Inleiding
Dit Vervoerplan 2023 is opgesteld door de directie van B.V. Terschellinger Stoomboot Maatschappij
(TSM) en is bedoeld als Vervoerplan conform hoofdstuk 2, artikel 5 van de Vervoerconcessie
Waddenveren West.
Indien de aannames of uitgangspunten voor 2023 door onvoorziene omstandigheden onjuist blijken te
zijn, dan behoudt TSM zich het recht voor om in overleg met de concessieverlener binnen de grenzen
van de concessie af te wijken van het Vervoerplan. De hoofdstukindeling van het Vervoerplan is
conform artikel 1.2 van het Programma van Eisen:
I.
II.
III.
IV.
V.
VI.
VII.
VIII.
IX.
X.
XI.
XII.
XIII.
XIV.
XV.

een visie op de ontwikkeling van de vervoersvraag en het vervoersaanbod in de komende vijf
jaar;
een visie op een op de reizigers gerichte dienstverlening, waarbij de gehele reisketen wordt
betrokken;
een vertaalslag van de visies, bedoeld onder I en II in de gevolgen voor het vervoersaanbod voor
de komende vijf jaar, de aan te bieden producten en diensten (betreffende de gehele keten), de
infrastructuur, het materieel en het personeel;
de dienstregeling als bedoeld in artikel 1.3 en eventuele voornemens voor wijzigingen in de
dienstregeling van het komende jaar;
eventuele voornemens voor wijziging in de aansluitingen van en op de dienstregeling en van
vervoerders die aansluitend (openbaar) vervoer verzorgen voor het komende jaar;
de tarieven en eventuele voornemens voor wijzigingen in de tarieven en tariefstructuur voor het
komende jaar;
een beschrijving van de wijze waarop de concessiehouder inspeelt (waaronder door inzet van
extra afvaarten) op voorziene en onvoorziene situaties, waarin de vervoersvraag van reizigers
substantieel groter is dan binnen de dienstregeling kan worden opgevangen;
een beschrijving van de wijze waarop de concessiehouder inspeelt op voorzien groot onderhoud
van schepen en overige productiemiddelen;
een geactualiseerd overzicht als bedoeld in Bijlage 3 ad 3 van de concessie conform Bijlage 3 ad
1, punt 1 van de concessie;
een beschrijving van de wijze waarop de concessiehouder het vervoer van goederen naast het
personenvervoer afwikkelt;
een beschrijving van de mate van zitplaatsgarantie;
de kwalitatieve en de kwantitatieve gevolgen van de voorgestelde wijzigingen, als bedoeld
onder IV t/m X voor de reizigers;
de kwalitatieve en de kwantitatieve gevolgen van de voorgestelde wijzigingen, als bedoeld
onder IV t/m X voor de vervoersvraag;
mogelijke alternatieven voor de voorgestelde wijzigingen;
een weergave van de in het advies en in het overleg met de Consumentenorganisaties en
Decentrale Overheden naar voren gebrachte zienswijzen en voor zover het Vervoerplan afwijkt
van die zienswijzen een deugdelijke motivering van die afwijking.

Foto’s:
Mike Bink, Frans Donders, Henry Drost, Flying Focus, Lennard Geerts, Arn Hagen, Roel Ovinge, Sytse
Schoustra en archief Rederij Doeksen

Samenvatting van de belangrijkste wijzigingen
Dit hoofdstuk bevat een overzicht van de belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie
(2022), die wij in dit Vervoerplan 2023 beschrijven.

Vervoersaanbod

In verband met de coronacrisis hielden wij in ons Vervoerplan van vorig jaar in de dienstregeling geen
rekening met evenementen. Het was destijds onzeker of deze evenementen door zouden gaan. Wij
zetten alle afvaarten rondom evenementen in 2022 daarom vraag gestuurd in zodra duidelijk is dat een
evenement door gaat.
Wij verwachten dat alle evenementen in 2023 gewoon doorgang zullen vinden. Daarom hebben wij de
afvaarten rondom evenementen weer opgenomen in de bijgevoegde dienstregeling voor komend jaar.
Verder zijn op bepaalde dagen op de lijn Terschelling sneldienstafvaarten vervangen door
veerdienstafvaarten, in verband met de toegenomen vraag naar autodekcapaciteit op die dagen.
Ook zijn enkele aanvullende sneldienstafvaarten bovenop de basisdienstregeling (drie retourreizen van
de sneldienst per dag) naar Terschelling geschrapt, omdat deze afvaarten niet langer nodig zijn door de
toegenomen passagierscapaciteit die is ontstaan, door de inzet van extra afvaarten van de veerdienst
in verband met de toegenomen vraag naar autodekcapaciteit. De veerboten hebben veel meer
passagierscapaciteit dan nodig is om de inzittenden van de voertuigen te vervoeren. Het inzetten van
extra sneldiensten is daardoor niet meer doelmatig en zou het milieu onnodig belasten. De laatste
veerboot naar Terschelling vertrekt volgend jaar 5 minuten later dan dit jaar.
Op de lijn naar Vlieland wijzigt één van de afvaarttijden van de sneldienst op de dagen dat er vooral
sprake is van vervoer naar het eiland toe, Deze vertrekt voortaan om 16:40 uur in plaats van 11:50 uur.
Per saldo bevat onze dienstregeling voor 2023 ongeveer evenveel afvaarten als het aantal afvaarten
dat we in 2022 naar verwachting daadwerkelijk zullen uitvoeren. De groei van het aantal passagiers die
wij verwachten voor 2023 (1%-2%) ten opzichte van 2022 kunnen wij met deze dienstregeling goed
opvangen en indien nodig zetten wij uiteraard vraag gestuurd extra afvaarten in.

Extra zitplaatsen aan boord

Uiterlijk in 2023 zullen wij extra zitplaatsen realiseren op het ms Vlieland, het ms Willem Barentsz en het
ms Willem de Vlamingh. Daardoor hoeven passagiers nog minder vaak naast onbekenden plaats te
nemen, hetgeen de kwaliteit van de overtocht positief beïnvloedt.

Onderzoek naar bijmengen schonere brandstof

Dit jaar (2022) onderzoeken wij of en zo ja in welke mate het technisch mogelijk is en financieel
verantwoord (in het licht van de huidige hoge brandstofprijzen) om volgend jaar (2023) schonere
brandstof bij te gaan mengen of een additief te gaan gebruiken in één of meerdere schepen.

Fietsenvervoer

Er waren plannen om te starten met de implementatie van een nieuw systeem voor het transporteren
van fietsen. Dit nieuwe systeem baseerde zich op het idee om de fietsen aan de wal op fietskarren te
plaatsen en aan boord van het autodek te rijden. Zo zouden passagiers zelfs via de reguliere
toegangscontrole en de voetgangersbruggen aan boord kunnen gaan. Na uitvoerig testen, uitproberen,
aanpassen en opnieuw testen is helaas gebleken dat het vervoeren van fietsen op speciale karren
operationeel niet uitvoerbaar is. We bekijken nu op welke manier wij de voorzieningen voor het stallen
van de fietsen aan boord kunnen optimaliseren.

Bagagevervoer

In Harlingen, op Vlieland en op Terschelling wordt reeds geruime tijd gesproken over het ontwikkelen
van een bagagetransportservice voor toeristen. Het gaat daarbij meestal over een bagagedienst tussen
het thuisadres en het vakantieadres en v.v., de terminal en het vakantieadres en v.v. en het
parkeerterrein in Harlingen en het vakantieadres en v.v. Het opzetten van een dergelijke dienst is
complex, maar de realisatie zou een grote stap vooruit betekenen in kwaliteit en duurzaamheid.
Onlangs hebben de gemeenten een eilander transportbedrijf en Rederij Doeksen de handen ineen
j besloten om door een gespecialisee
en zo j
m een dergelijke bagagetransportdienst levensvatbaar is.

I

Een visie op de ontwikkeling van de
vervoersvraag en het vervoersaanbod in de
komende vijf jaar

Met betrekking tot de vervoersvraag onderscheiden wij twee groepen passagiers. Enerzijds de toeristen
en anderzijds de eilanders.

Ontwikkeling van het aantal vervoerde toeristen

Het aantal toeristen dat wij naar de eilanden Vlieland en Terschelling hebben vervoerd in 2021, is met
respectievelijk 21,1% en 27,0% gestegen ten opzichte van 2020. In 2021 hebben wij in totaal 213.046
toeristen naar Vlieland vervoerd en 459.534 toeristen naar Terschelling. Het aantal personenauto’s van
toeristen dat wij naar Terschelling hebben vervoerd, is in 2021 met 23,1% gestegen ten opzichte van
2020. In 2021 hebben wij in totaal 42.840 personenauto’s van toeristen naar Terschelling vervoerd. De
coronacrisis in met name 2020 is uiteraard de verklaring van deze ontwikkelingen.

Ontwikkeling van het aantal vervoerde eilanders

Het aantal vervoerde eilanders van en naar Terschelling is in 2021 met 16,5% gestegen ten opzichte van
2020. Voor Vlieland steeg het aantal vervoerde eilanders met 11,5%. In 2021 hebben wij in totaal 60.863
eilanders van Terschelling naar Harlingen vervoerd en 19.788 eilanders van Vlieland naar Harlingen. Het
aantal vervoerde personenauto’s van inwoners van Terschelling is in 2021 met 11,2% gestegen ten
opzichte van 2020. Het aantal vervoerde personenauto’s van inwoners van Vlieland is in 2021 met
15,6% gestegen ten opzichte van 2020. In 2021 hebben wij in totaal 12.084 personenauto’s van
inwoners van Terschelling naar Harlingen vervoerd en 6.832 personenauto’s van inwoners van Vlieland.
Ook deze ontwikkelingen laten zich uiteraard verklaren door de coronacrisis.

Sneldienst vs. veerdienst

In 2021 reisde 26,7% van het totale aantal passagiers met de sneldienst en 73,3% met de veerdienst. Ter
vergelijking: in het jaar 2009 reisde 29,7% van het totale aantal passagiers met de sneldienst en 70,3%
met de veerdienst. Het aantal veerdienstafvaarten is de laatste jaren fors toegenomen, met name door
verlenging van de zomerdienstregeling, het jaarrond aanbieden van drie retourreizen van de veerboot
naar Vlieland en de ingebruikname van onze nieuwe schepen. Dit verklaart waarom procentueel iets
minder passagiers tegenwoordig voor de sneldienst kiezen.
Per eiland was de verdeling in 2021 als volgt: 7,6% (2020: 8,5%) van de passagiers naar Vlieland en
35,3% (2020: 38,0%) van de passagiers naar Terschelling kozen voor de sneldienst. Het verschil tussen
2020 en 2021 is wat Terschelling betreft te verklaren door het verhoudingsgewijs meer inzetten van de
veerboten ten opzichte van sneldiensten in 2021. Wat Vlieland betreft is de verschuiving te verklaren
door het feit dat wij in 2020 relatief veel afvaarten van de sneldienst hebben ingezet naar Vlieland. Dit
had twee redenen: de capaciteitsbeperkingen die van toepassing waren tijdens het begin van de
coronacrisis en het incident met het ms Vlieland waardoor het ms Midsland lange tijd de hoofddienst
naar Vlieland moest verzorgen. Het ms Midsland had een lagere capaciteit dan het ms Vlieland,
hetgeen wij hebben opgevangen door extra afvaarten van de sneldienst.

Landelijke trend

Ook in 2021 ondervond het toerisme landelijk en wereldwijd de gevolgen van de coronapandemie. Het
internationaal toerisme is als gevolg hiervan in 2021 verder gedaald ten opzichte van 2020. Landen die
hun grenzen gesloten hielden en onzekerheid over de maatregelen en de verspreiding van het virus,
zorgden ervoor dat veel Europese burgers kozen voor een vakantie in eigen land. Ook in Nederland was
dit het geval. Het binnenlands toerisme bereikte in 2021 met 25,7 miljoen gasten het niveau van 2019
met een sterke stijging ten opzichte van het slechte jaar 2020. Door het uitblijven van buitenlandse
gasten is het inkomend toerisme gekrompen van 16 miljoen bezoekers in 2019, naar 5,6 miljoen in 2021.
Een grote klap voor de gebieden in Nederland die doorgaans veel buitenlandse gasten trekken en waar
de toeristische bedrijven als gevolg van deze afname aan toeristen nog niet uit de problemen zijn (bron:
NBTC). Gelet op grillige omstandigheden in het landelijk toerisme door de coronacrisis, is het voor ons
niet mogelijk een landelijke trend te destilleren uit de bovengenoemde ontwikkeling.

II

Een visie op een op de reizigers gerichte
dienstverlening, waarbij de gehele reisketen
wordt betrokken;

III

Een vertaalslag van de visies, bedoeld onder I
en II in de gevolgen voor het vervoersaanbod
voor de komende vijf jaar, de aan te bieden
producten en diensten (betreffende de gehele
keten), de infrastructuur, het materieel en het
personeel.

