Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 394

Wijziging van de Participatiewet en enkele
andere wetten in verband met het verbeteren
van de regeling voor loonkostensubsidie en
enkele andere wijzigingen (uitvoeren breed
offensief)

Nr. 22

VIERDE NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 13 juni 2022
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
1
In artikel I wordt na onderdeel G een onderdeel ingevoegd, luidende:
Ga
In artikel 19a, eerste lid, aanhef, wordt «21 jaar» vervangen door
«27 jaar».
2
Artikel IIIa vervalt.
3
Na artikel IIIb worden vijf artikelen ingevoegd, luidende:
ARTIKEL IIIc. WIJZIGING VAN DE ALGEMENE NABESTAANDENWET
In artikel 17, zevende lid, onderdeel a, van de Algemene nabestaandenwet wordt «21 jaar» vervangen door «27 jaar».
ARTIKEL IIId. WIJZIGING VAN DE TOESLAGENWET
Artikel 2 van de Toeslagenwet wordt als volgt gewijzigd:
1. In het tweede lid, aanhef, wordt na «die de leeftijd van 21 jaar nog
niet heeft bereikt» ingevoegd «, een ongehuwde die uitsluitend met een of
meer personen als bedoeld in het negende lid in dezelfde woning zijn
hoofdverblijf heeft».

kst-35394-22
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

1

2. In het negende lid, onderdeel a, wordt «21 jaar» vervangen door
«27 jaar».
ARTIKEL IIIe. WIJZIGING VAN DE WET INKOMENSVOORZIENINGEN OUDERE EN GEDEELTELIJK ARBEIDSONGESCHIKTE
WERKLOZE WERKNEMERS
In artikel 5, achtste lid, onderdeel a, van de Wet inkomensvoorzieningen
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers wordt
«21 jaar» vervangen door «27 jaar».
ARTIKEL IIIf. Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
In artikel 5, zevende lid, onderdeel a, van de Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
wordt «21 jaar» vervangen door «27 jaar».
Artikel IIIg. WIJZIGING VAN DE WET FINANCIERING SOCIALE
VERZEKERINGEN
In artikel 122na, eerste lid, van de Wet financiering sociale verzekeringen wordt «1 januari 2022» vervangen door «1 januari 2026».
4
Artikel IV wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1» geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. In afwijking van het eerste lid treedt artikel IIIg in werking met ingang
van de dag na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin deze wet
wordt geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2022.
Toelichting
1. Inleiding
Met deze nota van wijziging worden twee onderwerpen geregeld. Ten
eerste wordt de leeftijdsgrens waarop iemand als kostendelende
medebewoner voor de kostendelersnorm wordt aangemerkt verhoogd
van 21 naar 27 jaar, dit conform het voornemen uit het Coalitieakkoord
2021–2025 Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst van
15 december 2021. Deze wijzigingen worden toegelicht in paragraaf 2. Ten
tweede wordt een aantal wijzigingen dat te maken heeft met het loonkostenvoordeel banenafspraak geschrapt en wordt een wettelijke grondslag
opgenomen voor het verder opschorten van de quotumheffing. Deze
wijzigingen worden toegelicht in paragraaf 3.
2. Verhoging leeftijd kostendelende medebewoner
Met deze nota van wijziging wordt voorgesteld de leeftijdsgrens waarop
iemand als kostendelende medebewoner voor de kostendelersnorm
wordt aangemerkt te verhogen van 21 naar 27 jaar. De kostendelersnorm
houdt in dat huisgenoten vanaf een bepaalde leeftijd, nu 21 jaar,
meetellen voor de hoogte van de uitkering van de hoofdbewoner(s). Deze
norm komt voor in de volgende sociale wetten: de Participatiewet
(algemene bijstand tot de AOW-leeftijd, de aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO) en het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

2

2004), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ),
de Algemene nabestaandenwet (Anw) en de Toeslagenwet (TW).
Door dit voorstel gaan uitkeringsgerechtigden vanaf 27 jaar met
huisgenoten tot 27 jaar erop vooruit en gaan uitkeringsgerechtigden vanaf
27 jaar er niet meer op achteruit op het moment dat er iemand onder de
27 jaar bij hen komt inwonen. Voor uitkeringsgerechtigden tot 27 jaar
geldt dat zij er nooit op achteruitgaan ten opzichte van de huidige situatie.
Hieronder wordt eerst de bestaansreden en de systematiek van de
kostendelersnorm uitgelegd. Vervolgens volgt een overzicht van signalen
van gemeenten en maatschappelijke organisaties die sinds de invoering
van de kostendelersnorm zijn geuit, alsmede de reactie van de regering
daarop. Daarna wordt uitgelegd waarom het kabinet de wijziging op deze
manier voorstelt, gevolgd door enkele voorbeeldhuishoudens. Tot slot zijn
de commentaren en adviezen van de uitvoeringstoetsen, het Uitvoeringspanel en de internetconsultatie samengevat met de reactie van de
regering daarop.
2.1. Systematiek kostendelersnorm in de bijstand
De bijstand is een vangnet met als doel te kunnen voorzien in noodzakelijke bestaanskosten. De kostendelersnorm is met de Participatiewet in
2015 ingevoerd, omdat de hoogte van de noodzakelijke bestaanskosten
onder meer afhangt van het aantal personen dat in dezelfde woning
hoofdverblijf heeft. Zij kunnen immers kosten met elkaar delen. Als
meerdere bijstandsgerechtigden die in dezelfde woning hoofdverblijf
hebben een volledige (alleenstaanden) norm van 70% ontvangen, dan zou
door de stapeling van deze bijstandsuitkeringen het huishoudinkomen zo
hoog zijn dat daarmee meer dan alleen de noodzakelijke kosten worden
gedekt. Met de kostendelersnorm wordt beoogd zo’n stapeling tegen te
gaan.
De systematiek van de kostendelersnorm gaat ervan uit dat de kosten
van de huishouding door de komst van een extra persoon met 30%
stijgen. Daarom is de norm voor een alleenstaande 70% en is de gehuwdennorm 100% (70% + 30%). Bij een gelijke verdeling betekent dit een
norm van 50% voor iedere gehuwde of kostendeler. Bij meerdere
kostendelers ziet de systematiek er als volgt uit.
aantal personen
in het
huishouden

1
2
3
4
5

aantal
kostendelende
medebewoners

aantal
kostendelers

bijstandsnorm
per persoon

Totale
bijstandsnorm
indien alle
personen
bijstand
ontvangen

0
1
2
3
4

1
2
3
4
5

70%
50%
43,33%
40%
38%

70%
100%
130%
160%
190%

De bijstandsnorm per persoon is lager naarmate meer personen in het
huishouden hun hoofdverblijf hebben. Zij kunnen dan met meer personen
de noodzakelijke bestaanskosten delen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

3

Op dit moment tellen alle personen vanaf 21 jaar in de woning in
beginsel mee als degenen die kosten kunnen delen.1 Deze personen
worden kostendelers genoemd. De aard van het inkomen van elk van de
afzonderlijke kostendelers speelt hierbij geen rol. Elke extra kostendeler in
de woning betekent een lagere individuele bijstandsnorm.
2.2. Gemeenten en maatschappelijke organisaties: knelpunten
Na de invoering van de kostendelersnorm kwamen er vragen van
gemeenten en maatschappelijke organisaties over de uitvoering van de
kostendelersnorm waarbij geleidelijk, maar in toenemende mate signalen
naar voren kwamen van knelpunten bij de uitvoering en toepassingen van
de kostendelersnorm. Het belangrijkste knelpunt dat zij signaleerden was
de beperkte ruimte om af te kunnen wijken van de toepassing van de
kostendelersnorm. De mogelijkheid van het bieden van maatwerk die op
grond van de Participatiewet mogelijk is, leidde bij gemeenten tot
onduidelijkheid over in welke (crisis)situaties en hoe lang maatwerk kan
worden ingezet.
2.3. Nadruk op maatwerk en onderzoeken
Reeds in de Verzamelbrief SZW (nu: Gemeentenieuws SZW) 2015-22 van
13 november 2015 is door de toenmalige Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid Klijnsma de mogelijkheid van maatwerk bij de
kostendelersnorm benadrukt. Dat kan namelijk door toepassing van
artikel 18, eerste lid, Participatiewet. Op grond van dat artikel kunnen de
bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen worden afgestemd op
de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de belanghebbende,
met inachtneming van voorliggende voorzieningen. Daarnaast werd
gecommuniceerd dat als sprake is van tijdelijk verblijf, dit geen gevolgen
hoeft te hebben voor de naar het oordeel van de uitvoering bestaande
leefsituatie en daarmee mogelijk de vaststelling van de uitkeringshoogte.
Dit kan betekenen dat de persoon die tijdelijk bij een bijstandsgerechtigde
inwoont, niet mee hoeft te tellen voor de kostendelersnorm. Hierbij kan
het bijvoorbeeld gaan om mensen in crisissituaties en om daklozen of
mensen die dakloos dreigen te raken.
Naar aanleiding van bestuurlijke overleggen met de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten en gemeenten is vervolgens in de Verzamelbrief
SZW 2016-13 van 14 juli 2016 de mogelijkheid van maatwerk bij
toepassing van de kostendelersnorm herhaald. Sommige gemeenten
hadden zorgen geuit over het toepassen van maatwerk in relatie tot de
rechtmatigheidscontrole door achtereenvolgens de accountant en
Inspectie SZW.
Bij de behandeling van de begroting 2019 van het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid op 29 november 2018 is de motie Peters4 door
de Tweede Kamer aangenomen. De motie Peters verzocht de regering om
de mogelijkheid van maatwerk bij de toepassing van de kostendelersnorm
nadrukkelijk bij de gemeenten onder de aandacht te brengen om
dreigende dakloosheid te voorkomen. De aanleiding voor deze motie was
1

