven in Caribisch Nederland. Het besluit bevat daarnaast
regels over de milieu effect rapportage en de kwaliteit van toezicht en
handhaving. Uw voorgangers zijn in 2018 en 2021 akkoord gegaan met de
uitgangspunten van het IAB BES en een versterking van de handhaving
(beslisnota bijlage 02). Eind 2021 is de internetconsultatie doorlopen, deze heeft
niet tot aanpassingen geleid. Wel is n.a.v. schriftelijk inbreng van het openbaar
lichaam Bonaire hoofdstuk 5 van het besluit gewijzigd. Naar aanleiding van de
behandeling in de CFL d.d. 28 juni jl. waren er geen aanpassingen benodigd. Het
ontwerpbesluit is klaar om na akkoord van de Ministerraad bij beide Kamers voor
te worden gehangen.
Het streven is om het IAB BES op 1 januari 2023 in werking te laten treden. Het
voorstel is op 28 juni door CFL behandeld. Het streven is behandeling in de
ministerraad van 15 juli, wanneer u uiterlijk op 7 juli akkoord bent kunnen de
stukken tijdig voor de ministerraad worden aangeleverd.
Geadviseerd besluit
1. Akkoord te gaan met het aanbieden van het ontwerpbesluit aan de
ministerraad en het formulier hiertoe te ondertekenen, waarbij t.a.v. de
internetconsultatie de volgende wijzingen zijn aangebracht:
a. Het toekennen van de bevoegdheid in het IAB om bij ministeriële regeling de
doelmatige handhaving (zoals voorgeschreven in hoofdstuk 5 van het besluit)
nader te kunnen uitwerken.
b. Een verduidelijking van kwaliteitseisen voor de (lokale) handhaving in
hoofdstuk 5 van het IAB gezien schriftelijke vragen hierover van het bestuur van
Bonaire;
2. De ministerraad te vragen u te machtigen om het ontwerpbesluit na de
voorhangprocedure ter advisering voor te leggen aan de Afdeling advisering van
de Raad van State;
3. De voorhangbrieven te ondertekenen en het ontwerpbesluit na akkoord van de
ministerraad voor te hangen bij de Staten-Generaal.
Kernpunten
Het besluit volgt de systematiek van het Activiteitenbesluit milieubeheer:
algemene regels voor inrichtingen en vergunningplicht voor inrichtingen met een
Pagina 1 van 4

zwaardere milieubelasting. De opbouw van de algemene regels wijkt wel af: de
onderwerpen waarover algemene regels voor bedrijven ter bescherming van het
milieu worden gesteld zijn opgenomen in het besluit. Deze onderwerpen worden
verder uitgewerkt in kwaliteitscriteria in een ministeriële regeling. Door de
eilanden worden binnen de kaders van deze kwaliteitscriteria de regels verder
ingevuld. Daarnaast wordt er de mogelijkheid geboden aan het eilandbestuur om
maatwerkvoorschriften vast te stellen voor inrichtingen waarvoor algemene regels
gelden. Deze voorschriften gaan uit van een gelijk of hoger
milieubeschermingsniveau in vergelijking met de algemene regels. Ook zijn
activiteiten aangewezen die mer-plichtig of mer-beoordelingsplichtig zijn Na
afronding van de consultatie zal het IAB u voor definitieve vaststelling
worden aangeboden. Doordat de meeste bedrijven onder algemene regels komen
te vallen verminderen de bestuurslasten als het gaat om de bestaande
vergunningverlening op grond van hinderverordeningen. Het zwaartepunt van
de bestuurslasten verschuift naar de handhaving van de nieuwe algemene
regels. NB: de Wet Vrom BES (en daarmee het IAB BES) wijkt af van de komende
Omgevingswet. Op de BES werkt men met het inrichtingenbegrip. In de
Omgevingswet wordt dat verruild voor het begrip “activiteit”. Uitgangspunten
worden wel gevolgd, zoals de vraag of milieueffecten cumuleren of een activiteit
hobbymatig is of niet en het uitgangspunt: decentraal, tenzij. Het is niet
opportuun om de inmiddels opgebouwde kennis op de BES weer ter zijde te
schuiven.