De kwaliteit van onze dienstverlening wordt bepaald door verschillende aspecten. Deze aspecten, onze
visies daarop en de vertaalslag van deze visies, komen in dit hoofdstuk aan de orde. Hiermee worden II
en III in één hoofdstuk samengevoegd.
Wij onderscheiden de volgende aspecten voor wat betreft onze dienstverlening:










Vloot
Dienstregeling + aansluiting OV
Personeel en organisatie
Klantenservice
Marketing en communicatie
ICT
Horeca
Bagage- en fietsenvervoer

Vloot
Anno 2023 varen wij met vier autoveerboten en twee snelboten. Het vervoer van vracht en – in de
zomer – het vervoer van afval en gevaarlijke stoffen, geschiedt op de lijn Terschelling nagenoeg
uitsluitend gescheiden van de personenveerdienst met onze vrachtcatamaran ms Noord-Nederland,
die vaart onder de vlag van onze zusteronderneming B.V. Scheepvaart en Bergingsmaatschappij G.
Doeksen en Zonen.
Het ms Friesland is onze reserve-autoveerboot en ijsbreker. Het ms Vlieland doet dienst als hoofdautoveerboot van en naar Vlieland. In de periode dat het ms Vlieland op de werf ligt voor onderhoud,
verzorgen het ms Willem Barentsz en het ms Willem de Vlamingh afwisselend de hoofddienst van en
naar Vlieland. Gedurende een deel van de winterperiode en tijdens onderhoudsperiodes van andere
schepen, wordt het ms Friesland ingezet als hoofd-autoveerboot op Terschelling. Op alle andere dagen
verzorgen het ms Willem Barentsz en het ms Willem de Vlamingh afwisselend de hoofddienst van en
naar Terschelling. Onze snelle schepen ms Tiger en ms Koegelwieck verzorgen afwisselend de
sneldienstregeling van, naar en tussen Vlieland en Terschelling.
Uiterlijk in 2023 zullen wij extra zitplaatsen realiseren op het ms Vlieland, het ms Willem Barentsz en het
ms Willem de Vlamingh. Daardoor hoeven passagiers nog minder vaak naast onbekenden plaats te
nemen, hetgeen de kwaliteit van de overtocht positief beïnvloedt.
Op het ms Vlieland zal dit project ten koste gaan van de bar. Deze is alleen tijdens drukke afvaarten
geopend. Alleen door de bar te verwijderen, kan er een substantieel aantal extra zitplaatsen
l
t ms Vlieland. Dit weegt
t
t ft
t
t
l
j deze ruimte zullen wel enkele automaten gep

t

passagiers een versnapering kunnen blijven kopen.
Daarnaast onderzoeken wij dit jaar (2022) of en zo ja in welke mate het technisch mogelijk is en
financieel verantwoord (in het licht van de huidige hoge brandstofprijzen) om volgend jaar (2023)
schonere brandstof bij te gaan mengen of een additief te gaan gebruiken in één of meerdere schepen.
Dienstregeling
Wij varen een basisdienstregeling en zetten daarnaast vraag gestuurd extra afvaarten in. De
dienstregeling en de bezettingscijfers van de afzonderlijke afvaarten van het voorgaande jaar, vormen
de uitgangspunten voor de basisdienstregeling van het volgende jaar. De basisdienstregeling voor
2023 hebben wij echter gebaseerd op de bezettingscijfers van 2022 (t/m april) en 2021, maar voor wat
betreft de afvaarten rondom evenementen die plaatsvinden van mei t/m december alleen op die van
2019 omdat veel evenementen in 2020 en 2021 geen doorgang konden vinden door de coronacrisis.
Het jaar 2020 was door de coronacrisis ook buiten de evenementen om geen representatief jaar door
de coronacrisis.
Daarnaast houden wij bij het maken van een nieuwe dienstregeling rekening met afwijkende
vakantieperiodes, aansluitingen op de bus en de trein, de inbreng van de decentrale overheden, de
Klantenpanels, het Consumentenplatform Waddenveren West, de Raden van Advies, de
Gemeenschappelijke Ondernemingsraad van Rederij Doeksen en de verwachte ontwikkeling van de
vraag. Natuurlijk spelen ook nautische en operationele omstandigheden in de havens en op de kades
een belangrijke rol.
Nautische dienst- en waldienst

Fietsenvervoer

Er waren plannen om te starten met de implementatie van een nieuw systeem voor het transporteren
van fietsen. Dit nieuwe systeem baseerde zich op het idee om de fietsen aan de wal op fietskarren te
plaatsen en aan boord van het autodek te rijden. Zo zouden passagiers zelfs via de reguliere
toegangscontrole en voetgangersbruggen aan boord kunnen gaan. Na uitvoerig testen, uitproberen,
aanpassen en opnieuw testen is helaas gebleken dat het vervoeren van fietsen op speciale karren
operationeel niet uitvoerbaar is. De fietskarren bleken veel meer ruimte in beslag te nemen dan van
tevoren was verwacht. Daarnaast bleek dat er in de praktijk minder fietsen op de karren passen dan in
theorie, o.a. door de vele verschillende modellen en de bagagestukken, aanhangers en zitjes die aan de
fietsen gekoppeld zijn. Ook was er veel meer begeleiding nodig van onze medewerkers van de
waldienst dan vooraf gehoopt. De combinatie van deze redenen samen, is voor ons aanleiding geweest
om het project stop te zetten. We bekijken nu op welke manier wij de voorzieningen voor het stallen van
de fietsen aan boord kunnen optimaliseren.

Bagagevervoer

Wij verzoeken passagiers om hun bagage in de bagagewagens (veerdienst) of bagagerekken
(sneldienst) te leggen, in verband met de veiligheid en het comfort aan boord. Medewerkers aan boord
zien er op toe, dat (hand)bagagestukken die wel meegenomen worden in de salon geen vluchtwegen
blokkeren.
In Harlingen, op Vlieland en op Terschelling wordt daarnaast reeds geruime tijd gesproken over het
ontwikkelen van een bagagetransportservice voor toeristen. Ook in diverse beleidsstukken van de
overheid en de eindrapportage van het Programma naar een Rijke Waddenzee komt dit thema
inmiddels aan bod. Het gaat daarbij meestal over een bagagedienst tussen het thuisadres en het
vakantieadres en v.v., de terminal en het vakantieadres en v.v. en het parkeerterrein in Harlingen en het
vakantieadres en v.v. Het opzetten van een dergelijke dienst is complex, maar de realisatie zou een
grote stap vooruit betekenen in kwaliteit en duurzaamheid.
De service zou immers kunnen zorgen voor meer reiscomfort, voor een acceptabel alternatief voor het
meenemen van de auto, voor minder vervoersbewegingen op de eilanden en voor meer toeristen die
met het OV naar Harlingen komen. Onlangs hebben de gemeenten, een eilander transportbedrijf en
Rederij Doeksen de handen ineen geslagen. Zij hebben gezamenlijk besloten om door een
gespecialiseerd bureau te laten onderzoeken of en zo ja, in welke vorm een dergelijke
bagagetransportdienst levensvatbaar is.
jf treden wij op als opdr
ijen om de dienst uiteindelijk daadwerkelijk op t

een kansrijk idee is. De wens om te komen tot een systeem waar gaandeweg steeds meer partijen bij
aan kunnen haken, is nadrukkelijk onderdeel van de opdracht. Door samen te werken kunnen
uiteindelijk de beste resultaten voor Harlingen, Vlieland en Terschelling worden geboekt. Het bureau
waaraan de opdracht is verstrekt heeft zeer veel ervaring op dit gebied en kennis van de eilanden. Het
team streeft ernaar de eindrapportage in of vlak na de zomer van 2022 aan te leveren.

Kadeherstelproject Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat heeft groot onderhoud gepland aan de veerhavens en veerinrichtingen van Harlingen,
Terschelling en Vlieland. De werkzaamheden in Harlingen zijn inmiddels gestart en omvatten het
herinrichten van het terrein, het reviseren van de passagiers- en autobruggen, de conservering van de
aan- en afmeervoorzieningen en het aanbrengen van kathodische bescherming. Rijkswaterstaat
hanteert het uitgangspunt dat de dienstregeling tijdens het werk ongewijzigd doorgang moet kunnen
vinden, maar enige hinder voor passagiers is vanzelfsprekend niet uit te sluiten. Wij beperken deze
echter zoveel mogelijk door maatwerkoplossingen die wij samen met Rijkswaterstaat en de
aannemerscombinatie vormgeven.
Wij hebben sinds begin 2021 structureel (projectmanagement)overleg met Rijkswaterstaat en de
aannemers en daarnaast is er periodiek inhoudelijke afstemming op detailniveau. De werkzaamheden
zullen gefaseerd uitgevoerd worden en de planning ziet er in grote lijnen momenteel als volgt uit:
Harlingen
Q2-2022

Terreininrichting fase 1 vanaf april.

Terreinrichting voorbereidende werkzaamheden Harlingen-West (Vlieland zijde) vanaf april.

Conserveringswerkzaamheden Harlingen-Oost vanaf april.

Conserveringswerkzaamheden Harlingen-West vanaf juni.

Verwijderen bovenbouw lage voetgangersbrug.
Q3-2022

Terreininrichting fase 2 (30 dagen) vanaf augustus.
Q4-2022

Aanbrengen kathodische bescherming op kadewanden vanaf november.

Demontage autobrug Harlingen Oost en hoge voetgangersbrug Harlingen West en plaatsen
tijdelijke autobrug val Harlingen-Oost en 1ste tijdelijke voetgangersbrug Harlingen-West vanaf
december.
Q1-2023

Demontage autobrug Harlingen-West en terugplaatsen gerenoveerde autobrug (val en
bovenbouw) Harlingen-Oost op Harlingen-West vanaf maart.

Demontage 1ste tijdelijke hoge voetgangersbrug Harlingen-West en terugplaatsen gerenoveerde
hoge voetgangersbrug Harlingen-West vanaf maart.
Q2-2023

Terreininrichting fase 3 vanaf april.

Demontage tijdelijke autobrug en terugplaatsen gerenoveerde autobrug Harlingen-West op
Harlingen-Oost vanaf mei.

Demontage 1ste tijdelijke hoge voetgangersbrug Harlingen-Oost en terugplaatsen gerenoveerde
hoge voetgangersbrug Harlingen Oost vanaf juni.
Q3-2023

Terreininrichting fase 4.
Terschelling
Q2-2022

Conserveringswerkzaamheden op locatie.

Aanbrengen onderbouw tijdelijke veerinrichting (TVI) vanaf april.
Eind Q3-2022 na de bouwvak

Plaatsen TVI met 2de reserveval vanaf oktober.

Demontage bestaande autobrug en hoge voetgangersbrug.
Q3-2022

Sloopwerkzaamheden kade B C D en droogloop vanaf oktober en realiseren nieuwe kade B C D

Vraag gestuurd varen

Nadat wij onze dienstregeling hebben gepubliceerd, varen wij vervolgens aanvullend op deze
dienstregeling vraag gestuurd. Dit betekent dat er continu naar de vervoersvraag wordt gekeken en dat
er bij een toenemende vervoersvraag als uitgangspunt extra aanbod wordt ingezet. Het voordeel van
dit systeem is, dat er alleen extra capaciteit wordt ingezet als de markt daar om vraagt. Dit komt de
efficiëntie ten goede en werkt minder milieubelastend. Deze extra afvaarten communiceren wij via onze
social media kanalen aan onze passagiers en per e-mail aan belangrijke partners zoals de exploitanten
van het aansluitende openbaar vervoer, parkeerterreinen in Harlingen en ondernemers op de eilanden.
De passagiers die een afvaart hebben geboekt op dezelfde dag en dezelfde route ontvangen ook een
e-mail, zodat zij hun reservering kunnen wijzigen als de extra afvaarttijd beter in hun reisplanning past.
Wij zetten extra afvaarten in voor personen als er in een bepaald dagdeel sprake is van een bezetting
van 90%. Wij zetten extra afvaarten in voor voertuigen als er op een bepaalde dag sprake is van een
bezetting van 90%. Wij zetten ook extra afvaarten in voor voertuigen als alle afvaarten binnen een
periode van 24 uur vol dreigen te raken voor voertuigen, omdat wij op elke route binnen een etmaal
zoveel mogelijk een ontsluitingsmogelijkheid voor voertuigen willen bieden.
Uiteraard geldt dat er uiteindelijk grenzen zijn aan onze mogelijkheden voor wat betreft het inzetten
van extra vraag gestuurde afvaarten: het aantal schepen, afmeervoorzieningen en medewerkers waar
wij over kunnen beschikken is nu eenmaal niet onbeperkt.
Indien een vraag gestuurde afvaart twee jaar op rij wordt ingezet, dan wordt deze afvaart normaal
gesproken in de basisdienstregeling van het volgende jaar opgenomen. De basisdienstregeling voor
2023 hebben wij echter gebaseerd op de bezettingscijfers van 2022 (t/m april) en 2021, maar voor wat
betreft de afvaarten rondom evenementen die plaatsvinden van mei t/m december alleen op die van
2019 omdat veel evenementen in 2020 en 2021 geen doorgang konden vinden door de coronacrisis.
Het jaar 2020 was door de coronacrisis ook buiten de evenementen om geen representatief jaar door
de coronacrisis.
Personeel en organisatie
Het beleid van het managementteam is er op gericht verantwoordelijkheden diep in de organisatie, op
de werkvloer en zo dicht mogelijk bij de passagiers, neer te leggen en dit te waarborgen. Wij investeren
veel tijd en geld in de kwaliteit van onze medewerkers, bijvoorbeeld door middel van training en
scholing op het gebied van veiligheid, gastheerschap en managementvaardigheden.
Wij zijn gecertificeerd volgens de ISM-code (International Safety Management) en wij zijn ook in het
bezit van ISO 9001:2015. Alle belangrijke afspraken en procedures van onze organisatie zijn in dat kader
vastgelegd in ons Doeksen Management Systeem. Periodiek worden alle afdelingen van onze
organisatie door interne auditors getoetst en éénmaal per jaar extern door een externe auditor van
Lloyd’s Register of Shipping. Wij gaan er vanuit dat de externe audit ook dit jaar weer succesvol zal
verlopen en dat onze certificeringen weer met een jaar worden verlengd.
Wij bieden ons personeel goede arbeidsvoorwaarden en wij hebben onze eigen cao, waardoor wij over
loyale en competente medewerkers kunnen beschikken.
In 2023 is de pensioengerechtigde leeftijd vastgesteld op 66 jaar en 10 maanden. In 2023 bereiken
geen van onze medewerkers (inclusief de horecamedewerkers in dienst van ons zusterbedrijf TSM
Horeca B.V.) de pensioengerechtigde leeftijd. In 2024 wordt de pensioengerechtigde leeftijd verhoogd
naar 67 jaar. In dat jaar bereiken twee van onze medewerkers de pensioengerechtigde leeftijd.
Binnen het Pensioenfonds Vervoer bestaat de mogelijkheid om een deel van het pensioen op te nemen
voor de AOW-leeftijd is bereikt en daardoor eerder met pensioen te gaan. Sinds 2020 kennen wij ook
een verlofspaarregeling, waardoor medewerkers overuren en bovenwettelijke vakantiedagen kunnen
opsparen om eerder te kunnen stoppen met werken.
Er is binnen de groep medewerkers met een vast dienstverband een laag natuurlijk verloop. Wij streven
naar interne doorstroming van medewerkers door opleidingen en trainingen ‘on the job’ aan te bieden.
Omdat de autoveren ’s nachts zowel op de eilanden als in Harlingen zijn afgemeerd, wordt de
bemanning van de schepen op zowel de eilanden als aan de vaste wal geworven

