Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

36 379

Wijziging van de Woningwet in verband met het
regelen van een grondslag voor het verwerken
van het burgerservicenummer van
woningzoekenden door toegelaten instellingen
en woonruimteverdelers in verband met het
digitaal delen van gegevens voor de
inkomenstoets

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 3 oktober 2023
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van het verslag van de vaste
commissie voor Binnenlandse Zaken naar aanleiding van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Woningwet in verband met het regelen van een
grondslag voor het verwerken van het burgerservicenummer van
woningzoekenden door toegelaten instellingen en woonruimteverdelers
in verband met het digitaal delen van gegevens voor de inkomenstoets.
Ik dank de leden van de VVD-fractie, de D66-fractie, de CDA-fractie, de
SP-fractie en de ChristenUnie-fractie voor hun bijdragen.
Ik ben verheugd met de bijdragen van de verschillende fracties aan het
verslag. In deze beantwoording wordt zoveel mogelijk de hoofdstukindeling van het verslag gevolgd.
Inhoudsopgave
I

kst-36379-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Algemeen
1.
Inhoud van het voorstel
1.1
Het maatschappelijke probleem
1.1.1
Inkomenstoets voor toewijzing van een
sociale huurwoning – bestaande praktijk
1.2
De voorgestelde oplossing – digitale gegevensdeling voor inkomenstoets
1.2.1
Pilot digitale inkomenstoets
1.2.2
Beheervoorziening BSN
1.3
Woningcorporatie en de woonruimteverdeler –
taken en rollen in het woonruimteverdeelproces
1.4
Aanwijzing van woningcorporaties en woonruimteverdelers
1.5
Uitvoering, werkwijze bij het digitaal delen van
gegevens voor de Inkomenstoets
1.6
Bescherming van de privacy
1.6.1
Beveiliging en bewaartermijnen
2.
Advies en consultatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

blz.
2
3
3
3
4
4
5
5
6
7
9
9
10

1

I. Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de stukken
behorend bij de Wijziging van de Woningwet in verband met het regelen
van een grondslag voor het verwerken van het burgerservicenummer van
woningzoekenden door toegelaten instellingen en woonruimteverdelers
in verband met het digitaal delen van gegevens voor de inkomenstoets en
hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
voorgenomen wijziging van de Woningwet in verband met grondslag
voor het verwerken van het burgerservicenummer van woningzoekenden
door toegelaten instellingen en woonruimteverdelers in verband met het
digitaal delen van gegevens voor de inkomenstoets. Deze leden hebben
nog enkele vragen die ze aan de regering wil voorleggen, vooral toegespitst op het bewaken van de privacy van woningzoekenden met
betrekking tot deze wijziging.
Zij begrijpen de wens om het BSN te gebruiken bij het kunnen uitvoeren
van een inkomenstoets voor de toewijzing van een sociale huurwoning,
ook om fouten en fraude tegen te gaan. Zij hebben tegelijkertijd het
beschermen van de privacy hoog in het vaandel staan. Daarom vragen zij
zich af of bevestigd kan worden dat het BSN nergens anders voor gebruikt
mag worden dan de onderhavige inkomenstoets.
Het klopt dat het BSN op grond van dit voorstel nergens anders voor mag
worden gebruikt dan de doeleinden die zijn opgenomen in artikel 46,
vijfde lid, van de Woningwet, zoals ingevoegd met het wetsvoorstel: «ten
behoeve van de registratie van de inschrijving van die woningzoekende
en ten behoeve van de inkomensvaststelling, bedoeld in het tweede lid.»
Deze doelen zijn uitputtend en worden beschreven in de memorie van
toelichting bij het wetsvoorstel:
– vaststellen dat de persoon voor wie het inkomen digitaal wordt
verstrekt, ook de persoon is die al een bepaalde periode ingeschreven
staat. Zoals omschreven is in de toelichting is dit noodzakelijk omdat
inschrijvingsduur een bepalende factor is voor het verkrijgen van een
sociale huurwoning, daarom is het essentieel om met zekerheid de
inschrijvingsduur vast te stellen van een persoon die reageert op een
sociale huurwoning;
– de digitale inkomensverstrekking: het met zekerheid kunnen vaststellen dat het inkomen ook daadwerkelijk bij dit BSN hoort.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de wijziging van de Woningwet in verband met het regelen van een
grondslag voor het verwerken van het burgerservicenummer van
woningzoekenden door toegelaten instellingen en woonruimteverdelers
in verband met het digitaal delen van gegevens voor de inkomenstoets.
Deze leden zijn benieuwd hoe het vrijwilliger karakter van de digitale
gegevensdeling gehandhaafd blijft. Hoe wordt voorkomen dat woningcorporaties en woonruimteverdelers heimelijk een digitale procedure
verplicht stellen (bijvoorbeeld om woonfraude te voorkomen)?
Het vrijwillige karakter van de digitale methode om het inkomen te
verstrekken blijft gehandhaafd doordat dit wettelijk is geborgd in het
voorstel. Het wetsvoorstel schrijft voor dat er altijd sprake moet zijn van
instemming van de woningzoekende met digitale gegevensdeling, en dat
woningzoekende de instemming op ieder moment kan intrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