Iemand geldt niet als kostendelende medebewoner indien hij: echtgenoot is van de bijstandsgerechtigde (gehuwdennorm), commerciële huurder is met een schriftelijke overeenkomst is;
student op basis van de Wet studiefinanciering 2000; student op basis van de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten; student op basis van de Wet educatie en beroepsonderwijs met beroepsbegeleidende leerweg of student met vergelijkbaar onderwijs in het
buitenland.
2
Kamerstukken II 2015/16, 2015D43622.
3
Kamerstukken II 2015/16, 2016Z14767.
4
Kamerstukken II 2018/19, 35 000 XV, nr. 54.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

4

de toename van het aantal dakloze jongeren in Nederland. Aan de
uitvoering van deze motie is invulling gegeven door middel van een
bericht in Gemeentenieuws SZW 2019-15 van 22 februari 2019.
Uit het Actieprogramma Dak- en Thuisloze Jongeren 2019–20216 van
14 maart 2019, dat onderdeel is van de meerjarenagenda Beschermd
Wonen en Maatschappelijke Opvang, werden door deelnemende
gemeenten aan het actieprogramma zorgen geuit over de toepassing van
de kostendelersnorm, de jongerennorm voor jongeren van 18, 19 en
20 jaar en de vierweken zoekperiode voor jongeren tot 27 jaar. Dit leidde
in 2020 tot de Handreiking Maatwerk Participatiewet voor dak- en
thuisloze jongeren van Divosa met een gezamenlijke subsidie van het
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Tegelijkertijd vond in 2020 in opdracht
van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid door Significant
APE een onderzoek plaats naar belemmeringen voor bijstandsgerechtigden om woonruimte te delen, met uitdrukkelijk aandacht voor de
kostendelersnorm. Dit naar aanleiding van de op 3 december 2019 door
de Tweede Kamer aangenomen motie Peters en Jasper van Dijk7 waarin
de regering werd verzocht om de effecten van de kostendelersnorm op de
huisvesting van mensen te onderzoeken (Handelingen II 2019/20, nr. 31,
item 23). De toenmalige Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Van Ark gaf daarbij aan tevens te willen onderzoeken of de
mogelijkheid van maatwerk die de Participatiewet biedt voor (dreigend)
dak- en thuisloze jongeren, voldoende is om eventuele belemmeringen bij
het delen van woonruimte voor bijstandsgerechtigden weg te nemen.
Op 6 november 2020 heeft toenmalige Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid Van ’t Wout, mede namens de toenmalige
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zowel de handreiking
Maatwerk Participatiewet van Divosa als het onderzoek van Significant
APE aangeboden aan de Tweede Kamer8. Uit het onderzoekrapport
Samen onder dak; belemmeringen voor bijstandsgerechtigden om
woonruimte te delen van Significant APE bleek onder meer dat sinds 2015
(toen de kostendelersnorm werd ingevoerd) een grotere uitstroom
plaatsvond van jongeren uit bijstandshuishoudens in het jaar waarin ze
21 jaar worden. Dat is de leeftijd waarop de kostendelersnorm van
toepassing wordt. Ook zijn er sinds 2015 in bijstandshuishoudens waar
iemand 21 jaar wordt meer uitschrijvingen uit de Basisregistratie
Persoonsgegevens (BRP) met «bestemming onbekend» in vergelijking
met huishoudens zonder bijstandsgerechtigden. Dat geldt voor bijstandshuishoudens met jongeren in de leeftijdscategorie 21 t/m 23 jaar. Ook
bleek uit het onderzoek dat gemeenten terughoudend zijn met het
toepassen van maatwerk vanwege de precedentwerking die daarmee
gepaard kan gaan of vanwege de angst voor misbruik. Bovendien bestaan
tussen gemeenten onderling en tussen medewerkers van een gemeente
grote verschillen of en in hoeverre zij maatwerk toepassen en of dit is
vastgelegd in beleid en werkprocessen.

5

Kamerstukken II 2018/19, 2019D07820.
Kamerstukken II 2018/19, 29 325, nr. 97.
7
Kamerstukken II 2018/19, 35 300 XV, nr. 85.
8
Kamerstukken II 2020/21, 34 352, nr. 199.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

5

2.4. Verkenning en voorstel voor verhoging leeftijd kostendelersnorm naar
27 jaar
Voor de toenmalige Staatssecretaris Van ’t Wout waren de uitkomsten
van het onderzoek van Significant APE aanleiding om te verkennen of het
mogelijk is de kostendelersnorm anders vorm te geven. Dit met inachtneming van de huidige financiële kaders en de uitgangspunten dat
werken moet lonen, dat stapeling van meerdere bijstandsuitkeringen op
één woonadres ongewenst is en dat er schaalvoordelen zijn omdat
woonkosten gedeeld kunnen worden. Hij dacht daarbij aan een situatie,
waarbij voor de hoofdbewoner betaling van de vaste woonkosten
gewaarborgd is.
De door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
uitgevoerde verkenning naar een andere vormgeving van de kostendelersnorm is 17 mei 2021 aangeboden aan de Tweede Kamer9 door
toenmalig Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Koolmees. In
de verkenning zijn vijf alternatieve varianten verkend: de alleenstaandenaanvulling, de voordeurdelersregeling, de medebewonersnorm, de
kostendelersnorm vanaf 27 jaar en het afschaffen van de kostendelersnorm. Uit berichten van diverse maatschappelijke organisaties via de
media of aan de informateur bleek een voorkeur voor het verhogen van
de leeftijd waarop de kostendelersnorm van toepassing is van 21 jaar en
ouder naar 27 jaar en ouder.
Een ophoging van de leeftijdsgrens van de kostendelende medebewoners sluit aan bij de bevindingen uit het onderzoek van Significant APE.
Daaruit bleek immers dat sinds 2015 meer jongeren uit bijstandsgezinnen
het ouderlijk huis verlaten. Dat kan ook tot dak- en thuisloosheid hebben
geleid. In het Coalitieakkoord 2021–2025 Omzien naar elkaar, vooruitkijken
naar de toekomst van 15 december 2021 is daarom afgesproken dat de
kostendelersnorm wordt gewijzigd zodat inwonende jongvolwassenen tot
27 jaar niet langer meetellen als kostendeler voor de uitkering van
huisgenoten. Deze nota van wijziging is de uitwerking hiervan. De
regering wil met deze voorgestelde wijziging ervoor zorgen dat ouders
met een bijstandsuitkering geen inkomensonzekerheid ervaren zodra
inwonende kinderen 21 jaar worden en wil zo bijdragen aan het
voorkomen van dak- en thuisloosheid onder jongeren.
Voor huishoudens met jongeren tot 27 jaar betekent dit dat het aantal
inwonende huisgenoten tot 27 jaar niet meetelt als kostendelende
medebewoner voor de hoogte van de bijstandsnorm van de (alleenstaande) ouder(s). Zolang inwonende huisgenoten jonger zijn dan 27 jaar,
heeft dit dus geen effect op de hoogte van de bijstandsuitkering van de
bijstandsgerechtigde, vaak de ouder(s).
Omgekeerd, voor jongeren tot 27 jaar geldt dat ouders en andere
huisgenoten vanaf 27 jaar wel meetellen als kostendelende medebewoner, ingeval die jongeren ook recht hebben op een bijstandsuitkering.
Met andere woorden: voor de bijstandsuitkering van elke jongere onder
de 27 jaar die huisgenoten heeft met een leeftijd vanaf 27 jaar, heeft het
aantal oudere medebewoners wel gevolgen voor de hoogte van zijn
uitkering. Omdat deze huisgenoten wel meetellen als kostendelende
medebewoner wordt de hoogte van de uitkering voor de jongere tot
27 jaar naar beneden bijgesteld conform de kostendelersnormsystematiek. Zie paragraaf 2.7 (tabel systematiek kostendelersnorm).