Wij vinden het belangrijk dat zoveel mogelijk medewerkers hun werkzame periode bij Rederij Doeksen
zo gezond en tevreden mogelijk doorbrengen én voltooien. Wij voeren daarom een actief beleid op het
gebied van “duurzame inzetbaarheid en vitaliteit” en waarborgen op verschillende manieren dat de
arbeidsomstandigheden kwalitatief goed blijven.
Omdat wij maatschappelijk verantwoord ondernemen, hebben wij in 2022 een intentieverklaring
getekend met het PAC. Het PAC is het Participatie Acceleratie Collectief van de regio Harlingen waarin
werkgevers samen met de gemeente Harlingen, Pastiel, de Sociale Dienst en het UWV zich sterk maken
voor werkzoekenden die moeite hebben om op de arbeidsmarkt terug te keren of om aansluiting te
vinden. Het collectief wil op basis van ‘’open hiring‘’ deze mensen een eerlijke kans geven hun
vaardigheden te ontwikkelen en in de praktijk te brengen.
Naast vele andere trainingen op het gebied van o.a. veiligheid, zullen wij onze medewerkers die in
contact staan met passagiers in 2023 ook weer trainen op het gebied gastvrijheid. In de afgelopen
jaren kon hier door de coronacrisis minder aandacht aan worden besteed.
Klantenservice
De klantenservice wordt voor het grootste deel verzorgd door ons contactcenter (callcenter) en onze
frontoffice (servicebalies). Deze afdelingen worden hierbij ondersteund door de afdeling marketing &
communicatie. Alle klachten worden volgens een vaste procedure snel en adequaat behandeld en
geregistreerd. In 2021 ontvingen wij, exclusief 177 corona-gerelateerde klachten, in totaal 214 klachten.
Dit waren er 27 meer dan in 2020. Het totale aantal ontvangen klachten gedeeld door het totale aantal
passagiers dat wij in 2021 vervoerden (het klachtenpercentage) is 0,03%, net als in 2020 en 2019.
Wij hebben de corona-gerelateerde klachten niet meegenomen in onze telling, omdat deze klachten in
vrijwel alle gevallen gingen over de mondkapjesplicht en de (on)mogelijkheid om 1,5 meter afstand te
houden aan boord. Dit zijn maatregelen die door de overheid zijn opgelegd en waar wij geen invloed op
hadden. Overigens hebben wij deze klachten wel behandeld conform onze reguliere procedure.
Het beantwoorden van binnenkomende e-mails wordt verzorgd door ons contactcenter, webcare is de
verantwoordelijkheid van onze frontoffice en het narrowcasting systeem Doeksen TV wordt
onderhouden door de afdeling marketing & communicatie. Passagiers die iets kwijt zijn geraakt, kunnen
zich telefonisch of per e-mail wenden tot de afdeling gevonden voorwerpen.
De openingstijden van onze balies en terminals zijn gebaseerd op de dienstregeling. In het algemeen
zijn onze openingstijden, net als in de voorgaande jaren, ruimer dan het Programma van Eisen van de
concessie voorschrijft. Wij beoordelen periodiek of de openingstijden nog passend zijn en stellen deze
zo nodig bij.
Marketing en communicatie
Rederij Doeksen streeft naar duurzame samenwerkingsverbanden met (eilander) ondernemers om de
bestemmingen Terschelling en Vlieland toeristisch nog aantrekkelijker te maken en de
bezoekersaantallen verder te verhogen. Hiertoe heeft onze manager commerciële zaken zitting in
verschillende besturen van organisaties die zich bezighouden met de toeristische promotie van beide
eilanden. Zelf ontwikkelt de afdeling marketing en communicatie ook eigen acties en optimaliseren de
medewerkers van deze afdeling onze communicatie met passagiers, media en andere stakeholders
continu.
Net als in 2020, hebben wij in 2021 als gevolg van de coronacrisis en de maatregelen vanuit de
overheid geen marketingactiviteiten ondernomen. De lockdown van eind 2021 liep door tot halverwege
januari 2022. Intern is er in die periode wel gewerkt aan het realiseren van een aantal grote projecten.
Zo is een start gemaakt met de veiligheidsfilms van de snelboten in animatiestijl en zijn alle
voorbereidingen voor het Klimaatfonds getroffen, zodat dit fonds in april 2022 gelanceerd kon worden.
Hieronder vindt u meer informatie over de projecten.

Animaties

In 2022 worden de veiligheidsfilms van de twee snelboten opgeleverd in animatiestijl. Het is onze
bedoeling om ook de veiligheidsfilms van ms Friesland en ms Vlieland dit jaar nog in animatiestijl te
start gemaakt met het ontwikkelen van anim

informatie zoals het inschepen met de auto, het reizen met kinderen of met een beperking, etc.
Het doel daarvan is onze service verder te verbeteren en de toeristen vooraf nog beter te informeren
over het reizen met Rederij Doeksen.

Vaste Reizigers Programma

In het voorjaar van 2019 is het nieuwe spaarsysteem van het Vaste Reizigers Programma gelanceerd.
Het is al geruime tijd onze wens om campagnes en commerciële acties aan dit spaarprogramma te
koppelen. De afgelopen twee jaar zijn er vanwege de coronacrisis echter geen acties en campagnes
ingezet. In 2022 zullen de eerste acties voor Vaste Reizigers worden ingezet, waarna dit in 2023 een
vast onderdeel wordt van onze marketingkalender.

Jubileum passagiersdienst

Op 5 juli 1923 nam de Reederij Doeksen (destijds met twee e’s) de Terschellinger Stoomboot
Maatschappij over, wat de start markeert van een structurele passagiersdienst naar Terschelling en
Vlieland. Nu 100 jaar later voeren wij deze passagiersdienst nog steeds uit, als houder van de
Vervoerconcessie Waddenveren West. Het jaar 2023 wordt daarmee een jubileumjaar voor ons en er
zullen diverse acties en activiteiten plaatsvinden om dit te vieren.
Zo lanceren wij in de maanden januari, februari, maart én november en december een kortingsactie.
Voor reizen per veerdienst op dinsdag, woensdag en donderdag geldt voor personen en hun voertuigen
een jubileumkorting van 19,23%.
Op elk van onze drie locaties Harlingen, Terschelling en Vlieland bieden we geïnteresseerden volgend
jaar bovendien de mogelijkheid om deel te nemen aan een rondleiding op een van onze veerboten. Zo
bieden we een interessant kijkje achter de schermen. Deze open dagen zullen verspreid over het jaar
plaatsvinden.
Op 5 juli, de officiële jubileum dag, zullen we daarnaast 100 gratis overtochten verloten onder de
passagiers die op die dag reizen. Tot slot zal er een glossy magazine gemaakt worden over 100 jaar
passagiersdienst, waarin alle bijzondere ontwikkelingen in die periode aan bod komen.
ICT

Wifi

De wifi-verbinding aan boord zal nooit de kwaliteit en snelheid kunnen leveren als een wifi-aansluiting
op de vaste wal. Maar al onze schepen zijn inmiddels voorzien van de nieuwste wifi-techniek, waardoor
de stabiliteit en de snelheid sterk zijn toegenomen.

Toegangscontrole en tickets

Voor de toegangscontrole maken we sinds enkele jaren gebruik van poortjes, waardoor passagiers ook
zonder tussenkomst van een medewerker in kunnen checken. Deze poortjes kennen veel voordelen,
maar ook enkele nadelen.
De draai-arm poortjes op de eilanden worden nog dit jaar vervangen door de poortjes met deurtjes,
zoals in Harlingen. Dit komt een goede doorstroom van passagiers met veel bagage of bijvoorbeeld een
hond of een kinderwagen ten goede. Daarnaast worden 2022 alle zogenaamde zwevende scanners
vervangen door meer gebruiksvriendelijke en snellere flat-deck scanners.
Na overleg met onze Raden van Advies en Klantenpanels hebben wij besloten om de biometrische
controle voor pashouders af te schaffen. Deze wijziging wordt ook nog dit jaar ingevoerd. Pashouders
kunnen vanaf dat moment zonder biometrische controle door de toegangscontrole. Steekproefsgewijs
controleren wij of de personen die met hun pas door de controle zijn gegaan, daadwerkelijk de houder
zijn van de pas die zij gebruiken.
In 2022 zal ook nog gestart worden met een onderzoek en een proef om de tickets te optimaliseren
door de huidige twee barcodes (heen- en terugreis) op het ticket te vervangen door één barcode of
één QR-code. Dit komt het gebruikersgemak ten goede.
Tot slot willen wij dit jaar nog een proef uitvoeren met het digitaliseren van de reizigerspassen. Als de
proef succesvol is zullen alle pashouders de mogelijkheid krijgen hun pas digitaal te ontvangen en aan
te bieden

IV
V

De Dienstregeling als bedoeld in artikel 1.3 en
eventuele voornemens voor wijzigingen in de
dienstregeling van het komende jaar
Eventuele voornemens voor wijziging in de
aansluitingen van en op de dienstregelingen
van vervoerders die aansluitend OV verzorgen
voor het komende jaar

Wij maken onderscheid tussen de basisdienstregeling en extra afvaarten. Bij extra afvaarten maken wij
onderscheid tussen voorziene extra afvaarten en onvoorziene extra afvaarten. Als bijlage is de
conceptdienstregeling 2023 opgenomen, waarin u zowel de basisdienstregeling als de voorziene extra
afvaarten treft.

Basisdienstregeling

De vervoersgegevens van de voorgaande jaren en de verwachte ontwikkeling van de vervoersvraag,
vormen de basis voor de dienstregeling. Daarnaast wordt bij het maken van een nieuwe conceptdienstregeling rekening gehouden met afwijkende vakantieperiodes, aansluitingen op de bus en de
trein, de inbreng van de decentrale overheden, de Klantenpanels, het Consumentenplatform
Waddenveren West, de Raden van Advies, de Gemeenschappelijke Ondernemingsraad van Rederij
Doeksen en de verwachte ontwikkeling van de vraag. Natuurlijk spelen ook nautische en operationele
omstandigheden in de havens en op de kades een rol.

Aansluitingen op het openbaar vervoer

De dienstregeling dient met betrekking tot de aansluitingen op het openbaar vervoer te voldoen aan
het Programma van Eisen van de concessie. Dit houdt in dat de aankomst- en vertrektijden van de
veerboten zoveel mogelijk aan moeten sluiten op de treinverbinding met Leeuwarden en vervolgens op
de busverbinding met Bolsward/Sneek/Heerenveen en de busverbinding met Alkmaar/Zürich.
Hierbij wordt in beginsel gestreefd naar een overstaptijd van circa 15 minuten + circa 6 minuten looptijd
van/naar de trein en circa 3 minuten looptijd van/naar de bus. Omdat de treinaansluitingen prevaleren
en de tijden van de trein en de bus bovendien onderling sterk variëren per dag en per periode, is het
onmogelijk om alle afvaarten goed op zowel de trein- als de busverbindingen aan te laten sluiten. Op
de eilanden rijden de bussen overigens een dienstregeling die is afgestemd op ons vaarschema. Dit
geldt ook voor de busverbinding met de parkeerterreinen P1, P2 en P3 in Harlingen, die worden
verzorgd door de beheerder van het parkeerterrein.
Tijdens het opstellen van de dienstregeling voor 2023 is er constructief overleg gevoerd met de
concessiehouder van de trein- en busverbindingen (Arriva). Arriva heeft aangegeven dat de huidige
aankomst- en vertrektijden van de trein en de bussen naar verwachting niet zullen wijzigen in 2023. De
meeste aansluitingen zullen in 2023 dan ook niet wijzigen. In hoofdstuk V geven wij aan welke
aansluitingen wel wijzigingen door (kleine) aanpassingen in ons vaarschema.
De concessievoorschriften voorzien in procedures met betrekking tot vertragingen. Conform de
voorschriften zullen wij bij incidentele vertragingen van de trein of de bus maximaal 10 minuten
wachten. Indien er een vertraging is, waardoor reizigers de laatste afvaart naar een eiland dreigen te
missen, dan wachten wij maximaal 15 minuten. Immers: de vaak honderden passagiers aan boord
horen op tijd op hun bestemming aan te komen.
Een belangrijke voorwaarde hierbij is dat de chauffeurs en conducteurs van de regionale OV-diensten
inventariseren hoeveel reizigers er in de vertraagde bus of trein zitten die de boot moeten halen en dit
vervolgens telefonisch doorgeven aan onze front office in Harlingen. Tevens dienen wij door de
regionale vervoerders op de hoogte te worden gebracht van de te verwachten aankomsttijd in
Harlingen

