Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 593

Besluit, houdende wijziging van lijst I,
behorende bij de Opiumwet, in verband met
plaatsing op deze lijst van hasjiesj en hennep
met een gehalte aan tetrahydrocannabinol (THC)
van 15 procent of meer

Nr. 2

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 12 februari 2014
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over de brief van 26 maart 2013 inzake het ontwerpbesluit houdende
wijziging van lijst I, behorende bij de Opiumwet, in verband met plaatsing
op deze lijst van hasjiesj en hennep met een gehalte aan tetrahydrocannabinol (THC) van 15 procent of meer (Kamerstuk 33 593, nr. 1).
De op 26 april 2013 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de door
de Staatssecretaris bij brief van 12 februari 2014 toegezonden antwoorden
hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Neppérus
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

kst-33593-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

1

Inhoudsopgave

blz.

I.
II.

2
12

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Staatssecretaris

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende ontwerpbesluit en de daaraan gehechte impactanalyse. Deze leden hebben nog de volgende vragen, die zij aan de
Staatssecretaris voorleggen:
Hoe ziet de Staatssecretaris de handhaving van dit besluit? Is het in de
praktijk goed mogelijk om het verschil te signaleren tussen softdrugs met
een THC-gehalte van minder dan 15 procent en softdrugs met een
THC-gehalte van meer dan 15 procent?
Welke invloed heeft consumptie van softdrugs op de ontwikkeling van
psychische klachten en ziektebeelden? Kunt u aangeven welk verband er
bestaat tussen het verhogen van het THC-gehalte en het risico op het
ontwikkelen van psychische klachten? Is er een correlatie met leeftijd?
Welke medische argumenten liggen ten grondslag aan het percentage van
15 procent?
Is er extra gezondheidsschade te verwachten wanneer personen (in de
impactanalyse benoemd als «roeszoekers») na de invoering van de 15
procent meer cannabis zullen gaan gebruiken om hetzelfde effect te
sorteren? Zo ja, welke is dat?
Welk percentage van de coffeeshops verkoopt softdrugs met een
THC-gehalte van meer dan 15 procent? Wat betekent dit ontwerpbesluit
voor exploitanten van coffeeshops waarin softdrugs wordt verkocht met
een THC-gehalte van meer dan 15 procent? Worden deze coffeeshops
gesloten bij constatering van dit feit?
Wat is de te verwachten invloed op de bestrijding van de georganiseerde
criminaliteit van het verplaatsen van softdrugs met een THC-gehalte van
meer dan 15 procent naar lijst I van de Opiumwet?
Hoe wordt de opsporings- en vervolgingscapaciteit tussen lichte en zware
cannabisteelt verdeeld? Vormt het THC-gehalte hierbij een onderscheidend criterium? Zo ja, deelt u de mening dat ook cannabisteelt met
een THC-gehalte van minder dan 15 procent met kracht dient te worden
bestreden?
Is de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) berekend op het extreme scenario
uit de impactanalyse, waarin 600 extra celjaren zullen worden opgelegd?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggend besluit om producten met een THC-gehalte van 15
procent of meer op lijst I van de Opiumwet te plaatsen. Tevens hebben
deze leden kennisgenomen van de «Impactanalyse Zware Cannabis op
lijst 1» van juli 2012 die door de Staatssecretaris gebruikt is ter ondersteuning van het genoemde besluit. Eerder hebben de aan het woord
zijnde leden kennisgenomen van publicaties van onder andere het
Trimbos-instituut en de Commissie Garretsen over tetrahydrocannabinol
(THC). Deze leden hebben naar aanleiding van de brief meerdere vragen
en opmerkingen.
Genoemde leden zouden meer informatie willen hebben over de keuze
van 15 procent THC als grenswaarde. Waarom is er voor gekozen om juist
die waarde te hanteren als grens voor het plaatsen op lijst I van de
Opiumwet? Deze leden hebben begrepen, onder andere uit de genoemde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

2

Impactanalyse en publicaties van het Trimbos-instituut, dat het gemiddelde THC-gehalte van in coffeeshops verkochte wiet op dit moment op
15,5 procent ligt en van hasj nog wat hoger. De meeste cannabisproducten die in coffeeshops worden verkocht bevatten 15–18 procent THC.
Waarom is dan in het besluit toch voor 15 procent gekozen? Weliswaar
wordt door de Staatssecretaris gesteld dat het aannemelijk is dat hogere
THC-percentage, grotere risico’s met zich meebrengen voor de
gezondheid, maar dat wordt echter niet met wetenschappelijk onderzoek
onderbouwd. Kan de Staatssecretaris hier nader op ingaan? Bovendien is
er weer wel wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat er teveel nadruk
wordt gelegd op THC in cannabis, terwijl aan de andere aanwezige
werkzame stof cannabidiol (CBD) nauwelijks aandacht wordt geschonken.
Dat wringt vooral omdat aan CBD juist eigenschappen worden toegedicht
waarmee de voor de gezondheid schadelijke effecten van THC teniet
worden gedaan. De leden van de PvdA-fractie duiden op het onderzoek
van de commissie onder voorzitterschap van prof. Garretsen, voorzitter
van de Wetenschappelijke Raad van de Nationale Drug Monitor. Deze
Expertcommissie Lijstensystematiek Opiumwet stelde in 2011 voor om
cannabis met een gehalte THC-gehalte van meer dan 15 procent op lijst I
van de Opiumwet te plaatsen. Maar daarnaast wees de expertcommissie
er op dat: «De eenzijdige aandacht in de discussie over het thc-gehalte
van cannabis [voorbij] gaat aan het feit dat uit wetenschappelijke
bevindingen blijkt dat de werking van thc mogelijk wordt beïnvloed door
een andere cannabinoïde, de cannabidiol (cbd). Zo zijn er aanwijzingen
dat cbd sommige effecten van thc, zoals acute psychotische symptomen,
angst en verslechtering van het geheugen, dempt. Het lijkt erop dat de
verhouding tussen thc en cbd een rol speelt bij de mate van gezondheidsrisico’s van cannabis. De werking van cbd in combinatie met thc treedt bij
het cannabisgebruik in Nederland nauwelijks op, doordat de nederwiet
zeer weinig cbd bevat, in 2010 gemiddeld 0,2%. Buitenlandse hasjiesj
bevat meer cbd, te weten gemiddeld 7,5%».
De leden van de PvdA-fractie vragen de Staatssecretaris waarom er niet
meer aandacht is geschonken aan CBD in combinatie met THC? Waarom
is er bijvoorbeeld niet voor gekozen om het maximumpercentage THC in
het voorliggende besluit op hoger dan 15 procent te stellen zodat het
beter pas bij het gemiddelde THC-gehalte van de meeste verkochte
cannabisproducten? Waarom worden er geen eisen gesteld aan een
hogere concentratie CBD in combinatie met een THC-gehalte dat meer
conform het huidige marktaanbod is?
Daarnaast lijkt het vaststellen van een relatief laag gehalte aan THC ook
risico’s in zich te bergen voor de gezondheid. Zo lezen deze leden in de
Impactanalyse dat gebruikers die behoefte hebben aan zwaardere of meer
cannabis wellicht zich op de illegale markt gaan begeven. Die illegale
markt dreigt daardoor groter te worden (Impactanalyse, blz. 27). Zou het
ook in het licht van dit gegeven niet meer voor de hand liggen om in het
besluit het maximumpercentage THC hoger vast te stellen dan 15
procent? Bestaat er de kans dat door de verlaging van het gemiddelde
THC-gehalte gebruikers meer gaan roken om alsnog het zelfde effect te
bereiken als bij wiet of hasj met een hoger THC-gehalte? Zo ja, hoe hoog
schat de Staatssecretaris die kans in? Zo ja, wat is dan het effect van het
verlagen van het THC-gehalte voor de gezondheid? Zo nee, welke
wetenschappelijke evidence based studie is er gedaan naar het effect dat
gebruikers meer gaan roken als het THC-gehalte wordt verlaagd, of
andersom? Zo nee, heeft de Staatssecretaris andere aanwijzingen waaruit
blijkt dat dit effect zich niet zal voordoen?
Is er, behalve met de politie, het openbaar ministerie (OM), rechters en het
Nederland Forensisch instituut ook gesproken met de aanbieders van
cannabisproducten of met gebruikers daarvan? Genoemde leden kunnen
zich namelijk goed voorstellen dat bijvoorbeeld (vertegenwoordigers) van
coffeeshophouders of cannabisgebruikers belangrijke input kunnen geven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

3

die van waarde is voor het vaststellen van een grenswaarde THC in de
Opiumwet. Zo ja, met wie is er gesproken en wat waren de uitkomsten?
Zo nee, waarom niet en kan de Staatssecretaris dit alsnog doen?
Deelt de Staatssecretaris de mening dat door cannabisproducten met
meer dan 15 procent THC te verbieden, dat daarmee impliciet softdrugs
met minder dan 15 procent THC nadrukkelijker dan tot nu toe het geval
was als normaal genotsmiddel worden erkend? Zo nee, waarom niet?
De leden van de PvdA-fractie zien het vastleggen in wet- en regelgeving
van een THC-gehalte, nog los van de hoogte van dat percentage, als een
stap naar verdere regulering en normalisering van de markt voor
cannabisproducten. Deelt de Staatssecretaris deze mening en betekent dit
dat deze markt of onderdelen daarvan verder gereguleerd gaan worden?
Zo nee, waarom deelt de Staatssecretaris deze mening niet? Bij het verder
reguleren van de markt denken deze leden onder andere aan het stellen
van verdere kwaliteitseisen aan cannabis (bijvoorbeeld ten aanzien van
bestrijdingsmiddelen), aan eisen ten aanzien van etikettering (analoog aan
tabak), aan fiscale regulering zoals het heffen van BTW en/of accijns op
cannabis tot het ook fiscaal erkennen dat coffeeshops cannabisproducten
moeten inkopen. Kan de Staatssecretaris hier nader op ingaan? Deelt de
Staatssecretaris de mening dat bij het normaliseren, reguleren en
controleren van de markt ook de teelt van cannabisproducten zou moeten
worden betrokken? Zo ja, hoe gaat de Staatssecretaris hier gevolg aan
geven? Zo nee, waarom niet?
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat na het vaststellen van
een maximumwaarde aan THC telers in staat moeten zijn om hun
productie of verkopers hun waar op dat maximum af te stemmen. In de
Impactanalyse wordt weliswaar gesteld dat telers daartoe snel in staat zijn
en wel binnen twee tot vijf maanden (blz. 30/31, Impactanalyse). Kan de
Staatssecretaris dit nader onderbouwen? Op welke termijn zou het
voorliggend besluit in werking moeten treden? Deelt de Staatssecretaris
de mening dat de markt (producten, verkopers en consumenten)
voldoende tijd moeten krijgen om naar een nieuwe situatie toe te groeien?
Zo ja, biedt de beoogde datum van inwerkingtreding van het besluit, mits
daarin 15 procent zou blijven staan, die tijd? Zo nee, waarom deelt de
Staatssecretaris die mening niet?
Genoemde leden menen ook dat telers en coffeeshophouders in staat
moeten zijn om het THC-gehalte te meten. De nota van toelichting bij het
voorliggende besluit is op dit punt niet duidelijk genoeg. Hoe kunnen
telers of coffeeshophouders het THC-gehalte van hun producten bepalen?
Mogen zij de apparatuur die daarvoor nodig is wel bezitten of gebruiken?
Kunnen deze leden opmaken dat er een gedoogbeleid komt ten aanzien
van het bezit van deze controleapparatuur? Beschikken de telers of
coffeeshophouders over gelijkaardige meetapparatuur als het NFI of
kunnen en mogen zij die aanschaffen? Of is er sprake van andere
apparatuur die voor het gelijke doel gebruikt kan worden? Kunnen telers
of coffeeshophouders die apparatuur laten ijken?
Hoeveel extra capaciteit zal er in de justitiële keten van politie, OM, NFI en
rechters nodig zijn om vastgesteld percentage THC te handhaven? Welke
kosten gaan daarmee gepaard? Hoe vaak zullen er steekproeven in
coffeeshops worden genomen? Ziet de Staatssecretaris mogelijkheden
dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) of gemeenten
een rol in de controle spelen?
Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met kennisgenomen van het
voorliggend besluit om producten met een THC-gehalte van 15 procent of
meer op lijst I van de Opiumwet te plaatsen.
Genoemde leden zijn tegen de regulering van softdrugs. Zij vragen de
Staatssecretaris of het aan banden leggen van de THC-waarden in hennep

