Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

731
Vragen van het lid Kuiken (PvdA) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat tientallen jeugdzorgorganisaties failliet
dreigen te gaan (ingezonden 21 oktober 2019).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 14 november 2019).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Tientallen jeugdzorginstellingen
dreigen failliet te gaan»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het extreem zorgelijk is dat juist organisaties die hulp
verlenen aan jongeren die afhankelijk zijn van intensieve zorg kopje onder
dreigen te gaan?
Antwoord 2
Signalen rond de financiële ontwikkelingen van jeugdhulpaanbieders neem ik
zeer serieus vanuit mijn rol als stelselverantwoordelijke. Zorgcontinuïteit staat
hierbij altijd voorop.
Vraag 3
Bent u het met mij eens dat erop wijzen dat zorgaanbieders zelf verantwoordelijkheid dragen voor de financiële situatie niet voldoende is wanneer de
gezondheid van kinderen op het spel staat?
Antwoord 3
Zorgaanbieders zijn verantwoordelijk voor het waarborgen van de kwaliteit
van zorg en dragen zelf de verantwoordelijkheid voor hun bedrijfsvoering.
Gemeenten hebben een jeugdhulpplicht en zijn verantwoordelijk voor de
beschikbaarheid van jeugdhulp. Als een aanbieder financiële problemen
heeft, moet hij samen met de gemeenten en andere betrokkenen een

1

ah-tk-20192020-731
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.ad.nl/binnenland/tientallen-jeugdzorginstellingen-dreigen-failliet-tegaan~a7e0ed3b/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

passende oplossing zoeken. Bemoeienis vanuit VWS is daarbij normaal
gesproken niet nodig en niet aan de orde.
Als gesignaleerd wordt dat partijen er samen niet uitkomen en de continuïteit
van cruciale jeugdhulp in gevaar dreigt te komen, kan de hulp worden
ingeroepen van het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ). Het OZJ
is sinds 1 januari 2019 operationeel en biedt onder andere eerstelijns
bemiddeling bij geschillen tussen gemeenten en aanbieders. Als het OZJ
geen soelaas biedt, kan geëscaleerd worden naar de Jeugdautoriteit. Het doel
van de Jeugdautoriteit die ook per 1 januari 2019 is opgericht, is om de
continuïteit van cruciale jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering te
borgen. De Jeugdautoriteit doet dit door te bemiddelen rond de inkoop van
jeugdhulp, gemeenten aan te spreken rond continuïteitsvraagstukken,
bestuurlijke maatregelen voor bereiden en indien aan de orde mij te
adviseren over tijdelijke liquiditeitssteun. Als de Jeugdautoriteit in gesprek
met gemeenten en aanbieders geen zekerheid kan krijgen over het waarborgen van de continuïteit van cruciale jeugdhulp, escaleert de Jeugdautoriteit
naar het ministerie. Dit brengt de rijksoverheid in positie om regie te nemen
als partijen er onderling niet uit dreigen te komen. De kern van het beleid
blijft: de continuïteit van zorg cruciale jeugdhulp staat centraal, niet de
continuïteit van een individuele zorgaanbieder.
Vraag 4
Kunt u zo spoedig mogelijk de Kamer informeren over het aantal kinderen
wiens zorg hiermee in het geding komt en een overzicht geven van concrete
maatregelen die u gaat nemen om de zorg voor deze jongeren te waarborgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Op 7 november 2019 is de brief «Naar een betere organisatie van jeugdhulp,
jeugdbescherming en jeugdreclassering» aan uw Kamer gestuurd.2 In die
brief staat dat de Jeugdautoriteit een onderzoek naar de financiële gezondheid van jeugdhulpaanbieders heeft laten uitvoeren. De uitkomsten van dat
onderzoek zijn bij de brief gevoegd. Hoewel dit onderzoek op een aantal
onderdelen verschilt van het onderzoek waarnaar u verwijst, zijn de uitkomsten vergelijkbaar. In het rapport wordt geconcludeerd dat de financiële
positie van 40% van de onderzochte aanbieders een hoog risico kent. De
Jeugdautoriteit merkt op dat de resultaten wijzen op de financiële kwetsbaarheid van jeugdhulpaanbieders. Dat betekent niet dat de zorg voor de kinderen
bij deze aanbieders in het geding is. De Jeugdautoriteit zal komend jaar
onderzoek doen naar de achterliggende factoren. Onderdeel van dit onderzoek zijn gesprekken met aanbieders waarvan de jaarrekening risico’s laat
zien.
Naast de concrete maatregelen die kunnen worden genomen als instellingen
in financiële problemen verkeren, heb ik u op 7 november geïnformeerd over
de stappen die ik ga zetten om te komen tot een betere organisatie van
jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering.
Vraag 5
Bent u bereid de motie Kuiken omtrent onderzoek doen naar de financiële
situatie van jeugdzorgorganisaties die «too big to fail» zijn te heroverwegen
naar aanleiding van dit bericht?3 Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Op 7 november 2019 heb ik u de uitkomsten gestuurd van het onderzoek van
de Jeugdautoriteit naar de financiële gezondheid van jeugdhulpaanbieders.4
Vraag 6
Vindt u het verstandig dat particuliere bedrijven de taak van waakhond op
zich nemen en de maatschappij afhankelijk is van of zij wel of niet de
noodklok luiden, zoals Intrakoop in dit geval heeft gedaan? Deelt u niet de
mening dat dit een taak is van het ministerie?

2

Kamerstuk 31 839, nr. 699
Kamerstuk 31 839, nr. 649
4
Idem.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Ik ben het met u eens dat de overheid hierbij zelf een taak heeft. Om die
reden heeft de Jeugdautoriteit, in navolging van de Transitie Autoriteit Jeugd
in 2018, onderzoek gedaan naar de financiële gezondheid van jeugdhulpaanbieders en zal ze volgend jaar weer een onderzoek doen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3