2

Als woningzoekende niet instemt met de digitale methode, dan moet de
woningcorporatie een alternatief bieden om aan haar wettelijke taak van
het toewijzen van sociale huurwoningen en het daarbij verrichten van de
inkomenstoets te kunnen voldoen. In de aansluitvoorwaarden voor
gebruik die door Logius worden vastgesteld, waar een woningcorporatie
of woonruimteverdeler zich aan verbindt voordat zij toegang kunnen
krijgen tot de beheervoorziening BSN, is nader geëxpliciteerd dat de
woningcorporatie of woonruimteverdeler een alternatief proces moet
aanbieden dat zodanig is ingericht dat de woningzoekende die zijn
gegevens niet digitaal kan of wil verstrekken niet wordt uitgesloten van de
toewijzing van de door hem gewenste sociale huurwoning.
De mogelijkheden voor woningzoekenden die onterecht niet een sociale
huurwoning krijgen toegewezen, zijn gelijk als in de bestaande situatie.
Daaraan verandert het wetsvoorstel niets. Deze woningzoekenden kunnen
hierover desgewenst een klacht indienen, bijvoorbeeld bij de onafhankelijke klachten- en geschillencommissie van de woningcorporatie, of bij de
(regionale) klachtencommissie woonruimteverdeling in die gemeenten
waar een dergelijke klachtencommissie bestaat.
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de bovengenoemde wijziging. Deze leden hebben nog enkele vragen.
Zij vragen de regering wat deze wijziging betekent voor de inkomensafhankelijke huurverhoging. In hoeverre mag de inkomensafhankelijke
huurverhoging doorgevoerd worden zonder de huurder van de
inkomensnavraag in kennis te stellen?
Deze wijziging heeft geen betrekking op de inkomensafhankelijke
huurverhoging, en heeft hiervoor evenmin gevolgen. De methode met het
digitaal verstrekken van het inkomen betreft een wijziging van de
methode waarmee het inkomen voor de inkomenstoets kan worden
aangeleverd voor de toewijzing van een sociale huurwoning. Deze
inkomensgegevens mag de corporatie of woonruimteverdeler enkel voor
dit doel gebruiken. Dit staat zodoende los van de inkomensafhankelijke
huurverhoging, die aan de orde kan zijn gedurende huurperiode en de
gegevens die hiervoor gedeeld mogen worden.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennis genomen van de
Wijziging van de Woningwet in verband met het regelen van een
grondslag voor het verwerken van het burgerservicenummer van
woningzoekenden door toegelaten instellingen en woonruimteverdelers
in verband met het digitaal delen van gegevens voor de inkomenstoets.
Zij hebben daarbij nog enkele vragen.
1. Inhoud van het voorstel
1.1 Het maatschappelijke probleem
1.1.1 Inkomenstoets voor toewijzing van een sociale huurwoning –
bestaande praktijk
De leden van de VVD-fractie lezen dat de woningcorporaties een inkomenstoets moeten uitvoeren, voordat zij een sociale huurwoning aan een
woningzoekende mogen toewijzen. De toewijzingsregels regels zorgen er
op hun beurt voor dat woningcorporaties sociale huurwoningen toewijzen
aan de doelgroep voor wie sociale huurwoningen bestemd zijn. Deze
leden vragen de regering of zij kan toelichten wat de mogelijkheden zijn
met betrekking tot het uitvoeren van een inkomenstoets voor scheefhuurder. (1)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

