Programmarapportage
Agressie en Geweld

2009-2012

Inhoud
1.		 Inleiding

4

2.		 Inspecties
2.1 Openbaar vervoer
2.2 Gemeentelijke sociale diensten, uitvoeringsinstituut werknemers verzekeringen
		 en balies in gemeentehuizen
2.3 Brandweer
2.4 Zorg en Welzijn
2.5 Justitiële inrichtingen
2.6 Politie
2.7 Gerechtsdeurwaarders
2.8 Horeca, tankstations en verkeersregelaars
2.9 Immigratie- en Naturalisatiedienst, Raad voor de Kinderbescherming,
		 Reclassering Nederland en Reclassering Leger des Heils

5
5

11

3. Handhavingscommunicatie
3.1 Agressie en geweld, waar let de Inspectie SZW op?
3.2 Campagne ‘Voorkom problemen, weet hoe het zit’
3.3 Ontwikkeling van een zelfinspectietool
3.4 Speciale app voor werknemers
3.5 Sectorspecifieke voorlichting
3.6 Overige activiteiten

12
12
12
12
13
13
13

4. Tot slot

14

De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond
en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen
2|

5
6
6
8
9
10
10

Voorwoord
Werknemers die te maken hebben met klanten en burgers kunnen geconfronteerd worden met agressief
gedrag. Vooral werknemers die werken bij het openbaar vervoer, uitkeringsinstanties, zorg en welzijn, het
onderwijs, politie, horeca, gerechtsdeurwaarders, vrachtwagenchauffeurs en tankstations worden
geconfronteerd met agressief gedrag en met de ernstige vormen ervan, zoals bedreigingen en fysiek geweld. De
gevolgen hiervan kunnen zowel voor de medewerker als de organisatie ingrijpend zijn. Het kan leiden tot angst
bij de taakuitvoering, stress, verzuim en ziekte van werknemers.
De problematiek van publieksagressie tegen werknemers krijgt met grote regelmaat aandacht in de media en
de politiek. Het kabinet heeft de bestrijding ervan tot speerpunt gemaakt. Het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft in 2007 het programma ‘Veilige Publieke Taak’ (VPT) ingesteld om
agressie en geweld in de publieke sector tegen te gaan. Het programma richt zich op het terugdringen van het
aantal incidenten. Het programma ‘Agressie en Geweld’ van de Inspectie SZW ondersteunde met haar
activiteiten dit VPT-programma.
Het programma ‘Agressie en Geweld’ van de Inspectie SZW richtte zich op de bescherming van alle werknemers
die bij de uitoefening van hun functie blootgesteld worden aan agressie en geweld. Doel van het programma
was te bewerkstelligen dat werkgevers voldoende maatregelen nemen om de risico’s verbonden aan
blootstelling van agressie en geweld te voorkomen en te beheersen.
In de voorliggende rapportage worden de resultaten vermeld over de gehele looptijd van het programma van
2009 tot 1 januari 2012. Op 18 april 2011 verscheen een tussenrapportage met daarin de resultaten van de
Inspectie SZW over 2010.
In de ruim twee jaar dat het programma is uitgevoerd, zijn in totaal ongeveer 2550 inspecties verricht bij circa
1800 organisaties. Naast de inspecties is ook handhavingscommunicatie ingezet en is intensief samengewerkt
met sociale partners en het ministerie van BZK. De communicatie is ingezet om de naleving van de Arbowet te
bevorderen. Centraal in de uitingen stonden de 11 maatregelen die de werkgever moet nemen om aan de
verplichtingen van de Arbowet te voldoen. Met flyers, radiospots, banners en advertenties is aandacht gevraagd
voor de aanpak van agressie en geweld. Vorig jaar is de digitale tool Zelfinspectie Agressie en Geweld geïntroduceerd.
Hiermee kunnen organisaties via internet zelf nagaan of ze genoeg doen om agressie en geweld aan te pakken.
De sociale partners hebben arbocatalogi ontwikkeld die door de Inspectie positief getoetst zijn. Met deze
catalogi kregen werkgevers ook concrete handreikingen voor de te nemen maatregelen in hun sector. De
Inspectie gebruikt die catalogi als referentiekader in het toezicht. Sociale partners stimuleerden bovendien
werkgevers beleid te ontwikkelen.
Ik heb de stellige indruk dat het programma heeft gezorgd voor een grote mate van bewustzijn bij organisaties
waar publiekscontacten frequent plaatsvinden. Brancheorganisaties en werkgevers zijn de noodzaak in gaan
zien van het nemen van concrete maatregelen. Zo hebben veel bedrijven beleid ontwikkeld, huis- en
gedragsregels opgesteld en trainingen voor werknemers opgezet. Werkgevers en werknemers melden en
registreren nu veel vaker incidenten en trekken daar lessen uit. Dat leidt ertoe dat een werknemer de juiste
begeleiding krijgt na een incident en dat preventieve maatregelen worden genomen, zoals bijvoorbeeld de
herinrichting van een klantenbalie.
Het beleid heeft vrijwel overal vorm gekregen. Nog niet bij alle werkgevers is dit beleid goed vertaald naar de
vereiste maatregelen op de werkvloer. De Inspectie SZW blijft de komende jaren daarom nog inspecteren in die
sectoren waar blootstelling aan agressie en geweld hoog is en waar uit voorgaande inspectieprojecten is
gebleken dat er nog onvoldoende maatregelen op de werkvloer waren genomen. Voor dit jaar staan inspecties
op het programma in zorg en welzijn en bij de buitendiensten van gemeenten, waterschappen, provincies en
het Rijk. Ook zal de Inspectie SZW streng controleren bij organisaties waar eerder overtredingen werden
geconstateerd.
Mr. J.A. van den Bos
Inspecteur generaal SZW

Programmarapportage Agressie en Geweld | 3

1

Inleiding
Doel van het programma ‘Agressie en Geweld’ was
om werkgevers aan te zetten tot het nemen van
maatregelen om de risico’s op agressie en geweld
te voorkomen en te beheersen. Op basis van de
Arbowet moeten werkgevers maatregelen nemen
om werknemers te beschermen tegen agressie en
geweld. Het programma richtte zich op werkgevers
in zowel de publieke sectoren, zoals het openbaar
bestuur, openbaar vervoer, zorg en welzijn en
onderwijs, als op private sectoren met
publiekscontacten als de horeca, tankstations en
gerechtsdeurwaarders.
Deze rapportage geeft een overzicht van de uitkomsten
van de inspectieactiviteiten sinds eind 2009. Vervolgens
komt aan de orde welke instrumenten de Inspectie SZW
naast de inspecties heeft ingezet om werkgevers aan te
zetten de vereiste maatregelen te nemen, zoals het
geven van voorlichting en het aanbieden van
hulpmiddelen. Ook wordt kort ingegaan op de aanpak
in de komende jaren.
De Inspectie SZW werkte in haar programma ‘Agressie
en geweld’ samen met het programma Veilige
Publieke Taak (VBT) van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).
Beide programma’s hebben elkaar in hun
doelstellingen versterkt en ondersteund. Ook heeft
waar nodig afstemming plaatsgevonden met andere
rijksinspecties.