Datum
23 juni 2022
Onze referentie
Uiterlijk bij
Bijlage(n)
7
Aan
de Staatssecretaris van het
Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat
Van

Bevat persoonsgegevens

Krachtenveld, afstemming, financiële en juridische implicaties,
communicatie
Het voorgestelde IAB BES betreft een kader voor het stellen van een ministeriële
regeling en lokale verordeningen met daarin een ambitieniveau voor
milieuvoorzieningen voor bedrijven. De nog vast te stellen ministeriële regeling
(MR) en eilandelijke verordening (EV) worden in het najaar voorbereid en
besproken met stakeholders en overheden. De MR wordt vervolgens aan de
staatsecretaris voorgesteld en de EV aan de eilandsraden door de lokale besturen.
De kosten van de voorzieningen (zoals vetvangers en vloeistofdichte vloeren) zijn
reeds in beeld gebracht evenals het bedrijvenbestand op de eilanden. Deze kosten
worden gedragen door de bedrijven zelf. Voor een aantal voorzieningen zal vanaf
datum inwerkingtreding een fasering gelden waardoor ondernemers de ruimte
krijgen rekening te houden bij meerjarige investeringskeuzes. Dit in
overeenstemming met eerder vermelde reactie naar aanleiding van de
internetconsultatie.
Voor de lokale overheden vervalt de vergunningplicht (o.b.v.
hinderverordeningen) voor de meeste bedrijven waardoor de administratieve
lasten verminderen. Voor de meeste bedrijven gaan algemene regels gelden waar
toezicht op moet worden uitgeoefend. Een verbetering van de kwaliteit van de
handhaving vindt plaats door de lokale besturen en door middel van een
prioritering van bestaande capaciteit binnen de lokale toezicht en
handhavingsprogramma’s. Hoewel het IAB en MR bestaande hinderverordeningen
vervangen is extra capaciteit nodig om deze taken uit te voeren. Deze wordt in
beeld gebracht. Dekking is voorzien met budget uit de middelen van NMBP/CA
(600ke). Deze zal van de LNV begroting worden overgeheveld (najaarsnota) naar
IenW ten behoeve van vergunningverlening, toezicht en handhaving voor de drie
eilanden (wordt per BU uitgekeerd).

Pagina 2 van 4

Toelichting
Internetconsultatie
Het IAB BES heeft de internetconsultatie doorlopen van september tot november
2021 en is afgestemd met de eilanden. Er is advies ingewonnen bij het ministerie
van JenV, de ATR, ILT. Van de consultatie is een hoofdlijnenverslag gemaakt
(bijlage 04). Er zijn twee reacties ontvangen naar aanleiding van de internet
consultatieversie van het IAB BES. Deze reacties gaan over gefaseerde invoering
zodat er voldoende tijd is voor bedrijven om financiële middelen voor de
benodigde investeringen te reserveren en voor communicatie en bewustwording
en over regels om geluidsoverlast tegen te gaan. Het besluit behoeft op deze
punten geen verdere aanpassing omdat in beide punten wordt voorzien.

Datum
23 juni 2022

Doelmatige handhaving
De Minister van IenW heeft op basis van het eerste lid van artikel 10.10 Wet
Vrom BES de taak om de handhaving in de keten en bij de toepassing zodanig te
organiseren en te faciliteren dat deze doelmatig en effectief kan verlopen op het
gebied van o.a. bouwen en milieu. In het concept IAB BES is de uitwerking voor
de doelmatige lokale handhaving opgenomen in hoofdstuk 5. Hiermee zijn
minimumeisen vastgesteld voor de kwaliteit van de handhaving.

Bevat persoonsgegevens

Onze referentie
Uiterlijk bij
Bijlage(n)
7
Aan
de Staatssecretaris van het
Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat
Van

Toekennen bevoegdheid minister
In hoofdstuk 5 zijn regels opgenomen voor doelmatige handhaving. Om de
mogelijkheid te creëren om deze regels verder uit te werken, is een bevoegdheid
aan de minister toegekend dat bij ministeriële regeling nadere regels gesteld
kunnen worden over de kwaliteit van de uitvoering en de doelmatige handhaving
van de wet. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het stellen van regels over de wijze
waarop het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de wet
wordt uitgeoefend.
Politieke context
In 2021 en 2022 is veel aandacht geweest vanuit de kamer voor het onderwerp
(illegale) kustbebouwing. Zowel de Partij van de Dieren als D66 hebben vragen
gesteld over het onderwerp illegale kustbebouwing in relatie tot bescherming van
het koraal In de beantwoording van deze vragen is de bevoegdheidstoebedeling
van betrokken departementen geschetst. De verwachting is dat genoemd
aandacht blijvend is zolang wetgeving, de kwaliteit van toezicht en handhaving en
de hiervoor benodigde bestuursstructuren niet voldoende op orde zijn. Het IAB
BES voorziet hierin.
Financiële/juridische overwegingen
Het bestaande kader is de Wet volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en
milieubeheer BES.
De bestaande hinderverordeningen in CN komen te vervallen. De daarin
voorkomende vergunningplichten worden doorgaans vervangen met algemene
regels die in een ministeriële regeling en lokale eilandsverordeningen worden
uitgewerkt. Grondslag hiervoor is het IAB BES. Het bestaande Besluit Grote
Inrichtingen milieubeheer BES (BGIM) vervalt. Het BGIM was een spoed AMvB
waarmee in 2016 beoogd werd vooruitlopend op het IAB BES en de grote
risicobedrijven onder moderne regels te brengen. De bedrijven die hieronder
vallen (de grote brandstof terminals) vallen vanaf inwerkingtreding van het IAB
BES onder categorie 4.