3

Zij zijn daarnaast van mening dat het uitvoeren van de inkomenstoets
woningcorporaties in staat stelt om te zien of de gevraagde sociale huur
nog gepast is. Mensen met een te hoog inkomen gaan dan een hogere
huur betalen, zodat de sociale huurwoningen daadwerkelijk naar de
mensen gaan die het hardst nodig hebben. Deze leden vragen de regering
hoe een systeem om de inkomenstoets uit te voeren voor de hogere
inkomens er precies uit zou gaan zien. (2)
1) Het voorliggende wetsvoorstel gaat over de inkomenstoets die moet
worden uitgevoerd bij woningtoewijzing. Dit staat zodoende los van
eventuele latere situaties van «scheefwonen».
2) Het voorliggende wetsvoorstel gaat over de inkomenstoets die moet
worden uitgevoerd bij woningtoewijzing. Dit raakt enkel aan «hogere
inkomens» in zoverre dat bij deze inkomenstoets bepaald wordt of een
huishouden een inkomen heeft onder de inkomensgrenzen voor een
sociale huurwoning, zoals nu ook reeds het geval is. Er vindt gedurende
de huurperiode van een huurder geen inkomenstoets plaats. Wel kan een
verhuurder gedurende de huurperiode gebruik maken van de bestaande
systematiek voor de inkomensafhankelijke huurverhoging.
Allereerst constateren de leden van de ChristenUnie-fractie dat de
regering de nadelen van de bestaande praktijk rond de inkomenstoets,
waarbij de woningzoekende zelf een aanvraag doet bij de belastingdienst,
helder schetst. Deze nadelen liggen in de omslachtigheid, foutgevoeligheid en fraudegevoeligheid. Tegelijkertijd kan de huidige praktijk ook
voordelen hebben. Deze leden vragen de regering deze voordelen van de
huidige praktijk te schetsen en aan te geven waarom deze voordelen niet
opwegen.
Het voordeel van de huidige praktijk is dat deze voor alle woningzoekenden uitvoerbaar is: er worden geen digitale vaardigheden vereist. Dat
is een belangrijk aspect, en om die reden blijft deze mogelijkheid ook
bestaan. Er zijn echter voor de woningzoekenden die dit willen en voor
woningcorporaties en woonruimteverdelers voordelen te behalen met de
digitale inkomensverstrekking in de vorm van minder tijdsbesteding, meer
gebruiksgemak en minder risico op fouten en fraude.
1.2 De voorgestelde oplossing – digitale gegevensdeling voor inkomenstoets
1.2.1 Pilot digitale inkomenstoets
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen waarom de regering kiest om
het BSN te gaan hanteren, in plaats van in te zetten op verbetering van het
gebruik van de BRP-gegevens om «matchingsproblemen» tegen te gaan.
Het is inherent aan het gebruik van BRP-gegevens dat in veel gevallen niet
eenduidig en geautomatiseerd kan worden vastgesteld dat het inkomen
dat werd verstrekt bij het reageren, bij dezelfde persoon hoort die zich
vaak jaren eerder heeft ingeschreven als woningzoekende. Dit is door
verbetering van BRP-gegevens niet op te lossen en door gebruik van het
BSN wél. Denk daarbij aan de volgende situaties. Er kan bijvoorbeeld
sprake zijn van afwijkende schrijfwijzen van namen, bijvoorbeeld doordat
iemand zich bij inschrijving bij de woningcorporatie heeft ingeschreven
met gebruik van het initiaal behorend bij zijn roepnaam terwijl dat initiaal
afwijkt van het initiaal van de doopnaam. Of bijvoorbeeld wanneer een
huurder met twee voornamen bij de woningcorporatie staat ingeschreven
op basis van één initiaal in combinatie met de achternaam, terwijl diegene