Bij een vertraagde aankomsttijd van onze schepen, nemen wij contact op met de regionale
vervoersdiensten. Vaak blijkt bij dergelijke vertragingen overigens dat een trein of bus niet kan
wachten, omdat deze anders niet meer aansluit op een andere bus of trein.
Gelukkig kunnen onze reizigers vertrouwen op een punctueel uitgevoerde dienstregeling. In 2021
bedroeg het aantal punctueel uitgevoerde afvaarten op de lijn Vlieland 99,59% (99,75% in 2020, 99,66%
in 2019 en 99,75% in 2018). Op de lijn Terschelling bedroeg dit percentage 99,36% in 2021 (99,25% in
2020, 99,70% in 2019 en 99,77% in 2018). Hierbij zijn de afvaarten die vertraagden vanwege overmacht
niet meegerekend. Overmachtssituaties zijn bijvoorbeeld extreme weersomstandigheden, extreme
waterstanden en nautische (verkeers)omstandigheden in de havens.
In 2021 vielen op de lijn Terschelling vijftien afvaarten uit zonder overmacht (0,27%) en in 2020 was dit
aantal 58 (1,24%). Op de lijn naar Vlieland zijn er in 2021 in totaal negen afvaarten (0,37%) uitgevallen
zonder overmacht. In 2020 was dit aantal nog 115 (4,82%) door de coronacrisis en door technische
problemen met één van de snelboten.
Dienstregeling 2023
Tijdens het opstellen van de dienstregeling van 2023 is naast de eerder genoemde aspecten o.a.
rekening gehouden met de volgende uitgangspunten:

De afvaarttijden van de veerdienst op het traject Terschelling – Harlingen v.v. zijn het hele jaar
gebaseerd op een vaartijd van 1 uur en 50 minuten. Voor het ms Friesland geldt een vaartijd van
2 uur. Voor de sneldienst op het traject Terschelling – Harlingen v.v. geldt een vaartijd van 50
minuten;

De afvaarttijden van de veerdienst op het traject Vlieland – Harlingen v.v. zijn het hele jaar
gebaseerd op een vaartijd van 1 uur en 35 minuten. Voor afvaarten van de sneldienst op het
traject Vlieland – Harlingen v.v., geldt een vaartijd van 45 minuten;

Door de grote vervoersvraag op piekmomenten is het wenselijk om het vaarschema van de
sneldienst zo in te richten, dat het maximale aantal retourafvaarten van de sneldienst van en
naar beide eilanden geboden kan worden op de dagen dat dit nodig is;

De aansluiting van het openbaar vervoer aan de wal op de aankomst van de veerboot in
Harlingen heeft prioriteit boven de aansluiting van het openbaar vervoer aan de wal op het
vertrek van de veerboot vanuit Harlingen;

De tijd tussen aankomst (trossen vast) en het openen van de voetgangersuitgangen bedraagt
circa twee minuten;

Veerdienstafvaarten mogen elkaar zo weinig mogelijk overlappen in Harlingen. Dit zorgt voor
minder kwetsbaarheid als één van de autobruggen niet gebruikt kan worden door een storing of
onderhoud en leidt tot minder drukte in de terminal en op het haventerrein in Harlingen.
De volgende prioritering is gehanteerd voor wat betreft de OV-aansluitingen:

Aansluiting op de trein van/naar Leeuwarden;

Aansluiting op de buslijn (1)99 van/naar Bolsward/Sneek/Heerenveen;

Aansluiting op de buslijn 71 of 350 van/naar de Afsluitdijk.
Wijzigingen basiswinterdienstregeling van 10 januari 2023 t/m 31 maart 2023 en van 1 november 2023
t/m 9 januari 2024
In deze paragraaf treft u, in verband met de leesbaarheid, een overzicht van de belangrijkste
wijzigingen van veelvoorkomende afvaarttijden in deze periode. Graag verwijzen wij u naar de
bijgevoegde vaarschema’s voor het complete overzicht.
Veerdienst Vlieland – Harlingen v.v.

Geen wijzigingen ten opzichte van dezelfde periode in 2022.
Sneldienst Vlieland – Harlingen v.v.

Geen wijzigingen ten opzichte van dezelfde periode in 2022.
Veerdienst Terschelling – Harlingen v v
rdienst Harlingen – Terschelling van 19:45
De reden is dat hierdoor iets meer tijd beschikbaar is in de haven van Harlingen voor het in- en




ontschepen hetgeen een positief effect heeft op de veiligheid. Daarnaast is er iets meer tijd voor
schoonmaakwerkzaamheden hetgeen de kwaliteit positief beïnvloed. Tot slot voorkomt deze
wijziging kleine vertragingen bij vertrek.
Iedere donderdag zetten wij een derde retourreis van de veerdienst in, in verband met de
toegenomen vraag naar autodekcapaciteit. De afvaarttijden zijn Terschelling - Harlingen 17:30 uur
en Harlingen - Terschelling 19:50 uur.
Tijdens de periode dat ms Noord-Nederland naar de werf is voor groot onderhoud (zie pagina 27),
zetten wij op de woensdagen een derde retourreis van de veerdienst in om meer autodekcapaciteit
te creëren. De afvaarttijden zijn Terschelling - Harlingen 17:30 uur en Harlingen - Terschelling 19:50
uur.

Sneldienst Terschelling – Harlingen v.v.

De afvaarten van de sneldienst om 18:35 uur Terschelling – Harlingen en om 19:40 uur Harlingen
– Terschelling op de donderdagen vervallen, vanwege het inzetten van een derde retourreis van
de veerdienst op deze dagen.

De afvaarten van de sneldienst om 18:35 uur Terschelling – Harlingen en om 19:40 uur Harlingen
– Terschelling op de woensdagen tijdens de periode dat ms. Noord-Nederland naar de werf is
voor groot onderhoud vervallen, vanwege het inzetten van een derde retourreis van de
veerdienst op deze dagen.
Wijzigingen basiszomerdienstregeling van 1 april 2023 t/m 31 oktober 2023
In deze paragraaf treft u, in verband met de leesbaarheid, een overzicht van de belangrijkste
wijzigingen van veelvoorkomende afvaarttijden in deze periode. Graag verwijzen wij u naar de
bijgevoegde vaarschema’s voor het complete overzicht.
Veerdienst Vlieland – Harlingen v.v.

Geen wijzigingen ten opzichte van dezelfde periode in 2022.
Sneldienst Vlieland- Harlingen v.v.

De afvaarttijd van de sneldienst Harlingen –Vlieland van 11:50 uur is aangepast in 16:40 uur.
Veerdienst Terschelling – Harlingen v.v.

De afvaarttijd van de veerdienst Harlingen – Terschelling van 19:45 uur is aangepast in 19:50
uur. De reden is dat hierdoor iets meer tijd beschikbaar is in de haven van Harlingen voor het inen ontschepen hetgeen een positief effect heeft op de veiligheid. Daarnaast is er iets meer tijd
voor schoonmaakwerkzaamheden hetgeen de kwaliteit positief beïnvloed. Tot slot voorkomt
deze wijziging kleine vertragingen bij vertrek.
Sneldienst Terschelling – Harlingen v.v.

Geen wijzigingen ten opzichte van dezelfde periode in 2022.
Na deze paragraaf treft u overzichten van de basisdienstregelingen voor beide routes in de winter en
de zomer. In verband met de leesbaarheid zijn alleen de veelvoorkomende afvaarttijden in de tabellen
opgenomen. Graag verwijzen wij u naar de bijgevoegde vaarschema’s voor het complete overzicht.

Basisdienstregeling Vlieland – Harlingen v.v.
Periode: winter 10-1-2023 t/m 31-3-2023 en 1-11-2023 t/m 9-1-2024
Winter

V-H

V-H

V-H

V-H

H-V

H-V

H-V

H-V

Veer

Snel

Veer

Veer

Veer

Snel

Veer

Veer

Ma

6:50

11:50

16:50

9:05

14:05

19:05

Di

6:50

11:50

16:50

9:05

14:05

19:05

Wo

6:50

11:50

16:50

9:05

14:05

19:05

Do

6:50

11:50

16:50

9:05

14:05

19:05

Vr

6:50

11:50

16:50

9:05

14:05

19:05

Za

6:50

11:50

16:50

9:05

14:05

19:05

Zo

6:50

11:50

16:50

9:05

14:05

19:05

11:35*

13:55*

10:30*

* Alleen in de maand maart.

Periode: zomer 1-4-2023 t/m 31-10-2023
V-H

V-T *

V-H

V-H

V-H

V-H

V-H

V-H

zomer

Veer

Snel

Veer

Snel

Snel

Veer

Snel

Snel

Ma

6:50

Di

6:50

Wo

11:50

16:50

10:00

11:50

16:50

19:10

6:50

10:00

11:50

16:50

19:10

Do

6:50

10:00

11:50

16:50

19:10

Vr

6:50

11:50

Za

6:50

11:50

Zo

6:50

11:50

14:30

15:35

16:50

17:45

16:50
16:50

19:10

H-V

T-V *

H-V

H-V

H-V

H-V

T-V*

H-V

zomer

Veer

Snel

Veer

Snel

Snel

Snel

Snel

Veer

Ma

9:05

Di

9:05

9:25

14:05

18:30

19:05

Wo

9:05

9:25

14:05

18:30

19:05

Do

9:05

9:25

14:05

18:30

19:05

Vr

9:05

14:05

Za

9:05

14:05

Zo

9:05

14:05

14:05

19:05

14:30

16:40

19:05
19:05
18:00

19:05

* De interinsulaire afvaarten in deze kolom zijn geen onderdeel van de concessie en worden uitsluitend
ei en 1 oktober.

Periode: zomer 1-4-2023 t/m 31-10-2023
T-H

T-H

T-H

T-H

T-H

T-H

T-H

Snel

Veer

Snel

Veer

Snel

Veer

Snel

Ma

7:05

7:25

9:25

12:30

16:25

17:30

Di

7:05

7:25

12:30

16:25

17:30

Wo

7:05

7:25

12:30

16:25

Do

7:05

7:25

12:30

16:25

17:30

Vr

7:05

7:25

9:25

12:30

16:25

17:30

Za

7:05

7:25

9:25

12:30

16:25

17:30

Zo

7:05

9:25

12:30

16:25*

17:30

18:35

Zomer

H-T

H-T

H-T

H-T

H-T

H-T

H-T

H-T

Snel

Veer

Snel

Snel

Veer

Snel

Snel

Veer

Ma

8:15

10:05

12:40

15:05

17:30

Di

8:15

10:05

12:40

15:05

17:30

20:10

Wo

8:15

10:05

12:40

15:05

17:30

20:10

Do

8:15

10:05

12:40

15:05

17:30

20:10

Vr

8:15

10:05

12:40

15:05

17:30

19:50

Za

8:15

10:05

12:40

15:05

17:30

19:50

Zo

8:15

12:40

15:05

17:30*

Zomer

10:30

19:50

19:40

19:50

19:50

19:50

* Op zondag vaart er naast deze sneldienst nog een extra sneldienst om 15:40 uur Harlingen –
Terschelling en 16:45 uur Terschelling – Harlingen.
Noot: in verband met de leesbaarheid zijn de interinsulaire afvaarten niet opgenomen in de
bovenstaande tabellen. Graag verwijzen wij u naar de bijgevoegde vaarschema’s voor het complete
overzicht.

De volgende aansluitingen in Harlingen op het openbaar vervoer zijn van toepassing voor de dienst van
en naar Terschelling van 10-1-2023 t/m 31-3-2023 en van 1-10-2023 t/m 9-1-2024 (winter) en van 1-4
-2023 t/m 30-9-2023 (zomer).
Aankomst Ha

Vertrek Ha

Trein HaLwrnd

Bus (1) 99
H’veen/Sneek

Bus 71/350
Kop Afsluitdijk

8:12
7:48
9:42
9:48
10:42
12:18
14:42
14:48
17:42
17:18

8:45
7:44
9:45
9:44
10:45
11:44
14:45
14:44
17:45
16:44

8:21
8:09
9:21
9:09
10:21
12:09
15:21
14:09
17:21
17:09

19:42

19:45

20:21

19:42
19:18
19:18

19:45
18:44
19:44

20:21
19:09
19:09

Trein HaLwrdn

Bus (1) 99
H’veen/Sneek

Bus 71/350
Kop Afsluitdijk

8:12
7:48
9:42
9:48
10:42
10:18
12:18
12:48
14:42
14:48
17:42
17:18
18:12
19:42
19:42
19:18
19:18
19:48

8:45
7:44
9:45
9:44
10:45
9:44
11:44
12:44
14:45
14:44
17:45
16:44
17:45
19:45
19:45
18:44
18:44
19:44

8:21
8:09
9:21
9:09
10:21
10:09
12:09
12:09
15:21
14:09
17:21
17:09
18:21
20:21
20:21
19:09
19:09
19:09

Winter
7:55 (s)
8:15 (s)
9:15 (v)
10:05 (v) (s)
10:15 (s)
12:40 (s)
14:20 (v)
15:05 (v)
17:15 (s)
17:30 (s)
19:20 (v) vr-di
19:25 (s) wo, zo
19:40 (s)
19:50 (v)
Zomer
Aankomst Ha

Vertrek Ha

7:55 (s)
8:15 (s)
9:15 (v)
10:05 (v)
10:15 (s)
10:30 (s)
12:40 (s)
13:05 (v)
14:20 (v)
15:05 (v)
17:15 (s)
17:30 (s)
17:35 (s)
19:25 (s)
19:20 (v)
19:40 (s)
19:50 (v)
20:10 (s)

Noot: deze tabel met aansluitingen is opgesteld na overleg met Arriva.
Er geldt: (s) = sneldienst en (v) = veerdienst.

