Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 317

JBZ-Raad

Nr. 424

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 juni 2016
Hierbij bieden wij u, mede namens de Minister van Binnenlands Zaken en
Koninkrijksrelaties, het verslag aan van de Raad Justitie en Binnenlandse
Zaken, gehouden in Luxemburg op 9 en 10 juni 2016.
Vierde voortgangsrapport herplaatsing en hervestiging1
Op 15 juni jl. heeft de Commissie een vierde voortgangsrapportage
uitgebracht over herplaatsing en hervestiging gedurende de periode van
13 mei 2016 tot 14 juni 2016. De Commissie stelt vast dat de lidstaten in
deze periode significant meer inspanningen op hervestiging hebben
gepleegd, onder meer in het kader van de implementatie van de
EU-Turkije Verklaring. Het tempo van de herplaatsingen is in deze periode
ook toegenomen en verdubbeld. Dat brengt het totaal aan herplaatste
personen inmiddels op 2.280 personen. De voortdurende oproepen van
de Commissie, samen met het Nederlands voorzitterschap, richting
lidstaten om meer inzet te plegen op herplaatsing ressorteren effect. Maar
het mag duidelijk zijn dat meer herplaatsingen en hervestigingen van
belang zijn, alsook de deelname van meer lidstaten aan deze processen.
Zoals de Commissie vaststelt is de stijging in het tempo van herplaatsingen vooral te danken aan lidstaten die nu al veel inspanningen plegen
op dat vlak.
Tweede aanbeveling aan Griekenland met het oog op het hervatten van de
Dublinoverdrachten2
Op 15 juni jl. heeft de Commissie een tweede aanbeveling gedaan aan
Griekenland aangaande de te nemen maatregelen om te voldoen aan het
asielacquis, en daarmee lidstaten de overdracht van asielzoekers uit
andere lidstaten aan Griekenland op grond van de Dublinverordening te
1
2

kst-32317-424
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

COM(2016) 416.
COM(2016) 3805.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

1

kunnen laten hervatten. In de aanbeveling geeft de Commissie aan dat
Griekenland, sinds de aanbeveling van februari jl., voortdurende
inspanningen heeft geleverd ter verbetering van het asielstelsel, onder
meer door de algehele opvangcapaciteit en de capaciteit van de asieldienst te vergroten, een kader voor kosteloze rechtsbijstand te creëren en
nieuwe bezwaarcomités in te stellen. Wel benadrukt de Commissie in de
aanbeveling dat er nog veel voortgang moet worden geboekt om de
doelstelling te bereiken dat Dublinoverdrachten naar Griekenland uiterlijk
eind december hervat kunnen worden. Concrete maatregelen die in de
aanbeveling zijn uitgewerkt, betreffen onder meer het opzetten van meer
geschikte opvangcentra met daarbij speciale aandacht voor kwetsbare
personen, zoals alleenstaande minderjarige vreemdelingen, en het
creëren van voldoende procedurele waarborgen. De Commissie zal in
september verslag uitbrengen over de voortgang die de Griekse autoriteiten hebben geboekt.
Het kabinet verwelkomt de specifieke maatregelen die de Commissie in
deze tweede aanbeveling heeft uitgewerkt, en ondersteunt het verzoek
aan Griekenland om maandelijks verslag uit te brengen teneinde
inzichtelijk te maken welke voortgang is geboekt. Het kabinet acht het van
belang dat de aanbevelingen goed worden opgevolgd. Het verbeteren van
het functioneren van het Griekse asielstelsel is belangrijk zodat
Griekenland weer, in eerste instantie gradueel, in het Dublinsysteem
betrokken kan worden en aldus het gemeenschappelijk Europees
asielstelsel beter kan functioneren.
Stand van zaken toetreding EU tot het EVRM
We maken tevens van de gelegenheid gebruik u te informeren over de
stand van zaken van de toetreding van de EU tot het Europees Verdrag
voor de Rechten van de Mens (EVRM). Het toetredingsproces loopt zoals
bekend aanzienlijke vertraging op als gevolg van advies 2/13 van het Hof
van Justitie van de Europese Unie van 18 december 2014. In dat advies is
bepaald dat het concept-toetredingsakkoord op meerdere punten
onverenigbaar is met de EU-Verdragen. Het is aan de Commissie, die
namens de EU onderhandelt met de Raad van Europa, om met voorstellen
te komen die de bezwaren van het EU-Hof adresseren. De Commissie
heeft op 14 april jl. samen met het Nederlands Voorzitterschap namens de
Raad in een hoorzitting van de EP-Commissie constitutionele zaken
(AFCO), benadrukt dat toetreding nog steeds prioriteit heeft. Hierbij werd
onder andere gerefereerd aan de JBZ-Raad van oktober waar de Ministers
van Justitie hun commitment aan toetreding bevestigden. Onder
Nederlands Voorzitterschap is in Raadswerkgroep-verband op 26 april jl.
gesproken over oplossingen voor alle meer technische en procedurele
bezwaren van het EU-Hof. De Commissie heeft aangekondigd met
analyses over de meest delicate bezwaren van het EU-Hof te komen na
een aantal richtinggevende uitspraken van het EU-Hof en het EHRM.
Inkomend Voorzitterschap Slowakije heeft aangegeven de verwachtte
analyses van de Commissie in de betreffende Raadswerkgroep te zullen
bespreken.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