9

Kamerstukken II 2020/21, 34 352, nr. 211.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

6

In de Participatiewet, de IOAW, IOAZ, Anw en TW wordt in het artikel
over de kostendelersnorm «21 jaar» vervangen door «27 jaar». De
systematiek van de kostendelersnorm wijzigt niet.
Voor de Participatiewet geldt dat met de wijziging van artikel 19a, naast
de kostendelersnorm voor de algemene bijstand tot de AOW-leeftijd ook
de kostendelersnorm voor de aanvullende inkomensvoorziening ouderen
(AIO) wordt gewijzigd (zie artikel 47a, tweede lid, Participatiewet).
Voor de IOAW, IOAZ, Anw en TW geldt een eenvoudige variant van de
kostendelersnorm, waarbij een alleenstaande die ouder is dan 27 jaar 70%
van het netto referentieminimumloon krijgt en uitkeringsgerechtigden tot
27 jaar mèt kostendelende medebewoners vanaf 27 jaar 50% van het netto
referentieminimumloon. Het aantal kostendelende medebewoners is
vervolgens niet verder van invloed op de hoogte van de norm. Voor
gehuwden geldt dat zij altijd samen 100% van het netto referentieminimumloon krijgen. In de TW geldt dat gehuwden samen 100% van het
bruto wettelijk minimumloon ontvangen. De systematiek voor wie als
kostendelers moeten meetellen is hetzelfde als in de Participatiewet. Ook
de voorbeeldhuishoudens voor de IOAW, IOAZ, Anw en TW zijn hieronder
weergegeven.
In de TW wordt naast de wijziging van de leeftijdsgrens ook nog een
andere wijziging voorgesteld. Door de systematiek van de TW zou een
groep rechthebbenden buiten de boot vallen door uitsluitend de wijziging
van de leeftijdsgrens door te voeren (artikel 2, negende lid). Dit betreft de
ongehuwde met huisgenoten zoals opgesomd in het negende lid. Om dit
te voorkomen wordt ook de aanhef van artikel 2, tweede lid, van de TW
aangepast. Hier wordt de categorie van een ongehuwde met huisgenoten
zoals bedoeld in het negende lid expliciet toegevoegd.
2.5. Regeldrukparagraaf wijziging kostendelersnorm
De regeldrukkosten van dit wijzigingsvoorstel zullen bestaan uit
kennisnamekosten door bijstandsgerechtigden van de aanstaande
wijzigingen. Uitkeringsgerechtigden voor wie deze wetswijziging relevant
is, zullen een brief met het besluit van de uitkeringsinstantie ter kennisneming ontvangen met daarin de reden en de hoogte van het gewijzigde
normbedrag. Het gaat daarbij om kennisname van de wijziging en
eventueel aanvullend het verkrijgen van deskundig advies bij de uitkeringsinstantie.
Hoewel het voor de doelgroep gaat om een besluit met positieve
financiële gevolgen zullen uitkeringsgerechtigden willen weten of de
berekening van het maandbedrag door de uitkeringsinstantie correct is,
omdat dit gevolgen heeft voor iedere maandelijkse betaling in de
toekomst. Uitkeringsgerechtigden zullen daarom niet alleen willen
kennisnemen van het bedrag, maar het bedrag ook willen begrijpen en op
juistheid willen beoordelen. Daarom wordt uitgegaan van een tijdsbeslag
van 15 minuten.
De doelgroep betreft uitkeringsgerechtigden met jongvolwassenen tot
27 jaar (uitzonderingen zoals studerende jongvolwassenen, etc. daargelaten) als huisgenoten. Dit zijn naar verwachting circa 15.000 uitkeringsgerechtigden die door dit wijzigingsvoorstel een hogere bijstandsnorm
zullen ontvangen.
De eenmalige kennisnamekosten voor de uitkeringsgerechtigden zijn
derhalve:
(P kennisnamekosten * Q kennisnamekosten) = (tijd * tarief * aantal
uitkeringsgerechtigden van relevante doelgroep) = (15/60 * € 15,– *
15.000) = totaal € 56.250,–.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

7

Van belang is dat de structurele regeldrukkosten zullen afnemen omdat
door de leeftijdsverhoging de uitkeringsinstantie naar verwachting minder
vaak maatwerk zal hoeven toepassen en er minder bezwaarprocedures
zullen worden gestart.
2.6. Financiële gevolgen
Voor de nieuwe uitvoering van de kostendelersnorm komen structureel
extra middelen beschikbaar. De uitkeringsprijs stijgt en daardoor stijgen
de uitgaven. De regering heeft in totaal € 64 miljoen vrijgemaakt om de
kostendelersnorm te wijzigen in 2023, oplopend tot € 66 miljoen in 2026.
De structurele uitgaven zijn afhankelijk van de ontwikkeling van het aantal
mensen dat gebruik maakt van de regelingen. In onderstaande tabel is te
zien op welke wijze dit bedrag is verdeeld over de Participatiewet, de
IOAW, de IOAZ, de ANW en de TW.
Financiële reeks (invoering per 1 januari 2023)
x miljoen euro’s
Pwet
IOAW
IOAZ
Bbz
AIO
TW
ANW
Totaal

2021

2022

2023

2024

2025

2026

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

51
3
0
0
2
1
5
62

53
2
0
0
2
1
5
64

54
2
0
0
2
1
5
64

54
2
0
0
2
1
5
65

2.7. Voorbeeldhuishoudens Participatiewet
In onderstaande voorbeeldhuishoudens is te zien op welke wijze de
wetswijziging uitwerkt in de Participatiewet (bijstand tot de AOW-leeftijd
en AIO) voor de verschillende huisgenoten tot 27 jaar en vanaf 27 jaar.
Voorbeeldhuishoudens: kostendelersnorm huidige situatie en bij kostendelersnorm naar 27 jaar

Systematiek kostendelersnorm blijft ongewijzigd
huidige
bijstandsnorm per
persoon

aantal kostendelende medebewoners

aantal kostendelers

70%

0

1

50%

1

2

43,33%

2

3

40%

3

4

38%

4

5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

8

Alleenstaande
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

70%

0

1

70%

0

1

totaal

70%

70%

Alleenstaande
met 1 kind
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

50%

1

2

70%

0

1

Persoon b (26)

50%

1

2

50%

1

2

totaal

100%

120%

Alleenstaande
met 2 kinderen
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

43,33%

2

3

70%

0

1

Persoon b (26)

43,33%

2

3

50%

1

2

Persoon c (25)

43,33%

2

3

50%

1

2

totaal

130%

170%

2 gehuwden
geen kinderen
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon b (50)

50%

1

2

50%

1

2

totaal

100%

2 gehuwden met
1 kind
(leeftijd)

100%

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar
conform tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

43,33%

2

3

50%

1

2

Persoon b (50)

43,33%

2

3

50%

1

2

Persoon c (26)

43,33%

2

3

43,33%

2

3

totaal

130%

143,33%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

9

2 gehuwden met
2 kinderen
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

40%

3

4

50%

1

2

Persoon b (50)

40%

3

4

50%

1

2

Persoon c (26)

40%

3

4

43,33%

2

3

Persoon d (25)

40%

3

4

43,33%

2

3

totaal

160%

2 gehuwden met
2 kinderen
waarvan één
27 jaar
(leeftijd)

186,66%

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (51)

40%

3

4

43,33%

2

3

Persoon b (51)

40%

3

4

43,33%

2

3

Persoon c (27)

40%

3

4

43,33%

2

3

Persoon d (26)

40%

3

4

40%

3

4

totaal

160%

2 gehuwden met
3 kinderen
(leeftijd)

170,00%

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

38%

4

5

50%

1

2

Persoon b (50)

38%

4

5

50%

1

2

Persoon c (26)

38%

4

5

43,33%

2

3

Persoon d (25)

38%

4

5

43,33%

2

3

Persoon e (24)

38%

4

5

43,33%

2

3

totaal

190%

230%

2.8. Voorbeeldhuishoudens IOAW, IOAZ, Anw, TW
In onderstaande voorbeeldhuishoudens is te zien op welke wijze de
wetswijziging in de IOAW, IOAZ, Anw en TW uitwerkt voor de verschillende huisgenoten tot 27 jaar en vanaf 27 jaar. Voor de Anw zijn alleen de
voorbeelden over de alleenstaanden van toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