4|

2

Inspecties
De Inspectie SZW voerde inspecties uit bij chauffeurs
in het (Openbaar) Vervoer, de Gemeentelijke Sociale
Diensten (GSD), vestigingen van het
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV), balies in gemeentehuizen, de sector Zorg en
Welzijn, de Brandweer, de Politie, Justitiële
Inrichtingen, Gerechtsdeurwaarders, Horeca,
Verkeersregelaars, Tankstations, Immigratie– en
Naturalisatiedienst, Reclassering Nederland, Raad
voor de Kinderbescherming en Leger des Heils
Reclassering. De Inspectie beoordeelt de vraag of de
werkgever voldoet aan zijn verplichtingen uit de
Arbowet om de werknemer tegen agressie en geweld
te beschermen aan de hand van elf
beheersmaatregelen, die genomen moeten worden1.

2.1		 Openbaar vervoer
Van januari tot en met april 2010 zijn bij 11
openbaarvervoerbedrijven inspecties uitgevoerd op
het onderwerp agressie en geweld. Het
inspectieproject “agressie en geweld in het openbaar
vervoer 2010” was het derde sinds 2000 dat de
Inspectie SZW in deze sector heeft uitgevoerd. Uit de
twee eerdere inspectieprojecten, in 2000 en 2006,
kwam naar voren dat openbaarvervoerbedrijven het
lastig vonden goed werkende maatregelen te treffen
om agressie en geweld tegen werknemers zoveel
mogelijk te voorkomen.
Inspectieresultaten
Algemene trend is dat de 11 OV-bedrijven, op twee na,
voldoende beheersmaatregelen geïmplementeerd
hebben om agressie-incidenten zoveel mogelijk tegen
te gaan. Twee bedrijven doen dat helemaal goed. Twee
sterk onvoldoende. De zeven andere bedrijven doen
het op vrijwel alle onderdelen nu goed, maar moeten
op enkele punten nog maatregelen doorvoeren.
Conclusie en vervolg
Het totaalbeeld van de naleving is positief te noemen.
Natuurlijk blijft het wel noodzakelijk dat
openbaarvervoersbedrijven continu aandacht houden
voor mogelijkheden en ontwikkelingen om de
veiligheid voor medewerkers en reizigers te
1

Inventarisatie van risico’s, Procedure voor melden, Registreren en
analyseren, Voorlichting en instructie en training, Protocol,
Huisregels, Voldoende bezetting, Bouwtechnische voorzieningen,
Alarmsysteem, Regeling voor opvang, ondersteuning en nazorg,
Daderaanpak en Periodieke evaluatie van beleidsmaatregelen.

optimaliseren. In het kader van de Taskforce Veiliger
Openbaar Vervoer is een ‘convenant sociale veiligheid
openbaar vervoer’ ontwikkeld, dat in de praktijk meer
urgentie en eenduidigheid moet brengen. Als
bedrijven op deze wijze doorgaan is er geen
aanleiding om op korte termijn opnieuw op dit
onderwerp bij deze bedrijven te gaan inspecteren.

2.2		Gemeentelijke sociale diensten,
		uitvoeringsinstituut werknemers
verzekeringen en balies in
gemeentehuizen
Van maart tot en met juli 2010 zijn inspecties
uitgevoerd bij 223 locaties van de Gemeentelijke
Sociale Diensten (GSD), het Uitvoeringsinstituut
Werknemers Verzekeringen (UWV) en balies van
gemeentehuizen. Deze inspecties waren een vervolg
op inspecties in 2006. Toen bleven de geïnspecteerde
instellingen ernstig achter in het nemen van
maatregelen om werknemers tegen agressie en
geweld te beschermen. Inmiddels kunnen
instellingen gebruik maken van de arbocatalogus
agressie en geweld van de sector gemeenten, die door
de Inspectie SZW is goedgekeurd. Uit onderzoek van
het A&O fonds gemeenten blijkt dat 55% van de
gemeenten de arbocatalogus gebruiken bij het
evalueren, actualiseren en ontwikkelen van het
beleid.
Inspectieresultaten
Uit de interviews met de werknemers blijkt dat er
vooral sprake is van verbale agressie in de vorm van
schelden, beledigen, bedreigen en intimideren. Bij
67% van de 223 geïnspecteerde vestigingen zijn één of
meer overtredingen aangetroffen (bij 73% van de
GSD’en, 68% van de vestigingen van het UWV en 49%
van de balies in gemeentehuizen). Bij 57% van die
organisaties locaties waar handhaving heeft
plaatsgevonden zijn de toe te passen verbeteringen
vastgelegd in een eis of waarschuwing. Bij 43% van de
organisaties locaties is volstaan met een stimulering.
Conclusie
Weliswaar is nog bij 67% van de vestigingen
gehandhaafd, maar de conclusie is toch dat, ten
opzichte van de vorige inspecties, een behoorlijke
vooruitgang is geboekt. In 2006 was veelal nog de
volle breedte van te nemen maatregelen in het
geding. Nu hebben de meeste instellingen voldoende
Programmarapportage Agressie en Geweld | 5

aandacht voor het onderwerp, maar ging het nog om
aanvullende maatregelen. Dat de zelfwerkzaamheid
van de sector sinds de vorige inspecties goed op gang
is gekomen mag ook blijken uit het feit dat
inspecteurs de verbetering van de naleving voor een
belangrijk deel hebben gestimuleerd en niet
afgedwongen.
Vervolgacties
De Inspectie SZW heeft de organisaties er toe aangezet om:
• De ingeslagen weg te vervolgen middels een
integrale aanpak van alle beheersmaatregelen die
nodig zijn om agressie en geweld te bestrijden.
• Meer in te zetten op het melden, registreren,
terugkoppelen, analyseren en evalueren van
incidenten als basis voor het beleid. De organisaties
kunnen daarbij gebruik maken van de arbocatalogi.
De overkoepelende organisaties moeten dit
stimuleren en waar mogelijk ondersteunen.
De sector gaf te kennen dat zij via het Platform Agressie
en Veiligheid (van de brancheorganisatie Divosa en het
UWV) de komende jaren verder zal werken aan het
verbeteren van de prestaties op het gebied van agressie
en geweld. In de cao gemeenten is opgenomen dat de
gemeenten een agressiecoördinator benoemen. De
taken van de agressiecoördinator zijn beschreven in de
arbocatalogus agressie en geweld van de gemeenten.
De Inspectie SZW volgt de inspanningen van deze
sector. In het najaar van 2012 zal in de sector
‘Overheidsdiensten’ een selectie van
overheidsorganisaties, die de Arbowet nog
onvoldoende naleven, opnieuw worden geïnspecteerd
op agressie en geweld. Ook de GSD’en en het UWV
zullen in dit ‘veegproject’ worden meegenomen.

