Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 597

Werkprogramma van de commissie voor de
Rijksuitgaven

Nr. 8

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 november 2014
Met deze brief ga ik in op het verzoek van de commissie voor de Rijksuitgaven om een reactie te geven op het rapport «Aandacht voor het
parlementair budgetrecht in Europees perspectief», zoals aangeboden aan
de Voorzitter van de Tweede Kamer op 9 september 2014.1 Hieronder geef
ik per thema een reactie.
Europees Semester
Het rapport biedt waardevolle inzichten in de ontwikkeling en de huidige
vormgeving van zowel het Europees Semester als van het Nederlandse
begrotingsbeleid. De commissie voor de Rijksuitgaven concludeert dat het
Europees Semester geen inbreuk doet op het nationale budgetrecht. Ik
onderschrijf deze conclusie en herken mij ook in de conclusies dat
Prinsjesdag of de Algemene Politieke Beschouwingen en de Algemene
Financiële Beschouwingen niet verplaatst hoeven te worden. Het
Europees Semester doorkruist de praktijk van het nationaal begrotingsbeleid niet.
Uw commissie vraagt voorts aandacht voor tijdige verzending en
parlementaire behandeling van het nationale Stabiliteitsprogramma. Zij
beveelt aan dat het moment van toezenden van het Stabiliteitsprogramma
aan de Staten-Generaal effectief wordt vastgelegd in formele wetgeving.
Zoals beschreven in een brief aan uw Kamer van 5 maart 20142 hecht het
kabinet sterk aan het tijdig informeren van de Staten-Generaal en het
behandelen van de verschillende Europese rapportageverplichtingen. Het
toezenden van het Stabiliteitsprogramma en het nationale hervormingsprogramma aan de Staten-Generaal zal in de nieuwe Comptabiliteitswet
worden opgenomen. Ik vraag begrip om enige flexibiliteit te behouden
om te voldoen aan de proces- en vormvereisten vanuit het Europese
1
2

kst-31597-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Kamerstuk 31 597, nr 7.
Kamerstuk CVII, B.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 597, nr. 8

1

Semester en het moment van verzending aan het parlement niet vast te
leggen in formele wetgeving.
Uw commissie geeft voorts aan de toegenomen rol van de afdeling
advisering van de Raad van State bij het Europees Semester als onafhankelijke begrotingsautoriteit toe te juichen en adviseert de Tweede Kamer
voorlichting te vragen aan de Raad van State over vraagstukken die
samenhangen met de uitvoering van het Stabiliteits- en Groeipact. In de
Wet Houdbare Overheidsfinanciën (Wet HOF) heeft het kabinet invulling
gegeven aan de onafhankelijke begrotingsautoriteit door de Raad van
State aan te wijzen als instantie die toetst of Nederland voldoet aan de
Europese afspraken over feitelijk EMU-saldo, het structurele EMU-saldo
en de EMU-schuld. De Raad van State kan bij deze toets gebruik maken
van de ramingen van het onafhankelijke CPB dat in de Wet HOF is
aangewezen als onafhankelijk raminginstituut. Aanvullend op de
informatie die de Tweede Kamer van de afdeling advisering ontvangt, is
het kabinet zelf uiteraard ook steeds bereid om de Tweede Kamer te
voorzien van informatie over het Stabiliteits- en Groeipact.
Europese noodfondsen
Het rapport biedt een duidelijke beschrijving van de financiële stabiliteitsinstrumenten in de EU en de betrokkenheid van uw Kamer bij de
oprichting en de bij de besluitvorming van deze instrumenten. Zo wordt
stilgestaan bij de wijze waarop de Kamer tijdig – en bij voorkeur in het
openbaar – bij deze besluitvorming is betrokken; er heeft meerdere malen
zowel mondeling als schriftelijk overleg plaatsgevonden. Momenteel ben
ik bezig om een informatieprotocol tot stand te brengen over besluitvorming en parlementaire betrokkenheid bij de EFSF- en ESM-besluitvorming waarbij aangesloten wordt bij de aanbevelingen van de
Commissie De Wit. Ik verwacht uw Kamer hierover op korte termijn
schriftelijk te informeren.
In het rapport wordt eveneens stilgestaan bij de controle en verantwoording van Europese noodfondsen. Ik deel het belang dat de
commissie voor de Rijksuitgaven hieraan hecht en waar de Tweede Kamer
zich vanaf het begin sterk voor heeft gemaakt. De standpunten van uw
Kamer op dit terrein hebben bijgedragen aan mijn inspanningen om deze
controle en verantwoording op een hoog niveau te brengen. Ik ben
verheugd over de constatering van de commissie dat de mogelijkheden
voor democratische controle op de Europese noodfondsen vooraf
voldoende zijn geregeld. De constatering dat op het vlak van de democratische controle achteraf goede stappen zijn gezet onderschrijf ik en zie ik
als ondersteuning voor de Nederlandse lijn om hier permanent alert op te
blijven.
Verantwoording over de EU-begroting
Ik onderschrijf de mening van de commissie voor de Rijksuitgaven dat
goede verantwoording van EU fondsen niet alleen bij de Europese
Commissie maar evenzeer bij de lidstaten ligt. Om deze reden hebben
Nederland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk bij recente behandelingen
van het jaarlijkse Dechargeadvies van de Raad gezamenlijke verklaringen
uitgegeven die zich ook richtten tot lidstaten. Ik zal mij blijven inzetten om
politieke en administratieve belemmeringen weg te nemen om tot betere
nationale verantwoording over EU-middelen te komen, zoals recentelijk in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 597, nr. 8

