Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

992
Vragen van het lid Rudmer Heerema (VVD) aan de Ministers voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
het bericht dat de experimentele klas voor hoogbegaafde leerlingen in Leiden
(LIVE) in haar voortbestaan wordt bedreigd (ingezonden 18 oktober 2018).
Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) mede
namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen
17 december 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019,
nr. 730.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Hoogbegaafdenklas in de knel»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u bekend met het Leids Initiatief voor Educatie (LIVE)?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Hoe kijkt u naar de beslissing om de financiering aan LIVE terug te trekken
omdat het geen formele zorg- of onderwijsinstelling is?
Antwoord 3
Het betreft een recent ontstaan kleinschalig particulier initiatief van enkele
ouders, gericht op leerlingen met diverse problematiek die soms al langer
thuis zitten. Het initiatief is niet aangemerkt als school in de zin van de
Leerplichtwet 1969. Daarom is financiering vanuit onderwijs niet toegestaan.
Wat betreft het jeugdhulpaanbod is het aan de gemeente om te beoordelen
of inzet van jeugdhulp nodig is en of de geboden hulp van voldoende
kwaliteit is. Aan samenwerkingsverbanden en gemeente is verzocht zo
spoedig mogelijk te voorzien in een invulling die in lijn is met wet- en

1

ah-tk-20182019-992
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Leidsch Dagblad, dinsdag 9 oktober 2018, «Hoogbegaafdenklas in de knel».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

