Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

I.v.m. foutieve naamsvermelding bewindspersoon

1669 HERDRUK
Vragen van het lid Pieter Heerma (CDA) aan de Staatssecretaris van
Financiën en de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het
bericht «Zonder hulp belanden we in een doos bij CS» (ingezonden 12 februari 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Wiebes (Financiën), mede namens de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen 24 maart 2015). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 1443
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Zonder hulp belanden we in een doos bij
CS»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat rondom de grootscheepse fraude met kinderopvang De Parel in
Capelle, Gouda en Zoetermeer voor miljoenen wordt teruggevorderd bij
gedupeerde ouders?
Antwoord 2
In het reguliere toezichtproces kijkt de Belastingdienst/Toeslagen of voldaan is
aan de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een toeslag. Bij de
kinderopvangtoeslag gaat het daarbij onder andere om de volgende
(combinatie van) factoren, of:
– er een eigen bijdrage is betaald;
– de daadwerkelijk afgenomen uren gelijk of hoger zijn dan de uren
waarvoor kinderopvangtoeslag is aangevraagd;
– er in de contracten een gelijk of lager aantal uren zijn overeengekomen
dan daadwerkelijk genoten;
– de aanvraag is stopgezet nadat er geen opvang meer werd genoten;
– er is gereageerd op een verzoek om informatie van Belastingdienst/
Toeslagen.

1

ah-tk-20142015-1669-n1
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Algemeen Dagblad, 10 februari 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

De aanvrager wordt altijd in de gelegenheid gesteld om met bewijsstukken
aan te tonen dat de aanvraag/mutatie juist en volledig is ingediend. Als blijkt
dat aan een van de voorwaarden niet wordt voldaan, dan zal het terugvorderingsproces worden opgestart, zo ook in deze casus.
Vraag 3
Klopt het bericht dat «gratis kinderopvang» werd aangeboden onder
voorwaarde dat de kinderopvangtoeslag niet via de ouders zou lopen, maar
direct zou worden overgemaakt aan De Parel? Zo nee, hoe werkte de
constructie dan? Zo ja, klopt het dat scholen in de buurt deze «gratis
kinderopvang» aan ouders aanbevolen?
Antwoord 3
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft mij meegedeeld dat het
strafrechtelijk onderzoek naar deze zaak thans nog in uitvoering is en dat
hierover geen mededelingen kunnen worden gedaan vanwege de belangen
van opsporing en vervolging.
Vraag 4
Bent u bekend met soortgelijke omvangrijke fraudezaken met kinderopvangtoeslag door kinderopvangorganisaties? Zo ja, om wat voor aantallen gaat
het? Zo nee, bent u van mening dat het hier een unieke op zichzelf staande
vorm van fraude betreft?
Antwoord 4
Er zijn in het verleden diverse strafrechtelijke onderzoeken geweest naar
fraude met kinderopvangtoeslag, waaronder het niet betalen van de eigen
bijdrage door ouders. Dat heeft geleid tot concrete fraudezaken waarin
ouders soms omvangrijke bedragen aan ten onrechte ontvangen kinderopvangtoeslag dienden terug te betalen. Wat dat betreft is het onderzoek naar
fraude bij De Parel niet uniek.
Vraag 5 en 6
Bent u bekend met het feit dat door een medewerker van De Parel bekend is
gemaakt dat tot medio 2011 er gebruik gemaakt kon worden van algemene
DigiD codes waarmee Kinderopvangtoeslag opnieuw werd aangevraagd,
nadat deze door betrokken ouders was stopgezet?2
Klopt het dat in die jaren gebruik gemaakt kon worden van algemene
DigiD-codes waarmee kinderopvangtoeslag aangevraagd kon worden zonder
medeweten van betrokken ouders? Zo nee, hoe verhoudt zich dit dan tot de
uitspraken van betreffende oud medewerkers en BOink? Zo ja, is hiermee
fraude zonder medeweten van betreffende ouders wel erg makkelijk
gemaakt?
Antwoord 5 en 6
In 2011 heeft de toenmalige Staatssecretaris van Financiën uw Kamer
geïnformeerd dat het tot begin 2011 mogelijk was om met behulp van een
DigiD van een ander een toeslag aan te vragen (Kamerstukken II, 2010/11,
31 066, nr. 112 en 113). Dit werd vanuit dienstverleningsoptiek gefaciliteerd.
Toen de Belastingdienst als gevolg hiervan eind 2010 signalen kreeg van
fraude, zijn er maatregelen genomen. Vanaf begin 2011 heeft de Belastingdienst het proces zo ingericht dat de indiener van de aanvraag voortaan
alleen voor zichzelf – met zijn eigen DigiD – een aanvraag kan doen.
Vraag 7
Acht u het in licht van deze onthullingen opportuun om terugvorderingen van
toeslagen stop te zetten tot dat het FIOD-onderzoek is afgerond en meer
duidelijk is over de toedracht? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Voor de Belastingdienst/Toeslagen bestaat er geen bevoegdheid om af te zien
van het terugvorderen van toeslagen die zijn verkregen zonder dat aan de
daarvoor gestelde wettelijke verplichting is voldaan. Dit terugvorderingspro2

AvroTros Opgelicht, 10 februari 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

ces staat los van het de uitkomsten van strafrechtelijke onderzoek dat door de
FIOD wordt uitgevoerd onder leiding van het openbaar ministerie. Wel wordt,
waar mogelijk en relevant, informatie uit het strafrechtelijk onderzoek gedeeld
met de Belastingdienst.
Vraag 8
Bent u van mening dat hier mogelijk sprake is van een specifiek geval,
waardoor betrokken ouders in aanmerking zouden kunnen komen voor de
slachtofferregeling? Zo nee, waarom niet?3
Antwoord 8
Om in aanmerking te komen voor de slachtofferregeling gelden onder andere
de volgende voorwaarden:
– er mag geen sprake zijn van verwijtbaarheid van het slachtoffer;
– zodra het slachtoffer het vermoeden heeft van fraude met zijn/haar
identiteit, moet hij zich zo snel mogelijk wenden tot de Belastingdienst om
daar melding van te maken en om eventuele financiële consequenties te
voorkomen.
Als aan de voorwaarden wordt voldaan dan zullen de vorderingen op de
betreffende burger vervallen en zal de Belastingdienst de uitbetaalde
bedragen vorderen bij de fraudeur.
Is er sprake van verwijtbaarheid, omdat de burger bijvoorbeeld zijn DigiD
heeft verstrekt, dan is er geen beroep op de slachtofferregeling mogelijk. Dit
geldt ook als de burger zelf de toeslag heeft ontvangen of wist dat de toeslag
werd overgemaakt naar een derde partij. In die gevallen had de burger de
fraude zelf kunnen voorkomen.
Als een burger meent in aanmerking te komen voor de slachtofferregeling,
dan moet hij zich melden bij de Belastingdienst/Toeslagen. Daartoe is een
speciaal telefoonnummer en e-mailadres. De melding wordt vervolgens
individueel in behandeling genomen.

3

Brief aan de Tweede Kamer over kinderdagverblijf De Parel, 10 februari 2015 (zaaknummer
2015Z02328)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3