10

Voorbeeldhuishoudens IOAW, IOAZ, Anw en TW: kostendelersnorm huidige en nieuwe
situatie

Systematiek kostendelersnorm blijft ongewijzigd
IOAW, IOAZ, Anw
en TW

huidige norm per
persoon

aantal kostendelende medebewoners

aantal kostendelers

70%

0

1

50%

1

2

50%

1

2

50%

1

2

50%

1

2

Alleenstaande
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

70%

0

1

70%

0

1

totaal

70%

70%

Alleenstaande
met 1 kind
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

50%

1

2

70%

0

1

Persoon b (26)

50%

1

2

50%

1

2

totaal

100%

120%

Alleenstaande
met 2 kinderen
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

50%

1

2

70%

0

1

Persoon b (26)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon c (25)

50%

1

2

50%

1

2

totaal

150%

170%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

11

2 gehuwden
geen kinderen
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon b (50)

50%

1

2

50%

1

2

totaal

100%

2 gehuwden met
1 kind
(leeftijd)

100%

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon b (50)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon c (26)

50%

1

2

50%

1

2

totaal

150%

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord
50%
50%
50%
50%
200%

kostendelende
medebewoners

kostendelers

1
1
1
1

2
2
2
2

2 gehuwden met
2 kinderen
(leeftijd)

150%

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

50%
50%
50%
50%
200%

1
1
1
1

2
2
2
2

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar
conform tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (51)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon b (51)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon c (27)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon d (26)

50%

1

2

50%

1

2

totaal

200%

Persoon a (50)
Persoon b (50)
Persoon c (26)
Persoon d (25)
totaal

2 gehuwden met
2 kinderen
waarvan één
27 jaar
(leeftijd)

200%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

12

2 gehuwden met
3 kinderen
(leeftijd)

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

Persoon a (50)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon b (50)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon c (26)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon d (25)

50%

1

2

50%

1

2

Persoon e (24)

50%

1

2

50%

1

2

totaal

250%

250%

2.9. Ontvangen commentaren en adviezen
Het wijzigingsvoorstel is voor een toets op de uitvoerbaarheid
voorgelegd aan de SVB, UWV, VNG en het Uitvoeringspanel gemeenten.
Daarnaast heeft het wijzigingsvoorstel opengestaan voor internetconsultatie. Ook heeft het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) over het
wijzigingsvoorstel geadviseerd10. De regering gaat hieronder in op de
uitgebrachte commentaren.
SVB
De SVB heeft op 28 april 2022 een uitvoeringstoets uitgebracht11. De
SVB verwelkomt het voorstel om de kostendelersnorm aan te passen,
daarvoor was in de knelpuntenbrief 2021 ook aandacht gevraagd12. Het
voorstel is naar oordeel van de SVB uitvoerbaar en handhaafbaar per
streefdatum van 1 januari 2023, mits er tenminste 6 maanden voorbereidingstijd is om de wijziging door te voeren en de scope en de aard ervan
niet wijzigen. De SVB adviseert om veel kenbaarheid aan de verandering
te geven, opdat ook de mensen geïnformeerd worden die nu geen AIO- of
Anw-uitkering hebben en daar door deze wijziging wel recht op kunnen
krijgen, zowel door het Ministerie van SZW als de SVB zelf. Naar
aanleiding van deze uitvoeringstoets is de SVB gevraagd om met
inachtneming van het verdere wetgevingstraject de noodzakelijke
voorbereidingen te treffen voor de tijdige invoering van de aanpassingen
in de wet.
UWV13
De wijziging van de leeftijdsgrens binnen de kostendelersnorm in de
Toeslagenwet kent voor UWV, waar het gaat om aanpassingen, grofweg
twee onderdelen:
1. Aanpassen proces, instructies, opzetten communicatie, e.d. voor
nieuwe aanvragen per 1 januari 2023;
2. Het opzetten en uitvoeren van een herbeoordeling op alle lopende
TW-dossiers met als leefvorm alleenstaand woningdeler.

10

Tevens ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
Tevens ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
Knelpuntenbrief SVB van 6 juli 2021, bijlage bij Kamerbrief van 6 juli 2021 over de Stand van
de uitvoering sociale zekerheid (Kamerstukken II, 2020/21, 26 448, nr. 652).
13
Tevens ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
11
12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

13

UWV acht de wijziging van de leeftijdsgrens binnen de kostendelersnorm Toeslagenwet voor nieuwe aanvragen uitvoerbaar.
De herbeoordeling van lopende dossiers is volgens UWV eveneens
uitvoerbaar. UWV start met deze herbeoordeling na inwerkingtreding van
de wet omdat eventuele aanpassingen tijdens het parlementair traject tot
veel herstelwerk kan leiden, wat in dat geval onrust geeft bij cliënten en
UWV veel capaciteit kost.
Evenals bij de invoering van kostendelersnorm, wijst UWV op het
handhavingsrisico. De regering is zich hiervan bewust en bekijkt, in
overleg met UWV, wat hier aan gedaan kan worden.
UWV onderkent een aantal positieve en ook negatieve effecten voor de
klant als gevolg van het wijzigingsvoorstel en benoemt enkele risico’s.
UWV stelt alles in het werk om negatieve gevolgen zoveel mogelijk te
voorkomen of te beperken en neemt maatregelen om risico’s waar
mogelijk te vermijden of te adresseren.
De totale kosten voor de invoering van dit wetsvoorstel bedragen
volgens UWV in 2023 € 1,0 mln., waarvan € 0,4 mln. incidentele kosten,
en voor 2024 e.v. € 0,1 mln. aan structurele kosten per jaar.
VNG
De VNG geeft in haar bestuurlijke reactie14 aan dat zij eerder heeft
gepleit voor het afschaffen van de kostendelersnorm tot 27 jaar op korte
termijn. De VNG pleit tegelijkertijd voor een «fundamentele herziening
van de Participatiewet» op lange termijn. De VNG geeft aan dat de
kostendelersnorm niet mag leiden tot dakloosheid onder jongeren. De
VNG vindt het van belang dat de kostendelersnorm niet ten koste mag
gaan van het inkomen van de hoofdbewoner, omdat deze verantwoordelijk is voor de vaste lasten.
De regering deelt de zorg van VNG dat de kostendelersnorm niet mag
leiden tot dakloosheid onder jongeren. Daarom beoogt het wijzigingsvoorstel dat de inkomenszekerheid van uitkeringsgerechtigden wordt
versterkt als zij huisgenoten hebben tot 27 jaar. Dit wijzigingsvoorstel
beperkt zich tot het wijzigen van de leeftijd waarop iemand als kostendelende medebewoner wordt aangemerkt. Wat betreft het pleidooi van de
VNG voor een «fundamentele herziening van de Participatiewet» heeft de
regering bij brief van 21 februari 2022 de Tweede Kamer geïnformeerd
over het traject tot verbetering van de Participatiewet15.
De VNG merkt op dat gemeenten bij de VNG en Divosa aangeven dat er
knelpunten zijn in de uitvoering van het wijzigingsvoorstel. De VNG vraagt
aandacht om dit gezamenlijk aan de voorkant op te lossen om ervoor te
zorgen dat gemeenten voldoende in staat worden gesteld om het
wijzigingsvoorstel zo goed mogelijk uit te kunnen voeren.
De regering heeft goed nota genomen van deze opmerking van de VNG.
De regering is evenwel van mening dat deze signalen diffuus en niet
eenduidig zijn. Ook uit de commentaren van het Uitvoeringspanel blijkt
dat verschillende gemeenten geen bijzonderheden verwachten bij de
uitvoering van het wijzigingsvoorstel, terwijl slechts enkele gemeenten
knelpunten bij de uitvoering verwachten. De regering onderschrijft het
aandachtspunt van de VNG dat gezamenlijk en aan de voorkant
gemeenten in staat gesteld worden om het wijzigingsvoorstel uit te
14
15

Tevens ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
Kamerstukken II, 2021/22, 34 352, nr. 230.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

