Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2162
Vragen van de leden Inge van Dijk en Palland (CDA) aan de Minister van
Financiën over het bericht «Ondernemers: Stel UBO-register uit tot uitspraak
Europese Hof» (ingezonden 28 februari 2022).
Antwoord van Minister Kaag (Financiën), mede namens de Ministers van
Justitie en Veiligheid en van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen
21 maart 2022).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Ondernemers: Stel UBO-register uit
tot uitspraak Europese Hof»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Bent u bekend met de oproep van MKB-Nederland en VNO-NCW om de
verplichte UBO-registratie uit te stellen en hoe beoordeelt u deze oproep?
Hoe beoordeelt u de conclusie van de Europese Advocaat-Generaal (AG)
Pitruzzella, dat het niet lastig moet zijn om gegevens openbaar af te
schermen? En hoe vindt u dat in Nederland op dit moment de openbare
afscherming van privégegevens in het UBO-register geregeld is?
Vindt u het voldoende dat gegevens alleen worden afgeschermd als een UBO
op een politiebeschermingslijst staat?
Antwoord 2, 3 en 4
Ik heb kennis genomen van de conclusie van de Advocaat-Generaal (A-G).2
Daarbij is het in algemene zin van belang te benadrukken dat een conclusie
van de A-G, anders dan het uiteindelijke arrest van het Hof, niet bindend is en
niet zonder meer door het Hof gevolgd hoeft te worden.
In zijn conclusie geeft de A-G aan dat een openbaar UBO-register verenigbaar
is met de Algemene verordening gegevensbescherming. Er zijn daarnaast
twee punten waar de conclusie van de A-G afwijkt van de huidige richtlijn.
Ten eerste concludeert de A-G dat raadplegers door de beheerder van het

1

Controllers Magazine, 21 februari 2022 (https://cmweb.nl/2022/02/ondernemers-stel-ubo-uit-totuitspraak-europese-hof/).
2
Vindplaats: ECLI:EU:C:2022:43.

