2012D37323

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu hebben enkele
fracties de behoefte om over de Milieuraad d.d. 25 oktober 2012 enkele
vragen en opmerkingen voor te leggen (Kamerstuk 21 501-08, nr. 436).
De vragen en opmerkingen zijn op 10 oktober 2012 aan de staatssecretaris
van Infrastructuur en Milieu voorgelegd.
De fungerend voorzitter van de commissie
Koolmees
De griffier van de commissie
Sneep

nds-tk-2012D37323

1

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben kennis genomen van de geagendeerde punten op de Milieuraad van 25 oktober 2012. De leden van deze
fractie hebben hierover nog wel een aantal vragen.
De leden van de VVD-fractie hebben ten eerste een aantal vragen over het
verslag van de Milieuraad van 11 juni 2012. Het viel de leden van de
VVD-fractie op dat over het emissiehandelssysteem (ETS) in de luchtvaart
geen uitgebreide gedachtewisseling heeft plaatsgevonden. Deze leden
vragen waarom de staatsecretaris dit onderwerp niet aan de orde heeft
gesteld aangezien de Kamer zich duidelijk kritisch heeft uitgelaten over
ETS in de luchtvaart. De leden van de VVD-fractie zien dat dit onderwerp
enorm in de belangstelling staat en dat het de vraag is of landen buiten
Europa zich aan het ETS gaan houden. De leden van de VVD-fractie
vragen de staatssecretaris of hij op de hoogte is van het feit dat in de
Verenigde Staten zelfs een wet is aangenomen waarin luchtvaartmaatschappijen wordt verboden hun bijdrage te leveren aan het ETS in
Europa. Deze leden vragen de staatssecretaris of hij de urgentie van dit
onderwerp inziet. Tevens vragen de leden van de VVD-fractie of, en zo ja
hoe, de staatssecretaris dit op de agenda gaat zetten in Europa en of hij
bereid is aan te geven dat het ETS best mag blijven, maar dan met een
nultarief voor CO2. De leden van de VVD-fractie vragen tenslotte aan de
staatssecretaris hoe hij het ETS in de luchtvaart ziet nu Eurocommissaris
Kallas de plannen voor ETS in de zeescheepvaart heeft losgelaten.
De leden van de VVD-fractie hebben daarnaast een vraag over
CO2-rechten. Volgens de VVD-fractie is het pas zinvol om te praten over
eventuele set-aside of backloading wanneer het fundament van het ETS is
verbeterd. Het op dit moment rechten uit de markt halen zal volgens de
leden van de VVD-fractie leiden tot hogere kosten voor de industrie terwijl
de focus zal moeten liggen op het groeien uit de economische crisis. De
leden van de VVD-fractie vragen de staatssecretaris daarom wanneer zij
een BNC fiche over het zogenaamde backloading tegemoet kunnen zien
met een reactie op het EU voorstel.
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de geplande
VN-klimaatconferentie te Doha aan het einde van het jaar. De leden van de
VVD-fractie vragen aan de staatssecretaris of er al zicht is op een
Europees compromis over de Europese inzet.
Tenslotte hebben de leden van de VVD-fractie een vraag over REACH.
Volgens deze leden heeft het MKB een groot nadeel van REACH, omdat de
kosten hoog zijn en de systematiek het MKB benadeelt. Ook zien
bovengenoemde leden dat voor de grote industrie de kosten oplopen. Het
bedrijf BASF schat de kosten op 11 miljard in plaats van de oorspronkelijk
begrote 2,3 miljard. De leden van de VVD-fractie vragen de staatssecretaris hoe hij dit aan zal kaarten tijdens de Milieuraad om ervoor te zorgen
dat REACH een redelijk instrument wordt.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennis
genomen van de agenda voor de Milieuraad. De leden hebben nog een
aantal vragen aan de staatssecretaris.