2

Verslag van de bijeenkomst van het Gemengd Comité en de Raad
Justitie en Binnenlandse Zaken, 9 en 10 juni 2016 te Luxemburg
Belangrijkste resultaten
Binnenlandse Zaken / Immigratie en Asiel
Wapens: de JBZ-Raad bereikte een algemene oriëntatie op dit dossier.
Drie lidstaten konden niet instemmen met voorliggend compromis. Dit
compromis vormt de basis voor de onderhandelingen met het Europees
Parlement dat naar verwachting al op 14 juli 2016 zal stemmen.
Routekaart over het uitwisselen en gebruik van informatie: de lidstaten
spraken steun uit voor de routekaart, met waardering voor onder meer de
snelle totstandkoming ervan. Het Voorzitterschap verzocht het inkomend
Slowaakse Voorzitterschap de implementatie als een prioriteit ter hand te
nemen.
Terrorismebestrijding: er is gesproken over het vullen en gebruiken van
bestaande databases en er zijn aanbevelingen voor de lidstaten opgesteld
door de EU-Contra Terrorisme Coördinator. Lidstaten namen daar kennis
van. De voorzitter van de Counter Terrorism Group zal telkens worden
uitgenodigd voor de JBZ-Raad wanneer relevante terrorismebestrijdingsonderwerpen zijn geagendeerd.
Migratie: Ministers bespraken de implementatie van de EU-Turkije
Verklaring van 18 maart jl. en de ontwikkelingen in het centrale Middellandse Zeegebied. Een forse afname van de instroom vanuit Turkije werd
geconstateerd, maar Commissie en Ministers uitten hun zorgen over de
geringe terugkeer naar Turkije. Op basis van de onlangs verschenen
Mededeling van de Commissie met betrekking tot de externe dimensie
werd de situatie in het centrale Middellandse Zeegebied besproken.
Visumbeleid: Ministers wisselden van gedachten over de verschillende
visumliberalisatievoorstellen. De Raad nam nog geen besluit over
visumliberalisatie voor Georgië.
Veiligheid en Justitie
Digitale agenda: de JBZ-Raad bekrachtigde de basisbeginselen en
politieke richtsnoeren voor de verdere onderhandelingen met betrekking
tot de richtlijn levering van digitale content, zoals neergelegd in document
9768/16.
Verordeningen Huwelijksvermogensrecht: de JBZ-Raad stelde het
machtigingsbesluit (document 8112/16) met betrekking tot nauwere
samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht
en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de
vermogensstelsels van internationale paren, met name van zowel
gehuwden als geregistreerde partners vast. Daarnaast bereikt de
JBZ-Raad een algemene oriëntatie over de twee verordeningen (8115/16 +
8118/16) waarmee uitvoering wordt gegeven aan deze nauwere samenwerking, een voor gehuwden en een voor geregistreerde partners.
Europees Openbaar Ministerie (EOM): de JBZ-Raad verleende «broad
conceptual support» aan het voorgelegde deelpakket met daarin
bepalingen over het case management system, dataprotectie, «simplified
prosecution proceedings» (o.a. transacties), de relatie tussen het EOM en
EU-organisaties en financiële en stafbepalingen. Een aantal lidstaten
handhaaft nog voorbehouden, die zich primair richten op de rol en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

3

bevoegdheid van de EDPS ter zake dataprotectie in relatie tot het EOM en
de regeling ter zake «operational expenditure». Ook de Commissie heeft
een aantal voorbehouden: deze betreffen het CMS, de dataprotectieregeling, transacties en «operational expenditure». Het Voorzitterschap
markeerde dat Nederland, net als bij voorgaande JBZ-Raden, niet met het
deelpakket kan instemmen omdat de regering niet eerder een standpunt
zal innemen dan nadat het parlement zich over het eindresultaat van de
onderhandelingen heeft kunnen uitspreken.
PIF-richtlijn: een aanzienlijk aantal lidstaten hield vast aan het principiële
verzet tegen opname van btw-fraude in de PIF-richtlijn. Een meerderheid
van de lidstaten wil de besprekingen in de triloog vervolgen.
ECRIS: de JBZ-raad nam kennis van het voortgangsrapport over het
voorstel tot wijziging van ECRIS (European Criminal Records Information
System) met het oog op een meer efficiënte uitwisseling van gegevens
van veroordeelde derdelanders. De JBZ-raad steunde het voorgestelde
centrale systeem voor opslag en uitwisseling van vingerafdrukken en
persoonsgegevens met het oog op de identificatie van veroordeelde
derdelanders.
Lunchbespreking compensatie slachtoffers: veel lidstaten intervenieerden
en benadrukten het belang van samenwerking tussen lidstaten op het
terrein van compensatie zodat slachtoffers in grensoverschrijdende
gevallen beter toegang krijgen tot compensatieregelingen in andere
lidstaten. Verschillende aandachtspunten en voorstellen voor verbetering
werden geïdentificeerd en het Voorzitterschap concludeerde dat deze
binnen het European Network on Victims» Rights nader worden
besproken. De Commissie heeft toegezegd hier ook actie te zullen
ondernemen.
Cybercrime en -security: de JBZ-Raad stemde in met een tweetal
Raadsconclusies ter verbetering van de bestrijding van criminele
activiteiten in cyberspace en de oprichting van het Europees Justitieel
Cybercrime Netwerk. Tevens werden de resultaten van de hoogambtelijke
bijeenkomst cybersecurity toegelicht.
I. Gemengd Comité
1. Migratie
– implementatie EU-Turkije Verklaring 18 maart 2016
– Ontwikkelingen in het Centraal Middellandse zeegebied
= uitwisseling standpunten
Implementatie EU-Turkije Verklaring 18 maart 2016: Het Voorzitterschap
benoemde verschillende positieve stappen die zijn ondernomen om de
Verklaring te implementeren, maar stelde tevens dat voor een succesvolle
en duurzame implementatie nog een weg te gaan is. Hoewel het
informele kamp Idomeni succesvol is ontruimd, bevinden zich nog 8.000
migranten op de Griekse eilanden en 50.000 migranten op het Griekse
vasteland. Het Voorzitterschap onderstreepte de noodzaak van aandacht
voor de veiligheid van migranten daar, alsmede het belang van de
veiligheid van medewerkers uit de lidstaten en het aanwezige personeel
van EASO. Het Voorzitterschap vroeg daarnaast aandacht voor de lage
terugkeercijfers van Griekenland naar Turkije, evenals 1:1 hervestiging,
herplaatsing en de steun voor EASO. Enkele lidstaten spraken hun
teleurstelling uit over de lage terugkeercijfers naar Turkije. Het Voorzitterschap riep lidstaten op om de Griekse autoriteiten te ondersteunen bij het
faciliteren van de terugkeer van migranten naar Turkije. Het Voorzitter-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