Pagina 3 van 4

Krachtenveld
Vanwege draagvlak voor het te ontwikkelen beleid wordt nauw samengewerkt de
lokale eilandbesturen. De eilanden hebben nadrukkelijk aangegeven zelf de
controle te willen hebben over de toepasselijke regelgeving voor het bedrijfsleven.
Daarom zal op grond van het IAB BES het ambitieniveau verder worden
uitgewerkt in basiseisen in een ministeriële regeling en invulling hiervan door
lokale verordeningen.
Communicatie
Er wordt een communicatieplan opgesteld en in samenwerking met de
eilandbesturen uitgevoerd. Ter voorbereiding en ondersteuning van een goede
uitvoering van het IAB BES worden fysieke informatiepunten milieu op Bonaire en
St Eustatius opgezet.

Datum
23 juni 2022
Onze referentie
Uiterlijk bij
Bijlage(n)
7
Aan
de Staatssecretaris van het
Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat
Van

Bevat persoonsgegevens

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen
Volgnummer

Naam

1

02 Bijlage lakvoorstel beslisnota
tbv Internet consultatie IAB Bes
2021_Geredigeerd

2

03 IAB BES versie CFL

3

04 Hoofdlijnenverslag IC BES,
Inrichtingen en
ActiviteitenBesluit

4

05 voorhang EK IAB BES

5

06 voorhang TK IAB BES

6

07
AanbiedingsFormulierMinisterra
ad IAB BES

7

08 Adviesnota MR Raad van
state IAB BES

Informatie

Pagina 4 van 4

Staatssecretaris

Directoraat-Generaal
Milieu en Internationaal
Rijnstraat 8
Den Haag
Postbus 20901
2500 EX Den Haag
www.rijksoverhe d.nl
Contactpersoon
Bevat persoonsgege
Bevat persoonsgegevens

Bevat persoonsgegevens

internetconsultatie IAB BES

Bevat persoonsgegevens

Datum
25 mei 2021

Inleiding
Met het Inrichtingen- en activiteitenbesluit BES (IAB BES) worden milieuregels
gesteld voor bedrijven in Caribisch Nederland (CN). U heeft eind 2018
ingestemd met het voorbereiden van deze regelgeving. Inmiddels is het
ontwerp van het IAB BES afgerond en klaar voor internetconsultatie
(bijgevoegd). Met deze nota leg ik u ter besluitvorming het ontwerp IAB BES
voor met enkele aanvullende overwegingen en vraag ik u akkoord te gaan het
besluit te consulteren.

Kenmerk
IENW/BSK-2021/110987

Geadviseerd besluit
Voorgesteld wordt akkoord te gaan met:
1. Het opnemen van bepalingen in het IAB BES waarmee:
a. inrichtingen die meer dan 10 ton gassen opslaan onder het
bevoegd gezag van de minister gebracht kunnen worden en
inhoudsmaten voor deze inrichtingen kunnen aansluiten op het
besluit Brzo;
b. de kwaliteitscriteria voor inrichtingen waarvoor algemene regels
gelden verder uitgewerkt kunnen worden in een ministeriële
regeling;
c. de versterking van de coördinatie van de handhaving op de
eilanden;
2. Het vaststellen van het tijdstip voor het regelen van (gevaarlijke)
stoffen zoals vuurwerk per 1-1-2022 en grensoverschrijdend vervoer
van afvalstoffen per 1-1-2023;
3. De internetconsultatie van het IAB BES middels nota en ministerraad
formulier.
Beslistermijn
Het streven is om het IAB BES eind dit jaar in werking te laten treden.
Consultatie staat in dat kader gepland voor juni a.s. U wordt gevraagd voor die
tijd deze nota af te handelen.