2

De leden van de PvdA-fractie maken uit het verslag van de Milieuraad van
juni j.l. op dat er wat betreft het internationale conflict over luchtvaart en
ETS, ruimte is binnen ICAO. Deze leden complimenteren de staatssecretaris dat hij de Europese Commissie naar de voortgang heeft gevraagd.
Kan de staatssecretaris aangeven of er inmiddels al weer verder
gesproken is over mogelijke alternatieven? Bovengenoemde leden zijn in
ieder geval van mening dat de staatssecretaris bij zijn standpunt moet
blijven en de Europese Commissie moet blijven steunen in het voorstel
om luchtvaart ook binnen het ETS te houden.
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat het ETS alleen goed
werkt als er een goede prijsvorming plaatsvindt. Momenteel is die prijs
erg laag. Daarom blijven deze leden zich zorgen maken over de lage
CO2-prijs en zijn zij van mening dat elke mogelijkheid om de prijs te
verhogen op zijn minst onderzocht moet worden. Kan de staatssecretaris
toelichten wat de laatste stand van zaken is op dit terrein? Welke
voorstellen overweegt de Europese Commissie momenteel?
De leden van de PvdA-fractie hebben de beantwoording van de staatssecretaris van de schriftelijke vragen van het lid Leegte (Aanhangsel van de
Handeling, vergaderjaar 2011–2012, nr. 3419) gelezen en zijn verbaasd
over de opstelling van de staatssecretaris. In een recente brief (Kamerstuk
21 501-08, nr. 426) gaf de staatssecretaris nog het volgende aan: «op
ambtelijk niveau werkt Nederland mee met verkenningen naar versterkingsmogelijkheden van het ETS, waaronder een set-aside. Het kabinet
bekijkt de mogelijke verbeterpunten van het systeem in een dialoog met
bedrijven die onder het ETS vallen, experts, handelaren en milieuorganisaties.»
Daarnaast, stellen de leden van de PvdA-fractie vast, is er binnen de
systematiek van het ETS al een mogelijkheid om energie-intensieve
bedrijven die concurreren op de wereldmarkt en dus een mogelijk nadeel
ondervinden van een verhoging van de CO2-prijs, te compenseren. Kan de
staatssecretaris duidelijk maken op welke bedrijven hij doelt als hij stelt
dat «dit voorstel in de huidige situatie kan leiden tot tijdelijk hogere kosten
voor Nederlandse bedrijven die mondiaal concurreren, hetgeen indirect
nadelig kan zijn voor de Nederlandse economie.», temeer daar ook
bedrijven die worden geraakt door een hogere CO2-prijs zoals Shell en
Eneco zelf oproepen hebben gedaan om de prijs juist te verhogen? Kijkt
de staatssecretaris nog steeds serieus naar alle mogelijke opties om de
CO2-prijs te verhogen? Zo nee, waarom niet?
En welke lidstaten verzetten zich momenteel tegen voorstellen zoals een
set-aside? Klopt het dat, naast Polen, Nederland een van de weinige
lidstaten is die tegen dit voorstel van Europese Commissie is? Indien dit
klopt roepen deze leden de staatssecretaris met klem op deze positie te
verlaten en constructief mee te werken aan oplossingen om de CO2-prijs
structureel te verhogen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie kunnen zich net als de staatssecretaris goed
vinden in het oorspronkelijke Commissievoorstel voor herziening van de
batterijenrichtlijn. Hoe eerder cadmium uit batterijen is verdwenen, hoe
beter. Deze leden zijn dan ook niet zo enthousiast over uitstel van het
verbod tot 1 januari 2017. Bovengenoemde leden zien de voordelen van
een koppeling met de WEEE-richtlijn waar het gaat om producenten
registratie, maar geen dubbele registratie. Deze leden horen graag van de
staatssecretaris of er ook in de WEEE richtlijn ruimte is voor aanscherping
van de eisen voor verwerking van batterijen en accu’s.