2.3		 Brandweer
Van september 2010 tot en met maart 2011 zijn
inspecties uitgevoerd bij 81 korpsen en
veiligheidsregio’s (op 108 locaties, vooral de grotere
korpsen hebben meerdere kazernes). Er zijn in totaal
ongeveer 400 gemeentelijke brandweerkorpsen en 25
veiligheidsregio’s. Uit onderzoek van het programma
‘Veilige Publieke Taak’ blijkt dat de helft van de
brandweerlieden in de uitoefening van hun functie
met agressie en geweld wordt geconfronteerd.
Inspectieresultaten
Op onderdelen van het agressiebeleid zijn
hoofdzakelijk overtredingen vastgesteld op het
melden, registreren en evalueren van incidenten en
op onvoldoende voorlichting en instructie over
genomen maatregelen aan de medewerkers.
De meeste korpsen hebben aandacht voor de
problematiek van agressie en geweld; uit de inspecties
6|

blijkt dat 83% voldoende maatregelen heeft genomen.
Hierbij de kanttekening dat in een aantal korpsen niet
de urgentie leeft om afspraken te maken over de
aanpak van agressie en geweld, omdat zij niet of in
geringe mate hiermee te maken hebben.
Conclusie en vervolg
De meeste korpsen hebben aandacht voor de
problematiek van agressie en geweld. Enkele korpsen
staan nog aan het begin van de ontwikkeling van
beleid. De eerste stap in de beleidsontwikkeling is
immers het inventariseren van de risico’s in een
risico-inventarisatie en –evaluatie (RIE) en het
onderbrengen van de risico’s in een plan van aanpak
met maatregelen. Op initiatief van de
brancheorganisatie, de Nederlandse Vereniging voor
de Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR),
heeft elke veiligheidsregio een agressiecoördinator
aangesteld. Deze coördinatoren geven in toenemende
mate hun rol in de aanpak van agressie en geweld
vorm. Om incidenten van agressie en geweld uniform
te registreren werken de NVBR en het A&O fonds
gemeenten aan plannen om het zogenaamde
Gemeentelijke Incidenten Registratiesysteem (GIR)
binnen de brandweer te implementeren.
De minister van Veiligheid en Justitie heeft op
Kamervragen van 3 mei 2011 aangegeven dat er op
landelijk niveau door de regionale
brandweercommandanten en de Nederlandse
Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding
(NVBR) afspraken zijn gemaakt over een intensievere
aanpak van agressie en geweld tegen
brandweerpersoneel. Bij hun inspanningen om de
maatregelen tegen agressie en geweld bij de korpsen
te implementeren worden zij ondersteund door het
programma Veilige Publieke Taak.
De Inspectie SZW blijft de ontwikkelingen in de
komende jaren volgen. Brandweerkorpsen die de
Arbowet nog onvoldoende naleefden worden
opnieuw geïnspecteerd.

2.4		 Zorg en welzijn
Van april 2010 tot en met december 2011 inspecteerde
de Inspectie SZW in totaal 639 locaties van 200
zorginstellingen uitgebreid op de maatregelen in het
kader van agressie en geweld. De 200 zorginstellingen
maken deel uit van de subsectoren jeugd-, thuis– en
kraamzorg, geestelijke gezondheidszorg,
huisartsenposten, opvanghuizen en
asielzoekerscentra. Daarnaast was het onderwerp
aandachtspunt bij 95 inspecties naar de organisatie
van de bedrijfshulpverlening in zorginstellingen, 138

inspecties bij zorgboerderijen en kleinschalige
zorginstellingen en 10 kinderdagverblijven. De
resultaten hiervan worden momenteel nog verwerkt.
Inspectieresultaten
Bij 102 van de 200 instellingen die uitgebreid zijn
geïnspecteerd zijn in het totaal 265 overtredingen
geconstateerd. Van de zorginstellingen waar de
overtredingen zijn geconstateerd zijn er 22 al goed op
weg, de geconstateerde overtredingen zijn daar vooral
van incidentele aard. Bij 80 instellingen stelde de
Inspectie SZW meer structurele tekortkomingen vast.
Deze instellingen worden opnieuw gecontroleerd.
Vooral in de subsectoren de jeugdzorg,
maatschappelijke opvang en asielzoekerscentra
worden de risico’s vaak minder goed beheerst dan in
de andere subsectoren.
Voorafgaand aan de inspecties heeft de Inspectie SZW
overleg gehad met de werkgevers- en
werknemersorganisaties in de zorg. Zij onderkennen
het risico en zijn bezig met implementatie van het
onderwerp agressie en geweld in de arbocatalogus.
Ziekenhuizen en GGZ maken veel gebruik van de
ondersteuning van veilige zorg. De stap naar evaluatie
van de arbocatalogus is nu door verschillende
sectoren in gang gezet.
Tijdens de inspecties bleek dat over het algemeen de
instellingen goed op weg zijn. Vooral de sectoren die
eerder zijn bezocht, in de periode 2006-2008, laten
zien dat ze flink aan de slag gegaan zijn om agressie
en geweld beter te beheersen. De meeste instellingen
hebben inmiddels voldoende aandacht voor het