2

antwoord op vragen van uw Kamer uiteengezet.3 De Nationale Verklaring
is een instrument daartoe. Ik bevestig eveneens uw constatering dat de
hoge auditlasten worden veroorzaakt door EU-regelgeving en niet door de
Nationale Verklaring; de extra auditlasten daarvoor zijn vrij gering.
Daarom is het van belang om tot vereenvoudiging te komen van Europese
regelgeving voor EU-subsidies. Ook het concreet verkennen van de
mogelijkheden voor SISA (Single Information Single Audit) past in deze
inzet.
Met betrekking tot de uitkomsten van de inter-institutionele werkgroep die
zich het afgelopen jaar boog over de invulling van de optionele lidstaatverklaring in het nieuwe Financieel Reglement van de EU merk ik het
volgende op. De Europese Commissie heeft op 28 oktober 2014 een
formele «Mededeling» gepubliceerd met daarin het resultaat van de
inspanningen van de werkgroep. De werkgroep bestond uit vertegenwoordigers van het Europees parlement, de Europese Commissie en de Raad
waarbij Nederland actief deelnam. Uit de Mededeling blijkt dat de
Commissie het instrument van de vrijwillige Nationale Verklaring expliciet
steunt. De werkgroep doet aanbevelingen voor structuur en inhoud van
een Nationale Verklaring, gevolgd door drie concrete formats, waaronder
de Nederlandse. De Commissie biedt flexibiliteit om tegemoet te komen
aan de specifieke context van een lidstaat. Met deze invulling van de
vrijwillige Nationale Verklaring wordt voorgebouwd op de nieuwe
lidstaatverplichtingen in het Financieel Reglement, met name de
zogenoemde «beheersverklaringen» of «management statements» met
bijbehorende onafhankelijke audit opinie.
Ik ben van mening dat met deze Mededeling, en het positieve standpunt
inzake de vrijwillige Nationale Verklaring van de nieuwe Eurocommissaris
voor de EU-begroting, mevrouw Georgieva, een verdere stap is gezet op
weg naar betere nationale verantwoording van EU-middelen. Samen met
de Commissie zal ik mij inzetten voor het naar de praktijk vertalen van de
aanbevelingen in deze Mededeling. Ik ben daarnaast voornemens om de
uitkomsten van de werkgroep nog extra onder de aandacht te brengen
van de lidstaten tijdens de aankomende dechargeprocedure.
De uitspraak in uw rapport dat de juiste prikkels in het controlesysteem
cruciaal zijn om tot een goede verantwoording van lidstaten te komen zie
ik als ondersteuning van het kabinetsbeleid. In dat kader ben ik zeer
verheugd met de oproep van de commissie voor de Rijksuitgaven aan
Europese nationale parlementen om nationale verantwoordingsdocumenten transparant te maken.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

3

Aanhangsel Handelingen II 2014/15, nr. 293. Vragen van de leden Aukje de Vries en Verheijen
aan de Minister van Financiën over het bericht «Controles op EU-subsidies moeten slimmer»
(ingezonden 3 oktober 2014).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 597, nr. 8

3