VI

De tarieven en eventuele voornemens voor
wijzigingen in de tarieven en tariefstructuur
voor het komende jaar

Tarieven
De concessieverlener heeft de maximale tariefruimte voor 2023 vastgesteld op 2,6%. Wij zijn
voornemens om onze tarieven in elk geval met dat percentage te verhogen, ter compensatie van onze
fors gestegen bedrijfskosten. Met name onze brandstofkosten zijn zeer sterk gestegen.
Deze tariefsverhoging compenseert de gestegen kosten slechts gedeeltelijk. Het is ons op dit moment
(juli 2022) niet toegestaan om een (eventueel tijdelijke) extra verhoging toe te passen op basis van de
zeer sterk gestegen brandstofkosten. Wij gaan hier na de zomer opnieuw over in gesprek met de
concessieverlener.
Als de brandstofprijzen dit najaar nog steeds dermate hoog zijn en een extra (eventueel tijdelijke)
tariefsverhoging blijkt definitief niet mogelijk, dan is het financieel niet verantwoord om alle onderdelen
uit dit Vervoerplan onverkort uit te voeren. In dat geval zullen wij in overleg treden met de
concessieverlener en stellen wij u op de hoogte van de onderdelen die wij komend jaar niet uit kunnen
voeren. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat het niet nodig zal zijn om onze dienstregeling aan te passen
in verband met het bovenstaande.
Overzicht tarievenindex
Tariefjaar
Toegestane
Index Min. I&W
2011
0,90%
2012
3,20%
2013
3,40%
2014
1,20%
2015
1,90%
2016
0,00%
2017
1,20%
2018
0,80%
2019
1,90%
2020
2,60%
2021
2,00%
2022
2,50%

Tariefindex
TSM
0,90%
4,70%
3,89%
1,28%
0,00%
0,00%
0,97%
0,80%
1,90%
2,60%
2,00%
2,50%

Toelichting: in de jaren 2012 tot en met 2014 volgden wij nog de tariefindex van het Openbaar
Dienstencontract. Het ontstane verschil met het maximumtariefniveau vanuit de concessie
Waddenveren West is in de jaren 2015 tot en met 2017 gecorrigeerd. Vanaf 2018 volgen wij de
tariefindex van de concessie.
Jubileumactie
In 2023 vieren wij dat we al 100 jaar de veerdienst naar Vlieland en Terschelling verzorgen. Eén van de
manieren waarop wij dit gaan doen, is door het inzetten van een jubileumactie. De actie houdt in dat
personen en auto’s op alle dinsdagen, woensdagen en donderdagen van de winterdienstregeling
19,23% korting krijgen, met uitzondering van de kerstvakantieperiode. Deze actie is niet alleen leuk voor
onze passagiers. Na afloop kunnen wij hierdoor namelijk ook vaststellen of een forse korting op rustige
dagen ervoor zorgt dat meer personen een bezoek aan Terschelling of Vlieland gaan brengen.

VII Een beschrijving van de wijze waarop de
Concessiehouder inspeelt (waaronder door
inzet van extra afvaarten) op voorziene en
onvoorziene situaties, waarin de vervoersvraag
van reizigers substantieel groter is dan binnen
de dienstregeling kan worden opgevangen
Voorziene extra vervoersvraag
In te verwachten drukke periodes en/of op drukke dagen spelen wij op de extra vervoersvraag in door
het inzetten van extra vervoerscapaciteit. Afhankelijk van de vervoersvraag (passagiers en/of
voertuigen) breiden we de dienstregeling uit met extra afvaarten van de veerdienst en/of de
sneldienst.
Onvoorziene extra vervoersvraag
In ons boekingssysteem kunnen wij op ieder gewenst moment de actuele bezetting analyseren van alle
toekomstige afvaarten. Hierdoor kunnen wij tijdig inspelen op een onvoorziene grotere vervoersvraag
door extra afvaarten in te zetten.
Wij zetten extra afvaarten in voor personen als er in een bepaald dagdeel sprake is van een bezetting
van 90%. Wij zetten extra afvaarten in voor voertuigen als er op een bepaalde dag sprake is van een
bezetting van 90%. Wij zetten ook extra afvaarten in voor voertuigen als alle afvaarten binnen een
periode van 24 uur vol dreigen te raken voor voertuigen, omdat wij op elke route binnen een etmaal
zoveel mogelijk een ontsluitingsmogelijkheid voor voertuigen willen bieden.
Uiteraard geldt dat er uiteindelijk grenzen zijn aan onze mogelijkheden voor wat betreft het inzetten
van extra vraag gestuurde afvaarten: het aantal schepen, afmeervoorzieningen en medewerkers waar
wij over kunnen beschikken is niet onbeperkt.
Wij hanteren de volgende volgorde bij het uitbreiden van de voertuigcapaciteit (Terschelling):
1.
Het annuleren van geboekte vrachtmeters (mits het vervoeren van deze vrachtmeters
overgenomen kan worden door ons vrachtschip);
2.
Inzet extra afvaart(en) reguliere dienst;
3.
Inzet extra afvaart(en) reserve autoveerboot.
Wij hanteren de volgende volgorde bij het uitbreiden van de passagierscapaciteit:
1.
Inzet extra afvaart(en) reguliere snelboot;
2.
Inzet extra afvaart(en) reserve snelboot;
3.
Inzet extra afvaart(en) autoveerboot.
Indien een vraag gestuurde afvaart twee jaar op rij wordt ingezet, dan wordt deze afvaart normaal
gesproken in de basisdienstregeling van het volgende jaar opgenomen. De basisdienstregeling voor
2023 hebben wij echter gebaseerd op de bezettingscijfers van 2022 (t/m april) en 2021, maar voor wat
betreft de afvaarten rondom evenementen die plaatsvinden van mei t/m december alleen op die van
2019 omdat veel evenementen in 2020 en 2021 geen doorgang konden vinden door de coronacrisis.
Het jaar 2020 was door de coronacrisis ook buiten de evenementen om geen representatief jaar door
de coronacrisis.

VIII Onderhoud schepen en overige
productiemiddelen
Het intensieve gebruik van de schepen maakt frequent preventief onderhoud belangrijk voor de
betrouwbaarheid en de continuïteit van onze dienstverlening.
Het kleine, reguliere onderhoud wordt door de bemanning zelf uitgevoerd. Gecoördineerd door onze
afdeling Technische Dienst, wordt specialistisch onderhoud uitbesteed aan externe partijen. Bij
voorkeur zijn met deze partijen onderhoudscontracten voor de lange termijn afgesloten, zodat het
periodieke reguliere onderhoud aan de betreffende installaties is gewaarborgd.
Alle schepen in de vloot worden jaarlijks voor een vooraf bepaalde periode uit de dienst genomen om
groot onderhoud te plegen en de noodzakelijke jaarlijkse veiligheid inspecties uit te voeren. Deze
periodes worden reeds bij het samenstellen van de dienstregeling vastgesteld. De dienstregeling wordt
tijdens deze grote onderhoudsperiodes door de reserveschepen uitgevoerd. De grote
onderhoudsperiodes vinden in als uitgangspunt plaats tijdens rustige weken in de wintermaanden.
Hieronder treft u de onderhoudsplanning van 2023.
Ms Noord-Nederland

Omschrijving

Data in 2023

Duur

Opmerkingen

Groot onderhoud

11-01 t/m 24-01

10 werkdagen

Regulier jaarlijks onderhoud

Periodiek onderhoud

Meerdere data

6 dagdelen

Op nader te plannen zaterdagen
en/of na aankomst middagafvaart

Omschrijving

Data in 2023

Duur

Opmerkingen

Groot onderhoud

1-12 t/m 21-12

15 werkdagen

Regulier jaarlijks onderhoud

Periodiek onderhoud

Gedurende de
dienst

Doorlopend

Gebaseerd op onderhoud systeem

Omschrijving

Data in 2023

Duur

Opmerkingen

Groot onderhoud

08-11 t/m 24-11
13-3 t/m 17-3

13 werkdagen
5 werkdagen

Regulier jaarlijks onderhoud
Verlengen communautair certificaat
Deel revisie bakboord hoofdmotor
Gereed maken seizoen

Periodiek onderhoud

Meerdere data

8 werkdagen

Extra periodiek onderhoudswerk

Omschrijving

Data in 2023

Duur

Opmerkingen

Groot onderhoud

10-01 t/m 30-01

15 werkdagen

Onderhoudsdagen

Meerdere data

9 werkdagen

Regulier jaarlijks onderhoud, inbouwen uitlaatgassen nabehandeling
Regulier periodiek onderhoud

Ms Vlieland

Ms Friesland

Ms Tiger

XV Een weergave van de in het advies en in het overleg
met de consumentenorganisaties en decentrale
overheden naar voren gebrachte zienswijzen en voor
zover het Vervoerplan afwijkt van die zienswijzen een
deugdelijke motivering van die afwijking
De Raden van Advies en de Klantenpanels dragen actief bij aan het verbeteren van de dienstverlening
van Rederij Doeksen. Als vertegenwoordigers van diverse eilander geledingen geven zij een stem aan
hetgeen er op de eilanden leeft met betrekking tot onze veerdienst.
In 2021 was er op gezette tijden overleg met de Klantenpanels en de Raden van Advies
van zowel Vlieland als Terschelling. De overleggen vonden plaats in april, juni en november (allen
fysiek, op beide eilanden). Op Vlieland vond op initiatief van Vlieland ook in januari een overleg plaats.
Dit beviel goed en sinds 2022 vindt de januari-vergadering ook op Terschelling plaats.
De klanttevredenheid van de Klantenpanels is getoetst, zoals in de concessie staat beschreven. De
uitkomsten daarvan zijn gedeeld met de concessieverlener, de decentrale overheden, het
Consumentenplatform Waddenveren West en de Raden van Advies.
Rederij Doeksen heeft ervoor gekozen vanaf 2021 een wisselende vertegenwoordiging van het
management team de RvA- en Klantenpanelvergaderingen te laten bijwonen. Zo krijgt het gehele
Management Team een beter beeld bij wat er leeft op de eilanden en maken de RvA- en
Klantenpanelleden kennis met het gehele Management Team. Van beide kanten is dit als zeer positief
ervaren.
Het afgelopen jaar hebben de Raden van Advies en Klantenpanels ter verbetering van onze processen
en dienstverlening aandacht gevraagd voor verschillende onderwerpen. Ook heeft de Rederij de panels
een aantal malen gevraagd mee te denken over plannen en ideeën. Hieronder treft u enkele
voorbeelden:
















Tijdig openen van de veerbootdeuren t.b.v. de aansluiting met het OV;
Aandacht voor de huisdiervrije zones aan boord;
Verbetering communicatie verwachte aankomsttijden via Twitterkanaal;
Verbetering communicatie in geval van uitval wifi aan boord;
Advies: gebruik vaker blokken tegen schade bij inschepen;
Meedenken stroomlijnen bagagevervoer en bagageregels;
Aandacht voor stabiele duur overtocht (betere aansluiting op eiland en aan de wal);
Aandacht voor het ongemak voor reizigers als zij door technische storingen of slecht weer
moeten omboeken;
Meedenken over tariefdifferentiatie;
Aandacht voor extra drukke momenten in de dienstregeling en tijdige inzet extra afvaarten;
Aandacht voor voldoende autodekruimte;
Aandacht voor geluidsoverlast medereizigers aan boord;
Verbetering communicatie eilander openingstijden balie;
Meedenken over consequenties jaarrond vast aantal veerdiensten op lijn Terschelling en
mogelijkheden betere spreiding afvaarten over de dag.

Hierna treft u de zienswijzen van partijen aan inclusief
onze reactie daarop cursief per onderdeel.
Raad van Advies / Klantenpanel Vlieland
Allereerst willen we Rederij Doeksen complementeren met het voorliggende Vervoersplan over het jaar
2023. Het ziet er weer verzorgd uit. In de afgelopen periodes zijn een groot aantal wensen vanuit
Vlieland overgenomen door de Rederij waardoor mensen met meer plezier de boot naar de wal of naar
het eiland nemen. Daarvoor Dank! Opmerkingen n.a.v. het Vervoersplan:
Blz. 6 Digitaliseren Reizigerspassen
We zijn benieuwd hoe de Rederij dit gaat doen. Komt er dan een 'foto' van de barcode op de mobiel te
staan? Komt daar dan een aparte pas-App voor? In ieder geval willen we de Rederij verzoeken om ook
reguliere reizigerpassen te blijven ondersteunen omdat niet iedereen (m.n. senioren) in het bezit is van
een mobiele telefoon en deze ook de vervelende gewoonte heeft om precies op het verkeerd moment
'leeg' te zijn.

Reactie TSM: het is onze bedoeling om een digitale pas aan te bieden in de ‘wallet’ van de smartphones
van onze pashouders. Daarnaast blijven wij fysieke passen uitgeven aan alle pashouders die dat
wensen.
Blz 8 Prognose vervoersvraag
Iedereen begrijpt dat de vervoersvraag in de afgelopen coronajaren sterk afwijkt van het reguliere
patroon. Met uitzondering van 2019 (pre-corona) was de groei in de vervoersvraag naar Vlieland de
jaren daarvoor hoger dan de gemiddeld 1-2% die voor de jaren 2023 en volgend wordt
geprognosticeerd. We raden de Rederij aan om gedurende de komende periode de vervoersvraag goed
te monitoren omdat de groei niet gelijkmatig over het jaar plaatsvindt en er dus wellicht periodes zijn
waarvoor de vervoersvraag vele malen sterker stijgt. De capaciteit van de vloot moet daarop berekend
zijn.