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

4

in de BRP geregistreerd staat onder beide initialen. Een verbetering van
het BRP-gegeven zou dit probleem onvoldoende kunnen oplossen.
Ook heeft gebruik van het BSN het bijkomend voordeel dat het bijdraagt
aan het voorkomen van fraude met inschrijvingsduur, bijvoorbeeld door
opzettelijke persoonsverwisseling waarbij de inschrijfduur van een
persoon wordt overgenomen door een andere persoon die zo een woning
toegewezen kan krijgen terwijl die persoon niet de langste inschrijfduur
heeft onder de ingeschreven woningzoekenden.
Tot slot levert het gebruik van BSN een verdere vereenvoudiging en
vergemakkelijking op ten opzichte van het gebruik van de BRP-gegevens.
Het gebruik van BSN vergt voor de woningcorporatie minder handelingen
om het inkomensgegeven te verkrijgen en in de administratie te
verwerken.
1.2.2 Beheervoorziening BSN
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering de gevolgen van
dit wetsvoorstel te schetsen voor mensen die geen DigiD bezitten.
Dit wetsvoorstel heeft geen gevolgen voor mensen die geen DigiD
bezitten. Voor het gebruik van de digitale verstrekking van de relevante
gegevens heeft een woningzoekende een DigiD nodig, maar uit de wet
vloeit ook voort dat woningcorporaties en woonruimteverdelers aan de
woningzoekenden die de digitale methode niet kunnen of willen
toepassen een alternatieve route moeten aanbieden. In de aansluitvoorwaarden voor gebruik die door Logius worden vastgesteld, waar een
woningcorporatie of woonruimteverdeler zich aan verbindt voordat zij
toegang kunnen krijgen tot de beheervoorziening BSN, is nader geëxpliciteerd dat de woningcorporatie of woonruimteverdeler een alternatief
proces moet aanbieden dat zodanig is ingericht dat de woningzoekende
die zijn gegevens niet digitaal kan of wil verstrekken niet wordt uitgesloten van de toewijzing van de door hem gewenste sociale huurwoning.
1.3 Woningcorporatie en de woonruimteverdeler – taken en rollen in het
woonruimteverdeelproces
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat veel woningcorporaties gebruik maken van een woonruimteverdeler. Dit maakt het
gegevensbeheer ingewikkelder. Deze leden lezen dat de regering beide
varianten van gegevensverwerking een grondslag wil geven. Dit betekent
dat zowel de woonruimteverdeler als de woningcorporatie verwerkingsverantwoordelijk kan zijn. Deze leden vragen de regering toe te lichten
waarom er ook voor gekozen wordt de woonruimteverdeler verwerkingsverantwoordelijk te laten zijn. Zij vragen de regering hier welk belang
hiermee gediend wordt. Zij vragen of de privacyschending van woningzoekenden daarmee niet nodeloos geschaadt wordt?
Hiervoor is gekozen omdat het in de praktijk regelmatig voorkomt dat
woningzoekenden zich inschrijven bij een woonruimteverdeler, en dat bij
inschrijving nog niet bekend is bij welke woningcorporatie de woningzoekende uiteindelijk terecht zal komen. Veel woningcorporaties werken met
een woonruimteverdeler. Deze partijen verrichten voor de woningcorporatie (of voor meerdere woningcorporaties in de regio) werkzaamheden
ten behoeve van het registreren van de inschrijving en de inschrijvingsduur van woningzoekenden, het tonen van het woningaanbod van
de deelnemende woningcorporaties, en het contact met woningzoekenden tijdens een groot deel van het proces, tot aan het moment dat
woningzoekende op een woning reageert. Wanneer de woningzoekende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

