Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1683
Vragen van de leden Ronnes en Omtzigt (beiden CDA) aan de Ministers van
Financiën, van Veiligheid en Justitie, de Staatssecretaris van Financiën en de
Minister van Defensie over de rapporten van de auditdienst rijk (ingezonden
30 december 2015).
Nader antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie)
(ontvangen 2 maart 2016)
Vraag 1
Herinnert u zich dat u de lijst van rapporten van de auditdienst rijk over de
periode 1 mei 2012 – 31 december 2012 openbaar maakte onder de Wet
openbaarheid van bestuur (WOB) en de lijst vervolgens aan de Kamer
stuurde?1
Vraag 2
Kunt u de lijst van rapporten en adviezen die de Auditdienst rijk in 2015 heeft
uitgebracht openbaar maken? Kunt u per uitgebracht rapport aangeven of en
wanneer het aan de Kamer is aangeboden, en of dat openbaar was of
vertrouwelijk?
Vraag 3
Herinnert u zich nog dat rapporten van de Auditdienst rijk over de privacyaudit WPG 2015 van de politie2, het accountantsrapport bij de voortgangsrapportage ruimte voor de rivier3, de Audit Centraal Informatiepunt Telecommunicatie4, de audit fase 1 verbetermaatregelen 112 voorzieningen5 dit najaar
aan de Kamer zijn aangeboden, en dat sommige van deze rapporten al meer
dan een jaar oud waren bij aanbieding?

1

Kamerstuk 33 605, nr. 13
Kamerstuk 33 842, nr. 3
3
Kamerstuk 30 080, nr. 78
4
Kamerstuk 34 300-VI, nr. 6
5
Kamerstuk 29 628, nr. 560
2

ah-tk-20152016-1683
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 4
Kunt u de resultaten in de vorm van conclusies en rapporten van de volgende
zes aangekondigde onderzoeken in het jaarplan van de Auditdienst rijk over
20156 aan de Kamer te doen toekomen?
a. Het tussentijdse rijksbrede beeld (pag. 13)
b. Het rijksbrede onderzoek naar digitaal documentenbeheer (pag. 14 en
pag. 32)
c.
De rapporten bij V&J over verandermanagement en bezuinigingen
(beiden op pag. 21)
d. ICT en informatievoorziening bij de Belastingdienst (pag 24)
e. De bedrijfsvoering bij defensie (pag. 26)
Nader antwoord
Op 19 februari heeft de Minister van Financiën u de antwoorden op de
Kamervragen van de leden Ronnes en Omtzigt over de rapporten van de
Auditdienst Rijk toegezonden (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2015–2016, nr. 1607). Zoals daarbij toegezegd, doe ik u hierbij de resultaten
toekomen van de onderzoeken bij VenJ over verandermanagement en
bezuinigingen7. Bij een aantal onderzoeken geef ik een korte toelichting op de
betreffende rapporten en memo’s die ik tevens via www.rijksoverheid.nl
beschikbaar zal stellen. Het rapport dat als vertrouwelijk is aangemerkt doe ik
uw Kamer vertrouwelijk toekomen8.
Openbare rapporten
Hieronder treft u een opsomming van de gevraagde rapporten en memo’s
aan. De nummering is in overeenstemming met de brief van de Minister van
Financiën.
Nr.

Audit titel

42
47

Onderzoek verbeterplan Inkoop Nationale Politie (verandermanagement)
Rapport van bevindingen standaardzaken (bezuinigingen).
Implementatie algemene maatregel van bestuur elektronisch proces verbaal
(verandermanagement).
Memo Resultaten Quick Scan Besturen en Bekostigen OM (verandermanagement)
Tussentijds beeld Validatie PI Veenhuizen Businesscase 2014 (verandermanagement,
staat ook op de lijst van het Ministerie van BZK)
Audit personele frictiekosten 2014 DJI (verandermanagement)
Quick scan Audit Masterplan DJI (verandermanagement)
Evaluatie gebruik informatieknooppunt NCTV (2015 Q1) (verandermanagement)
Gezamenlijke aanpak Biometrie (bezuinigingen)
Evaluatie projecten directie huisvesting (verandermanagement)

