Programma aanscherping en verbetering
Meldcode en werkwijze Veilig Thuis

Impactanalyse Veilig Thuis

Eindrapportage
Juni 2017

Datum
juni 2017

Opdrachtgevers impactanalyse
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ministerie van Veiligheid en Justitie
Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Contact
Jan-Dirk Sprokkereef

Referentie
GV405

Inhoud
1 Inleiding

4

2 Impact op primair proces

7

2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7

Methode .............................................................................................................................. 7
Referentiepunt: 1 januari 2018 ............................................................................................ 8
Volume adviesvragen en meldingen .................................................................................. 9
Inzet Veilig Thuis per activiteit ......................................................................................... 10
Ontwikkeling kostprijzen per activiteit ............................................................................ 13
Inverdieneffecten .............................................................................................................. 13
Berekening financiële impact ........................................................................................... 14

3 ICT-matige impact
3.1
3.2
3.3

Nieuwe functionele wensen en eisen m.b.t. ICT .............................................................. 17
Impact op bestaande systemen ....................................................................................... 18
Privacyaspecten ................................................................................................................ 19

4 Veranderopgave Veilig Thuis
4.1
4.2

17

20

Training medewerkers en ontwikkeling instructiemateriaal .......................................... 20
Communicatie ................................................................................................................... 20

Bijlage 1: Verantwoording

21

Bijlage 2: Disclaimer Q Consult

22

3

1 Inleiding

De aanscherping van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
Over huiselijk geweld en kindermishandeling is bekend dat eerder geweld één van de
belangrijkste voorspellende factoren is voor toekomstig geweld. De mogelijkheid om signalen
en vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling te combineren is daarom van
groot belang. Zodat de aard en de ernst van de casuïstiek goed kunnen worden ingeschat,
zodat geweld beëindigd kan worden en adequate hulpverlening in gang kan worden gezet.
De 26 Veilig Thuis-organisaties vervullen hierbij een belangrijke rol. Zij hebben de wettelijke
opdracht zicht op veiligheid te bieden. Zij beschikken over specifieke expertise om de aard en
ernst van casuïstiek zorgvuldig te kunnen beoordelen en om vast te stellen welke interventies
nodig zijn om tot een duurzame veilige situatie te komen. Om deze rol effectief in te kunnen
vullen, is het van belang dat signalen en vermoedens van (ernstige gevallen van) huiselijk
geweld en kindermishandeling systematisch in beeld komen bij Veilig Thuis. De voorgenomen
aanscherping van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is precies hierop
gericht. De aanscherping van de Meldcode omvat de volgende maatregelen, die tezamen
leiden tot de inrichting van een radarfunctie bij Veilig Thuis:

- Aanscherping stap 5 Meldcode: introductie afwegingskader. De eerste maatregel
betreft een verplichting aan beroepsgroepen en sectoren die onder de werking van de Wet
verplichte Meldcode vallen om een afwegingskader toe te voegen aan hun meldcode,
waarin is vastgelegd bij welke mate van ernst professionals verplicht zijn signalen of
vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling te melden bij Veilig Thuis. Doel is
dat meer (ernstige) casuïstiek bij Veilig Thuis wordt gemeld. Verwacht mag worden dat het
aantal adviesvragen en meldingen van professionals bij Veilig Thuis hierdoor toe zal
nemen.

- Uitbreiding bevoegdheden Veilig Thuis in adviesfase. Een tweede maatregel betreft de
mogelijkheid voor Veilig Thuis om bij adviesvragen (stap 2 Meldcode) informatie te
kunnen betrekken van andere Veilig Thuis-organisaties en van een beperkt aantal andere
organisaties, zoals bijvoorbeeld de vrouwenopvang, de reclassering en de Raad voor de
Kinderbescherming. Het gaat hierbij om bij adviesvragen middels een korte check
relevante informatie op te kunnen vragen die de medewerkers van Veilig Thuis in staat
stelt een gerichter advies uit te kunnen brengen, op basis van completere informatie over
de casus. Een dergelijke check voert Veilig Thuis in beginsel altijd uit als de beller bereid is
persoonsgegevens m.b.t. de casus te delen. Uitgangspunt is dat Veilig Thuis de beoogde
check alleen uit zal voeren als deze, nog tijdens het telefoongesprek met de persoon die
advies vraagt, snel uit te voeren is. Hieruit volgt dat de ‘check’ in een tijdsbestek van
enkele minuten uit te voeren moet zijn.

- Afhandeling burgersignalen. Een derde maatregel uit het advies is erop gericht dat Veilig
Thuis signalen van burgers altijd als melding aanneemt, als de burger de intentie heeft te

4

melden. Een burger die belt met Veilig Thuis doet dat veelal om een signaal kenbaar te
maken, zonder daarbij bekend te zijn met het onderscheid tussen een adviesvraag en een
melding. Aan Veilig Thuis de taak om dit met de burger helder te krijgen en te bepalen of
hij of zij wil melden of dat het om een advies gaat. Naar verwachting zal dit leiden tot een
grotere aantal meldingen dan in de huidige praktijk.

- Introductie radarfunctie: versterking monitoring en regie op veiligheid. Als gevolg van
voornoemde maatregelen kan Veilig Thuis een rol als ‘radar’ op gaan nemen, doordat
ernstige signalen altijd op de ‘radar’ komen en doordat Veilig Thuis signalen uit
verschillende sectoren en over een langere periode van tijd kan combineren. De
radarfunctie vergt aanpassingen in het werkproces van Veilig Thuis en leidt tot nieuwe
functionele vereisten ten aanzien van informatiesystemen ten opzichte van de huidige
praktijk. De introductie van de radarfunctie leidt verder tot een behoefte om de inzet van
Veilig Thuis voor monitoring van casussen en regie op veiligheid te versterken.
Zie voor een nadere toelichting op de maatregelen het oorspronkelijke advies ‘Aanscherping
en verbetering Meldcode en werkwijze Veilig Thuis’. Dit advies is online te raadplegen via
www.rijksoverheid.nl (gebruik als zoekterm de volledige titel van het advies).
Impactanalyse Veilig Thuis
De aanscherping en verbetering van de Meldcode en de werkwijze van Veilig Thuis is erop
gericht om de slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling effectiever te kunnen
ondersteunen, door geweld zo vroeg mogelijk te signaleren en een halt toe te roepen en door
adequate hulpverlening in te zetten. Duidelijk zal zijn dat de aanscherping van de Meldcode
ook consequenties heeft voor de betrokken professionals. Dat zijn enerzijds alle professionals
die onder de werking van de Wet verplichte Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
vallen. Daarnaast zijn het de professionals die werken voor de 26 Veilig Thuis-organisaties.
Bij de bespreking van het advies ‘Aanscherping en verbetering Meldcode en werkwijze Veilig
Thuis’ in het algemeen overleg van 12 oktober 2016 van de vaste Kamercommissie voor VWS
bleek de voorgestelde aanscherping breed gesteund te worden. Randvoorwaardelijk is echter
dat Veilig Thuis adequaat is toegerust om de beoogde stijging van het aantal adviesvragen en
meldingen op te vangen en om een betrouwbare partner te zijn voor de professionals die zich
tot Veilig Thuis richten. Hierop zegde de staatssecretaris van VWS toe de impact van de
aanscherping van de Meldcode voor Veilig Thuis nader in beeld te laten brengen. Deze
rapportage biedt de gevraagde uitwerking.
In deze rapportage wordt onderscheid gemaakt tussen impact met een structureel karakter
en impact met een incidenteel karakter. Bij structurele impact gaat het om impact op het
primaire proces van de Veilig Thuis-organisaties, als gevolg van de verwachte groei van het
aantal adviesvragen en meldingen en aanpassingen in het werkproces. Deze impact wordt
behandeld in hoofdstuk 2 van deze rapportage. Bij incidentele impact gaat het om de ICTconsequenties van de beoogde radarfunctie van Veilig Thuis en om de veranderopgave voor
Veilig Thuis om conform de maatregelen uit het advies te gaan werken. Deze impact wordt
behandeld in hoofdstuk 3 resp. 4 van deze rapportage.
Deze rapportage beperkt zich tot de impact op de Veilig Thuis-organisaties. Hierbij benaderen
we de problematiek van huiselijk geweld en kindermishandeling door een
‘bedrijfseconomische’ bril. Deze scope en dit perspectief passen bij de specifieke vraag de
impact voor Veilig Thuis in beeld te brengen. Volledigheidshalve benadrukken we dat het
overkoepelende doel een effectieve aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling is,

