Commissie Sectorplan SSH
p/a dr. S. Steeman, secretaris
NWO Sociale en Geesteswetenschappen
Postbus 93425
2509 AK Den Haag
info@sectorplan-ssh.nl
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
mr. drs. I.K. van Engelshoven
Postbus 16375
2500 BJ Den Haag
Den Haag, 14 juni 2019
Kenmerk: 2019/SpSSH/ciea/016
Betreft: Advies middelenverdeling Sectorplan SSH
Geachte mevrouw Van Engelshoven,
Met veel genoegen bied ik u het advies van de commissie Sectorplan SSH aan, met
daarin de voorgestelde verdeling van middelen vanuit de eerste geldstroom. In het door
u op 4 februari 2019 goedgekeurde domeinbeeld SSH zijn scherpe keuzes gemaakt om
met het domeinplan Digitale SSH en het sectorplan Rechtsgeleerdheid de
onderzoeksbasis in het SSH-domein structureel te versterken. De commissie heeft, op
basis van haar beoordeling van de nadere uitwerking van de facultaire plannen,
vertrouwen dat de gewenste versterking van de kennisbasis van wetenschappelijk
onderzoek, de aansluiting tussen onderzoek en hoger onderwijs en impact in de sector
Recht bereikt zullen worden. In de facultaire plannen hebben de 10 deelnemende
faculteiten hun keuzes voor thematische speerpunten nader onderbouwd en eigen
ambities gesteld. Deze zijn alle gerelateerd aan de in het Sectorplan SSH gestelde
landelijke KPI’s, zowel voor de thematische speerpunten als voor de
sectordoorsnijdende HR-speerpunten. De commissie zal de implementatie van de
plannen nauwgezet volgen en verwacht bij verschillende startbijeenkomsten,
werkconferenties en site visits betrokken te worden. Bij de evaluaties na 3 resp. 6 jaar
zal door de commissie getoetst worden of de gestelde ambities behaald zijn.
De commissie is zeer tevreden over de resultaten van de planvorming tot dusver. Ten
behoeve van de uitwerking van het landelijk platform Digitale infrastructurele
voorzieningen SSH is er de afgelopen periode vooruitgang geboekt. Daarnaast heeft de
sector rechtsgeleerdheid met de initiatie en uitwerking van het sectorplan in zeer korte
tijd belangrijke stappen gezet. Het betreft initiatieven op het terrein van zowel HR-beleid
als focus en massa in een beperkt aantal inhoudelijke thema’s.
De commissie heeft er vertrouwen in dat het rechtsgeleerd onderzoek met de uitwerking
van de in het sectorplan benoemde thema’s de komende jaren een unieke bijdrage kan
leveren aan het wetenschappelijk en maatschappelijk debat over de nationale en
internationale kwesties die met deze thema’s zijn verbonden. Een belangrijke
overweging bij het voornoemde generieke oordeel van de commissie is het feit dat de
sector zich bereid toont om met behulp van relatief grote matching de realisatie van de
plannen ook met eigen middelen te faciliteren. Zo worden de sectorplanmiddelen onder
meer aangevuld bij de aanstelling van nieuwe UDs/UHDs waar onderzoekstijd uit
sectorplanmiddelen bekostigd wordt en onderwijstijd wordt gematched uit facultaire
middelen. Daarnaast worden de in het sectorplan geformuleerde doelstellingen op het
terrein van HR grotendeels uit eigen middelen gerealiseerd.

Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 1/13
2019/SpSSH/ciea/016

Facultaire planvorming en beoordeling door de commissie
Sectorplan Rechtsgeleerdheid
Na goedkeuring van het door de kwartiermaker opgestelde domeinbeeld SSH, het
domeinplan Digitale SSH en het sectorplan Rechtsgeleerdheid (http://www.sectorplanssh.nl/), heeft de commissie de deelnemende faculteiten gevraagd om facultaire
bestedingsplannen in te dienen binnen de kaders zoals gesteld door het ministerie van
OC&W, en conform de keuzes in het sectorplan Rechtsgeleerdheid. Na een eerste
beoordeling van de concept-plannen heeft de commissie half april haar feedback
gegeven aan de faculteiten. Daarbij heeft zij alle faculteiten aanvullend gevraagd om de
ambities ten aanzien van de nieuwe/te versterken onderzoekslijnen extra uit te lichten
in een pitch bij het definitieve plan. Het discipline-overleg, in de vorm van de Raad van
Decanen Rechtsgeleerdheid, is bovendien gevraagd een gezamenlijke aanpak voor het
HR-beleid te presenteren.
De definitieve facultaire plannen en de additionele toelichting op de gezamenlijke
aanpak zijn op 15 mei aangeboden aan de commissie, waarna zij deze getoetst heeft
op kwaliteit conform uw instellingsbesluit (OWB/1456772). Zowel de facultaire pitches
als de brief van de Raad van Decanen inzake de maatregelen op het terrein van HR zijn
toegevoegd als bijlagen bij dit advies. Het gebruikte kader voor de toetsing bestaat voor
de sector Rechtsgeleerdheid uit de volgende beoordelingscriteria (Sectorplan
Rechtsgeleerdheid, p. 80):
-

De kwaliteit van de ingediende facultaire voorstellen;
De ambitie van de facultaire plannen;
De mate waarin de voorstellen structureel doorwerken in de facultaire strategie;
De inzet van eigen facultaire middelen naast de middelen die aangevraagd
worden;
De mate waarin landelijke samenwerking rond de speerpunten wordt
gerealiseerd.