5

reageert op een vrijgekomen sociale huurwoning en wanneer het tot een
toewijzing leidt, dan kan dát het moment zijn waarop pas bekend wordt bij
welke woningcorporatie hij of zij gaat huren.
Uit de pilot met de voorgestelde methodiek kwam het beeld naar voren
dat de woonruimteverdeler in een regio in de regel als verwerkingsverantwoordelijke persoonsgegevens verwerkt, ten behoeve van de ondersteuning van het proces van bemiddeling voor, en toewijzing van,
woonruimte. De verwerkingsverantwoordelijkheid wordt bepaald op basis
van de feitelijke situatie rondom de verwerking. Deze verwerkingsverantwoordelijkheid wordt vastgelegd in een verwerkersovereenkomst tussen
woonruimteverdeler en de aangesloten woningcorporaties. Vervolgens
gaat de woningcorporatie een huurovereenkomst aan met de nieuwe
huurder. Daarmee wordt de woningcorporatie vanaf dat moment
verwerkingsverantwoordelijke voor de verwerking van de persoonsgegevens van de (nieuwe) huurder.
In sommige gevallen beheert de woningcorporatie het gehele proces en is
er geen sprake van een rol voor een woonruimteverdeler. Maar vaak is het
wel zo dat een woonruimteverdeler een belangrijke rol vervult. Dit maakt
dat het nodig is de grondslag voor het verwerken van het BSN zowel voor
woningcorporaties als voor woonruimteverdelers te doen gelden.
1.4 Aanwijzing van woningcorporaties en woonruimteverdelers
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering de zinsnede dat
«kleine woningcorporaties voor wie de baten niet opwegen tegen de
lasten, kunnen afzien van het verrichten van het digitaal delen van de
inkomenstoets» nader toe te lichten. Hoe hoog zijn de lasten voor een
corporatie om toe te treden tot het digitaal delen van de inkomenstoets, in
hoeverre verwacht de regering dat corporaties hier vanwege de kosten
vanaf zien, en vindt de regering niet dat iedere woningzoekende desgewenst van dit systeem gebruik zou moeten kunnen maken, ongeacht de
omvang van de verhurende corporatie?
In het onderzoek naar de regeldruk, uitgevoerd door Sira Consulting,
wordt uitgegaan van totale eenmalige investeringen in de sector van
tussen de 1,75 en 4 miljoen euro. De afweging (en daarmee ook de
kosten) of het aanbieden van een digitale inkomensverklaring voor een
woningcorporatie financieel rendabel is, is in grote mate afhankelijk van
de (ICT) systemen die een woningcorporatie al geïmplementeerd heeft.
Omdat het zo specifiek per corporatie kan verschillen is het niet mogelijk
om een schatting te geven van de kosten per corporatie. Voor bijvoorbeeld kleinere woningcorporaties die zo weinig mutaties hebben, dat zij
de toewijzing handmatig doen en niet via een woonruimteverdeelsysteem zullen de kosten in de regel niet opwegen tegen de
voordelen.
Als een woningcorporatie eenmaal is aangesloten op de digitale
inkomensverklaring, zal het gebruik op basis van het aantal aanvragen op
DigiD worden doorberekend. In het onderzoek naar de regeldruk
uitgevoerd door Sira Consulting wordt uitgegaan van het doorrekenen
van kosten tussen de 16 en 23 cent per bevraging alsmede het doorbelasten van de beheerkosten. De beheerkosten zullen echter een kleiner
deel uitmaken van de totale kosten dan de kosten per bevraging. Als een
woningcorporatie minder toewijzingen kent, zal deze dus ook minder
hoeven te betalen. De bevragingskosten komen naar verwachting uit
(voor alle deelnemende woningcorporaties samen) tussen de 236.175 en
339.502 euro. De kosten voor het gebruik van deze methodiek zullen op
zichzelf daarom naar verwachting geen beletsel zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