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

4

en hasjiesj gerealiseerd kan worden zonder dat het huidige gedoogbeleid
wordt omgezet in een gereguleerd beleid. De burgemeester van
Rotterdam heeft al te kennen gegeven dat dit niet mogelijk is. Graag
ontvangen voornoemde leden een reactie op dit punt.
Ook vragen de leden van de PVV-fractie hoe voornoemd besluit zich
verhoudt tot de strafbaarstelling van de voorbereidingshandelingen voor
de teelt van softdrugs. Hoe kunnen coffeeshophouders de THC-waarden
van de drugs meten als het voorhanden hebben van de apparatuur
strafbaar is?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbesluit, waarmee cannabis met een gehalte THC van meer dan 15 procent op
lijst I van de Opiumwet wordt geplaatst. Zij hebben hierover de volgende
vragen en opmerkingen.
Genoemde leden zijn van mening dat bij het drugsbeleid het belang van
de volksgezondheid voorop moet staan. Op welke wijze kan schade aan
de gezondheid zo effectief mogelijk worden voorkomen, dat moet de
belangrijkste vraag zijn. De stijging van het THC-gehalte in hasjiesj en
hennep is inderdaad zorgelijk, maar kan niet los worden gezien van het
gehalte aan CBD (mogelijke «dempende» of beschermende werking).
Erkent de Staatssecretaris dit en wordt hier nader onderzoek naar
verricht?
Cannabis met een hoog THC-gehalte brengt risico’s met zich mee. De
vraag is echter, hoe deze risico’s kunnen worden verkleind, of zelfs
voorkomen kunnen worden. Heeft de Staatssecretaris deze vraag, en het
belang van de volksgezondheid, ook voorop gesteld? Zo ja, hoe kan dan
de uitkomst van deze afweging zijn het verplaatsen van cannabis met
meer dan 15 procent THC naar lijst I van de Opiumwet, oftewel een
verbod? Als de Staatssecretaris stelt dat een gemiddelde THC-gehalte van
rond de 12 procent te prefereren is, op welke wijze zal dan precies een
verbod op zware hasjiesj en hennep daar toe leiden? Kan dat worden
toegelicht?
De leden van de SP-fractie constateren dat de Staatssecretaris reeds
eerder (terecht) concludeerde dat alle vergelijkingen met andere landen
en andere onderzoeken uitwijzen dat het verbieden van softdrugs niet
leidt tot minder gebruik. Deze leden merken daarover op dat hieruit volgt
dat het verbieden van bepaalde softdrugs niet als vanzelf goed is voor de
volksgezondheid, maar dat daarvoor meer nodig is. Deelt de Staatssecretaris de mening dat het van groot belang is dat voorlichting wordt
gegeven over de kwaliteit, de samenstelling en de risico’s van bepaalde
softdrugs? Werkt dat niet beter dan het verbieden? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, hoe kan deze voorlichting, onder andere over samenstelling,
worden verbeterd?
De leden van de SP-fractie vragen de Staatssecretaris hoe het kan dat de
overheid nu voorstelt de samenstelling van een product te reguleren
(cannabis met THC-gehalte tot 15 procent wordt gedoogd, daarboven is
het verboden) terwijl de achterdeur (teelt en bevoorrading van coffeeshops) nog steeds niet is gereguleerd. Dat is toch tegenstrijdig? Zou deze
regulering van de samenstelling niet samen moeten gaan met regulering
van teelt en bevoorrading? Alleen dan weet je precies wat de samenstelling is van de softdrug, en kan worden voorkomen dat het THC-gehalte
te hoog wordt. Bovendien zou dan betere voorlichting gegeven kunnen
worden over de samenstelling en kan expliciet gewezen worden op de
risico’s voor de volksgezondheid en mogelijkheid van verslaving. Eigenlijk
zou er bij verkochte softdrugs een bijsluiter moeten zitten, met daarin
onder meer het THC-gehalte (net als de verplichte vermelding van het
alcoholpercentage op alcoholhoudende dranken). Dan zou de Staatssecre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

5

taris pas echt opkomen voor de volksgezondheid. Graag ontvangen deze
leden een analyse hierover van de Staatssecretaris.
De leden van de SP-fractie hebben enkele vragen over het gevolg van dit
besluit, namelijk dat cannabis met een gehalte van meer dan 15 procent
THC voortaan onder het verbod op de aanwezigheid van harddrugs zal
vallen. Hierover stellen zij de volgende vragen:
Hoe groot is de capaciteit van het NFI geraamd voor het testen? Met welke
kosten is hiervoor rekening gehouden?
Hoe moet de coffeeshophouder het THC-gehalte vaststellen, zeker nu de
apparatuur voor het meten van het THC-gehalte onder de nieuwe
strafbaarstelling valt die met wetsvoorstel Wijziging van de Opiumwet in
verband met de strafbaarstelling van handelingen ter voorbereiding of
vergemakkelijking van illegale hennepteelt (Kamerstuk 32 842) in het
leven is geroepen?
Gelet op de toezegging van de Minister van Veiligheid en Justitie over
deze controleapparatuur, kan uitgesloten worden dat mensen met
controleapparatuur in het bezit strafrechtelijk vervolgd zullen worden?
Ontstaat hiermee een nieuwe gedoogsituatie?
Is het realistisch te veronderstellen dat de coffeeshophouder «bij hun
leveranciers zal aandringen op cannabis met een lager THC-gehalte»? Hoe
direct denkt de Staatssecretaris dat de relatie is tussen de coffeeshophouder (gedoogde situatie) en de leverancier (illegale situatie)?
Is het eigenlijk wel mogelijk om het THC-gehalte betrouwbaar te meten?
Wie kunnen dat allemaal in Nederland? Hoe zal dat gebeuren en met
welke protocollen? Zijn metingen wel betrouwbaar, vanwege het feit dat
het meetresultaat van veel factoren afhankelijk is, en dat zelfs van één
plant diverse meetresultaten verkregen kunnen worden?
Voorts vragen de leden van de SP-fractie de Staatssecretaris in te schatten
welk percentage cannabis dat verkocht wordt op dit moment een hoger
THC-gehalte heeft dan 15 procent.
Verwacht de Staatssecretaris geen ongewenste neveneffecten van dit
voorgestelde «verbod op zware wiet»? Hoe groot schat de u de kans dat
dit verplaatsing naar het illegale circuit plaats vindt? Hoe worden deze
ongewenste neveneffecten tegen gegaan?
Genoemde leden vragen of ook na de eventuele inwerkingtreding van dit
verbod op cannabis met meer dan 15 procent THC in de gaten wordt
gehouden (monitoring) wat het THC-gehalte wordt van illegale cannabis
die op straat verhandeld wordt. De veronderstelling en de vrees dat de
handel in zware wiet naar de straat verplaatst zou zo kunnen worden
getoetst. Graag een reactie van de Staatssecretaris op dit punt.
De leden van de SP-fractie vragen de Staatssecretaris hoe handhaafbaar
dit voorgestelde verbod op cannabis met meer dan 15 procent THC
eigenlijk is. Apparatuur om het THC-gehalte op betrouwbare wijze te
testen bestaat niet, althans, er zijn geen eenvoudige testers beschikbaar
voor coffeeshops. Erkent de Staatssecretaris dat het meten van het
THC-gehalte niet op eenvoudige en betrouwbare wijze kan gebeuren, en
dat deze verantwoordelijkheid in de huidige situatie (waarbij de
«achterdeur» nog niet gereguleerd is) niet bij de coffeeshophouders
gelegd kan worden? Een coffeeshop is immers geen laboratorium. Hoe
kan een coffeeshophouder het THC-gehalte meten?
Genoemde leden vragen welke gevolgen dit voorstel zal hebben. Hoe zal
dit verbod op cannabis met meer dan 15 procent THC worden gehandhaafd? Welke sancties zullen volgen bij eventuele overtreding van dit
verbod, indien een monster wordt genomen in een coffeeshop en meer
dan 15 procent THC wordt gemeten? Zijn sancties redelijk, gelet op het feit
dat ten eerste de coffeeshophouder niet zelf kan meten of het spul aan de
norm voldoet, en ten tweede vraagtekens geplaatst moeten worden bij de
betrouwbaarheid van metingen?
Ook vragen de leden van de SP-fractie op welke wijze «lokaal maatwerk»
in het lokale coffeeshop- en veiligheidsbeleid, zoals in het regeerakkoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

6

is opgenomen, in dit vraagstuk rondom het verbod op zware wiet en de
lokale handhaving een rol speelt.
Genoemde leden vragen, gelet op de Impactanalyse, met welke extra
kosten de Staatssecretaris rekening houdt als gevolg van dit voorstel
(hoger beroep op politie, OM, rechterlijke macht en gevangeniswezen).
Waar wordt dit van betaald? Ten koste van welke andere «criminaliteit»
gaat dit? Wie is nu verantwoordelijk wordt voor de handhaving. Krijgt de
politie er hier weer een extra taak bij? Hoe intensief zal de politie dit
nieuwe beleid bij de coffeeshops gaan handhaven. Wordt de controle op
de samenstelling van de aangeboden softdrugs geïntensiveerd? Kan de
Staatssecretaris een inschatting maken van de kosten die verbonden zijn
aan deze controles?
De leden van de SP-fractie roepen de Staatssecretaris op om experimenten toe te staan, die op wetenschappelijk-experimentele basis de teelt
en toelevering aan de coffeeshops reguleren, zoals in Utrecht. Dat heeft
als belangrijk voordeel dat de samenstelling (zoals het THC-gehalte) in de
hand gehouden kan worden en gezondheidsschade kan worden
voorkomen. Graag een reactie van de Staatssecretaris hierop.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het Ontwerpbesluit houdende wijziging van lijst I, behorende bij de
Opiumwet in verband met plaatsing op deze lijst van hasjiesj en hennep
met een gehalte aan tetrahydrocannabinol (THC) van 15 procent of meer.
Genoemde leden vinden het een positieve ontwikkeling dat zware
cannabis voortaan onder lijst I van de Opiumwet valt, waardoor de
gedoogcriteria hierop niet meer van toepassing zijn en er harder
opgetreden kan worden. Ondanks deze stap in de goede richting zal de
afschaffing van het falende gedoogbeleid de inzet blijven van de leden
van de CDA-fractie. Gebruik van drugs en de daarmee samenhangende
problemen zoals cognitieve stoornissen, angstaanvallen, chronische
psychose en verslaving vragen niet om een gedoogbeleid en halve
maatregelen van de overheid, maar om een heldere lijn en harde aanpak.
Dus geen regulering van de achterdeur zoals enkele gemeenten
voorstellen, maar het sluiten van de voordeur.
Vooral jongeren lopen extra risico op gezondheidsproblemen en
problemen in hun sociale omgeving door het gebruik van cannabis. Ook
blijkt dat de leeftijd waarop begonnen wordt met cannabisgebruik erg
belangrijk is. De leden van de CDA-fractie zien graag dat jongeren er
helemaal niet aan beginnen. Het onderwerp drugs wordt gemist in de
opzet voor het Nationaal Programma Preventie. Gaat de Staatssecretaris
dit nog meenemen in de uitwerking? Op welke manier wordt er ingezet op
preventie van cannabisgebruik? Wat gebeurt er met jongeren onder de
achttien jaar die aangetroffen worden met een geringe hoeveelheid drugs
voor eigen gebruik? Zeker nu we op gebied van alcohol het bezit onder de
zestien (wordt achttien) jaar wettelijk hebben verboden kan het niet zo zijn
dat we de aanwezigheid van drugs blijven gedogen, omdat er wettelijk
gezien geen leeftijdsgrens voor is.
Vanuit het oogpunt van volksgezondheid staan genoemde leden positief
tegenover dit ontwerpbesluit. Ten aanzien van de uitvoering en de
handhaving hebben deze leden wel nog een aantal vragen. In het
schriftelijk overleg over het rapport «Drugs in lijsten» van februari 2012
(Kamerstuk 24 077 nr. 269) geeft het kabinet aan dat er in coffeeshops nu
al cannabis van uiteenlopende sterkte verkocht wordt tegen verschillende
prijzen. Maar is het niet zo dat het voor coffeeshops niet toegestaan is om
met de leverancier te spreken over de aangeleverde cannabis, omdat de
levering een illegale handeling is? Als dit het geval is, hoe kunnen
coffeeshops dan vaststellen welk percentage THC de geleverde cannabis
heeft? Zeker gezien het feit dat er geen meetapparatuur voor coffeeshops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