4

schap verzocht de Commissie tevens om naar oplossingen te zoeken voor
de situatie van alleenstaande minderjarige asielzoekers in Griekenland.
De instroom van Turkije naar Griekenland is volgens de Commissie met
80% gedaald. De Commissie gaf aan dat er inmiddels 650 migranten terug
zijn gekeerd naar Turkije als resultaat van de implementatie van de
EU-Turkije Verklaring en de terug- en overnameovereenkomst tussen
Griekenland en Turkije. De Commissie sprak bezorgdheid uit over de
humanitaire situatie in de hotspots en vroeg aandacht voor het in
behandeling nemen van zaken van niet-Syriërs. Op hervestiging onder het
1:1 schema is het streven 2.000 vluchtelingen per maand te hervestigen.
Om dit te realiseren zijn meer pledges van lidstaten nodig. De Commissie
en het Voorzitterschap benadrukten het belang van het verhogen van het
aantal pledges voor zowel hervestiging als herplaatsing. Ook de bijdragen
van lidstaten aan de capaciteit van de Griekse asieldienst blijft onvoldoende. Ten slotte vroeg de Commissie aandacht voor de humanitaire
situatie van de nieuwe opvangkampen op het vasteland, de situatie aldaar
behoeft verbetering. Door EU-fondsen gesubsidieerde ngo’s behoren
toegang tot de nieuwe kampen te krijgen.
Griekenland kondigt de behandeling van de herziening van de wet met
betrekking tot de samenstelling van de beroepscomités aan en benadrukt
dat herplaatsingen moeten worden opgevoerd. Verschillende lidstaten
beamen de observaties van de Commissie met betrekking tot de resultaten van de implementatie van de EU-Turkije Verklaring, maar
benadrukken verschillende praktische obstakels met betrekking tot de
uitvoering.
Ontwikkelingen in het centrale Middellandse Zeegebied: Tijdens de lunch
bespraken de Ministers de ontwikkelingen in het centrale Middellandse
Zeegebied. De discussie vond mede plaats aan de hand van de recente
Commissiemededeling over een nieuw partnerschapskader met derde
landen in het kader van de Europese migratieagenda. Het merendeel van
de Ministers liet zich overwegend positief uit over de Mededeling, maar
benadrukte hierbij ook de importantie van het daadwerkelijk behalen van
resultaten, bijvoorbeeld op het gebied van terugkeer. Verschillende
lidstaten spraken hun waardering naar de Commissie uit voor het
opnemen van aspecten uit de nationale praktijk met betrekking tot het
samenwerken met derde landen. De Commissie stelde ten slotte dat de
Mededeling is gebaseerd op ervaringen van de afgelopen 18 maanden,
waarbij in de samenwerking met derde landen rekening moet worden
gehouden met de verschillende politieke realiteiten, zowel in die derde
landen als intra-Europees. Over de recente ontwikkelingen in het centrale
Middellandse Zeegebied gaf de Commissie aan dat het merendeel van de
instroom vanuit Noord-Afrika naar Europa nog steeds vanuit Libië
vertrekt. De Commissie benadrukte het belang van ontschepingen in de
hotspots, waarvan de capaciteit nog niet voldoende toereikend is. Het
Voorzitterschap concludeerde dat lidstaten in de voorste linie, zoals Italië,
steun behoeven en dat de «doorwuifpraktijken» en secundaire
bewegingen voorkomen moeten worden. Daarnaast constateerde het
Voorzitterschap ook een breed gedragen gevoel van urgentie om het
aantal verdrinkingsdoden drastisch te verlagen. Ten slotte benadrukte het
Voorzitterschap samenwerking met transitlanden om vertrek vanuit die
landen te voorkomen en dat terugkeer naar derde landen geïntensiveerd
moet worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

5

2. Visumliberalisatie
Het Voorzitterschap constateerde tijdens dit agendapunt de afwezigheid
van een gekwalificeerde meerderheid voor het voorstel tot visumliberalisatie voor Georgië, waardoor geen besluitvorming heeft plaatsgevonden.
De Commissie uitte hierop teleurstelling, omdat alle lidstaten hebben
bevestigd dat Georgië voldoet aan de benchmarks. Enkele lidstaten gaven
in navolging van de Commissie aan ontevreden te zijn over deze gang van
zaken. Andere lidstaten benadrukten dat eerst de behandeling van de
herziening van het opschortingsmechanisme moet worden afgerond
voordat visumvrijheid aan derde landen wordt toegekend, waarvoor door
verschillende Ministers begrip werd getoond. Het Voorzitterschap
concludeerde dat er rekening moet worden gehouden met de afgesproken
strikte en eerlijke benadering van de besluitvorming op visumliberalisatievoorstellen. Het huidig en inkomend Voorzitterschap zullen blijvend
aandacht hebben voor de onderliggende zorgen van lidstaten met
betrekking tot de verschillende voorstellen, met het oog op adequate
besluitvorming in de nabije toekomst. Het Europees Parlement heeft op
de voorstellen voor visumliberalisatie Georgië, Oekraïne en Kosovo
rapporteurs benoemd. In het Europees Parlement heeft de rapporteur van
de herziening van het opschortingsmechanisme op 15 juni jl. zijn
ontwerpverslag gepresenteerd. Hier heeft het Voorzitterschap het
standpunt van de Raad toegelicht. Het Voorzitterschap zet zich samen met
de rapporteur in voor een voortvarende behandeling van het voorstel, ten
einde zo spoedig mogelijk tot een politiek akkoord te komen.
Voorts informeerde de Commissie over de technische missie van 2 en
3 juni jl. naar Turkije waarbij de nog openstaande benchmarks in het
visumliberalisatietraject met Turkije werden besproken, waaronder de
implementatie van de terug- en overnameovereenkomst inclusief de
derdelandersclausule. De Commissie gaf hierbij aan de Turkse autoriteiten
te ondersteunen bij het vervullen van de benchmarks.
3. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en
de Raad betreffende de European Grens- en de Kustwacht en tot
intrekking van Verordening (EG) nr 2007/2004, Verordening
Besluit (EG) 863/2007 en Raadsbesluit 2005/267/EC
Interinstitutioneel dossiernummer 2015/0310 (COD)
= voortgangsrapportage
Het Voorzitterschap gaf een korte stand van zaken over de onderhandelingen met het Europees Parlement met betrekking tot het voorstel voor
de Europese grenswacht, op basis van het voortgangsverslag.3 Er waren
geen interventies van de Commissie of lidstaten.
4. Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad tot wijziging van Richtlijn 91/477/EEG van de Raad inzake
de controle op de verwerving en het voorhanden hebben van
wapens
Interinstitutioneel dossiernummer 2015/0269 (COD)
= beleidsdebat
Zie onder 6.

3

Doc. 9716/1/16, 8 juni 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

6

5. Diversen – gemeenschappelijk Europees asielstel
= presentatie door de Commissie
Tijdens dit agendapunt presenteerde de Commissie kort de voorstellen
met betrekking tot de herziening van het gemeenschappelijk Europees
asielstelsel. Het Voorzitterschap benadrukte hierbij het belang van de
verschillende onderdelen van de herziening en vroeg aandacht voor de
onderdelen zoals die ook tijdens het Algemeen Overleg van 8 juni jl. naar
voren kwamen. Er waren geen interventies van de lidstaten.
Tijdens het Algemeen Overleg van 8 juni jl. is afgesproken dat het kabinet
het uitvoeren van een privacy effectbeoordeling ten aanzien van de
voorgestelde herziening van de Eurodac-verordening zal bevorderen en
de Tweede Kamer hierover zal informeren. Inmiddels is bekend dat de
Commissie de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming
(EDPS) informeel geconsulteerd heeft bij het opstellen van het herziene
voorstel. Daarnaast is de EPDS ook gevraagd een formeel advies uit te
brengen over de nieuwe elementen in het voorstel die vallen binnen het
juridische kader van gegevensbescherming. De Commissie is nog niet in
de gelegenheid om aan te geven wanneer dit advies kan worden
verwacht.
II. Binnenlandse Zaken / Immigratie en Asiel
Raad – wetgevende besprekingen
6. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad tot wijziging van Richtlijn 91/477/EEG inzake de controle op
de verwerving en het voorhanden hebben van wapens
= algemene oriëntatie
Het Voorzitterschap onderstreepte het belang van dit dossier en onderkende dat het bezit van wapens in sommige lidstaten nauw gelieerd is
met nationale tradities maar gaf aan dat bestrijding van criminaliteit en
terrorisme evenzeer van groot belang zijn. Het Voorzitterschap wees op de
definitie van de technische criteria in het compromisvoorstel, de uitzonderingen op het algemene verbod, de traceerbaarheid van vuurwapens en
het vaststellen van standaarden voor het uitwisselen van informatie.
De Commissie was van mening dat met dit compromis concrete stappen
voorwaarts zijn gezet. De Commissie noemde vervolgens het belang van
het opnemen van criteria voor de diverse categorieën vuurwapens. De
Commissie nam nota van de voortgang die is geboekt m.b.t. verzamelaars
en was van mening dat een omzettingstermijn van 18 maanden te lang is.
Veel lidstaten spraken hun steun uit voor het voorliggende compromis als
basis voor de triloog met het EP. Drie lidstaten konden niet instemmen
met het voorliggend compromis. Twee lidstaten omdat naar hun mening
legaal gebruik van vuurwapens niet gehinderd mag worden en een
lidstaat omdat er teveel uitzonderingen zijn gemaakt in het compromis.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de overgrote meerderheid van de
lidstaten het voorliggende compromis steunde en nam nota van het feit
dat drie lidstaten dit compromis niet konden aanvaarden. Het Voorzitterschap stelde vast dat op basis hiervan de triloog met het EP kan worden
gestart.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