6

De regering verwacht dat woningcorporaties voor wie de investering
loont overwegend zullen kiezen voor aansluiting voor de digitale methode
van inkomensverstrekking, vanwege de becijferde structurele baten.
Desondanks kunnen er dus zoals beschreven woningcorporaties zijn die
de bestaande methode blijven hanteren. Dat brengt mee dat er situaties
kunnen zijn waarin aspirant-huurders gebruik zouden willen maken van de
digitale methode, maar waarbij dit niet kan. Dit is volgens de regering niet
onoverkomelijk, omdat de bestaande methode bruikbaar is.
1.5 Uitvoering, werkwijze bij het digitaal delen van gegevens voor de
Inkomenstoets
De leden van de D66-fractie merken op dat bij het beschrijven van het
proces ervan uit wordt gegaan dat de woonruimteverdeler of woningcorporatie het BSN van de woningzoekende niet integraal opneemt in de
eigen administratie. Deze leden vragen zich af hoe dit ook daadwerkelijk
geborgd gaat worden.
De woningcorporatie of woonruimteverdeler moet door de Minister zijn
aangewezen zijn als Gebruiker, om gebruik te mogen maken van de
digitale methode van deling van het inkomensgegeven. Hierbij horen de
aansluitvoorwaarden voor gebruik die door Logius worden vastgesteld. In
deze voorwaarden wordt opgenomen dat een Gebruiker (of degene die de
digitale gegevens in opdracht van Gebruiker verwerkt) het door de
woningzoekende digitaal gedeelde BSN moet versleutelen bij binnenkomst. Het versleutelen moet zodanig gebeuren dat het BSN onherleidbaar is tot de woningzoekende in directe zin. Met andere woorden, het
versleutelen leidt tot een niet-leesbare registratie van het BSN. Het
versleutelen dient middels een algemeen geaccepteerde standaard voor
versleutelen van gegevens te gebeuren die door de industrie als
betrouwbaar wordt gezien. Het BSN wordt alleen versleuteld bewaard.
Het direct tot de woningzoekende herleidbare BSN mag niet door de
woningcorporatie of woonruimteverdeler worden bewaard in de
administratie.
Als een woningcorporatie of woonruimteverdeler het BSN niet versleutelt,
en het BSN direct leesbaar opslaat en bewaart in de administratie, dan is
dat in strijd met artikel 32 van de AVG. Het is passend om dit gegeven te
versleutelen. Het betreft namelijk een gevoelig gegeven, het wordt voor
een langere periode opgeslagen, en er zijn tools beschikbaar op de markt
van softwareleveranciers.
Als een woningcorporatie of woonruimteverdeler het BSN dus niet
versleutelt, kan de Autoriteit Persoonsgegevens (hierna: AP) daar
handhavend tegen optreden. De AP kan op eigen initiatief of naar
aanleiding van klachten of signalen een onderzoek doen en daarbij
bijvoorbeeld inzage eisen in de systemen van een woningcorporatie. Met
het verwerken van het BSN moet zorgvuldig worden omgegaan en aan de
beveiligingseisen zoals omschreven in paragraaf 2.6.3 in de memorie van
toelichting bij het wetsvoorstel worden voldaan. Als dat niet zo is, kan de
AP handhavend optreden, bijvoorbeeld door een boete op te leggen.
De Autoriteit woningcorporaties (hierna Aw) houdt toezicht op woningcorporaties, waaronder op de rechtmatigheid van het handelen en nalaten
van woningcorporaties. Ook de Aw kan zelf bepalen welke gegevens en
inlichtingen zij van woningcorporaties wil inzien (Artikel 61b van de
Woningwet). De Aw kan zaken onder de aandacht brengen van de AP, als
er twijfel is over de rechtmatigheid van gegevensverwerkingen die zij
vernemen bij woningcorporaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