3

Wat betreft de scheepsrecycling zien de leden van de SP-fractie met lede
ogen toe hoe de internationale bureaucratie de voortgang weer ernstig
vertraagt. Op 15 mei 2009 zijn nieuwe regels aangenomen, die naar
verwachting pas in 2020 in werking treden. De leden van de SP-fractie zijn
dan ook verheugd dat de Europese Commissie een voorstel doet tot
vroegtijdige implementatie van het verdrag van Hong Kong in de
Europese lidstaten, vooruitlopend op inwerkingtreding van het verdrag
zelf. Momenteel wordt volgens de geannoteerde agenda nog onderzocht
hoe de EU de kwaliteit van recyclinginrichtingen in het buitenland kan
controleren. Tot die tijd lijkt het de leden van de SP-fractie logisch dat
schepen niet voor sloop buiten Europa worden gebracht.
Gelet op de ervaringen met de Otapan is de EVOA (Europese Verordening
Overbrenging Afvalstoffen) wel erg handig om grip te houden op
gesjoemel en gesleep met scheepswrakken. Het zou de leden van de
SP-fractie wat waard zijn als dat zo bleef. Liever dus ook omzetting van de
registratieplicht. Deze leden horen graag dat de staatssecretaris zijn
standpunt op dit punt herziet. Ter inspiratie voor een kritische houding is
het goed om even via google maps te kijken naar Alang, Gujarat, India.
Daar moet Europa geen schepen onder een vlag van een Europese
lidstaat tussen willen leggen.
Net als de regering zijn de leden van de SP-fractie verheugd dat de
Commissie in het voorstel voor bestelbusjes bevestigt dat de normen
haalbaar zijn tegen lagere kosten dan gedacht. Dit betekent dat er meer
ambitie getoond mag worden. De norm van 147 g CO2/km is een aardige
eerste stap maar wat de leden van de SP-fractie betreft kan het ambitieuzer. Deze leden zien dan ook graag een langere termijn perspectief waar
het gaat om CO2 doelstellingen.
De leden van de SP-fractie zijn ook tevreden met de voorgenomen
aanscherping van de F-gassenverordening, inclusief het uitfaseren van
individuele stoffen waarvoor alternatieven beschikbaar zijn. Uitfaseren
mag wat deze leden betreft voortvarend gebeuren.
De leden van de SP-fractie wensen de staatssecretaris veel moed en
uithoudingsvermogen op weg naar de klimaatconferentie in Doha. Een
ouderwets stevige en ambitieuze inzet van de kant van Nederland zou
weer eens verfrissend zijn. De inzet zoals nu door de staatssecretaris
omschreven is wel weer erg wollig. Dat het zowel over mitigatie als
adaptatie moet gaan is evident. Niet alleen wat en hoe maar ook het
institutionele raamwerk. Open deuren. Het zou duidelijker zijn als
Nederland en Europa zouden aangeven wat ze exact gaan doen. Een
reductie van 20% voor de EU in 2020 ten opzichte van 1990 (conform de
bestaande EU klimaat- en energiewetgeving uit 2008/2009) is mager, maar
inmiddels door alle vertragingen die het proces kent welhaast het hoogst
haalbare. Een open einde van 30% als wereldwijd wordt meegedaan zou
wat de leden van de SP-fractie betreft wel op tafel gelegd mogen worden.
Dat het een
een overgangsfase is op weg naar het nieuw juridisch bindende
instrument, waar het Kyoto-protocol in 2020 in zou moeten opgaan, is al
triest genoeg.
De leden van de SP-fractie zien vol verwachting uit naar het Groenboek
dat de basis moet gaan vormen voor een stakeholdersconsultatie met
lidstaten en belanghebbenden (bedrijven, non-gouvermentele organisaties en dergelijke) over de fundamentele architectuur van het nieuwe
instrument en dat uiteindelijk moet bijdragen aan het nader definiëren van
een EU-standpunt hierover. Het lijkt allemaal voortvarendheid uit te
stralen maar liever hadden bovengenoemde leden nu reeds reikhalzend

