CO LO F O N
© St. I ntr aval
Postadres
Postbus 1781
9701 BT Groningen
E-mail info@intraval.nl
www.intraval.nl
Kantoor Groningen:		
St. Jansstraat 2C 		
Telefoon 050 - 313 40 52
Fax 050 - 312 75 26 		

Kantoor Rotterdam:
Goudsesingel 68
Telefoon 010 - 425 92 12
Fax 010 - 476 83 76

December 2015
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd
en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,
microfilm of anderszins, zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de uitgever.
Tekst

A . Kruize, M. Sijtstra, B. Bieleman

Inventarisatie
shisha lounges 2015

O p d r a c h t g e v e r 	Nederlandse Voedsel- en

A. Kruize

Druk

Warenautoriteit
M. Haaijer
E. Cusiel
Copy-Copy Groningen

ISBN

978 90 8874 214 9

B. Bieleman

Opm a ak
Omsl ag

M. Sijtstra

1. Inleiding
Binnen de horeca geldt een rookverbod voor het roken van tabaksproducten. Het rookverbod bestaat
voor producten die, al is het slechts ten dele, uit tabak bestaan. Dit verbod geldt ook voor shisha
lounges, cafés waar klanten tegen betaling waterpijpen kunnen roken. Het gaat hierbij om
gelegenheden met een uitstraling die overwegend is gericht op het roken van waterpijpen. De
producten die met een waterpijp worden gerookt, zijn te verdelen in twee categorieën: producten met
tabak en producten zonder tabak. Het roken van producten met tabak in een shisha lounge is alleen
toegestaan in een rookruimte. De producten zonder tabak kunnen kruiden en gedroogd fruit bevatten.
Het roken van die producten valt niet onder het rookverbod op basis van de huidige Tabakswet.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) wil graag weten hoeveel shisha lounges er in
Nederland zijn. Tevens wil zij inzicht in het aantal horecagelegenheden met een shisha loungefunctie. Dit zijn gelegenheden waarbij de primaire uitstraling een restaurant of café is, maar waar ook
enkele waterpijpen worden aangeboden. De NVWA heeft onderzoeks- en adviesbureau INTRAVAL
daarom opdracht gegeven een inventarisatie uit te voeren.

Opzet
Om inzicht te krijgen in het aantal shisha lounges en horecagelegenheden met een shisha loungefunctie hebben we eind 2015 van alle 393 gemeenten in Nederland de betrokken ambtenaar
benaderd voor het afnemen van een korte enquête. Uiteindelijk hebben we bij alle 393 gemeenten de
enquête afgenomen, een respons van 100%.
In de enquête hebben we gevraagd of volgens de ambtenaar in zijn/haar gemeente shisha lounges
aanwezig zijn en zo ja, hoeveel en of ze wel eens klachten hebben ontvangen over deze shisha
lounges. Dezelfde vragen hebben we gesteld over horecagelegenheden met een shisha loungefunctie.

2. Belangrijkste resultaten
• Van alle 393 gemeenten in Nederland hebben 45 (11,5%) gemeenten aangegeven te weten dat
er één of meerdere shisha lounges in hun gemeente aanwezig zijn.
• Het aantal shisha lounges per gemeente loopt uiteen van één tot 31. Het totaal aantal shisha
lounges in Nederland, bekend bij gemeenten, bedraagt naar schatting 156.
• In 44 (11,2%) gemeenten zijn, volgens die gemeenten, één of meerdere horecagelegenheden
met een shisha lounge-functie aanwezig. In totaal telt Nederland naar schatting 170
horecagelegenheden met een shisha lounge-functie.
• Bij 17 (4,3%) gemeenten is bekend dat zich daar zowel shisha lounges als horecagelegenheden
met een shisha lounge-functie bevinden.
• Het merendeel van zowel de shisha lounges als de horecagelegenheden met een shisha loungefunctie bevindt zich in de provincies Zuid-Holland en Noord-Holland.

