Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

21 501-30

Raad voor Concurrentievermogen

Nr. 332

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 juli 2014
Hierbij stuur ik u, mede namens de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, de geannoteerde agenda voor de informele Raad
voor Concurrentievermogen (RvC) die op 21 en 22 juli zal plaatsvinden in
Milaan, Italië. De Raad bestaat uit een deel over interne markt en industrie
(21 juli) en een onderzoeksdeel (22 juli). Vanwege het informele karakter
van deze Raad zal een vrije gedachtewisseling plaatsvinden, zonder
besluitvorming.
Tijdens het onderdeel over interne markt en industrie staat het industriële
concurrentievermogen centraal. In twee parallelle sessies wordt dit thema
verder uitgediept. Tijdens de lunch zal worden gesproken over de
werkwijze en rol van de Raad voor Concurrentievermogen.
Tijdens het onderzoeksdeel wordt gesproken over de grootschalige
onderzoeksfaciliteiten. De lunch staat in het teken van het thema van de
World Expo die in 2015 in Milaan zal plaatsvinden: «Feeding the planet,
energy for life».
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

kst-21501-30-332
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 332

1

INDUSTRIE EN INTERNE MARKT
Het industriële concurrentievermogen
Tijdens het deel Industrie en Interne Markt is het centrale thema het
industriële concurrentievermogen. Dit als vervolg op de besprekingen in
de RvC van 20 en 21 februari en de informele RvC van 11-13 mei in Athene
en de conclusies van de Europese Raad van 20 en 21 maart. Het voorzitterschap wil daarbij de focus leggen op de inbedding van het industriële
concurrentievermogen in alle beleidsterreinen van de EU. Naast een
algemene sessie wil het voorzitterschap in twee parallelle sessies ingaan
op 1) de wijze waarop de impact van Europees beleid op specifieke
sectoren kan worden meegenomen en 2) de wijze waarop de impact van
Europees beleid op mkb kan worden meegenomen. Het voorzitterschap
heeft daarbij aangegeven de inzet voor het industriële concurrentievermogen te willen bezien in het licht van het streven naar een aandeel van
de industrie in het bbp van 20% in 2020.
Ten behoeve van zowel de (informele) Raad voor Concurrentievermogen
als de Europese Raad is uw Kamer geïnformeerd over de inzet van
Nederland in deze discussies [onder andere Kamerstuk 21 501-20, nr. 851,
Kamerstuk 21 501-30 nr. 330, Kamerstuk 21 501-30, nr. 322, Kamerstuk
21501-20, nr. 841]. Nederland zal uit blijven dragen dat de focus op de
modernisering van de economie ligt, dat het concurrentievermogen
allereerst aan het bedrijfsleven zelf is en dat invulling van het industriebeleid allereerst taak is van de individuele lidstaten, waarbij dat in
Nederland steeds meer via publiek-private samenwerking plaatsvindt, de
zogenaamde topsectoren-aanpak. De inzet in Europa met betrekking tot de
versterking van het concurrentievermogen moet zich daarbij vooral
richten op versterking van de interne markt, verlaging van regeldruk,
verbetering van toegang tot financiering, stimulering van onderzoek en
innovatie en het creëren van open markten. De Raad moet zich daarbij
vooral richten op het bereiken van concrete resultaten voor het bedrijfsleven, zoals eerder het unitaire octrooi, de aanbestedingsrichtlijn met
toegang voor het mkb en het handelsakkoord met Canada. Nederland is
daarbij geen voorstander van een expliciete doelstelling van 20% aandeel
van de industrie in het bbp, omdat industrie en dienstverlening steeds
meer verweven raken, waarbij de industrie niet kan zonder een sterke
dienstverlenende sector.
Nederland is verheugd dat, mede vanwege de Nederlandse inzet, het
voorzitterschap de uitwerking van competitiveness proofing hoog op de
agenda van de informele Raad heeft gezet. Deze toetsing van beleid op de
gevolgen voor concurrentievermogen kan een belangrijke bijdrage
leveren aan het creëren van een gelijker speelveld.
Met betrekking tot de impact van Europees beleid op specifieke sectoren
zal het voorzitterschap stil staan bij de wijze waarop per sector competitiveness proofing kan worden toegepast. Italië wil daarbij inzetten op die
sectoren waarvoor de Commissie al mededelingen heeft uitgebracht en al
veel informatie beschikbaar is, zoals CARS2020, de staalindustrie en de
bouw. Nederland ondersteunt deze inzet omdat dit de prioritering en
versnelde realisatie van bestaande initiatieven ten goede zal komen. Wel
zal erop gewezen worden dat sectoren die kunnen bijdragen aan
groeiversnelling, zoals de high tech sectoren, niet veronachtzaamd
moeten worden.
Tijdens de sessie over de impact van Europees beleid op het mkb zal
aandacht worden gevraagd voor het concurrentievermogen van het mkb.
Hierbij wordt ingegaan op de aangekondigde herziening van de Small