4

uitgekeken naar wat Europa zou gaan doen en hoe zij dat zou gaan doen.
Maar dat is onder het huidige politieke gesternte niet reëel te verwachten.
De leden van de SP-fractie kunnen niet anders dan concluderen dat er
tijdens de VN-duurzaamheidsconferentie Rio+20 niet veel is afgesproken.
De inzet van Nederland was ook broodmager. Blijkbaar is dat nu de
geopolitieke realiteit.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van de geannoteerde agenda voor de Milieuraad van 25 oktober 2012. De leden hebben
hierover nog enkele vragen.
Het CDA heeft in december 2011 samen met de VVD een motie ingediend
waarin de regering wordt verzocht «op Europees niveau mee te gaan in
een verkenning van de mogelijkheid van een set-aside van emissierechten
in Fase III van de ETS» (Kamerstuk 32 667, nr 21). De leden van de
CDA-fractie vragen de staatssecretaris op welke manier hij deze motie
uitvoert.
In de Telegraaf heeft de staatssecretaris zich negatief uitgelaten over de
voorstellen van de Europese Commissie voor een set-aside van emissierechten, terwijl de meerderheid van de Kamer de motie van het CDA en de
VVD heeft gesteund en ook de branchevereniging van de energiebedrijven
Energie Nederland pleit voor een set-aside.
Wellicht heeft de staatssecretaris goede redenen om niet positief te zijn
over de voorstellen van de Commissie. Graag vernemen de leden van de
CDA-fractie deze goede redenen van de staatssecretaris.
In antwoord op vragen van het lid Leegte (Aanhangsel van de Handeling,
vergaderjaar 2011–2012, nr. 3419) schrijft de staatssecretaris: «Ik zal bij de
Commissie aandringen om snel te komen met de beloofde structurele
voorstellen ter verbetering van het ETS voor de langere termijn.» Het gaat
de leden van de CDA-fractie niet zozeer om het instrument set-aside op
zich, maar om de structurele verbetering van het ETS. De leden van de
CDA-fractie zijn daarom benieuwd welke structurele voorstellen ter
verbetering van het ETS de staatssecretaris adviseert aan de Europese
Commissie. Wacht de staatssecretaris slechts de voorstellen van de
Commissie af of brengt hij ook zelf constructieve voorstellen in namens
Nederland? Het laatste heeft de voorkeur van de leden van de CDA-fractie.
Is de staatssecretaris bereid te pleiten voor, bijvoorbeeld, een snellere
jaarlijkse verlaging van het absolute plafond (2,25% in plaats van 1,74%
per jaar), zodat het ETS in lijn wordt gebracht met de doelstelling van een
koolstofarme economie in 2050? Dit is ook voorgesteld door de secretarisgeneraal van de Europese branchevereniging van energiebedrijven
Eurelectric. Ondersteunt de staatssecretaris dit pleidooi? Is de staatssecretaris bereid te pleiten voor een bodem- en/of plafondprijs van emissierechten om zo de prijsvolatiliteit van emissierechten te beteugelen?
Moeten de banking-regels worden aangescherpt? Moet de koppeling met
projecten uit het Clean Development Mechanism (CDM) en Joint
Implementation (JI) worden aangescherpt? Moet er een Europese
emissierechtenbank worden opgericht? Graag horen de leden van de
CDA-fractie van de staatssecretaris met welk concreet voorstel hij naar
Brussel gaat.
De leden van de CDA-fractie zijn met de staatsecretaris van mening dat de
normen voor CO2-emissies voor bestelauto’s ambitieuzer kunnen worden
geformuleerd. Het is goed dat Nederland zich daarvoor inspant. Daarnaast