INTRAVAL – Inventarisatie shisha lounges 2015

1

3. Shisha lounges
Van alle 393 gemeenten in Nederland hebben 45 (11,5%) gemeenten aangegeven dat zij één of
meerdere shisha lounges hebben (figuur 1). Volgens de overige gemeenten bevinden zich in hun
gemeente geen shisha lounges (345; 87,8%) of geven aan het niet te weten (3; 0,7%). Het aantal
shisha lounges per gemeente loopt uiteen van één (26 gemeenten) tot 31 (één gemeente). Het totaal
aantal shisha lounges in Nederland bedraagt 156. Hierbij dient te worden opgemerkt dat 44% van de
gemeenten met een shisha lounge heeft aangegeven dat het door hen genoemde aantal een
schatting is.
Figuur 1 Gemeenten die één of meerdere shisha lounges hebben, in % (N=393)
100
90

87,8

80
70
60
50
40
30
20

11,5

10

0,7

0
Geen shisha lounges

Wel shisha lounges

Weet niet

Gevraagd is of de gemeente wel eens klachten heeft ontvangen die betrekking hebben op de shisha
lounges. Meer dan de helft (24 gemeenten; 53%) van de 45 gemeenten met een shisha lounge geeft
aan dat dit inderdaad het geval is. De klachten gaan met name over geluidsoverlast (58%) en
stankoverlast (21%).

Provincie
In figuur 2 is per provincie weergegeven hoeveel gemeenten hebben aangegeven dat zij shisha
lounges hebben. In Noord-Holland hebben verhoudingsgewijs de meeste gemeenten één of
meerdere shisha lounges. Het gaat om 11 (21,6%) van de 51 gemeenten. In Groningen, Friesland en
Zeeland zijn, volgens de gemeenten, geen shisha lounges.

INTRAVAL – Inventarisatie shisha lounges 2015

2

Figuur 2 Gemeenten die één of meerdere shisha lounge(s) hebben, per provincie in % (N=393)1
Geen shisha lounges

100
90
80

83,3

78,4

Wel shisha lounges
85,2

84,8

84,6

83,3

100,0

96,0

92,4

86,7

100,0

100,0

70
60
50
40
30

21,6

20

16,7

16,7

15,4

15,2

14,8

13,3

10
0

7,6

4,0

0,0

0,0

Het aantal shisha lounges per provincie loopt uiteen van nul (Friesland, Groningen en Zeeland) tot 66
(Zuid-Holland) (figuur 3). Het grootste deel (107; 68%) van de shisha lounges bevindt zich in ZuidHolland (66; 42%) en Noord-Holland (41; 26%).
Figuur 3 Aantal shisha lounges per provincie (N=156)

Gemeentegrootte
Verder is onderscheid gemaakt tussen gemeenten op basis van het inwonertal. Zoals is te zien in
figuur 4 hebben grote gemeenten (meer dan 200.000 inwoners) relatief vaker shisha lounges (83,3%)
1 De weet niet categorie is opgenomen in de categorie geen shisha lounges.

INTRAVAL – Inventarisatie shisha lounges 2015

3

0,0

dan kleinere gemeenten. De kleinste gemeenten (minder dan 20.000 inwoners) geven bijna allemaal
(99,2%) aan geen shisha lounges te hebben. Er lijkt hierin een patroon te zitten: des te meer
inwoners een gemeente heeft, des te groter is de kans dat zich in die gemeente een shisha lounge
bevindt.
Figuur 4 Gemeenten die één of meerdere shisha lounge(s) hebben, naar inwonertal in % (N=393)2
100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0

99,2

Geen shisha lounges

82,2

Wel shisha lounges

83,3

70,5
56
44
29,5
0,8
< 20.000

16,7

7,8

(n=125)

20.000 - 50.000
(n=193)

50.000 - 100.000
(n=44)

100.000 - 200.000
(n=25)

> 200.000
(n=6)

4. Horecagelegenheden met een shisha lounge-functie
Van alle 393 gemeenten in Nederland hebben 44 (11,2%) gemeenten aangegeven dat zich in hun
gemeente horecagelegenheden met een shisha lounge-functie bevinden (figuur 5). De overige
gemeenten geven aan dat ze dit soort gelegenheden niet hebben (330; 84,0%) of het niet te weten
(19; 4,8%).
Figuur 5 Gemeenten die één of meerdere horecagelegenheden met een shisha lounge-functie
hebben, in % (N=393)
100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0

84

11,2

Geen horecagelegenheden met
een shisha lounge-functie

Wel horecagelegenheden met een
shisha lounge-functie

4,8
Weet niet

Het aantal horecagelegenheden met een shisha lounge-functie per gemeente loopt uiteen van één
(25 gemeenten) tot 35 (één gemeente). In totaal bevinden zich 170 horecagelegenheden met een
shisha lounge-functie in Nederland. Het merendeel (61%) van de gemeenten geeft hierbij overigens
aan dat het om een schatting gaat.
2 De weet niet categorie is opgenomen in de categorie geen shisha lounges.