regelgeving. De inspectie heeft op 7 november een bezoek gebracht aan het
samenwerkingsverband primair onderwijs en deze boodschap herhaald.
Vraag 4
Waarom werd de financiering voor LIVE in eerste instantie wel toegekend?
Antwoord 4
Regio’s geven zelf hun aanbod vorm. Uit beantwoording van Raadsvragen
door het College van B&W van de gemeente Leiden (risicoleerlingen en het
Leids Initiatief Voor Educatie) leiden wij af dat de regio met een tijdelijke
voorziening ruimte wilde creëren om een meer duurzame oplossing vorm te
geven.
Vraag 5
Bent u van mening dat het initiatief LIVE binnen de bestaande wettelijke
kaders en het Thuiszitterspact past? Zo ja, graag een toelichting. Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Nee. Uitgangspunt bij het onderwijsaanbod is dat een erkende school de
leerling inschrijft en verantwoordelijk is voor het onderwijsaanbod. Een
school kan hierbij maatwerk bieden zoals een programma op maat, afwijking
van het aantal onderwijsuren in combinatie met behandeling en samenwerking met jeugdhulp of zorg. De Jeugdwet biedt gemeenten ruimte om
jeugdhulp in te kopen bij jeugdhulpaanbieders of in de vorm van een pgb te
verstrekken waarbij de wet de voorwaarde stelt dat de jeugdhulp van goede
kwaliteit is. Vanuit de jeugdhulpaanbieder kan worden samengewerkt met
scholen. Het is aan de samenwerkingsverbanden, scholen van inschrijving en
gemeenten om onderling afspraken te maken over hoe het aanbod in deze
regio samenhangend wordt vormgegeven en samenkomt. Waar nodig
raadplegen zij deskundigen.
Omdat het initiatief LIVE geen school is, kan de onderwijsinspectie geen
toezicht houden op dit initiatief. Ouders hebben op deze wijze geen waarborgen voor de kwaliteit van het onderwijs en zij voldoen niet aan de leerplicht.
Het is juist daarom van belang dat een school verantwoordelijk is voor het
onderwijsaanbod en de eventueel benodigde onderwijsondersteuning. Wat
betreft de jeugdhulp werd het initiatief in eerste instantie bekostigd vanuit de
pgb’s van een aantal betrokken ouders. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om na te gaan of de kwaliteit van de zorg die geleverd wordt door
middel van het pgb van goede kwaliteit is. Uit de beantwoording van de
eerder genoemde raadsvragen leiden wij af dat de gemeente hier goed naar
kijkt.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het regeerakkoord met een intensivering van 15
miljoen euro per jaar voor onderwijs voor hoogbegaafde kinderen ruimte
biedt om dit initiatief te ondersteunen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Met de nieuwe subsidieregeling worden samenwerkingsverbanden samen
met schoolbesturen gestimuleerd om een dekkend onderwijs- en ondersteuningsaanbod voor hoogbegaafde leerlingen in het primair en voortgezet
onderwijs in de regio op te zetten, uit te breiden, dan wel te bestendigen. Het
is daarmee zeker een regeling die ook voor de doelgroep in Leiden van
toegevoegde waarde kan zijn. De samenwerkingsverbanden in regio Leiden
kunnen een subsidieaanvraag indienen om het onderwijs- en ondersteuningsaanbod aan hoogbegaafde leerlingen een extra impuls te geven binnen de
bestaande wettelijke kaders. Zie verder het antwoord op vraag 3.
Vraag 7
Deelt u de mening dat het initiatief van LIVE binnen de passage past van het
regeerakkoord dat tevens ruimte geeft om te bezien hoe zorg voor leerlingen
binnen een beperkt aantal onderwijsinstellingen beter uitgevoerd moet
worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 7
In de onderwijsparagraaf van het regeerakkoord staat de opdracht om voor
leerlingen met zeer complexe problematiek (waaronder leerlingen met
ernstige meervoudige beperkingen) op een beperkt aantal onderwijsinstellingen te bezien hoe de benodigde zorg rechtstreeks uit zorgmiddelen kan
worden bekostigd. Zoals reeds aangegeven is LIVE geen onderwijsinstelling
en is het zeer de vraag of de kinderen die betrokken zijn bij het initiatief LIVE
vallen binnen de afbakening uit het regeerakkoord.
Vraag 8
Deelt u de mening dat dergelijke samenwerkingsverbanden en initiatieven als
LIVE aangemoedigd zouden moeten worden? Kunt u hierop een toelichting
geven?
Antwoord 8
We vinden het positief dat de gemeente Leiden en het samenwerkingsverband samen met ouders, scholen en zorgaanbieders op zoek gaan naar
aanbod voor leerlingen die (dreigen) uit (te) vallen. Zij zijn samen immers
verantwoordelijk voor een goed aanbod aan onderwijs en jeugdhulp in de
regio. Ook hebben we begrip voor de ouders van de leerlingen, die veel tijd
en moeite hebben geïnvesteerd om te zorgen dat de kinderen weer een
aanbod kregen. We vinden het juist voor hen heel belangrijk dat dit aanbod
ook van voldoende kwaliteit is en dat de verschillende inspecties kunnen
toezien op de kwaliteit en de bekostiging die daarmee gepaard gaat. Met een
goed arrangement kan uitval van leerlingen, of verergering van problematiek
soms ook worden voorkomen.
Vraag 9
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat er geen passend schoolaanbod
of zorg voor deze leerlingen is als de financiering over drie maanden eindigt?
Antwoord 9
Wij delen het uitgangspunt dat het onwenselijk is als de leerlingen in deze
regio geen onderwijs en/of jeugdhulp ontvangen. Voor de zomer hebben
medewerkers van beide departementen daarom gesprekken gevoerd met de
regio en met het initiatief om mee te denken over mogelijke constructies. Wij
hebben de regio vervolgens begin september ook uitgenodigd om de
ontwikkelingen te bespreken en geadviseerd Gedragswerk te betrekken.
Verder is voor vragen over het inrichten van een aanbod specifiek gericht op
onderwijsondersteuning aan hoogbegaafde leerlingen, ook geadviseerd het
Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling mee te laten denken.
De regio heeft Gedragswerk betrokken bij het organiseren van een passende
individuele oplossing voor de betreffende leerlingen en er worden nu
gesprekken met scholen en met ouders gevoerd. Gedragswerk signaleert dat
het gaat om een klein aantal leerlingen met niet-eenduidige problematiek en
dat mogelijk variatie in arrangementen nodig is.
Tot op heden zijn er geen ouders uit de regio die een geschil over de
invulling van het passend aanbod hebben voorgelegd aan de landelijke
geschillencommissie passend onderwijs. Wij kunnen daarmee geen oordeel
geven over het aanbod in de regio. Wel delen wij de mening dat er zo
spoedig mogelijk een zo passend mogelijk aanbod dient te zijn voor de
leerlingen.
Vraag 10
Welke mogelijkheid ziet u voor de financiering van LIVE zodat deze leerlingen
van passend onderwijs kunnen worden voorzien?
Antwoord 10
Graag verwijs ik u naar de antwoorden op vraag 3 en 5.
Vraag 11
Deelt u de mening dat voor deze en alle thuiszittende kinderen en scholieren
zo snel mogelijk een passende oplossing moet komen? Zo ja, wat kunt u voor
deze leerlingen betekenen? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Ja.
Zoals hierboven beschreven ligt de verantwoordelijkheid bij de school, bij het
samenwerkingsverband en bij de gemeente. Als zij niet zelf in een passend
aanbod voorzien, dan dienen zij dit hiaat in hun regionale aanbod zo spoedig
mogelijk te herstellen. Er zijn mogelijkheden om over dit aanbod advies in te
winnen bij deskundigen bijvoorbeeld bij het eerder genoemde Informatiepunt
Onderwijs & Talentontwikkeling, Gedragswerk of het NJI bij het opzetten van
onderwijszorgarrangementen. Voor individuele maatwerkvragen kunnen
onderwijs(zorg)consulenten en cliëntondersteuning worden betrokken. Wij
werken samen aan verdere verbetering van de aansluiting tussen onderwijs
en zorg. Over onze plannen bent u recent geïnformeerd2.
Zoals in het antwoord op vraag 3 en 9 is aangegeven, krijgt de regio op dit
moment ondersteuning van Gedragswerk en onderzoekt de Inspectie de
casus. Wij volgen de ontwikkelingen.

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2018/11/23/kamerbrief-over-onderwijsen-zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4