Reactie TSM: dit advies nemen wij ter harte.
Blz. 21 Basisdienstregeling Vlieland - Harlingen v.v.
In de overzicht periode 'Zomer van 1 april t/m 31 okt' staan de interinsulaire afvaarten op dinsdagwoensdag-donderdag ingepland. Als we de detaildienstregeling van de Sneldienst bekijken, blijkt dat
deze afvaarten alleen in de periode 1 mei t/m 30 september worden uitgevoerd. Het overzicht op blz.
21 is dus misleidend. Wellicht is dit met een toelichting bij het * op te lossen.

Reactie TSM: hartelijk dank voor deze nuttige suggestie. Wij hebben de zin achter het * onder de tabel
aangevuld, zodat het duidelijker is in welke periode wij interinsulaire afvaarten aanbieden.
Opmerkingen die niet aan een specifieke pagina gekoppeld zijn:
Scholierenvervoer tussen Vlieland & Terschelling
In de afgelopen 2 jaren heeft Rederij Doeksen als pilot het scholierenvervoer tussen Vlieland &
Terschelling naar ieders tevredenheid verzorgd. Deze pilot loopt gedurende de 2de helft van 2022 af.
Voor de leefbaarheid op het eiland en voor het goede onderwijs van de leerlingen is het van groot
belang dat deze regeling gecontinueerd wordt en een definitief karakter krijgt. We roepen de Rederij op
om zich daar voor samen met de scholen en de gemeenteraden van beide eilanden in te spannen.

Reactie TSM: wij zien het belang van het scholierenvervoer en blijven ons inspannen om dit vervoer
voor alle betrokken partijen naar wens te kunnen blijven verzorgen.
De volgende aandachtspunten zijn ook nu, maar vooral voor de nieuwe concessie in 2029, van belang
en vragen speciale aandacht:
Eilander inspraak
In de huidige concessie is bij de Waddenveren West sprake van een sterke vorm van
oor eilanders in de vorm van een Raa
expla
Deze eilanderinspraak is onderdeel van de afspraken rond de

EVT.

Bij de nieuwe concessie moet een sterke vorm van eilanderinspraak geborgd worden. Het reguliere OV
-klantenpanel heeft slechts 'advies'-recht en vertegenwoordigt met name de gemiddelde klant van de
Waddenveren te weten de 'vakantiegast', die maar zeer af-en-toe vakantie komt vieren op de eilanden.
Voor de eilanders is de veerboot een levensader voor leefbaarheid, scholieren, gezondheidszorg en
werk. Daarom is een sterke vorm van eilander inspraak noodzakelijk.

Reactie TSM: hier zijn wij het mee eens. De veerdienst vormt de levensader van de eilanden en daarom
is eilander inspraak belangrijk en nuttig.
Eilander-barometer
Het aantal eilander overzettingen is relatief klein vergeleken met de aantallen overzettingen van
'vakantiegangers'. Maar omdat juist deze eilanders zo volledig afhankelijk zijn van de veerdienst is het
van belang om te zorgen dat hun tevredenheid goed gemeten wordt. In de reguliere OV-barometer
sneeuwen de eilanders o.i. onder. Daarom pleiten we voor een speciale eilander-barometer.

Reactie TSM: het klanttevredenheidsonderzoek ‘OV barometer’ wordt uitgevoerd in opdracht van de
concessieverlener. Het is daarom aan de concessieverlener om hier een besluit over te nemen. Mocht
er een specifiek klanttevredenheidsonderzoek voor eilanders komen, dan zullen er vooraf duidelijke
afspraken gemaakt moeten worden over de te nemen steekproef en de weging van de uitkomsten in
relatie tot (het voldoen aan) de concessievoorschriften.
Waddenveren Openbaar Vervoer
Op dit moment vallen de Waddenveren niet onder het Openbaar Vervoer. Als er echter algemene
maatregelen worden getroffen zoals tijdens de afgelopen coronajaren, vallen de Waddenveren opeens
wel onder het openbaar vervoer. Nu de brandstofprijzen de pan uit rijzen en er gesproken wordt over
brandstofregelingen voor OV-bedrijven zijn de Waddenveren opeens weer geen OV.
OV-bedrijven ontvangen subsidies van de overheid om de gebruikerstarieven te drukken. De
Waddenveren ontvangen geen subsidies terwijl er zeker voor de eilanders geen enkel alternatief
vervoer is.
De tarieven van de Waddenveren naar Vlieland en Terschelling zijn substantieel hoger dan de tarieven
van de Waddenveren naar Ameland en Schiermonnikoog. De vaarafstand is weliswaar groter, maar de
kosten voor het onderhoud van de vaargeul veel lager (vergeleken met baggeren bij Ameland).
Waarom de ene soort kosten (afstand) wel doorberekenen en de andere soort kosten (baggeren) niet?
We pleiten voor een vast, laag tarief (bijv 10 euro pp retour) dat uniform is voor alle eilanden. De rest
van de kosten moet de overheid subsidiëren net als bij de andere OV-bedrijven.

Reactie TSM: wij beschouwen dit standpunt als een suggestie voor de (toekomstige) concessieverlener
en achten het daarom niet gepast om hier in ons Vervoerplan inhoudelijk op te reageren. Wij adviseren
u om tijdig met de (toekomstige) concessieverlener in gesprek te gaan over uw wensen en
verwachtingen ten aanzien van de volgende vervoersconcessie Waddenveren West.
Ketenmobiliteit
In de huidige concessies is beschreven dat de landelijke NS dienstregeling leidend is, de regionale
(trein/bus) OV-dienstregelingen moeten daarop aansluiten. De Waddenveren moeten weer aansluiten
op deze regionale OV-dienstregeling, waarna de eilander busdienstregeling weer moeten aansluiten op
de Waddenveren.
Geconstateerd moet worden dat naast de reguliere dienstregeling regelmatig vraag gestuurd gevaren
wordt door de Waddenveren om pieken in de vraag op te vangen. Dat is uiteraard heel goed. Probleem
is dat op Vlieland de OV-dienstregeling daar regelmatig niet op aan kan sluiten i.v.m. beperkingen in het
materieel en personeel. De keten is dan niet compleet, terwijl er juist van het Vlielandse stuk OV relatief
veel gebruik wordt gemaakt.
Vooroverleg met de Vlielandse buschauffeurs (van Arriva) over de aankomst-/vertrektijd van de vraag
gestuurde afvaarten kan ook helpen.

Reactie TSM: dit advies nemen wij ter harte. Wij zullen een overleg plannen met vertegenwoordigers
van Arriva en in dat overleg aangeven op welke tijden wij mogelijk extra afvaarten in zullen zetten.
Concessie & vracht
onder de concessie valt, want de concessie

personenvervoer. Op dit moment heeft de huidige concessiehouder, Rederij Doeksen een afspraak met
de gemeente Vlieland en Terschelling dat zij ook zorgen voor een regelmatige aanvoer van vracht naar
de eilanden. Voor de leefbaarheid op het eiland is een regelmatige aanvoer van vracht, m.n. versgoed
t.b.v. supermarkten en horeca van essentieel belang. Op een 'vrije markt' zou deze aanvoer wel eens in
het gedrang kunnen komen, waarbij met name de vereiste continuïteit duur kan uitpakken. Dit
onderwerp vraag daarom aandacht bij de volgende concessie.

Reactie TSM: wij beschouwen dit standpunt als een suggestie voor de (toekomstige) concessieverlener
en achten het daarom niet gepast om hier in ons Vervoerplan inhoudelijk op te reageren. Wij adviseren
u om tijdig met de (toekomstige) concessieverlener in gesprek te gaan over uw wensen en
verwachtingen ten aanzien van de volgende vervoersconcessie Waddenveren West.
Overigens is het niet zo dat er nog lopende afspraken zijn tussen Rederij Doeksen en de gemeenten
Vlieland en Terschelling over vrachtvervoer. Nader onderzoek heeft uitgewezen dat dergelijke
afspraken er wel zijn geweest in het verleden, maar dat deze zijn vervallen toen de concessie van
kracht werd.
Gemeente Terschelling
Op 25 mei 2022 hebben wij het concept vervoersplan voor 2023 van u mogen ontvangen. Op 8 juni
2022 is hierover een bijeenkomst geweest van het Decentrale Overheden platform. Naar aanleiding
hiervan dienen wij een positieve zienswijze in met de volgende aanbevelingen:
Dienstregeling
De laatste sneldienst naar het eiland wordt op donderdagen in de winterdienstregeling vervangen door
een veerdienst. Dit is gewijzigd vanwege de vraag naar autocapaciteit. Tijdens het groot onderhoud
aan MS Noord-Nederland (januari 2023) wordt de laatste afvaart tussen Harlingen en Terschelling
eveneens uitgevoerd door een gewone veerdienst in plaats van een sneldienst. Hiermee kan alle vracht
gewoon overgezet worden.
Opmerking: Het is plezierig vast te stellen dat er geen grote wijzigingen in de dienstregeling zijn
opgenomen. Het college van B&W is dan ook erg tevreden over de dienstregeling van 2023.

Reactie TSM: hartelijk dank voor dit compliment!
Tariefstelling
TSM heeft aangegeven dat er nog geen duidelijkheid over de tariefstelling bestaat, omdat de indexatie
vanuit het ministerie nog niet bekend is. Daarnaast is het twijfelachtig of de indexering wel voldoende
is om de kosten te kunnen dekken vanwege de stijgende prijzen van o.a. brandstof en personeel.
Opmerking: Het college van B&W zou graag zo spoedig mogelijk van TSM willen horen wat de nieuwe
tarieven worden.

Reactie TSM: de concessieverlener heeft de maximale tariefruimte voor 2023 vastgesteld op 2,6%. Wij
zijn voornemens deze ruimte te benutten en onze tarieven in elk geval met 2,6% te verhogen, ter
compensatie van onze fors gestegen bedrijfskosten. Met name onze brandstofkosten zijn zeer sterk
gestegen. Deze tariefsverhoging compenseert de gestegen kosten slechts gedeeltelijk. Het is ons op
dit moment (juli 2022) niet toegestaan om een extra verhoging toe te passen op basis van de zeer sterk
gestegen brandstofkosten. Wij gaan hier na de zomer opnieuw over in gesprek met de
concessieverlener. Als de brandstofprijzen dit najaar nog steeds dermate hoog zijn en een extra
(eventueel tijdelijke) verhoging van onze tarieven blijkt definitief niet mogelijk, dan is het financieel niet
verantwoord om alle onderdelen uit ons Vervoerplan onverkort uit te voeren. In dat geval zullen wij in
overleg treden met de concessieverlener en stellen wij u op de hoogte van de onderdelen die wij
komend jaar niet uit kunnen voeren. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat het niet nodig zal zijn om onze
dienstregeling aan te passen in verband met het bovenstaande.
Overige zaken
Werkzaamheden
Rijkswaterstaat heeft groot onderhoud gepland aan de veerhavens en veerinrichtingen van Harlingen,
eden in Harlingen zijn i
at de dienstregeling tijdens het werk ongewijz g

vinden, maar enige hinder voor passagiers is niet uit te sluiten. TSM beperkt dit zoveel mogelijk door
maatwerkoplossingen met Rijkswaterstaat en de aannemerscombinatie.
Opmerking: Het college van B&W wil graag samen met TSM optrekken om de overlast voor TSM en de
reizigers zoveel mogelijk te beperken. Hiervoor is duidelijke communicatie naar de reizigers van
essentieel belang.

Reactie TSM: wij delen uw standpunt dat goede communicatie belangrijk is en trekken graag samen op.
Klachten
TSM heeft, exclusief 177 corona-gerelateerde klachten, in totaal 214 klachten ontvangen.
Opmerking: Het college van B&W zou graag jaarlijks de klachtenlijst met afhandeling willen ontvangen.

Reactie TSM: wij zullen u ons klachtenoverzicht (voortaan jaarlijks) toezenden.
Jubileumactie
TSM viert in 2023 dat zij al 100 jaar de veerdienst naar Vlieland en Terschelling verzorgen. Dit wordt
gevierd met het inzetten van een jubileumactie. De actie houdt in dat personen en auto’s op alle
dinsdagen, woensdagen en donderdagen van de winterdienstregeling 19,23% korting krijgen, met
uitzondering van de kerstvakantieperiode.
Opmerking: Het college van B&W ziet graag dat deze actie voor auto’s wordt vervangen door een
arrangement goedkoper/gratis vervoer, waarbij gebruik wordt gemaakt van bijvoorbeeld Arriva
Terschelling en het goedkoper maken van het parkeren in Harlingen. Dat komt de leefbaarheid en het
klimaat ten goede.

Reactie TSM: wij begrijpen uw standpunt, maar willen de actie wel door laten gaan op de geplande
wijze omdat wij er vooral veel positieve reacties op hebben gekregen. Na de actie kunnen wij bovendien
analyseren of een fors lager tarief invloed heeft op de marktvraag. De ondernemers op de eilanden zijn
van harte uitgenodigd om aan te haken op deze actie, die echt gericht is op de rustige dagen van het
jaar. Dit geldt ook voor Arriva als vervoerder op de eilanden en de vaste wal en de gemeente Harlingen
als eigenaar van het parkeerterrein in Harlingen.
Tekstuele wijzigingen
Pagina 12
‘’De werkzaamheden in Harlingen zijn inmiddels gestart en omvatten het herinrichten van het terrein,
het reviseren van de passagiers- en autobruggen, het conservering van de aan- en
afmeervoorzieningen en het aanbrengen van kathodische bescherming’’
Opmerking: Het is ‘’de conservering’’.