7

bestaat en dit inmiddels wettelijk ook niet is toegestaan. Moeten deze
leden dit ontwerpbesluit dan ook opvatten als een verkapte regulering van
de achterdeur?
In de «Impactanalyse Zware Cannabis op lijst I» valt te lezen dat er een
toenemende werklast wordt verwacht bij politie en het NFI. De politie zal
monsters moeten afnemen in de coffeeshops en het NFI moet dit
onderzoeken. Zijn deze organisaties hierop voorbereid? Zijn hiervoor de
benodigde financiële middelen voorhanden? Bij vervolging van een
overtreding van artikel 2 van de Opiumwet moet telkens worden
aangetoond dat het hasjiesj en hennep met een THC-gehalte van 15
procent of meer betreft. Het vaststellen van het THC-gehalte gebeurt door
verhitting. Deze leden vragen of er andere eenvoudiger methoden voor
het vaststellen van het THC-gehalte in ontwikkeling zijn. Welke initiatieven
worden daartoe ondernomen?
De politie zal de controle op het THC-gehalte in cannabis meenemen in de
reguliere controle van de coffeeshops op naleving van de gedoogcriteria.
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar de laatste handhavingscijfers en de ontwikkeling van het aantal controles bij coffeeshops. Ook
zijn genoemde leden benieuwd naar de ontwikkeling van het nalevingsniveau van coffeeshops als het gaat om de gedoogcriteria. Kan de
Staatssecretaris deze informatie toesturen? Hoe zal er gestraft worden bij
overtreding van deze nieuwe regel? Is dat vooral bestuursrechtelijk (al dan
niet tijdelijk sluiten van coffeeshops) of gaat er ook strafrechtelijk worden
opgetreden?
De leden van de CDA-fractie hebben ook nog enkele vragen over de
gekozen grens van 15 procent THC. De Staatssecretaris volgt hiermee het
advies van de commissie-Garretsen uit 2011. Tegelijkertijd adviseerde de
commissie om nader onderzoek te doen naar de schadelijke gezondheidseffecten van THC, in combinatie met de aanwezigheid van CBD in
cannabis. Dit heeft geleid tot een literatuuronderzoek van het Trimbosinstituut waaruit blijkt dat er op dit moment maar weinig wetenschappelijk
onderzoek beschikbaar is naar de gezondheidseffecten van cannabis. Het
Trimbos-instituut adviseert dan ook nader onderzoek. Is de Staatssecretaris voornemens dit te initiëren, of vindt dit onderzoek mogelijk al plaats?
Overweegt de Staatssecretaris de grens van 15 procent aan te passen
zodra onderzoeksresultaten hier aanleiding toe geven? Hoe staat de
Staatssecretaris tegenover het verplicht stellen van een minimale
hoeveelheid CBD, als blijkt dat dit de negatieve effecten van THC
tegengaat?
Ten slotte willen de leden van de CDA-fractie graag weten wat de stand
van zaken is met betrekking tot de negen coffeeshoppilots in diverse
gemeenten, met als doel om maatregelen te testen die zorgen voor
minder overlast rond coffeeshops. Lopen deze nog of zijn deze inmiddels
afgerond? Wanneer vindt de evaluatie plaats en wanneer kan de Tweede
Kamer deze verwachten?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met verbazing kennisgenomen van de
brief van de Staatssecretaris, waarin hij voorstelt hasjiesj en hennep met
een gehalte van 15 procent of meer op lijst I van de Opiumwet te plaatsen.
Volgens genoemde leden levert dit ontwerpbesluit geen verbetering op
van de volksgezondheid, maar levert het vooral problemen op in de
uitvoering en handhaving. Ook vragen zij of het ontwerpbesluit een einde
maakt aan de in het binnen- en buitenland geprezen scheiding der
markten tussen soft- en harddrugs. Tot slot vragen deze leden of het
voorstel juridisch wel door de beugel kan. Daarom hebben zij de volgende
vragen aan de Staatssecretaris.
Kan de Staatssecretaris aangeven waarom gekozen is om een ingrijpende
maatregel als deze via een algemene maatregel van bestuur (AMvB) te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

8

regelen en niet als wetswijziging, zodat ook de democratische legitimatie
is geborgd?
Kan de Staatssecretaris aangeven welke voordelen dit voorstel oplevert
voor de volksgezondheid, terwijl het vooral over repressie gaat? Kan de
Staatssecretaris aangeven waarom de commissie van VWS het voortouw
heeft en niet de commissie VenJ?
Kan de Staatssecretaris aangeven met welke coffeeshophouders en
onderzoekers gesproken is over het voorstel?
In de toelichting bij het voorstel staat vermeld dat ook het THC-gehalte
van buitenlandse hasjiesj fors is gestegen en gemiddeld 19 procent
bedraagt. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe dit zich verhoudt tot het
onderzoek van Dirk Korf van begin jaren 90 dat het gemiddelde
THC-gehalte toen ook al meer dan 15 procent bedroeg?
De leden van D66-fractie vragen of het voorstel de risico’s voor de
volksgezondheid vergroot vanwege een verschuiving naar de illegaliteit.
Kan de Staatssecretaris hier op ingaan? Kan de Staatssecretaris hierbij
betrekken hoe groot de groep is die cannabis met meer dan 15 procent
THC gebruikt en dit in het illegale circuit zal zoeken? Wat zijn hiervan de
gevolgen voor de volksgezondheid en openbare orde? Kan de Staatssecretaris een schatting geven van het percentage cannabis dat verhandeld
wordt met meer dan 15 procent?
Volgens genoemde leden is de exclusieve focus op het THC-gehalte van
cannabis achterhaald. Uit onderzoek is gebleken dat THC een van de
minst toxische stoffen is en de aanwezigheid van de stof cannabidiol
(CBD) beschermende effecten heeft. De verhouding THC/CBD is bepalend
voor de schadelijkheid voor de gezondheid. Het effect van CBD is pas
relatief kort bekend, maar onderzoek naar de gezondheidseffecten richt
zich op de langere termijn. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe het met
het onderzoek hiernaar staat?
Uit onderzoek van het Trimbos-instituut blijkt dat een hoger THC-gehalte
in cannabis vooral voor jongeren onder de 18 jaar problematisch kan zijn.
Deze jongeren mogen niet in coffeeshops komen. Kan de Staatssecretaris
aangeven hoe met dit voorstel jongeren tot 18 jaar worden bereikt?
Het Trimbos-instituut geeft verder aan dat sinds 2005 het THC-gehalte niet
gestegen is en in 2013 zelfs gedaald naar 13,5 procent. Kan de Staatssecretaris de rapportage van het Trimbos-instituut over de metingen 2012
aan de Kamer beschikbaar stellen? Kan de Staatssecretaris aangeven dat
als het THC-gehalte stabiliseert of afneemt de noodzaak voor de gekozen
15 procent motiveren?
Kan de Staatssecretaris aangeven waarom gekozen is voor het strafrecht
als ultimum remedium en niet naar andere maatregelen is gekeken om
het THC-gehalte in cannabis terug te dringen? Kan de Staatssecretaris
aangeven waarom niet gekozen wordt voor regulering van wietteelt, zoals
verschillende gemeenten hebben voorgesteld? Kan de Staatssecretaris
bevorderen dat de keuzemogelijkheid voor een wietsoort zonder criminele
achtergrond mogelijk wordt?
In 2009 kondigde toenmalig Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport, de heer Klink, 15 pilots en 15 onderzoeken aan die maximaal twee
jaar zouden gaan duren. Kan de Staatssecretaris aangeven wat de
resultaten zijn van deze onderzoeksprojecten?
In Nederland is inherent aan het beleid dat aan de voordeur cannabis
wordt verkocht, maar de aanvoer verboden is. Kan de Staatssecretaris
aangeven waarom met dit voorstel niet meer problemen in het beleid
rond «de achterdeur» ontstaan?
Voor het opnemen van een stof op lijst I van de Opiumwet moet er sprake
zijn van «een onaanvaardbaar risico». Cannabis met een THC-gehalte van
15 procent of meer zou hier dan ook aan moeten voldoen. Kan de
Staatssecretaris een opsomming geven van de onaanvaardbare risico’s?
Met het opnemen van cannabis op lijst I van de Opiumwet kunnen hogere
straffen worden opgelegd en krijgt de politie meer opsporingsbevoegd-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

9

heden. Op dit moment wordt al een groot deel van de capaciteit van de
politie ingezet voor het opsporen van illegale drugshandel. Kan de
Staatssecretaris aangeven wat het voorstel zal betekenen voor de inzet
van politie- en justitiecapaciteit?
In de toelichting wordt gesteld dat er weinig tot niets bekend is over de
gevolgen van de gemeten hogere THC percentages «sec» voor de
volksgezondheid. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe dit zich verhoudt
met de eisen die artikel 3a Opiumwet stelt aan het bij AMvB uitbreiden
van de lijst?
Klopt het dat een coffeeshophouder wanneer deze constateert dat er meer
dan 15 procent THC wordt gemeten direct in overtreding is met de
AHOJ-G criteria vanwege de aanwezigheid van harddrugs in de
coffeeshop? Volgens de leden van D66-fractie zal het voorstel leiden tot
grotere problemen voor coffeeshophouders. De coffeeshophouder mag
juridisch gezien geen contact hebben met de teler, maar om het
THC-gehalte te kunnen meten moet hij contact hebben met diezelfde teler.
Kan de Staatssecretaris aangeven hoe dit juridisch zit?
Kan de Staatssecretaris verder aangeven of er apparatuur bestaat om het
THC-gehalte te meten, hoe deze verkrijgbaar is, wat de kosten zijn en of
het bezit van de apparatuur strafbaar is? Hoe ziet de Staatssecretaris de
handhaving voor zich als de apparatuur niet beschikbaar is?
Als het bezit van de apparatuur strafbaar is, lokt het voorstel coffeeshophouders dan niet de facto uit tot het plegen van (al dan niet gedoogde)
strafbare feiten? Kan de Staatssecretaris toelichten hoe het testen van de
THC waarde in zijn werk gaat en hoe de coffeeshophouder dat dient te
doen?
Genoemde leden hebben begrepen dat het gedogen uitsluitend ziet op
hetgeen in de coffeeshop aanwezig is en alle handelingen buiten de
coffeeshop strafbaar zijn? Kan de staatsecretaris daar een reactie op
geven? Is de Staatssecretaris bekend met het vervolgingsbeleid van het
OM, dat coffeeshophouders die buiten de coffeeshop met softdrugs
worden aangehouden worden vervolgd? Hoe verhoudt zich dit met de eis
dat coffeeshophouders hun wiet moeten testen?
Deelt de Staatssecretaris de opvatting dat het testen, gezien de praktische
uitvoerbaarheid daarvan, alleen zinvol en kostenefficiënt is bij een
«sample» uit een relatief grote «voorraad»? Zo ja, kan de Staatssecretaris
aangeven hoe dit zich verhoudt met het feit dat coffeeshops geen
voorraad (behoudens de maximaal in de coffeeshop aanwezige 500 gram)
mogen aanhouden? Betekent dit dat een handelsvoorraad buiten de
coffeeshop voor een langere periode voortaan wordt toegestaan?
Is de Staatssecretaris het eens met de stelling dat het ontwerpbesluit
coffeeshophouders aanzet tot uitlokking aangezien zij de telers zouden
moeten vragen wiet te telen (hetgeen strafbaar is) met een lager THC
percentage? Is de Staatssecretaris van mening dat kwaliteitscontrole bij
de producent thuis hoort?
Daarnaast kost testen tijd. Dit betekent dat de coffeeshophouder langere
tijd een voorraad moet aanhouden, terwijl het strafbaar is om dit te doen.
Kan de Staatssecretaris een reactie geven op deze situatie?
Recent is door de Kamer strafbaar gesteld dat coffeeshophouders
strafbaar zijn voor voorbereidingshandelingen, maar dat het aanwezig
hebben van meetapparatuur zal worden gedoogd. Kan de Staatssecretaris
reageren waarom hier voor gekozen is?
De handhaving op het gebied van de openbare orde en veiligheid ligt bij
gemeenten. Aangezien het meten problematisch is zien deze leden
problemen voor de gemeentelijke handhaving. Kan de Staatssecretaris
aangeven welke gevolgen het ontwerpbesluit heeft voor het bestuursrechtelijk en handhavingsarrangement? Kan de Staatssecretaris een schatting
geven van het aantal coffeeshops dat gesloten zal worden vanwege de
verkoop, aflevering, verstrekking of het voorhanden hebben van
harddrugs?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