Pagina 1 van 6

Argumentatie
Het IAB BES is afgerond voor internetconsultatie en afgestemd met de
eilanden, ILT, DGMI en HBJZ. Het besluit volgt de systematiek van het
Activiteitenbesluit milieubeheer: algemene regels voor inrichtingen en
vergunningplicht voor inrichtingen met een zwaardere milieubelasting.
De opbouw van de algemene regels wijkt wel af: de onderwerpen waarover
algemene regels voor bedrijven ter bescherming van het milieu worden gesteld
zijn opgenomen in het besluit. Deze onderwerpen worden verder uitgewerkt in
kwaliteitscriteria in een ministeriële regeling. Door de eilanden worden binnen
de kaders van deze kwaliteitscriteria de regels verder ingevuld. Daarnaast
wordt er de mogelijkheid geboden aan het eilandbestuur om
maatwerkvoorschriften vast te stellen voor inrichtingen waarvoor algemene
regels gelden. Deze voorschriften gaan uit van een gelijk of hoger
milieubeschermingsniveau in vergelijking met de algemene regels. Ook zijn
activiteiten aangewezen die mer-plichtig of mer-beoordelingsplichtig zijn
Na afronding van de consultatie zal het IAB u voor definitieve vaststelling
worden aangeboden.
Doordat de meeste bedrijven onder algemene regels komen te vallen
verminderen de bestuurslasten als het gaat om de bestaande
vergunningverlening op grond van hinderverordeningen. Het zwaartepunt van
de bestuurslasten verschuift naar de handhaving van de nieuwe algemene
regels.
NB: de Wet Vrom BES (en daarmee het IAB BES) wijkt af van de komende
Omgevingswet. Op de BES werkt men met het inrichtingenbegrip. In de
Omgevingswet wordt dat verruild voor het begrip “activiteit”. Uitgangspunten
worden wel gevolgd, zoals de vraag of milieueffecten cumuleren of een
activiteit hobbymatig is of niet en het uitgangspunt: decentraal, tenzij. Het is
niet opportuun om de inmiddels opgebouwde kennis op de BES weer ter zijde
te schuiven.
Politieke context
Het is van belang om in het Caribisch deel van Nederland waar mogelijk een
gelijkwaardig beschermingsniveau te bewerkstelligen als in het Europese deel
van Nederland, rekening houdend met lokale omstandigheden zoals de
kleinschaligheid en de ontwikkelfase van het milieubeleid. Eind 2020 heeft u
ingestemd met het toezenden van een rapport van Raad voor de
Rechtshandhaving aan de kamer met hierin aanbevelingen voor het tot stand
brengen van wetgeving en het versterken van de handhaving op het punt van
natuur en milieu in Caribisch Nederland.
Kader
Het bestaande kader is de Wet Vrom BES uit 2012. Bij het opstellen hiervan is
destijds gekozen om de Nederlandse wetgeving niet één op één van toepassing
te verklaren op de BES-eilanden. De genoemde wet bevat daarom een aantal
bepalingen die nog moeten worden uitgewerkt in een AMvB en/of Ministeriële
Regeling.
Voor de milieuregeling is middels een wetswijziging de mogelijkheid gecreëerd
om algemene regels voor bedrijven deels te regelen via de eigen regelgeving
(Eilandsverordening). De aanname is dat het invullen van eigen
verantwoordelijkheid het lokale draagvlak zal vergroten en is ook de wens van
de lokale besturen. Daarnaast biedt het de eilanden meer ruimte voor het
stellen van regels afgestemd op de lokale bedrijvigheid.

Pagina 2 van 6

Pagina 4 van 6

Toelichting:
Per geadviseerd besluit volgt hieronder een toelichting
Geadviseerd besluit 1: Bepalingen opnemen in het IAB BES.
a. Uitbreiding categorie 4 inrichtingen met de opslag gassen
Met de inwerkingtreding van het IAB BES wordt het Besluit grote
inrichtingen milieubeheer BES (Bgim BES) ingetrokken. Met het BGIM
werden de grote olieterminals rechtstreeks onder de bevoegdheid van
het rijk gebracht. De inrichtingen die onder het Bgim BES vallen
worden in het besluit aangewezen als categorie 4 inrichtingen. Er wordt
voorgesteld om een categorie 4 inrichting toe te voegen voor het
opslaan van gassen van meer dan 10 ton. In praktijk wordt hierdoor
één nieuw inrichting op Bonaire onder de bevoegdheid van de minister
gebracht. Op Saba en Sint Eustatius wordt dit nog onderzocht. Met
deze uitbreiding van categorie IV inrichting wordt aangesloten bij de
categorie-indeling van het Besluit risico’s zware ongevallen 2015 (Brzo
2015). Daarnaast wordt voorgesteld een omissie te herstellen door de
gebruikte inhoudsmaten te wijzigen van kuub naar tonnen. Hiermee
wordt aangesloten op de inhoudsmaten in het Brzo 2015.
b. Uitwerken kwaliteitscriteria in een Ministeriële Regeling
De onderwerpen voor de kwaliteitscriteria voor de algemene regels
voor bedrijven die minder milieubelastende activiteiten uitvoeren of
een melding bij het bevoegd gezag moeten doen (type 1 en type 2
inrichtingen in het besluit) zijn opgenomen in het besluit. De
kwaliteitscriteria worden verder uitgewerkt in een ministeriële regeling.
Dit juridische instrument biedt meer flexibiliteit om de kwaliteitscriteria
in de toekomst aan te passen aan (hogere) milieuambities op de
eilanden. De kwaliteitscriteria vormen het kader waarbinnen de
eilandbesturen milieuregels verder kunnen verfijnen.
c.