48
49
59
62
63
66
67
68

Toelichting openbare rapporten
42. Onderzoek verbeterplan Inkoop Nationale Politie
Het ADR-rapport «Onderzoek verbeterprogramma inkoop Nationale Politie»
heb ik reeds op 17 juni 2015 aan uw Kamer gezonden(bijlage bij Kamerstuk
29 628, nr. 538). In de begeleidende Kamerbrief heb ik een toelichting
gegeven op de belangrijkste bevindingen uit het rapport9.
47 Rapport van bevindingen standaardzaken
In het kader van de inwerkingtreding van de AMvB elektronisch procesverbaal en de wens van het Openbaar Ministerie (OM) om papieren dossiers
zoveel mogelijk uit het proces te elimineren is een voorziening gerealiseerd in
het Geïntegreerde Proces Systeem (GPS) om gescande processen-verbaal
digitaal te ondertekenen. De volgende stap voor het OM is dat van substitutie
of vervanging, zodat gescande processen-verbaal van standaardzaken die de
status van «kopie conform» hebben het originele document vervangen en het
papieren document kan worden vernietigd. Eén OM-onderdeel (arrondissementsparket Noord-Nederland) heeft samen met de Justitiële Informatiedienst (Justid) stappen ondernomen om de vervanging onder substitutie
conform wettelijke voorschriften in te richten. De Auditdienst Rijk is gevraagd
om inzicht te geven in de inrichting van het organisatorische deel van het
vervangingsproces van standaardzaken.
6

Kamerstuk 33 930, nr. 21
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
8
Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer
9
Kamerstuk 29 628, nr. 538
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

De bevindingen van de ADR hebben geleid tot een inventarisatie en
uitvoering van een aantal maatregelen om het proces in overeenstemming te
brengen met de huidige regelgeving. Dit heeft geleid tot de vaststelling van
het Handboek digitalisering Arrondissementsparket Noord-Nederland,
vervanging standaardzaken, zoals vastgesteld in december 2015. De
authenticiteit en integriteit van dit vervangingsproces is daarmee geborgd,
zodat tot daadwerkelijke vervanging van het papieren origineel door het
digitale origineel kan worden overgegaan. Het OM beschikt inmiddels over
een tijdelijke beheersorganisatie Centraal Archief voor het bewerken en
schonen van zaaksgebonden papieren archieven en bijbehorende digitale
gegevens. Hier wordt ook kennis en expertise opgebouwd met betrekking tot
digitale dossiers.
48 Implementatie algemene maatregel van bestuur elektronisch proces
verbaal
Op verzoek van het Openbaar Ministerie heeft de ADR onderzoek gedaan
naar de kwaliteit van het proces «elektronisch Proces-Verbaal (ePV)» bij vijf
arrondissementsparketten. De eisen die gesteld worden aan een kopie
conform proces-verbaal zijn vastgelegd in een AMvB10. De rapportage is
15 januari 2015 aan het OM aangeboden. De ADR stelt vast dat het proces bij
de geselecteerde Parketten in opzet overeenkomt met het landelijk vastgestelde proces. Door de ADR is ook geconstateerd dat uit deelwaarnemingen
blijkt dat de uitvoering van het proces niet geheel conform de regelgeving
dan wel het landelijk proces verloopt. Naar aanleiding van deze concrete
bevindingen is de Directeuren Bedrijfsvoering van alle parketten gevraagd het
proces in overeenstemming te brengen met de regelgeving. Gebleken is dat
de procedure zoals vastgesteld in het besluit elektronisch proces-verbaal
(2011) erg arbeidsintensief is en weinig toevoegt aan de geautomatiseerde
controle op volledigheid. In het Wetsvoorstel Digitale Processtukken11, dat
onlangs is aanvaard door uw Kamer, wordt beoogd het gebruik van digitale
processtukken te faciliteren en daartoe een «techniekonafhankelijke» regeling
aan te bieden aan de rechtspraktijk. Deze wet zal de grondslag vormen voor
een nieuw AMvB op basis waarvan goede en betrouwbare alternatieven
kunnen worden ontwikkeld voor de huidige procedure.
49. Memo Resultaten Quick Scan Besturen en Bekostigen OM
Het OM en het ministerie zijn in een gezamenlijk programma bezig om een
nieuw besturings- en bekostigingssysteem voor het OM in te voeren. De ADR
heeft op verzoek van het OM een quick scan uitgevoerd om een beeld te
krijgen van de betrouwbaarheid van de gebruikte productie- en kostprijsgegevens van het OM in het nieuwe systeem. Uitkomst van de scan is dat een
aantal resultaten is bereikt, maar dat op het gebied van het meten van de
instroom en uitstroom/productie van zaken, de procesbeschrijvingen en AO
en de beheerorganisatie nog een aantal stappen gezet moeten worden
alvorens invoering kan plaatsvinden. In het vervolg van het programma zijn
deze aanbevelingen opgepakt. De informatiesystemen zijn of worden nog
aangepast om aan de informatiebehoefte te voldoen. Hiertoe zijn registratierichtlijnen en beschrijvingen zijn opgesteld. Aan de inrichting van de
beheerorganisatie is begonnen.
59 Tussentijds beeld Validatie PI Veenhuizen Businesscase 2014
De ADR is door DJI en Rijksvastgoed bedrijf gevraagd de plausibiliteit van De
businesscase PI Veenhuizen te valideren en een schriftelijk assurance rapport
met beperkte mate van zekerheid te verstrekken. De businesscase geeft een
financiële doorrekening van drie onderzochte scenario’s:
1. het bouwen van een nieuwe inrichting;
2. het transformeren van de twee bestaande locaties;
3. het transformeren van één locatie.
De ADR heeft de volgende tussentijdse bevindingen gedaan: de scenario’s
zijn generiek, grofmazig en geven geen inzicht in de verwachte kosten. Er is
onvoldoende draagvlak voor de Businesscase zoals die nu voorligt. Naar
aanleiding hiervan heeft de directeur DJI opdracht gegeven om te komen tot
een aangepast ambitiedocument dat uiteindelijk zal leiden tot een meer
realistisch renovatieplan, waarbij zoveel mogelijk rekening wordt gehouden