10

Wegens de volksgezondheid wordt gekozen voor een snelle inwerkingtreding en niet voor een vast verandermoment. De leden van de
D66-fractie zien hierin een probleem voor de handhaving. Is de Staatssecretaris bereid om de invoeringsdatum op zes maanden na publicatie vast
te stellen, zodat geanticipeerd kan worden op de wijziging?
Vragen en opmerkingen van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie vinden het belangrijk dat er een stevige
aanscherping komt van het drugsbeleid in Nederland. In dat licht vinden
zij het voorstel tot aanpassing van lijst I een verbetering. Niettemin blijven
zij van mening dat hiermee nog geen oplossing wordt geboden voor de
drugsproblematiek in het algemeen. Het gedoogbeleid blijft immers in
stand.
Van de lijstensystematiek gaat het signaal uit dat het gebruik van de
middelen op lijst II onschuldig is. Volgens het rapport «Geen deuren maar
daden» is de productie en handel door georganiseerde misdaadgroepen
van middelen op respectievelijk lijst I en lijst II niet eenvoudig te scheiden.
De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre de Staatssecretaris die
opvatting van deze adviescommissie deelt. Klopt de indruk dat ook dit
voorliggende ontwerpbesluit hiervoor geen oplossing biedt? Is de
Staatssecretaris van plan met aanvullende maatregelen hiervoor te
komen?
De Staatssecretaris vraagt er terecht aandacht voor dat het THC-gehalte in
drugs in de achterliggende jaren enorm is toegenomen. Met dit ontwerpbesluit beoogt de Staatssecretaris drugs met een THC-gehalte van 15
procent of meer op de lijst met onaanvaardbare middelen te plaatsen. De
leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre de verwachting gerechtvaardigd is dat dit gehalte als gevolg van het ontwerpbesluit ook zal
afnemen. Heeft de Staatssecretaris de indruk dat producenten zich
voldoende laten afschrikken door deze maatregel?
Er vindt nog onderzoek plaats in hoeverre de grens tussen hoog en laag
THC-gehalte nog verder aangescherpt moet worden. Welk concreet
onderzoek wordt er gedaan? Wanneer zijn hier resultaten van te
verwachten? Zou het voorzorgsbeginsel vanuit het oogpunt van de
volksgezondheid niet op zijn minst vereisen dat tot die tijd wordt gekozen
voor een lager gehalte aan THC dan de nu gekozen 15 procent?
De leden van de SGP-fractie vragen of het gemaakte onderscheid niet
verwarrend werkt, nu er geen gerichte opsporing plaatsvindt voor
middelen die zijn geplaatst op lijst II en die voor eigen gebruik bedoeld
zijn. Zou het niet de voorkeur verdienen het gedoogbeleid voor kleine
hoeveelheden op te heffen, zodat er een eenduidige norm is die voor
iedereen duidelijk is?
Er is nog steeds sprake van relatief mild strafklimaat in Nederland op het
terrein van het drugsbeleid. In de toelichting op het ontwerpbesluit tekent
de Staatssecretaris zelfs op dat het «strafrechtelijk risico door de lage
strafbedreigingen van artikel 11 van de Opiumwet gering is». De leden
van de SGP-fractie vragen waarom deze constatering voor de Staatssecretaris niet tegelijkertijd reden is om spoedig te komen met een hogere
strafbedreiging in dit artikel van de Opiumwet. Heeft de Staatssecretaris
voornemens hiertoe? Zo nee, waarom blijft die lage strafbedreiging dan
nog steeds in stand, terwijl deze constatering voortdurend wordt gedaan?
Graag vernemen deze leden van de Staatssecretaris waarom er nog
steeds een groot verschil is in strafbedreiging tussen handelingen met
middelen die geplaatst zijn op Lijst I en de middelen die staan op Lijst II.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

11

II. Reactie van de Staatssecretaris
De leden van de fracties van de VVD, de PvdA, de SP en het CDA
hebben gevraagd hoe de handhaving van de maatregel er uit zal zien en
met welke intensiteit deze zal plaatsvinden. Voor coffeeshops betekent
deze maatregel geen uitbreiding van de bestaande gedoogcriteria omdat
het hen ook nu al niet is toegestaan om harddrugs te verkopen (het
H-criterium). Voor de handhaving in coffeeshops wordt daarom op
effectieve en efficiënte wijze zoveel mogelijk aangesloten bij de reeds
bestaande procedures en handhavingspraktijken. Ook partijen cannabis
die buiten coffeeshops worden aangetroffen, zullen worden getest.
Daarbij is het aan het NFI om het THC-gehalte van de cannabis vast te
stellen. In het belang van de handhaving zullen cijfers over het aantal te
verwachten controles niet openbaar worden gemaakt: het werkt immers
averechts om potentiële overtreders inzicht te geven in de details van de
geplande handhavingsstrategie. Uiteraard zullen de resultaten van deze
handhavingsstrategie worden gemonitord en zal waar nodig worden
ingegrepen. Tot slot zijn de gevolgen van een overtreding van een
gedoogcriterium vastgelegd in de handhavingsarrangementen die
worden opgesteld door de lokale driehoek op grond van het plaatselijke
coffeeshop- en veiligheidsbeleid. Veelal betreft het een combinatie van
bestuurlijke en strafrechtelijke handhaving. De burgemeester van de
betrokken gemeente kan bestuurlijke opvolging geven aan geconstateerde
overtredingen in coffeeshops. Daarnaast geldt dat het OM bij een
overtreding van artikel 10 van de Opiumwet de strafrechtelijke opvolging
bepaalt. Dat zal voor deze maatregel niet anders zijn.
De leden van de fracties van de VVD, de SP en D66 hebben gevraagd of
het mogelijk is het THC-gehalte betrouwbaar te meten en op welke wijze
en op basis van welke protocollen dat zal gebeuren. Het is inderdaad
mogelijk het THC-gehalte betrouwbaar te meten. Het NFI zal het
THC-gehalte van de cannabis vaststellen volgens de methode van
verhitting, en hanteert daarbij een marge van 1,5% ter correctie van de
uitkomsten. Het laboratorium dat voor het Trimbos-instituut de testen
uitvoert hanteert dezelfde methode bij het onderzoek ten behoeve van de
jaarlijkse THC-monitor, waarin de sterkte van cannabisproducten zoals
verkocht in Nederlandse coffeeshops wordt onderzocht. Het NFI stelt een
protocol op ten behoeve van de gehaltebepaling.
De leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd welke invloed de
consumptie van softdrugs op de ontwikkeling van psychische klachten en
ziektebeelden heeft. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat het
gebruik van cannabis acute of blijvend nadelige gevolgen kan hebben
voor de psychische gezondheid. Het gaat hierbij om psychotische
symptomen, angst en depressie, verminderde cognitieve functies en de
neiging tot misbruik en afhankelijkheid. Het is aannemelijk dat sprake is
van een dosis-effect relatie, dat wil zeggen hoe meer cannabis (in feite
hoe meer THC) iemand binnenkrijgt, des te groter het ongewenste effect.
De leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd of aangegeven kan
worden welk verband bestaat tussen het verhogen van het THC-gehalte
en het risico op het ontwikkelen van psychische klachten en of er een
correlatie is met de leeftijd. Uit de wetenschappelijke literatuur is bekend
dat hoe eerder iemand met cannabisgebruik begint, hoe hoger het risico
is op (blijvende) nadelige effecten, zoals psychische klachten. Jongeren
(grofweg tot het achttiende levensjaar) zijn extra kwetsbaar voor de
schadelijke effecten van THC.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

12

De leden van de fracties van de VVD en de PvdA hebben gevraagd welke
medische argumenten ten grondslag liggen aan de keuze het gehalte van
15% te hanteren als grens voor het plaatsen van cannabis op lijst I van de
Opiumwet en of hier nader op kan worden ingegaan. Een exacte grens
voor de extra gezondheidsrisico’s kan niet wetenschappelijk worden
onderbouwd, maar een THC-gehalte van gemiddeld 12% in cannabis is
vanuit het oogpunt van de bescherming van de gezondheid van de
gebruiker te prefereren boven de hogere gemiddelden waarden van de
laatste jaren (in 2004 gemiddeld 20%, daarna gemiddeld tussen de 15% en
18%). De grenswaarde van 15% is gebaseerd op het gemiddelde
THC-gehalte dat werd gemeten rond het jaar 2000. Op grond van deze
argumenten is het percentage van 15% voorgesteld door de expertcommissie lijstensystematiek Opiumwet (commissie Garretsen).1In het rapport
«THC, CBD en gezondheidsaspecten van hennep en hasjiesj» van het
Trimbos-instituut (2012) wordt met verwijzing naar diverse wetenschappelijke onderzoeken gerapporteerd dat de schade aan de gezondheid door
het gebruik van cannabis toeneemt met de toenemende hoeveelheid, de
frequentie van inname en de duur van de blootstelling, dus het aantal
jaren dat wordt gebruikt.
De leden van de fracties van de VVD en de PvdA hebben gevraagd of de
kans bestaat dat door de verlaging van het gemiddelde THC-gehalte
gebruikers meer gaan roken om alsnog het zelfde effect te bereiken en of
daarvan extra gezondheidsschade te verwachten is. De kans dat een
bepaalde groep «roeszoekers» meer cannabis gaan gebruiken, acht ik niet
groot. Het is bekend dat veel gebruikers hun cannabis bij voorkeur in de
coffeeshop aanschaffen, omdat zij daar in een rustige en veilige omgeving
kunnen kopen en omdat de kwaliteit van de cannabis doorgaans beter is
in een coffeeshop. Zij zullen straks in de coffeeshop geen zware cannabis
meer aangeboden krijgen, hetgeen betekent dat ze mildere varianten
zullen gaan roken. De afgelopen jaren zijn diverse onderzoeken naar
cannabisgebruik verricht. Die hebben geen aanwijzingen opgeleverd dat
men minder is gaan blowen naarmate de gemiddelde sterkte van
cannabis is toegenomen. Omgekeerd is dat nu ook niet te verwachten.
De leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd welk percentage
van de coffeeshops softdrugs cannabis verkoopt met een THC-gehalte van
meer dan 15%. In hetzelfde kader hebben de leden van de fractie van de
SP gevraagd naar een schatting van het percentage cannabis met een
THC-gehalte hoger dan 15% dat op dit moment verkocht wordt. In het
kader van de THC-monitor selecteerde het Trimbos-instituut steekproefsgewijs 50 Nederlandse coffeeshops, de resultaten worden echter niet naar
coffeeshop uitgesplitst. Uit het onderzoek naar de verschillende soorten
hasjiesj en hennep over de periode 2012/2013, blijkt dat het gemiddelde
THC-gehalte in nederwiet (de meest populaire variant) het afgelopen jaar
13,5% bedroeg.2 Dit betekent een daling ten opzichte van vorig jaar, toen
het gemiddelde percentage nog 15,5% bedroeg. Het kabinet juicht deze
ontwikkeling toe, maar wijst er op dat in het onderzoek ook is vastgesteld
dat het THC-gehalte van de als sterkst aangeboden nederwiet op 15,7%
lag en dat naar schatting 36% van de verkochte nederwiet een
THC-gehalte van meer dan 15% bevat. Bij hasjiesj ligt het THC-gehalte nog
hoger: het gemiddelde THC-gehalte van buitenlandse hasjiesj was 16,8%,
bij Nederlandse hasjiesj liep dit op tot 29% en in een uitzonderlijk geval is
zelfs een gehalte van 67% vastgesteld.

1
2

Rapport «drugs in lijsten» (juni 2011).
THC-concentraties in wiet, nederwiet en hasj in Nederlandse coffeeshops 2012–2013, Trimbosinstituut Utrecht, Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS), Programma Drug
Monitoring (juni 2013).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

