5
Vragenuur
Vragen�van�het�lid�Van�Tongeren�aan�de�minister�van�Economische�Zaken�over�een�mogelijke�importheffing�op
zonnepanelen�uit�China.

Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Voorzitter.�In�de�media�lazen�we�verontrustende�berichten�over�importheffingen�op�zonnepanelen�uit�China�tot
wel�85%�en�over�mogelijkheden�om�die�heffingen�met�terugwerkende�kracht�in�te�zetten.�Mijn�mailbox�ontplofte
van�mails�van�verontruste�eigenaren�van�zonnepanelen,
verenigingen�en�gemeenten�die�daarmee�bezig�zijn.�Het
is�een�jonge�sector�die�in�opkomst�is.�Allereerst�zou�ik�willen�weten�hoe�deze�minister�deze�sector�gaat�koesteren
en�gaat�helpen�te�groeien�en�wat�de�houding�van�Nederland�is�ten�opzichte�van�deze�mogelijke�heffing.�Op�het
punt�van�schone�stroom�stonden�we�aan�het�begin�van
vorig�jaar�immers�op�bijna�10%.�Na�een�jaar�staan�we�op
net�iets�meer�dan�10%.�Als�we�in�dat�tempo�doorgaan,�zijn
we�in�2100�bij�de�doelstelling�die�het�kabinet�zichzelf�heeft
opgelegd�voor�2020.
Wat�was�de�positie�van�Nederland�bij�de�Europese�besprekingen�op�20 februari�jongstleden�over�een�mogelijke�importheffing?�Hoe�kijkt�de�minister�aan�tegen�heffingen�met�terugwerkende�kracht?�Dat�aspect�levert�immers
natuurlijk�totale�paniek�en�onzekerheid�in�die�sector�op.
Nederland�heeft�geen�problemen�met�goedkope�mobieltjes�of�goedkope�auto's�uit�Azië.�Waarom�zou�Europa�dan
wel�problemen�hebben�met�een�product�als�zonnepanelen,�dat�zo�wenselijk�is�om�te�komen�tot�een�groter�aandeel�schone�energie?�Hoe�gaat�de�minister�proberen�om
een�handelsoorlog�te�voorkomen?�Hoe�komt�er�zekerheid
en�hoe�krijgen�we�meer�werkgelegenheid�in�deze�sector?
Als�de�minister�al�voor�een�heffing�zou�zijn,�zou�dat�dan�in
elk�geval�alleen�kunnen�gelden�voor�de�mens-�en�milieuonvriendelijk�geproduceerde�panelen�in�China?

Minister�Kamp:
Voorzitter.�Ik�deel�de�verontrusting�van�mevrouw�Van
Tongeren.�Ik�denk�dat�ik�hier�op�dezelfde�wijze�tegen�aankijk.�Er�is�bij�de�landen�van�de�EU�nu�inderdaad�het�voornemen,�dat�ook�in�een�commissie�is�behandeld,�om�in
2014�met�een�heffing�te�komen�op�die�zonnepanelen.�Ze
willen�al�in�juli�aanstaande�met�een�voorlopige�heffing�komen.�Ze�zijn�zelfs�al�zover�dat�ze�nu�alvast�willen�beginnen
met�registreren,�zodat�ze�misschien�met�terugwerkende
kracht�al�vanaf�maart�een�heffing�kunnen�instellen.
Wat�is�er�aan�de�hand?�Er�worden�zonnepanelen�en
zonnecellen�geïmporteerd�vanuit�China.�De�prijs�daarvan�is�laag.�De�prijs�is�in�de�hele�wereld�aan�het�dalen.�Inmiddels�is�binnen�een�aantal�jaren�de�prijs�van�dit�product�met�een�factor�6�gedaald.�In�China�kan�men�goedkoop�produceren;�dat�weten�we�allemaal.�China�wordt
pas�vanaf�2016�door�de�World�Trade�Organization�aangemerkt�als�een�land�met�een�markteconomie.�In�de�tussentijd�wordt�er�gezegd�dat�daar�geen�markt�is�en�dat�er�daarom�wordt�gekeken�naar�de�kostprijs�in�een�ander�relevant
land.�Toen�heeft�men�gekeken�naar�de�kostprijs�in�de�Ver-