10
11

Stb. 2011, nr. 15
Kamerstuk 34 090, nr. 2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

met de bestaande bouwkundige mogelijkheden en die gericht is op een zo
efficiënt mogelijke exploitatie.
62 Audit personele frictiekosten 2014 DJI
De ADR is door de hoofddirecteur DJI gevraagd inzicht te verschaffen in de
financiële risico’s en beheersrisico’s rondom personele frictie. De ADR heeft
geconcludeerd dat een herijking van het frictiekostenbudget DJI houvast kan
verschaffen voor betere beheersing van de frictiekosten. De raming moet zijn
gebaseerd op actuele veronderstellingen en schattingen die DJI kan relateren
aan de uitputting van het budget en nieuwe ontwikkelingen. Naar aanleiding
van dit onderzoek wordt als onderdeel van de P&C-cyclus elke vier maanden
een actualisatie van de meerjarenraming opgesteld, met als doel om vast te
stellen of het beschikbare budget personele frictie toereikend is. Daarnaast
worden elke twee maanden de geactualiseerde meerjarenramingen en
ontwikkelingen die daarop van invloed kunnen zijn besproken.
63 Quick scan Audit Masterplan DJI
De ADR heeft op verzoek van DGSenB een quick scan uitgevoerd om inzicht
te krijgen in de risico’s van de beheersing van de implementatie van het
Masterplan en de voortgang van de maatregelen. De ADR stelt vast dat bij de
uitwerking in de implementatieplannen weinig aandacht is besteed aan
kwaliteitsborging: de focus is gelegd op de planning, de financiële en
personele gevolgen en de risicoanalyse. De ADR beveelt aan om de
kwaliteitsborging te evalueren. Voorts kan de ADR niet vaststellen of het
risicomanagement rond de implementatie van het Masterplan in de praktijk
goed functioneert. Het gaat hier vooral om de identificatie van nieuwe risico’s
en het monitoren van beheersmaatregelen. De kwaliteitsborging is ondergebracht in de P&C-cyclus van DJI en de geleidelijke invoering van alle
maatregelen van het masterplan moeten erin voorzien dat de kwaliteit van de
dienstverlening gegarandeerd kan blijven. DJI heeft besloten om risicomanagement – ook op de implementatieplannen – op te nemen als regulier
instrument in de bedrijfsvoering.
66 Evaluatie gebruik informatieknooppunt NCTV (2015 Q1)
Eind 2009 is in het kader van een versterkingstraject voor de nationale
crisisbeheersingsorganisatie besloten te gaan werken met een systeem
(Informatieknooppunt NCTV) om tijdens crises informatie te delen. De ADR
heeft op verzoek van het Interdepartementaal Overleg Crisisbeheersing eind
2014 onderzocht of contractverlenging voor het gebruik van het Informatieknooppunt NCTV opportuun was. De ADR heeft geconcludeerd dat het
systeem zeer beperkt gebruikt werd om informatie uit te wisselen. Gebruikers
gaven aan de toegevoegde waarde beperkt te vinden en niet te vinden
opwegen tegen de kosten van het systeem. Het systeem werd als gebruiksonvriendelijk ervaren en gaf geen snel overzicht van de situatie. Op basis van de
audit is interdepartementaal in de Stuurgroep Nationale Veiligheid besloten
het systeem niet langer te gebruiken en de contracten hiervoor op te zeggen.
In geval van crises wordt vanaf dat moment het ook door de Veiligheidsregio’s gebruikte Landelijk Crisis Managementsysteem (LCMS) gebruikt voor de
beeldvorming tijdens een crisis. Tijdens de Troonswisseling en de Nuclear
Security Summit (NSS) is ervaring opgedaan met het gebruik van LCMS.
67 Gezamenlijke aanpak Biometrie
De ADR is in 2015 gevraagd in de voorbereidingsfase van het project
«Gezamenlijke aanpak Biometrie» kritisch mee te lezen bij de door de
projectorganisatie opgestelde beschrijving van een voorstel van een
mogelijke governance, inclusief het daarbij behorende mogelijke financieringsmodel. Het project is nog in voorbereiding en bevindt zich momenteel in
een overgang van voorbereiding naar de projectfase. De ADR doet onder
andere aanbevelingen over het voldoen aan wet- en regelgeving, rollen van
belanghebbenden en functionarissen, het uitvoeren van een gezamenlijke
risicoanalyse, de eisen aan beheerpartijen, het harmoniseren van processen
en het draagvlak, de keuze voor de verdeelsleutel in het financieringsmodel
en de frictiekosten. De bevindingen zijn verwerkt in een nieuwe versie van de
beschrijving of als aandachtspunten geformuleerd voor de nadere uitwerking
van het governance- en financieringsmodel. In de voorbereidingsfase zijn
door de betrokken onderdelen gezonde discussies gevoerd, die hebben
geresulteerd in nieuwe door alle betrokken onderdelen gedragen producten.
68 Evaluatie projecten directie huisvesting
De Projectendirectie Huisvesting (PDH) is begin 2011 opgericht en had
oorspronkelijk het karakter van tijdelijke projectendirectie. Aan de ADR is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4