onderwerp, maar moeten er wel voor zorgen dat de
maatregelen op alle afdelingen ook daadwerkelijk
worden geïmplementeerd op de werkvloer. Daarvoor
is nodig dat incidenten worden gemeld en
geëvalueerd en dat goede voorbeelden worden
gevolgd zodat de borging van het beleid tot stand kan
komen.
Conclusie
Een kleine meerderheid van de instellingen heeft het
beleid agressie en geweld op orde, vooral de
jeugdzorg, maatschappelijke opvang en de
asielzoekerscentra lopen nog achter bij de andere
sectoren (thuiszorg/kraamzorg, huisartsenposten en
geestelijke gezondheidszorg). Bij de andere sectoren
oordeelt de Inspectie SZW dat de instellingen het
redelijk tot goed op orde hebben. Toch komen er nog
steeds incidenten voor en lijkt het risico, ondanks de
maatregelen, nog niet overal voldoende beheerst.
De Inspectie SZW ziet, ondanks de inspanningen nog
steeds verbeterpunten, waarmee de instellingen aan
de slag kunnen. Het is belangrijk dat de instellingen
zelf regelmatig evalueren of de voorgestelde
procedures en maatregelen ook overal ingevoerd
(kunnen) worden en het gewenste effect bereiken en
of deze in de huidige situatie nog voldoende zijn. Ook
structurele analyse van incidenten en een tijdige
terugkoppeling naar de werkvloer is van groot belang,
om ervoor te zorgen dat direct noodzakelijke
maatregelen worden getroffen en zo nieuwe
incidenten kunnen worden voorkomen.

Programmarapportage Agressie en Geweld | 7

Vervolgacties
Inspectie SZW heeft de resultaten tijdens de reguliere
overleggen met de sectoren besproken en per sector
zijn de belangrijkste aandachtspunten daarin
aangegeven. Ook worden de resultaten gepresenteerd
aan arbodeskundigen en OR-en in de diverse
subsectoren. In de sectoraanpak zorg en welzijn
2012-2015 is psychosociale arbeidsbelasting (PSA2) één
van de belangrijkste risico’s waar de Inspectie SZW de
aandacht op zal richten. Agressie en geweld is hier een
onderdeel van. Voor 2012 zijn er voor PSA 750 inspecties
gepland en ook in 2013 zal PSA onderwerp van inspectie
zijn. Instellingen die achter blijven zullen opnieuw
bezocht worden. Daarnaast is er door Inspectie SZW
voor de sector zorg en welzijn een campagne
ontwikkeld: Gezond en veilig werken, dát maakt zorg
beter. Deze bestaat uit brochures, flyers, factsheets met
inspectieresultaten, testimonials, presentaties en
animaties en is specifiek gericht op de zorgsector.
Nog onlangs presenteerden de bewindslieden van
VWS, de minister van Veiligheid en Justitie en de
minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties het actieplan ‘Veilig werken in de
zorg’, dat in samenspraak met sociale partners is
opgesteld. Door het ministerie van VWS wordt in de
periode 2012-2015 € 6,4 miljoen uitgetrokken om
agressiviteit in de zorg tegen te gaan.

2.5		 Justitiële inrichtingen
Van maart tot en met juni 2011 inspecteerde de
Inspectie SZW in totaal 100 locaties van 39 justitiële
inrichtingen, onder te verdelen in penitentiaire
inrichtingen, forensisch psychiatrische centra en
detentiecentra. De justitiële jeugdinrichtingen zijn
buiten beschouwing gebleven omdat deze worden
geïnspecteerd door verschillende
rijksinspectiediensten gezamenlijk. De Inspectie SZW
maakt hier ook deel van uit. Volgens hun
onderzoeken (uit 2008 en 2010) is de situatie bij
jeugdinrichtingen verbeterd.
In justitiële inrichtingen komen ongewenste
omgangsvormen tussen collega’s onderling
(leidinggevenden en medewerkers) meer dan
gemiddeld voor in vergelijk met andere (semi)
openbare sectoren. Daarnaast hebben de penitentiaire
inrichtingsmedewerkers te maken met agressie en
geweld van derden (gedetineerden en bezoekers).
Metingen van Veilige Publieke Taak in 2007, 2009 en
2

8|

Onder de noemer Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) vallen de
arbeidsrisico’s agressie en geweld, werkdruk, werkstress en
arbeidstijden.

2011 laten zien dat respectievelijk 91%, 94% en 92%
van de penitentiaire inrichtingmedewerkers
slachtoffer was van agressie en geweld.
Na inspecties in 2008 adviseerde de Inspectie SZW de
sector om samen met de inrichtingen een plan van
aanpak te maken om verbeteringen aan te brengen.
Ook werd geadviseerd om de inrichtingen te blijven
voorlichten en aan te zetten tot het nemen van
maatregelen. De toenmalige staatssecretaris van
Justitie zond naar aanleiding van de resultaten in
september 2008 een plan van aanpak naar de Tweede
Kamer. Desgevraagd zijn volgens de Dienst Justitiële
Inrichtingen (DJI) de, in het plan van aanpak
genoemde, programma’s en projecten in de periode
van 2008 tot 2010 in hoofdzaak uitgevoerd. Uit een
medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) van april
2011 blijkt dat de doelstellingen uit het plan van
aanpak, om ongewenste omgangsvormen van
leidinggevenden met 50% en van collega’s met 30%
terug te brengen, zijn gehaald.
Inspectieresultaten
In 45% van de inrichtingen was er sprake van één of
meerdere overtredingen op het gebied van onderlinge
ongewenste omgangsvormen tussen personeel. In
71% van de inrichtingen waren er overtredingen op
het onderwerp agressie en geweld door derden (zoals
gedetineerden en bezoekers). Er is vooral
gehandhaafd op het ontbreken van een beoordeling
van de risico’s en onvoldoende voorlichting en
instructie over de aard van de risico’s en de genomen
maatregelen. Verder is gehandhaafd op het ontbreken
van beheersmaatregelen als een klachtenregeling,
daderaanpak, (weerbaarheids)training, vaststellen van
een protocol, alarmering en het melden, registreren
en evalueren van incidenten.
Conclusies en aanbevelingen
Op het onderdeel agressie en geweld wordt de Arbowet
nog altijd slecht nageleefd. In vergelijking met het
vorig project heeft de Inspectie meer moeten
handhaven (71% versus 63%). Een zorgelijke situatie.
Vastgesteld moet worden dat het nog in belangrijke
mate schort aan de vertaling van beleid naar concrete
maatregelen op de werkvloer. De inrichtingen moeten
de implementatie van maatregelen op de werkvloer
daarom nu prioriteit geven. De voorlichting en
instructie aan de medewerkers moet verbeterd worden
en adequate weerbaarheidstrainingen zijn nodig om
medewerkers voor te bereiden op incidenten.
Daarnaast heeft de Inspectie geadviseerd om het
agressiebeleid door te lichten via de zelfinspectietool
van de Inspectie SZW (zie hoofdstuk II) en daaruit nog te
nemen maatregelen af te leiden. De maatregelen