7

Raad – niet wetgevende besprekingen
7. Routekaart ter verbetering van informatie-uitwisseling en het
gebruik van informatie inclusief oplossingen voor interoperabiliteit van datasystemen op JBZ-gebied
= uitwisseling standpunten / aanneming
De terroristische aanslagen in 2015 en 2016 maakten duidelijk dat
informatie uitwisseling van eminent belang is in de bestrijding van
terrorisme, maar ook voor de uitdagingen op het terrein van migratie en
georganiseerde criminaliteit. Daarom was dit een belangrijke prioriteit van
het Voorzitterschap. Het voorzitterschap benadrukte de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid die de JBZ-Ministers hebben om de informatie
uitwisseling t.a.v. interne veiligheid en aan de grenzen te verbeteren. Het
voorzitterschap vroeg de lidstaten om commitment om de relevante
databases te voorzien van informatie en te gebruiken. Het doel van de
routekaart is om het onderlinge vertrouwen te versterken en operationele
onderzoeken te ondersteunen. Het is van belang dat eindgebruikers
(politie, grenspersoneel, officieren van justitie, migratiepersoneel) over
hoog gekwalificeerde informatie kunnen beschikken. Het Voorzitterschap
benadrukte dat de routekaart een document in ontwikkeling is dat
aangepast zal en moet worden aan toekomstige ontwikkelingen. In dit
kader zijn ook de uitkomsten van de door de Commissie te leiden High
Level Expert Group (HLEG) van groot belang. Deze HLEG komt op 20 juni
2016 voor de eerste keer bijeen. Het Voorzitterschap vroeg of de lidstaten
kunnen instemmen met de routekaart.
De Commissie sprak waardering uit voor de routekaart en wees op de
werkzaamheden van de HLEG. In deze groep zal gekeken worden naar de
hiaten, obstakels en oplossingen t.a.v. interoperabiliteit. Vervolgens
deelde de Commissie mee verder te zullen werken een verbetering van
SIS II (Schengen Informatie Systeem) door o.a. uitbreiding van de
datacategorieën (returns, entry bans, use of face images). De Commissie
onderstreepte dat ze er geen voorstander van is om het Entry/Exit voorstel
ook van toepassing te laten zijn op personen die vallen onder het vrij
verkeer. De Commissie deed de suggestie om deze actie in de routekaart
te schrappen.
Alle lidstaten die intervenieerden, complimenteerden het Voorzitterschap
met de routekaart en spraken hun steun daarvoor uit. Enkele lidstaten
wezen de Raad erop dat zij geen toegang hebben tot het Visa Informatie
Systeem (VIS) en dat daarvoor door de Raad een oplossing zal moeten
worden gevonden. Opgemerkt werd dat de uitdaging nu ligt in de
implementatie van de routekaart.
Het Voorzitterschap bedankte de lidstaten voor de steun, concludeerde dat
de Raad instemt met de routekaart en verzocht het inkomend Slowaakse
Voorzitterschap de implementatie als prioriteit ter hand te nemen.
In de gelijktijdig met dit verslag aan de Kamers aangeboden brief die een
terugblik biedt op het Nederlands voorzitterschap op het domein van
Veiligheid en Justitie vindt u meer informatie over de routekaart4.

4

Doc. 9368/1/16 REV 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

8

Daarnaast worden beide Kamers der Staten-Generaal met een aparte
kamerbrief in meer detail geïnformeerd over deze routekaart met daarbij
specifiek aandacht voor de acties op het terrein van terrorismebestrijding
en de hieronder genoemde ontwikkelingen binnen de Counter Terrorism
Group.
8. Bestrijding terrorisme: vullen en gebruik van databases
= uitwisseling standpunten
Dit gedeelte van de vergadering werd gesplitst in twee delen. In het eerste
deel richtte de Raad zich op het gebruik van de middelen bij Europol en
Eurojust voor de bestrijding van terrorisme en de toegevoegde waarde
van beide agentschappen voor het operationele niveau. In het tweede
deel leidde de Minister van Binnenlandse Zaken Plasterk het werk van de
Counter Terrorism Group (CTG) in, gevolgd door een presentatie van de
voorzitter van de CTG, de heer Bertholee.
De EU-Contra Terrorisme Coördinator (CTC) lichtte toe dat, ondanks de
erkenning van de toegevoegde waarde van Europol en Eurojust, er een
verschillend beeld in gebruik bestaat. De redenen waarom lidstaten wel of
niet de bestaande systemen vullen en gebruiken zijn divers. Op basis
daarvan heeft de CTC 10 aanbevelingen gedaan die goed aansluiten op de
routekaart die door deze Raad is aangenomen. De CTC sloot af met een
korte beschrijving van best practices in drie lidstaten, waaronder
Nederland. Daarna intervenieerden Eurojust en Europol om hun toegevoegde waarde aan het operationele proces toe te lichten.
Door een lidstaat werd gesteld dat een betere samenwerking tussen intel
en rechtshandhaving noodzakelijk is en deze lidstaat stelde voor om de
voorzitter van de CTG op een meer regelmatige basis uit te nodigen om
de besprekingen over terrorisme in de JBZ-Raad bij te wonen. Geen
lidstaat maakte daartegen bezwaar en gesteund door de Commissie
concludeerde het Voorzitterschap daarop dat voorzitter van de CTG in de
JBZ-Raad zal worden uitgenodigd bij besprekingen over het onderwerp
terrorisme(-bestrijding).
In het tweede deel van de discussie verschoof de focus naar het werk van
de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Minister Plasterk gaf daarop een
introductie op het werk van de Counter Terrorism Group (CTG). De
voorzitter van de CTG informeerde de Raad daarna over onder meer het
nieuwe CTG-Platform en de nieuwe CTG-database, en het nut dat deze
systemen bewijzen. Zij dragen bij aan verdere intensivering van internationale samenwerking tussen veiligheidsdiensten.
9. Interne veiligheid: implementatierapport vernieuwde EU
interne veiligheidstrategie
= uitwisseling standpunten
Het Voorzitterschap gaf een toelichting op dit rapport dat een overzicht
geeft van de bereikte resultaten in de eerste 6 maanden van 2016 op het
JBZ-terrein. Het Voorzitterschap constateerde dat in het rapport goede
voortgang wordt gemeld zoals de routekaart, de Richtlijn Vuurwapens en
belangrijke ontwikkelingen ten aanzien van migratie en de Europese
grensbewaking. Ook wordt in het rapport aandacht besteed aan een
aantal belangrijke Raadsconclusies die zijn aangenomen op voorstel van
het Voorzitterschap onder meer op het terrein van financieel rechercheren,
de Europese Forensische Ruimte, mensenhandel ten aanzien van
arbeidsuitbuiting en de bestuurlijke aanpak van criminaliteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