gevraagd de opzet en werking te evalueren en advies uit te brengen over de
meerwaarde van de directie naar de toekomst. De ADR heeft geconcludeerd
dat PDH meerwaarde heeft en goed functioneert en heeft aanbevolen om de
tijdelijke directie om te zetten in een vaste directie. Met ingang van 1 februari
2016 is de PDH omgezet in een vaste Directie Huisvesting (DH).

Vertrouwelijk rapport
Nr.

Audit titel

60

Aansluittoets Rijkspas DJI Locatieprocessen DJI Locaties (verandermanagement)

Toelichting
60 Aansluittoets Rijkspas DJI Locatieprocessen DJI Locaties
Voor invoering van de Rijkspas bestaat een interdepartementaal ontwerp dat
eisen stelt aan de inrichting en uitvoering van de operationele Rijkspasprocessen bij de departementen. Iedere deelnemende organisatie dient haar
operationele Rijkspasprocessen te laten toetsen voordat zij gaat aansluiten bij
de Rijkspas. De ADR is gevraagd deze aansluittoets uit te voeren. Samen met
toetsen op het gebied van veiligheid en identitymanagement vormt dit
onderzoek de basis voor de beoordeling of en zo ja onder welke voorwaarden
DJI de Rijkspas in gebruik kan nemen. De rapportage van de ADR over deze
aansluittoets Rijkspas DJI bevat bedrijfsvertrouwelijke informatie en is
derhalve van invloed op de veiligheid van DJI-locaties. In dit rapport worden
de operationele Rijkspasprocessen binnen de inrichtingen van DJI beoordeeld. Deze operationele processen zijn onderdeel van een keten die in zijn
geheel de toegangscontrole binnen de rijksoverheid regelt.
Openbaarmaking is niet gewenst vanwege de bedrijfsveiligheid van de
Rijksdienst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

5