Versterking coördinatie en handhaving
De Minister van IenW heeft op basis van het eerste lid van artikel
10.10 Wet Vrom Bes de taak om de handhaving in de keten en bij de
toepassing zodanig te organiseren en te faciliteren dat deze doelmatig
en effectief kan verlopen op het gebied van o.a. bouwen, ruimtelijke
ordening en milieuregels. Specialistische kennis over inrichtingen is
moeilijk aan te houden. De eilanden worden ondersteund als het gaat
om kennis en kunde en het opstellen van een integraal
handhavingsbeleidsplan. Dit plan is voor de uitvoering bindend als het
gaat om de uitvoering van de handhaving. Uiteraard vindt er eerst
afstemming plaats met de eilanden die verantwoordelijk zijn voor de
typen inrichtingen I tot en met III. Het gecoördineerde toezicht kan
vorm krijgen doordat de minister een overlegstructuur organiseert om
een eenduidige aanpak van het toezicht van de betrokken eilanden te
bewerkstelligen (art. 10.10 van de wet). De minister die gaat over het
handhavingsbeleid kiest of afwijking mogelijk is en kan in lijn daarmee
een aanwijzing geven op grond van artikel 10.11 van de wet.
Daarnaast wordt een grondslag in het besluit opgenomen om bij
ministeriële regeling minimum criteria te kunnen vaststellen voor
milieu-inspecties en handhavingsplannen.

Pagina 5 van 6

Geadviseerd besluit 2: Regelgeving (gevaarlijke) stoffen zoals
vuurwerk en grensoverschrijdend vervoer van afvalstoffen
Voor vuurwerk wordt op verzoek van het openbaar lichaam Bonaire door IenW
ondersteuning gegeven om het verouderde vuurwerkbesluit Bonaire te herzien
en is subsidie verleend voor het bouwen van een veilige centrale
vuurwerkopslag (kruithuis). Door inwerkingtreding van het IAB BES wordt de
grondslag van het vuurwerkbesluit, de Hinderverordening, ingetrokken. De
opslag van vuurwerk wordt geregeld in het IAB BES. Voor de overige
bepalingen in het vuurwerkbesluit voor invoer, producteisen en handelingen
met vuurwerk, is geen grondslag meer. De betreffende bepalingen van
hoofdstuk 9 van de Wet zullen in werking moeten treden om een nieuwe
grondslag te creëren voor een vuurwerkbesluit Bonaire en tevens een
vuurwerkbesluit Sint Eustatius. Inwerkingtreding wordt beoogd per 1-1-2022
Het grensoverschrijdend vervoer van afvalstoffen (implementatie van het
verdrag van Bazel) is nog onvoldoende uitgewerkt om in werking te treden per
1/1/2022. Het is nog niet uitgekristalliseerd hoe de uitvoering van de vereiste
vergunningplicht wordt uitgevoerd en of nog verdere regulering van de
afvalstromen gewenst is. Een onderzoek naar de huidige stand van zaken
wordt nog uitgevoerd. In de tussentijd mag vervoer van afvalstoffen alleen
binnen het Koninkrijk worden verscheept totdat er bepalingen van kracht zijn.
Verwacht wordt dat het onderzoek medio 2022 gereed zal zijn en de regulering
van grensoverschrijdend vervoer per 1-1-2023.
Geadviseerd besluit 3: internetconsultatie IAB BES en ministerraad
formulier.

Tijdens de demissionaire status van het kabinet moeten voorstellen voor
internetconsultatie aangemeld worden via de MR, voordat tot
internetconsultatie kan worden overgegaan. Het gaat om een notitie met de
korte inhoud van het voorstel. Deze is bijgevoegd inclusief MR
aanbiedingsformulier.

Pagina 6 van 6