5

om geweld te stoppen en om adequate hulpverlening in te zetten. De impactanalyse heeft tot
doel inzichtelijk te maken wat de impact van de aanscherping is voor Veilig Thuis, zodat Veilig
Thuis effectief en adequaat bij kan dragen aan de aanpak van huiselijk geweld en
kindermishandeling.
Deze rapportage brengt de impact van de aanscherping van de Meldcode in kwalitatieve zin
in beeld. Op basis van de uitgangspunten die in deze rapportage worden gepresenteerd, is de
impact ook in financiële termen doorgerekend. Deze financiële doorrekening geeft de
volgende resultaten:
- Vanaf het moment van inwerkingtreden1 van de aanscherping van de meldcode is een
extra financiële investering in monitoring en inzet vertrouwensarts en
gedragswetenschapper van € 21,0 miljoen per jaar noodzakelijk.
- De aanscherping van de meldcode heeft een volumegroei van adviezen en meldingen bij
Veilig Thuis tot gevolg. Deze volumegroei maakt een financiële investering noodzakelijk
van minimaal € 6,1 miljoen na 1 jaar en minimaal € 12,6 miljoen na 3 jaar. 2
Van het deel van de aanscherping meldcode die ziet op de uitbreiding van de bevoegdheden
tot het verwerken van persoonsgegevens door Veilig Thuis in de adviesfase, is bekend dat
deze op een later moment in werking zal treden. De hieraan verbonden kosten maken
onderdeel uit van deze impactanalyse (zie tabel 2, kolom ‘advies en ondersteuning’).
Jan-Dirk Sprokkereef
juni 2017

1

De gegevens in deze impactanalyse gaan uit van de ingangsdatum van 1 januari 2018.
Deze datum is bij het opleveren van deze impactanalyse nog niet definitief vastgesteld en
kan nog gewijzigd worden.
2

Het bedrag van €12.6 miljoen is cumulatief, dus de stijgingen van drie jaar opgeteld. Er
wordt uitgegaan van een gefaseerde intreding van de effecten gedurende drie jaar. Dus pas
na jaar drie is het totale, nu te voorziene effect bereikt.

6

2 Impact op primair proces

Dit hoofdstuk behandelt de te verwachten impact op het primair proces van Veilig Thuis
als gevolg van de aanscherping en verbetering van de Meldcode en de werkwijze van Veilig
Thuis. Impact als gevolg van andere ontwikkelingen en beleidskeuzes blijft dus buiten
beschouwing. De verwachting is dat de aanscherping van de Meldcode zal leiden tot een
toename van zowel het aantal adviesvragen als het aantal meldingen aan Veilig Thuis.
Het betreft hier impact met een structureel karakter.

2.1 Methode
Voor het bepalen van de (structurele) impact op het primaire proces van de Veilig Thuisorganisaties hanteren we de volgende uitgangspunten:

- Ceteris paribus: Het doel van dit onderdeel van de impactanalyse is om de impact op het
primaire proces van de Veilig Thuis-organisaties zichtbaar te maken als gevolg van het
advies ‘aanscherping en verbetering Meldcode en werkwijze Veilig Thuis’. We beperken ons
dus tot impact die direct het gevolg is van de aanscherping van de Meldcode. Van andere
factoren die van invloed zouden kunnen zijn op het primaire proces van Veilig Thuis, maar
die niet een gevolg zijn van de aanscherping van de Meldcode, veronderstellen we dat
deze gelijk blijven (ceteris paribus).

- Referentiedatum: De impactanalyse is erop gericht de impact op Veilig Thuis in beeld te
brengen als gevolg van de aanscherping van de Meldcode. Deze aanscherping wordt van
kracht per 1 januari 2018.3 Vanaf die datum geldt de verplichting aan beroepsgroepen om
over een afwegingskader te beschikken dat bepaalt vanaf welke mate van ernst (signalen
of vermoedens van) huiselijk geweld en kindermishandeling bij Veilig Thuis gemeld
moeten worden. Deze datum hanteren we als referentiedatum voor de impactanalyse.
Omdat deze datum in de toekomst ligt, én omdat de Veilig Thuis-organisaties nog volop in
ontwikkeling zijn, is het noodzakelijk aannames te maken over hoe een referentie-VT er op
dan uit zal zien. Hierop komen we in paragraaf 2.2 uitgebreid terug.

- Rekenmethode/analysetechniek: De impact van aanscherping van de Meldcode op het
primaire proces van Veilig Thuis wordt in essentie bepaald door:
- de verwachte groei van het aantal adviesvragen en meldingen
- de activiteiten die Veilig Thuis daarbij uit dient te voeren
- de met deze activiteiten gemoeide kosten.

3

Zie noot 1.

7

Het resultaat van de impactanalyse is een rechtstreekse functie van de aannames op de
genoemde factoren. Een toelichting op deze aannames volgt in paragraaf 2.3 t/m 2.5.