Tweede�Kamer

Vragenuur

enigde�Staten�van�Amerika�en�heeft�men�vastgesteld�dat
de�producten�uit�China�goedkoper�zijn�dan�die�uit�de�Verenigde�Staten�van�Amerika.�Dus�is�er�sprake�van�dumping
en�dus�moet�er�worden�opgetreden.�Ik�ben�het�daarmee
niet�eens.�Ik�ben�van�mening�dat�dit�niet�is�aangetoond.
Bovendien�is�op�grond�van�deze�import�in�Nederland�een
grote�installatie-industrie�ontstaan.�Veel�mensen�plaatsen
zonnepanelen�en�er�ontstaat�veel�werkgelegenheid.�Dat
moeten�wij�vasthouden.�Dat�is�goed�voor�het�milieu�en
het�is�goed�voor�de�werkgelegenheid.�Wij�zijn�dus�tegen
deze�heffing.�Wij�verzetten�ons�daar�ook�tegen.�Wij�willen
dat�de�Europese�Commissie�in�plaats�van�te�werken�met
antidumpingmaatregelen�en�met�heffingen,�in�overleg
treedt�met�China�en�probeert�afspraken�te�maken.�Er�mag
niet�langzamerhand�een�handelsoorlog�ontstaan.�Dit�is�al
de�derde�antidumpingmaatregel�in�korte�tijd�en�de�Chinezen�reageren�dan�weer�met�maatregelen�van�hun�kant.�Zo
kom�je�in�een�handelsoorlog�terecht�die�wij�graag�willen
vermijden.
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Het�is�heel�erg�leuk�om�te�constateren�dat�de�minister�hier
het�standpunt�van�GroenLinks�onderschrijft.�Ik�ben�daar
erg�blij�mee.�Ik�hoopte�al�zoiets,�maar�het�is�goed�om�te
horen�dat�de�Nederlandse�regering�dit�standpunt�op�20 februari�in�Europa�heeft�uitgedragen.�Ik�daag�de�minister�uit
om�dit�een�tikkeltje�zichtbaarder,�wat�ambitieuzer�en�misschien�zelfs�wat�agressiever�uit�te�dragen�en�bijvoorbeeld
voorstellen�te�ontwikkelen�voor�het�overleg�met�China,
welke�punten�daarin�aan�de�orde�moeten�worden�gesteld
en�wat�er�te�bieden�is.�Misschien�is�het�mogelijk�China
vooral�ook�aan�te�moedigen�de�eigen�binnenlandse�markt
op�het�gebied�van�zonnepanelen�te�ontwikkelen.
De�sector�zal�dit�als�een�steun�in�de�rug�ervaren,�maar
wat�zal�de�minister�concreet�doen�om�zo�snel�mogelijk
duidelijkheid�te�krijgen�voor�de�sector?
Minister�Kamp:
Het�doet�mij�altijd�groot�genoegen�als�ik�het�standpunt
van�GroenLinks�kan�onderschrijven.�Dat�is�heel�prettig,
want�wij�willen�ook�graag�met�GroenLinks�een�constructieve�samenwerking�hebben�zowel�in�de�Tweede�als�in�de
Eerste�Kamer.�Dat�is�prima.
De�vraag�is�hoe�wij�dit�aanpakken.�Wij�kunnen�een�grote�mond�opzetten,�maar�in�de�commissies�van�de�Europese�Unie�die�zich�daarmee�bezighouden,�is�al�gebleken�dat
een�meerderheid�van�de�lidstaten�hier�wel�voor�voelt.�Iedere�keer�blijkt�weer�dat�een�meerderheid�van�de�lidstaten�wel�voelt�voor�antidumpingmaatregelen�in�de�richting�van�China.�Wij�zijn�van�mening�dat�wij�daarmee�op
het�verkeerde�pad�zijn.�Wij�denken�dat�wij�vooral�achter
de�schermen�moeten�proberen�in�de�richting�van�de�andere�landen�en�de�Europese�Commissie�tot�een�andere
opstelling�te�komen.�Gelukkig�maakt�de�Europese�Commissie�ook�al�bewegingen�om�overleg�te�voeren�met�China�en�doet�zij�een�poging�om�overeenstemming�te�bereiken.�Intussen�proberen�wij�te�bereiken�dat�de�regels�die
in�OESO-verband�zijn�opgesteld�voor�het�maatschappelijk�verantwoord�ondernemen,�ook�door�leveranciers�van
zonnepanelen�worden�nagekomen.�Dit�betekent�dat�wij
de�importeurs�van�producten�uit�China�volgens�die�regels
aanspreken�op�de�achtergronden�van�die�producten�en
op�de�vraag�of�die�producten�op�maatschappelijk�verantwoorde�wijze�tot�stand�zijn�gekomen.