5

zou Nederland zich ook moeten inspannen voor ambitieuze normen voor
personenauto’s. In het Commissievoorstel staat een doelstelling van 95
gram CO2 per kilometer (gemiddeld) voor personenauto’s in 2020. Op dit
moment, anno 2012, is het mogelijk een nieuwe (niet-elektrische) auto te
kopen in:
– de kleine klasse met een uitstoot van 79 gram CO2 per km;
– de middelgrote klasse met een uitstoot van 87 gram CO2 per km en
– de grote klasse met een uitstoot van 91 gram CO2 per km.
(bron: ANWB)
Bovenstaande prestaties kunnen niet één op één vergeleken worden met
de norm van 95 gram CO2 per km, omdat de laatste een gemiddelde
betreft. Daar staat tegenover dat de nieuwe norm pas over ruim 7 jaar
ingaat. Kunnen de normen daarom niet ambitieuzer worden geformuleerd
en beter worden afgestemd op de prestaties die door de koplopers
geleverd worden?
Binnenkort zal in een apart overleg gesproken worden over het biobrandstoffenbeleid van de EU en van Nederland. De EU staat op het punt zijn
koers te wijzigen op dit punt. Wat vindt de staatssecretaris van de
suggestie om te pleiten voor een extra aanscherping van de emissienormen voor bestel- en personenauto’s, zodanig dat daarmee een
vergelijkbaar effect kan worden gerealiseerd als beoogd werd met de
opschaling van de bijmenging van biobrandstoffen? Met andere woorden:
kunnen de CO2-reductiedoelstellingen in de verkeer- en vervoersector
worden gehandhaafd door enerzijds minder in te zetten op biobrandstoffen en anderzijds meer op aanscherping van emissienormen bij
bestel- en personenauto’s? Hoeveel scherper zouden de emissienormen
voor personenauto’s moeten worden om een vergelijkbare CO2-reductie in
Nederland te behalen als met de in Nederland voorliggende mogelijke
ophoging van het bijmengpercentage biobrandstoffen?
De Algemene Rekenkamer heeft vorige week een rapport gepresenteerd
over afvaltransport vanuit Europa (Kamerstuk 33 412, nr. 2). De conclusies
zijn verontrustend. Het toezicht op het transport van afval naar niet-OESO
landen is beperkt en veel strafbare zaken worden geseponeerd. Is de
staatssecretaris bereid dit onderwerp aan de orde te stellen en te pleiten
voor meer coördinatie op dit punt? Volgens de leden van de CDA-fractie
moet uitgezocht worden of bijvoorbeeld sprake is van sluiproutes via
andere landen zodat milieuregels kunnen worden omzeild. Zijn de straffen
hoog genoeg of loont het deze overtreding veelvuldig te begaan? Waarom
worden strafzaken zo vaak geseponeerd en gebeurt dit ook bij de andere
lidstaten?
De druk vanuit ontwikkelingslanden op ontwikkelde landen neemt toe om
in Doha concrete afspraken te maken over de omvang en opschaling van
klimaatfinanciering. In de geannoteerde agenda staat dat de onduidelijkheid over klimaatfinanciering gebruikt zal worden om de onderhandelingen over een nieuw instrument te traineren. De leden van de
CDA-fractie vragen de staatssecretaris of deze houding van ontwikkelingslanden niet juist heel begrijpelijk is (in plaats van trainerend)? Hoe fair is
het deze landen te dwingen tot allerlei klimaatmaatregelen terwijl de
Westerse landen niet over de brug komen met hun beloofde klimaatfinanciering? Is het niet hypocriet de ontwikkelingslanden verwijten te maken
op dit punt?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde
agenda voor de aankomende Milieuraad op 25 oktober in Luxemburg en
de bijbehorende stukken. Zij hebben de volgende vragen en opmerkingen

6

De leden van de D66-fractie steunen de inzet van de staatssecretaris om
nog wat ambitieuzer te zijn voor wat betreft de CO2 uitstoot van lichte
bedrijfsvoertuigen en bestelbusjes. Kan de staatssecretaris toelichten hoe
de verhoudingen in de Raad liggen en welke mogelijkheden er liggen om
een meerderheid te vinden?
De leden van de D66-fractie zien 2012 als het jaar waarin de wereld naar
Europa kijkt en zich de vraag stelt: durven jullie door te pakken? Durven
we een emissieprijs toe te kennen aan de groeiende en CO2 intensieve
luchtvaart? Durven we het ETS te versterken door het te verbinden met
emissiehandel in andere landen? Durven we via een set-aside van
emissierechten een behoorlijke CO2 prijs te realiseren? Deze leden durven
te kiezen voor deze veranderingen, omdat een beter werkend emissiehandelssysteem de randvoorwaarde is voor een goed investeringsklimaat
voor een toekomstbestendige economie. Daarvoor kan Europa drie
dingen doen. Ten eerste kan men stappen zetten om een hogere emissieprijs te realiseren in het ETS. Ten tweede kan men zekerheid bieden dat
deze ook na 2020 blijft bestaan. En ten derde kan men goede afspraken
maken over klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden.
De leden van de D66-fractie vragen de staatssecretaris, voor wat betreft de
eerste twee punten, om zich tijdens de Milieuraad uit te spreken voor een
set-aside van CO2 rechten en een onvoorwaardelijk CO2 reductiedoel voor
2030. Welke positie is de staatssecretaris van plan in te nemen, mochten
deze punten ter tafel komen? Durft hij volmondig ja te zeggen tegen
stappen vooruit op de klimaatuitdaging?
De leden van de D66-fractie constateren dat er in de geannoteerde agenda
voor de Ecofin Raad, niets stond over klimaatfinanciering. Kan de
staatssecretaris alsnog een toelichting geven op wat er voorligt en welke
positie de regering inneemt?
De leden van de D66-fractie constateren dat Nederland de klimaatfinanciering in 2013 op peil wil houden. Deze leden kunnen dat van harte
steunen, maar de begrotingsstaten van het ministerie van Buitenlandse
Zaken (Kamerstuk 33 400 V, nr. 2) suggereren dat de milieu uitgaven in
bredere zin toch opnieuw het haasje geworden zijn. Klopt het, zo vragen
deze leden, dat ten opzichte van de voorjaarsnota met 60 miljoen euro
gekort wordt op artikel 6, milieu en waterbeheer, hetgeen op een
totaalbedrag van 460 miljoen euro een korting betekent van ruim 13%,
dus veel meer dan een evenredige korting aan de daling in BNP?
Deze leden vragen de staatssecretaris om ruim vóór de begrotingsbehandelingen van Infrastructuur en Milieu en van Buitenlandse Zaken een
duidelijke brief te sturen waarin uiteengezet wordt waarom de korting op
milieu en water disproportioneel hoog ligt en wat dat betekent voor de
Nederlandse inzet op deze punten in internationaal verband. Kan de
staatssecretaris dit toezeggen? Daarnaast willen de leden van de
D66-fractie weten of en zo ja op welke wijze de staatssecretaris betrokken
is bij deze kortingen op de milieu-uitgaven op de begroting van Buitenlandse Zaken.
De leden van de D66-fractie hebben tot slot een paar opmerkingen over de
uitkomsten van de top in Rio. Wat betreft de oogst van de duurzaamheidstop in Rio kunnen deze leden slechts een algemene steun uitspreken,
gelet op de zeer summiere opmerkingen wat betreft de Raadsconclusies.
Zolang de Kamer niets te horen krijgt over de details, steunen de leden
van de D66-fractie een negatieve opstelling van de staatssecretaris in
Luxemburg vanwege een te hoog detailniveau niet. Kan de staatssecretaris aangeven wanneer de Kamer wel geïnformeerd wordt over de
concept raadsconclusies?