2.2 Referentiepunt: 1 januari 2018
De impact ‘aanscherping Meldcode’ op het primaire proces van Veilig Thuis wordt bepaald
ten opzichte van de referentiedatum 1 januari 2018. 4 Omdat deze datum in de toekomst ligt,
dient nader gedefinieerd te worden hoe een referentie-Veilig Thuis er op die datum naar
verwachting uit zal zien.
Daarbij hanteren we de volgende uitgangspunten voor het referentie-VT:
- het referentie-VT heeft de ‘basis op orde’ conform Fase 1 van het Inspectietoezicht. Dit
wil zeggen dat het referentie-VT voldoet aan criteria zoals die door de inspecties zijn
gesteld voor de basiskwaliteit van Veilig Thuis
- het referentie-VT voldoet aan de kwaliteitseisen zoals geformuleerd in het
Kwaliteitskader ‘Zicht op Veiligheid’
- het referentie-VT heeft zodanige samenwerkingsafspraken met gemeenten en het
lokaal veld, dat het VT eenvoudiger/lichtere casuïstiek na triage direct af kan schalen
naar het lokaal veld.
Opgemerkt wordt dat de Veilig Thuis-organisatie nog volop in ontwikkeling zijn, mede om te
kunnen voldoen aan voornoemde kwaliteitseisen. Voor het doel van de impactanalyse wordt
ervan uitgegaan dat het referentie-VT (een ‘maatgevend VT’ zoals dat er op 1 januari 2018 uit
zou kunnen zien) aan deze eisen dient te voldoen. Hierbij geldt dat de impact als gevolg van
de aanscherping en verbetering van de Meldcode en de werkwijze van Veilig Thuis dus in
beeld wordt gebracht ten opzichte van een situatie die niet alle VT’s op het moment van
schrijven deze impactanalyse al hebben bereikt. De inzet om op het hiervoor benoemde
‘referentiekwaliteitsniveau’ te komen valt dus nadrukkelijk buiten de scope van deze
impactanalyse.
Bij de afhandeling van meldingen maken we onderscheid tussen:
- Meldingen die Veilig Thuis na triage direct overdraagt naar het lokaal veld. Het betreft
lichtere/eenvoudiger casuïstiek die Veilig Thuis direct kan overdragen naar het lokaal
veld. Dit zijn meldingen die Veilig Thuis ontvangt en triageert aan de hand van triageinstrumentarium. Veilig Thuis heeft geen of zeer beperkt tijd geïnvesteerd in het
voeren van gesprekken.
- Als Veilig Thuis een casus een vervolg geeft, dan houdt Veilig Thuis de casus zelf in
beheer. Zowel na onderzoek als na een andere interventie door Veilig Thuis, draagt
Veilig Thuis de casus alsnog over. Hierbij geldt dat de overdracht een stuk complexer
is dan bij meldingen die Veilig Thuis direct kan overdragen.
- Meldingen die Veilig Thuis na triage niet direct overdraagt, maar een vervolg geeft. Het
betreft ‘zwaardere’ meldingen. Veilig Thuis verrijkt de gegevens en context van de
melding om een completer beeld te krijgen, bijvoorbeeld door één of meerdere
gesprekken met betrokkenen te voeren. Bij deze meldingen kan nader onderscheid
worden gemaakt naar interventies mét en zonder onderzoek door Veilig Thuis.
Voor het referentie-VT hanteren we de volgende verhouding in de mix van de meldingen en
de wijze van afhandeling door Veilig Thuis:

4

Zie noot 1.

8

Figuur 1: Afdoeningsmix referentie-VT
66,6% direct afschalen naar lokaal veld

100% meldingen

50% andere interventie door VT dan
onderzoek
33,3% vervolginterventie door VT

50% met onderzoek door VT

Voornoemde percentages5 hebben betrekking op wat per 1 januari 2018 als een state of the art
Veilig Thuis kan worden beschouwd. Kenmerkend hierbij is dat een dergelijk Veilig Thuis maar
bij een beperkt deel van de meldingen zelf onderzoek verricht. De wisselwerking met het
lokaal veld/regioteams is hierbij van groot belang. Immers, wil Veilig Thuis een melding over
kunnen dragen, dan zal de samenwerking met het lokaal veld/regioteam goed ingeregeld
moeten zijn. Voor veel Veilig Thuis-organisaties geldt dat deze samenwerking nog volop in
ontwikkeling is. De verhoudingsgetallen in de wijze waarop VT’s momenteel meldingen
afhandelen liggen daardoor anders dan in figuur 1 gepresenteerd. Verwacht wordt dat de
Veilig Thuis-organisaties zich in 2017 en 2018 verder zullen ontwikkelen in de richting van de
in figuur 1 genoemde percentages.
Monitoring van casuïstiek
Als onderdeel van de radarfunctie van Veilig Thuis wordt van Veilig Thuis verwacht dat zij
zicht op veiligheid houdt. In de huidige praktijk vindt monitoring van casussen veelal plaats
op basis van een telefonisch rappel. Bij ernstige casuïstiek is een intensievere inzet gewenst.
In de impactanalyse is daarom een versterking van de inzet op monitoring voorzien (zie
verder paragraaf 2,4). Hierbij geldt dat monitoring ook gericht moet zijn op de veiligheid op
langere termijn. Specifiek geldt dit voor problematiek waarbij kinderen betrokken zijn. Dan is
longitudinaal onderzoek bij uitstek gewenst.

2.3 Volume adviesvragen en meldingen
De aanscherping van de Meldcode is erop gericht om meer casussen van huiselijk geweld en
kindermishandeling bij Veilig Thuis op de radar te krijgen. De vraag is hoe het aantal
adviesvragen en meldingen aan Veilig Thuis zich zal ontwikkelen. Overwegingen hierbij zijn:
- dat vanaf 1 januari 2018 een groei van het aantal adviesvragen en meldingen wordt
verwacht omdat dan voor beroepsgroepen de verplichting geldt een afwegingskader
te hanteren dat aangeeft vanaf welke mate van ernst (signalen of vermoedens van)
huiselijk geweld of kindermishandeling bij Veilig Thuis moeten worden gemeld
- dat deze groei zich niet zozeer sprongsgewijs, maar eerder geleidelijk zal ontwikkelen,
als gevolg van een grotere bewustwording onder professionals6

5

De genoemde percentages wijken af van de percentages in de tussenrapportage.
Redenen hiervoor zijn gelegen in het beschikbaar komen van meer data met betrekking tot
de uitgangssituatie van Veilig Thuis-organisaties en in de bevindingen uit het traject
definiëring van diensten Veilig Thuis.

6
Als referentie is verwezen naar de implementatie van de Kindcheck bij ziekenhuizen,
waarna het aantal meldingen van kindermishandeling jaarlijks met 7% is gegroeid.

9

- dat de groei van het aantal adviesvragen en meldingen mede samenhangt met de
mate waarin handhaving van het nakomen van het afwegingskader door
professionals plaatsvindt (inspectietoezicht en tuchtrecht)
- dat adviesvragen en meldingen beiden een stijging zullen laten zien, maar dat niet
elke adviesvraag eindigt in een melding; de maximale stijging van het aantal
adviesvragen wordt daarom hoger ingeschat dan die van het aantal meldingen
- voor signalen van burgers geldt dat Veilig Thuis deze zal opnemen als meldingen, als
dit de bedoeling van de beller is. In de huidige praktijk worden burgersignalen
regelmatig door Veilig Thuis als adviesvraag afgehandeld. Dit leidt tot een afname van
het aantal adviesvragen van burgers en een stijging van het aantal meldingen door
burgersignalen.
Voor de ontwikkeling van het aantal adviesvragen en meldingen wordt voor de eerste jaren
na de aanscherping per 1 januari 2018 een jaarlijkse groei voorzien binnen de volgende
bandbreedte:
Tabel 1: Scenario’s ontwikkeling aantal adviesvragen en meldingen Veilig Thuis