13

De leden van de fracties van de VVD, de SP en D66 hebben gevraagd
wat dit besluit betekent voor exploitanten van coffeeshops waarin
cannabis wordt verkocht met een THC-gehalte van meer dan 15% en
welke sancties zij kunnen verwachten. Wanneer een coffeeshophouder
cannabis met een THC-gehalte van meer dan 15% verkoopt, overtreedt hij
daarmee het H-criterium dat ziet op het verbod van verkoop van
harddrugs. Hierboven is reeds aangegeven dat de gevolgen van een
overtreding van een gedoogcriterium zijn vastgelegd in de handhavingsarrangementen die worden opgesteld door de lokale driehoek op grond
van het plaatselijke coffeeshop- en veiligheidsbeleid. De betrokken
gemeente kan bestuurlijke opvolging geven aan geconstateerde overtredingen in coffeeshops. De meest voorkomende sancties die in gemeenten
worden gehanteerd, zijn: formele waarschuwingen, sluitingen voor
bepaalde tijd (bijvoorbeeld twee weken of drie maanden), sluitingen voor
onbepaalde tijd en definitieve sluitingen. Daarnaast worden in mindere
mate sanctiemiddelen ingezet, zoals geldelijke boetes en intrekking van de
gedoogverklaring. Tot slot geldt dat het OM bij een overtreding van artikel
10 van de Opiumwet de strafrechtelijke opvolging bepaalt.
De leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd wat de te
verwachten invloed is van deze maatregel op de bestrijding van de
georganiseerde criminaliteit. Het is bekend dat de omvang van de
Nederlandse cannabisproductie de vraag vanuit de coffeeshops vele
malen overstijgt. Nederwiet is vanwege de betrouwbare kwaliteit en de
sterkte van de werking niet alleen in Nederland, maar ook in het
buitenland een gewild product. De productie en export van nederwiet is
voor criminele ondernemers aantrekkelijk, omdat er aanzienlijke criminele
winsten mee kunnen worden behaald, terwijl het strafrechtelijke risico
door de relatief lage strafbedreigingen van artikel 11 van de Opiumwet
vermoedelijk als gering wordt ervaren. Door plaatsing van cannabis met
een THC-gehalte van 15% of meer op lijst I van de Opiumwet worden de
strafbedreigingen van artikel 10 van toepassing. Dit leidt bijvoorbeeld bij
export tot een verhoging van het strafmaximum van 4 naar 12 jaren. Voor
de productie betekent het een verhoging van de maximumstraf van 6 naar
8 jaren. De verwachting is dat van deze wijziging een stevig generaal
preventief effect zal uitgaan, omdat de criminele ondernemer een
wezenlijk hoger risico gaat lopen. Een tweede effect is dat hiermee de
verschillen in strafbedreiging tussen Nederland en andere landen wordt
teruggedrongen. Dit, in combinatie met de reeds ingezette intensivering
van de bestrijding van de illegale cannabisteelt, maakt Nederland voor
illegale telers en exporteurs minder aantrekkelijk als vestigingsplaats.
De leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd hoe de opsporingsen vervolgingscapaciteit tussen lichte en zware cannabisteelt wordt
verdeeld en of het THC-gehalte hierbij een onderscheidend criterium
vormt. Daarnaast hebben de leden van deze fractie gevraagd of de
mening wordt gedeeld dat de teelt van cannabis met een THC-gehalte van
minder dan 15% ook met kracht dient te worden bestreden. Bij de
bestrijding van criminaliteit die betrekking heeft op de teelt van cannabis
zal geen onderscheid gemaakt worden op grond van het THC-gehalte.
Politie en OM hebben de aanpak van georganiseerde drugshandel als
algemeen aandachtsgebied aangewezen, zonder daarbij onderscheid te
maken naar het betreffende verboden middel, juist omdat criminele
samenwerkingsverbanden zich in de praktijk ook steeds minder beperken
tot de handel in een bepaalde drugssoort. De teelt van zowel lichte als
zware cannabis is bij wet verboden, en het kabinet deelt dan ook de
opvatting van de leden van de fractie van de VVD dat beiden met kracht
bestreden dienen te worden en dat zal dan ook gebeuren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

14

De leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd of de Dienst
Justitiële Inrichtingen (DJI) berekend is op het extreme scenario uit het
rapport «Impactanalyse Zware Cannabis op lijst 1» van Significant, waarin
600 extra celjaren zullen worden opgelegd. Deze leden merken terecht op
dat het scenario extreem is, omdat het gaat om de theoretische situatie
dat de wet in het geheel niet wordt nageleefd. De reden om dit scenario
op te nemen in het rapport «Impactanalyse Zware Cannabis op lijst 1» van
Significant was om vast te stellen waar de theoretische bovengrens van
de te verwachten effecten van deze maatregel ligt. Het kabinet verwacht
echter, mede op basis van de inbreng van experts die hebben meegewerkt
aan het opstellen van de impactanalyse, dat van de maatregel een
zodanige werking uit zal gaan dat de illegale producenten van cannabis
zich zullen aanpassen en dat de aanvullende belasting van het gevangeniswezen daarom relatief beperkt zal zijn.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd waarom er niet
meer aandacht is geschonken aan CBD in combinatie met THC en waarom
er geen eisen worden gesteld aan een hogere concentratie CBD in
combinatie met een THC-gehalte, meer conform het huidige marktaanbod. In het hierboven genoemde rapport van het Trimbos-instituut
(2012) staat dat er nog weinig onderzoeken zijn waarin de relatie is
onderzocht tussen een eventueel effect van een (hoge dosis) THC en een
mogelijk beschermende werking van CBD. Er is geen informatie
voorhanden van welke verhouding THC/CBD een eventueel effect te
verwachten is. Er is echter wel wetenschappelijke consensus over een
positieve dosis-effect relatie, waar het THC betreft. Daarom beperkt het
besluit zich tot het stellen van een grenswaarde voor THC in cannabis.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd of, behalve met de
politie, het OM en het Nederland Forensisch instituut, ook is gesproken
met de aanbieders van cannabisproducten of met gebruikers daarvan en
wat de uitkomsten daarvan waren. Naar aanleiding van het voorstel is
naast de hierboven genoemde partijen ook advies verkregen van
verschillende partijen, waaronder enkele gemeenten, instellingen voor
verslavingszorg en coffeeshopbonden. Uit deze gesprekken kwam naar
voren dat er veel kennis is over de afkomst en de verschillende verschijningsvormen van hasjiesj en hennep. De meeste partijen gaven aan
begrip te hebben voor het doel van de maatregel, maar er waren ook veel
vragen over de uitvoerbaarheid en de gevolgen van dit voorstel. De
adviezen en opmerkingen zijn meegenomen bij de totstandkoming van dit
besluit.
De leden van de fractie van de PvdA hebben ook gevraagd of de
Staatssecretaris de mening deelt dat door het verbieden van cannabis met
meer dan 15% THC, softdrugs met minder dan 15% THC als normaal
genotsmiddel zullen worden erkend. In de Opiumwet worden 2 lijsten
gehanteerd. Op lijst I staan die middelen waarvan het gebruik onaanvaardbare risico’s voor de volksgezondheid met zich meebrengt. Op lijst II
staan de middelen waarvoor de risico’s weliswaar lager worden
ingeschat, maar dat wil nog niet zeggen dat deze middelen onschadelijk
zijn. Om die reden blijft cannabis met een THC-gehalte onder de 15% blijft
op lijst II staan en wordt de verkoop daarvan gedoogd om te voorkomen
dat mensen gemakkelijk met harddrugs in aanraking kunnen komen.
Overigens zijn aan het gebruik van «reguliere» genotsmiddelen, zoals
alcohol en tabak, ook gezondheidsrisico’s verbonden.
De leden van de fractie van de PvdA zien het vastleggen in wet- en
regelgeving van een THC-gehalte, nog los van de hoogte van dat
percentage, als een stap naar verdere regulering en normalisering van de
markt voor cannabisproducten en hebben gevraagd of de Staatssecretaris

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

15

deze mening deelt. Het plaatsen van cannabis met een THC-gehalte van
15% of meer op lijst I van de Opiumwet wordt niet gezien als een
maatregel ter regulering van de cannabismarkt. Er zijn ook geen plannen
om daartoe over te gaan. De maatregel beoogt enerzijds de gezondheidsschade door het gebruik van cannabis tegen te gaan, anderzijds het
strafrechtelijk risico verbonden aan de teelt van en handel in cannabis te
verhogen.
De leden van de fractie van de PvdA denken aan het stellen van verdere
kwaliteitseisen aan cannabis (bijvoorbeeld ten aanzien van bestrijdingsmiddelen), aan eisen ten aanzien van etikettering (analoog aan tabak), aan
fiscale regulering zoals het heffen van BTW en/of accijns op cannabis tot
het ook fiscaal erkennen dat coffeeshops cannabisproducten moeten
inkopen en hebben gevraagd of de Staatssecretaris hier nader op kan
ingaan. Er bestaan geen plannen de cannabismarkt te reguleren. Cannabis
is en blijft een illegaal product. Vraagstukken over gecontroleerde teelt,
etikettering, fiscale regulering e.d. zijn derhalve niet aan de orde.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd of de Staatssecretaris de mening deelt dat de markt voldoende tijd moet krijgen om naar de
nieuwe situatie toe te groeien en of de beoogde datum van inwerkingtreding van het besluit deze tijd biedt. Uit het rapport «Impactanalyse
Zware Cannabis op lijst 1» van Significant komt naar voren dat het de
verwachting is dat de markt zich vrij snel zal kunnen aanpassen aan de
nieuwe situatie. Coffeeshops zijn er immers ook bij gebaat de wet niet te
overtreden en zullen naar verwachting hun inkoopbeleid daarop
aanpassen. Met de teelt van cannabis is een periode van ongeveer tien
weken gemoeid. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat de markt, vooruitlopend op de invoering van dit besluit, al bezig is met het doorvoeren van
bepaalde aanpassingen. Ook al zou dat niet het geval zijn: de procedure
van wijziging van de lijsten van de Opiumwet neemt zeker nog enkele
maanden in beslag. Gelet op bovenstaande overwegingen heeft de markt
voldoende tijd om tot aanpassing over te gaan.
De leden van de fracties van de PvdA, de PVV, de SP, het CDA en D66
hebben, mede in het licht van het wetsvoorstel tot wijziging van de
Opiumwet in verband met de strafbaarstelling van handelingen ter
voorbereiding en vergemakkelijking van illegale hennepteelt (Kamerstuk
32 842), diverse vragen gesteld over het meten en het voorhanden hebben
van meetapparatuur door telers en coffeeshophouders met het oog op het
bepalen van het THC-gehalte van hun producten. Ten aanzien van
coffeeshops die in het kader van het gedoogbeleid functioneren wordt het
volgende opgemerkt. Coffeeshops zijn de laatste decennia uitgegroeid tot
professionele ondernemingen. Zij wisselen niet frequent van eigenaar,
waardoor coffeeshophouders gewoonlijk zeer ervaren zijn en veel kennis
bezitten over de cannabis die zij verkopen. Verder is in de loop der jaren
gebleken dat coffeeshophouders in staat zijn zich aan te passen aan de
vraag in de markt en aan de eisen die aan hen van overheidswege worden
gesteld. De verwachting dat zij zich ook aan de onderhavige regelgeving
kunnen en zullen aanpassen is mede gebaseerd op het feit dat in
coffeeshops verschillende soorten cannabis worden verkocht, veelal
variërend van licht tot zwaar. Met het oog daarop doen coffeeshophouders ook nu al onderzoek naar de sterkte van de cannabis die zij
toegeleverd krijgen. Zij gebruiken daarvoor eigen meetmethoden.
Coffeeshophouders hebben baat bij een systematische en stabiele
toelevering van cannabis met een constante kwaliteit. Om dit te garanderen maken zij veelal gebruik van vaste toeleveranciers. Deze toeleveranciers zijn in het verleden in staat gebleken het THC-gehalte in cannabis te
laten stijgen. Het ligt daardoor voor de hand dat zij dit gehalte ook kunnen
laten dalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

16

Om recht te doen aan de vele vragen van Uw Kamer over het meten en de
gevolgen daarvan, heb ik mij, in overleg met de Minister van Veiligheid en
Justitie, nadrukkelijk gebogen over de vraag of het voor de bestuursrechtelijke en/of strafrechtelijke handhaving en vervolging noodzakelijk is dat
coffeeshophouders en burgers in staat zijn het THC-gehalte van cannabis
te meten of te laten meten, indien cannabis met een THC-gehalte van 15%
of meer straks onder de werking van Lijst 1 van de Opiumwet komt te
vallen. Strafrechtelijke handhaving vereist het aantonen van opzet, en
tenminste voorwaardelijk opzet. Voor wat betreft burgers die aannemelijk
kunnen maken de cannabis in een coffeeshop te hebben gekocht, geldt
dat, bijzondere omstandigheden daargelaten, niet van voorwaardelijk
opzet kan worden gesproken. Op hen is het reguliere beleid van
toepassing, zoals neergelegd in de Aanwijzing Opiumwet. Voor wat
betreft de coffeeshophouders zal het enkele voorhanden hebben van
cannabis met een THC-gehalte van 15% of meer niet voldoende zijn en
zijn bijkomende omstandigheden noodzakelijk, om van voorwaardelijk
opzet te kunnen spreken. Deze omstandigheden kunnen worden
gevonden in de kennis en ervaring van coffeeshophouders met betrekking
tot de sterkte van de door hen verkochte cannabis en de mogelijke
beschikbaarheid van apparatuur en andere meetmethoden, waarmee een
redelijke en relevante indicatie van het THC-gehalte kan worden gekregen.
Met dezelfde redenering kan tot bestuursrechtelijke handhaving worden
gekomen, met dien verstande dat in het kader van de handhaving
vermoedelijk met stappen moet worden gewerkt en dat pas bij herhaalde
overtreding tot (tijdelijke) sluiting kan worden overgegaan.
Tijdens de plenaire behandeling van wetsvoorstel 32 842 is eveneens de
vraag aan de orde gekomen hoe de strafbaarstelling van voorbereidingshandelingen uitwerkt voor coffeeshophouders die met behulp van
meetapparatuur zeker willen stellen dat de door hen verkochte cannabis
geen harddrug is. De Minister van Veiligheid en Justitie heeft toen
opgemerkt dat een coffeeshophouder die het THC-gehalte meet geen
criminele intenties heeft en daarom niet op basis van het bezit van
dergelijke apparatuur in aanmerking zal komen voor opsporing en
vervolging vanwege een overtreding van artikel 11a Opiumwet. Voor de
helderheid wordt in aanvulling nog het volgende opgemerkt. Een
coffeeshophouder gebruikt in het kader van de gedoogde verkoop van
cannabis in zijn coffeeshop diverse voorwerpen, zoals weegschalen,
speciaal verpakkingsmateriaal, etc. Het aanwezig hebben daarvan valt
formeel onder de strafbaarstelling van het nieuwe artikel 11a, omdat de
coffeeshophouder weet dat ze bestemd zijn voor de verkoop van
cannabis. Een strafvervolging vanwege een overtreding van dat artikel is
echter niet aan de orde, omdat de verkoop wordt gedoogd en het met het
oog op de gedoogde verkoop in de coffeeshop voorhanden hebben van
die voorwerpen wordt gerekend tot de normale bedrijfsvoering. Voor
meetapparatuur als door vragenstellers bedoeld geldt hetzelfde, mits de
coffeeshophouder deze in zijn coffeeshop aanwezig heeft met het oog op
de gedoogde verkoop. Echter, als hij die meetapparatuur elders
voorhanden heeft of voor andere doeleinden dan de verkoop gaat
gebruiken, bijvoorbeeld om oogsten van telers te meten, dan is er geen
sprake meer van normale bedrijfsvoering in de coffeeshop en komt artikel
11a van de Opiumwet uitdrukkelijk in beeld. Ten slotte wordt naar
aanleiding van de vragen van de leden van de PvdA-fractie over de
kwaliteit van de meetapparatuur en het ijken daarvan opgemerkt dat de
coffeeshophouder die een meetmethode hanteert zelf zal moeten nagaan
in welke mate deze methode betrouwbaar is.
De leden van de fracties van de PvdA, de SP, D66 en het CDA hebben
gevraagd hoeveel (extra) capaciteit er in de justitiële keten nodig is om
deze maatregel te handhaven, welke kosten daarmee gepaard gaan en of
de betrokken organisaties op de introductie van de maatregel zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