Bij de advisering is aanvullend ook rekening gehouden met de wisselwerking tussen
middelen uit de eerste en de tweede geldstroom (conform artikel 3, tweede lid, onder c
van uw instellingsbesluit), alsmede met de punten die door het Ministerie van OC&W
extra onder de aandacht zijn gebracht in de communicatie rond het commissie-advies
Domeinbeeld SSH, zoals het belang van SMART-geformuleerde doelstellingen om de
(landelijk en facultair gestelde) KPI’s te kunnen behalen, het creëren van meer vaste
aanstellingen en de relatie van de sectorplannen met arbeidsmarkttekorten.
Domeinplan Digitale SSH
Ten aanzien van het Domeinplan Digitale SSH wordt de commissie via het SSH-beraad
geïnformeerd over de vorderingen van de initiatieven binnen het landelijk platform
Digitale infrastructurele voorzieningen SSH. De voorzitter van de commissie Sectorplan
SSH heeft regelmatig contact met de voorzitter van het SSH-beraad, prof. dr. C.H. de
Vreese. De hieronder opgenomen geadviseerde verdeling van middelen uit de eerste
geldstroom voor dit onderdeel van het Domeinplan is gebaseerd op de eerdere toetsing
van het concept-Domeinplan Digitale SSH en volgt de daarin voorgestelde allocatie.
De sectorplanmiddelen uit de tweede geldstroom voor vrij, interdisciplinair SSHonderzoek naar digitaliseringsvraagstukken (20% van de middelen voor het Sectorplan
SSH) zullen via twee NWO-SGW calls worden bestemd. Eén van de commissieleden
heeft hierbij zitting in de beoordelingscommissie.
De resultaten van zowel het Domeinplan Digitale SSH als van het Sectorplan
Rechtsgeleerdheid zullen in de evaluaties na 3 en 6 jaar getoetst worden door de
commissie.

Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 2/13
2019/SpSSH/ciea/016

Algemene bevindingen
De commissie stelt vast dat er op dit moment inspirerende en kwalitatief goede plannen
en ambities liggen. De commissie merkt hierbij overigens op dat het proces van de
afgelopen maanden onder hoge tijdsdruk plaats diende te vinden, zeker nu de
planvorming ook een intellectuele uitdaging betrof in het doordenken en uitwerken van
onderzoeksplannen. Dat vraagt om voldoende tijd. Relevant daarbij is ook dat de
faculteiten bij hun plannen goed doordacht dienen te hebben welk type onderzoek en
onderzoeksvragen door welk type wetenschappelijke functie adequaat en realistisch ter
hand genomen kan worden. Ten gevolge hiervan waren de plannen in de conceptversie
van maart j.l. soms nog onvoldoende concreet. Dit noodzaakte de commissie om zich
in haar rol als critical friend bij enkele faculteiten kritisch te tonen. Het resultaat hiervan
is dat de definitieve plannen voldoende uitgewerkt zijn om het vertrouwen bij de
commissie te wekken dat zij ambitieus, realistisch en werkbaar zijn, al vergt dat bij
sommige faculteiten nog steeds nadere concretisering.
De commissie stelt ook met tevredenheid vast dat de faculteiten zichzelf gezamenlijk,
bij monde van een brief van de Raad van Decanen Rechtsgeleerdheid, een opdracht
hebben gesteld en daar ook de concretisering van hebben neergelegd wat betreft het
verkorten van doorlooptijden van promoties. Daarbij zal mede worden gewerkt met best
practices en wordt een aantal nieuwe maatregelen genomen. Vanzelfsprekend zal de
commissie de vorderingen in deze nauwlettend volgen, maar voor dit moment
constateert ze dat er een goede basis ligt om voldoende vertrouwen te hebben dat
daadwerkelijk tot de afgesproken verkorting van de duur wordt gekomen (mediane
verblijfsduur eerste geldstroom promotietrajecten van thans 68 maanden naar 62
maanden na 3 jaar en 56 maanden na 6 jaar). Wel geeft de commissie aan de faculteiten
mee dat de in de brief van de Raad van Decanen genoemde maatregelen nog omgezet
zouden moeten worden in een concreet en voor alle faculteiten geldend kader aan
maatregelen. Immers, het realiseren van de afgesproken doelstelling rust voor een
belangrijk deel op de schouders van de gezamenlijke faculteiten en lijkt aldus gediend
met een voor alle faculteiten geldende aanpak.
De commissie hecht veel waarde aan landelijke samenwerking en ziet met het
Sectorplan SSH een uitgelezen kans om de organisatiegraad en de samenwerking
binnen de sociale en geesteswetenschappen te versterken. Zij stelt met veel
tevredenheid vast dat voor dit plan de faculteiten Rechtsgeleerdheid elkaar langs de
thematische lijnen zijn gaan opzoeken en zo focus en massa creëren. De meerwaarde
van de sectorplanmiddelen is op dit punt duidelijk zichtbaar. Om hier zowel waardering
voor uit te spreken als de thematische samenwerking op een aanvullende wijze te
faciliteren, te versterken maar ook langjarig in te bedden, heeft de voorzitter van de
sectorplancommissie contact gezocht met de voorzitter van het disciplineoverleg en is
tot een aanvullend en in type activiteiten geconcretiseerd initiatief gekomen. De
commissie heeft dit met name gedaan indachtig de ten aanzien van alle thema’s
gestelde KPI, die uitgaat van het ontwikkelen van structurele samenwerking met
nationale en internationale actoren, via netwerken, consortia en/of de versterking van
de kennisvermeerderingsinitiatieven.
Concreet is afgesproken dat het gaat om 1. coördinerende activiteiten, zoals het
organiseren van jaarlijkse conferenties en (domein-/sectorbrede/thematische)
workshops, en 2. het aanstellen van fellows die uitsluitend aan overstijgende
verbindende inhoudelijke lijnen en resultaten werken om zo de accumulatie van kennis
nationaal en internationaal verder te ondersteunen. Per thematisch speerpunt heeft zich
één vertegenwoordigende faculteit bereid getoond namens de deelnemende faculteiten
de coördinator en daarmee penvoerder te zijn. Concreet betekent dit ook dat de
vertegenwoordigende
faculteiten
de
hiervoor
voorgestelde/bestemde
sectorplanmiddelen zullen ontvangen en beheren.

Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 3/13
2019/SpSSH/ciea/016

Bevindingen ten aanzien van de planvorming
A. Domeinplan Digitale SSH
Het domeinplan Digitale SSH kent 2 onderdelen:
1: Thematisch onderzoek naar de impact en gevolgen van digitalisering
Zoals opgemerkt zullen de sectorplanmiddelen uit de tweede geldstroom voor vrij,
interdisciplinair SSH-onderzoek naar digitaliseringsvraagstukken (20% van de middelen
voor het Sectorplan SSH) via twee NWO-SGW calls worden bestemd. De calls stimuleren
interdisciplinaire
samenwerking
tussen
onderzoekers
uit
de
sociale
en
geesteswetenschappen.
De
commissie
onderschrijft
het
belang
van
dit
financieringsinstrument, dat onderzoek in het brede SGW-domein faciliteert. Zij
onderstreept daarbij nogmaals de specifieke aandacht voor de positie van de
geesteswetenschappen: “in ieder te financieren onderzoeksproject zal tenminste één
geesteswetenschapper samenwerken met één of meerdere sociale wetenschappers”.
Na
overleg
tussen
het
SSH-beraad
en
het
NWO-domein
Sociale
en
Geesteswetenschappen is een eerste call opengezet met vooraanmelding. De deadline
hiervoor was afgelopen april 2019. NWO is ‘in the lead’ qua beoordeling en heeft
autonoom de commissie samengesteld. Er zijn ongeveer 100 vooraanmeldingen
ontvangen. Een aantal is gevraagd een volledig uitgewerkt voorstel in te leveren
(deadline september 2019), waarna de eindbeoordeling en toekenning volgen. Het
thematisch deel bevat een 2e ronde voor aanvragen in 2021.
2: Infrastructuur Digitalisering SSH
Zoals in het domeinplan beschreven en overeengekomen, wordt dit deel ondersteund
door de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). Op dit moment worden gesprekken
gevoerd tussen OCW en EUR om dit administratief uit te werken. De concept-versies
van de ‘call for proposals’ zijn met OCW, Commissie Prins en het SSH-beraad besproken.
Het streven is de eindversie vast te stellen in het SSH beraad van 17 juni. Daarna wordt
deze verspreid binnen de universiteiten. In overleg met OCW volgt een deadline in het
najaar en toekenningen van middelen voor het eind van 2021. Criteria bij de
toekenningen zullen zijn ‘toegevoegde waarde’, ‘user community’, ‘governance’, ‘KPIs
van het initiatief’, en ‘nationaal/strategisch belang naast andere infrastructuur
initiatieven’ (conform Domein beeld blz 40-45, ihb blz 45). In overleg en met steun van
het volledige SSH-veld is een deel van deze middelen reeds toegekend voor de
continuering van de longitudinale dataverzameling van het LISS panel.
De commissie constateert dat de keuze voor het thema ‘digitalisering’ een uitstekende
en ‘timely’ keuze is geweest. Er is veel interesse en activiteit rondom dit thema in het
SSH-veld. Bovendien is digitalisering ook één van de vijf thema bij de plannen van de
sector Rechtsgeleerdheid. Naar de mening van de commissie biedt het domeinplan
Digitale SSH de mogelijkheid om zowel de digitale infrastructurele voorzieningen als de
organisatiegraad op dit specifieke terrein in het SSH-domein te versterken. De
commissie adviseert de minister om beide onderdelen volledig te steunen in de verdere
uitwerking en implementatie. De resultaten van het Domeinplan Digitale SSH zullen –
evenals de hierna te bespreken plannen Rechtsgeleerdheid - in de evaluaties na 3 en 6
jaar getoetst worden door de commissie.
B. Sectorplan Rechtsgeleerdheid
Het Sectorplan Rechtsgeleerdheid is opgebouwd rond 7 speerpunten: 2 sectorbrede HRspeerpunten (aanwas jonge onderzoekers; diversiteit/inclusiviteit) en 5 thematische
speerpunten. Elk van de deelnemende faculteiten heeft zich gecommitteerd aan de
doelstellingen voor de twee HR-speerpunten en de ambities voor de opbouw van of
verdere versterking van 1 of 2 vernieuwende onderzoekslijnen. De keuzes van de
deelnemende faculteiten voor de inhoudelijke speerpunten worden hieronder
weergegeven:
Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 4/13
2019/SpSSH/ciea/016

Tabel 1: Speerpunten en keuzes faculteiten
Aan de hand van het hiervoor genoemde toetsingskader heeft de commissie de
respectievelijke onderdelen van het sectorplan beoordeeld. Daarbij heeft zij de realisatie
van de plannen ook getoetst in relatie tot de begrotingen.
i.

Sectordoorsnijdende HR-speerpunten:

De optelsom van de geformuleerde facultaire ambities en de committering van het
disciplineoverleg Rechtsgeleerdheid geeft de commissie het vertrouwen dat de gestelde
KPI’s na 3, resp. 6 jaar bereikt zullen worden:
a) Aanwas jonge onderzoekers
De commissie is van mening dat de facultaire plannen een goed uitgangspunt bieden
voor de opbouw van structurele onderzoekscapaciteit. Naast het realiseren van aanwas
van jonge onderzoekers door middel van bestaande (research) Mastertrajecten, zullen
met de sectorplanmiddelen nieuwe AIO-plaatsen gecreëerd worden. Deze zijn, mede
omdat de commissie daar na beoordeling van de concept-plannen expliciet op heeft
gestuurd, grotendeels gekoppeld aan de thematische speerpunten. De plannen tonen
gedurende de looptijd van het sectorplan bovendien een ontwikkeling naar meer
senior/vaste posities. De commissie zal de faculteiten erop wijzen dat OCW – conform
de Toelichting op het Instellingsbesluit Commissie sectorplan Beta en Techniek en de
Commissie sectorplan Social Sciences and Humanities - na 6 jaar alleen die middelen
structureel zal laten indalen waarvan de faculteit voorafgaand aan de eindevaluatie in
2025 kan aantonen dat daar “vaste aanstellingen en andere structurele investeringen”
tegenover staan. Helder is daarbij dat het ministerie hieronder niet aio- en
postdocposities zal verstaan. Waar mogelijk zullen structurele onderzoeksposities
moeten worden ingericht op de thematische speerpunten. Dit betreft zowel UDs/UHDs
als hoogleraren. De commissie is van mening dat de doelstellingen m.b.t. aanwas van
jonge onderzoekers met de geformuleerde ambities en plannen kunnen worden
gerealiseerd, en dat veelbelovende onderzoekers ook concreet meer uitzicht kunnen
krijgen op een vaste aanstelling.
In verschillende facultaire plannen is expliciet aandacht voor de hoge student/staf-ratio
en de grote onderwijsbelasting. Met de sectorplannen kiezen sommige instellingen
ervoor om voor een deel van het wetenschappelijk personeel (UD/UHD/HL) binnen de
aanstelling meer onderzoekstijd ter beschikking te stellen. Gegeven het belang van een
goede wisselwerking en balans tussen onderzoek en onderwijs ondersteunt de
commissie een dergelijke benutting van de sectormiddelen. Wel heeft de commissie de
afgelopen periode gestuurd op maatvoering wat betreft deze inzet, om te voorkomen
dat versnippering van de middelen plaatsvindt en daarmee coherentie wordt
gegarandeerd.
Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 5/13
2019/SpSSH/ciea/016

Doorlooptijd promotietrajecten: met de plannen en de maatregelen zoals beschreven in
de gezamenlijke aanpak (brief decanen d.d. toegevoegd als bijlage 3 bij dit advies)
tonen alle universiteiten de urgentie van en hun commitment op het bekorten van de
doorlooptijd van promotietrajecten. De commissie stelt vast dat met de optelsom van
de geformuleerde maatregelen er voldoende vertrouwen is dat de in het sectorplan
geformuleerde ambities worden gerealiseerd.
b) Diversiteit/inclusiviteit
Universiteiten/Faculteiten streven naar een meer divers personeelsbestand. De
deelnemende
faculteiten
onderschrijven
de
landelijk
gestelde
KPI
voor
diversiteit/inclusiviteit: “[…] de komende zes jaar [zal] tenminste 50 procent van de
nieuwe hoogleraren vrouw […] zijn en […] het landelijke aandeel vrouwelijke
hoogleraren zal stijgen met minimaal 5 procent (van 28 in 2018 tot 33 procent in
2024).”
In de eerder benoemde brief aan de commissie heeft de Raad van Decanen
Rechtsgeleerdheid de doelstellingen bevestigd en in deze een resultaatverplichting op
zich genomen. Zij committeert zich zo aan verdere landelijke afstemming, en neemt
hiervoor de volgende maatregelen. Om de doorstroom landelijk verder te verbeteren,
stelt de Raad voor om “per september 2019 te starten met het invoeren van best
practices die voortbouwen op (deels) overeenkomstige werkwijzen binnen de diverse
juridische faculteiten”. De Raad van Decanen Rechtsgeleerdheid zal verder jaarlijkse
rapportages ontvangen van het Landelijk Overleg Directeuren Bedrijfsvoering over “de
monitoring van de samenstelling van de wetenschappelijke staf in termen van
inclusiviteit en diversiteit”. Aanvullende maatregelen zullen verder door de Raad worden
uitgewerkt.
ii.

Thematische speerpunten

Het sectorplan heeft een duidelijke keuze gemaakt voor focus op een vijftal inhoudelijke
onderzoekslijnen. De commissie constateert dat er met deze onderzoekslijnen een
goede basis is gelegd voor een inspirerende landelijke samenwerking, waarbij zowel
vernieuwende facultaire accenten aangebracht worden als in de samenhang van de
plannen ambities worden geformuleerd waarmee het rechtsgeleerd onderzoek een
innovatieve bijdrage levert aan zowel wetenschappelijke en maatschappelijke
uitdagingen. De commissie juicht het bovendien toe dat met de meerderheid van de
onderzoekslijnen inhoudelijke kruisbestuiving plaatsvindt en plaats kan vinden met
andere wetenschapsinitiatieven die momenteel lopen, zoals de NWA, het VSNU-initiatief
Digital Society en de andere onderdelen van het sectorplan (Domeinplan Digitale SSH).
Op deze wijze kan ook de beoogde wisselwerking tussen 1 e en 2e geldstroom worden
gerealiseerd. Ook stelt de commissie met waardering vast dat – mede met het oog op
de geformuleerde KPI’s - diverse faculteiten in hun plannen meerwaarde realiseren door
de samenwerking te zoeken met maatschappelijke partners.
Thematische Speerpunten
Empirical Legal Studies

Trekkers
Universiteit Leiden

Digital Legal Studies

Tilburg University

Conflictoplossende instituties

Radboud Universiteit

Transformatieve Werking

Universiteit van Amsterdam

Herijking Publiek & Privaat

Erasmus Universiteit Rotterdam

Tabel 2: Thematische Speerpunten en trekkers.
Voor de speerpunten zijn (hier generiek geformuleerd) de volgende KPI’s gesteld:
-

Nederland is een toonaangevend land en/of een leidinggevende rol op het terrein
van de speerpunten. Dit blijkt uit kwaliteit en kwantiteit van nationale, Europese
en internationale publicaties; nationale en internationale erkenning en reputatie
van onderzoeksleiders en de impact van de wetenschap op de samenleving en

Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 6/13
2019/SpSSH/ciea/016

-

-

-

-

de beroepspraktijk. In evaluaties, zoals het SEP, wordt het onderzoek als zeer
goed tot excellent beschouwd.
Elk van de deelnemende faculteiten richt een coherente onderzoeksgroep in van
substantiële omvang onder leiding van een leerstoelhouder voor het bestuderen
van de speerpunten. Ter ondersteuning hiervan (en voor het opleiden van nieuwe
onderzoekers met expertise) stellen zij een – in onderling overleg nader te
bepalen - aantal PhD-posities in en creëren zij een aantal postpromotieplekken.
De faculteiten lopen voorop in het maatschappelijke debat over het
respectievelijke speerpunt. Dit blijkt onder meer uit blogs en media-optredens
waar toepasselijk.
Een structurele (interdisciplinaire) samenwerking met nationale en internationale
actoren wordt ontwikkeld, via netwerken, gerichte wetenschappelijke consortia
en/of de versterking van de kennisvermeerderingsinitiatieven
In het onderwijscurriculum van de betrokken faculteiten is zowel in de bachelorals in de masterprogramma’s wezenlijk aandacht voor alle speerpunten, zoals
bijvoorbeeld in de vorm van capita selecta, minoren, mastertracks of
masterprogramma’s. Specifiek voor de Empirical Legal Studies is het van belang
dat het curriculum ook bijzondere aandacht heeft besteed aan de duiding van
empirisch onderzoek.

De commissie heeft vertrouwen dat de doelstellingen binnen de speerpunten worden
gerealiseerd en is in het bijzonder enthousiast over de vernieuwende elementen binnen
de lijnen Empirical Legal Studies, Digital Legal Studies, en Transformatieve Werking van
Globalisering in het Recht. Voor de overige speerpunten geldt dat de commissie
voldoende vertrouwen in de ambities heeft maar tegelijkertijd vaststelt dat deze de
komende periode nog nadere ontwikkeling behoeven. Na ommekomst van drie jaren zal
de commissie hier ook nadrukkelijk op toetsen.
Behalve dat sommige speerpunten er wat betreft vernieuwing en samenwerking meer
uitspringen dan andere speerpunten, geldt dit ook voor de plannen op het niveau van
individuele faculteiten. Alle facultaire plannen geven de commissie een voldoende basis
voor het vertrouwen in het realiseren van de plannen. Tegelijkertijd steken drie
faculteiten er wat betreft vernieuwing met en concretisering van de plannen bovenuit
en ligt er bij één faculteit een duidelijke opdracht om te werken aan een verdere
concretisering van de plannen. De commissie heeft bij het toekennen van de middelen
een balans gezocht in het faciliteren van de opgestelde plannen van alle faculteiten en
de additionele meerwaarde van enkele specifieke plannen. Tevens ambieert de
commissie met het voorstel voor het toekennen van de middelen een goede mix te
realiseren tussen het uitbouwen en verstevigen van het onderzoek van individuele
faculteiten enerzijds en het realiseren van structurele samenwerking tussen faculteiten
anderzijds. Zoals hiervoor reeds opgemerkt is met de faculteiten afgesproken om dit
laatste nog extra te faciliteren via specifieke maatregelen en middelen, toe te kennen
aan voornoemde vijf penvoerende faculteiten (‘trekkers’).
Speerpunten, inclusief facultaire accenten
Ter nadere onderbouwing van het advies van de commissie tot toekenning van de
middelen, bespreekt de commissie onderstaand kort de wijze waarop de vijf in de
sectorplan geformuleerde speerpunten invulling hebben gekregen. Telkens illustreert de
commissie een en ander met verwijzing naar een concreet facultair plan. De keuze voor
het benoemen van een specifiek facultair plan is ingegeven vanuit de overweging dat
dit in het bijzonder illustratief is voor de wijze waarop de deelnemende faculteiten
binnen het thema op de innovatie en het realiseren van de gestelde KPI’s inzetten. De
onderstaande bespreking toont in algemene bewoordingen ook de – hiervoor reeds
benoemde – verschillen in waardering voor de uitwerking van de verschillende
speerpunten.
Empirical Legal Studies
De commissie heeft met veel interesse de verschillende facultaire voorstellen inzake
Empirical Legal Studies besproken en geduid. De samenhang tussen feiten en normen
wordt in dit speerpunt centraal gesteld. Dit gebeurt zowel binnen onderzoek als
Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 7/13
2019/SpSSH/ciea/016