groeipercentage
per jaar voor

scenario
laag

scenario
midden

scenario
hoog

Adviesvragen

+ 5%

+ 15%

+ 25%

Meldingen

+ 5%

+ 7%

+ 10%

2.4 Inzet Veilig Thuis per activiteit
Naast de ontwikkeling van het aantal adviesvragen en meldingen is vervolgens ook van
belang welke inzet Veilig Thuis hierbij gemiddeld levert. Het gaat hierbij om de vraag in
hoeverre als gevolg van de aanscherping van de Meldcode de inzet van Veilig Thuis voor
verschillende te onderkennen activiteiten zal toe- of afnemen.
Het gaat hierbij om de volgende activiteiten:
- Advies en ondersteuning
- Melding: direct afschalen naar het lokale veld
- Melding: inzetten vervolgtraject zonder onderzoek
- Melding: inzetten vervolgtraject met onderzoek.
Voornoemde activiteiten bestrijken niet het gehele activiteitenspectrum van de Veilig Thuisorganisaties. Tussen de VT’s bestaan verschillen in activiteiten, onder meer als gevolg van
inrichtingskeuzes door gemeenten vanwege hun decentrale verantwoordelijkheid voor Veilig
Thuis. Genoemde hoofdactiviteiten gelden echter voor alle VT’s. De impact van aanscherping
van de Meldcode wordt op deze activiteiten verwacht. In de impactanalyse wordt daarom
van deze activiteiten uitgegaan. Taken die niet wettelijk zijn voorbehouden aan Veilig Thuis
en activiteiten waarop geen impact wordt verwacht blijven buiten beschouwing.
Op genoemde hoofdactiviteiten wordt de volgende impact verwacht:
Advies en ondersteuning
De hoofdactiviteit ‘advies en ondersteuning’ betreft het geven van advies aan professionals in
het kader van stap 2 van de Meldcode. Als gevolg van de aanscherping van de Meldcode

10

wordt een beperkte extra inzet van Veilig Thuis verwacht, vanwege de radarfunctie van Veilig
Thuis. Door informatie van andere Veilig Thuis-organisaties en van relevante partners
(bijvoorbeeld vrouwenopvang, reclassering, Raad voor de Kinderbescherming,
gecertificeerde instellingen) te betrekken én door de verwachte toename van het aantal
meldingen zal de hoeveelheid informatie waarover medewerkers van Veilig Thuis in de
adviesfase kunnen beschikken toenemen. Het lezen en wegen van deze informatie vergt
uiteraard tijd. Er zal echter niet bij alle adviesvragen sprake zijn van een check door Veilig
Thuis in informatiesystemen. Alleen als de professional die belt ervoor kiest de naam te
verstrekken zal Veilig Thuis een dergelijke bevraging uitvoeren. Als de professional die belt dit
wenst, voert Veilig Thuis dus wel altijd een check uit. De extra inzet hangt vervolgens af van
het resultaat van de bevraging: deze is uiteraard alleen nodig als de bevraging van
informatiesystemen tot één of meerdere ‘hits’ leidt.
Ten behoeve van de impactanalyse wordt uitgegaan van een extra inzet van gemiddeld 10
minuten per adviesvraag. Het gaat hierbij om een gemiddelde van alle adviesvragen
samen, ook die waar de professional geen persoonsinformatie verstrekt en Veilig Thuis dus
geen informatie hoeft te bevragen.
Meldingen: direct overdragen naar het lokale veld
Op deze activiteit wordt als gevolg van de aanscherping van de Meldcode geen verandering in
inzet door Veilig Thuis verwacht.
Meldingen: inzetten vervolgtraject met interventie/onderzoek door Veilig Thuis
Voor de hoofdactiviteiten ‘melding: inzetten vervolgtraject met/zonder interventie’ geldt dat
Veilig Thuis alle meldingen triageert, vervolgens afhankelijk van aard en ernst bepaalt welke
inzet nodig is en tenslotte invulling geeft aan monitoring. Hieronder lichten we de impact op
deze subactiviteiten nader toe:
Triage. Voor triage geldt dat er meer tijd gemoeid zal zijn met het wegen en beoordelen van
signalen vanwege de radarfunctie, aanvullend op inzet die reeds in de adviesfase is gepleegd.
Hier staat echter tegenover dat er minder inzet nodig is om informatie te verzamelen, doordat
deze vanwege de radarfunctie gemakkelijker beschikbaar is. De tijd die Veilig Thuismedewerkers nu nog besteden aan het bevragen van partijen als reclassering,
vrouwenopvang en Raad voor de Kinderbescherming zal vanwege de radarfunctie
teruglopen. Per saldo is de verwachting dat beide effecten elkaar opheffen en dat de inzet
voor triage per melding dus constant blijft.
Inzet na triage. Conform het kwaliteitskader ‘Zicht op veiligheid’ zal Veilig Thuis hier
gedifferentieerd invulling aan geven. Aard en ernst van de casuïstiek zijn bepalend voor de
inzet van Veilig Thuis, met als zwaarste vorm een volledig onderzoek. De impactanalyse is
gebaseerd op het uitgangspunt dat de Veilig Thuis-organisaties per 1 januari 2018 landelijk op
een dergelijke gedifferentieerde wijze meldingen afhandelen (en dus niet bij elke melding een
onderzoek inzetten). Op dit aspect wordt geen impact verwacht als gevolg van de
aanscherping van de Meldcode.
Monitoring. Het gaat hier om monitoring van meldingen die Veilig Thuis niet direct
doorgeleidt naar het lokale veld en die vanwege de ernst of aard van de problematiek een
betrokkenheid van Veilig Thuis zelf vergen. In de huidige praktijk blijft de inzet die Veilig
Thuis-organisaties plegen voor monitoring van casussen veelal beperkt tot het bellen van de
melder en/of gezin in de vorm van ‘rappel’ na 3 maanden en na een jaar. Verwacht wordt dat
Veilig Thuis op deze subactiviteit een grotere inzet zal gaan plegen om zicht op veiligheid te

11

houden, inclusief het bevragen van betrokkenen (ook kinderen!) op veiligheid). Dit sluit aan
bij het idee van de radarfunctie van Veilig Thuis. Het gaat hierbij om een substantiële
toename van de inzet ten behoeve van monitoring. Deze bedraagt in de huidige praktijk zo’n
2,5 uur per casus. Om de monitoringsfunctie kwalitatief te versterken wordt een inzet van 10
uur per jaar wenselijk geacht. Uitgaande van een monitoringstermijn van anderhalf jaar
betekent dit een toename met een factor 6 tot 15 uur per casus.
Ten behoeve van de impactanalyse wordt uitgegaan van een extra inzet van gemiddeld 13
uur per casus voor monitoring (van 2 naar 15 uur).
NB: Het betreft hierbij extra inzet t.b.v. monitoring voor de meldingen die niet direct naar het
lokale veld worden doorgeleid. Voor alle meldingen die wel direct worden doorgeleid naar het
lokale veld (omdat het gaat om lichte problematiek waar de inzet van het lokale team
afdoende is) geldt dat Veilig Thuis niet monitort, tenzij er sprake is van een nieuw signaal, of
er specifieke afspraken zijn gemaakt met het lokaal veld. Bij ieder nieuw signaal voert Veilig
Thuis opnieuw een triage uit en beoordeelt Veilig Thuis of het nieuwe signaal tot een andere
inschatting van de casus leidt.
Samenvatting
Onderstaande tabel vat de extra inzet van Veilig Thuis op de hiervoor besproken
hoofdactiviteiten nog eens kort samen:
Tabel 2: Samenvatting impact op inzet Veilig Thuis per hoofdactiviteit

