Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

64
Vragen van het lid Thieme (PvdD)
aan de minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit over de
brief van de minister aan Wakker Dier.
(Ingezonden 17 juli 2009)
1
Kunt u uiteenzetten wat u bedoelt in
uw brief aan Wakker Dier1 met de
zinssnede «Ik ben van mening dat het
voeden met de speen belangrijk is
voor het welzijn van het kalf»? Doelt u
daarmee op het voeden met de speen
van het moederdier, of het voeden
met een kunstmatige speen?
2
In geval u doelt op het voeden met
een kunstmatige speen, bedoelt u
dan dat het goed zou zijn voor het
welzijn van het kalf wanneer het
binnen 6 uur na geboorte wordt
weggehaald bij het moederdier en
kunstmatig gevoed wordt? Zo ja, acht
u een dergelijke opvatting in
overeenstemming met een
fatsoenlijke omgang met dieren? Zo
nee, wat bedoelt u dan?
3
Welke termijn vindt u redelijk om een
pasgeboren kalf bij het moederdier te
laten? Op welke grond vindt u dat en
bent u bereid regels te stellen aan de
termijn die een kalf tenminste bij het
moederdier moet kunnen
doorbrengen? Zo nee, waarom niet?
4
Vindt u het een acceptabele
productiewijze om kalveren geboren

KVR37685
2009Z14095
0910tkkvr64
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

te laten worden louter om de koe tot
voortdurende lactatie te brengen,
waarbij het belang van het kalf niet
anders dan een afgeleid economisch
belang is en de intrinsieke waarde
van het kalf kennelijk niet
gerespecteerd wordt wanneer er
geen enkele relatie met het
moederdier wordt toegelaten? Zo ja,
waarom? Zo neen, bent u bereid
wijziging te brengen in deze praktijk?
5
Bent u bereid nader onderzoek in te
stellen naar de praktijk van het
routinematig toepassen van
sondevoeding bij kalveren? Zo ja, op
welke termijn en wijze? Zo nee,
waarom niet gelet op het feit dat het
een strafbare activiteit betreft?
6
Kunt u uiteenzetten hoe vaak in de
afgelopen 2 jaar verbaliserend is
opgetreden tegen het routinematig
(zonder medische noodzaak)
toepassen van sondevoeding bij
kalveren? Zo nee, waarom niet?
7
Kunt u cijfers overleggen van de mate
en frequentie waarin routinematige
sondevoeding wordt toegepast bij
kalveren? Op welke onafhankelijke
bron baseert u uw antwoord en bent
u bereid alles in het werk te stellen
meer helderheid te krijgen en te
geven over deze kwestie?
8
Bent u bereid de Algemene
Inspectiedienst (AID) opdracht te
geven vaker bij grote

melkveehouderijen te controleren,
ook ’s nachts, op de door Wakker Dier
genoemde misstanden?
9
Is het waar dat er
rundveedierenartsen zijn die
bedrijven in tijdnood
dwangvoedering adviseren, zoals
Wakker Dier uiteenzet in haar brief?
Zo ja, deelt u de mening dat deze
dierenartsen hiermee het
dierenwelzijn ernstig en opzettelijk
schaden? Bent u met mij van mening
dat dierenartsen de plicht zouden
moeten hebben om dit soort
misstanden te rapporteren wanneer
zij deze tegenkomen in hun
werkzaamheden, zodat de AID
corrigerende maatregelen kan nemen
tegen het desbetreffende bedrijf? Zo
ja, hoe en op welke termijn gaat u
hieromtrent regels opstellen?
1

referentie: TRCDL/2009/1319

Antwoord
Antwoord van minister Verburg
(Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit) (ontvangen
21 september 2009)
1
De door u aangeduide brief gaat over
het routinematig toedienen van biest
aan pasgeboren kalveren met een
sonde. In die context heb ik
aangegeven van mening te zijn dat
het voeden met de kunstspeen
voorkeur heeft boven de sonde,
omdat daarmee tegemoet wordt
gekomen aan de natuurlijke behoefte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