17

voorbereid. De handhaving zal binnen de huidige budgettaire kaders
worden vormgegeven. Hiervoor zal zoveel mogelijk worden aangesloten
bij de reeds bestaande procedures en handhavingspraktijken. De
capaciteitsinzet binnen de justitiële keten kan echter niet op voorhand in
aantallen fte’s of concrete bedragen worden uitgedrukt, omdat dit mede
afhankelijk is van de mate van naleving na de introductie van de
maatregel en omdat capaciteitsinzet binnen de justitiële keten niet naar
individuele wetsartikelen wordt geoormerkt. De justitiële keten is
voorbereid op de introductie van de maatregel: de politie, het OM en het
NFI hebben in alle fasen van het proces meegedacht over het zo effectief
en efficiënt mogelijk inrichten van de handhaving.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd of het mogelijk is
dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) of gemeenten
een rol in de controle gaan spelen. Naast de taken op de gebieden van
dierenwelzijn en voedselveiligheid controleert de NVWA consumentenproducten die legaal verkrijgbaar zijn. Cannabis behoort niet tot deze
producten, gelet op het illegale karakter ervan, zodat in deze geen taak
voor de NVWA is weggelegd. Op de rol die gemeenten bij de controle
gaan spelen is reeds ingegaan bij de beantwoording van de vraag van de
fracties van de VVD, de PvdA, de SP en het CDA over hoe de
handhaving van de maatregel er uit zal zien en met welke intensiteit deze
zal plaatsvinden.
De leden van de fracties van de PVV en het CDA hebben gevraagd of er
volgens het kabinet een verband is tussen deze maatregel en het
reguleren van de cannabisteelt. Het verband tussen deze maatregel en het
reguleren van de cannabisteelt ontbreekt. Deze maatregel steunt op zowel
het beschermen van de volksgezondheid als het verder bemoeilijken van
crimineel ondernemerschap. Van de door vragenstellers bedoelde
regulering van de teelt van cannabis ten behoeve van coffeeshops is geen
sprake.
De leden van de fractie van de SP hebben de Staatssecretaris gevraagd of
nader onderzoek kan worden gedaan naar de werking van CBD ten
opzichte van THC. In het eerder genoemde rapport van het Trimbosinstituut (2012) staat dat er nog weinig onderzoeken zijn waarin de relatie
is onderzocht tussen een eventueel effect van een (hoge dosis) THC en
een mogelijk beschermende werking van CBD. Er is geen informatie
voorhanden van welke verhouding THC/CBD een eventueel positief effect
te verwachten is. Via de THC-monitor van het Trimbos-instituut wordt het
THC/CBD gehalte in hasjiesj en hennep jaarlijks onderzocht. Daarnaast
worden onderzoekers (onder meer via de Nationale Drug Monitor)
gestimuleerd bij onderzoek naar cannabisgebruik zoveel mogelijk te
vragen naar het gebruik van hasjiesj en hennep, om zo meer te weten te
komen over eventuele verschillen in schadelijkheid. Ook aan de instellingen voor verslavingszorg is gevraagd in de LADIS-gegevens zo veel
mogelijk onderscheid te maken tussen hasjiesj en hennep.
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd of de Staatssecretaris
het belang van de volksgezondheid voorop heeft gesteld bij de afweging
zware cannabis op lijst I van de Opiumwet te plaatsen. Ook hebben de
leden van de fractie van de SP de Staatssecretaris de vraag voorgelegd
op welke wijze dit zal leiden tot een gemiddeld THC-gehalte van rond de
12%. Het doel van de verplaatsing van cannabis met 15% THC of meer
naar lijst I van de Opiumwet is het verminderen van de schade aan de
gezondheid van de gebruiker en het verder bemoeilijken van crimineel
ondernemerschap. Cannabis met een lager THC-gehalte blijft op lijst II
staan. Het gebruik van cannabis is niet verboden en zal dat ook straks niet
worden, ongeacht op welke lijst het staat. Het is bekend dat veel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

18

gebruikers hun cannabis bij voorkeur in de coffeeshop aanschaffen,
omdat zij daar in een rustige en veilige omgeving kunnen kopen en omdat
de kwaliteit van de cannabis doorgaans beter is in een coffeeshop. Zij
zullen straks in de coffeeshop geen zware cannabis meer aangeboden
krijgen, hetgeen betekent dat ze mildere varianten zullen gaan roken. De
verwachting is dat dit een positieve effect zal hebben op de volksgezondheid.
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd of de Staatssecretaris
de mening deelt dat het van groot belang is dat voorlichting wordt
gegeven over de kwaliteit, de samenstelling en de risico’s van bepaalde
softdrugs en of dat niet beter werkt dan het verbieden. Ook hebben deze
leden gevraagd hoe de voorlichting, onder andere over de samenstelling
van cannabis, kan worden verbeterd. Een verbod alleen is inderdaad
onvoldoende. Naast een verbod wordt ingezet op voorlichting en
preventie, bijvoorbeeld door het Centrum Veilig en Gezond Uitgaan
(CVGU), een initiatief van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en
Veiligheid en het Trimbos instituut. Door in uitgaansgebieden maatregelen
in te zetten die de veiligheid vergroten en schadelijk alcohol- en drugsgebruik verminderen, wordt de kans op incidenten kleiner. Daarnaast biedt
het project Uitgaan, Alcohol en Drugs van het Trimbos instituut instrumenten waarmee gemeenten, instellingen voor verslavingszorg en
GGD-en worden ondersteund bij het realiseren van een gezond en veilig
uitgaanscircuit. De Gezonde School en Genotmiddelen is het schoolpreventieprogramma (basis- en voortgezet onderwijs en MBO) over alcohol,
roken en drugs. Binnen dit programma is speciale aandacht voor het
signaleren en begeleiden van leerlingen die problematisch alcohol of
drugs gebruiken. Verder zijn via de jaarlijkse THC-monitor van het Trimbos
instituut gegevens beschikbaar over het THC- en CBD- gehalte van hasjiesj
en hennep. Deze informatie wordt door de regionale instellingen voor
verslavingszorg gebruikt in hun voorlichtings- en preventieboodschappen.
De samenstelling van andere drugs dan cannabis wordt via het Drugs
Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) gemonitord. Het DIMS
analyseert welke middelen op de markt zijn. Deze informatie wordt
eveneens via de instellingen voor verslavingszorg teruggekoppeld aan
(potentiële) gebruikers, met het doel de gezondheidsrisico’s in te perken.
Daarnaast is veel onafhankelijke informatie over de risico’s van (soft)drugs
beschikbaar via de drugs infolijn van het Trimbos instituut. Ook van het
onder de Opiumwet brengen van een middel, of van het verplaatsen van
een middel naar lijst I, kan een krachtig signaal uitgaan, hetgeen de
voorlichting weer kan ondersteunen.
De leden van de fractie van de SP hebben de Staatssecretaris gevraagd
hoe het kan dat de overheid nu voorstelt de samenstelling van een
product te reguleren, terwijl de achterdeur nog steeds niet is gereguleerd
en of de regulering van de samenstelling niet samen zou moeten gaan
met regulering van teelt en bevoorrading. Ook vragen deze leden of het
niet wenselijk zou zijn dat bij de verkochte softdrugs een bijsluiter zit, met
daarin onder meer een vermelding van het THC-gehalte. Door het
verplaatsen van cannabis met een THC-gehalte van 15% of meer naar lijst
I van de Opiumwet, verandert de wetgeving niet. Er is geen sprake van
enige vorm van regulering van de teelt van cannabis voor de bevoorrading van coffeeshops. Cannabis is en blijft een illegaal middel. Daarom
is het ook niet mogelijk eisen te stellen aan de leveranciers ten behoeve
van de etikettering van de samenstelling van het middel, ook al zou dat op
zich wenselijk zijn in het kader van goede voorlichting. Maar ook zonder
bijsluiter kan door de verkopers in de coffeeshops en door de instellingen
voor verslavingszorg informatie worden gegeven over de werking en de
gezondheidsrisico’s van de verschillende soorten hasjiesj en hennep.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

19

De leden van de fracties van de SP, het CDA en D66 hebben gevraagd
naar de relatie tussen de coffeeshophouders en hun leveranciers en de
veronderstelling dat de coffeeshophouder zal aandringen op cannabis met
een lager THC-gehalte. Bekend is dat coffeeshophouders veelal gebruik
maken van een vaste toeleverancier. Nu het niet naleven van deze
maatregel neerkomt op een overtreding van het H-criterium en verstrekkende gevolgen kan hebben voor de coffeeshophouder, heeft deze er met
het oog op ongestoorde voortzetting van zijn bedrijf alle belang bij geen
cannabis te verkopen met een THC-gehalte van 15 procent of meer.
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd wie in Nederland in
staat is het THC-gehalte vast te stellen. Naast het NFI zijn er een paar
andere laboratoria in Nederland waar THC-metingen kunnen worden
verricht, voor zover deze laboratoria daartoe op grond van de Opiumwet
een ontheffing van de Minister van VWS hebben gekregen. Een dergelijke
ontheffing wordt alleen verleend voor medicinale of wetenschappelijke
doeleinden. Deze laboratoria zijn dus niet toegankelijk voor coffeeshops of
telers.
De leden van de fracties van de SP en D66 hebben de Staatssecretaris
gevraagd of geen ongewenste neveneffecten worden verwacht van dit
besluit, hoe groot de kans wordt ingeschat dat verplaatsing naar het
illegale circuit zal plaatsvinden en hoe deze ongewenste neveneffecten
kunnen worden tegengegaan. Het risico van verplaatsing zal vooral
afhangen van de mate waarin de vraag blijft bestaan naar cannabis met
een hoog THC-gehalte. Het kabinet kan de kans op enige verplaatsing naar
het illegale circuit niet uitsluiten, maar uit het eerder vermelde onderzoek
van het Trimbos-instituut blijkt dat het THC-gehalte van de cannabis die
het meest wordt verkocht in coffeeshops, te weten nederwiet, 13,5%
bedraagt. Er komt ook zwaardere cannabis voor, maar niet in die mate dat
het verplaatsingseffect van grote omvang zal zijn. De hogere strafbedreigingen voor een lijst I middel maken het criminele ondernemerschap
onaantrekkelijker en ook dit zal naar verwachting van invloed zijn op het
aanbod.
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd of na de eventuele
inwerkingtreding van dit verbod onderzoek kan worden gedaan naar het
THC-gehalte van illegale cannabis die op straat verhandeld wordt. Ik ben
bereid de mogelijkheden te bezien of het mogelijk is onderzoek te doen
naar het THC-gehalte van cannabis die op straat wordt verhandeld, al dan
niet in aanvulling op de THC-monitor van het Trimbos-instituut, waarmee
de in de coffeeshop verkrijgbare cannabis reeds steekproefsgewijs wordt
onderzocht.
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd op welke wijze
«lokaal maatwerk» in het lokale coffeeshop- en veiligheidsbeleid, zoals in
het regeerakkoord is opgenomen, in dit vraagstuk rondom het verbod op
zware wiet en de lokale handhaving een rol speelt. Er is geen verband
tussen het «lokaal maatwerk» zoals dat is opgenomen in het regeerakkoord en de voorliggende AMvB. Het «lokaal maatwerk» uit het regeerakkoord ziet uitsluitend op de handhaving van het ingezetenencriterium
(I-criterium), terwijl in relatie tot de AmvB alleen het H-criterium dat ziet
op het verbod van de verkoop van harddrugs relevant is.
De leden van de fractie van de SP hebben de Staatssecretaris opgeroepen
experimenten toe te staan, die op wetenschappelijk gronden de teelt en
toelevering aan de coffeeshops reguleren, zoals in Utrecht. Voor een
reactie op deze oproep verwijs ik naar de antwoorden van 12 juni 2013 op
de Kamervragen van het lid Hilkens (PvdA) over de mogelijkheden een
cannabisclub op wetenschappelijke gronden te stichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

