Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2420
Vragen van de leden Oosenbrug en Jadnanansing (beiden PvdA) aan de
ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de onnodige verstrekking van GBA-uittreksels
voor de leerlingenadministratie op scholen (ingezonden 19 april 2013).
Antwoord van minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(ontvangen 31 mei 2013).
Vraag 1
Kent u het bericht «Helft gemeenten doorgeefluik van onnodig GBAuittreksel»?1 Herinnert u zich ook nog de antwoorden die uw voorganger gaf
op eerdere vragen over dit onderwerp?2 van de leden Heijnen en Çelik op
20 april 2011 en op 19 april 2012?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Zijn de in het bericht genoemde cijfers – dreiging van 73.000 onnodig
verstrekte uittreksels, een kostenpost voor ouders en leerlingen van 600.000
euro en 5.000 werkuren bij gemeenten – juist? Zo nee, wat zijn dan wel de
juiste cijfers?
Antwoord 2
De cijfers zijn het resultaat van een onderzoek en een berekening door het
bureau Telengy. Onderzocht is welke gemeenten niet weigeren om ouders
een GBA-uittreksel te verstrekken i.v.m. een inschrijving op een vo-school. Bij
deze gemeenten is vervolgens bepaald hoeveel leerlingen (met name
leerlingen die vanuit het basisonderwijs doorstromen) zich naar verwachting
zullen moeten inschrijven op een vo-school. Alleen als alle scholen voor
voortgezet onderwijs waar deze leerlingen naar toe gaan ook daadwerkelijk
voor deze leerlingen een GBA-uittreksel zouden vragen, kloppen de cijfers.
Telengy heeft echter niet onderzocht in hoeverre dit ook daadwerkelijk

1
2

ah-tk-20122013-2420
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Binnenlandsbestuur.nl, 17 april 2013
Aanhangsel van de Handelingen vergaderjaar 2010–2011, nr 2288 en vergaderjaar 2011–2012,
nr. 2272

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

gebeurt. Met andere woorden, als geen enkele school dat GBA-uittreksel nog
eist bij inschrijving – omdat er minder voor ouders belastende alternatieven
zijn – zou Telengy nog steeds met genoemde aantallen komen. De aantallen
van Telengy betreffen dus een cijfermatige exercitie en zeggen nagenoeg
niets over de daadwerkelijk nog voor de inschrijving bij het voortgezet
onderwijs opgevraagde GBA-uittreksels. Er is door de overheid zelf geen
onderzoek gedaan naar het aantal verstrekte GBA-uittreksels ten behoeve van
inschrijving in het onderwijs, derhalve zijn de juiste cijfers mij niet bekend.
Niettemin is mij wel bekend dat er nog steeds door sommige scholen om een
GBA-uittreksel wordt gevraagd.
Vraag 3
Deelt u de mening dat ouders en leerlingen hierdoor onnodig op kosten
worden gejaagd en dat gemeenten onnodig werk verzetten?
Antwoord 3
Ik deel de mening dat voorkomen moet worden dat ouders onnodig gevraagd
wordt om een GBA-uittreksel aan te schaffen terwijl dezelfde bewijskracht op
een andere, eenvoudige en kosteloze, manier verstrekt kan worden. Dit kan
door middel van het uitschrijfbewijs van de vorige school of door een van
overheidswege verstrekt document, waaronder de ID-kaart of paspoort, een
geboortebewijs of een kopie van de persoonslijst verstrekt bij eerste
inschrijving in de GBA. Deze informatie heb ik opgenomen in mijn database
met goede voorbeelden GoedOpgelost! waar veel gemeenten via hun
websites naar verwijzen.
http://goedopgelost.overheid.nl/inschrijving-middelbare-school-kan-ookzonder-uittreksel-gba/
Vraag 4
Bent u het eens dat de afname van het aantal onnodig verstrekte uittreksels
(van 81.000 in 2012 naar 73.000 in 2013) teleurstellend is? Acht u de acties die
u, naar aanleiding van door onze voorgangers gestelde vragen over dit
thema, heeft genomen met terugwerkende kracht – gezien de resultaten – te
beperkt?
Antwoord 4
Zie beantwoording vraag 2 en 6.
Vraag 5
Onderschrijft u de analyse van de heer Ter Telgte dat het vragen naar een
GBA-uittreksel verband houdt met het feit dat scholen vaak nog van iedere
leerling een papieren dossier bijhouden? Zo ja, wat is uw beleid ten aanzien
van de digitalisering van de administratie van scholen?
Antwoord 5
Ik onderschrijf de analyse van de heer Ter Telgte niet. Er zijn genoeg
alternatieven voor het GBA-afschrift (zie antwoord bij3, maar die zijn ook in
papieren vorm. Dus dat een leerlingadministratie doorgaans papieren
documenten bevat lijkt mij geen reden om het GBA-uittreksel op te vragen.
Vraag 6
Hoe beoordeelt u de antwoorden van uw voorganger met betrekking tot het
verbieden van het vragen van een GBA-uittreksel door scholen? Acht u een
dergelijke maatregel – nu de resultaten van wel genomen maatregelen
beperkt blijken – op dit moment wel wenselijk? Zo nee, welke aanvullende
maatregelen – om deze ongewenste verstrekkingen te stoppen – bent u van
plan verder te nemen?
Antwoord 6
Enkele maanden geleden werd mij duidelijk dat er nog steeds door scholen
om een GBA-uittreksel wordt gevraagd. Ik heb toen gemeenten via het
vakblad Burgerzaken en Recht van de Nederlandse Vereniging van Burgerza-

3

Aanhangsel van de Handelingen vergaderjaar 2010–2011, nr. 2288 en vergaderjaar 2011–2012,
nr. 2272

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

ken (NVVB) opgeroepen aan mij door te geven om welke scholen het gaat.
Deze scholen heb ik aangeschreven en gewezen op de alternatieven. Dit zal ik
blijven doen zolang gemeenten mij hierover berichten. Gebleken is dat
scholen hier positief op reageren. Ze hadden bijvoorbeeld eerdere berichtgeving hierover gemist (OCW/DUO heeft hier regelmatig aandacht voor
gevraagd via de E-zine aan administrateurs van leerlingadministraties) of
waren onvoldoende op de hoogte van de alternatieven voor het GBA
uittreksel. Verder zal ik deze problematiek bij de instellingsaccountants onder
de aandacht brengen. Deze kunnen bij hun controles van de leerlingadministraties, scholen die nog het GBA uittreksel opvragen wijzen op de alternatieven. Tot slot zal ik via de Facebookpagina «ouders en school» de alternatieven voor het GBA-uittreksel onder de aandacht brengen van ouders met tips
over hoe ouders het beste de school kunnen adviseren als deze toch om het
GBA uittreksel vraagt. Aan het einde van dit jaar zal ik via de NVVB opnieuw
bij gemeenten polsen in hoeverre deze maatregelen effect hebben gehad en
zo nodig nieuwe acties opstarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3