Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 861

Arbeidsmigratie en sociale zekerheid

Nr. 69

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 april 2021
In het algemeen overleg Arbeidsmigratie van 3 februari jl. heb ik uw
Kamer een brief toegezegd waarin het kabinet zal ingaan op de huidige
stand van zaken bij de implementatie van de aanbevelingen uit het
tweede rapport «Geen tweederangsburgers» van het Aanjaagteam
Bescherming Arbeidsmigranten (hierna: het Aanjaagteam) onder leiding
van Emile Roemer.1 Tevens is op 11 februari jl. in het VAO Arbeidsmigratie
de motie van het lid Tielen aangenomen2, die nader vraagt naar het
verstrekken van een routekaart en tijdpad voor de implementatie van de
aanbevelingen.
De structuur van deze brief is als volgt. Het kabinet zal eerst ingaan op de
ondersteunende structuur die tussen departementen en bestuurslagen
wordt ingericht om de implementatie op de lange termijn te waarborgen.
Vervolgens zal het kabinet ingaan op de reeds ingezette acties en de
voorbereidingen die getroffen zijn voor besluitvorming tijdens de
formatie. In Bijlage 13 geeft het kabinet per aanbeveling aan wat de
planning is van de implementatie van de aanbevelingen van het
Aanjaagteam.
Interdepartementale structuur
Het brede advies van het Aanjaagteam en de kabinetsreactie daarop raken
meerdere beleidsterreinen, medeoverheden (gemeenten en provincies),
direct belanghebbenden (sociale partners, arbeidsmigranten) en allerlei
andere stakeholders (variërend van welzijnsorganisaties tot zorgverzekeraars en huisvestingsorganisaties).

1

Rapport: Kamerstuk 29 861, nr. 53; Kabinetsreactie: Kamerstuk 29 861, nr. 55.
Kamerstuk 29 861, nr. 65.
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2

kst-29861-69
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 861, nr. 69

1

Een goede opvolging van het advies vereist de betrokkenheid van al deze
partijen. Ter coördinatie daarvan is het Interdepartementale Projectteam
Arbeidsmigranten (IPA) in het leven geroepen met vertegenwoordigers
van betrokken departementen. Dit team functioneert onder leiding van
een DG-stuurgroep en heeft tot doel de voortgang van de implementatie
van de aanbevelingen van het Aanjaagteam te monitoren en daarover te
rapporteren, knelpunten te signaleren en daar oplossingen voor aan te
dragen en contacten met relevante stakeholders te onderhouden vanuit
de coördinerende taak. Uitgangspunt in de huidige werkwijze is dat
ministeries zelf verantwoordelijk zijn voor de implementatie van de
aanbevelingen op het eigen beleidsterrein en daartoe ook de contacten
onderhouden met de relevante stakeholders.
Aan uw Kamer is door het kabinet een Jaarrapportage Arbeidsmigranten
toegezegd. Streven is deze rapportage voor het eerst eind 2021 aan te
bieden, één jaar na het uitkomen van het advies van het Aanjaagteam.
Deze rapportage zal alle aspecten omvatten uit het advies en de ontwikkelingen op betrokken beleidsterreinen in samenhang presenteren.
Implementatie aanbevelingen en voorbereidingen voor een
volgend kabinet
Het kabinet is direct met de implementatie van een groot aantal aanbevelingen van het Aanjaagteam aan de slag gegaan. Dit geldt voor ongeveer
de helft van de aanbevelingen die gericht zijn aan de overheid (inclusief
de decentrale overheden). De implementatie van de overige aanbevelingen, die vragen om wetswijziging of om investeringen van de overheid,
bereidt het kabinet zodanig voor, dat een volgend kabinet daar, als het
daartoe besluit, direct verder mee aan de slag kan. Het gaat dan onder
andere om de aanbevelingen over de verplichte certificering en kwaliteitseisen van uitzendbureaus, meer en betere huisvesting voor arbeidsmigranten en de uitbreiding van de capaciteit van de Inspectie SZW. Daarbij
worden ook aspecten meegenomen die voortkomen uit de moties die zijn
ingediend tijdens het VAO Arbeidsmigratie.4 Een van de voorbeelden
daarvan is de invoering van de verhuurdervergunning. Hierover is tijdens
het VAO de motie van het lid Smeulders ingediend5, waarop door de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een Kamerbrief is
gestuurd waarin zij aangeeft vorm te zullen geven aan de verhuurdervergunning.6
Door de demissionaire status van het kabinet is de ruimte voor het kabinet
beperkt om vergaande hervormingen aan te kondigen, zoals het
Aanjaagteam op sommige gebieden adviseert. Een volgend kabinet moet
de ruimte hebben om definitieve besluiten te nemen over die aanbevelingen die qua organisatie, wetgeving en financiën een grote impact
hebben.
In Bijlage 1 wordt ingegaan op de afzonderlijke aanbevelingen met
daarbij, waar mogelijk, een korte weergave van de gemaakte voortgang
en planning.
De inventarisatie maakt duidelijk dat bij veel aanbevelingen kan worden
aangesloten bij al in gang gezette verandertrajecten, zoals bijvoorbeeld de
4

