Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2406
Vragen van de leden Belhaj en Sjoerdsma (beiden D66) aan de Ministers van
Buitenlandse Zaken en van Defensie over de escalatie tussen Rusland en VS
inzake de strijd in Syrië (ingezonden 21 juni 2017).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) mede namens de
Minister van Defensie (ontvangen 31 juli 2017).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u het feit dat de VS een Syrisch gevechtsvliegtuig uit de lucht
hebben geschoten?1 Is dit een legitieme actie geweest?
Antwoord 1
De VS heeft aangegeven dat het niet de inzet is om het Syrische regime aan
te vallen, maar dat acties ter verdediging van coalitie- of geallieerde troepen
niet zijn uitgesloten. Het kabinet beschikt niet over de benodigde feiten om
deze aanval verder te duiden.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de reactie van Rusland, namelijk het besluit dat alle
vliegtuigen van de VS én hun bondgenoten die vliegen boven Syrisch
grondgebied dat in handen is van de Syrische regering, een legitiem doelwit
zijn?2 Vindt u dit een logische en proportionele reactie en is het legitiem?
Antwoord 2
De reactie van Rusland draagt niet bij aan de-escalatie van de situatie in
Syrië. De-escalatie is enerzijds belangrijk om de veiligheid van de coalitie en
haar partners te waarborgen, anderzijds om de focus op de strijd tegen ISIS
te houden.
Vraag 3
Kunt u toelichten wat de consequenties zijn van de escalatie tussen de VS en
Rusland voor de strijd tegen ISIS? Kunt u in uw reactie meenemen dat
Australië reeds heeft besloten om geen bombardementen meer uit te voeren

1

NOS, zondag 18 juni 2017, http://nos.nl/artikel/2178874-amerikanen-schieten-syrischgevechtsvliegtuig-uit-de-lucht.html.
2
NOS, maandag 19 juni 2017, http://nos.nl/artikel/2178966-rusland-toestellen-van-vs-doelwit-naaanval-op-syrisch-vliegtuig.html.

ah-tk-20162017-2406
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

boven Syrië vanwege deze escalatie?3 Verwacht u dat andere partners
soortgelijke besluiten zullen nemen?
Antwoord 3
De strijd tegen ISIS gaat onverminderd door. Van verhoogde spanning tussen
Rusland en de anti-ISIS coalitie is geen sprake. Het Combined Air Operations
Centre(CAOC) van de anti-ISIS coalitie, verantwoordelijk voor de planning van
de luchtoperaties, heeft tijdelijk extra voorzichtigheid betracht. In dat licht had
Australië besloten zijn tankervliegtuig tijdelijk geen vluchten boven Syrië te
laten uitvoeren. Inmiddels is deze voorzorgsmaatregel teruggedraaid.
Vraag 4
Heeft deze escalatie en het Russische besluit consequenties voor de
(mogelijkheid van) inzet van de Nederlandse KDC-10?
Antwoord 4
Het Nederlandse tankervliegtuig kan worden ingezet boven dezelfde gebieden
waar de Nederlandse gevechtsvliegtuigen ook hebben geopereerd. Dat
betekent dat de KDC-10 boven Irak en Oost-Syrië coalitievliegtuigen bijtankt
die deelnemen aan de strijd tegen ISIS. Het CAOC zet de toegewezen
middelen verantwoord in op basis van een voortdurend aangepast dreigingsbeeld. Defensie houdt de veiligheidssituatie vanzelfsprekend nauwlettend in
de gaten.
Vraag 5
Zet u zich, samen met andere partners uit de coalitie tegen ISIS, in voor
de-escalatie tussen Rusland en de VS? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke
wijze?
Antwoord 5
Zowel de VS als Rusland onderschrijven het belang van de-escalatie.
Nederland hecht, net als alle partners van de coalitie, aan gedegen
de-escalatie om de veiligheid van de militairen in de anti-ISIS coalitie zo goed
mogelijk te kunnen waarborgen. Op militair en politiek niveau is tussen de
VS, Rusland en de coalitie doorlopend sprake geweest van de-escalatie.
Vraag 6
Kunt u reageren op de berichten dat er meer burgerdoden vallen in de strijd
tegen ISIS vanwege de toenemende bombardementen door de VS?4
Antwoord 6
Het voorkomen van burgerslachtoffers en het minimaliseren van nevenschade heeft de hoogste prioriteit voor Nederland en de anti-ISIS coalitie.
Burgerslachtoffers zijn helaas echter nooit helemaal uit te sluiten. De
gevechtshandelingen vinden thans plaats in dichtbevolkt, verstedelijkt gebied.
ISIS heeft zich verschanst in dichtbevolkte wijken en zet steeds vaker burgers
in als menselijk schild. Het risico op burgerslachtoffers neemt daardoor toe.
Het Amerikaanse hoofdkwartier CENTCOM onderzoekt alle meldingen van
mogelijke burgerslachtoffers als gevolg van coalitieoptreden in de strijd tegen
ISIS.
Vraag 7
Klopt het dat de «rules of engagement» voor bombardementen eenzijdig zijn
aangepast door de VS? Zo ja, wat zijn hiervan de consequenties voor de strijd
tegen ISIS? Draagt dit wel of niet bij aan een duurzame en stabiele oplossing
voor Irak en Syrië? Gelden de aangepaste «rules of engagement» alleen voor
de VS of voor de hele coalitie die strijdt tegen ISIS?

3

NOS, dinsdag 20 juni 2017, http://nos.nl/artikel/2179057-australie-schort-luchtoperaties-in-syrieop.html.
4
NOS, vrijdag 16 juni 2017, http://nos.nl/artikel/2178452-meer-burgerdoden-in-raqqa-vanwegetrumps-bomb-the-shit-out-of-isis.html.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Het voorkomen van burgerslachtoffers en het minimaliseren van nevenschade heeft de hoogste prioriteit voor Nederland en de anti-ISIS coalitie. De
coalitie hanteert hiervoor een uiterst zorgvuldig targetingproces. Ieder land
van de coalitie hanteert zijn eigen Rules of Engagement(RoE) voor deelname
aan de strijd tegen ISIS. Desgevraagd heeft de VS aangegeven de RoE niet te
hebben gewijzigd. Over de inhoud van de Nederlandse RoE of die van
partnerlanden worden in het openbaar geen uitspraken gedaan.
Vraag 8
Hoeveel burgerdoden zijn er dit jaar al gevallen in de strijd tegen ISIS? Hoe
verhoudt zich dat tot het aantal burgerdoden in voorgaande jaren?
Antwoord 8
Zoals eerder met de Kamer gewisseld zijn geen volledige gegevens voorhanden voor wat betreft het aantal (burger)slachtoffers dat gemaakt is door de
verschillende strijdende partijen in Syrië en Irak. Het Amerikaanse hoofdkwartier CENTCOM heeft in de laatste publicatie van de maandelijkse rapportage
over burgerslachtoffers als gevolg van coalitieoptreden bevestigd dat de
coalitie verantwoordelijk is voor tenminste 484 burgerslachtoffers sinds het
begin van de strijd tegen ISIS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3