ah-tk-20212022-2162
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

register geregistreerd moeten worden. Daarbij overweegt de A-G dat in
noodzakelijke gevallen de identiteitsgegevens van de raadpleger aan de UBO
verstrekt kunnen worden. De richtlijn verplicht nu niet tot de registratie van
de raadplegers. Ten tweede concludeert de A-G dat er altijd een mogelijkheid
moet zijn om in uitzonderlijke omstandigheden de gegevens van een UBO af
te schermen. In de richtlijn is dit nu enkel een optie voor lidstaten om op te
nemen in hun register.
De punten die de A-G aanstipt, liggen in het verlengde van wat Nederland al
doet ter borging van de privacy. Ten aanzien van het eerste punt is in het
Nederlandse UBO-register reeds voorzien in het bijhouden van de identiteit
van raadplegers. Daarbij is geregeld dat informatie over raadplegingen op
verzoek verstrekt kan worden aan UBO’s. Onder dit laatste vallen nu niet de
identiteitsgegevens van de raadplegers zelf, maar enkel de aantallen
raadplegingen, gecategoriseerd naar type raadpleger. Mocht het Hof dit punt
van de A-G over het registreren van raadplegers en het verstrekken van die
gegevens overnemen, dan ligt dit dus in het verlengde van bestaande
processen in Nederland. Het verstrekken van identiteitsgegevens over
raadplegers is in de overwegingen van de A-G wel verbonden aan voorwaarden. Het is van groot belang of en op welke wijze het Hof dit punt overneemt
alvorens hierop te handelen. Het gaat immers over het verstrekken van
persoonsgegevens waarin de richtlijn op dit moment niet voorziet.
Wat betreft het tweede punt stelt de A-G in zijn conclusie dat het bieden van
afscherming van UBO’s in uitzonderlijke gevallen waar toegang tot de
gegevens een buitenproportionele inbreuk op hun fundamentele rechten zou
betekenen, niet slechts een bevoegdheid maar verplichting van lidstaten zou
moeten zijn. Thans is een afschermingsregime onder de richtlijn niet verplicht
gesteld, maar betreft het een lidstaatoptie. Nederland heeft hiervan volledig
gebruik gemaakt door afscherming van de openbare persoonsgegevens bij
minderjarigheid, handelingsonbekwaamheid of politiebescherming mogelijk
te maken. Ik benadruk daarbij dat gedurende de parlementaire behandeling
van de wetgeving is aangegeven dat personen zich ook op voorhand kunnen
melden bij de politie als zij verwachten dat inschrijving in het register tot een
dreiging kan leiden. De politie zal vervolgens een beoordeling maken van de
dreiging. Dit beleid geldt nog steeds. Uiteraard zal gevolg worden gegeven
aan het uiteindelijke arrest van het Hof, mocht dit tot andere inzichten leiden
omtrent de invulling van het afschermingsregime.
Vraag 5
Begrijpt u de zorgen van ondernemers en privacy-organisaties over de
openbare beschikbaarheid van gegevens van grootaandeelhouders?
Antwoord 5
Dat begrijp ik zeker. Deze waren er al bij de totstandkoming van het register
en hier is dan ook terecht uitgebreid bij stilgestaan bij het opstellen van de
wetgeving en de behandeling in het parlement. Enerzijds het belang van
privacy, en anderzijds het functioneren van het UBO-register als een
belangrijk middel in de strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering. Voor
opsporingsinstanties, poortwachters, journalisten en maatschappelijke
organisaties een belangrijk instrument om misbruik te voorkomen en
bestrijden. Dit heeft geleid tot verschillende maatregelen om de privacyimpact te beperken. Zo is het in Nederland mogelijk om onder bepaalde
voorwaarden afscherming van de openbare gegevens te verzoeken en is
registratie en betaling vereist alvorens de gegevens te kunnen raadplegen.
Enkel zijn een-op-een bevragingen mogelijk op naam van juridische entiteiten. Daarnaast kan aan UBO’s desgevraagd inzicht worden geboden in het
aantal raadplegingen van hun gegevens, gecategoriseerd naar raadpleger, en
zal op de voet van de Wet Digitale Overheid voorzien worden in verbeterde
identificatie van raadplegers. Ten slotte zal respectievelijk één en vier jaar na
de vulling de privacy-impact van het UBO-register worden geëvalueerd. Bij
gelegenheid van deze evaluatie wordt mede uitvoering gegeven aan de motie
Van Haga c.s. over de bescherming van de privacy van aandeelhouders in het
UBO-register (Kamerstuk 35 724, nr. 7).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 6
Wat vindt u van de conclusie van de Europese AG dat aanvullende gegevens
die openbaar beschikbaar zijn gesteld onvoldoende zijn gedefinieerd en de
richtlijn op dat punt ongeldig is? Bent u het met genoemde organisaties eens
dat dat aanleiding is om de registratiedeadline uit te stellen totdat het Hof
van Justitie van de Europe Unie uitspraak heeft gedaan?
Antwoord 6
Ik begrijp de redenering van de A-G. Van belang is dat het Nederlandse
UBO-register niet meer of aanvullende gegevens openbaar maakt dan waar
de anti-witwasrichtlijn toe verplicht. Dit is in Nederland dus niet aan de orde.
Daarmee zie ik dan ook geen reden, of grondslag, tot uitstellen van de
wettelijk vastgelegde registratiedeadline.
Vraag 7 en 8
Wat vindt u ervan dat de overgrote meerderheid van de 1,5 miljoen organisaties die zich voor 27 maart zouden moeten registreren dat nog moeten doen?
En in hoeverre denkt u dat de organisaties in staat zijn deze deadline te
halen, mede gezien de hoeveelheid data die moet worden aangeleverd en in
de context van de Corona crisis?
Is bij invoering van deze wet voldoende rekening gehouden met tijdige
uitvoerbaarheid voor alle organisaties?
Antwoord 7 en 8
Ik heb begrip voor de situatie waarin juridische entiteiten verkeren door de
coronacrisis. Tegelijkertijd is juridische entiteiten een ruime periode van
18 maanden gegeven om de registratie uit te voeren. Uit steekproeven
afgelopen jaar bleek dat de meeste juridische entiteiten hun UBO’s nog niet
opgaven omdat zij de urgentie niet voelden omdat de deadline pas in 2022
was.
Met betrekking tot de data die moet worden aangeleverd is van belang dat
juridische entiteiten daar sinds juli 2020 al over zouden moeten beschikken.
Vanaf dat moment is de verplichting in werking getreden dat juridische
entiteiten in hun eigen administratie moeten bijhouden wie de UBO’s zijn.
Uiteraard kost het doen van opgave nog steeds tijd, maar de benodigde data
zouden voorhanden moeten zijn.
Vraag 9
Wilt u ons informeren over op welke wijze u uitvoering geeft aan de
aangenomen motie van Haga c.s. die het kabinet verzoekt te onderzoeken hoe
de bescherming van privacy van aandeelhouders in het UBO-register
verbeterd kan worden?3
Antwoord 9
Zoals hierboven genoemd, zijn er reeds verschillende maatregelen genomen
om de privacy-impact van het UBO-register te beperken. Voorts wordt de
privacy-impact van het UBO-register respectievelijk 1 en 4 jaar na 27 maart
2022 geëvalueerd. De Kamer zal hierover worden geïnformeerd, waarbij ook
zal worden bezien of aanvullende maatregelen noodzakelijk en mogelijk zijn.
Vraag 10
Wilt u deze vragen zo snel mogelijk beantwoorden, in ieder geval voor
27 maart 2022?
Antwoord 10
Ja.

3

Kamerstuk 35 724, nr. 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3