kunnen gehaald worden uit de arbocatalogus agressie
en geweld van het Rijk. Veel van de inrichtingen
bleken nog niet op de hoogte van deze arbocatalogus.
Ook kan gebruik worden gemaakt van de uitkomsten
van een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO),
dat in 2011 in het gevangeniswezen is gehouden.
Het MTO van 2011 laat een positief resultaat zien in
het streven naar een reductie van ongewenste
omgangsvormen tussen het personeel onderling. De
resultaten uit het MTO en de resultaten uit de
inspecties lijken elkaar tegen te spreken. Het gaat hier
echter om niet te vergelijken grootheden.
De resultaten van het MTO gaan alleen over agressie
en geweld tussen het personeel onderling. De
inspectieresultaten betreffen eveneens agressie en
geweld van gedetineerden en bezoekers. Bovendien is
het MTO gericht op de beleving van medewerkers. De
Inspectie SZW controleert daarentegen of voldaan is
aan de kernbepalingen van de Arbowet. een
risicobeoordeling in de risico-inventarisatie en
-evaluatie, waaraan gekoppeld een plan van aanpak
met maatregelen. Een risicobeoordeling met plan van
aanpak is nodig voor een gestructureerd beleid, dat
ook op lange termijn de nodige maatregelen borgt.
Vervolg
Naar aanleiding van een publicatie van de
inspectieresultaten zijn op 28 december 2011
Kamervragen gesteld aan de staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie. In de antwoorden stelt de
staatssecretaris vast dat de maatregelen die door de
Dienst Justitiële Inrichtingen zijn getroffen om
agressie en geweld terug te dringen beter moeten
worden geborgd en beter moeten worden bekend
gemaakt aan het personeel. De aanpak van agressie en
geweld neemt de staatssecretaris zeer serieus. De
maatregelen uit het eerder genoemde plan van
aanpak zullen worden voortgezet.
De Inspectie SZW gaat in hercontroles na of de
inrichtingen de gegeven opdrachten hebben
uitgevoerd. Gezien de resultaten worden in het
komende jaar opnieuw inspecties uitgevoerd bij de
inrichtingen die de Arbowet onvoldoende naleven.

2.6		 Politie
In de maanden september en oktober 2011 heeft de
Inspectie SZW bij zo’n 40 locaties van in totaal 9
politiekorpsen inspecties uitgevoerd gericht op de
bescherming van werknemers tegen agressie en
geweld (in hetzelfde project is bij 13 korpsen op de
Arbeidstijdenwet gecontroleerd). De inspecties naar
agressie en geweld waren een vervolg op inspecties in

2009. Toen lukte het bijna geen enkel korps om de
bepalingen over agressie en geweld in de
Arbeidsomstandighedenwet voldoende na te leven.
Doel van de inspecties in 2011 was na te gaan of de
situatie op de werkvloer verbeterd was.
Inspectieresultaten
Hoewel er op het gebied van agressie en geweld
beleidsmatig meer in gang is gezet, kwam uit de
inspecties naar voren dat de korpsen er nog
onvoldoende in slagen maatregelen op de werkvloer
te implementeren. Zo krijgen politiemensen te weinig
training in het omgaan met agressie en geweld en
worden incidenten onvoldoende gemeld,
geregistreerd en geëvalueerd. In totaal zijn 48
overtredingen vastgesteld binnen de 9 geïnspecteerde
korpsen. Bij 8 van de 9 korpsen heeft de Inspectie
handhavend opgetreden.
Conclusie en vervolg
De politie heeft de laatste jaren het nodige aan beleid
ontwikkeld, maar nog maar beperkt vertaald naar
concrete acties op de werkvloer. De problematiek is
inmiddels beter in beeld, maar wordt nog
onvoldoende voorkómen. De politiekorpsen dienen
meer aandacht te besteden aan het inbedden en
borgen van maatregelen in beleid en de werkprocessen.
De minister van Veiligheid en Justitie heeft in een
Programmarapportage Agressie en Geweld | 9

reactie op het inspectierapport op 26 maart 2012
aangegeven dat hij de problematiek met betrekking
tot agressie en geweld in de korpsen serieus neemt.
De minister is van plan maatregelen te nemen om
agenten weerbaarder te maken en beter te trainen in
het omgaan met agressie en geweld. Tevens wil hij
laagdrempelige professionele opvang en nazorg
organiseren. Daarnaast wordt het programma Veilige
Publieke Taak bij de politie aangescherpt om melding
en registratie van incidenten te verbeteren.
De Inspectie SZW blijft de ontwikkelingen bij de
politie volgen. De achterblijvers zullen in het
komende jaar opnieuw worden geïnspecteerd.

2.7		 Gerechtsdeurwaarders
Van april tot en met juni 2011 vonden inspecties plaats
bij de gerechtsdeurwaarders. Uit een meting van het
programma ‘Veilige Publieke Taak’ van het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties blijkt
dat in 2009 97% en in 2011 92% van de
gerechtsdeurwaarders slachtoffer was van agressie en
geweld. Het gemiddelde blootstellingspercentage van
werknemers werkzaam in publieke sectoren ligt op
59%, zo blijkt uit onderzoek van BZK. In totaal zijn 30
organisaties geïnspecteerd, zowel bij kleine(re)
kantoren als op (hoofd)kantoren van grote
organisaties, met vestigingen in heel Nederland.
Inspectieresultaten
Uit de resultaten blijkt dat bij 27 organisaties (90%) in
totaal 44 overtredingen zijn vastgesteld. Voor het
merendeel zijn onvoldoende maatregelen genomen in
de risico-inventarisatie en -evaluatie om het risico op
agressie en geweld te beheersen. Te denken valt aan het
ontbreken van een agressieprotocol, het ontbreken van
een procedure voor het melden, registreren en
analyseren van incidenten, onvoldoende voorlichting
en training en het ontbreken van huisregels.
Conclusies en aanbevelingen
Het handhavingspercentage van 90% is zeer hoog. Het
grootste deel van de organisaties heeft het beleid met
betrekking tot de bestrijding van agressie en geweld
nog niet op orde. Aan de organisaties is nog beperkt de
tijd gegeven om een risico-inventarisatie en -evaluatie
op te stellen, waarin agressie en geweld is opgenomen.
Ook moeten de werkgevers een beleid voeren en
maatregelen nemen op het gebied van voorlichting en
instructie, en melding en registratie van incidenten. De
Koninklijke Beroeps Vereniging voor
Gerechtsdeurwaarders (KBvG) is gevraagd om het
nemen van maatregelen te bevorderen bijvoorbeeld
door het onderwerp op te nemen in een arbocatalogus.
10 |