14

voeren, met een goede communicatievoorziening voorafgaand aan de
inwerkingtreding.
De VNG vraagt aandacht voor de overgang in ICT-systemen. De
herbeoordeling (kostendelersnorm) kan in het huidige bestand van
gemeenten niet geautomatiseerd gebeuren omdat er, vanwege de
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), geen gegevens zijn
geregistreerd van medebewoners. De VNG geeft aan dat dit betekent dat
gemeenten alle bestanden handmatig moeten nakijken en beoordelen. Er
zal sprake zijn van extra administratief en handmatig werk voor
gemeenten. De VNG vraagt om zo snel mogelijk samen met het Inlichtingenbureau en gemeenten te kijken naar een efficiënte oplossing. De VNG
vraagt in dit verband ook een integrale aanpak en afstemming met
ICT-leveranciers, uitvoeringsorganisaties en gemeenten. Er moet sprake
zijn van een ketensamenwerking. De VNG vindt het van belang dat alle
betrokken organisaties voldoende in staat worden gesteld om de
wetswijziging zo goed mogelijk in de keten uit te kunnen voeren.
De regering onderschrijft het belang van een goede ketensamenwerking
tussen ICT-leveranciers, uitvoeringsorganisaties en gemeenten. De
regering stelt vast dat bij de huidige uitvoering en naleving van de
kostendelersnorm gemeenten nu ook moeten vaststellen of en wanneer
huisgenoten van uitkeringsgerechtigden de leeftijd van 21 jaar bereiken.
Met het wijzigingsvoorstel wordt slechts de leeftijdsgrens verhoogd naar
27 jaar. De regering onderschrijft het belang dat bij voornoemde ketensamenwerking voorafgaand aan de inwerkingtreding van het wijzigingsvoorstel ook het Inlichtingenbureau wordt betrokken en zal hieraan gevolg
geven.
De VNG vraagt om behoud van de mogelijkheid van het toepassen van
maatwerk om de kostendelersnorm niet uit te voeren, indien dit niet
passend is bij de situatie van jongeren vanaf 27 jaar. De VNG vindt dat
bestaanszekerheid voorop moet staan.
De regering onderschrijft het belang van de mogelijkheid van het
toepassen van maatwerk bij het uitvoeren van de kostendelersnorm. De
regering heeft hiertoe, ook op verzoek van uw Kamer, herhaaldelijk
gemeenten opgeroepen om maatwerk toe te passen bij de uitvoering van
de kostendelersnorm indien de individuele situatie van uitkeringsgerechtigden daarom vroeg. De mogelijkheid van het toepassen van maatwerk
bij het uitvoeren van de kostendelersnorm blijft met het wijzigingsvoorstel
bestaan. Niet alleen voor uitkeringsgerechtigden vanaf 27 jaar, maar ook
zal maatwerk nog steeds mogelijk zijn voor uitkeringsgerechtigden tot
27 jaar.
De VNG benadrukt verder het belang dat het kabinet investeert in het
borgen van de bestaanszekerheid van inwoners. De VNG is van mening
dat de bestaanszekerheid tekort schiet. De VNG is voorts van mening dat
de Participatiewet zoals gemeenten die voor ogen hebben, meer ruimte
moet bieden aan de uitvoering, met de juiste prikkels voor bestaanszekerheid, activering en dienstverlening. De VNG vindt het van belang om
gezamenlijk te werken aan een «fundamentele herziening van de
Participatiewet» voor het herstellen van de bestaanszekerheid van
iedereen.
De regering onderschrijft het belang van een sociaal vangnet als
systeem met een bestaansminimum dat de bestaanszekerheid van
inwoners borgt. Daarom wordt een minimumuurloon ingevoerd op basis
van een 36-urige werkweek. Zo wordt bewerkstelligd dat het minimumuurloon correspondeert met het minimummaandloon ongeacht de in de
CAO gehanteerde werkweek. Ook wordt het wettelijk minimumloon in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

15

stappen verhoogd met 7,5%. Het netto referentieminimumloon is
gekoppeld met de uitkeringen om het bestaansminimum te kunnen
garanderen. De regering werkt zoals hiervoor opgemerkt aan een traject
tot verbetering van de Participatiewet waarbij vereenvoudiging,
vertrouwen en de menselijke maat leidende beginselen vormen. Hiermee
wil de regering knelpunten bij burgers in de toekomst voorkomen.
Uitvoeringspanel gemeenten
Het Uitvoeringspanel vraagt wat de reikwijdte van het wijzigingsvoorstel is en voor welke inwonende jongeren tot 27 jaar de kostendelersnorm wordt gewijzigd. Het Uitvoeringspanel geeft aan dat de
signalering wanneer een bijstandsgerechtigde 27 jaar wordt, goed moet
worden doorgegeven door de daartoe gemachtigde diensten zoals de BRP
of het Inlichtingenbureau. Het Uitvoeringspanel geeft aan dat de problematiek voor inwonende jongeren vanaf 27 jaar blijft bestaan. Het
Uitvoeringspanel geeft aan dat het van belang is dat de mogelijkheid tot
maatwerk blijft bestaan. Het Uitvoeringspanel geeft voorts aan dat het van
belang is dat het voor gemeenten mogelijk is om te anticiperen op het
wijzigingsvoorstel.
Over de reikwijdte van het wijzigingsvoorstel en voor welke inwonende
jongeren tot 27 jaar de kostendelersnorm wordt gewijzigd merkt de
regering het volgende op. In het wijzigingsvoorstel wordt geen onderscheid gemaakt tussen jongeren tot 27 jaar. Het wijzigingsvoorstel is dus
relevant voor alle jongeren tot 27 jaar en hun huisgenoten. Zoals eerder
opgemerkt betekent dit dat alle inwonende jongvolwassenen tot 27 jaar
niet langer meetellen als kostendeler voor de uitkering van huisgenoten.
De regering onderschrijft het belang van een goede signalering
wanneer een inwonende jongvolwassene 27 jaar wordt en dat deze goed
wordt doorgegeven aan de uitvoerende dienst van de gemeente.
Overigens geldt het belang van deze signalering nu ook al, echter nu nog
zodra een jongvolwassene 21 jaar wordt. Deze signalering moet net zoals
het wijzigingsvoorstel worden gewijzigd van 21 jaar naar 27 jaar. De
regering onderkent het commentaar van het Uitvoeringspanel dat de uit
het onderzoek van Significant naar voren gekomen knelpunten bij de
kostendelersnorm ook na invoering van het wijzigingsvoorstel kunnen
optreden zodra huisgenoten 27 jaar worden. Daarbij dient te worden
aangetekend dat de populatie thuiswonende jongvolwassenen van 27 jaar
en ouder aanmerkelijk kleiner is dan de populatie jongvolwassenen van 21
tot 27 jaar. Bovendien is het perspectief voor jongvolwassenen vanaf
27 jaar dat zij een betaalde baan met perspectief op eigen woonruimte
hebben groter dan bij jongvolwassenen van 21 tot 27 jaar.
Wat betreft de praktische uitvoerbaarheid zijn de reacties van het
Uitvoeringspanel wisselend. Er zijn vijf reacties van panelleden die
aangeven dat geen bijzonderheden worden verwacht voor wat betreft de
praktische uitvoerbaarheid en er zijn drie panelleden die aangeven dat de
uitvoerbaarheid problemen met zich meebrengen. Wat betreft ICT en
automatisering zijn de reacties van het Uitvoeringspanel ook wisselend. Er
zijn vijf reacties over automatisering en ICT gegeven, waarvan drie
panelleden van het Uitvoeringspanel aangeven dat geen bijzonderheden
worden verwacht en twee reacties dat de ICT complexiteit toeneemt.
De regering onderschrijft zoals eerder aangegeven het belang van een
zorgvuldige invoering en ketensamenwerking tussen ICT-leveranciers,
uitvoeringsorganisaties en gemeenten voorafgaand aan de inwerkingtreding van het wijzigingsvoorstel en zal hieraan met betrokken partijen
gevolg geven. De regering wil ook samen met VNG en Divosa faciliteren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