9

Er vonden geen interventies plaats van de lidstaten.
De Commissie verwees in haar reactie naar de Mededeling over de
Europese Interne Veiligheid en de initiatieven die daarin worden
genoemd, zoals een wetsvoorstel om de 4de witwas- en financiering van
terrorisme richtlijn te herzien, het versterken van het Europese Counter
Terrorisme centrum (ECTC) bij Europol en het wetsvoorstel over de
bevoegdheden van de douane met betrekking tot de aanpak van financiering van terrorisme.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad kennis heeft genomen van
dit implementatie rapport van de Interne Veiligheidsstrategie 2015–2020.
10. Cybercrime: jurisdictie in cyberspace
= beleidsdebat
= aanneming concept Raadsconclusies
Het Voorzitterschap lichtte de voorliggende Raadsconclusies toe die zien
op acties ter verbetering van de bestrijding van criminele activiteiten in
cyberspace en de oprichting van het Europees Justitieel Cybercrime
Netwerk, inclusief een realisatieplanning. De Raadsconclusies zullen,
onder regie van de Commissie op programmatische wijze ten uitvoering
worden gebracht.
Het Voorzitterschap vroeg daarnaast de lidstaten om politieke aanwijzingen te geven op twee thema’s, waarvoor ten aanzien van de implementatie van de Raadsconclusies meer politieke richting is gewenst. Als eerste
is gesproken over het jurisdictievraagstuk. Het internet is grenzeloos,
waardoor de fysieke locatie van gegevens in cyberspace aan belang
ingeboet. Digitaal bewijs kan zich fysiek in buitenlandse, onbekende, of in
meerdere rechtsgebieden tegelijk bevinden, of zich snel naar andere
rechtsgebieden verplaatsen. Omdat dit er in de praktijk toe leidt dat aan
cyberspace gerelateerde opsporingsactiviteiten in dergelijke situaties al in
een vroeg stadium gestaakt worden en de criminelen vrijuit gaan, rijst de
vraag welke andere aanknopingspunten dan de fysieke locatie van
gegevens in aanmerking kunnen komen voor het vestigen van handhavende jurisdictie. In dit kader is bijvoorbeeld de zogenoemde «business
link» (de situatie dat een internet service provider gericht diensten in een
land aanbiedt) genoemd. Ten tweede is gesproken over het ontwikkelen
van een gedifferentieerde aanpak bij het verkrijgen van gegevens naar
soorten gegevens. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat stringentere
procedures nodig zijn voor de toegang tot inhoudsgegevens en minder
strikte voor overige gegevenssoorten (bijvoorbeeld basale abonnementsgegevens of verkeersgegevens).
De Commissie sprak haar volledige steun uit aan de Raadsconclusies en
stelde dat zij gereed is om de uitwerking van de implementatie, in
samenwerking met lidstaten, ter hand te nemen. De Commissie lichtte
kort het proces toe dat zij voor zich ziet en benadrukte daarbij onder meer
het belang van een zorgvuldige en tijdige implementatie van bestaande
instrumenten, zoals het Europees Onderzoeksbevel (EOB) en ondersteunde verder de oprichting van het Netwerk.
De lidstaten spraken hun steun uit voor de Raadsconclusies en gaven aan
dat naast het efficiënter gebruik van bestaande instrumenten er door de
technologische ontwikkeling ook nieuwe instrumenten verkend dienen te
worden, waarbij steun aan de inzet van het Voorzitterschap voor een
EU-aanpak werd uitgesproken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

10

Het Voorzitterschap concludeerde dat de waardevolle input van de
discussie van vandaag mee zal worden genomen in het expertproces dat
de Commissie, in nauwe samenwerking met onder meer de lidstaten op
korte termijn zal starten.
Cybersecurity
Tevens werden door het Voorzitterschap de resultaten van de Hoogambtelijke bijeenkomst cybersecurity toegelicht.
III. Veiligheid en Justitie, Grondrechten en Burgerschap
Raad – wetgevende besprekingen
11. Digitale Agenda
Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad betreffende bepaalde aspecten van overeenkomsten voor de
levering van digitale inhoud.
Interinstitutioneel dossiernummer 2015/0287 (COD)
= Beleidsdebat
Het voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende bepaalde aspecten van overeenkomsten voor de levering van
digitale inhoud, maakt deel uit van een pakket waarin ook een voorstel
met betrekking tot goederen is opgenomen. De Commissie leidde de
discussie in met de opmerking dat dankzij de constructieve houding van
de lidstaten significante voortuitgang op het voorstel over digitale inhoud
geboekt, maar dat voortgang op beide dossiers nodig is.
De lidstaten reageerden langs de volgende lijnen, waarbij ze bijna
allemaal de nodige complimenten uitdeelden aan het Voorzitterschap
voor of zich tevreden toonden met het bereikte resultaat.
Veel lidstaten verwelkomden het compromis ten aanzien van het na te
streven hoge niveau van harmonisatie, dit komt de rechtszekerheid ten
goede. Er werd op gewezen dat de consistentie tussen dit voorstel en het
goederenvoorstel goed in de gaten moet worden gehouden en dat er ook
een link is met de Richtlijn Consumentenrechten. Coherentie is ook van
belang, het moet geen lappendeken worden tussen online en offline. En
de werkingssfeer moet zo groot mogelijk zijn, dat wil zeggen dat de
reikwijdte ook tegenprestaties in de vorm van (persoons)gegevens moet
omvatten, waarbij diverse lidstaten stelden dat daar voorzichtig mee moet
worden omgegaan. Diverse lidstaten benadrukten ook dat het niveau van
consumentenbescherming zo hoog mogelijk moet zijn. In dat verband
werd ook belang gehecht aan een heldere relatie met de verordening
dataprotectie.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad de basisbeginselen en
politieke richtsnoeren voor de verdere onderhandelingen met betrekking
tot de richtlijn levering van digitale content, zoals neergelegd in document
9768/16, bekrachtigt.
12. a. Voorstel voor een verordening van de Raad tot het aangaan
van nauwere samenwerking betreffende de bevoegdheid, het
toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van
beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0059 (CNS)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