Vervolgacties
De KBvG zal de kantoren stimuleren extra aandacht te
geven aan de inspectieresultaten.
De sector geeft aan dat iedere twee jaar op ieder
gerechtsdeurwaarderskantoor een audit plaatsvindt,
waarbij ook het agressieprotocol aan de orde wordt
gesteld. De sector ervaart de procedures rondom het
doen van aangifte en het vervolg daarop bij het OM
als één van de belangrijkste knelpunten bij de
bestrijding van agressie en geweld. Aan de hand van
de uitkomsten van de hercontroles op geëiste
maatregelen wordt bepaald of vervolginspecties
wenselijk zijn en hoe deze vervolginspecties vorm
worden gegeven.

2.8		Horeca, tankstations en
		verkeersregelaars
Van februari 2011 tot en met maart 2012 heeft een
overkoepelend project agressie en geweld
plaatsgevonden waarin de horeca, tankstations en
verkeersregelaars zijn opgenomen. In dit project zijn
in totaal zo’n 1030 inspecties uitgevoerd, waarvan
ongeveer 750 in de horeca (in samenwerking met de
Voedsel- en Warenautoriteit), 250 bij tankstations en
30 bij verkeersregelaars. De resultaten worden op dit
moment nog verwerkt. Hieronder volgt een overzicht
van de eerste bevindingen.
Inspectieresultaten Horeca
In de horeca wordt het risico op agressie en geweld
goeddeels beheerst. Dit komt enerzijds doordat in
risicogebieden bedrijven vaak (in samenwerking met
politie en gemeenten) afdoende maatregelen hebben
genomen, en anderzijds (in niet-risico gebieden)
omdat het risico minder groot is wat ook minder

dat veel automobilisten niet weten dat zij verplicht
zijn de aanwijzingen van de verkeersregelaar op te
volgen. Deze onbekendheid met de wettelijke
bevoegdheden van de verkeersregelaars leidt vaak tot
weerstand bij automobilisten.
Conclusie en vervolg
Over de resultaten zal overleg plaatsvinden met de
betreffende brancheorganisaties en met de sociale
partners. De notoire overtreders in deze sectoren
zullen opnieuw worden geïnspecteerd.

2.9		Immigratie– en Naturalisatiedienst,
		Raad voor de Kinderbescherming,
Reclassering Nederland en
Reclassering Leger des Heils
maatregelen vraagt. Er is vooral gehandhaafd op het
niet hebben van een risico-inventarisatie en -evaluatie
en minder op de beheersmaatregelen rondom
agressie en geweld.
Inspectieresultaten Tankstations
De verplichte branchenorm (die inhoudt dat met
name bij tankstations die na 21.00 uur open zijn fysieke
veiligheidsmaatregelen moeten worden getroffen)
wordt door alle betreffende tankstations nageleefd. Op
de meeste tankstations is ook een risico-inventarisatie
en -evaluatie aanwezig. Op de werkvloer ontbreekt het
nog wel eens aan risicobewustzijn van de werknemers
met betrekking tot agressie en geweld. Tankstations
dienen meer aandacht te besteden aan het trainen van
medewerkers in het omgaan met agressie en geweld en
aan het geven van voorlichting over de genomen
maatregelen.
Inspectieresultaten Verkeersregelaars
De Verkeersregelaarsbranche is een jonge sector die
nog niet als zodanig georganiseerd is. Er komt veel
agressie en geweld voor. Zo geven verkeersregelaars
aan dagelijks te worden uitgescholden Ook (dreiging
met) fysiek geweld en bijna-aanrijdingen komen voor.
Bij de verkeersregelaars is procedureel weinig
geregeld op het gebied van agressie en geweld.
Maatregelen worden wel genomen, maar niet op basis
van een risico-inventarisatie en -evaluatie of
agressieprotocol. Overtredingen die veel zijn
geconstateerd zijn het onvoldoende inventariseren
van risico’s, het niet hebben van een agressieprotocol
en het ontbreken van een goede
alarmeringsprocedure (waaronder ook assistentie van
politie) en/of van een regeling voor opvang en nazorg.
Verkeersregelaars geven aan dat het een probleem is

Aan deze vier organisaties zijn in de looptijd van het
programma verkennende bezoeken gebracht. In
vervolg hierop zijn in januari en februari 2012
inspecties uitgevoerd. Gezien de looptijd van de
inspecties tot en met februari van dit jaar volgen
hieronder de eerste bevindingen.
Inspectieresultaten
Van deze vier organisaties zijn in totaal 77 locaties
geïnspecteerd. Bij 66 van de 77 geïnspecteerde locaties
(86%) is handhavend opgetreden. Het merendeel van
de overtredingen heeft betrekking op de verplichting
in de Arbowet om de risico’s te beoordelen in een
risico-inventarisatie en -evaluatie (zgn.
blootstellingsbeoordeling). Een risicobeoordeling is
een verplichting uit de Arbowet en behoort tot de
kernbepalingen. Op basis hiervan kan het
agressiebeleid vorm worden gegeven en een plan van
aanpak worden opgesteld om maatregelen te nemen.
Waar maatregelen in deze sectoren zijn genomen,
ontbreekt nogal eens een goede voorlichting en
instructie aan de medewerkers. Vooral het melden,
registreren en evalueren van incidenten moet in de
organisaties verbeterd worden.
Conclusies en vervolg
De naleving van de Arbowet op de bepalingen
rondom agressie en geweld is in al deze sectoren
onvoldoende. Maatregelen zijn geëist om hierin
verbetering te brengen. De centrale directies van deze
organisaties bereiden op dit moment een reactie voor
op de geëiste maatregelen. Op basis van deze reacties
en uit te voeren hercontroles zal worden bezien of en
in hoeverre vervolgacties nodig zijn.

Programmarapportage Agressie en Geweld | 11

3

Handhavingscommunicatie
De Inspectie SZW heeft naast inspecties ook
voorlichting ingezet om de naleving van de Arbowet
te bevorderen. De voorlichting is gericht op 11
maatregelen die de werkgever moet nemen om aan de
verplichtingen van de Arbowet te voldoen. Naast de
sectoren waar de Inspectie SZW inspecteert worden op
deze manier ook de overige sectoren gestimuleerd om
de noodzakelijke maatregelen te nemen en te
implementeren.

