Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 787

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 december 2019
Hierbij bied ik u de «Quick scan veiligheid elektrische bakfietsen» (hierna
«de quick scan) aan die is uitgevoerd door Arcadis en die ik op
22 november 2019 heb ontvangen1. Deze quick scan geeft invulling aan de
motie Von Martels/Remco Dijkstra2. Deze motie werd ingediend naar
aanleiding van het algemeen overleg met uw Kamer op 16 april 2019
(Kamerstuk 29 398, nr. 702), waarbij vragen werden gesteld over de
regelgeving voor en veiligheid van elektrische bakfietsen, mede gezien het
gebruik ervan in de kinderopvangsector. In deze brief worden eerst de
belangrijkste conclusies uit de quick scan gepresenteerd. Vervolgens
wordt ingegaan op de betekenis van deze quick scan voor het huidige
beleidskader voor elektrische bakfietsen.
Belangrijkste uitkomsten van de quick scan
De quick scan ziet op bakfietsen met elektrische trapondersteuning die
bedoeld zijn voor het vervoer van zes of meer personen. Deze zijn vooral
in gebruik bij kinderdagverblijven, scholen en in de buitenschoolse
opvang. Er is volgens Arcadis sprake van een toename van het gebruik
van de elektrische bakfiets sinds de schorsing van de aanwijzing voor
toelating tot het verkeer op de weg van de Stint. In oktober vorig jaar
waren er zo’n 350 elektrische bakfietsen met zes of meer zitplaatsen
professioneel in gebruik. Op het moment van het verschijnen van het
onderzoek van Arcadis ging het om ruim 700 elektrische bakfietsen.
Arcadis constateert dat de relatieve veiligheid van het gebruik van de
elektrische bakfiets voor het vervoer van (kleine) kinderen gelijk of hoger
ligt dan bij lopen en fietsen onder begeleiding, maar lager ligt dan bij het
gebruik van auto’s en bussen. Dit is overigens sterk afhankelijk van de

1
2

kst-29398-787
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 29 398, nr. 694.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 398, nr. 787