16

dat gemeenten onderling van elkaar kunnen leren bij de invoering van het
wijzigingsvoorstel voorafgaand aan de inwerkingtreding.
Het Uitvoeringspanel geeft aan dat jongeren tot 27 jaar door het
wijzigingsvoorstel worden bevoordeeld ten opzichte van huisgenoten
vanaf 27 jaar. Het Uitvoeringspanel merkt op dat met het wijzigingsvoorstel jongeren tot 27 jaar een andere bijstandsnorm kunnen hebben,
afhankelijk van de woonsituatie. Zo hebben jongeren tot 27 jaar met een
gezamenlijke huishouding met het wijzigingsvoorstel een lagere norm
dan leeftijdsgenoten die enkel dezelfde woning delen.
De regering onderschrijft dat door het wijzigingsvoorstel er onderscheid
ontstaat tussen jongeren tot 27 jaar en jongeren vanaf 27 jaar. De regering
is van mening dat dit onderscheid te billijken is omdat dit onderscheid in
de Participatiewet nu ook al bestaat, bij voorbeeld bij de vier weken
zoekperiode voor jongeren tot 27 jaar. Ook zijn jongeren tot 27 jaar
uitgezonderd van enkele re-integratie instrumenten zoals de vrijlating van
inkomsten. De begrenzing van de leeftijd tot 27 jaar is daarmee niet nieuw
in de Participatiewet. Uitgangspunt bij jongeren tot 27 jaar is dat zij in
beginsel niet uitkeringsafhankelijk worden. Zij moeten regulier bekostigd
onderwijs volgen of werken. Daarnaast blijkt uit het onderzoek van
Significant APE dat jongeren uit bijstandsgezinnen langer thuis wonen
dan jongeren uit niet-bijstandsgezinnen. Wat betreft het onderscheid
tussen een gezamenlijke huishouding en kostendelen het volgende. Van
een gezamenlijke huishouding (voor gehuwden en daaraan gelijkgestelden) is sprake als twee personen hun hoofdverblijf in dezelfde woning
hebben en zij blijk geven van wederzijdse zorg voor elkaar door middel
van het leveren van een bijdrage in de kosten van de huishouding dan wel
anderszins voor elkaar zorgen. Kostendelers daarentegen worden voor de
toepassing van de bijstandsregels beschouwd als zelfstandige subjecten
van bijstand, met ieder een eigen middelentoets. Bij twee jongeren tot
27 jaar met een gezamenlijke huishouding staat onomstotelijk vast dat zij
kosten delen. Bij jongeren tot 27 jaar die enkel in hetzelfde hoofdverblijf
hun woning delen staat de mogelijkheid van het delen van kosten
daarentegen niet vast vergeleken met een gezamenlijke huishouding. De
regering is van mening dat mogelijke knelpunten bij het delen van kosten
en spanningen in de woning die daarmee gepaard gaan voorkomen
worden door jongeren tot 27 jaar niet mee te tellen als kostendelende
medebewoner voor hun huisgenoten. En dus ook voor kostendelende
huisgenoten tot 27 jaar. De regering wil hiermee dak- en thuisloosheid
tegengaan en vooral dat van jongeren tot 27 jaar voorkomen.
Twee panelleden uit het Uitvoeringspanel geven aan dat het beoogde
effect van de wetswijziging teniet gedaan wordt door artikel 32, eerste lid,
Participatiewet en artikel 33, vierde lid, Participatiewet.
De regering merkt hierover het volgende op. Artikel 32, eerste lid, ziet
toe op verrekening van «inkomsten uit verhuur, onderverhuur of het
hebben van een of meer kostgangers». Dus wanneer een bijstandsgerechtigde een ruimte verhuurt of een kostganger heeft en daar inkomsten uit
ontleent, wordt dit inkomen verrekend met de bijstandsuitkering.
Artikel 33, vierde lid, ziet op de situatie waarin het hebben van huurders of
kostgangers tot lagere kosten van het bestaan leidt. Deze kunnen als
inkomen worden verrekend indien zij niet reeds betrokken zijn bij de
kostendelersnorm. Bij de invoering van de kostendelersnorm is hierover
in de memorie van toelichting van de Participatiewet16 het volgende
opgenomen: «In de eerste plaats wordt de (onder)verhuurder, (onder)huurder, kostgever of kostganger die met belanghebbende de woning
deelt, niet meegerekend (onderdeel a). In dat geval is sprake van een
16

Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

17

zogenoemde zakelijke relatie. Hoewel een geringe mate van kostendelen
niet uit te sluiten valt, zou het niet redelijk zijn er van uit te gaan dat zij
kosten delen in dezelfde mate als woningdelers die niet een dergelijke
onderlinge zakelijke relatie met elkaar hebben. Als deze uitzondering van
toepassing is, geldt ten aanzien van de inkomsten uit verhuur, onderverhuur of kostgeverschap het bepaalde in artikel 33, vierde lid.» De
regering merkt op dat artikel 33, vierde lid, in beginsel slechts van
toepassing is als de kostendelersnorm niet geldt omdat er sprake is van
een commerciële relatie. Het enkele feit van het opschuiven van de leeftijd
naar 27 jaar maakt dit niet anders. Dit artikel geldt immers nu ook al voor
personen tussen 18 en 21 jaar en leidt ook nu niet tot uitvoeringsproblemen in relatie tot de kostendelersnorm. De regering onderkent dat
enige overlap tussen artikel 33, vierde lid, en de kostendelersnorm niet
geheel is uitgesloten, zo blijkt uit de frase «indien daarmee nog geen
rekening is gehouden bij de vaststelling van de norm, bedoeld in
artikel 22a.» De regering stelt hierbij echter vast dat uit de wetsgeschiedenis niet herleidbaar is welke situaties van samenloop er zouden kunnen
zijn. De regering is daarom van mening dat beide artikelen het beleidsvoornemen van het wijzigingsvoorstel niet in de weg staan.
Het Uitvoeringspanel geeft aan dat het van belang is dat goed gekeken
wordt naar het effect van een hoger huishoudinkomen met het wijzigingsvoorstel op het recht op toeslagen.
De regering heeft berekend wat de effecten zijn van het wijzigingsvoorstel op het recht op toeslagen. Hieruit blijkt dat deze wijziging geen
invloed heeft op het individuele recht op zorgtoeslag. Wel is het zo dat op
huishoudniveau het recht op huurtoeslag afneemt of zelfs helemaal
verdwijnt als gevolg van een hoger huishoudinkomen dat ontstaat door
het wijzigingsvoorstel. Per saldo neemt het huishoudinkomen sterker toe
dan het verminderde recht op huurtoeslag. De regering erkent dat een
goede voorlichting door gemeenten, SVB en UWV voorafgaand aan de
inwerkingtreding van het wijzigingsvoorstel aan uitkeringsgerechtigden
voor wie het wijzigingsvoorstel een hoger inkomen betekent over de
doorwerking van dit hogere inkomen op het recht op toeslagen noodzakelijk is. De regering wil dit in overleg met SVB, UWV, VNG en Divosa
vormgeven.
Adviescollege toetsing regeldruk
Het adviescollege toetsing regeldruk (ATR) stelt dat de nut en noodzaak
van het wijzigingsvoorstel vaststaat. De ATR stelt dat het middel dat wordt
gebruikt om het gestelde doel te bereiken, naar verwachting doeltreffend
is. De ATR geeft in overweging mee om in de toelichting te benoemen dat
door ophoging van de leeftijd problemen die zich in kwetsbare gezinnen
bij de kostendelersnorm kunnen voordoen worden verschoven van het
jaar dat jongvolwassenen 21 jaar worden naar het jaar dat jongvolwassenen 27 jaar worden. De ATR heeft drie aanbevelingen. Ten eerste
adviseert de ATR nader te onderbouwen waarom gekozen is voor de
huidige vormgeving en niet voor één van de andere varianten. Ten tweede
adviseert de ATR nader uiteen te zetten wat de impact is van het aangepaste stelsel op de begrijpelijkheid en in hoeverre er sprake is van
doorwerking op andere inkomensondersteunende instrumenten. Ten
derde adviseert de ATR een regeldrukparagraaf op te nemen en daarin de
regeldrukkosten in beeld te brengen.
De regering is zich ervan bewust dat het verhogen van de leeftijd van 21
naar 27 jaar waarop jongeren meetellen als kostendelende medebewoner
voor hun huisgenoten in de eerste plaats een tijdelijke oplossing is voor
kwetsbare gezinnen met inwonende jongvolwassenen tot 27 jaar. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