Advies en
ondersteuning

Melding: direct Melding:
naar lokaal veld inzetten
vervolgtraject
zonder
onderzoek

Melding:
inzetten
vervolgtraject
met
onderzoek

per saldo geen
verandering

per saldo geen
verandering

per saldo geen
verandering

inzet na triage

geen
verandering

geen
verandering

monitoring

Versterking
monitoring door
extra inzet: van
2,5 naar 15 uur
(factor 6)

Versterking
monitoring door
extra inzet: van
2,5 naar 15 uur
(factor 6)

advies geven

triageren

gemiddeld 10
minuten extra
inzet vanwege
extra info door
radarfunctie
(NB: betreft alle
adviesvragen
samen)

12

2.5 Ontwikkeling kostprijzen per activiteit
De impact op het primair proces van Veilig Thuis hangt naast de groei van het aantal
adviesvragen en meldingen en de inzet die Veilig Thuis daarbij levert ook samen met de
kostprijs per activiteit.
Inzet gedragsdeskundigen en vertrouwensartsen
Als gevolg van een groeiende behoefte aan specialistisch advies, triage, inzet na triage en
monitoring wordt een groei van de inzet van vertrouwensartsen en gedragsdeskundigen van
25% verwacht m.i.v. 2018. Het gaat hierbij om een toename van de inzet van relatief dure
medewerkers van Veilig Thuis. Deze inzet is echter realistisch om recht te doen aan de door
(medisch) professionals geuite behoefte aan specialistisch advies én de verwachte groei van
het aantal zware meldingen.
Overige effecten op kostprijzen
Voor het overige worden in de kostprijzen per activiteit als gevolg van de aanscherping van de
Meldcode geen wijzingen verwacht.

2.6 Inverdieneffecten
De voorgaande paragrafen hebben betrekking op ontwikkelingen die leiden tot een groei van
de inzet van Veilig Thuis. Als gevolg van de aanscherping van de Meldcode dienen ook
mogelijke inverdieneffecten in de analyse te worden betrokken. Hieronder behandelen wij de
verwachte inverdieneffecten als gevolg van hermeldingen en doelmatigheidswinst als gevolg
van keteneffecten.
Hermeldingen
Bij de toename van het aantal meldingen geldt dat niet elk signaal betrekking zal hebben op
een nieuwe casus. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen dubbele signalen en
hermeldingen. Met dubbele signalen bedoelen we signalen die op hetzelfde moment door
verschillende melders aan Veilig Thuis worden doorgegeven. Duidelijk zal zijn dat Veilig Thuis
niet elk signaal als een nieuwe melding op zal vatten. Met hermeldingen doelen we op een
meldingen die over een langere periode van tijd Veilig Thuis bereiken en die betrekking
hebben op dezelfde casus. Hierbij geldt dat elk nieuw signaal opnieuw door Veilig Thuis
getriageerd zal worden. Van een inverdieneffect is bij deze hermeldingen dan ook geen
sprake. Voor dubbele signalen geldt dat dat in de huidige praktijk ook al mogelijk is. De
ervaring leert dat het aantal dubbele signalen in de praktijk beperkt is.
Keteneffecten
Als gevolg van de aanscherping van de Meldcode zijn ook effecten in de keten denkbaar. Door
vroegtijdiger signalering van problematiek en door gerichtere inzet kan zwaardere zorg in een
later stadium mogelijk voorkomen worden. Dergelijke effecten zullen echter naar
verwachting pas op termijn zichtbaar worden en zullen in de impactanalyse daardoor geen
direct effect hebben. Hierbij wordt tevens opgemerkt dat voor Veilig Thuis ook in toenemende
mate sprake is van afhankelijkheden in de relatie met ketenpartners. Ook dit aspect blijft hier
buiten beschouwing.

13

2.7 Berekening financiële impact
Op basis van de uitgangspunten die in voorgaande paragrafen zijn benoemd kan de impact
op het primair proces van Veilig Thuis worden berekend. Om deze berekening uit te kunnen
voeren is het van belang gebruik te kunnen maken van actuele en valide data over de
bedrijfsvoering van Veilig Thuis. Bij de validiteit speelt een rol dat gelijke definities worden
gehanteerd voor de omschrijven van diensten en activiteiten. Anders bestaat het risico dat
appels met peren worden vergeleken. Voor de berekening van de financiële impact wordt, in
afstemming met het Netwerk Veilig Thuis, aansluiting gezocht bij een benchmarkonderzoek
waaraan een ruime meerderheid van de Veilig Thuis-organisaties deelneemt.
De impactanalyse gaat uit van de referentiedatum 1 januari 2018. De data in het
benchmarkonderzoek hebben betrekking op het jaar 2017. Er is gerekend met
begrotingscijfers voor het jaar 2017. Deze data zijn de meest actuele beschikbare cijfers.
Verantwoording doorrekening
Door Q Consult is een doorrekening gemaakt van de uitgangspunten die in dit hoofdstuk zijn
beschreven. Gewerkt is met gegevens van alle Veilig Thuis-organisaties die deelnemen aan de
Q Consult-benchmark. Eén Veilig Thuis-organisatie is buiten beschouwing gelaten, omdat op
het moment van de doorrekening deze organisatie nog niet verantwoordelijk was voor de
afhandeling van de politiemutaties huiselijk geweld.
Gewerkt is met de gegevens van in totaal 14 Veilig Thuis-organisaties, die samen een
verzorgingsgebied bedienen waar 9,75 miljoen mensen wonen (57,5% van de totale
bevolking). Onderstaand volgt een overzicht van de Veilig Thuis-organisaties die bij de
doorrekening zijn betrokken:

- Veilig Thuis Rotterdam-Rijnmond
- Veilig Thuis Noord- en Midden Limburg
- Veilig Thuis Midden-Brabant
- Veilig Thuis Haaglanden
- Veilig Thuis Midden-Gelderland
- Veilig Thuis West-Brabant
- Veilig Thuis Hollands Midden
- Veilig Thuis Noord-Holland Noord
- Veilig Thuis Flevoland
- Veilig Thuis Noord-Oost Brabant
- Veilig Thuis Zuid-Oost Brabant
- Veilig Thuis Noord-Oost Gelderland
- Veilig Thuis Drenthe
- Veilig Thuis Groningen
Q Consult heeft een disclaimer opgesteld die integraal onderdeel vormt van de doorrekening.
Deze disclaimer is opgenomen als bijlage bij deze rapportage.