Kamerstuk 29 861, nr. 58 (Motie van de leden Van Weyenberg, Jasper van Dijk, Palland, Gijs
van Dijk, Bruins en Smeulders), Kamerstuk 29 861, nr. 59 (Motie van het lid Van Weyenberg),
Kamerstuk 29 861, nr. 62 (Motie van de leden Smeulders en Van Weyenberg) en Kamerstuk
29 861, nr. 66 (Motie van het lid Tielen).
5
Kamerstuk 29 861, nr. 63.
6
Kamerstuk 27 926, nr. 337.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 861, nr. 69

2

verbetering van de Basisregistratie Personen of het aanpakken van de
tekorten in de huisvesting. Daarnaast is een aantal aanbevelingen zeer
praktisch van aard, waardoor deze relatief gemakkelijk in gang gezet
kunnen worden. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het instellen van een
expertteam arbeidsmigranten of het inschakelen van een onafhankelijke
partij om de gegevensuitwisseling tussen toezichthouders te versterken.
Als laatste signaleert het kabinet dat door de betrokkenheid van meerdere
departementen bij het vraagstuk ook nieuwe aspecten tot wasdom zijn
gekomen, zoals bijvoorbeeld de gesprekken die tussen het Ministerie van
VWS en zorgverzekeraars gevoerd worden om te kijken in hoeverre de
zorg voor arbeidsmigranten op dit moment afdoende is. Ook wordt er
voor de uitvoering van de motie van de leden Smeulders en Bruins7 door
de ministeries van VWS en SZW gekeken naar een onderzoeksopzet, die
helpt bij het in kaart brengen van aard en omvang van de problematiek
rond kinderen van arbeidsmigranten. In dit onderzoek zal er in ieder geval
aandacht moeten zijn voor het effect van gebrekkige huisvesting,
taalbarrières en de beperkte registratie op de situatie van kinderen van
arbeidsmigranten.
Toezicht- en handhavingstaken van de Inspectie SZW
Tevens heeft het kabinet uw Kamer toegezegd om een inschatting te
geven wat er bij de Inspectie SZW nodig zou zijn om uitvoering te geven
aan de aanbevelingen uit het rapport van het Aanjaagteam (gelet op de
takenuitbreiding en beschikbaarheid van financiële middelen). In Bijlage
28 vindt u deze inschatting.
Conclusie
Het kabinet maakt werk van het rapport van het Aanjaagteam
Bescherming Arbeidsmigranten. Waar mogelijk worden aanbevelingen al
geïmplementeerd. Het volgende kabinet wordt in staat gesteld om op de
aanbevelingen die vragen om wetswijziging of om investeringen van de
overheid, snel besluiten te nemen. Hiermee versterken we de positie van
arbeidsmigranten in Nederland.
Mede namens de Minister en Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de
Minister van Justitie en Veiligheid, de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselveiligheid en de Staatssecretaris van Economische Zaken en
Klimaat,
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

7
8

Kamerstuk 29 861, nr. 64.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 861, nr. 69

3