18

regering merkt hierbij op dat de kostendelersnorm niet wordt afgeschaft.
Zoals hiervoor genoemd is het aantal thuiswonende jongeren tot 27 jaar
aanmerkelijk kleiner dan het aantal thuiswonende jongeren tot 21 jaar.
Ook is de werkloosheid onder de beroepsbevolking vanaf 25 jaar lager
dan de werkloosheid onder de beroepsbevolking van jongeren van 15 tot
25 jaar. De regering erkent dat eventuele knelpunten die zich bij de
toepassing van de kostendelersnorm volgens het onderzoek van
Significant hebben voorgedaan ook na de inwerkingtreding van het
wijzigingsvoorstel kunnen voordoen zodra huisgenoten 27 jaar worden.
Ook hiervoor geldt dat gemeenten in schrijnende situaties maatwerk
kunnen bieden bij toepassing van de kostendelersnorm. Wat betreft het
advies van de ATR naar de inhoudelijke onderbouwing voor het wijzigingsvoorstel merkt de regering op dat het de primaire oogmerk van de
regering is om de inkomenszekerheid van kwetsbare gezinnen met een
uitkering en inwonende jongheren vanaf 21 jaar te verbeteren. Dit met
inachtneming van schaalvoordelen en de wenselijkheid dat stapeling van
uitkeringen op één woonadres zo veel mogelijk wordt tegengegaan. Bij de
verkenning naar een andere vormgeving van de kostendelersnorm zijn
zoals opgemerkt vijf varianten besproken: de alleenstaandenaanvulling,
de voordeurdelersregeling, de medebewonersnorm, verhoging van de
leeftijd naar 27 jaar en afschaffing van de kostendelersnorm. Bij de
alleenstaandenaanvulling, de voordeurdelersregeling en het afschaffen
van de kostendelersnorm vindt nog een relatief grote stapeling van
uitkeringen op één woonadres plaats. Dat er schaalvoordelen zijn komt in
deze varianten in mindere mate of (in het geheel) niet naar voren. Dat uit
zich ook in de relatief hoge budgettaire gevolgen van deze drie varianten;
variërend van € 90 miljoen tot ruim € 420 miljoen structureel per jaar. De
voor en nadelen van de medebewonersnorm zijn reeds beschreven in
bovengenoemde verkenning. De regering merkt op dat een keuze uit één
van deze alternatieve varianten een ingrijpender wijzigingsvoorstel met
zich zou hebben meegebracht waarbij de normensystematiek geheel
herzien zou moeten worden. Dit zou meer tijd gevergd hebben tot de
invoering. Voor de regering is het prioritair dat met het voorliggende
wijzigingsvoorstel kwetsbare bijstandsgezinnen met inwonende jongeren
tot 27 jaar al op korte termijn (vanaf 1 januari 2023) meer inkomenszekerheid hebben. Met het voorliggende wijzigingsvoorstel blijft de huidige
normensystematiek gehandhaafd en blijft de kostendelersnormsystematiek van toepassing voor uitkeringsgerechtigden vanaf 21 jaar, maar
tellen jongeren tot 27 jaar niet mee als kostendelenede medebewoner
voor hun huisgenoten. Wat betreft de doorwerking op andere inkomensondersteunende instrumenten heeft de regering berekend dat het effect
op toeslagen per saldo nihil tot positief is. Alleen voor de huurtoeslag
geldt dat deze op huishoudniveau effect heeft, maar dat het netto
inkomen door het wijzigingsvoorstel per saldo stijgt. De regering
onderschrijft het belang hierover van een goede voorlichting door
gemeenten en de andere uitvoeringsorganisaties SVB en UWV aan
uitkeringsgerechtigden. Voor andere inkomensondersteunende voorzieningen zoals kwijtschelding lokale belastingen treedt de regering in
overleg met BZK, VNG en gemeenten om te voorkomen dat de stijging
van het netto inkomen door het wijzigingsvoorstel teniet gedaan wordt
doordat alsnog lokale belastingen betaald moeten worden. De regering
heeft naar aanleiding van het commentaar van de ATR de gevolgen voor
de regeldruk van het wijzigingsvoorstel in paragraaf 2.5 beschreven.
Internetconsultatie
Het wijzigingsvoorstel heeft gedurende vier weken opengestaan voor
internetconsultatie. De consultatie heeft 162 reacties opgeleverd, waarvan
34 niet-openbaar. Veel burgers en ervaringsdeskundigen hebben op het
wetsvoorstel gereageerd, evenals veel betrokken partijen en deskundigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

19

Er zijn reacties ontvangen van diverse belangenorganisaties tegen
jongerendakloosheid (onder meer Straatconsulaat, Basisberaad
Rotterdam, Housing First Nederland en Jongerenpanel De 3e Kamer), van
het Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM), enkele
gemeenten, Valente, FNV, SAM en Ieder(in).
De regering wil iedereen bedanken die commentaar heeft geleverd.
Hieronder gaat de regering in op een aantal belangrijke reacties. De
meeste opmerkingen zijn gemaakt over de kostendelersnorm op zich. Een
groot aantal respondenten is met Ieder(in) van mening dat de kostendelersnorm helemaal zou moeten worden afgeschaft of dat deze niet van
toepassing zou moeten zijn voor mensen met een beperking en evenmin
voor mensen die mantelzorg willen verlenen aan iemand met een
beperking. Volgens een respondent is de wijziging geen oplossing voor
jongeren vanaf 27 jaar met een beperking of chronisch zieken die inwonen
bij ouders of anderen met een uitkering.
De regering neemt deze opmerkingen ter harte. De regering is van
mening dat bij tijdelijk verblijf vanwege mantelzorg die met spoed
verleend moet worden maatwerk bij de kostendelersnorm mogelijk moet
blijven. Echter indien de eigen woonruimte wordt opgezegd en men in
dezelfde woonruimte hoofdverblijf heeft is sprake van schaalvoordelen.
Dat is het principe van de kostendelersnorm.
De gemeenten Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht (G4)
hebben opmerkingen gemaakt over het vangnetprincipe van de bijstand.
Zij vragen zich af of het bestaansminimum toereikend is. Zij vinden een
«fundamentele herziening» van de kostendelersnorm nodig bij een
beleidsplan voor meer balans in de Participatiewet. Met het wijzigingsvoorstel wordt de uitvoering van de Participatiewet naar hun oordeel
ingewikkelder en moeilijk aan burgers uit te leggen waarom ze een
bepaald normbedrag krijgen. Zij vinden dat met het wijzigingsvoorstel
mogelijke spanningen in een gezin niet worden opgelost, maar in de tijd
worden verschoven tot één van de inwonende kinderen 27 jaar wordt en
geen zelfstandige woonruimte kan vinden. Het risico bestaat dat mogelijke
spanningen daarna alsnog ontstaan. De G4 vragen zich af waarom
gekozen is voor een verhoging van de leeftijd naar 27 jaar. De G4 merken
op dat een getrouwd stel jonger dan 27 jaar 100% van de norm ontvangt,
terwijl twee jongeren van dezelfde leeftijd die enkel samen een woning
bewonen, elk 70% van de norm, dus samen 140% ontvangen. De G4
vraagt wat de rationale hiervan is. Verder merken de G4 op dat met het
wijzigingsvoorstel gehuwden of daaraan gelijkgestelden die jonger zijn
dan 27 jaar en een medebewoner die ook jonger dan 27 jaar is, in huis
nemen zelf de gehuwdennorm ontvangen (ieder 50%) terwijl de medebewoner dan 70% van de norm ontvangt. Tenslotte vraagt de gemeente
Amsterdam aandacht voor het risico dat gemeenten in dergelijke situaties
ertoe kunnen besluiten om via maatwerk de bijstandsnorm te verlagen.
De gemeente Amsterdam wijst op het risico dat gemeenten hiermee
verschillend omgaan, waardoor er inkomensongelijkheid ontstaat.
De regering verwijst voor het merendeel van de opmerkingen naar haar
reactie op vergelijkbare opmerkingen van de VNG en de ATR. Wat betreft
het in huis nemen van een medebewoner door twee gehuwden van
dezelfde leeftijd wijst de regering op de volgende overwegingen. Bij een
hogere norm van een medebewoner is er een grotere waarschijnlijkheid
dat deze zal bijdragen aan de huishoudkosten. Het is immers aan de twee
gehuwden die de vast lasten dragen wie zij in huis nemen. Dit is anders
bij een bestaande ouder-kind relatie waarbij spanning kunnen optreden bij
de afdracht van een deel van de uitkering. Verder merkt de regering op dat
hier een afweging is gemaakt tussen een eenduidige normensystematiek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

