Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 171

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 mei 2015
Met deze brief kom ik tegemoet aan het verzoek van het lid Karabulut (SP)
over het bericht dat steeds meer urgente woningzoekenden voorrang
krijgen, zoals dat is gedaan in het ordedebat van 15 april 2015 (Handelingen II 2014/15, nr. 76, item 5). Dit naar aanleiding van een bericht van de
NOS, waarin wordt aangegeven dat steeds meer urgente woningzoekers
voorrang krijgen op andere mensen die wachten op een woning,
waardoor de wachtlijsten groeien en de druk op de woningmarkt toe
neemt.
De Huisvestingswet biedt de gemeenten een instrumentarium om in te
grijpen in de woonruimteverdeling en de samenstelling van de woonruimtevoorraad. Gemeenten kunnen middels een huisvestingsverordening
voor de duur van ten hoogste vier jaar regels stellen met betrekking tot
woonruimteverdeling van goedkope woonruimte en de samenstelling van
de woonruimtevoorraad.
In de Huisvestingswet is bepaald dat mantelzorgers en -ontvangers,
personen die in blijf-van-mijn-lijfhuizen verblijven en verblijfsgerechtigden
(vergunninghouders) die voor de eerste keer een woning zoeken in ieder
geval tot de urgente woningzoekenden moeten behoren. Deze groepen
behoren dus in elk geval tot de urgente woningzoekenden.
Gemeenten kunnen overwegen om ook andere categorieën urgent
woningzoekenden aan te wijzen bijvoorbeeld woningzoekenden die
technisch dakloos zijn, woningzoekenden na een echtscheiding, personen
met een ernstige medische indicatie of regiogebonden woningzoekenden.
Deze categorieën urgente woningzoekenden worden door de gemeente
bepaald en vastgelegd in een door de gemeente op te stellen huisvestingsverordening. In die huisvestingsverordening kan de gemeente ook
bepalen dat bij de verlening van huisvestingsvergunningen een of meer
daarbij aangewezen categorieën woonruimte, voorrang wordt gegeven
aan woningzoekenden die economisch of maatschappelijk gebonden zijn
aan de woningmarktregio of aan een tot de gemeente behorende kern.

kst-32847-171
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 847, nr. 171

1

Het ligt voor de hand dat, naarmate de gemeente meer categorieën
woningzoekenden als urgent aanmerkt, het aantal overblijvende reguliere
woningzoekenden afneemt. In die zin is het signaal dat steeds meer
vrijkomende woningen worden toegewezen aan urgent woningzoekenden, mogelijk ook gelegen in de lokale invulling van de taken die
gemeenten zien. Het is immers goed mogelijk dat er, met name in de
meer gespannen woningmarkten, een toenemende behoefte is nieuwe
categorieën van woningzoekenden als urgent aan te wijzen.
Met betrekking tot de huisvesting van vergunninghouders kan ik u melden
dat Rijk en gemeenten het Platform Opnieuw Thuis hebben opgericht, met
als doel te verkennen welke problemen en oplossingen er zijn op het
gebied van de huisvesting van vergunninghouders. In het Platform
werken Rijk, gemeenten en andere partijen samen. Momenteel is een
bestuursakkoord tussen Rijk, gemeenten en provincies in voorbereiding
waarin verdergaande afspraken worden gemaakt over het versnellen van
het uitplaatsen van vergunninghouders naar (tijdelijke) woningen in de
gemeenten.
Ik wijs er op dat gemeenten in gespannen woningmarkten de verantwoordelijkheid hebben om met een afgewogen huisvestingsverordening de
onrechtvaardige en onevenwichtige effecten van schaarste in het
woningaanbod te bestrijden. Daarbij dienen zij de belangen van alle
groepen woningzoekenden zorgvuldig te wegen, zodat er geen groepen
tussen wal en schip vallen. Los hiervan is het in gespannen woningmarkten van groot belang afspraken te maken over toevoegingen aan de
woningvoorraad. Op basis van de nieuwe wetgeving voor woningcorporaties, de Woningwet 2015 en het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting, die beide op 1 juli 2015 in werking treden, heeft de gemeente
hiervoor meer instrumenten in handen. Gemeenten hebben met de
nieuwe Woningwet meer mogelijkheden om middels prestatieafspraken te
waarborgen dat er voldoende betaalbare woningen beschikbaar blijven of
beschikbaar komen. Gemeenten zouden dit helder en concreet moeten
benoemen in hun woonbeleid en daarbij aangeven in hoeverre een
bijdrage van de corporatie(s) verwacht wordt. Corporaties zijn gehouden
een bijdrage te leveren aan het (sociale) woonbeleid van de gemeente.
Zoals ik in de beantwoording van de schriftelijke Kamervragen van de
kamerleden Karabulut en Gesthuizen (beiden SP) heb aangegeven bestaat
er geen overzicht van het aantal woningzoekenden. De huidige systemen
om woonruimte te verdelen zijn meestal gebaseerd op verschillende
modellen. Daardoor is er geen optelsom mogelijk. Daarnaast kan een
woningzoekende onder meer in dagbladen en woonkranten zoeken en
digitaal onderzoek doen en tevens bij verhuurders informeren. Een van de
gevolgen hiervan is dat de klassieke wachtlijst niet meer bestaat. Hoe snel
een woningzoekende aan een woning komt is sterk afhankelijk van de
eisen die hij stelt en de inspanningen die hij ervoor wenst te leveren. Om
die reden bestaat er ook geen overzicht van de aantallen urgente
woningzoekenden.
Uit een enquête van de NOS onder een aantal corporaties blijkt dat bij drie
kwart van de corporaties de wachttijden gelijk blijven danwel afnemen.
Het kwart van de corporaties waarbij de wachttijden wel oplopen geven
aan dat dit onder meer komt door het stijgende aantallen urgenten dat
moet worden gehuisvest. Deze cijfers kan ik niet bevestigen en helaas zijn
er van de enquête geen nadere gegevens beschikbaar zodat nadere
duiding van de cijfers ontbreekt. Wel kan er uit de cijfers worden afgeleid
dat er van druk op de woningmarkt als gevolg van urgente woningzoekenden in de meerderheid van de gevallen geen sprake is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 847, nr. 171

2

Tenslotte wijs ik u erop dat de sociale huurwoningvoorraad is bestemd
voor mensen met een laag inkomen en voor specifieke doelgroepen,
waaronder de vergunninghouders. De voorraad is in principe groot
genoeg om huurders met lage inkomens en andere doelgroepen te
huisvesten. Veel sociale huurwoningen worden echter gehuurd door
mensen met een hoger inkomen, die niet tot doelgroep behoren. Om dit
zogenaamd scheefwonen tegen te gaan is er beleid ontwikkeld dat de
doorstroming uit de sociale woningbouw moet stimuleren en de
beschikbare voorraad bij voorrang voor de doelgroep van beleid
beschikbaar moet houden.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 847, nr. 171

3