7

De leden van de D66-fractie vinden de genoemde voorstellen, te weten
sustainable development goals, jaarverslagen die ingaan op
duurzaamheid en een sterkere VN aanpak van milieuproblemen, stapjes in
de goede richting en geen wondermiddel. Gelet op de ernst en de
omvang van de milieuproblematiek vinden deze leden het van belang dat
Nederland zich constructief en vooruitstrevend opstelt. Kan de staatssecretaris toezeggen een positieve grondhouding op alle drie deze punten in
te nemen tijdens de discussie in de Milieuraad?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de
ChristenUnie
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met belangstelling
kennis genomen van de agenda van de Milieuraad. Zij hebben enkele
vragen over de inzet van de staatssecretaris.
Allereerst de stand van zaken rond het CO2-emissiehandelsysteem. De
CO2 prijs binnen het emissiehandelsysteem is mede door de economische
crisis momenteel veel te laag om een effectieve prikkel te zijn voor
verlaging van de uitstoot. De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn
voor een minimumprijs voor CO2 en vinden dat het emissieplafond moet
worden verlaagd zodat het emissiehandelssysteem efficiënt kan worden
ingezet om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen.
Een eerste stap daarvoor kan zijn een deel van de CO2-rechten nu niet te
veilen, maar deze tijdelijk opzij te zetten (set-aside, backloading), zoals de
Europese Commissie voorstelt. Bovengenoemde leden hebben op basis
van uitspraken van de staatssecretaris in de pers de indruk dat de
staatssecretaris zelfs dit niet wil doen omdat dit niet goed zou zijn voor de
Nederlandse industrie. Dit is volgens genoemde leden een vreemde
redenatie. De industrie heeft nu alleen onverwacht voordeel van de lage
prijzen. Een hogere CO2 prijs geeft echter investeringszekerheid voor
duurzame initiatieven, ook van de industrie. Het verhoogt ook de druk om
te komen tot structurele maatregelen en het voorkomt dat we tijd
verliezen in de transitie naar een koolstofarme economie. Bovengenoemde leden vragen daarom hoe de staatssecretaris aankijkt tegen het
huidige functioneren van het CO2-emissiehandelsysteem.
Bijna Kamerbreed is de motie Van der Werf/Leegte (Kamerstuk 32 667, nr
21) aangenomen om juist met de Europese commissie een set-aside te
onderzoeken. De leden van de fractie van de ChristenUnie hopen daarom
dat de uitspraak van de staatssecretaris een vergissing is. De staatssecretaris wil toch niet in het kamp van de felste tegenstanders van
aanscherping van het EU klimaatbeleid komen? Wanneer ontvangt de
Kamer het BNC-fiche met de officiële reactie van het kabinet op het
EU-voorstel? Kan de staatssecretaris aangeven wat hij verwacht van de
discussie hierover tijdens de Milieuraad?
De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn huiverig over een
bijstookverplichting van biomassa in kolencentrales. Zolang er geen
goede duurzaamheidscriteria zijn leidt dit volgens deze leden tot het
kappen van bossen. Een kolencentrale met 50% bijstook stoot nog steeds
meer uit dan een gascentrale. Verbranden van hout is een laagwaardige
toepassing en er wordt in de huidige richtlijn hernieuwbare energie geen
rekening gehouden met het feit dat het bos een carbon sink is. Het duurt
jaren voordat nieuw bos de CO2 weer heeft opgenomen. Daarom vragen
de leden van de fractie van de ChristenUnie de staatssecretaris zelf
duurzaamheidscriteria voor biomassa op te stellen zoals het Verenigd
Koninkrijk al gedaan heeft, liefst met een aantal gelijkgezinde landen. Is de