20

en uitvoering tegenover de complexiteit van het in individuele gevallen
verlagen van de uitkering van de medebewoner. De regering wijst erop
dat de in het wijzigingsvoorstel opgenomen voorbeeldhuishoudens
slechts voorbeelden zijn, waarbij het ook voorkomt dat de in huis te
nemen medebewoner inkomen uit betaald werk heeft. De regering vindt
het voorts belangrijk dat met het voorliggende wijzigingsvoorstel
gehuwde bijstandsgerechtigden of daaraan gelijkgestelden geen
belemmering ondervinden bij het delen van woonruimte vanwege de
kostendelersnorm. Dit draagt volgens de regering bij aan het tegengaan
van dak- en thuisloze jongeren.
Een respondent heeft de vraag gesteld hoe wordt gemeten of het
voorstel tot minder dak- en thuislozen leidt.
De regering onderschrijft het belang van het monitoren van het
wijzigingsvoorstel en zal in overleg met SVB, VNG, UWV, gemeenten en
maatschappelijke organisaties bezien of en hoe het wijzigingsvoorstel
bijdraagt aan het terugdringen van dak- en thuisloosheid en met name
van dak- en thuisloze jongeren.
Een respondent geeft aan dat een goede voorlichting over wie nu wel
en wie niet (meer) onder de kostendelersnorm valt kan bijdragen aan
meer kennis en een betere afweging door ouders. Een respondent vraagt
of maatwerk bij de kostendelersnorm mogelijk blijft. Een respondent
vraagt wat de gecombineerde effecten zijn van de wijziging van de
kostendelersnorm op de verschillende regelingen en wat het effect is op
het recht op toeslagen, maar ook op bijzondere bijstand of kwijtschelding
gemeentelijke belastingen.
De regering verwijst bij deze opmerkingen naar haar reactie op
vergelijkbare opmerkingen van de VNG en de ATR.
Een respondent wijst erop dat de uitvoeringslasten van gemeenten ook
bij de wijziging van de kostendelersnorm hoog blijven.
Een respondent vraagt wat de voorbeeldberekening is als 2 of 3
jongvolwassenen onder de 27 samen een huishouden delen en recht
hebben op een uitkering en hoe die situatie eruit ziet.
De regering merkt op dat met het wijzigingsvoorstel in de situatie
waarbij jongeren tot 27 jaar in dezelfde woning hun hoofdverblijf hebben
er sprake is van een stapeling van uitkeringen. De regering stelt vast dat
de populatie jongeren tot 27 jaar met een bijstandsuitkering die met 3 of 4
personen van dezelfde leeftijd in dezelfde woning hun hoofdverblijf
hebben, met 500 personen in Nederland gering is. De regering is verder
van mening dat deze stapeling opweegt tegen de onwenselijkheid van de
huidige situatie waarbij de uitkering vermindert naarmate het aantal
medebewoners vanaf 21 jaar toeneemt. Volgens het onderzoek van
Significant APE kunnen uitkeringsgerechtigden daardoor minder bereid
zijn om anderen in huis te nemen. Met het wijzigingsvoorstel geldt ook
voor uitkeringsgerechtigden tot 27 jaar dat het in huis nemen van
leeftijdsgenoten tot 27 jaar niet van invloed is op de hoogte van de
uitkering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

21

3 personen
(leeftijd)

Persoon a (26)
Persoon b (26)
Persoon c (26)
totaal

huidige norm

kostendelende
medebewoners

kostendelers

norm indien
kostendelersnorm vanaf
27 jaar conform
tekst
coalitieakkoord

kostendelende
medebewoners

kostendelers

43,33%
43,33%
43,33%

2
2
2

3
3
3

70%
70%
70%

0
0
0

1
1
1

130%

210%

NOOM (Netwerk van Organisaties voor Oudere Migranten) geeft aan
dat de kostendelersnorm één van de redenen is om géén AIO aan te
vragen.
De regering neemt notie van deze opmerking en neemt dit signaal mee
bij het tegengaan van niet-gebruik van voorzieningen en de AIO in het
bijzonder.
3. Wijzigingen loonkostenvoordeel banenafspraak
Artikel IIIa
Artikel IIIa bevatte de wijzigingen ten aanzien van het loonkostenvoordeel in de Wet tegemoetkomingen loondomein (Wtl). Deze wijzigingen worden geschrapt uit dit wetsvoorstel. De wijzigingen beoogden
de doelgroepverklaring voor het loonkostenvoordeel banenafspraak
(verder: LKV-banenafspraak) die nu door de werknemer bij het UWV wordt
aangevraagd, voortaan door de werkgever te laten aanvragen (verder:
werkgeversaanvraag van de doelgroepverklaring). Vanwege de voor de
uitvoering benodigde voorbereidingstijd om deze vereenvoudigingen te
implementeren zou de vroegst haalbare ingangsdatum 1 januari 2024 zijn
geweest.
Het betrof een tussenstap om de administratieve lasten voor
werkgevers en werknemers te verminderen, als opmaat naar de structurele oplossing. De regering is voornemens om de doelgroepverklaring
LKV-banenafspraak op termijn in zijn geheel af te schaffen en het LKV
banenafspraak structureel te maken17. Hierdoor hoeven werkgevers en
werknemers helemaal geen doelgroepverklaring voor het
LKV-banenafspraak meer aan te vragen en wordt de maximale looptijd
van het LKV banenafspraak niet langer begrensd tot drie jaar. Dit is een
verdergaande door werkgevers en werknemers zeer gewenste vereenvoudiging, die de administratieve lasten voor hen aanzienlijk zal verminderen.
Dit zal worden geregeld in een nader te bepalen wetsvoorstel. De
beoogde ingangsdatum van deze maatregelen is 1 januari 2025.
De regering acht als gevolg hiervan invoering van de werkgeversaanvraag van de doelgroepverklaring niet langer opportuun omdat die
invoering voor slechts een korte periode zou gelden en daardoor te veel
uitvoeringscapaciteit van UWV en werkgevers vergt om de maatregel
voor één jaar te implementeren en uit te voeren. De regering vindt het
wenselijker meteen de stap naar de structurele oplossing te zetten.
17

Kamerstukken II 2018/19, 34 352, nr. 138, p. 25 en Kamerstukken II 2019/20, 34 304, nr. 15. Het
structureel maken van het LKV banenafspraak houdt in dat dit loonkostenvoordeel in plaats
van nu maximaal drie jaar onbeperkt in duur wordt. Daarnaast komt dit loonkostenvoordeel
ook beschikbaar voor mensen uit de doelgroep banenafspraak die al in dienst zijn, met als
voornaamste doel de duurzaamheid van de banen voor deze groep te stimuleren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

22

Nu de bepalingen over de werkgeversaanvraag van de doelgroepverklaring worden geschrapt uit het wetsvoorstel breed offensief, worden
ook de bepalingen geschrapt die de doelgroep voor het LKV banenafspraak in lijn brengen met de doelgroep banenafspraak. Deze bepalingen
keren terug in het nader te bepalen wetsvoorstel waarin het structureel
maken van het LKV banenafspraak en het afschaffen van de doelgroepverklaring worden gerealiseerd. Ook voor deze maatregelen is het noodzakelijk dat de doelgroepen gelijk zijn.
Artikelen IIIg en IV, tweede lid
In artikel 122na van de Wet financiering sociale verzekeringen wordt de
uitvoering van de quotumheffing verder opgeschort tot 1 januari 2026. De
toenmalig Staatssecretaris van SZW heeft in 2019 een vereenvoudiging
van de Wet banenafspraak aangekondigd18. De vereenvoudiging van de
Wet banenafspraak is nodig, omdat de huidige wet administratief
ingewikkeld is en samenwerking tussen werkgevers ontmoedigt. Nadat
het kabinet aan de Tweede Kamer de contouren van het nieuwe systeem
heeft aangekondigd, heeft de Tweede Kamer met de motie Nijkerken-De
Haan c.s. het kabinet o.a. gevraagd om in de transitieperiode naar het
nieuwe systeem geen onomkeerbare stappen te ondernemen en geen
kosten te maken in het huidige systeem19. Als gevolg hiervan is de
uitvoering van de quotumheffing opgeschort tot 1 januari 2022, de
beoogde datum waarop het wijzigingen in verband met de vereenvoudigde banenafspraak in werking zou treden. Het verder opschorten van de
quotumheffing is onvermijdelijk, omdat deze datum niet gehaald is
doordat het wetsvoorstel ernstige vertraging opliep; eerst door de
coronacrisis en later vanwege de demissionaire status van het vorige
kabinet. Naar aanleiding van de eerdergenoemde motie is het uitvoeringstechnisch niet mogelijk de huidige quotumheffing uit te voeren. Om die
reden wordt de opschorting van de quotumheffing verlengd tot het
moment waarop een nieuw in te voeren quotumregeling in werking
treedt, met dien verstande dat de verlenging uiterlijk geldt tot 1 januari
2026. Dit omdat in 2026 de opbouw in de reeks met afgesproken aantallen
afloopt en de banenafspraak overgaat naar een structurele situatie waarin
125.000 extra banen gerealiseerd moeten blijven ten opzichte van de
nulmeting. Omdat op deze wijziging al wordt geanticipeerd door UWV en
de Belastingdienst20, treedt deze wijziging met terugwerkende kracht tot
en met 1 januari 2022 in werking. Op 8 juli 2021 is de Tweede Kamer
geïnformeerd dat de Belastingdienst en UWV toestemming is gegeven om
de quotumheffing niet uit te voeren en daarmee te anticiperen op een
door het nieuwe kabinet te creëren wettelijke grondslag waarin de
uitvoering van de quotumheffing verder wordt opgeschort21.
De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen,
C.J. Schouten

18

Kamerstukken II 2018/19, 34 352, nr. 137 en nr. 168.
Kamerstukken II 2018/19, 34 352, nr. 126.
20
Kamerstukken II 2020/21, 34 352, nr. 219.
21
Kamerstukken II 2020/21, 34 352, nr. 219.
19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 394, nr. 22

23