Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 300 XVII

Vaststelling van de begrotingsstaat van
Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking (XVII) voor het jaar
2020

Nr. 57

VERSLAG VAN EEN (DIGITAAL) GESPREK MET DE EUROCOMMISSARIS VAN HANDEL PHIL HOGAN OP 25 MEI 2020
Vastgesteld 25 juni 2020
Inleiding
Een van de activiteiten op de kennisagenda 2020 van de commissie
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking is een werkbezoek
aan de Europese instellingen in Brussel met het thema handel. Vanwege
de maatregelen t.b.v. COVID-19 kon het beoogde werkbezoek op maandag
25 mei 2020 aan Brussel niet doorgaan. Het geplande gesprek met
Eurocommissaris Phil Hogan heeft digitaal plaatsgevonden. Onderwerp
van gesprek waren de gevolgen van de COVID-19 crisis voor de Europese
handelsagenda.
Aan het gesprek hebben de volgende leden deelgenomen: (Anne) Mulder
(VVD), Amhaouch (CDA), Bouali (D66), Van Ojik (GroenLinks), Alkaya (SP),
Van den Hul (PvdA) (voorzitter van het gesprek), Voordewind
(ChristenUnie), Sazias (50PLUS). De commissie brengt als volgt verslag uit
van dit gesprek.
Introductie Eurocommissaris Hogan
De Eurocommissaris stond stil bij de COVID-19 pandemie en de consequenties voor de gezondheidszorg en de sociaaleconomische gevolgen.
Hogan wees daarbij op de groene en digitale uitdagingen waar de EU
voor staat t.b.v. het economisch herstel. Vervolgens benadrukte hij dat er
een aantal belangrijke lessen te trekken zijn uit de COVID-19 crisis op het
terrein van handel. Het gaat daarbij onder meer om de toegang tot
gezondheidszorg, de weerbaarheid van internationale toeleveringsketens,
het belang van het multilaterale handelssysteem en de hervorming van de
Wereldhandelsorganisatie (WTO), de prioriteit van e-commerce en
duurzame hervorming van de economie.
Hogan kondigde de herziening van het Europese handelsbeleid aan, mede
in het licht van de COVID-19 crisis, waarbij hij onder meer het belang van
transparantie benadrukte, te bereiken door onder meer het betrekken van

kst-35300-XVII-57
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 XVII, nr. 57

1

experts, stakeholders en het Europees Parlement.1 In dit licht verwelkomde Eurocommissaris Hogan het Nederlands-Franse non-paper over
handel, duurzaamheid en sociaaleconomische ontwikkeling d.d. 21 april
2020. De Eurocommissaris noemde ook de nieuw aan te stellen Chief
Trade Enforcement Officer (CTEO) die moet toezien op de naleving van
duurzaamheidsafspraken in handelsverdragen net als de monitoring en
naleving van bilaterale handelsakkoorden. De CTEO rapporteert aan de
Eurocommissaris over de stand van zaken en zal ook het Europees
Parlement en de Raad op de hoogte houden van relevante ontwikkelingen.
Vragen en antwoorden
In het gesprek met de Eurocommissaris zijn onder meer de volgende
onderwerpen aan bod gekomen:
• De stand van zaken m.b.t. de handelsrelatie tussen de EU en de VS,
waarbij het de inzet van de Commissie is om een beperkt handelsakkoord («mini-deal») te sluiten.
• De handelsrelatie met Afrika: dit jaar wordt de EU-Afrikastrategie
herzien.2 De EU en Afrika hebben elkaar nodig. Het is van wederzijds
belang dat de toeleveringsketens zo open als mogelijk blijven.
• De afhankelijkheid van China: COVID-19 crisis heeft aangetoond dat de
EU te afhankelijk is van China als het gaat om bijvoorbeeld de
beschikbaarheid van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Deze
afhankelijkheid moet worden tegengegaan door handelsketens te
diversifiëren. De Commissie is van mening dat zowel de Europese
industrie- als de handelsstrategie moet worden aangepast waardoor
de EU zelf strategischer en meer kan produceren om een te sterke
afhankelijkheid van derde landen te voorkomen.
• Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: In het
werkprogramma van de Commissie voor 2021 zal een voorstel worden
opgenomen over due dilligence. Eurocommissaris Didier Reynders,
van Justitie, zal naar verwachting verantwoordelijk zijn. Het ligt voor
de hand dat de Kamer dan ook langs deze lijn zal worden geïnformeerd.
• Duurzame handel: Het Nederlands-Franse non-paper geeft richting als
het gaat om de verduurzaming van handel. De aangekondigde
herziening van het EU-handelsbeleid en de betere handhaving door de
Chief Trade Enforcement Officer zal ook een bijdrage leveren aan dit
doel. Duurzaamheidsbepalingen in (toekomstige) handelsverdragen
hebben bovendien ook al effect voordat het verdrag is ondertekend.
Met Brazilië bijvoorbeeld worden nu al stappen gezet tijdens de
pre-implementatie van het Mercosur verdrag.
• Het belang van de naleving en implementatie van internationale
arbeidsstandaarden (ILO) door derde landen waarmee de EU onderhandelt over handelsovereenkomsten, zoals Vietnam en Mercosur. De
Chief Trade Enforcement Officer zal toezien op naleving.
• Brexit: vanwege gebrek aan voortgang in de onderhandelingen doen
bedrijven er goed aan zich voor te bereiden op de slechtst mogelijke
uitkomst.
• De rol van ngo’s in de totstandkoming van handelsverdragen, zoals
tussen de EU en Canada. Stakeholders zijn van invloed, onder meer in
1

De Commissie heeft op 16 juni 2020 een brede consultatie gelanceerd over de herziening van
het EU- handelspolitiek beleid. De Commissie zal de reacties op deze consultaties meenemen in
de evaluatie en zal naar verwachting eind 2020 een voorstel presenteren voor een nieuwe
handelspolitieke strategie.
2
De behandeling van het Commissievoorstel voor de EU-Afrika strategie ligt primair bij de
commissie Buitenlandse Zaken, vanwege behandeling van de mededeling in de Raad
Buitenlandse Zaken. Naar verwachting wordt de nieuwe gezamenlijke EU-Afrika partnerschapsagenda tijdens de EU-AU top in Brussel vastgesteld, voorzien in oktober 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 XVII, nr. 57

2

de fase waarin het EU-mandaat voor de onderhandelingen wordt
bepaald. Ook hier speelt de Chief Trade Enforcement Officer een rol,
vanwege beschikbaarheid voor vragen en zorgen uit het maatschappelijk middenveld.
De voorzitter van de commissie,
De Roon
De adjunct-griffier van de commissie,
Meijers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 XVII, nr. 57

3