8

staatssecretaris daartoe bereid en is de staatssecretaris bereid hiervoor
binnen de Milieuraad draagvlak te zoeken?
Nederland wil klimaatfinanciering in 2013 op het niveau van 2012 houden.
Kan de staatssecretaris dit onderbouwen? Internationaal is namelijk
afgesproken om de 10 miljard USD per jaar van de ontwikkelde landen te
laten groeien naar 100 miljard USD per jaar vanaf 2013. Is dit doel wel
haalbaar als Nederland zegt dat er geen cent bij mag?
Hetzelfde geldt voor de reductie van CO2 met 20% in 2020 ten opzichte
van 1990. Nederland kan daarmee instemmen, maar waar is de ambitie
gebleven om te gaan naar 30% reductie? De leden van de fractie van de
ChristenUnie roepen de staatssecretaris op bij elk internationaal platform
hiervoor te blijven pleiten.
De EU en nog een klein aantal landen wil in ieder geval ook na 2012 de
20% CO2 reductie in 2020 ten opzichte van 1990 garanderen. Hiervoor is
echter amendering nodig van het Kyoto-protocol en dat zou ook nog eens
direct in moeten gaan. Hoe gaat de staatssecretaris ervoor zorgen dat de
Kamer tijdig en voldoende hierbij wordt betrokken?
De EU eiste eerder wel voldoende voortgang met de onderhandelingen
voor een nieuw protocol of ander juridisch instrument voor na 2020
waarover in 2015 overeenstemming moet zijn. Is hier al voortgang mee
geboekt? Wat zijn de verwachtingen van de staatssecretaris van het
nieuwe instrument?
Enkele Midden- en Oost-Europese landen hebben nog flinke overschotten
emissierechten uit de eerste Kyotoperiode, de zogenaamde AAU’s
(Assigned Amount Units). Zij willen deze benutten voor toekomstige
emissiereductie, maar dat zou de EU klimaatdoelstelling verwateren. De
leden van de fractie van de ChristenUnie roepen de staatssecretaris op
zich hier stevig tegen te verweren. In Doha is de laatste kans om hier
afspraken over te maken. Is er al een Europees compromis in zicht?
De leden van de fractie van de ChristenUnie steunen het standpunt van de
staatssecretaris dat er meer ambitie moet zijn om de CO2 normen voor
bestelbusjes aan te passen nu de bestaande normen makkelijk haalbaar
zijn tegen lagere kosten. Maar waar zet de staatssecretaris dan exact op
in?
Voor personenauto’s vraagt de staatssecretaris om indicatieve doelen
voor CO2 reductie voor na 2020. Dit schept duidelijkheid voor de industrie
en daarom ook hier steun van de leden van de fractie van de
ChristenUnie. Maar de staatssecretaris geeft zelf ook niet aan wat zijn doel
is. Kan de staatssecretaris wat concreter zijn? Steunt hij bijvoorbeeld het
voorstel van Natuur & Milieu om te gaan voor 80 gram CO2 per km in
2020 en 60 gram in 2025? Zo nee, waarom niet? En waarom pleit de
staatssecretaris alleen voor indicatieve lange termijn doelen? Is de
staatssecretaris bereid ervoor te pleiten dat er ook voor de langere termijn
normen worden vastgelegd voor de maximale emissie, die in ieder geval
gehaald moeten worden?

9