11

b. Voorstel voor een verordening van de Raad tot het aangaan van
nauwere samenwerking betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van de vermogensrechtelijke gevolgen van
geregistreerde partnerschappen
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0060 (CNS)
= algemene oriëntatie
De Commissie bedankte het Voorzitterschap voor de prioriteit die het
heeft gegeven aan dit dossier en voor de snelle en efficiënte afhandeling
daarvan. De Commissie wees erop dat er 16 miljoen internationale paren
zijn in de EU. Het nut van deze verordeningen is dus enorm voor een
grote groep EU-burgers.
Een lidstaat gaf aan niet te zullen deelnemen aan de nauwere samenwerking. Het zal de deelnemende lidstaten overigens niet tegenhouden
deze te verwezenlijken. Deze lidstaat had graag gezien dat de verordeningen de werking van internationale overeenkomsten ten aanzien van
niet-deelnemende lidstaten preciezer hadden geregeld.
De lidstaten die reageerden, dankten het Voorzitterschap voor de
efficiënte afhandeling van het dossier, alsmede de niet-deelnemende
lidstaten voor hun constructieve houding. Een andere lidstaat kondigde
aan na de vaststelling van de verordeningen ook mee te willen doen aan
de nauwere samenwerking, waarmee het aantal deelnemende lidstaten
op 19 zal komen.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad een algemene oriëntatie
heeft bereikt over de twee verordeningen waarmee uitvoering wordt
gegeven aan de nauwere samenwerking en kondigt aan dat deze zullen
worden vastgesteld nadat het Europees Parlement zijn advies heeft
uitgebracht.
13. Voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van
het Europees Openbaar Ministerie (EOM)
= gedeeltelijke algemene oriëntatie
Het Voorzitterschap lichtte het voorliggende document (9799/16, EPPO 15)
toe, dat ziet op de bepalingen over het case management system,
dataprotectie, «simplified prosecution proceedings» (o.a. transacties), de
relatie tussen het EOM en EU-organisaties en financiële en stafbepalingen. Het Voorzitterschap gaf aan dat het adagium «nothing is agreed
until everything is agreed» nadrukkelijk van toepassing blijft en markeerde
ook dat de Nederlandse delegatie, net als bij voorgaande JBZ-Raden, niet
met het deelpakket zal kunnen instemmen omdat de regering niet eerder
een standpunt zal innemen dan nadat het parlement zich over het
eindresultaat van de onderhandelingen heeft kunnen uitspreken. Het
Voorzitterschap gaf aan te hopen dat «broad conceptual support» voor de
voorliggende tekst van de Raad kan worden verkregen, opdat de
onderhandelingen over andere onderdelen van de ontwerpverordening
kunnen worden voortgezet.
Commissaris Jourová gaf aan dat de Commissie verheugd is over de
voortgang van de onderhandelingen onder het Nederlandse Voorzitterschap. De Commissie heeft nog wel de volgende zorgen bij de tekst:
– de Commissie is van mening dat er één enkel zaaksdossier is en dat
alles wat in het zaaksdossier is opgenomen tevens in het Case
Management System opgenomen zou moeten worden;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

12

–

–
–

met betrekking tot dataprotectie stelt de Commissie dat het niet
wenselijk is dat het EOM een langdurig «stand alone regime» voor
dataprotectie krijgt en dat het door het Voorzitterschap voorgestelde
regime enkel tijdelijk kan zijn, totdat de Commissie EU-verordening
45/2001 heeft aangepast;
met betrekking tot artikel 34 over de »simplified prosecution procedures» kan de Commissie het gebrek aan harmonisatie niet accepteren.
ten aanzien van de »operational expenditure» is de Commissie van
mening dat de bekostiging van onderzoeksmaatregelen in principe
door lidstaten gedragen dient te worden. De geïntroduceerde
mogelijkheid tot het delen van kosten kan de Commissie bij gebrek aan
duidelijke criteria in het corpus van de verordening niet aanvaarden.

Veel lidstaten gaven aan «broad conceptual support» te kunnen geven aan
de voorliggende tekst en dat deze een goede basis is voor de vervolgbesprekingen. Er werden voorbehouden gemarkeerd bij de rol en
bevoegdheid van de Europese Data Protection Supervisor (EDPS) in het
kader van dataprotectie in relatie tot het EOM. De wens werd geuit dat
duidelijker criteria ter zake de kostenverdeling voor «operational expenditure» worden opgesteld. De regeling voor bekostiging van onderzoeksmaatregelen baarde enkele lidstaten zorgen en daarom handhaafden deze
lidstaten hun voorbehoud op dat punt. Er werd opgemerkt dat het van
groot belang is dat het case management system het mogelijk maakt dat
het centrale niveau over alle zaaksinformatie kan beschikken, opdat het
zijn functies op basis van de verordening kan waarmaken. Enkele lidstaten
gaven aan het te betreuren dat, naar hun mening, het ambitieniveau van
het EOM is verlaagd, maar deze kritiek betrof met name de onder eerdere
voorzitterschappen besproken bepalingen over de structuur en
bevoegdheid van het EOM. Enkele lidstaten handhaafden hun
voorbehoud bij de rol en bevoegdheid van de EDPS omdat zij moeite
hebben met het feit dat het EDPS als administratieve autoriteit toezicht
zou moeten houden op het EOM, een justitiële autoriteit.
Het Voorzitterschap concludeerde dat het goede nota heeft genomen van
de nog bestaande zorgen en voorbehouden van lidstaten. Hiervoor geldt,
zoals in de inleiding was aangegeven, dat «nothing is agreed until
everything is agreed». Het Voorzitterschap concludeerde voorts dat
lidstaten daarentegen ook hebben aangegeven de onderhandelingen over
andere onderdelen van de ontwerpverordening te willen vervolgen. Het
Voorzitterschap concludeerde dat er «broad conceptual support» voor de
voorliggende tekst bestaat. De Minister benadrukte dat het Nederlandse
Voorzitterschap als «honest broker» heeft geopereerd, zoals het had
beloofd, en sprak zijn steun uit aan het inkomende Slowaakse Voorzitterschap.
14. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de
financiële belangen van de Unie schaadt (PIF-richtlijn)
Interinstitutioneel dossiernummer: 2012/0193 (COD)
= Voortgangsrapportage/beleidsdebat
Het Voorzitterschap refereerde aan de JBZ-Raad van 3 en 4 december
2015, bij gelegenheid waarvan de lidstaten het Voorzitterschap hebben
gevraagd om een stapsgewijze benadering te volgen met het oog op het
verkennen van een compromis ten aanzien van de PIF-richtlijn. De triloog
is opgeschort sinds juni 2015 als gevolg van de discussie over btw-fraude.
Het Voorzitterschap heeft de gevraagde stappen doorlopen en presenteerde zijn bevindingen aan de JBZ-Raad, waarbij het wees op het belang