3.1		‘Agressie en geweld, waar let de
		 Inspectie SZW op?’
De Inspectie SZW heeft haar voorlichting kracht bijgezet
door de ontwikkeling en verspreiding van een flyer
‘Agressie en geweld, waar let de Arbeidsinspectie op?’. In
deze flyer staan vermeld de 11 maatregelen die de
werkgever moet nemen om te voldoen aan de
verplichtingen van de Arbowet1. De flyer is breed verspreid
in de sectoren waar publieksagressie een risico is.

3.2		Campagne ‘Voorkom problemen,
		 weet hoe het zit’
In de eerste helft van 2010 en de tweede helft van 2011
zijn werkgevers via acties in de media (radiospots,
banners en advertenties) attent gemaakt op hun
verplichtingen om medewerkers tegen agressie en
geweld te beschermen. In 2010 was de campagne
specifiek gericht op agressie en geweld. Eind 2011 was
agressie en geweld onderdeel van de campagne
‘Eerlijk en veilig werken’, in welke campagne ook
aandacht werd besteed aan gevaarlijke stoffen en het
inhuren van werknemers. Naast bewustwording was
het doel van de campagne de werkgever te leiden naar
informatie over de aanpak van agressie en geweld. De
boodschap van de campagne was: “Regels voor eerlijk en
veilig werken gelden voor alle werkgevers, in elke branche. Die
regels zijn van toepassing op al uw werknemers. De Inspectie
SZW controleert of de regels worden nageleefd en treedt zo nodig
streng op. Zo werkt uw personeel veilig en concurreert u eerlijk.
Voorkom problemen. Kijk op weethoehetzit.nl”.
Op de site ‘weethoehetzit.nl’ is materiaal geplaatst,
zoals de flyer met beleidsmaatregelen, videofilmpjes
over de impact van agressie en geweld en goede
voorbeelden. Verder links naar de site www.
veiligepublieketaak.nl van BZK/VPT en de site van de
Inspectie SZW, www.inspectieszw.nl, waarop een
aparte pagina over agressie en geweld is geplaatst met
specifieke brancheinformatie.
12 |

Uit een evaluatie blijkt dat de campagne
respectievelijk in 2010 ongeveer de helft en in 2011
61% van de doelgroep heeft bereikt. Het bereik van de
campagne is hiermee hoog te noemen.
De bekendheid met de slogan van de campagne
‘Voorkom problemen, weet hoe het zit’ is tijdens de
campagne toegenomen van 36% naar 45%. 71% van de
werkgevers geeft na afloop van de campagne aan de
site ‘weethoehetzit.nl’ zeker te zullen bezoeken.
De waardering van werkgevers was in 2010 gemiddeld
hoger dan in 2011. Werkgevers waardeerden in 2010 de
radiospots met een 7,3 (2011:7,0), de banners met een
7,4 (2011: 6,3) en de advertenties met een 7,5
(2011:6,8). De cijfers zijn overigens minder goed
vergelijkbaar, omdat de campagne in 2010 uitsluitend
ging over agressie en geweld en de campagne in 2011
is gecombineerd met twee andere onderwerpen.
Na afloop van de campagne noemt 83% van de
werkgevers de ‘werkgever’ als degene die
verantwoordelijk is voor het voldoende beschermen
van de werkgever tegen agressie en geweld. Dit is niet
veranderd tijdens de campagne, de doelstelling tot
stijging op dit punt is niet gehaald. Voor en na de
campagne zijn bij werkgevers metingen gedaan naar
respectievelijk het bezit van een protocol tegen
agressie en geweld en het voornemen om
maatregelen te nemen om het personeel beter tegen
agressie en geweld te beschermen. Na afloop van de
campagne bleek het percentage werkgevers dat resp.
een agressieprotocol in bezit heeft en zich voornam
maatregelen te zullen nemen licht gestegen.

3.3		Ontwikkeling van een
		
zelfinspectietool
Op basis van de elf beheersmaatregelen die nodig zijn
voor een goed agressiebeleid heeft de Inspectie SZW
een digitale tool ontwikkeld: de Zelfinspectie Agressie
en Geweld. Met deze tool kunnen organisaties aan de
hand van een elf stappenplan hun eigen organisatie
doorlichten met betrekking tot het beleid en de
maatregelen op het gebied van agressie en geweld. Op
deze manier kunnen zij zelf nagaan of zij aan de
verplichtingen van de Arbowet voldoen. De tool is
eind februari 2011 in gebruik genomen en
gepubliceerd. Het instrument is te vinden op www.
zelfinspectie.nl. Via links naar o.a. de sites
weethoehetzit.nl, veiligepublieketaak.nl en
inspectieszw.nl worden werkgevers verwezen naar
sectoroverstijgende en sectorspecifieke informatie
over maatregelen tegen agressie en geweld. Zo

kunnen zij onder andere informatie verkrijgen over de
arbocatalogus, de branche-RIE en andere initiatieven
in hun sector. Na het doorlopen van deze
’zelfinspectie’ beschikt de werkgever over een
verbeterplan, waarin staat aan welke bepalingen de
werkgever nog niet voldoet c.q. welke (extra)
maatregelen nodig zijn om de aanpak te verbeteren.
Via de media en mailings wordt dit instrument bij de
sectoren bekend gemaakt. De Inspectie SZW biedt het
instrument uitsluitend aan als hulpmiddel voor
werkgevers (en werknemers). Zij heeft zelf geen
toegang tot c.q. maakt geen gebruik van de ingevoerde
gegevens. Vanaf het moment van ingebruikname (eind
februari 2011) tot eind maart 2012 is de site 21.362 keer
bezocht.