20

De leden van de fractie van het CDA hebben de Staatssecretaris gevraagd
of het onderwerp drugs wordt meegenomen in de uitwerking van het
Nationaal Programma Preventie en op welke manier wordt ingezet op
preventie van cannabisgebruik. Het onderwerp drugs is niet specifiek
benoemd in de agenda van het Nationaal Preventie Programma, maar
wordt wel meegenomen in de activiteiten die tot doel hebben de
weerbaarheid van jongeren te vergroten en de keuze voor een gezonde
leefstijl te vergemakkelijken. Voor de activiteiten op het gebied van
preventie, gericht op het voorkomen van cannabisgebruik, wordt
verwezen naar het antwoord op de vragen over voorlichting van de fractie
van de SP.
De leden van de fractie van het CDA hebben gevraagd wat er gebeurt met
jongeren onder de achttien jaar die een geringe hoeveelheid drugs voor
eigen gebruik aanwezig hebben. Zeker nu het bezit van alcohol onder de
zestien jaar is verboden, kan het volgens deze leden niet zo zijn dat de
aanwezigheid van drugs wordt gedoogd. Op grond van artikelen 2 en 3
van de Opiumwet is het aanwezig hebben van cannabis of andere
opiumwetmiddelen verboden voor iedereen, ongeacht de leeftijd. Het
verbod om alcoholhoudende drank aanwezig te hebben of voor
consumptie gereed te hebben op voor het publiek toegankelijke plaatsen,
zoals dat is neergelegd in artikel 45 van de Drank- en Horecawet, geldt
alleen voor jongeren onder de leeftijdsgrens. In beide gevallen is het
handhavingsbeleid van het OM leidend. Als een jongere een geringe
hoeveelheid drugs aanwezig heeft, bestemd voor eigen gebruik, dient
volgens dit beleid de hulpverlening aan de gebruiker voorop te staan.
Daarom vindt in dergelijke gevallen geen gerichte opsporing plaats en
dient slechts te worden overgegaan tot vervolging ter ondersteuning van
de hulpverlening. Een vergelijkbare situatie geldt bij alcohol, waar de
Halt-afdoening Alcohol kan worden ingezet als alternatief voor de
geldboete.
De leden van de fracties van het CDA en D66 hebben een reactie
gevraagd op het feit dat een coffeeshophouder juridisch gezien geen
contact zou mogen hebben met een leverancier van cannabis. Op grond
van de Opiumwet is het bezit van en de handel in cannabis verboden,
maar nergens staat dat een coffeeshophouder niet met een leverancier
van cannabis zou mogen spreken.
De leden van de fractie van het CDA hebben gevraagd of er andere, meer
eenvoudige methoden in ontwikkeling zijn voor het vaststellen van het
THC-gehalte in cannabis en welke initiatieven daartoe worden ondernomen. Op internet worden meerdere soorten testen aangeboden,
waarmee op relatief eenvoudige wijze het THC-gehalte kan worden
vastgesteld. Over de nauwkeurigheid van deze testen kunnen echter geen
uitspraken worden gedaan.
De leden van de fractie van het CDA hebben gevraagd naar de laatste
handhavingscijfers en de ontwikkeling van het aantal controles bij
coffeeshops. Ook hebben deze leden gevraagd naar het nalevingsniveau
van coffeeshops als het gaat om de gedoogcriteria. Voor de beantwoording van deze vraag wordt verwezen naar het onderzoeksrapport
«Coffeeshops in Nederland 2011; aantallen coffeeshops en gemeentelijk
beleid 1999–2011», uitgevoerd door Bureau Intraval in opdracht van het
Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). Het
onderzoek laat het aantal coffeeshops in Nederland zien en beschrijft het
gemeentelijke coffeeshop-, handhavings- en sanctiebeleid. Uit dit rapport
blijkt dat in 2011 in 43 van de 104 coffeeshopgemeenten jaarlijks een
minimum aantal controles van de AHOJ-G criteria moest worden
uitgevoerd. Het minimum aantal controles dat de gemeenten in het beleid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

21

hadden vastgelegd varieerde van 1 tot 12. Gemiddeld werden de AHOJ-G
criteria in een coffeeshop circa vijf keer per jaar gecontroleerd. De overige
gemeenten met een handhavingsbeleid hadden geen minimaal aantal
controles per jaar vastgelegd. In 2011 zijn in totaal 51 overtredingen van
de AHOJ-G criteria geconstateerd. Dit najaar wordt het rapport over 2012
verwacht. De Minister van Veiligheid en Justitie zal dit aan uw Kamer
doen toekomen.
De leden van de fractie van het CDA hebben de Staatssecretaris gevraagd
of hij voornemens is nader onderzoek naar de schadelijke effecten van
cannabis te initiëren en of hij overweegt de grens van 15% aan te passen
zodra onderzoeksresultaten hier aanleiding toe geven. Er is veel
onderzoek beschikbaar naar de gezondheidseffecten van cannabis in zijn
algemeenheid, echter niet naar gezondheidseffecten bij het gebruik van
cannabis met verschillende THC-gehaltes. Uit het eerder genoemde
literatuuronderzoek van het Trimbos-instituut komt naar voren dat de
aanwezigheid van CBD in hasjiesj en hennep, en de verhouding tussen
THC- en CBD-gehalte mogelijk een rol speelt in het voorkomen van
schadelijke (psychische) effecten. CBD komt op de Nederlandse markt
alleen in substantiële hoeveelheid voor in (buitenlandse) hasjiesj en
ontbreekt nagenoeg in nederwiet. Sinds het uitkomen van het genoemde
rapport wordt in onderzoek (zoals de Gezondheidsenquête van het CBS)
en bij registratie van cliënten in de ambulante verslavingszorg gestimuleerd na te vragen of de consument/patiënt vooral hennep of hasjiesj
gebruikt. Nadere analyses kunnen helpen gezondheidsverschillen op het
spoor te komen.
Ook hebben de leden van de fractie van het CDA gevraagd hoe de
Staatssecretaris staat tegenover het verplicht stellen van een minimale
hoeveelheid CBD, mocht blijken dat dit de negatieve effecten van THC kan
tegengaan. Het verplicht stellen van een minimale hoeveelheid CBD in
cannabis is niet aan de orde. Wanneer in de toekomst meer duidelijkheid
komt over de rol van CBD, kan worden bezien welke maatregelen het
meest adequaat zijn en of ze uitvoerbaar zijn, gelet op het feit dat het een
illegaal middel betreft en dat het gehalte aan CBD, gelijk het THC-gehalte,
alleen in een laboratorium kan worden vastgesteld.
De leden van de fracties van het CDA en D66 hebben gevraagd naar de
stand van zaken met betrekking tot de in 2009 aangekondigde coffeeshoppilots in gemeenten en de evaluatie daarvan. Uiteindelijk zijn voor 11
projecten decentralisatie uitkeringen toegekend en in 2012 zijn zeven
projecten daadwerkelijk afgerond. De resultaten van de evaluaties zijn
zomer en najaar 2012 gereed gekomen en verstuurd naar de betrokken
gemeente. Daarnaast is een document met algemene aanbevelingen
opgesteld, dat alle deelnemende gemeenten hebben ontvangen. Als
bijlage treft u het document met algemene aanbevelingen aan3.
De leden van de fractie van D66 hebben de Staatssecretaris gevraagd of
hij kan aangeven waarom er voor gekozen is een ingrijpende maatregel
als deze bij AMvB te regelen en niet als wetswijziging. De scheiding
tussen soft- en harddrugs blijft bestaan: cannabis met een THC-gehalte
van minder dan 15% blijft op lijst II van de Opiumwet staan. Alleen
cannabis met een THC-gehalte van 15% of meer valt straks onder lijst I
van de Opiumwet. Gelet op het bepaalde in artikel 3a, van de Opiumwet,
geschiedt plaatsing van een middel op een van de lijsten van de
Opiumwet bij AMvB. Dit is de gebruikelijke procedure, die vergezeld gaat
van een zogenaamde voorhangprocedure, die beide Kamers de Staten
Generaal de mogelijkheid biedt nadere vragen te stellen over het besluit.
3

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

22

Ook biedt artikel 3a, vierde lid, van de Opiumwet, een van beide Kamers
de mogelijkheid de wens te kennen te geven dat het in het ontwerp van de
maatregel geregelde onderwerp wordt geregeld bij wet.
De leden van de fractie van D66 hebben de Staatssecretaris gevraagd of
hij kan aangeven welke voordelen dit voorstel oplevert voor de volksgezondheid en of de Staatssecretaris kan aangeven met welke coffeeshophouders en onderzoekers is gesproken over het voorstel. Het voorliggende besluit is mede gebaseerd op het advies van de commissie
Garretsen. In deze expertcommissie waren verschillende onderzoekers
vertegenwoordigd. Ook van enkele coffeeshopbonden is advies
verkregen, zoals dat ook aan andere relevante partijen is gevraagd en is
verkregen.
De leden van de fractie van D66 hebben aangegeven dat in de toelichting
bij het voorstel is vermeld dat het THC-gehalte van buitenlandse hasjiesj
fors is gestegen en gemiddeld 19% bedraagt. Deze leden vragen of de
Staatssecretaris kan aangeven hoe dit zich verhoudt tot onderzoek van
Korf van begin jaren 90 dat het gemiddelde THC-gehalte toen ook al meer
dan 15% bedroeg. In het onderzoek van Korf uit 1991 werd een gemiddeld
THC-percentage van 14,2% in hasjiesjmonsters en 7,5% in hennepmonsters gevonden (Korf e.a., 1994). Het gemiddelde THC-percentage steeg
volgens de THC-monitor van 11% in de periode 2001/2002 tot 19% in de
periode 2009/2010.
De leden van de fractie van D66 hebben aangegeven dat THC een van de
minst toxische stoffen is en dat de aanwezigheid van CBD beschermende
effecten heeft. Deze leden hebben de Staatssecretaris gevraagd of hij kan
aangeven hoe het staat met het onderzoek naar de effecten van CBD. THC
is inderdaad een weinig toxische stof, maar dat wil niet zeggen dat het
geen negatieve effecten heeft. Uit de wetenschappelijke literatuur is
namelijk gebleken dat ongewenste effecten van cannabis op de
gezondheid voornamelijk worden veroorzaakt door het gehalte aan THC:
een hoger THC-gehalte brengt meer risico’s met zich mee dan een lager
THC-gehalte. Er bestaan enkele aanwijzingen dat CBD mogelijk een deel
van de schadelijke effecten van cannabis kan voorkomen, maar het
onderzoek daarnaar is beperkt.
De leden van de fractie van D66 hebben aangegeven dat uit onderzoek
van het Trimbos-instituut blijkt dat een hoger THC-gehalte in cannabis
vooral voor jongeren onder de 18 jaar problematisch kan zijn en gevraagd
of de Staatssecretaris kan aangeven hoe met dit voorstel jongeren tot 18
jaar worden bereikt. Uit de literatuur is bekend dat des te eerder iemand
met cannabisgebruik begint, des te hoger het risico is op (blijvende)
nadelige effecten, zoals psychische klachten. Jongeren (grofweg tot het
achttiende levensjaar) zijn extra kwetsbaar voor de schadelijke effecten
van THC. De leeftijdsgrens voor het kopen van cannabis in een coffeeshop
is 18 jaar. Ook voor de jongeren onder de 18 jaar die cannabis hebben
gebruikt, geeft een groot deel aan dat hun cannabis uit de coffeeshop
afkomstig is. Meestal gebeurt dat doordat iemand anders het in de
coffeeshop koopt en het doorverkoopt aan deze jongeren. Sommige
jongeren geven aan het zelf in de coffeeshop te hebben gekocht. Met dit
voorstel zal dus ook een groot deel van de jongeren onder de 18 jaar
worden bereikt.
De leden van de fracties van D66 en de SGP hebben aangevoerd dat het
Trimbos-instituut heeft aangegeven dat sinds 2005 het THC-gehalte niet
gestegen is en in 2013 zelfs is gedaald naar 13,5%. Deze leden vragen of
de Staatssecretaris de rapportage van het Trimbos-instituut over de
metingen 2012 aan de Kamer beschikbaar wil stellen en als het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