Reactie TSM: hartelijk dank voor uw opmerkzaamheid, wij hebben dit aangepast.
Pagina 20
‘’Tijdens de periode dat ms. Noord-Nederland naar de werf is voor groot onderhoud, zetten wij op de
woensdagen een derde retourreis van de veerdienst in om meer autodekcapaciteit te creëren. De
afvaarttijden zijn Terschelling - Harlingen 17:30 uur en Harlingen - Terschelling 19:50 uur.’’
Opmerking: Voor de volledigheid hier benoemen dat het om een onderhoudsperiode van 10 dagen gaat
of op pagina 20 verwijzen naar pagina 27 met het volledige overzicht van de onderhoudsplanning.

Reactie TSM: wij nemen deze suggestie ter harte en verwijzen op pagina 20 naar de
onderhoudsplanning op pagina 27.

Raad van Advies / Klantenpanel Terschelling
We kunnen ons prima vinden in het vaarplan 2023, we zijn heel blij met de goede samenwerking met de
rederij en we zien in rederij Doeksen de beste keus voor het verzorgen van een stabiele dienstregeling

Reactie TSM: hartelijk dank voor dit compliment, wij hopen de veerdienst van- en naar Terschelling en
Vlieland nog lange tijd te mogen verzorgen!
Dienstregeling
We adviseren onderzoek te doen naar de behoefte om de basis dienstregeling een uur te vervroegen.
Wij horen regelmatig van eilanders die privé of zakelijk met de auto naar “de vaste wal” moeten dat de
tijden zoals ze nu zijn niet aansluiten bij een productief te benutten dag. Ook voor gasten geeft de
laatste afvaart uit Harlingen een te late aankomst op Terschelling. Wij zien als enig nadeel dat de eerste
afvaart uit Harlingen iets buiten het gewenste reismoment gaat vallen, maar daar staat tegenover dat
een aantal andere afvaarten, 2de en 3de van Terschelling en 2de en 3de van Harlingen juist populairder
zullen worden.

Reactie TSM: dit advies nemen wij ter harte. Wij zullen volgend jaar een enquête houden en tevens
onderzoeken wat de eventuele financiële consequenties van een dergelijke (ingrijpende) wijziging zijn.
Graag stellen wij vooraf met u de samenstelling van de steekproef (toeristen, zakelijke bezoekers,
eilanders) en de weging van de uitkomsten vast.
Wij adviseren vaste aankomst tijden op te nemen, met 10 minuten verschil vanwege onvoorziene
omstandigheden.

Reactie TSM: wij streven zoveel mogelijk naar vaste aankomsttijden. Nautische omstandigheden
kunnen er echter voor zorgen dat een aankomsttijd niet gehaald kan worden. Al onze passagiers
kunnen de aankomsttijd eenvoudig uitrekenen, doordat wij op onze website de duur van de overtocht
van iedere afvaart publiceren. Daarnaast kunnen alle passagiers die dat willen, de werkelijke verwachte
aankomsttijd van al onze schepen sinds vorig jaar volgen via Twitter. Wij achten het, gelet op het
voorgaande, niet nodig en niet wenselijk om exacte aankomsttijden (al dan niet met 10 minuten marge)
op onze website te publiceren.
Wij zouden ook graag zien dat de tijden van mogelijk in te zetten vraag gestuurde afvaarten al in het
vaarplan opgenomen worden, dit om er met de ov dienstregeling op de eilanden alvast rekening mee te
kunnen houden.

Reactie TSM: dit advies nemen wij ter harte. Wij zullen een overleg plannen met vertegenwoordigers
van Arriva en in dat overleg aangeven op welke tijden wij mogelijk extra afvaarten in zullen zetten.
Ons advies om jaarrond 3x maal daags een afvaart van de veerdienst in te stellen en in de zomerdienst
4x is ten dele opgenomen in het vaarplan, wij horen regelmatig klachten van eilanders en gasten over
de niet beschikbare dek capaciteit, wij willen daarom dit advies handhaven, zonder concessies aan de
basis dienstregeling van de snelboot.

Reactie TSM: wij begrijpen deze wensen, maar deze zijn helaas om bedrijfseconomische redenen niet
realistisch. Het inzetten van extra veerboten op rustige dagen zal bovendien niet voorkomen, dat
eilanders en toeristen beperkte capaciteit ervaren op de populaire dagen en tijdstippen. Wij
benadrukken daarom graag nogmaals het belang van spreiding van de aankomst- en vertrekdagen en
–tijden.
Bagage transport
Wij juichen het initiatief van een goed geregeld bagage transport toe, echter, in onze ogen zal dit gelijke
tred moeten houden met investeringen in het ov, op de eilanden zoals betere bereikbaarheid van
drukke gebieden, meer en beter beschutte opstapplekken, aan de wal betere en snellere aansluitingen
en meer capaciteit op het spoor Leeuwarden- Harlingen. En natuurlijk sterk concurrerende prijzen in
het ov.

Reactie TSM: wij zullen een uitbreiding van het openbaar vervoer op de eilanden en de vaste wal net als
u toejuichen, maar denken dat een nieuwe bagagetransportdienst ook zonder die uitbreiding van
toegevoegde waarde kan zijn.
Toekomst
We maken ons ernstig zorgen over de bereikbaarheid van de eilanden in de volgende jaren. De
f
ddenzee is iets wat ied
dat dit mooie gebied zo ontstaan is juist door d

natuur en de florerende economie gaan al jaren samen, niet in te zien is waarom dit evenwicht onder
druk zou moeten komen te staan door een zo grote bemoeienis van hogerhand.

Reactie TSM: wij beschouwen dit standpunt als een suggestie voor de (toekomstige) concessieverlener
en achten het daarom niet gepast om hier in ons Vervoerplan inhoudelijk op te reageren. Wij adviseren
u om tijdig met de (toekomstige) concessieverlener in gesprek te gaan over uw wensen en
verwachtingen ten aanzien van de volgende vervoersconcessie Waddenveren West.
Tarieven
Wij adviseren geen tarief verhogingen door te voeren, een veel gehoorde klacht zijn al de hoge tarieven,
verdere verhogingen zal tot een verschraling van gebruikers van de veerdienst gaan leiden.

Reactie TSM: de concessieverlener heeft de maximale tariefruimte voor 2023 vastgesteld op 2,6%. Wij
zijn voornemens deze ruimte te benutten en onze tarieven in elk geval met 2,6% te verhogen, ter
compensatie van onze fors gestegen bedrijfskosten. Met name onze brandstofkosten zijn zeer sterk
gestegen. Deze tariefsverhoging compenseert de gestegen kosten slechts gedeeltelijk. Het is ons op
dit moment (juli 2022) niet toegestaan om een extra verhoging toe te passen op basis van de zeer sterk
gestegen brandstofkosten. Wij gaan hier na de zomer opnieuw over in gesprek met de
concessieverlener. Als de brandstofprijzen dit najaar nog steeds dermate hoog zijn en een extra
(eventueel tijdelijke) verhoging van onze tarieven blijkt definitief niet mogelijk, dan is het financieel niet
verantwoord om alle onderdelen uit ons Vervoerplan onverkort uit te voeren. In dat geval zullen wij in
overleg treden met de concessieverlener en stellen wij u op de hoogte van de onderdelen die wij
komend jaar niet uit kunnen voeren. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat het niet nodig zal zijn om onze
dienstregeling aan te passen in verband met het bovenstaande.
Wij zien hier met name een verantwoordelijkheid van de overheid als concessieverlener, hier de
veerdienst ook als subsidiabel openbaar vervoer te zien, immers een gebruiker van de veerdienst heeft
geen alternatieve vervoersmogelijkheid en wordt hierdoor onevenredig geraakt door prijsverhogingen.

Reactie TSM: wij beschouwen uw standpunt als een suggestie voor de (toekomstige) concessieverlener
en achten het daarom niet gepast om hier in ons Vervoerplan inhoudelijk op te reageren. Wij adviseren
u om tijdig met de (toekomstige) concessieverlener in gesprek te gaan over uw wensen en
verwachtingen ten aanzien van de volgende vervoersconcessie Waddenveren West.

Consumentenplatform Waddenveren West
Met deze brief reageert het CWW op het vervoerplan 2023 van rederij Doeksen. Onderstaand treft u de
reacties vanuit Terschelling en Vlieland.
Verder treft u als bijlage bij deze brief de reacties op het vervoerplan die de RvA en de Klantenpanels
van Terschelling en Vlieland hebben ingediend. Het CWW onderschrijft deze reacties.

Reactie TSM: omdat u in uw zienswijze geen punten benoemt die niet aan de orde komen in de
zienswijzen van de Raden van Advies en Klantenpanels, verwijzen wij graag naar de onze reacties op
hun zienswijzen. Wij sturen u hiervan een afschrift.
Terschelling
Algemeen
We kunnen ons prima vinden in het vervoerplan 2023 en zijn heel blij met de goede samenwerking met
de rederij. Volgens ons is rederij Doeksen een goede keus voor het verzorgen van een stabiele
dienstregeling bij de volgende concessie.
Dienstregeling
We adviseren onderzoek te doen naar de behoefte om de basisdienstregeling een uur te vervroegen.
Wij horen regelmatig van eilanders die privé of zakelijk met de auto naar de vaste wal moeten, dat de
huidige vaartijden niet goed aansluiten bij een productief te benutten dag. Voor de gasten geeft de
laatste afvaart uit Harlingen een te late aankomst op Terschelling.
Een mogelijk nadeel van een vervroegde basisdienstregeling is dat de eerste afvaart uit Harlingen iets
gaat vallen, maar daar staat tege
de 3
ng en de 2e en 3e vanuit Harlingen, juist populairder zulle

We adviseren om vaste aankomsttijden op te nemen in de dienstregeling. Eventueel met een marge
van 10 minuten, om een zekere tijdsruimte te hebben voor onvoorziene omstandigheden.
Wij zouden graag zien dat de tijden van mogelijk in te zetten vraaggestuurde afvaarten al in het
vervoerplan worden opgenomen, zodat de busdiensten op de eilanden daar alvast rekening mee
kunnen houden.
Ons advies om jaarrond 3x maal daags een afvaart van de veerdienst in te stellen en in de zomerdienst
4x is ten dele opgenomen in het vervoerplan. We horen regelmatig klachten van eilanders en gasten
over niet beschikbare dekcapaciteit. We willen daarom graag dit advies handhaven, maar zonder
concessies te doen aan de basisdienstregeling van de snelboot.
Bagagetransport
Wij juichen het initiatief van een goed georganiseerd bagagetransport toe, maar dit zal volgens ons wel
gelijke tred moeten houden met investeringen in het openbaar vervoer op de eilanden. Bijvoorbeeld
een betere bereikbaarheid van drukke gebieden, meer en beter beschutte opstapplekken, en aan de
vaste wal betere en snellere aansluitingen en meer capaciteit op het spoor Leeuwarden-Harlingen. En
natuurlijk sterk concurrerende prijzen in het ov.
Vlieland
Allereerst willen we Rederij Doeksen complementeren met het voorliggende Vervoerplan voor 2023.
Het ziet er weer verzorgd uit.
In de afgelopen periodes is een groot aantal wensen vanuit Vlieland overgenomen door de Rederij
waardoor mensen met meer plezier de boot naar de wal of naar het eiland nemen. Daarvoor Dank!
Opmerkingen n.a.v. het Vervoerplan:
Blz. 21 Basisdienstregeling Vlieland - Harlingen v.v.
In de overzichtsperiode Zomer van 1 april t/m 31 okt' staan de interinsulaire afvaarten op dinsdagwoensdag-donderdag ingepland. Als we de detaildienstregeling van de Sneldienst bekijken, blijkt dat
deze afvaarten alleen in de periode 1 mei t/m 30 september worden uitgevoerd. Het overzicht op blz. 21
is dus wat misleidend. Wellicht is dit met een toelichting bij het * op te lossen.
Opmerkingen die niet aan een specifieke pagina gekoppeld zijn:
Scholierenvervoer tussen Vlieland en Terschelling
In de afgelopen 2 jaren heeft Rederij Doeksen als pilot het scholierenvervoer tussen Vlieland en
Terschelling naar ieders tevredenheid verzorgd. Deze pilot loopt gedurende de 2e helft van 2022 af.
Voor de leefbaarheid op het eiland en voor het goede onderwijs van de leerlingen is het van groot
belang dat deze regeling gecontinueerd wordt en een definitief karakter krijgt. We roepen de Rederij op
om zich daarvoor, samen met de scholen en de gemeenteraden van beide eilanden, in te spannen.
Waddenveren Openbaar Vervoer
Op dit moment vallen de Waddenveren niet onder het openbaar vervoer. Als er echter algemene
maatregelen worden getroffen zoals tijdens de afgelopen coronajaren, vallen de Waddenveren opeens
wel onder het openbaar vervoer. Nu de brandstofprijzen de pan uit rijzen en er gesproken wordt over
brandstofregelingen voor ov-bedrijven zijn de Waddenveren opeens weer geen openbaar vervoer.
De ov-bedrijven ontvangen subsidies van de overheid om de gebruikerstarieven te drukken. De
Waddenveren ontvangen geen subsidies, terwijl er zeker voor de eilanders geen enkel alternatief
vervoer is.
De tarieven van de Waddenveren naar Vlieland en Terschelling zijn substantieel hoger dan de tarieven
van de Waddenveren naar Ameland en Schiermonnikoog. De vaarafstand is weliswaar groter, maar de
kosten voor het onderhoud van de vaargeul zijn veel lager (vergeleken met baggeren bij Ameland).
Waarom de ene soort kosten (afstand) wel doorberekenen en de andere soort kosten (baggeren) niet?
We pleiten voor een vast, laag tarief (bijvoorbeeld 10 euro pp retour) dat uniform is voor alle eilanden.
De rest van de kosten moet de overheid subsidiëren net als bij de andere ov-bedrijven.
Ketenmobiliteit
In de huidige concessies is beschreven dat de landelijke NS-dienstregeling leidend is de regionale trein
daarop aansluiten. De Waddenvere