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 332

2

Business Act. Zoals aangeven in de mededeling over het industriebeleid
overweegt de Commissie acties en mogelijk nieuwe wetgevende
maatregelen. De Commissie denkt hierbij aan voorstellen die bijdragen
aan lagere kosten en snellere procedures voor startende bedrijven in
iedere lidstaat. Nederland ziet met name toegevoegde waarde van
Europees mkb-beleid bij de vermindering van regeldruk, verbetering van
de toegang tot financiering en de interne markt.
ONDERZOEK
Grootschalige onderzoeksfaciliteiten
Het Italiaanse voorzitterschap organiseert tijdens dit deel van de informele
Raad een discussie over grootschalige onderzoeksfaciliteiten. De
gedachtewisseling bouwt voort op de op 26 mei 2014 aangenomen
Raadsconclusies over de roadmap van het Europees Strategie Forum voor
Onderzoeksinfrastructuren (ESFRI). Deze Raadsconclusies moeten de
implementatie van projecten op de huidige ESFRI roadmap bespoedigen.
Daarnaast beraadt ESFRI zich op dit moment op een update van de
roadmap in 2016.
Met het oog op de implementatie en de nieuwe planningsperiode van de
ESFRI roadmap staan in de discussie drie aspecten centraal die een
belangrijke rol spelen bij de totstandkoming van grootschalige onderzoeksfaciliteiten op Europees niveau:
1. een goede strategische planning van het Europese systeem van
grootschalige onderzoeksfaciliteiten;
2. optimale aanwending van beschikbare middelen;
3. het voortbestaan van onderzoeksfaciliteiten op de langere termijn.
Nederland onderkent het belang van grootschalige onderzoeksfaciliteiten,
niet alleen op nationaal niveau maar ook in de Europese samenwerking.
Onderzoeksfaciliteiten trekken toponderzoekers aan, vormen een
stimulans voor wetenschappelijk onderwijs en bieden kansen aan het
bedrijfsleven, zowel bij de bouw als in het gebruik. Ze leveren op deze
manier een bijdrage aan samenwerking op verschillende fronten. De
aanwezigheid van een (hoogstaand) kenniscentrum kan een voedingsbodem zijn voor spin-offs en kan leiden tot spillovereffecten naar andere
partijen. Het is zaak onderzoeksfaciliteiten zo aantrekkelijk mogelijk te
houden, bijvoorbeeld door ze zo competitief mogelijk te houden of
regelmatig te onderwerpen aan een evaluatie. Europese samenwerking op
het gebied van grootschalige onderzoeksfaciliteiten heeft grote
meerwaarde, omdat de kosten voor de totstandkoming van onderzoeksfaciliteiten van wereldklasse kunnen worden gedeeld, onnodige duplicatie
kan worden voorkomen en de toegang tot faciliteiten voor Europese
onderzoekers optimaal kan worden geregeld. Doordat toponderzoekers uit
verschillende landen over de hele wereld elkaar bij dit soort faciliteiten
ontmoeten kunnen zij ook gemakkelijker met elkaar samenwerken en
ideeën uitwisselen.
Voor een goede strategische planning heeft Nederland een roadmap voor
grootschalige onderzoeksfaciliteiten opgesteld, die elke vier jaar wordt
geüpdatet. Elke twee jaar vindt een financieringsronde plaats, waarvan de
laatste plaatsvond op 1 juli 2014, toen 81 miljoen euro werd uitgereikt aan
projecten op de Nederlandse roadmap voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten (Kamerbrief 1 juli 2014). De Nederlandse roadmap sluit goed aan
bij de huidige ESFRI roadmap. Nederland vindt het van belang dat de
faciliteiten aansluiting hebben op het Nederlandse onderzoeksbeleid.
Aansluiting van de nieuwe Nederlandse roadmap op de Wetenschapsagenda vormt dan ook onderdeel van de toekomstvisie die OCW op dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 332

3

moment formuleert. Daarnaast is het van belang dat de criteria voor
faciliteiten op de roadmap, zowel bestaande als nieuwe faciliteiten, zo
goed mogelijk worden geformuleerd.
Het beoogde voorstel van ESFRI is om deze keer slechts circa 25 faciliteiten een plaats op de roadmap te geven. Nederland acht dit verstandig.
Zo wordt voorkomen dat te veel onderzoeksfaciliteiten tegelijkertijd voor
financiering aankloppen bij de EU-lidstaten. Voor een efficiënte
aanwending van beschikbare middelen is het tevens goed te zoeken naar
synergie tussen verschillende financieringsbronnen, zoals nationale en
regionale fondsen, structuurfondsen, bijdragen van de kennisinstellingen
zelf en, indien mogelijk, bijdragen van het bedrijfsleven.
Nederland is van mening dat over de duurzaamheid van onderzoeksfaciliteiten op de lange termijn al vroeg zekerheid moet bestaan, om daarmee
te voorkomen dat een faciliteit alleen bezig is met haar voortbestaan in
plaats van met vooraanstaand onderzoek. Projecten moeten daarom
alleen worden gehonoreerd wanneer die zijn gebaseerd op een realistische business case en middelen al bij de start van het project voor een
langere periode verzekerd zijn. Dit is een van de criteria die NWO al
toepast bij de beoordeling van projecten voor de Nederlandse roadmap
en het wordt nu ook toegepast bij de update van de nieuwe ESFRI
roadmap.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-30, nr. 332

4