14

Resultaten doorrekening
Tabel 3: Inzet in uren per activiteit

Activiteit

Uitgangssituatie Per 1/1/2018
(begroting 2017) (na intensivering)

Advies/ondersteuning
(toename vanwege extra info radarfunctie)

1,93

2,09

Meldingen lokaal veld
(geen veranderingen)

3,32

3,32

Meldingen interventie zonder onderzoek
(toename vanwege extra inzet t.b.v. monitoring)

17,26

26,51

Meldingen interventie met onderzoek
(toename vanwege extra inzet t.b.v. monitoring)

37,92

49,10

Tabel 4: Kosten per activiteit

Activiteit

Uitgangssituatie Per 1/1/2018
(begroting 2017) (na intensivering)

Advies/ondersteuning
(toename vanwege extra info radarfunctie)

€ 103

€ 115

Meldingen lokaal veld
(geen veranderingen)

€ 167

€ 170

Meldingen interventie zonder onderzoek
(toename vanwege extra inzet t.b.v. monitoring)

€ 818

€ 1.295

Meldingen interventie met onderzoek
(toename vanwege extra inzet t.b.v. monitoring)

€ 1.906

€ 2.520

Tabel 5: Ontwikkeling volume adviesvragen en meldingen in absolute aantallen (landelijk)

2017

2018
laag

2018
midden

2018
Hoog

Advies/ondersteuning 74.819

78.560

86.042

93.524

Meldingen lokaal veld 69.369

72.837

74.225

76.306

Meldingen interventie 17.343
zonder onderzoek

18.209

18.557

19.077

Meldingen interventie 17.343
met onderzoek

18.209

18.557

19.077

Leeswijzer: in 2017 zijn er landelijk 74.819 adviesvragen per jaar. De tabel toont de toename in het eerste jaar na
aanscherping van de Meldcode voor de drie scenario’s.

15

Tabel 6: Verwachte landelijke kosten Veilig Thuis voor het jaar 2017

Landelijke kosten 26 Veilig Thuis-organisaties 2017*

Kosten
X € 1 mln.

Totaal

€ 88,5

waarvan variabel (personeel)

€ 66,6

waarvan vast

€ 21,9
* De kosten zijn gebaseerd op een extrapolatie naar landelijk niveau.

Tabel 7: Kosten per jaar (x € 1 mln.) bij gelijk blijvende vaste kosten

Scenario *

2018

2019

2020

Laag

€ 115,6

€ 117,4

€ 122,1

Midden

€ 118,1

€ 122,6

€ 130,5

Hoog

€ 121,3

€ 129,7

€ 142,5

* Verwezen wordt naar de 3 scenario’s die in tabel 1 (paragraaf 2.3) zijn uitgewerkt.

Tabel 8: Financiële impact (x € 1 mln.) bij gelijk blijvende vaste kosten

Scenario*

2018 vs. 2017

2019 vs. 2018

2020 vs. 2019

Totale impact
over 3 jaar

Laag

€ 27,1

€ 1,7

€ 4,8

€ 33,6

Midden

€ 29,5

€ 4,5

€ 8,0

€ 42,0

Hoog

€ 32,7

€ 8,4

€ 12,8

€ 54,0

* Verwezen wordt naar de 3 scenario’s die in tabel 1 (paragraaf 2.3) zijn uitgewerkt.

Tabel 9: Impact investering in monitoring en inzet VA/GD (x € 1 mln. per jaar)

investering per 1/1/2018
Intensivering monitoringsfunctie

€ 18,1

Extra inzet vertrouwensartsen en gedragsdeskundigen

€ 2,8

Gezamenlijke impact intensiveringen/kwaliteitsimpuls

€ 21,0

Tabel 10: Impact volumegroei adviezen en meldingen (x € 1 mln. over periode 3 jaar)
laag

Midden

hoog

Na 1 jaar

€ 6,1

€ 8,5

€ 11,7

Na 3 jaar

€ 12,6

€ 21,0

€ 33,0

16

3 ICT-matige impact

Dit hoofdstuk behandelt de ICT-matige consequenties van de implementatie van het
advies ‘aanscherping en verbetering Meldcode en werkwijze Veilig Thuis’. Hierbij wordt
onderscheid gemaakt naar impact op de bestaande ICT-systemen bij de 26 Veilig Thuisorganisaties en impact als gevolg van nieuwe functionele vereisten aan de ICT vanwege
de radarfunctie van Veilig Thuis.

3.1 Nieuwe functionele wensen en eisen m.b.t. ICT
Het advies ‘aanscherping en verbetering Meldcode en werkwijze Veilig Thuis’ voorziet in het
inrichten van een radarfunctie bij Veilig Thuis. De behoefte aan een radarfunctie bij Veilig
Thuis komt voort uit de analyse dat huiselijk geweld en kindermishandeling problematiek
betreft met een veelal langdurig karakter. Om die reden is het van belang om (ernstige)
signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling vast te leggen, zodat signalen over een
langere periode van tijd en vanuit verschillende professionele domeinen kunnen worden
gecombineerd.
Onderdeel van de radarfunctie is dat Veilig Thuis in stap 2 van de Meldcode, waarbij een beller
Veilig Thuis om advies kan vragen, een korte check kan doen om na te gaan of de persoon of
het gezin waar de vraag betrekking op heeft ‘op de radar staat’. Na de raadpleging zal Veilig
Thuis de persoonsgegevens direct vernietigen. Van een blijvende registratie in stap 2 van de
Meldcode is dus geen sprake. Het gaat om een raadpleging, die overigens alleen plaatsvindt
als de beller daar zelf voor kiest door de naam van de persoon/het gezin op wie de
adviesvraag betrekking heeft met Veilig Thuis te delen.
Dit vergt dat Veilig Thuis bij adviesvragen (stap 2 Meldcode) zoveel mogelijk real time inzicht
heeft in signalen afkomstig uit in ieder geval de volgende bronnen:
- meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling, zoals vastgelegd door de 26
Veilig Thuis-organisaties: dit veronderstelt een koppeling van de informatiesystemen
van de 26 VT’s
- informatie van Gecertificeerde Instellingen, Raad voor de Kinderbescherming, de
Vrouwenopvang en reclasseringsorganisaties, die voor Veilig Thuis relevant is om een
goede inschatting van aard en ernst van de problematiek te kunnen maken.
Beide punten lichten wij hieronder nader toe.
Informatie-uitwisseling tussen de 26 Veilig Thuis-organisaties
De radarfunctie veronderstelt allereerst dat de informatiepositie van de 26 Veilig Thuisorganisaties gekoppeld wordt. Juist omdat huiselijk geweld en kindermishandeling
problematiek met een langdurig karakter betreft is het van belang dat er sprake is van een
landelijk dekkende informatiepositie van Veilig Thuis. Het is niet wenselijk dat de radarfunctie