7

Daarnaast kan de Minister, indien blijkt dat de woningcorporatie of
woonruimteverdeler niet voldoet aan één of meerdere voorwaarden die
voortvloeien de wet- en regelgeving, het verzoek tot aanwijzen weigeren
of de registratie als Gebruiker intrekken.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering uitgebreider toe
te lichten waarom het delen van het BSN op het moment van inschrijven
de matching efficiënter maakt, terwijl hier op het moment van toewijzen
van de woning pas gebruik van wordt gemaakt. Deze leden vragen of dit
niet leidt tot nodeloos opslaan van persoonlijke informatie. (1) Zij vragen
hoe lang de woonruimteverdeler of woningcorporatie de tijd heeft om een
niet-gepseudonimiseerd BSN te verwijderen. (2)
Deze leden vragen de regering hoe voorkomen wordt dat woningzoekenden van woningen door verhuurders uitgesloten worden omdat zij er
niet voor kiezen hun BSN te verstrekken. Zij vragen de regering het
handelingsperspectief voor zulke woningzoekenden te schetsen. Zij
vragen de regering eveneens te reflecteren op de vraag of het beschikbaar
maken van deze toepassing niet zal leiden tot het (eventueel op termijn)
verplicht stellen daarvan. (3)
1) Het is bij schaarste extra van belang dat vrijkomende sociale huurwoningen beschikbaar komen voor de mensen die tot de inkomensdoelgroep
behoren en daar op basis van hun inschrijfduur recht op hebben. Het
delen van het BSN al op het moment van inschrijving zorgt ervoor dat bij
de toewijzing kan worden vastgesteld dat de persoon voor wie het
inkomen wordt verstrekt, dezelfde persoon is die al een bepaalde
tijdsduur ingeschreven staat. Wanneer die twee gegevens matchen, is
geborgd dat de huurwoning aan de juiste persoon wordt toegewezen. Op
deze manier worden eventuele vervalsingen van inschrijfduur tegengegaan.
Juist nu er in de praktijk vaak een periode van jaren kan liggen tussen het
moment van inschrijving en het moment van toewijzing, is met het
vereiste het BSN te versleutelen geborgd dat het BSN in de tussentijd niet
als zodanig herkenbaar bij de woningcorporatie aanwezig is. Het BSN is
dus niet zichtbaar voor medewerkers van de woningcorporatie of de
woonruimteverdeler, anders dan voor die medewerkers die het nodig
hebben voor de inkomenstoetsing. En ook voor hen geldt dat het niet
eerder in z’n volledigheid zichtbaar is dan op het moment van die
toetsing.
2) Op het toewijzen van een sociale huurwoning vindt een accountantscontrole plaats, waarvoor de voor de toewijzing onderliggende gegevens
nodig zijn. Zodra de controle is uitgevoerd moet het BSN worden
verwijderd, deze is dan niet meer nodig. Hierop is een maximum gesteld
van drie jaar: dan moet te allen tijde de verwerking worden beëindigd en
de gegevens worden verwijderd. In de meeste gevallen zal de accountantscontrole echter eerder plaatsvinden, en dan dient ook onverwijld het BSN
verwijderd te worden (dat is verplicht op grond van de AVG, verwerken
mag niet langer dan noodzakelijk voor het doel van de verwerking).
In de vraag wordt gesproken over een «niet-gepseudonimiseerd BSN».
Het is in strijd met artikel 32 van de AVG om de BSN’s direct leesbaar op
te slaan en te bewaren in de administratie, dat geldt ook bij het bewaren
van het BSN na de inkomenstoets (voor zolang als dat noodzakelijk is in
het kader van de accountantscontrole). In het kader van de voorbereiding
van dit wetsvoorstel is gesproken met de drie grootste softwareleveranciers die ook de leverancier zijn van de drie regio’s Utrecht, Haaglanden
en Rotterdam Rijnmond die aan de vervolgpilot deelnemen (zie ter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