1

context van het gebruik, met name van de gebruikte routes en de beginen eindlocaties. Arcadis schrijft dat
ze op basis van deze quick scan geen signalen hebben dat direct maatregelen moeten worden genomen om de veiligheid van elektrische
bakfietsen te waarborgen. Arcadis beveelt wel aan om deze elektrische
bakfietsen (voor commercieel of professioneel vervoer van vracht of
personen) mee te nemen in de ontwikkeling een nieuw toelatingskader
voor voertuigen. Daarnaast beveelt Arcadis aan om het veilig gebruik van
deze voertuigen te bevorderen door middel van het gebruik van veilige
routes en het waarborgen van de technische staat van de elektrische
bakfiets door het volgen van een onderhoudsschema.
Veilig gebruik elektrische bakfietsen
De quick scan geeft geen aanleiding om onmiddellijk in te grijpen.
Aanbevolen wordt wel om het veilig gebruik van elektrische bakfietsen in
het verkeer te bevorderen. Voor de Stint heb ik een convenant gesloten
met de kinderopvangsector. Dat convenant heb ik uw Kamer toegestuurd
op 10 juli 2019.3 In mijn brief van 16 oktober 2019 in reactie op het rapport
van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (hierna «de OVV»), had ik
aangekondigd om met de sector in overleg te treden om te bezien in
welke mate de toepassing van het convenant verbreed kan worden naar
de elektrische bakfietsen die in de kinderopvangsector worden gebruikt.4
Ik heb inmiddels een eerste overleg gehad met de kinderopvangsector om
de mogelijkheden hiervan te verkennen. De uitkomst is dat uitbreiding van
het Stint-convenant niet het juiste middel is om aanvullende maatregelen
te treffen, omdat er sprake is van een diversiteit aan bakfietsen waarvoor
geen toelating geldt en waarvan geen centrale administratie bestaat. Het
is daarmee lastig om harde afspraken te maken over het gebruik van
dergelijke voertuigen in een convenant.
Niettemin ga ik vanuit het belang van de verkeersveiligheid, samen met
de kinderopvangsector, de kinderopvangorganisaties voorlichten over de
veiligheid van elektrische bakfietsen en hen ondersteunen in het maken
van de juiste afwegingen om tot vervoerskeuzes te komen. Hierbij denk ik
aan de mogelijkheid om via de brancheorganisaties aandacht te vragen
voor het gebruik van veilige routes en het juiste onderhoud van het
vervoermiddel. Het uitgangspunt daarbij is wel steeds dat kinderdagopvangorganisaties zelf verantwoordelijk zijn voor de wijze waarop zij het
vervoer van kinderen organiseren.
Implicaties van de quick scan voor het nieuwe toelatingskader
Op dit moment behoeven elektrische bakfietsen geen toelating als aan
drie cumulatieve voorwaarden wordt voldaan:
1) De motor heeft een nominaal continu vermogen van maximaal 250W.
2) De ondersteuning van de motor neemt geleidelijk af en stopt bij een
snelheid van 25 km/u. Een fietser kan dan alsnog een hogere snelheid
bereiken, maar dat is dan louter en alleen op basis van spierkracht.
3) De motor biedt alleen ondersteuning wanneer de bestuurder trapt. Het
voertuig mag niet vanuit zichzelf kunnen rijden met bijvoorbeeld een
gashendel zonder dat de bestuurder hoeft te trappen.
Als aan deze drie voorwaarden is voldaan, zijn de regels van een gewone
fiets van toepassing. Voor elektrische bakfietsen die niet aan één van de
drie voorwaarden voldoen, gelden andere regels naargelang de specifieke
kenmerken van het voertuig. Die hangen dan af van onder andere het
3
4

Kamerstuk 29 398, nr. 734.
Kamerstuk 29 398, nr. 758.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 398, nr. 787

2

specifieke motorvermogen. In algemene zin geldt dat alle voertuigen die
door de motor harder kunnen dan 25 km/u aan Europese eisen moeten
voldoen. Elektrische bakfietsen met trapondersteuning en maximum
constructiesnelheid van 25 km/u of minder, die een zwaardere motor dan
250W hebben, moeten ook aan Europese regelgeving en – toelatingseisen
(Verordening (EU) nr.168/2013) voldoen.
Zoals reeds aangekondigd in mijn reactie op de aanbevelingen van de
OVV, werk ik aan een nationaal kader voor licht elektrische voertuigen. Ik
neem de elektrische bakfietsen hierin ook mee, waarbij ik in het bijzonder
kijk naar die elektrische bakfietsen die voor commercieel gebruik worden
ingezet. Ik sluit hiermee aan op de uitkomsten van het onderzoek van de
OVV en de quick scan van Arcadis. Het betrekken van de uitkomsten van
dit onderzoek in de ontwikkeling van het nieuwe nationale kader biedt als
voordeel dat integraal kan worden gekeken naar de verschillende licht
gemotoriseerde voertuigen die in Nederland op de weg zijn en de
wettelijke regimes die daarvoor gelden. Zoals ik in de eerder genoemde
brief van 16 oktober jl. heb geschreven, wordt daarbij het uitgangspunt
gehanteerd op elkaar lijkende voertuigen zoveel mogelijk gelijk te
behandelen.
Ten slotte
De quick scan van Arcadis laat zien dat het mogelijk is om elektrische
bakfietsen, onder de juiste voorwaarden, veilig te gebruiken. Met die
conclusie ga ik, samen met de kinderopvangsector, aan de slag. De
aanbeveling om elektrische bakfietsen te betrekken bij de ontwikkeling
van een nieuw nationaal kader ga ik bekijken. Over de outlines van dit
kader zal ik u medio 2020 informeren.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 398, nr. 787

3