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

13

om politieke richting te geven over de btw-kwestie en de vervolgwerkzaamheden.
Een aanzienlijk aantal lidstaten hield vast aan het principiële verzet tegen
opname van btw-fraude in de PIF-richtlijn. Een meerderheid van de
lidstaten gaf aan de besprekingen in de triloog te willen vervolgen.
De Commissie constateerde dat veel lidstaten sceptisch zijn over een
compromis met het Europees Parlement ter zake btw-fraude en verwelkomde het feit dat een meerderheid van de lidstaten de besprekingen wil
voortzetten. De Commissie volhardde verder in haar positie dat alle
ernstige vormen van btw-fraude onder de richtlijn moeten vallen en wees
ook andermaal op de positie van het Europees Parlement dat heeft
aangegeven dat afronding van de PIF-richtlijn een voorwaarde is voor het
verlenen van goedkeuring aan het EOM.
Het Voorzitterschap nam nota van de posities en opmerkingen van
lidstaten en concludeerde dat is gebleken dat het bereiken van een
compromis geen sinecure zal zijn en wenste het inkomende Voorzitterschap daarbij veel sterkte toe.
15. Voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Kaderbesluit
2009/315/JBZ van de Raad betreffende de uitwisseling van
informatie over onderdanen van derde landen en ten aanzien van
het Europees Strafregister Informatiesysteem (ECRIS)
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0002 (COD)
= Voortgangsrapportage/beleidsdebat
Het Voorzitterschap leidde het debat in door verwijzing naar de presentatie van het voorstel tot wijziging van ECRIS met het oog op een meer
efficiënte uitwisseling van gegevens van veroordeelde derdelanders
tijdens de informele JBZ-raad in januari 2016. De Ministers steunden toen
het voorstel inclusief de opslag van vingerafdrukken met het oog op
identificatie van veroordeelde derdelanders. Bovendien pleitten Ministers
toen voor snelle voortgang op het dossier. Met het voorliggende
document rapporteerde het Voorzitterschap over de geboekte voortgang
in de onderhandelingen. Daarbij wordt een wijziging van het door de
Commissie voorgestelde decentrale systeem naar een centraal systeem
voorgesteld, omdat uit een haalbaarheidsanalyse in opdracht van de
Commissie medio april bleek dat een decentraal systeem niet kan
voldoen. Ten gevolge van de uitkomst moest worden gezocht naar een
alternatieve oplossing, hetgeen veel tijd heeft gekost. De Minister gaf aan,
dat het Voorzitterschap tevreden is dat nu een duidelijk beeld bestaat van
de richting waarin het voorstel zich zou moeten ontwikkelen.
De Commissie herhaalde het doel van het voorstel: een meer efficiënte
uitwisseling van informatie over veroordeelde derdelanders via ECRIS,
zoals nu al het geval is voor EU-onderdanen. Dit draagt bij aan een
veiliger maatschappij. In het EP en de Raad bestaat brede steun voor het
voorstel, inclusief opname van vingerafdrukken ten behoeve van een
betere identificatie van derdelanders. De Commissie stelde een zo efficiënt
mogelijke technische oplossing na te streven, waarbij adequate gegevensbescherming wordt verzekerd. Het systeem moet zo snel mogelijk worden
opgezet, waarbij tevens rekening gehouden moet worden met de lopende
besprekingen ten aanzien van opslag van informatie in Europese
databanken.
Lidstaten reageerden vervolgens langs de volgende lijnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

14

Het merendeel van de lidstaten stelde dat veel voortgang is geboekt en
sprak steun uit voor het voorgestelde centrale systeem voor de opslag
van vingerafdrukken en persoonsgegevens voor de identificatie van
veroordeelde derdelanders. Er was veel steun voor een centraal systeem,
omdat dit het meest geschikt wordt bevonden, waarbij werd aangegeven
dat er uiteraard moet worden voorzien in een adequaat regime van
gegevensbescherming. Enkele lidstaten gaven aan van oordeel te zijn dat
het maken van de keuze voor een centraal systeem nog te vroeg is en dat
nadere besprekingen op technisch niveau noodzakelijk zijn.
Een lidstaat meldde dat het de intentie heeft na de vaststelling van het
voorstel gebruik te maken van de mogelijkheid het voorstel te
aanvaarden.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de JBZ-raad kennis heeft genomen
van de voortgang op het dossier en dat – hoewel enkele lidstaten meer
tijd nodig hebben om de voors en tegens van het voorgestelde systeem te
beoordelen – de JBZ-raad de keuze voor een centraal systeem steunt.
16. Diversen wetgevend
a. informatie van het Voorzitterschap over de ter tafel voorliggende wetgevingsvoorstellen
Het Voorzitterschap verwees naar het door het Voorzitterschap opgestelde
document met een overzicht van de stand van zaken betreffende lopende
wetgevingsvoorstellen, waarin onder meer de Richtlijn rechtsbijstand
(triloog), de Richtlijn Terrorismebestrijding (binnenkort start triloog) en
Verordening Openbare akten (het Europees Parlement heeft in haar
plenaire vergadering van 6-9 juni 2016 ingestemd) zijn vermeld.
Raad – niet wetgevende besprekingen
17. Diversen niet-wetgevend
a. Hate speech online
= informatie van het Voorzitterschap
b. EU-VS ministeriële bijeenkomst, Amsterdam, 1–2 juni 2016
= informatie van het Voorzitterschap
c. Werkprogramma inkomend Slowaaks Voorzitterschap
= presentatie Slowakije
Commissaris Jourová gaf een toelichting op de uitkomsten van de dialoog
met internet service providers Facebook, Microsoft, Twitter en Youtube ten
aanzien online haatspeech. Tijdens de JBZ-Raad van 10 en 11 maart 2016
heeft zij de lidstaten geïnformeerd over haar inzet tot het ontwikkelen van
een gedragscode voor de bestrijding van online haatspeech in samenwerking met internet service providers. De Commissaris was verheugd de
gedragscode als resultaat van de dialoog met deze providers te kunnen
presenteren. De gedragscode zet o.a. in op het verbeteren van de «notice
and take down» procedures, inclusief het versnellen van het verwijderen
van de online haatspeech (maximaal 24 uur), het ondersteunen van
NGO’s in het organiseren van een tegengeluid en het laten toetsen van
uitingen aan EU en nationale wetgeving door internet service providers.
De Commissie zal als vervolg inzetten op het monitoren van de effecten
van de gedragscode binnen het kader van de High Level Group voor de
strijd tegen racisme, xenofobie en alle andere vormen van intolerantie.
Het Voorzitterschap gaf een korte terugkoppeling van de succesvolle
EU-VS Ministeriële Bijeenkomst op 1 en 2 juni 2016 in Amsterdam.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