8

referentie over die vervolgpilot de inleiding van het algemeen deel van de
toelichting bij het wetsvoorstel), over de wijze waarop aan deze eis
tegemoet gekomen kan worden. Daaruit volgden twee opties:
a. Het bij inschrijving versleuteld opgeslagen BSN kan bij de inkomenstoets worden ontsleuteld, om op die manier te vergelijken met het BSN
dat wordt verkregen bij het delen van het inkomen. Hierna dient het
BSN te worden verwijderd en kan weer het versleutelde BSN bewaard
worden ten behoeve van de accountantscontrole.
b. Het versleutelde BSN van het moment van inschrijving kan vergeleken
worden met het BSN zoals verkregen bij het delen van het inkomen
nadat daar dezelfde versleuteling op is toegepast. Het BSN hoeft in dit
geval niet ontsleuteld te worden, en kan dus ook in versleutelde vorm
bewaard worden voor de accountantscontrole.
Beide opties kunnen passende maatregelen zijn in het licht van artikel 32
van de AVG. De drie softwareleveranciers hebben uiteindelijk allen ervoor
gekozen om optie 2 te implementeren.
3) Zie voor een antwoord op deze vraag het antwoord op de vraag van de
CDA-fractie in het hoofdstuk «Algemeen» van deze nota.
1.6 Bescherming van de privacy
1.6.1 Beveiliging en bewaartermijnen
De leden van de D66-fractie merken op dat om de privacy te waarborgen
het «passend» wordt gevonden als de woonruimteverdeler en de
woningcorporatie «een technische oplossing toepassen om het BSN
onherleidbaar tot de persoon in directe zin te maken». Ook wordt gesteld
«voor pseudonimiseren zijn tools op de markt aanwezig». Deze leden
vragen zich af hoe geborgd gaat worden dat woonruimteverdelers en/of
woningcorporaties die tools daadwerkelijk gaan gebruiken.
Zie voor een antwoord op deze vraag het antwoord op de vraag van de
D66-fractie in «paragraaf 1.5 Uitvoering, werkwijze bij het digitaal delen
van gegevens voor de Inkomenstoets» van deze nota.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de regering het «passend»
vindt de onherleidbaarheid tot de persoon in directe zin, zoals verwoord in
artikel 4 AVG toe te passen. Deze leden vragen de regering hoe deze
onherleidbaarheid wordt opgelegd, nu dit niet zo in de tekst van onderliggend wetsvoorstel is vastgelegd. (1) Ook vragen zij waarom de termijn
waarop de verwerking van het BSN beëindigd moet zijn is gesteld op drie
jaar na de inkomensvaststelling. Zij vragen waarom voor zo’n langdurige
periode is gekozen en waarom een halfjaar niet voldoende is. (2)
1) Zie voor een antwoord op deze vraag het antwoord op de vraag van de
D66-fractie in «paragraaf 1.5 Uitvoering, werkwijze bij het digitaal delen
van gegevens voor de Inkomenstoets» van deze nota.
2) De verplichte inkomenstoets wordt uitgevoerd om sociale huurwoningen te kunnen toewijzen aan de doelgroep. Op het toewijzen wordt een
accountantscontrole uitgevoerd waarvoor de onderliggende gegevens
nodig zijn. Zodra de controle is afgerond moet het BSN verwijderd
worden omdat deze dan niet langer nodig is. Hierop is een maximum
gesteld van drie jaar: dan moet te allen tijde de verwerking worden
gestopt/de gegevens worden verwijderd. In de praktijk kan het soms lang
duren voordat de accountantscontrole wordt afgerond, dat is de reden dat
een limiet wordt gesteld aan de periode waarbinnen dit mogelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

9

2. Advies en consultatie
De leden van de D66-fractie merken op dat er geen advies is gevraagd aan
de adviescommissie ICT-toetsing. Deze leden vragen zich af waarom er
niet voor is gekozen deze adviescommissie om een advies te vragen.
Hoewel zeker van belang, is de ICT-component in dit traject relatief
bescheiden in omvang. De ICT-ontwikkelkosten aan overheidszijde
bedroegen 1,2 miljoen euro, waarbij projecten met een ICT-component
van meer dan 5 miljoen euro bij het ICT-adviescollege aangemeld moeten
worden. Daarbij komt dat de ICT aan de zijde van het Rijk reeds gereed is
en dat met de fasering van een beperkte pilot, een grootschalige pilot en
uiteindelijk landelijke uitrol de ICT-ontwikkeling overzichtelijk kon worden
ingezet, passend bij de betreffende fase.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 379, nr. 6

10