regionale treindienstregeling, waarna de eilander busdienstregeling weer moeten aansluiten op de
veerboten.
Geconstateerd moet worden dat er naast de reguliere dienstregeling regelmatig vraag gestuurd
gevaren wordt om pieken in de vraag op te vangen. Dat is uiteraard heel goed, maar een bijkomend
probleem is dat op Vlieland de busdienstregeling daarop regelmatig niet kan aansluiten vanwege
beperkingen in het materieel en personeel. De keten is dan niet compleet, terwijl er juist van het
Vlielandse openbaar vervoer relatief veel gebruik wordt gemaakt. Afstemming met de Vlielandse
buschauffeurs (van Arriva) over de aankomst- en vertrektijd van de vraag gestuurde afvaarten zou
hierbij kunnen helpen.
Gemeente Vlieland
Op 25 mei 2022 hebben wij het concept vervoerplan 2023 van de B.V. Terschellinger Stoomboot
Maatschappij mogen ontvangen. Overeenkomstig uw verzoek reageren wij op de concept versie van
het vervoerplan 2023. Alvorens in te gaan op een aantal inhoudelijke zaken uit het conceptvervoerplan enkele algemene opmerkingen vooraf.
Ook het afgelopen jaar heeft de coronacrisis zijn sporen nagelaten in de samenleving. Vanuit de
overheid werden soms ingrijpende beperkende maatregelen opgelegd, ook voor het openbaar vervoer
en de veerdiensten naar de Waddeneilanden. Pas sinds kort is de verplichting tot het dragen van
mondkapjes voor de veerboten afgeschaft. Ondanks de moeilijke omstandigheden waar TSM mee te
maken heeft gehad de afgelopen periode heeft u er voor zorg kunnen dragen dat de veerdiensten
tussen Harlingen en Vlieland-Terschelling op een “normale” manier en zonder noemenswaardige uitval
uitgevoerd kon worden. Ons college wil daar graag zijn waardering voor uitspreken.
Daarnaast is het goed om te zien dat na enkele aanloopproblemen in 2021 de beide nieuwe schepen
“Willem de Vlamingh” en de “Willem Barentsz” nu volledig kunnen worden ingezet.

Reactie TSM: hartelijk dank voor deze complimenten!
Op 8 juni jongstleden was er gelegenheid om met u van gedachte te wisselen over het vervoerplan
2023. De vragen die bij ons college leefden zijn tijdens dat overleg al grotendeels naar tevredenheid
door u toegelicht en beantwoord. Ten aanzien van de inhoud van het vervoerplan willen wij de
volgende punten nog onder uw aandacht brengen.
Dienstregeling
De dienstregeling voor Vlieland blijft grotendeels ongewijzigd. De vertrektijd van de vrijdag sneldienst
vanuit Harlingen veranderd van 11.50 uur naar 16.40 uur. Op verzoek van het klantenpanel/RvA van
Vlieland heeft u bekeken of een dergelijke wijziging mogelijk was. Wij mogen constateren dat u een
oplossing heeft gevonden en hopen dat hiermee in de behoefte van de reiziger wordt voorzien.
Daarnaast is het goed dat de sneldienst Harlingen-Vlieland van 14.30 uur behouden blijft.

Reactie TSM: wij verwachten dat de wijziging een vooruitgang is en zullen volgend jaar evalueren of dit
inderdaad het geval is.
Extra zitplaatsen
U gaat op het MS Vlieland het aantal zitplaatsen uitbreiden door de grote bar in de benedensalon weg
te halen. Gelet op het feit dat deze bar beperkt geopend was lijkt uitbreiding van het aantal zitplaatsen
voor de passagier op de drukke boten een welkome aanvulling en verbetering van de kwaliteit van de
overtocht.

Reactie TSM: die mening delen wij met u.
Fietskarren
U heeft de afgelopen jaren meerdere proeven gedaan met karren waarop fietsen vervoerd kunnen
worden. Het blijkt dat het moeilijk uitvoerbaar is en naast technische problemen te veel inzet van uw
personeel kost. Wij hebben er begrip voor dat het experiment wordt stopgezet en hopen dat er voor het
vervoer van de (steeds duurder worden) fietsen een goed alternatief wordt gevonden.

j ns voor inspannen.

Onderzoek bagagetransportservice
Er is een partij gevonden die eventueel het bagagetransport op zich wil nemen. Daarvoor is nog wel
een extra onderzoek gewenst. Wij hopen dat de uitkomsten van het onderzoek reden zijn om de service
in de toekomst aan te kunnen bieden.

Reactie TSM: dat hopen wij ook.
Tot slot
In het overleg van 8 juni jongstleden heeft u uitgebreid stilgestaan bij de tarieven voor 2023. Daarbij
heeft u nogmaals aangegeven de door het ministerie vastgestelde index noodgedwongen toe te gaan
passen. Noodgedwongen omdat u door de coronacrisis en het conflict in Oekraïne (hoge energieprijzen)
te maken heeft met sterk stijgende kosten. Hoewel wij begrip hebben voor de omstandigheden waar u
op dit moment mee te maken heeft hopen wij, in het belang van de reiziger, dat er de komende jaren
mogelijkheden zijn om de tarieven minder sterk te doen laten stijgen.

Reactie TSM: de concessieverlener heeft de maximale tariefruimte voor 2023 vastgesteld op 2,6%. Wij
zijn voornemens deze ruimte te benutten en onze tarieven in elk geval met 2,6% te verhogen, ter
compensatie van onze fors gestegen bedrijfskosten. Met name onze brandstofkosten zijn zeer sterk
gestegen. Deze tariefsverhoging compenseert de gestegen kosten slechts gedeeltelijk. Het is ons op
dit moment (juli 2022) niet toegestaan om een extra verhoging toe te passen op basis van de zeer sterk
gestegen brandstofkosten. Wij gaan hier na de zomer opnieuw over in gesprek met de
concessieverlener. Als de brandstofprijzen dit najaar nog steeds dermate hoog zijn en een extra
(eventueel tijdelijke) verhoging van onze tarieven blijkt definitief niet mogelijk, dan is het financieel niet
verantwoord om alle onderdelen uit ons Vervoerplan onverkort uit te voeren. In dat geval zullen wij in
overleg treden met de concessieverlener en stellen wij u op de hoogte van de onderdelen die wij
komend jaar niet uit kunnen voeren. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat het niet nodig zal zijn om onze
dienstregeling aan te passen in verband met het bovenstaande.
Wij vertrouwen er tot slot op dat bij het opstellen van het definitieve vervoerplan 2023 rekening zal
worden gehouden met de door ons college ingebrachte zienswijze. bedenkingen.

Reactie TSM: daar kunt u op vertrouwen.

Provincie Fryslân
Op 25 mei 2022 heeft u ons het concept vervoerplan 2023 van TSM / Rederij Doeksen inclusief bijlagen
via de mail toegestuurd. De stukken zijn bij ons ingeboekt onder nummer 01998924. Op 8 juni jl. heeft
er een Decentraal Overheden (DO) overleg plaatsgevonden waarin het concept vervoerplan 2023 is
besproken. Hierbij ontvangt u onze schriftelijke reactie op uw concept vervoerplan 2023.
Allereerst merken wij op dat de klanttevredenheid over 2021, zoals gemeten door de OV
klantenbarometer 2021, goed is. Het totaaloordeel van de verbinding naar Vlieland en Terschelling komt
uit op een rapportcijfer van respectievelijk een 8,4 en 8,5. Onze complimenten hiervoor. Daarnaast
vinden wij het fijn dat het aantal reizigers in 2021 flink is toegenomen ten opzichte van 2020 en
inmiddels ook alweer hoger is dan in 2019. Daaruit concluderen wij dat de afgelopen coronacrisis geen
negatief effect meer heeft op het aantal reizigers, zoals dat nog wel het geval is binnen het Openbaar
Vervoer.

Reactie TSM: hartelijk dank voor uw compliment en wij delen uw conclusie voor wat betreft het aantal
reizigers.
Tarieven
In zijn algemeenheid willen wij zoals voorgaande jaren expliciet aandacht vragen voor de
betaalbaarheid van de vervoerbewijzen. Dat dit een belangrijk punt van aandacht is, blijkt ook uit de OV
klantenbarometer van 2021. Daar is de score bij het onderdeel "prijs per persoon" een 6,5 (Vlieland) en
6,2 (Terschelling) en bij het onderdeel "prijs motorvoertuig" een 4,9 (Vlieland) en 4,6 (Terschelling).
Op dit moment is de tariefindex voor 2023 nog niet bekend. U geeft aan de tariefindex maximaal te
willen toepassen vanwege de stijgende prijzen met name op gebied van brandstof en
t u in gesprek met de concessieverle
brand
ctureel worden en de reguliere tariefindexering dit niet voldo

compenseren. U zoekt daarbij naar een oplossing binnen de van toepassing zijnde kaders.
De tariefindex is gebaseerd op meerdere factoren, waaronder ook brandstofprijzen en loonkosten. Dat
betekent dat we een hoge indexering kunnen verwachten. Met het oog op de betaalbaarheid van de
vervoerbewijzen, willen wij u toch verzoeken om zoveel mogelijk maat te houden bij het indexeren van
de tarieven en geen gebruik te maken van de maximale tariefruimte. Daarnaast hopen wij dat u met de
concessieverlener een passende oplossing vindt voor het geval de hoge brandstofprijzen structureel
worden.

Reactie TSM: de concessieverlener heeft de maximale tariefruimte voor 2023 vastgesteld op 2,6%. Wij
zijn voornemens deze ruimte te benutten en onze tarieven in elk geval met 2,6% te verhogen, ter
compensatie van onze fors gestegen bedrijfskosten. Met name onze brandstofkosten zijn zeer sterk
gestegen. Deze tariefsverhoging compenseert de gestegen kosten slechts gedeeltelijk. Het is ons op
dit moment (juli 2022) niet toegestaan om een extra verhoging toe te passen op basis van de zeer sterk
gestegen brandstofkosten. Wij gaan hier na de zomer opnieuw over in gesprek met de
concessieverlener. Als de brandstofprijzen dit najaar nog steeds dermate hoog zijn en een extra
(eventueel tijdelijke) verhoging van onze tarieven blijkt definitief niet mogelijk, dan is het financieel niet
verantwoord om alle onderdelen uit ons Vervoerplan onverkort uit te voeren. In dat geval zullen wij in
overleg treden met de concessieverlener en stellen wij u op de hoogte van de onderdelen die wij
komend jaar niet uit kunnen voeren. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat het niet nodig zal zijn om onze
dienstregeling aan te passen in verband met het bovenstaande.
Aansluiting op het Openbaar Vervoer
Over het algemeen zijn de overstaptijden goed geregeld. Zoals u al aangeeft is het niet mogelijk om bij
alle afvaarten te zorgen voor een ideale overstaptijd.
U gaat uit van een overstaptijd van (15 + 6 =) 21 minuten voor trein en (15 + 3 =) 18 minuten voor bus.
Uit de schema's op pagina 22 en 24 blijkt dat dat in aantal gevallen niet gehaald wordt. Bij een aantal
erg krappe overstaptijden vragen wij ons af of dat wel realistisch is.
Hieronder staan de situaties waar wij uw aandacht voor vragen:
Pagina 22: schema vaar- en rijtijden met betrekking tot verbinding Harlingen - Vlieland
- Alle overstaptijden veerboot - trein bedragen 17 minuten.
- Bij de overstap snelboot - trein is er één keer sprake van 17 minuten en drie keer van 12 minuten.
- De overstaptijd van de snelboot met aankomst 15.15 uur in Harlingen en vertrekkende buslijn 71/350
(om 15.21 uur) is 6 minuten.
- Bij de aankomst van de snelboot van 16.20 uur in Harlingen staan bij de aansluitende trein- en
busverbinding (1/99) verkeerde tijden, namelijk 16.18 en 15.44 uur, terwijl het tijden na 16.20 uur
moeten zijn.
Pagina 24: schema vaar- en rijtijden met betrekking tot verbinding Harlingen - Terschelling
- De overstaptijden veerboot - trein zijn in vier gevallen 17 minuten.
- De overstaptijden snelboot - trein zijn in vier gevallen 17 minuten en vier gevallen 12 minuten.
- De overstaptijden snelboot - buslijn (1)99 is in één geval 15 minuten (bij de boot met aankomst 17.35
uur).
- De overstaptijden veerboot - buslijn 71/355 zijn twee keer 6 minuten en twee keer 5 minuten.
- De overstaptijden snelboot - buslijn 71/355 zijn vier keer 10 minuten en twee keer 7 minuten.

Reactie TSM: hartelijk dank voor uw kritische blik met betrekking tot deze overstaptijden. Recent
hebben wij van Arriva nog enkele (kleine) voorgenomen wijzigingen in hun dienstregeling ontvangen.
Deze hebben wij verwerkt in de schema’s, evenals uw opmerking over de aansluiting op de snelboot
vanaf Vlieland om 16:20 uur. Hierdoor zijn de overstaptijden op sommige momenten enkele minuten
langer of korter geworden.
In algemene zin zien wij momenteel helaas geen mogelijkheden om de ketenmobiliteit verder te
verbeteren, wij hopen dat u hier begrip voor heeft. Een verbetering van de overstaptijd op het ene
moment leidt namelijk vaak tot een verslechtering op een ander moment, door de samenhang van de
afvaarten in onze dienstregeling. Daarbij komt dat de bussen aan de vaste wal niet vaker dan eens per
uur rijden en er in de haven van Harlingen geen ruimte is om onze schepen gelijktijdig veilig aan te