Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

28 966

Waterketen

Nr. 23

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 april 2010
Hierbij informeer ik u, mede namens de minister van Verkeer en Waterstaat, de minister van Buitenlandse Zaken en de minister van Economische Zaken, over de uitvoering van de motie Wiegman-van Meppelen
Scheppink c.s. (32 123 XI, nr. 42).
Met de motie verzoekt de Kamer de regering om «in overleg met
gemeenten en waterschappen naast drinkwaterbedrijven ook waterschappen en rioleringsbedrijven ruimte te bieden om hun deskundigheid,
kennis en ervaring in te zetten voor ontwikkelingssamenwerking». Ook
wordt de regering verzocht om «concrete voorstellen uit te werken,
waarin de deskundigheid, kennis en ervaring van de waterschappen en
rioleringsbedrijven nog meer benut kunnen worden ter bevordering van
goede sanitaire voorzieningen in ontwikkelingslanden».
In het Water, Sanitatie en Hygiëne (WASH) akkoord van Schokland (2007)
hebben het kabinet en de verschillende geledingen van de watersector
zich uitgesproken voor samenwerking ten behoeve van de ontwikkelingsdoelstellingen. De beantwoording van deze motie past, evenals de
beantwoording van de motie Koppejan (30 895, nr. 42), in dit kader.
Daarnaast hebben de bij de waterketen betrokken partijen zich in
«Verbindend Water: langetermijnvisie voor de waterketen» (mei 2009)
uitgesproken voor het leveren van een bijdrage aan het behalen van de
Millennium Ontwikkelingsdoelen.
Verschillende waterschappen, drinkwaterbedrijven en gemeenten leveren
door de inzet van kennis, expertise en middelen al een bijdrage aan
oplossingen voor mondiale watervraagstukken. Dit blijkt bijvoorbeeld uit
de publicatie van de Unie van Waterschappen, getiteld «Nederlandse
waterschappen en het buitenland 2009» en de evaluatie van het LOGO
South programma van VNG International m.b.t. 2007–2010.

kst-28966-23
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 966, nr. 23

1

In de motie wordt de wens geuit om de deskundigheid, kennis en ervaring
van waterschappen en het rioleringsbeheer nog meer te benutten.
Internationale ervaring kan bijdragen aan het ontwikkelen en versterken
van kennis en innovatie en biedt economische kansen voor Nederland.
Zoveel mogelijk aansluiten bij bestaand Nederlands beleid en beleid in het
ontvangende land is daarbij van belang. Aansluiting zou onder andere dus
gezocht moeten worden bij hoofdstuk zes van het Nationaal Waterplan,
OS beleid en het beleid Internationaal Ondernemen.
In overleg met de watersector zijn de volgende kansen gesignaleerd:
1) Versterken van de samenwerking binnen de sector:
Door verdergaande professionalisering van de internationale inzet en
intensivering van de samenwerking binnen de sector kunnen de
efficiëntie en de impact van de inzet van waterschappen, rioleringsbeheer en de bredere watersector vergroot worden.
2) Focus op capaciteitsontwikkeling:
Waterschappen en het rioleringsbeheer kunnen met hun kennis en
expertise juist op het gebied van capaciteitsontwikkeling en goed
bestuur van soortgelijke organisaties in ontwikkelingslanden een
verschil maken.
3) Koppelen van het financiële instrumentarium:
Door het verbinden van deze inzet op capaciteitsontwikkeling met het
financiële instrumentarium van Nederland en internationale ontwikkelingsinstellingen kan de impact van deze inzet worden versterkt.
Ad 1: Een sterke toegevoegde waarde van de Nederlandse watersector zit
in het feit dat zij haar krachten kan bundelen en hierdoor een integrale
aanpak kan aanbieden. Daarbij denk ik aan bundeling van de internationale werkzaamheden van diverse partijen (samenwerking tussen
waterschappen en met drinkwaterbedrijven/ gemeenten / NGO’s/
kennisinstellingen/ private sector, waaronder het MKB). Voorbeelden van
een dergelijke integrale benadering zijn de gezamenlijke inzet van het
Wetterskip Fryslân en Vitens Evides op het gebied van sanitatie in
Mozambique en het project van Waternet en het Waterschap Aa en Maas
op het gebied van capaciteitsontwikkeling in Egypte.
Ad 2: Nederlandse waterinstellingen hebben gezamenlijk brede kennis op
alle terreinen van waterbeheer. Door effectieve benutting van netwerken
van waterschappen, het rioleringsbeheer, drinkwaterbedrijven, consultants en kennisinstellingen kan de capaciteit van lokale partners worden
versterkt. Doel hierbij is dat deze partners zo efficiënter gaan opereren,
betere diensten verlenen en toegang tot de kapitaalmarkt krijgen via de
lokale banken, overheidsfinancieringen en de internationale financiële
instellingen. Op deze wijze ontstaan ook markten waarbinnen in de
toekomst de Nederlandse watersector een rol kan blijven spelen.
Ad 3: Ik verwacht dat het bestaande financiële instrumentarium nog
effectiever kan worden ingezet. De ministers van Economische Zaken en
voor Ontwikkelingssamenwerking hebben zich tot doel gesteld om het
instrumentarium beter af te stemmen, zodat zowel met ontwikkelingslanden als met landen in transitie effectiever samengewerkt kan worden.
Ook kunnen mogelijkheden voor cofinanciering via fondsen vanuit de EU
(bijvoorbeeld voor Research & Development) en Internationale Financiële
Instellingen beter benut worden.
De Kamer heeft de regering in de motie verzocht om ook waterschappen
en het rioleringsbeheer ruimte te bieden om hun deskundigheid, kennis
en ervaring in te zetten voor ontwikkelingssamenwerking. Zoals hierboven
is aangegeven leveren diverse waterschappen en gemeenten al een
bijdrage aan oplossingen voor de mondiale waterproblematiek. Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 966, nr. 23

2

internationaal beschikbaar stellen van de specifieke kennis en kunde kan,
tot op zekere hoogte, tot de maatschappelijke verantwoordelijkheid en
taak van het waterschap en gemeente worden gerekend. Met het verder
verbinden van de internationale inzet van de diverse spelers binnen de
watersector, een focus op capaciteitsontwikkeling en het koppelen van het
financiële instrumentarium moet het mogelijk zijn voor de waterschappen
en het rioleringsbeheer om hun kennis en ervaring nog effectiever in te
zetten.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. C. Huizinga-Heringa

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 966, nr. 23

3