135

van het kalf en tevens een goede
maag-darm werking op gang wordt
gebracht.
2
Zie mijn antwoord bij vraag 3 en 4.
3
Ik ben niet voornemens regels te
stellen met betrekking tot de termijn
waarop het kalf ten minste bij de
moeder moet blijven. Het moment
van scheiden van koe en kalf is
onderdeel van het totale
bedrijfssysteem.
Zowel WUR-ASG als het Louis Bolk
Instituut doen een aantal
praktijkonderzoeken waarbij gekeken
wordt naar het moment van scheiden
in relatie tot gezondheids- en
welzijnseffecten voor kalf en koe.
Ook wordt daarbij gekeken naar
economische effecten. De
onderzoeken lopen nog niet zo lang
en er doen een beperkt aantal
(biologische) melkveehouders mee.
Veel is nog onbekend.
4
De wijze waarop in Nederland
runderen worden gehouden voor de
productie van melk voor humane
consumptie is mede resultaat van een
in de loop van decennia tot stand
gekomen afweging van verschillende
belangen. Daarbij gaat het om het
welzijn en gezondheid van het dier,
maar ook om volksgezondheid,
voedselproductie en economische
belangen. Dat heeft geleid tot de
huidige typen houderijsystemen,van
intensief tot biologisch. Aangezien
geboorte en melkgift aan elkaar
gekoppelde fysiologische processen
zijn, dient een koe om melk te kunnen
produceren een kalf te krijgen. Een
deel van de kalveren dient ter
vervanging van de melkveestapel, de
rest wordt verder opgefokt voor de
vleesconsumptie. Daarbij wordt in de
gangbare melkveehouderij het kalf
direct na de geboorte gescheiden van
de moeder, vooral om economischeen veterinaire redenen (bijvoorbeeld
om vrij te kunnen worden van
paratuberculose). In de biologische
veehouderij wordt er steeds vaker
voor gekozen om het kalf de eerste
periode bij de (zoog)moeder te
houden en krijgt het kalf de eerste
drie maanden moedermelk. Het jonge
kalf krijgt een zodanige huisvesting
en verzorging (strobed,
ruwvoervertrekking, melk via de
speen) dat tegemoet wordt gekomen
aan de behoefte van het kalf.

Voor deze wijzen van melkproductie
bestaat op dit moment
maatschappelijk draagvlak. Ik ben van
mening dat de huidige wijzen van
melkproductie zeker acceptabel zijn.
Dat wil echter niet zeggen dat er in de
bestaande melkveehouderijsystemen
geen wijzigingen optreden. De
morele opvatting over het houden
van dieren verandert immers in de
loop der tijd onder invloed van
nieuwe (wetenschappelijke) inzichten
en maatschappelijke tendensen, zoals
toenemende aandacht voor
dierenwelzijn. Daarnaast hebben
burgers meer dan voorheen beelden
en ideeën over hoe dieren gehouden
moeten worden. De (melkvee)sector
speelt daar op in met onderzoek en
innovaties, ook op gebied van
dierenwelzijn.

9
Ik heb geen inzicht in de adviezen van
dierenartsen.
De Koninklijke Nederlandse
Maatschappij van Diergeneeskunde
geeft aan niet te verwachten dat
dierenartsen routinematig gebruik
van de sonde adviseren.
Ik ben niet van mening dat er
specifiek hiervoor een meldingsplicht
voor de dierenarts moet komen.

5 t/m 8
Ik kan geen cijfers overleggen van de
mate en frequentie waarin
routinematige sondevoeding wordt
toegepast bij kalveren. Uit ervaringen
van de AID, LTO en de KNMvD blijkt
echter dat het zeer zeker geen
reguliere praktijk is. Gezien de
huidige omvang van het vraagstuk zie
ik geen reden nader onderzoek te
laten doen naar de mate en
frequentie van voorkomen. Uiteraard
zal ik de ontwikkelingen over
sondevoeding volgen en in de gaten
houden of er sprake is van een
veranderende bedrijfsvoering op dit
punt.
De AID houdt toezicht op het welzijn
van kalveren, zowel op
melkveehouderijen als op
kalvermesterijen. Controles op de
naleving van het Kalverenbesluit en
het Besluit Welzijn Productiedieren
op melkveebedrijven vinden in de
regel overdag plaats. Ik ben niet
bereid de AID opdracht te geven ’s
nachts te controleren.
Zoals ook uiteengezet in mijn brief
van 7 juli 2009 (TRCDL/2009/1319) aan
Wakker Dier is het voeden met een
sonde op zichzelf niet automatisch
strafbaar. Indien er hierbij echter
relevante bepalingen uit het
Kalverenbesluit dan wel het Besluit
welzijn productiedieren worden
overtreden, dan kan een dergelijke
handeling wel een strafbaar feit
opleveren. Tot op heden zijn
dergelijke feiten bij controles niet
geconstateerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

136