17

begrensd zou zijn tot het werkgebied van één VT. Gezinnen kunnen immers verhuizen. Om
een landelijk dekkende informatiepositie te realiseren, is de functionele behoefte de
registraties uit de bedrijfsprocessensystemen van de 26 afzonderlijke VT’s te kunnen
combineren. De Veilig Thuis-organisaties gebruiken verschillende systemen, waarvan Clavis
en Regas de voornaamste zijn. Een beperkt aantal VT’s gebruikt RegioPro of nog een ander
systeem.
Grofweg liggen er twee routes open om de functionele wens om de informatiesystemen van
de 26 VT’s te koppelen invulling te geven. De eerste is een ICT-schil te bouwen die gegevens
uit onderliggende systemen ophaalt en ontsluit. De tweede keuze behelst de keuze voor één
bedrijfsprocessensysteem dat uniform is voor alle VT’s en dat tevens de radarfunctionaliteit
ondersteunt. In beide gevallen dient beveiligde informatieoverdracht tussen de Veilig Thuisorganisaties te zijn geborgd.
Van beide opties zullen de consequenties nader in beeld moeten worden gebracht. Dit is
een vraagstuk waar de Veilig Thuis-organisaties zich eerste zelf over uit zullen moeten
kunnen spreken. In de eerste helft van 2017 zullen in nauwe samenwerking met het
Netwerk Veilig Thuis de functionele vereisten nader worden gespecificeerd. Hierbij
wordt ook een analyse gemaakt van de haalbaarheid van voornoemde hoofdscenario’s.
Real time zicht op informatie van partners
De tweede functionele behoefte betreft de mogelijkheid om bij adviesvragen (stap 2
Meldcode) informatie te kunnen betrekken van een gelimiteerd aantal partijen, waarvan de
informatie relevant is om hoog risicocasussen te kunnen onderkennen. Dit is
randvoorwaardelijk om de extra bevoegdheid van Veilig Thuis in stap 2 te kunnen realiseren.
Het gaat om informatie van Gecertificeerde Instellingen, de vrouwenopvang, de reclassering
en de Raad voor de Kinderbescherming. De behoefte is om in ieder geval zicht te hebben op
‘dat’-informatie, dat wil zeggen: een signaal als over de persoon op wie de bevraging
betrekking heeft bij genoemde partijen informatie beschikbaar is. Dit ter onderscheid van
zogenaamde ‘wat’-informatie, die betrekking heeft op de inhoud van deze informatie. Ook
hiervoor geldt dat allereerst een nadere detailuitwerking van de functionele vereisten
noodzakelijk is, waarbij ook het perspectief van de partijen van wie Veilig Thuis informatie
zou willen betrekken expliciet betrokken dient te worden. Genoemde partijen zijn immers
gehouden aan eigen richtlijnen ten aanzien van het delen van informatie. Tevens geldt dat
voor een juiste interpretatie van informatie specifieke deskundigheid noodzakelijk kan zijn.
Van een simpele ‘inkijk’ in de systemen van genoemde partijen kan dan ook geen sprake zijn.
Opgave is te onderzoeken op welke wijze en met welke (ICT-matige) randvoorwaarden de
beoogde informatiedeling invulling kan krijgen. Hierbij worden ook de mogelijkheden en
beperkingen van de Verwijsindex Risicojongeren (VIR) betrokken.
Net als bij de informatiedeling tussen de VT-organisaties onderling geldt ook bij deze
functionaliteit dat deze in de eerste helft van 2017 nader zal worden uitgewerkt. Hierbij
wordt samengewerkt met het Netwerk Veilig Thuis en partijen met wie informatieuitwisseling vanwege de radarfunctie gewenst is (GI, RvdK, vrouwenopvang,
reclassering).

3.2 Impact op bestaande systemen
Naast de nieuwe functionele vereisten als gevolg van de radarfunctie (informatiedeling
tussen VT-organisaties onderling en met partners) is ook de vraag relevant in hoeverre de
bestaande ICT-systemen aanpassing behoeven als gevolg van de aanscherping van de

18

Meldcode. Meer dan 80% van de Veilig Thuis-organisaties maakt gebruik van Clavis of Regas
als bedrijfsprocessensysteem. Slechts enkele VT’s gebruiken een ander systeem, zoals
RegioPro. Experts van Veilig Thuis op het gebied van genoemde ICT-systemen geven aan geen
tot zeer beperkte impact te verwachten op de huidige informatiesystemen, als de nieuwe
functionaliteiten zoals in paragraaf 3.1 zijn besproken buiten beschouwing worden gelaten.
Werkinstructies zullen moeten worden veranderd en uit oogpunt van managementinformatie
zullen mogelijk extra velden/rubrieken aangemaakt worden om te registreren als een
melding direct naar het lokale veld wordt doorgezet. Dergelijke aanpassingen kunnen binnen
de normale begrotingen en bedrijfsvoering worden opgevangen.

3.3 Privacyaspecten
Informatiespecialisten van Veilig Thuis hebben aandacht gevraagd voor de privacyaspecten
die samenhangen met de aanscherping van de Meldcode. Dit aspect speelt vooral een rol bij
de uitwerking van de radarfunctie en het realiseren van de mogelijkheid om met
persoonsgegevens te werken in de adviesfase (stap 2 Meldcode). Aandachtspunten zijn
databeveiliging, beveiligde uitwisseling tussen organisaties en autorisatie van
functionarissen. Hierbij speelt het aspect van doelbinding een rol: professionals dienen geen
inzage te kunnen hebben in dossiers waar zij geen directe bemoeienis bij hebben. In relatie
tot de privacyaspecten is door experts van Veilig Thuis tevens de verwachting geuit dat het
aantal inzageverzoeken en klachten in navolging van het aantal adviesvragen en meldingen
zal stijgen. De (financiële) impact hiervan is in deze impactanalyse niet nader uitgewerkt.

19

4 Veranderopgave Veilig Thuis

Dit hoofdstuk beschrijft de te verwachten impact voor de medewerkers van Veilig Thuis.
Van hen wordt verwacht dat zij gaan werken conform de uitgangspunten uit het advies
‘Aanscherping en verbetering Meldcode’. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het principe
om burgersignalen altijd als melding aan te nemen, indien de beller dit beoogt, om de
mogelijkheid in de adviesfase (stap 2 Meldcode) persoonsgegevens te bevragen
vanwege de radarfunctie, om het meer gedifferentieerd afhandelen van meldingen en
om een versterkte inzet op monitoring. Hieronder gaan wij achtereenvolgens in op
training van betrokken medewerkers en op communicatie en voorlichting rond de
aanscherping van de Meldcode.

4.1 Training medewerkers en ontwikkeling instructiemateriaal
Het werken volgens de uitgangspunten van het advies ‘Aanscherping en verbetering
Meldcode en werkwijze Veilig Thuis’ vergt van alle medewerkers van Veilig Thuis dat zij goed
geïnformeerd zijn over de feitelijke veranderingen én over de achterliggende visie. Het ligt
voor de hand dat hiervoor een trainingsaanbod wordt ingericht. Het Netwerk Veilig Thuis zou
daarvoor als opdrachtgever kunnen optreden. De aanpassingen in de werkwijze als gevolg
van de aanscherping van de Meldcode raken direct aan de kernopdracht van Veilig Thuis. Het
is daarom redelijk te veronderstellen dat de indirecte uren die gemoeid zijn met het trainen
van medewerkers ten laste komen van de reguliere begroting van de 26 VT-organisaties.
Ervan uitgaande dat instructiemateriaal in de vorm van digitale middelen beschikbaar kan
worden gesteld, worden de kosten voor trainers en leermiddelen beperkt geacht. Het betreft
hier interne trainingen voor medewerkers van Veilig Thuis-organisaties. Veilig Thuis zal naar
verwachting ook bijdragen aan de ontwikkeling van afwegingskaders voor beroepsgroepen
die onder de Wet Meldcode vallen. Dit aspect is hier buiten beschouwing gelaten.