onderwijs - waarin beiden nadrukkelijk met elkaar zijn verbonden.
De commissie stelt enthousiast vast dat met dit speerpunt een waardevolle innovatie
binnen het rechtswetenschappelijk onderzoek in gang wordt gezet, namelijk het primair
empirisch benaderen van rechtswetenschappelijk onderzoek. Waardevol is ook dat met
deze onderzoekslijn verbanden gelegd kunnen worden die aansporen tot inhoudelijke
samenwerking met en kruisbestuivingen tussen andere disciplines binnen de SSH. De
geformuleerde plannen tonen dit ook.
De benadering van de Vrije Universiteit Amsterdam is een toepasselijk voorbeeld van
hoe dit speerpunt op een concrete wijze benaderd kan worden. De faculteit kiest volop
voor dit inhoudelijk speerpunt en maakt heel concreet op welke wijze binnen specifieke
onderzoeksprogramma’s duidelijke empirische componenten worden ontwikkeld. De
ontwikkeling van een ELS Taskforce en de verrijking van het onderwijscurriculum,
passen precies bij de verwachte Performance Indicators, eind vorig jaar opgesteld door
de kwartiermaker prof. dr. mr. M.A.P. Bovens.
Digital Legal Studies
De commissie is zeer verheugd dat de sector rechtsgeleerdheid met het speerpunt
Digital Legal Studies een bijzondere en wetenschappelijk vernieuwende bijdrage gaat
leveren aan de uitdagingen waar onze digitale samenleving zich voor gesteld ziet. Met
de uitbouw van dit speerpunt en het realiseren van focus en massa op deze thematiek,
ziet de commissie bovendien belangrijke mogelijkheden voor een goede wisselwerking
tussen 1e en 2e geldstoomonderzoek alsmede aansluiting bij andere initiatieven (VSNU
Digital Society, NWA en Digitale SSH).
De commissie stelt vast dat de plannen die de participerende faculteiten binnen dit
speerpunt hebben aangeleverd vernieuwend zijn. Met het voorgestelde onderzoek ligt
er naar de mening van de commissie absoluut een kans om Nederland internationaal op
een unieke wijze te positioneren. Het vertrouwen van de commissie in de invulling van
dit speerpunt wordt versterkt doordat onderzoeksgroepen en onderzoekers met
nationale en internationale reputatie zich aan de plannen hebben verbonden.
De methodologie van de Universiteit Maastricht is illustratief voor de innovatie die wordt
gezocht. Concreet betreft het dan de ambitie te komen tot een juridische
onderzoeksinfrastructuur met een tweeledige benadering. Beoogd wordt zowel
traditioneel-juridisch onderzoek te verrijken door datagedreven onderzoek, als
afzonderlijk
datagedreven
onderzoek
uit
te
voeren
voor
baanbrekende
wetenschappelijke vragen. De commissie is van mening dat dit een toepasselijke en
originele manier van werken is, waarbij robuuste en ambitieuze KPIs haalbaar lijken, en
wil haar enthousiasme over de mogelijkheden die deze methodologie met zich
meeneemt, benadrukken.
Conflictoplossende Instituties
De commissie heeft met interesse de verscheidene voorstellen van faculteiten over het
speerpunt “Conflictoplossende Instituties” geanalyseerd, en heeft een relatief positieve
indruk over hun onderzoek naar het probleemvoorkomend en probleemoplossend
vermogen van de rechtsstatelijke instituties. De commissie stelt echter vast dat
meerdere onderdelen van de voorstellen nog uitwerking en nadere concretisering
behoeven.
Positief beoordeelt de commissie dat de participerende faculteiten een duidelijke poging
wagen om de uitgekozen speerpunten met elkaar te combineren. De wisselwerking van
enkele methodologische speerpunten (ELS, DLS) met het meer thematische speerpunt
“Conflictoplossende Instituties” zorgt voor interessante en relevante uiteenzettingen.
Illustratief voor de meerwaarde die in dit opzicht valt te bereiken is het plan van de
Universiteit Utrecht. Tegelijkertijd kan ook hier nog een slag worden gemaakt met het
vernieuwende van de voorgestelde methodologie.

Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 8/13
2019/SpSSH/ciea/016

Transformatieve Werking van Globalisering in het Recht
De commissie heeft met veel waardering en enthousiasme de verschillende voorstellen
van faculteiten over Transformatieve Werking – Globalisering in het Recht geanalyseerd.
Zij ziet grote potentie voor een waardevolle bijdrage aan de wetenschappelijke kennis
over hoe het recht processen van globalisering kan vormen en sturen, zodat de belangen
van individuen, groepen en samenlevingen beter beschermd worden. Dergelijke kennis
zal eveneens van belang zijn voor het adresseren van de uitdagingen waar diverse
maatschappelijke actoren en instituties zich momenteel voor zien gesteld. Met de
invulling van dit thema ziet de commissie belangrijke potentie voor het internationaal
profileren van ons land in het wetenschappelijk en maatschappelijk debat over de rol
van recht en regulering in een globaliserende samenleving.
Illustratief hier is de tweeledige benadering van projecten van de Universiteit van
Tilburg, waarin het onderwerp wordt ingedeeld in twee categorieën: “Constitutionalizing
the Anthropocene” en “Judicial lawmaking”. Vooral de eerste categorie, waarin het gaat
om de (her)formulering van constitutionele waarden en uitgangspunten, opdat zij niet
alleen de mens, maar ook de natuur en toekomstige generaties omvatten, kan gelet op
haar fundamentele en vernieuwende karakter op veel enthousiasme van de commissie
rekenen.
Herijking van Publieke belangen in Private verhoudingen
Inhoudelijk gezien omarmt de commissie de plannen betreffende het speerpunt
“Herijking van publieke belangen in private verhoudingen”. Tegelijkertijd stelt de
commissie vast dat – mede in vergelijking tot de wijze waarop drie andere speerpunten
zijn uitgewerkt – de komende periode nadrukkelijk nog een slag geslagen zal moeten
worden in de concretisering van de inhoud en aanpak van dit thema. De innovatieve
doelstellingen die in potentie zeer zeker in dit speerpunt aanwezig zijn, zijn nog
onvoldoende uitgewerkt en lijken daardoor aan kracht in te boeten. Tegelijkertijd heeft
de commissie waardering voor de navolgende aspecten binnen dit speerpunt. Zo moet
de samenwerking die tussen de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Rijksuniversiteit
Groningen is ontwikkeld voor dit speerpunt, zeker worden gecomplimenteerd. Deze
samenwerking wordt ook concreet door de faculteiten financieel ondersteund, iets wat
door de commissie sterk aangemoedigd wordt.

Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 9/13
2019/SpSSH/ciea/016

Advies financiële honorering
A. Overzicht advies financiële honorering

Eerste geldstroom
SP Rechtsgeleerdheid
Digitale SSH
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Totaal

Tweede Geldstroom
Digitale SSH - Calls
€ 5.000.000
N/A
€ 2.000.000
N/A
€ 2.000.000
€ 1.400.000
€ 2.000.000
€ 1.400.000
€ 2.000.000
€ 1.400.000
€ 2.000.000
€ 1.400.000
€ 2.000.000
€ 1.400.000
€ 12.000.000
€ 12.000.000

N/A

€ 6.000.000
€ 6.600.000
€ 6.600.000
€ 6.600.000
€ 6.600.000
€ 6.600.000
€ 39.000.000

Totaal
€ 5.000.000
€ 8.000.000
€ 10.000.000
€ 10.000.000
€ 10.000.000
€ 10.000.000
€ 10.000.000
€ 63.000.000

Tabel 3: Overzicht beschikbare middelen Sectorplan SSH
B. Domeinplan Digitale SSH
Wat betreft de middelen voor Digitale SSH adviseert de commissie deze uit te zetten
conform hetgeen voorgesteld in het domeinplan SSH. De commissie heeft er alle
vertrouwen in dat met de acties die de afgelopen maanden zijn ondernomen een goed
raamwerk en werkbare aanpak is ontwikkeld om de geformuleerde ambities te
realiseren. Er vindt bovendien met een grote regelmaat afstemming plaats, wat de
commissie ook het vertrouwen geeft dat een en ander op een zorgvuldige wijze gebeurt.
De commissie adviseert aldus, conform het domeinplan Digitale SSH, tot de volgende
middelenverdeling:
2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

TOTAAL

e

Middelen 1 geldstroom
Coördinatie Platform
Digitale Infrastructurele
Voorzieningen SSH (EUR)

N/A

50.000

50.000

50.000

50.000

50.000

50.000

300.000

LISS-Panel (UvT)

N/A

400.000

400.000

400.000

400.000

400.000

400.000

2.400.000

Initiatieven Digitale SSH
(EUR)

N/A 1.550.000 1.550.000 1.550.000 1.550.000 1.550.000 1.550.000

9.300.000

Middelen 2e geldstroom
Calls
Digitaliseringsonderzoek
SSH (NWO-SGW)
TOTAAL

5.000.000

N/A 1.400.000 1.400.000 1.400.000 1.400.000 1.400.000 12.000.000

5.000.000 2.000.000 3.400.000 3.400.000 3.400.000 3.400.000 3.400.000 24.000.000
Tabel 4: Geadviseerde verdeling middelen Domeinplan Digitale SSH
C. Sectorplan Rechtsgeleerdheid
Wat betreft het Sectorplan Rechtsgeleerdheid kan de commissie, zoals gesteld in het
instellingsbesluit, werken met een “basisfinanciering per deelnemende faculteit met een
bandbreedte afhankelijk van de kwaliteit van de plannen”. De commissie heeft dit besluit
nader uitgewerkt aan de hand van het Sectorplan Rechtsgeleerdheid en de deelnemende
faculteiten gevraagd bestedingsplannen in te dienen met een gemiddelde omvang van
€ 600 duizend per jaar. Gegeven de wijze waarop onderzoeksprogramma’s zich over
een periode van enkele jaren ontwikkelen, variëren de jaarlijkse uitgaven binnen de
periode van 6 jaar. De commissie heeft er voor gekozen om, in navolging van de
commissie Sectorplan Bèta/Techniek, te werken met een flat rate. Daarnaast heeft de
commissie middelen gereserveerd voor de coördinatie van gezamenlijke facultaire
Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 10/13
2019/SpSSH/ciea/016

activiteiten binnen de specifieke thematische speerpunten.
Voor de toekenning van de bestedingsmiddelen heeft de commissie gebruik gemaakt
van het eerder uiteengezette toetsingskader. In aanvulling daarop heeft de commissie
bij de advisering in de toekenning van middelen rekening gehouden met het innovatieve
karakter van de facultaire plannen, de denkkracht van de voorstellen en ambities van
de uiteengezette KPI’s.
Matching
Naast de activiteiten die gefinancierd worden door de sectorplanmiddelen, financieren
de faculteiten zelf rond 24 miljoen euro aan aanvullende activiteiten. In totaal is er
daarmee voor de uitvoering van de sectorplan Rechtsgeleerdheid een bedrag van 63
miljoen euro beschikbaar. Via deze matchingsfinanciering kiezen de faculteiten ervoor
om verscheidene activiteiten te realiseren. Het betreft daarbij onder meer: de
aanpassing van de onderwijstijd van senior posities, een verruiming van onderzoekstijd
(als aanvulling op de sectorplanmiddelen), en extra middelen voor nietwetenschappelijk personeel of materieel budget.

Jaar 1

k (euro)

Jaar 2

Jaar 3

Jaar 4

Jaar 5

Facultaire
€ 1.958.518 € 3.348.096 € 4.059.814 € 4.467.447
Matching
Tabel 5: Facultaire matching periode 2019-2025