INTRAVAL – Inventarisatie shisha lounges 2015

4

Dertien (30%) van de 44 gemeenten met een horecagelegenheid met een shisha lounge-functie
hebben wel eens klachten ontvangen over deze horecagelegenheden. De klachten gaan met name
over geluidsoverlast (46%).

Provincie
In Flevoland, Gelderland en Zuid-Holland hebben verhoudingsgewijs de meeste gemeenten
aangegeven één of meerdere horecagelegenheden met een shisha lounge-functie te hebben (figuur
6). In Zuid-Holland gaat het om tien (16,7%) van de 60 gemeenten, in Gelderland om negen (16,7%)
van de 54 gemeenten en in Flevoland om één (16,7%) van de zes gemeenten. In Drenthe,
Groningen, Friesland en Zeeland is er één gemeente die heeft aangegeven dat zich daar
horecagelegenheden met een shisha-functie bevinden.
Figuur 6 Gemeenten die één of meerdere horecagelegenheden met een shisha lounge-functie hebben, per provincie in %
(N=393)3
100
90

83,3

83,3

88,0

84,6

83,3

95,7

94,1

92,3

91,7

90,9

89,4

95,8

80
70
60
50
40
30
16,7

20

16,7

16,7

15,4

12,0

10

10,6

9,1

8,3

7,7

5,9

4,3

4,2

0

Geen horecagelegenheden met een shisha lounge-functie

Wel horecagelegenheden met een shisha lounge-functie

Het aantal horecagelegenheden met een shisha lounge-functie varieert per provincie van één
(Drenthe, Flevoland, Groningen en Zeeland) tot 69 (Zuid-Holland) (figuur 7). Ook hier komt het
grootste deel (106; 62%) van de horecagelegenheden met een shisha lounge-functie voor in ZuidHolland (69; 40%) en Noord-Holland (37; 22%).

3 De weet niet categorie is opgenomen in de categorie geen horecagelegenheden met een shisha lounge-

functie.

INTRAVAL – Inventarisatie shisha lounges 2015

5

Figuur 7

Aantal horecagelegenheden met een shisha loungefunctie per provincie (N=170)

Gemeentegrootte
Ook voor de aanwezigheid van horecagelegenheden met een shisha lounge-functie is een
onderverdeling gemaakt naar gemeentegrootte. De grote gemeenten (meer dan 200.000 inwoners)
geven het vaakst aan één of meerdere horecagelegenheden met een shisha lounge-functie te
hebben (figuur 8). Van de zes grootste gemeenten hebben vijf (83,3%) een dergelijke gelegenheid.
De kleinste gemeenten (minder dan 20.000 inwoners) hebben die naar verhouding met 0,8% het
minst vaak.
Figuur 8

100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0

Gemeenten die één of meerdere horecagelegenheden met een shisha lounge-functie hebben, naar
inwonertal in % (N=393)4
99,2

Geen horecagelegenheden met een shisha lounge-functie

93,8

Wel horecagelegenheden met een shisha lounge-functie

83,3

72,7
56
44
27,3
16,7
0,8
< 20.000

(n=125)

6,2
20.000 - 50.000
(n=193)

50.000 - 100.000
(n=44)

100.000 - 200.000
(n=25)

> 200.000
(n=6)

4 De weet niet categorie is opgenomen in de categorie geen horecagelegenheden met een shisha lounge-

functie.

INTRAVAL – Inventarisatie shisha lounges 2015

6

CO LO F O N
© St. I ntr aval
Postadres
Postbus 1781
9701 BT Groningen
E-mail info@intraval.nl
www.intraval.nl
Kantoor Groningen:		
St. Jansstraat 2C 		
Telefoon 050 - 313 40 52
Fax 050 - 312 75 26 		

Kantoor Rotterdam:
Goudsesingel 68
Telefoon 010 - 425 92 12
Fax 010 - 476 83 76

December 2015
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd
en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,
microfilm of anderszins, zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de uitgever.
Tekst

A . Kruize, M. Sijtstra, B. Bieleman

Inventarisatie
shisha lounges 2015

O p d r a c h t g e v e r 	Nederlandse Voedsel- en

A. Kruize

Druk

Warenautoriteit
M. Haaijer
E. Cusiel
Copy-Copy Groningen

ISBN

978 90 8874 214 9

B. Bieleman

Opm a ak
Omsl ag

M. Sijtstra