4.2 Communicatie
Naast een interne veranderopgave is het voor de 26 Veilig Thuis-organisaties van belang dat
zij ook in hun externe communicatie goed voorbereid invulling kunnen geven aan de
aanscherping van de Meldcode. Goede voorlichting over de aanscherping van de Meldcode
kan ertoe bijdragen dat burgers geen hogere drempel zullen ervaren om contact te zoeken
met Veilig Thuis. Mogelijk is hier aanvullend voorlichtingsmateriaal gewenst. In hoeverre dit
het geval is, dient in overleg met het Netwerk Veilig Thuis te worden bepaald.

20

Bijlage 1: Verantwoording

- Deze impactanalyse is uitgevoerd in opdracht van de ministeries van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en Veiligheid en Justitie en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) door Jan-Dirk Sprokkereef, opsteller van het advies ‘Aanscherping en verbetering
Meldcode en werkwijze Veilig Thuis’.
- Ten behoeve van de impactanalyse is een tweetal werksessies georganiseerd, waarbij
vertegenwoordigers van Veilig Thuis-organisaties, gemeenten, de VNG en de ministeries van
VWS en VenJ zijn geraadpleegd. Aanvullend op deze sessies zijn ook bilateraal experts
geconsulteerd. Hieronder volgt een overzicht van de geraadpleegde personen en
organisaties.
- De resultaten zijn besproken tijdens de vergadering van managers van het netwerk Veilig
Thuis op 18 april 2017 en teruggekoppeld aan de overige deelnemers aan de werksessies.
- De bevindingen die in deze rapportage zijn gepresenteerd zijn gebaseerd op hetgeen in de
werksessies en bilaterale gesprekken is besproken, maar komen volledig voor rekening van
de opsteller van het rapport.
Deelnemers werksessies
Daniëlle van As
Veilig Thuis Kennemerland
Karin Austmann
VNG
Ditmar van den Berg
Veilig Thuis Drenthe
Marike de Boer
Gemeente Utrecht
Wianne Brandt
Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond
Mariëlle Dekker
Augeo Foundation
Susan Dijkman
Veilig Thuis Kennemerland
Jocé Gankema
Ministerie van Veiligheid en Justitie
Theo Hijkoop
Gemeente Enschede
Frauke van Iperen
VNG
Lida Hoek
Veilig Thuis Noord-Holland Noord
Erik Hubers
Veilig Thuis Zuidoost-Brabant
Claudia Lucardie
Ministerie van VWS
Klaske van der Meulen Ministerie van VWS
Overige geraadpleegde experts
Annemiek van der Bas
Veilig Thuis Flevoland
Patrick Bolink
Samen Veilig Midden-Nederland
Nina Hille Ris Lambers Veilig Thuis Gooi- en Vechtstreek
Jenny Klijnsma
Veilig Thuis Friesland
Jolande Schoonenberg VVAK

21

Bijlage 2: Disclaimer Q Consult

Inleiding. Jan-Dirk Sprokkereef heeft vanuit het ministerie van VWS, Veiligheid en Justitie en
de VNG Q-Consult Zorg de opdracht gegeven om op landelijk niveau een financiële
impactberekening te maken voor Veilig Thuis organisaties. Dit onder andere naar aanleiding
van de aanscherping van de meldcode die naar verwachting gaat leiden tot een toename in
het aantal meldingen en adviezen die Veilig Thuis organisaties de komende jaren te
verwerken krijgen. Q-Consult Zorg had dd. 21 april 2017 beschikking over bruikbare
begrotingsgegevens van 14 Veilig Thuis organisaties.
Gebruik gegevens. Afgelopen 2 november 2016 is in het Veilig Thuis Netwerk besproken dat
dit materiaal ten behoeve van de impactanalyse aangewend mag worden en dat Q-Consult
Zorg hiervoor benaderd mocht worden. Door het akkoord in het Veilig Thuis Netwerk gaat QConsult Zorg er van uit dat alle betrokken Veilig Thuis organisaties akkoord zijn met het
gebruik van hun gegevens voor het doel van de opdrachtgever. De data wordt niet verder
verspreid en wordt alleen voor het doel van deze impactanalyse aangewend. Tevens is bij de
dataverzameling van Q-Consult Zorg bij de 14 betrokken Veilig Thuis organisaties formeel
vastgelegd en ondertekend dat hun gegevens voor benchmarkdoeleinden aangewend mogen
worden.
Opmerkingen bij berekening. Q-Consult Zorg heeft met de grootste zorg deze financiële
impactberekening gedaan op basis van de beschikbare informatie. De impact wordt op
landelijk niveau het best bepaald door uit te gaan van een integrale kostprijs. Dit houdt in een
kostprijs waarin alle kosten zijn meegenomen; dit leidt tot een zo realistisch mogelijke
impact. Voor het jaar 2017 kan Q-Consult Zorg op basis van de gegevens met grote zekerheid
de totale kosten berekenen. Voor een deel van de kosten ontstaat echter onzekerheid op het
moment dat meldingen en adviezen stijgen. Personele kosten zijn hierin variabel en stijgen
mee, echter doen vaste kosten zoals huisvesting dat niet. Omdat Q-Consult Zorg
kwaliteitshalve geen betrouwbare voorspelling kan doen op de (mate van) stijging van deze
vaste kosten, is besloten om voor de jaren 2018, 2019 en 2020 uit te gaan van een 'minimum
impact' en een 'maximum impact'. In de minimale variant gebruiken we de vaste kosten van
2017 en gaan er van uit dat die de komende jaren niet stijgen. In de maximale variant gaan we
er van uit dat de vaste kosten net zo lineair stijgen als de personele kosten. Q-Consult Zorg
kan enkel met enige betrouwbaarheid aangeven dat de daadwerkelijke impact ergens tussen
deze twee waarden in ligt.
Netto productieve uren. Vergeleken met de eerste berekening in januari heeft Q-Consult
Zorg voor deze tweede berekening een wijziging aangebracht in de netto productieve uren
van 1350. Een aantal Veilig Thuis organisaties heeft namelijk intern onderzoek uitgevoerd en
daarbij kritisch gekeken naar de netto productieve uren. De ervaring leert dat het eerder
gebruikte netto productieve uren van 1350 in praktijk een te hoge norm is die in de

22

transformatie periode waarin de sector verkeert, niet vaak gehaald wordt. In deze tweede
berekening heeft Q-Consult Zorg daarmee rekening gehouden en is op basis van de eigen
berekeningen van de Veilig Thuizen het aantal netto productieve uren verlaagd naar 1312. QConsult Zorg acht het raadzaam om, in samenspraak met de sector, een landelijke netto
productieve urennormering te ontwikkelen die draagvlak kent en recht doet aan de fase
waarin de sector zich bevindt.

23