Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 XV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2011

Nr. 102

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 september 2011
Naar aanleiding van het verzoek van de vaste commissie voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid d.d. 9 juni 2011 (2011Z12276/2011D30377),
zend ik u hierbij een reactie op het rapport «Onderzoek naar topbeloningen 2010, de beloning van topbestuurders ten opzichte van
medewerkers». Het onderzoek is uitgevoerd door Basis & Beleid, in
opdracht van de FNV Vakcentrale, FNV Bouw en FNV Bondgenoten.
Ik heb met belangstelling kennis genomen van het rapport. In het
onderzoek is getoetst of 50 geselecteerde ondernemingen uit verschillende sectoren voldoen aan twee normen die de FNV-bonden als
uitgangspunt hanteren op het terrein van bestuursbeloning. De eerste
norm waaraan getoetst wordt is «Factor 20». Volgens de FNV-bonden mag
de vaste beloning van de voorzitter van de raad van bestuur maximaal
20 maal zo hoog zijn als het vaste salaris van de laagst betaalde
medewerker in de onderneming. Volgens het rapport voldoet 30% van de
onderzochte ondernemingen aan deze FNV-norm. De tweede norm
waaraan getoetst wordt is een norm die FNV Bondgenoten hanteert: de
variabele beloning van bestuurders mag niet meer zijn dan 50% van de
vaste beloning. Van de onderzochte ondernemingen voldoet 62% aan
deze 50%-norm.
De normen «Factor 20» en «50%» zijn eigen uitgangspunten die de
FNV-bonden hanteren. Door het onderzoek wordt meer inzicht verkregen
in de beloningsverhoudingen binnen private ondernemingen. Maar een
eventuele discussie over dit onderwerp moet mijns inziens daar plaatsvinden waar ook de besluitvorming over de beloning plaatsvindt: in de
onderneming zelf. Het is hierbij van belang dat de stakeholders die een rol
hebben bij het beloningsbeleid goed gebruik maken van hun bevoegdheden. Ik doel dan op de aandeelhouders, de commissarissen en de
werknemers. Ik ben namelijk van mening dat de door de FNV gehanteerde

kst-32500-XV-102
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XV, nr. 102

1

uitgangspunten niet in alle gevallen toepasbaar zijn. Er zijn diverse
factoren die de beloning van bestuurders en de beloning van werknemers
beïnvloeden, zoals de (internationale) concurrentieverhoudingen in de
markt waarin de onderneming opereert, de productie- of dienstverleningsstructuur van de onderneming en het opleidingsniveau van de
werknemers.
Aandeelhouders stellen het beloningsbeleid vast. In de afgelopen jaren is
er bij verschillende ondernemingen in de algemene vergadering van
aandeelhouders discussie gevoerd over het voorgestelde beloningsbeleid.
Bovendien kunnen aandeelhouders, indien er een (gedrags)code van
toepassing is op de onderneming, zoals de Nederlandse corporate
governance code of de code banken, het bestuur en de raad van commissarissen ter verantwoording roepen over de naleving van die code. Aan
niet-naleving kunnen zij vergaande sancties verbinden. Overigens is bij
alle staatsdeelnemingen waar de Staat aandeelhouder is reeds een nieuw
en gematigd beloningsmaximum vastgesteld.1 De raad van commissarissen stelt vaak de beloning van de individuele bestuurders vast.
Nederlandse beursondernemingen zijn wettelijk verplicht de Nederlandse
corporate governance code na te leven. Deze code bepaalt onder meer dat
bij de vaststelling van de totale bezoldiging van bestuurders de invloed
ervan op de beloningsverhoudingen binnen de onderneming wordt
meegewogen.2 Wanneer deze codebepaling niet wordt toegepast, dient
de vennootschap in haar jaarverslag te motiveren waarom dit het geval is.
Daarnaast kan de raad van commissarissen op grond van de Nederlandse
corporate governance code en het bij uw Kamer ingediende wetsvoorstel
Aanpassing en terugvordering bonussen3 onder bepaalde omstandigheden toegekende of uitgekeerde variabele beloningscomponenten
aanpassen respectievelijk terugvorderen. Tot slot kunnen werknemers een
rol spelen bij het beloningsbeleid. De ondernemingsraad moet informatie
krijgen over de beloningsverhoudingen binnen de onderneming.4
Bovendien heeft de ondernemingsraad in NV’s de bevoegdheid om een
standpunt op te stellen over het beloningsbeleid. In de aandeelhoudersvergadering kan hij zijn standpunt toelichten.5
Uiteindelijk gaat het erom dat er binnen ondernemingen een goede
corporate governance structuur bestaat, waar het beloningsbeleid van
bestuurders deel van uitmaakt. Het kabinet werkt continu aan een
evenwichtig corporate governance stelsel. In de praktijk is het van belang
dat alle betrokkenen goed gebruik maken van hun bevoegdheden, onder
meer om de discussie over beloningsverhoudingen binnen hun eigen
onderneming te voeren. Het rapport van de FNV-bonden kan hier een
bijdrage aanleveren.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H. G. J. Kamp

1
Zie de meest recente brief van de minister
van Financiën hierover, dd. 19 oktober 2010,
Kamerstukken II 2010/11, 28 165, nr. 115.
2
Best practice II.2.2 van de Nederlandse
corporate governance code.
3
Wetsvoorstel van de minister van Veiligheid
en Justitie en de minister van Financiën,
Kamerstukken nr. 32 512.
4
Artikel 31d van de Wet op de ondernemingsraden.
5
Staatsblad 2010, 250.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XV, nr. 102

2