3.4		 Speciale app voor werknemers
De Inspectie SZW verplicht werkgevers maatregelen
tegen agressie en geweld te treffen en stimuleert
werknemers om deze uit te voeren. Ook
ondernemingsraden spelen een belangrijke rol bij de
implementatie hiervan. In het najaar van 2010 heeft
de Inspectie SZW aan een ‘denktank’ van studenten en
young professionals ideeën gevraagd om
ondernemingsraden te stimuleren en motiveren
actief mee te doen in de bestrijding van agressie en
geweld. Uit deze ‘Battle of Concepts’ selecteerde
experts het beste idee: een interactief
meldingssysteem via een website.
Dit leidde tot de ontwikkeling van een applicatie (app)
voor de smartphone om het melden van agressieincidenten te verbeteren. Hiermee kunnen
werknemers in vier simpele stappen snel een agressieincident melden; op elk gewenst tijdstip en van iedere
locatie. De app is direct aangesloten op het
agressieregistratiesysteem (ARO/GIR) dat zowel bij de
rijksoverheid als gemeenten wordt gebruikt. Melden,
registreren en evalueren van het aantal en de aard van
de agressie-incidenten is essentieel voor de risicoinventarisatie en -evaluatie en, daaraan gekoppeld, het
plan van aanpak met beheersmaatregelen. De Inspectie
SZW wil, in samenwerking met VPT van BZK en het A&O
fonds Gemeenten, de drempel om incidenten te
melden daarom verlagen. Met behulp van deze app kan
de werkgever meer inzicht krijgen in de incidenten;
meldingen kunnen dan sneller worden opgepakt en
afgehandeld en er kunnen maatregelen worden
genomen. Het is de bedoeling de app in 2012 op de
markt te brengen.

3.5		 Sectorspecifieke voorlichting
Naast vermelde algemene campagnes zijn ook
campagnes gevoerd die zijn gericht op specifieke
sectoren, vaak in samenhang met uit te voeren
inspecties. Zoals eerder vermeld heeft de sector Zorg
en Welzijn een campagne ontwikkeld: Gezond en
veilig werken, dát maakt zorg beter, waarin o.a. de
inspectieresultaten zijn opgenomen.
De Inspectie SZW heeft het materiaal van de
campagne: ‘Voorkom problemen, weet hoe het zit’
breed verspreid in de deelsectoren van de sector Zorg
en Welzijn. De bekendheid met de verplichtingen die
de werkgever heeft om maatregelen te nemen tegen
agressie en geweld is daardoor toegenomen.
Bij de start van de inspecties bij de Justitiële
Inrichtingen, Politie, Brandweer, Horeca en
Tankstations zijn direct mailings verstuurd, waarin is
gewezen op het elf stappenplan van de Inspectie SZW
en de zelfinspectietool. Voor de Politie is in het kader
van de campagne ‘Voorkom problemen, weet hoe het
zit’ een voorlichtingsfilm gemaakt, waarin een best
practice van één van de korpsen in de aanpak van
agressie en geweld in beeld werd gebracht. Dit filmpje is
verspreid via het politiekennisnet en weethoehetzit.nl
Voor de horeca en tankstations is branchespecifieke
informatie ingezet, met gebruikmaking van materiaal
uit de campagne ‘weethoehetzit.nl’. Gezien de
specifieke problematiek van deze sectoren is de
Zelfinspectie zowel voor de Horeca als de Tankstations
op maat aangepast.

3.6		 Overige activiteiten
De Inspectie SZW heeft deelgenomen aan diverse
workshops voor bestuurders en medewerkers in het
publieke domein, zoals de praktijkdagen voor
gemeenten en de jaarlijks te houden beurs Veilige
Publieke Taak. Demo’s van de zelfinspectietool zijn
gegeven op onder andere de beurs van de
Belastingdienst. In de horeca zijn presentaties
verzorgd voor ondernemers. In de zorgsector zijn
door de Inspectie SZW workshops en presentaties
verzorgd over agressie (en psychosociale
arbeidsbelasting als geheel) aan P&O functionarissen,
arbocoördinatoren en OR-leden in de verschillende
subsectoren.

Programmarapportage Agressie en Geweld | 13

4

Tot slot
Met haar programma heeft de Inspectie SZW in 2010
en 2011 veel activiteiten uitgevoerd om werkgevers
aan te zetten tot een betere bescherming van
werknemers tegen agressie en geweld. Een deel van de
sectoren en organisaties zijn, soms na herhaalde
inspecties, gevorderd in maatregelen om agressie en
geweld te bestrijden. Daarnaast zijn sectoren en
organisaties door voorlichting van de Inspectie SZW
op het juiste spoor gezet om aan de verplichtingen
van de Arbowet te voldoen. Dat de zelfwerkzaamheid
is toegenomen blijkt onder andere uit het feit, dat
sectoren als het Rijk, de Provincies, de
Waterschappen, de Gemeenten, de Horeca en de
Tankstations en Zorg en Welzijn over goedgekeurde
arbocatalogi agressie en geweld beschikken.
Aandachtspunt voor veel organisaties is de
implementatie van maatregelen op de werkvloer en
dan met name het melden, registreren en evalueren
van incidenten en het trainen van medewerkers op
het gebied van agressie en geweld. In haar
toezichtsactiviteiten hoort de Inspectie SZW nogal
eens de klacht dat aangiftes van agressie-incidenten
niet tot het gewenste resultaat van opsporing en
vervolging leiden. Het gaat hier zowel om het doen
van aangifte bij de politie, als de verdere afhandeling
van een aangifte door politie en justitie. De
bereidheid om incidenten te melden wordt hierdoor
belemmerd. Dit signaal is doorgegeven aan het
ministerie van Veiligheid en Justitie.
De Inspectie heeft haar activiteiten uitgevoerd in
samenwerking met andere partijen, o.a. het
programma Veilige Publieke Taak van BZK. De
doelstelling van dit programma was om een afname
te realiseren van het aantal medewerkers dat
slachtoffer is van agressie en geweld van 66% in 2007
tot 51% in 2011. De projectorganisatie VPT stelde vast
dat in een aantal onderzochte sectoren het aantal
slachtoffers van agressieincidenten is gedaald van 65%
in 2009 naar 59% in 2011.

14 |

Hoewel het programma stopt, zal de samenwerking
met andere partijen doorgaan en kunnen de
ontwikkelde voorlichtingsinstrumenten en
hulpmiddelen in de sectoren worden ingezet. In de
voortzetting van de aanpak van de Inspectie SZW ligt
de nadruk nu op sectorgerichte inspecties. Voor 2012
staan bijvoorbeeld inspecties in de prioritaire
sectoren Zorg en Welzijn en (bij de buitendiensten
van) Gemeenten, Waterschappen, Provincies en het
Rijk op het programma. In de komende jaren en ook
dit jaar nog zal de aandacht vooral uitgaan naar
organisaties die in eerdere inspecties tot de (veel)
overtreders behoorden.

Dit programmarapport is een uitgave van:
Inspectie SZW
De Inspectie SZW maakt deel uit van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Projectleiders
drs. A.L. van Nimwegen en drs. H. Plaggenborg
vijfkeerblauw | sss-610750
© Rijksoverheid | Mei 2012