15

Slowakije bedankte het Nederlandse Voorzitterschap en stelde dat het
Slowaakse programma goed is voorbereid in Trio-verband. Het
inkomende Voorzitterschap gaf aan vooral voorliggende voorstellen te
willen afronden. In het bijzonder moet het grote plaatje met alle details
van het voorstel voor een Europees Openbaar Ministerie gereed komen,
moet er beweging komen in het PIF-dossier en wordt ingezet op een
akkoord op het ECRIS-voorstel als de expert-discussie is afgerond. Verder
staat op de agenda onder meer de richtlijn terrorismebestrijding en het
voorstel Brussel ii-bis.
18. Lunchbespreking: compensatie van slachtoffers
De Minister leidde de lunchbespreking in door te refereren aan de grote
gevolgen voor het leven van slachtoffers van de aanslagen, zowel
emotioneel en psychologisch als financieel. De aanslagen hebben de
noodzaak van samenwerking tussen lidstaten nog eens bevestigd. Een
goede informatievoorziening aan en bijstand van slachtoffers is daarbij
essentieel. Het Voorzitterschap stelde dat er op Unie-niveau al veel tot
stand is gebracht op het terrein van de rechten van slachtoffers. Met name
moet worden gedacht aan de richtlijn minimumstandaarden slachtoffers
en de richtlijn compensatie van slachtoffers. Ook sprak het Voorzitterschap de hoop uit dat het European Network on Victims» Rights (ENVR)
dat op 9 juni 2016 formeel werd opgericht een belangrijk instrument zal
zijn om de samenwerking tussen lidstaten te versterken en kennis en
ervaringen uit te wisselen. Een terrein waarop dergelijke informatieuitwisseling zeer wenselijk en nuttig zou zijn is compensatie van slachtoffers, zowel ter vergoeding van de geleden schade als voor de erkenning
van het toegebrachte leed. Toegang tot compensatieregelingen in andere
lidstaten is soms evenwel een uitdaging vanwege – onder meer – een
gebrek aan informatie over de voorwaarden voor compensatie en
langdurige procedures. Om die reden, zo stelde het Voorzitterschap, is het
van groot belang dat de samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten
en schadefondsen van lidstaten worden versterkt zodat slachtoffers de
noodzakelijke bijstand krijgen om aanspraak te maken op compensatie.
Het Voorzitterschap vroeg de lidstaten om aan te geven welke
uitdagingen/tekortkomingen lidstaten op dit terrein zien en in welke mate
versterking van de samenwerking op Europees niveau haalbaar is.
De Commissie stelde dat het van groot belang is de juiste voorwaarden te
creëren voor herstel, zowel voor het slachtoffer als de nabestaanden.
Toegang tot compensatieregelingen is vaak lastig, hetgeen het verwerkingsproces van slachtoffers bemoeilijkt. Het is van belang procedures te
vereenvoudigen en meer toegankelijk te maken. Op dit moment maken te
veel slachtoffers namelijk geen gebruik van compensatieregelingen. De
Commissie gaf aan zich in te zetten voor een volledige implementatie van
de richtlijn minimumstandaarden. Daarnaast zal de Commissie een
bijeenkomst van de nationale contactpunten voor de richtlijn compensatie
bijeen roepen. De Commissie verwelkomde de oprichting van het ENVR
als een nuttig platform voor de uitwisseling van kennis en ervaring. Het is
nu van belang in te zetten op het verbeteren van de praktische samenwerking zodat snel effect kan worden bereikt. Nieuwe wetgeving duurt
veel te lang.
Vervolgens benadrukten alle lidstaten die het woord namen het belang
van bespreking van dit onderwerp en de noodzaak om de gestelde
problematiek aan te pakken. Taal, gebrek aan kennis van de procedures in
andere lidstaten, verschil in procedures, het gebrek aan een gemeenschappelijke definitie van het begrip slachtoffer en gebrekkige informatievoorziening worden als belangrijke aandachtspunten gezien. Nut en
noodzaak van een single point of contact voor slachtoffers werd door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

16

verschillende lidstaten genoemd. Een ander probleem dat werd geïdentificeerd is territorialiteit. Er zijn lidstaten waar een slachtoffer van een
aanslag in een land buiten de EU geen compensatie kan ontvangen van
zijn nationale schadefonds. Het komt voor dat de reikwijdte van compensatie in de nationale regelgeving in dat land wordt uitgebreid tot
onderdanen die in een derde land slachtoffer worden van een misdrijf.
Ook de financiering van een nationaal schadefonds verschilt per lidstaat.
Zo zijn er landen waar een ieder die schuldig wordt bevonden aan een
misdrijf een extra bedrag betalen ter financiering van het fonds. Het zou
ook eenvoudiger moeten zijn om compensatie bij fondsen in andere
lidstaten te verhalen. Verbetering van informatie-uitwisseling tussen
lidstaten en de informatievoorziening op het e-Justiceportal is ook nodig,
het portal is nu niet actueel. Een modelformulier voor het aanvragen van
compensatie in de Unie kan behulpzaam zijn voor slachtoffers. Daarnaast
werd erop gewezen dat slachtoffers zo nodig ook psychologisch moeten
worden bijgestaan. Het zou goed zijn als via het ENVR op dit punt ook
ervaringen zouden kunnen worden uitgewisseld.
Het inkomend Slowaakse Voorzitterschap gaf aan dit thema op te pakken.
Met name verbetering van informatie-uitwisseling en identificatie van
obstakels in het verkrijgen van compensatie zijn daarbij essentieel. Nadere
bespreking in het ENVR zal heel nuttig kunnen zijn, doordat daar de juiste
vragen kunnen worden gesteld en beantwoord om deze problematiek aan
te pakken.
Het Voorzitterschap gaf aan in het belang van slachtoffers, verheugd te
zijn met de positieve reacties van de lidstaten, de Commissie en het
inkomende Voorzitterschap. Het Voorzitterschap concludeerde dat
lidstaten het erover eens zijn dat slachtoffers niet de bureaucratische
jungle in moeten worden gestuurd. Het ENVR wordt genoemd als een
goed platform waarin de naar voren gebrachte aandachts- en verbeterpunten kunnen worden besproken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 424

17