26 februari 2013
TK�54

54-5-10

Kamp
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Als�ik�de�minister�zo�hoor,�krijgt�de�sector�misschien�wel
een�eerlijk�antwoord,�maar�hij�krijgt�geen�zekerheid.�Als
de�minister�zegt�dat�de�strijd�in�Europees�verband�al
enigszins�is�verloren,�wat�kan�hij�dan�doen�om�de�sector
in�ieder�geval�in�ons�land�zekerheid�te�geven?�Ik�denk�dan
bijvoorbeeld�aan�eerdere�voorstellen�voor�een�lage�btw
op�zonnepanelen.�Dat�kan�binnen�Nederland�worden�geregeld�en�het�kan�een�langjarige�zekerheid�bieden�aan�de
sector.�Die�is�nu�juist�zo�hard�nodig.
Ik�bewonder�de�eerlijkheid�van�de�minister�als�hij�zegt
dat�hij�eigenlijk�iets�anders�wil,�maar�dat�hij�dat�in�Europees�verband�vooralsnog�niet�voor�elkaar�krijgt.�Wat�zal
hij�doen�om�deze�sector�echt�serieus�een�steun�in�de�rug
te�geven,�desnoods�met�binnenlands�beleid?
Minister�Kamp:
Het�is�niet�goed�om�de�sector�voor�te�spiegelen�dat�het�allemaal�wel�zal�meevallen.�Mevrouw�Van�Tongeren�doet
dat�ook�niet.�Dit�is�voor�de�sector�echt�een�groot�probleem.�Ik�ben�daar�ongerust�over.�Daarom�werken�wij�hier
hard�aan.�Wij�lossen�dit�niet�op�door�de�btw�van�21%�naar
6%�te�brengen,�omdat�een�heffing�van�85%�dreigt.�Dat�is
heel�slecht�voor�de�markt.�Bovendien�is�de�onzekerheid�in
de�markt�ook�heel�slecht.�Wij�doen�dus�ons�uiterste�best
om�ervoor�te�zorgen�dat�de�weg�die�nu�in�Europa�is�ingeslagen,�namelijk�confrontatie�met�China,�wordt�verlaten
en�dat�wordt�geprobeerd�met�China�tot�overeenstemming
te�komen.�Dat�is�een�veel�betere�weg,�die�uiteindelijk�leidt
tot�perspectieven�voor�deze�sector.�Die�sector�gaat�mij
aan�het�hart.�Hij�groeit,�er�ontstaat�werkgelegenheid�in�en
hij�doet�dingen�die�voor�het�milieu�heel�goed�zijn.

