Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

31 311

Zelfstandig ondernemerschap

Nr. 165

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 februari 2016
Vandaag neem ik de Nederlandse Franchise Code (NFC) van de schrijfcommissie in ontvangst. De NFC beschrijft hoe partijen zich dienen te
gedragen bij het aangaan, uitvoeren en ontbinden van een franchiseovereenkomst. De NFC is bijgevoegd1 bij deze brief en vanaf vandaag online
beschikbaar via Ondernemersplein.nl.2
Het feit dat de sector zelf tot een nieuw stelsel van gedragsnormen is
gekomen is een belangrijke stap in versterking van zelfregulering. Mijn
ministerie heeft hierbij de rol van procesmoderator vervuld. In de sector
bestaat op onderdelen nog steeds inhoudelijke weerstand tegen deze
vanuit de sector opgestelde regels. Om brede naleving van de code te
borgen zal ik de mogelijkheden voor wettelijke verankering verkennen.
In deze brief licht ik toe hoe de code tot stand is gekomen, geef ik duiding
aan de houding van betrokken partijen en een stand van zaken omtrent
wettelijke verankering van de NFC. Daarmee geef ik invulling aan mijn
toezegging tijdens het Algemeen Overleg ondernemen en bedrijfsfinanciering van 21 januari jl.
Totstandkoming Nederlandse Franchise Code
Op mijn verzoek heeft een commissie van franchisegevers en -nemers (de
schrijfcommissie) vanaf 5 december 2014 intensief gewerkt aan een
Nederlandse Franchise Code. Daarnaast heeft de commissie onderzoek
gedaan naar een geschikte vorm van onafhankelijke geschilbeslechting.3
Aanleiding voor het versterken van zelfregulering in de franchisesector
was onder meer de terugkerende berichtgeving over conflicten tussen
franchisenemers en franchisegevers.
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
http://www.ondernemersplein.nl/ondernemen/bedrijf-starten/hoe-start-u-een-bedrijf/info-enadvies/een-franchise-starten/.
3
Zie ook Kamerstuk 31 311, nr. 140 en nr. 149.
2

kst-31311-165
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 311, nr. 165

1

Mijn ministerie heeft de rol van procesmoderator op zich genomen om,
met inzet van methoden van kennisdeling en co-creatie, de sector te
helpen om vorm te geven aan werkzame oplossingen. Uit een brainstorm
met een groot aantal partijen uit de sector en gespecialiseerde adviseurs
is de behoefte naar voren gekomen aan een gedragscode en een
passende vorm van geschilbeslechting om de balans tussen franchisegevers en franchisenemers te herstellen. Om tot deze code te komen, die
moet werken in een zeer diverse sector, is de schrijfcommissie breed
voorzien van informatie. Zo is de schrijfcommissie gedurende het hele
proces bijgestaan door denktanks van franchisegevers en van franchisenemers, waarvan de leden zijn geselecteerd op basis van hun praktijkervaring en aanvullende expertise, zoals branche specifieke of juridische
kennis.
Overige geïnteresseerden hebben ook de mogelijkheid gekregen om de
schrijfcommissie inhoudelijk te adviseren. Zo is een eerste concept van de
code afgelopen zomer aan de franchisesector voorgelegd.4 Het concept is
met grote interesse ontvangen en de reacties varieerden van korte
steunbetuigingen tot zeer uitvoerige en gedetailleerde kritische commentaren. Ik heb uw Kamer hierover op 19 juni en 25 september 2015
geïnformeerd.5 Om de ontvangen commentaren goed te kunnen
bestuderen en verwerken heeft de schrijfcommissie de eerder gestelde
deadline van najaar 2015 verruimd tot eind 2015. Daarnaast heeft zij de
denktanks aan beide zijden uitgebreid. Aan de denktank van de franchisegevers zijn bijvoorbeeld franchisegevers uit de foodretailsector toegevoegd omdat vanuit die groep eerder, tijdens de consultatie, kritische
geluiden zijn geuit. Ook is op 3 september jl. een franchisedebat georganiseerd waarin specifiek is doorgepraat over thema’s die tijdens de
consultatie uiteenlopende meningen opriepen. Voorbeelden daarvan zijn
de passages over transparantie en informatieplichten6, e-commerce,
datagebruik en concurrentiebedingen. Tijdens deze bijeenkomst heb ik de
sector uitgenodigd vooral constructief met elkaar in overleg te blijven
treden.
Hoe verder?
Compliance van de sector op de gezamenlijk opgestelde NFC is essentieel
voor de toekomstbestendigheid van de Nederlandse franchisesector.
Franchise is een ondernemingsvorm die gebaseerd is op samenwerking
tussen zelfstandige ondernemers. Voor goede samenwerking is transparantie en overleg vereist, onder andere over wederzijdse rechten en
plichten en dat is met de komst van de NFC gewaarborgd.
Bij de totstandkoming van de NFC heeft de schrijfcommissie zich
maximaal ingespannen voor een evenwichtig en transparant proces
waarin ruimte was voor inbreng en discussie over verschillende standpunten en meningen. Dat heeft ertoe geleid dat de code recht doet aan de
belangrijkste wensen die franchisegevers en franchisenemers hebben
geuit. Belangrijke voorwaarden voor het slagen van zelfregulering zijn
voldoende momentum voor sector brede implementatie (en verdere
ontwikkeling) van de NFC en bescherming tegen «freeriders» voor de
partijen die de code wel vrijwillig wensen na te leven. Om dit te borgen

4

De consultatie is 16 juni 2015 van start gegaan en heeft 6 weken geduurd.
Zie ook Kamerstuk 31 311, nrs. 150 en 153.
6
De Initiatiefwet ter bestrijding van acquisitiefraude van de leden Gesthuizen en Van Oosten
(Kamerstuk 33 712) biedt voor franchisenemers die op basis van onjuiste of onvolledige
informatie in een franchise zijn gestapt de mogelijkheid de overeenkomst te ontbinden. De
bewijslast van verstrekking van de juiste informatie wordt door de beoogde wet verlegd naar
de franchisegever.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 311, nr. 165

2

verken ik, samen met mijn collega van Veiligheid en Justitie, de
mogelijkheid tot wettelijke verankering van de NFC. Hiermee kan worden
bereikt dat de NFC een rol gaat spelen in de rechtspraak, bij de beoordeling van franchisegeschillen.
Verder heeft de schrijfcommissie advies uitgebracht over een voor de
sector passende vorm van alternatieve geschilbeslechting en flankerende
maatregelen teneinde te komen tot een structurele borging van de NFC.
De wens is om op afzienbare termijn te komen tot oprichting van een
geschillencommissie vanuit de gedachte dat partijen zelf het beste inzicht
hebben in de aard en omvang van een geschil en passende oplossingsrichtingen daarvoor. In afwachting van de totstandkoming van een breed
platform van franchisegevers en franchisenemers, dat hierin een
structurele rol zal kunnen vervullen, wil ik de sector dit jaar ondersteunen
om een begin te maken met implementatie van de NFC, monitoring van
de effecten en sectorspecifieke geschilbeslechting.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 311, nr. 165

3