Jaar 6

Totaal

€ 4.888.804 € 5.134.784

€ 23.857.462

Sectorplan Rechtsgeleerdheid – bestemde middelen
Faculteiten

2019

2020

2021*

2022

2023

2024

TOTAAL

Erasmus Universiteit Rotterdam

590.000

650.000

650.000

650.000

650.000

650.000

3.840.000

EUR - Coördinerende middelen – P/P - Fellow

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

240.000

EUR - CM - P/P - Conferenties

11.000

11.000

11.000

11.000

11.000

11.000

66.000

Open Universiteit**

290.000

320.000

320.000

320.000

320.000

320.000

1.890.000

Radboud Universiteit

590.000

650.000

650.000

650.000

650.000

650.000

3.840.000

RU - Coördinerende middelen CI - Fellow

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

240.000

RU - CM - CI - Conferenties

17.000

17.000

17.000

17.000

17.000

17.000

102.000

Rijkuniversiteit Groningen

590.000

650.000

650.000

650.000

650.000

650.000

3.840.000

Universiteit Leiden

540.000

600.000

600.000

600.000

600.000

600.000

3.540.000

UL - Coördinerende middelen ELS - Fellow

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

240.000

EUR - CM - ELS - Conferenties

28.000

28.000

28.000

28.000

28.000

28.000

168.000

Universiteit Maastricht

640.000

700.000

700.000

700.000

700.000

700.000

4.140.000

Universiteit Utrecht

590.000

650.000

650.000

650.000

650.000

650.000

3.840.000

Universiteit van Amsterdam

590.000

650.000

650.000

650.000

650.000

650.000

3.840.000

UvA - Coördinerende middelen TW - Fellow

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

240.000

UvA - CM - TW - Conferenties

22.000

22.000

22.000

22.000

22.000

22.000

132.000

Tilburg University

640.000

700.000

700.000

700.000

700.000

700.000

4.140.000

UvT - Coördinerende middelen DLS - Fellow

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

240.000

UvT - CM - DLS - Conferenties

22.000

22.000

22.000

22.000

22.000

22.000

132.000

Vrije Universiteit Amsterdam

640.000

700.000

700.000

700.000

700.000

700.000

4.140.000

TOTAAL bestemde middelen

6.000.000 6.570.000 6.570.000

6.570.000

6.570.000 6.570.000 38.850.000

Tabel 6: Geadviseerde verdeling middelen Sectorplan Rechtsgeleerdheid per faculteit
*Na drie jaar zal de uitvoering van de plannen getoetst worden door de commissie
** De beperkte toewijzing van middelen aan de Open Universiteit is gerelateerd aan
de omvang van de onderzoekscapaciteit (zie ook Sectorplan Rechtsgeleerdheid).
Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 11/13
2019/SpSSH/ciea/016

Toelichting bestemde middelen
Zoals eerder vermeld, adviseert de commissie de bestemde middelen te verdelen via
een zogenaamde flat rate. Dit houdt in dat de faculteiten jaarlijks eenzelfde bedrag
zullen ontvangen, met uitzondering van jaar 1 vanwege de lagere gemiddelde
aanvragen voor 2019. De commissie begrijpt dat meerdere faculteiten jaarlijks
verschillende uitgaves gepland hadden, en heeft vertrouwen in de capaciteit van de
individuele faculteiten om de hun toegekende middelen effectief in te zetten.
Op basis van de hiervoor gegeven toelichting wat betreft de evaluatie van de plannen
aan het toetsingskader, adviseert de commissie bij het toekennen van de middelen een
balans te realiseren tussen het faciliteren van alle opgestelde plannen en de erkenning
van de additionele meerwaarde van enkele specifieke plannen. Zoals hiervoor benoemd,
geven alle facultaire plannen de commissie een voldoende basis voor het vertrouwen in
het realiseren van de plannen. Tegelijkertijd steken drie faculteiten er wat betreft
vernieuwing met en concretisering van de plannen bovenuit en ligt er bij één faculteit
een duidelijke opdracht om te werken aan een verdere concretisering van de plannen.
De commissie adviseert daarom om drie van de ingediende facultaire plannen die een
duidelijke, geconcretiseerde ambitie vertonen, in totaal € 4.140.000 aan aanvullende
sectorplanmiddelen te laten ontvangen, vijf faculteiten zullen in totaal € 3.840.000
ontvangen, en één faculteit ontvangt in totaal € 3.540.000. Tenslotte krijgt de OU een
bedrag (€ 1.890.000) dat gerelateerd is aan de omvang van hun onderzoekscapaciteit
(zie ook Sectorplan Rechtsgeleerdheid).
Zoals eerder vermeld, adviseert de commissie eveneens om additionele middelen toe te
kennen aan vijf faculteiten die een thematisch speerpunt coördineren. Deze faculteiten
zullen gedurende de looptijd van het Sectorplan per jaar het voornoemd gespecificeerde
bedrag ontvangen (waarbij dit bedrag varieert gegeven het aantal in het thema
participerende faculteiten), dat besteed moet worden aan de organisatie van jaarlijkse
conferenties en workshops alsmede de aanstelling van een onderzoeksfellow. De
trekkers van de speerpunten hebben zich beschikbaar gesteld in samenspraak met de
Raad van Decanen Rechtsgeleerdheid.
De commissie zal de resultaten van de plannen na 3 jaar toetsen, en zal zo nodig
aanpassingen adviseren ten aanzien van de verdeling van middelen. Zoals bepleit in de
brief van 9 mei 2019 en nader op uw departement besproken (d.d. 12 juni 2019), stellen
we het als commissie zeer op prijs om met het oog op het traject richting de evaluatie
na 3 jaar nog een nadere concretisering te ontvangen van onze rol van critical friend.
Afrondend wil de commissie laten weten u zeer erkentelijk te zijn voor de geboden
mogelijkheid om met behulp van het instrument sectorplannen en de daartoe
geoormerkte additionele middelen het onderzoek binnen de sociale en
geesteswetenschapen te verstevigen. De commissie stelt voor dit moment vast dat het
instrument niet alleen met enthousiasme door het veld wordt omarmd, maar ook
daadwerkelijk faciliterend is bij het in gang zetten van inhoudelijke vernieuwing, het
realiseren van focus en massa, alsmede het adresseren van de in het Domeinbeeld SSH
gesignaleerde uitdagingen en risico’s voor het veld. Bovendien tonen de plannen aan
dat onderscheidende disciplines met behulp van de sectorplannen de mogelijkheid
krijgen om elkaar in hun inhoudelijke plannen en ambities op te zoeken en daarmee een
stap te zetten in het verder versterken van een multidisciplinaire en interdisciplinaire
aanpak van wetenschappelijke en maatschappelijke uitdagingen. Het doorsnijdende
thema digitalisering is in deze een inspirerend voorbeeld. Wij hopen u als commissie in
voldoende mate te hebben geadviseerd om tot een toewijzing van de middelen te
komen.

Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 12/13
2019/SpSSH/ciea/016

Hoogachtend,

prof. mr. J.E.J. Prins
Voorzitter Commissie Sectorplan SSH
Bijlagen:
1. Domeinbeeld SSH: http://www.sectorplan-ssh.nl/
2. Instellingsbesluit commissie Sectorplan SSH
3. Brief Raad van Decanen Rechtsgeleerdheid- additionele toelichting
4. Pitches Facultaire plannen

Advies middelenverdeling Sectorplan SSH - p. 13/13
2019/SpSSH/ciea/016