Natuurlijk�zijn�er�zorgen�over�China,�maar�op�die�vraag
heeft�de�minister�goed�geantwoord.�Maar�hoe�zorgen�we
ervoor�dat�we�in�de�komende�drie�jaar�niet�ieder�jaar�een
ruzie�krijgen�met�China�over�producten�die�hiernaartoe
komen?
Minister�Kamp:
Ik�kan�daarover�geen�garanties�geven,�want�daar�is�een
grote�spanning.�China�heeft�een�enorme�groei,�terwijl
wij�hier�nauwelijks�groei�hebben.�China�produceert�heel
goedkoop.�Maar�in�China�zijn�ook�ontwikkelingen�gaande:�de�lonen�gaan�daar�omhoog,�de�prijzen�gaan�daar�omhoog.�Je�merkt�dat�bedrijven�nu�uitwijken�naar�andere
landen,�waar�goedkoper�wordt�geproduceerd.�Ik�denk�dat
we�er�veel�belang�bij�hebben�om�China�zo�veel�mogelijk
in�de�internationale�instituties�in�te�passen.�Daarbij�hoort
zeker�ook�de�World�Trade�Organization.�We�zijn�er�nog
niet,�maar�vanaf�2016�wordt�China�wel�als�een�markt�aangemerkt�en�dan�hebben�we�alweer�een�stap�verder�gezet.
China�krijgt�door�zijn�investeringen�in�het�buitenland�ook
steeds�meer�belang�bij�stabiele�relaties�met�andere�landen.�Laten�we�hopen�dat�we�het�langs�deze�weg�kunnen
bereiken.
De�voorzitter:
Ik�dank�de�minister�voor�zijn�komst�naar�de�Kamer.

De�heer�Jan�Vos�(PvdA):
De�minister�voert�een�beleid�waarbij�veel�subsidiegeld
wordt�besteed�aan�innovatieve�technologieën.�De�prijs
van�die�zonnepanelen�is�mede�zo�laag�omdat�deze�zijn�gesubsidieerd.�Ook�andere�landen,�bijvoorbeeld�Duitsland,
doen�dat.�Net�nu�die�zonnepanelen�rendabel�worden�voor
de�bewoners�en�breed�kunnen�worden�geïnstalleerd,�is
het�bijzonder�pijnlijk�dat�er�een�dergelijk�voorstel�van�de
Europese�Commissie�komt,�temeer�als�je�weet�dat�het�om
240.000�banen�in�heel�Europa�zal�gaan.�Het�verbaast�mij
ook�zeer�dat�andere�lidstaten�dit�standpunt�innemen.�Van
de�zijde�van�de�Partij�van�de�Arbeid�wil�ook�ik�er�bij�de�minister�op�aandringen�om�dit�breed�in�Europees�verband
aan�de�kaak�te�stellen.�Wij�wensen�deze�lijn�absoluut�niet
te�volgen.
Minister�Kamp:
Ik�voel�mij�gesteund�door�wat�de�heer�Vos�zegt.�Ik�denk
dat�aan�de�kaak�stellen�op�dit�moment�niet�de�beste�invalshoek�is.�Ik�denk�dat�wij�nu�moeten�proberen�om�met
argumenten�te�overtuigen�en�zo�op�een�andere�weg�te�komen.
De�heer�Leegte�(VVD):
Het�is�goed�dat�de�minister�staat�voor�de�vrijhandel;�dat
doet�de�VVD�natuurlijk�ook.�Het�gaat�echter�om�het�volgende.�Toen�China�tien�jaar�geleden�toetrad�tot�de�World
Trade�Organization,�was�het�de�afspraak�dat�er�drie�jaar
daarna�een�definitie�zou�komen�van�de�manier�waarop�het
zijn�"market�economy"�zou�krijgen.�Het�voorbeeld�van�de
zonnepanelen�betreft�eigenlijk�een�strijd�tussen�Noord-�en
Zuid-Europa,�omdat�de�zuidelijke�landen�bang�zijn�voor
hun�industrie�en�voor�de�toename�van�Chinese�producten.

Tweede�Kamer

Vragenuur

26 februari 2013
TK�54

54-5-11