23

THC-gehalte stabiliseert of afneemt de noodzaak voor de gekozen 15% kan
motiveren. De THC-monitor van het Trimbos Instituut over de periode
2012–2013 is onlangs verschenen. 4 Het gemiddelde THC-gehalte in
nederwiet bedroeg het afgelopen jaar inderdaad 13,5%. Dit betekent een
daling ten opzichte van vorig jaar, toen het gemiddelde percentage nog
15,5% bedroeg. Het kabinet juicht deze ontwikkeling toe, maar wijst er op
dat in het onderzoek ook is vastgesteld dat het THC-gehalte van de als
sterkst aangeboden nederwiet op 15,7% lag en dat naar schatting 36% van
de verkochte nederwiet een THC-gehalte van meer dan 15% bevat. Het
kabinet ziet dit als een bevestiging van de aanname dat de markt zich vrij
snel zal kunnen aanpassen aan de nieuwe situatie. Mogelijk heeft een deel
van de markt al rekening gehouden met de voorgestelde grens van 15%,
onder druk van en vooruitlopend op het aangekondigde besluit.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd waarom gekozen is
voor het strafrecht om het THC-gehalte in cannabis terug te dringen.
Cannabis is een bij wet verboden middel. De overheid kan derhalve geen
eisen stellen aan dat middel. De Opiumwet strekt er toe de volksgezondheid te beschermen en brengt daarin ook het risico van de werking
van daaronder gebrachte middelen tot uitdrukking. Lijst I bevat middelen
met een onaanvaardbaar risico. Het kabinet is van oordeel dat cannabis
met een THC-gehalte van 15% of meer tot die middelen moet worden
gerekend, waardoor plaatsing op lijst I van de Opiumwet passend is.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd of bevorderd kan
worden dat de keuzemogelijkheid voor een wietsoort zonder criminele
achtergrond mogelijk wordt. Dit is niet mogelijk. Cannabis staat op de
lijsten van de Opiumwet en is daarom per definitie een verboden middel.
Daar verandert het gedoogbeleid, op grond waarvan de verkoop van
cannabis in coffeeshops wordt toegestaan, niets aan. Het decriminaliseren
van de handelingen die in de Opiumwet strafbaar zijn gesteld is zowel
strijdig met de centrale doelstellingen van het Nederlandse drugsbeleid
als strijdig met internationaal recht en daarom niet aan de orde.
Volgens de leden van de fractie van D66 moet voor het opnemen van een
stof op lijst I van de Opiumwet sprake zijn van «een onaanvaardbaar
risico». Deze leden vragen of de Staatssecretaris een opsomming kan
geven van de onaanvaardbare risico’s en hoe dit zich verhoudt tot de
eisen die in artikel 3a van de Opiumwet worden gesteld aan het bij AMvB
uitbreiden van een van de lijsten van de Opiumwet. Zoals eerder
aangegeven blijkt uit de wetenschappelijke literatuur dat ongewenste
effecten van cannabis op de gezondheid voornamelijk worden veroorzaakt
door het gehalte aan THC: een hoger THC-gehalte brengt meer risico’s
met zich mee dan een lager THC-gehalte. Uit onderzoek is verder gebleken
dat ook het roken van cannabis met een hoog THC-gehalte een hoger
risico geeft op het ontstaan van psychoses dan het roken van cannabis
met een laag THC-gehalte. Daarbij speelt ook de frequentie van gebruik
een belangrijke rol. In het rapport «Drugs in Lijsten» van de commissie
Garretsen is ook naar deze onderzoeken verwezen.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd of bevestigd kan
worden dat gedogen uitsluitend ziet op hetgeen in de coffeeshop
aanwezig is en of alle handelingen buiten de coffeeshop strafbaar zijn.
Dezelfde leden hebben gevraagd of het vervolgingsbeleid van het OM,
waarbij coffeeshophouders die buiten de coffeeshop met softdrugs
worden aangehouden worden vervolgd, bekend is en hoe dat zich
4

THC-concentraties in wiet, nederwiet en hasj in Nederlandse coffeeshops 2012–2013, Trimbosinstituut Utrecht, Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS), Programma Drug
Monitoring (juni 2013)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

24

verhoudt tot de eis dat coffeeshophouders hun wiet moeten testen. Zoals
blijkt uit de eerder gegeven antwoorden op de vragen van deze leden en
de leden van andere fracties over het voorhanden hebben van meetapparatuur, geldt dat uitsluitend wanneer de meetapparatuur in de coffeeshop
voorhanden is en wordt gebruikt in het kader van de normale bedrijfsvoering gericht op de gedoogde verkoop van cannabis een strafvervolging vanwege een overtreding van artikel 11a Opiumwet niet aan de
orde is. Buiten zijn coffeeshop neemt een coffeeshophouder geen
bijzondere positie in ten opzichte van andere burgers die drugs aanwezig
hebben.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd of de maatregel aanzet
tot uitlokking, omdat coffeeshophouders telers zouden moeten vragen
cannabis te telen met een lager THC-gehalte. Dezelfde leden hebben
gevraagd of kwaliteitscontrole bij de producent thuishoort. Het is
genoegzaam bekend dat de relatie tussen coffeeshophouders en telers
niets te maken heeft met uitlokking. Dat geldt nu niet en dat zal door de
voorgestelde maatregel niet veranderen. Het telen van cannabis van
welke soort of sterkte dan ook is strafbaar en blijft strafbaar. Aan illegale
producten kunnen geen eisen van kwaliteitscontrole worden verbonden.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd of de opvatting wordt
gedeeld dat het testen van het THC-gehalte alleen zinvol is bij een grote
voorraad, en of dit betekent dat het coffeeshophouders voortaan wordt
toegestaan een grotere handelsvoorraad buiten de coffeeshop te hebben.
Dit is niet het geval. Bij het opstellen van het rapport «Impactanalyse
Zware Cannabis op lijst 1» van Significant is gesproken met experts van
o.a. de politie, het OM, het NFI en gemeenten. Geconcludeerd is dat er
geen beletsel is voor het nemen van monsters bij een handelsvoorraad
van maximaal 500 gram. Van een verruiming van de maximale handelsvoorraad zal dan ook geen sprake zijn.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd een reactie op het feit
dat een coffeeshophouder een voorraad cannabis langer moet aanhouden
om te kunnen testen, terwijl dit strafbaar zou zijn. Zoals is vastgelegd in
de Aanwijzing Opiumwet wordt niet strafrechtelijk opgetreden tegen
coffeeshophouders indien zij maximaal 500 gram handelsvoorraad
hebben, zonder dat daaraan beperkingen in de tijd zijn gesteld.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd wat de gevolgen van
deze maatregel zijn voor het bestuursrechtelijk en handhavingsarrangement. Ook hebben deze leden gevraagd naar een schatting van het
aantal coffeeshops dat als gevolg van een overtreding van deze maatregel
gesloten zal worden. Verwezen wordt naar het antwoord op de vraag van
de fracties van de VVD, de SP en D66 wat de maatregel betekent voor
exploitanten van coffeeshops waarin cannabis wordt verkocht met een
THC-gehalte van meer dan 15 procent en welke sancties zij kunnen
verwachten. Er wordt niet uitgegaan van sluiting van coffeeshops, omdat
coffeeshophouders er alle belang bij zullen hebben het H-criterium na te
leven.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd of de Staatssecretaris
bereid is de invoeringsdatum op zes maanden na publicatie vast te
stellen, zodat geanticipeerd kan worden op de wijziging. Daartegen
bestaan geen bezwaren. Aan dat verzoek kan worden voldaan.
De leden van de fractie van de SGP hebben gevraagd in hoeverre de
Staatssecretaris de opvatting van commissie Garretsen deelt dat de
productie en handel door georganiseerde misdaadgroepen van middelen
op respectievelijk lijst I en lijst II niet eenvoudig is te scheiden en of de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

25

indruk klopt dat ook dit voorliggende ontwerpbesluit daarvoor geen
oplossing biedt en of de Staatssecretaris van plan is hiervoor met
aanvullende maatregelen te komen. De productie en teelt van middelen
die onder lijst I of lijst II van de Opiumwet vallen is in beide gevallen in
strijd met de Opiumwet. Er zijn inderdaad signalen dat criminele
organisaties zich steeds vaker bezighouden met de productie van en
handel in meerdere verboden middelen, in plaats van dat ze zich beperken
tot één middel. Dit voorstel is niet bedoeld om daar een oplossing voor te
bieden. In uw Kamer ligt het voorstel tot wijziging van de Opiumwet in
verband tot strafbaarstelling van handelingen ter voorbereiding of
vergemakkelijking van illegale hennepteelt. Dat is een van de maatregelen
waarmee wordt beoogd de productie en handel van middelen die op lijst
II van de Opiumwet staan verder te bemoeilijken.
De leden van de fractie van de SGP hebben gevraagd in hoeverre de
verwachting gerechtvaardigd is dat het THC-gehalte als gevolg van het
ontwerpbesluit ook zal afnemen en of de Staatssecretaris de indruk heeft
dat producenten zich voldoende zullen laten afschrikken door deze
maatregel. Uit het rapport «Impactanalyse Zware Cannabis op lijst 1» van
Significant komt naar voren dat het de verwachting is dat de markt zich
vrij snel zal kunnen aanpassen aan de nieuwe situatie. Coffeeshops zijn er
immers ook bij gebaat de wet niet te overtreden en zullen naar
verwachting hun inkoopbeleid daarop aanpassen. Daarnaast zijn er
aanwijzingen dat de markt, vooruitlopend op de invoering van dit besluit,
al bezig is met het doorvoeren van bepaalde aanpassingen.
De leden van de fractie van de SGP hebben gevraagd of het voorzorgsbeginsel niet op zijn minst zou vereisen dat tot die tijd wordt gekozen voor
een lager THC-gehalte dan de nu gekozen 15%. De grens van 15% betreft
een bovengrens, hetgeen betekent dat het gemiddelde THC-gehalte na
inwerkingtreding van dit besluit zal uitkomen beneden de 15%. De
verwachting is dat het gemiddelde rond de 12% zal komen te liggen.
De leden van de fractie van de SGP hebben gevraagd of het gemaakte
onderscheid niet verwarrend werkt, nu er geen gerichte opsporing
plaatsvindt voor middelen die zijn geplaatst op lijst II en die voor eigen
gebruik bedoeld zijn. Zij hebben ook gevraagd of het daarom niet de
voorkeur verdient het gedoogbeleid voor kleine hoeveelheden op te
heffen. Op grond van de Aanwijzing Opiumwet van het OM geldt zowel
voor de middelen op lijst I als de middelen op lijst II dat in beginsel niet
strafrechtelijk wordt opgetreden wanneer het gaat om een geringe
hoeveelheid. In die zin zal deze maatregel dan ook niet voor verwarring
zorgen. Hoewel het kabinet niet voornemens is het gedoogbeleid af te
schaffen, heeft het de afgelopen periode wel diverse maatregelen
getroffen om dit beleid aan te scherpen, o.a. door de coffeeshops kleiner
en meer beheersbaar te maken.
De leden van de fractie van de SGP hebben gevraagd of de strafbedreigingen van artikel 11 van de Opiumwet spoedig zullen worden verhoogd.
Ook hebben deze leden gevraagd waarom er nog steeds een groot
verschil is in de strafbedreigingen tussen handelingen met middelen die
geplaatst zijn op lijst I en de middelen die staan op lijst II van de
Opiumwet. Er bestaan geen voornemens om de in artikel 11 van de
Opiumwet voorziene maximumstraffen te verhogen. Het bestaande
onderscheid tussen middelen met een onaanvaardbaar risico (lijst I) en
andere middelen (lijst II) komt ook tot uitdrukking in het verschil in
strafmaten. Voor de goede orde wordt opgemerkt dat op lijst II veel meer
middelen staan dan cannabis. Indien de inzichten in de risico’s van een
verdovend middel of psychotrope stof wijzigen, wordt een middel van lijst
II naar lijst I overgebracht, of vice versa. Recentelijk is het middel GHB

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

26

verplaatst van lijst II naar lijst I en thans is dit aan de orde voor cannabis
met een THC-gehalte van 15% of meer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 2

27