2021D41612

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen aan de Minister van Economische Zaken en
Klimaat voorgelegd over de brief van 7 oktober 2021 inzake de derde
voortgangsrapportage van de corona steunregeling Tegemoetkoming
Vaste Lasten (TVL) (Kamerstuk 35 420, nr. 411).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Azarkan
De adjunct-griffier van de commissie,
Van Dijke

nds-tk-2021D41612

1

Inhoudsopgave
I
II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Antwoord/Reactie van de Minister

2
6

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de derde
voortgangsrapportage van de coronasteunregeling Tegemoetkoming
Vaste Lasten (TVL). Zij maken zich echter, zorgen over een aantal
aspecten. Vandaar dat zij nog een aantal vragen en opmerkingen hebben.
De leden van de VVD-fractie wijzen erop dat het van groot belang is dat,
ondanks dat de economie weer is aangetrokken en veel bedrijven weer
zonder steun van de overheid kunnen, ondernemers die hier nog wel van
afhankelijk zijn deze steun ook snel krijgen zodat ook zij de crisis kunnen
overleven.
De leden van de VVD-fractie maken zich nog steeds grote zorgen over het
tempo van behandeling van TVL-aanvragen voor Q2 en Q3 2021. In een
eerder schriftelijk overleg over de uitvoeringproblemen rondom het
steunpakket bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)
hebben zij reeds vragen gesteld over de uitvoering van deze regelingen.
Deze willen zij hier graag nogmaals herhalen. Wat is de reden dat de
uitbetalingen van de steun zo lang op zich laten wachten? Is de Minister
het met deze leden eens dat ondernemers die afhankelijk zijn van de TVL
om te overleven niet een kwartaal kunnen wachten om hun rekeningen te
betalen? Zo ja, hoe gaat de Minister ervoor zorgen dat de uitbetaling van
de steun sneller gaat verlopen? Kan de Minister deze vragen apart
beantwoorden?
De leden van de VVD-fractie brengen in herinnering dat de toenmalige
Staatssecretaris Keijzer in mei omtrent de bezwaarprocedures nog aangaf
dat zij geen mogelijkheid en geen noodzaak zag om de behandeling van
deze gevallen bij een externe partij te beleggen. Zij gaf tevens aan dat de
RVO 15 extra fte juridische expertise heeft ingehuurd om deze gevallen en
andere bezwaren zo snel mogelijk af te kunnen handelen. Inmiddels stelt
de Minister dat het RVO extra capaciteit heeft moeten inzetten om de
bezwaren binnen de wettelijke termijnen te kunnen afhandelen en blijkt de
halve juridische afdeling voltijds bezig te zijn met het afhandelen van de
bezwaren in de TVL. De leden van de VVD-fractie vragen daarom of het
kabinet nog steeds van mening is dat er voldoende capaciteit is om de
bezwaren binnen de termijnen af te handelen? Door de vele berichten die
de leden van de VVD-fractie ontvangen van ondernemers waar de
termijnen keer op keer verlengd worden, vragen de leden of de Minister
de noodzaak inziet om te kijken naar aanvullende capaciteit. Zo ja, welke
stappen is de Minister voornemens te zetten?
De leden van de VVD-fractie constateren dat er in deze rapportage ook
wordt teruggekomen op de afronding van de definitieve vaststelling van
de TVL1. Deze zou zijn afgerond voor het eind van 2021 en wordt nu
bijgesteld naar halverwege 2022. Deze leden vragen daarom hoe het kan
dat deze vaststelling pas ruim een half jaar later gedaan kan worden. Wat
is er voor nodig om deze vaststelling alsnog voor het eind van 2021 te
realiseren? Is de Minister bereid alles op alles te zetten om dat ook te
regelen?

2

Daarnaast hebben de leden van de VVD-fractie met interesse kennisgenomen van de uitspraak van het College van Beroep voor het Bedrijfsleven (CBb) over de registratie van een onderneming bij de Kamer van
Koophandel ten opzichte van het starten van de ondernemingsactiviteiten.
Hoe duidt de Minister deze uitspraak? Wat is de reden dat er niet voor is
gekozen om de gevolgen van deze uitspraak actief te communiceren? Wat
zijn de mogelijke gevolgen voor andere lopende procedures en daarmee
andere ondernemers? Kan de Minister dit in kaart brengen, zodat lopende
procedures niet onnodig verlengd worden? Welke stappen zijn er
inmiddels bij de RVO genomen om recht te doen aan deze uitspraak? Zal
deze uitspraak met terugwerkende kracht worden gehonoreerd? Kan de
Minister deze vragen los van elkaar beantwoorden?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
derde voortgangsrapportage van de corona steunregeling Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL). Zij willen de Minister hier nog enkele vragen
over stellen.
De leden van de D66-fractie delen de zorgen van de Minister dat de
coronacrisis voor sommige ondernemers nog niet voor bij is. Deze leden
herkennen dat ook het derde kwartaal veel creativiteit en uithoudingsvermogen heeft gevraagd van de ondernemers en hebben hier, net als de
Minister, veel bewondering voor. De voorgenoemde leden ontvangen
signalen van ondernemers dat zij zich zorgen maken over de coronaontwikkelingen en mogelijke maatregelen die genomen worden. Is de
Minister van mening dat het opnieuw instellen van de TVL het juiste
instrument is als ondernemers worden beperkt door eventuele coronamaatregelen? Zijn er lessen uit de TVL te trekken waarmee de TVL
verbeterd kan worden indien deze opnieuw moet worden ingezet?
De leden van de D66-fractie hebben met interesse gelezen dat inmiddels
125 aanvragen voor de Bruine Vloot regeling zijn goedgekeurd. Deze
leden vragen wat de reden was van afwijzing voor de overige
20 aanvragen. Denkt de Minister dat het begrote totale budget van
9,6 miljoen voldoende is? Wat gebeurt er als er onderbesteding is van dit
budget? Wat zijn de mogelijkheden als er meer aanvragen zijn voor dit
budget dan de begrote 9,6 miljoen?
De leden van de D66-fractie maken zich zorgen dat nieuwe aanvragen
voor de TVL vertraagd raken doordat de verwerkingstijd bij RVO is
opgelopen. Deze leden benadrukken dat vertraging in de uitkering leidt tot
grote problemen bij ondernemers. Kan de Minister toelichten om hoeveel
situaties het gaat dat de beslistermijn niet gehaald wordt? Zijn er
mogelijkheden om deze ondernemers te helpen, bijvoorbeeld met het
uitkeren van een voorschot? Hierbij willen de voorgenoemde leden
benadrukken dat een mogelijke oplossing niet mag leiden tot vertraging
van de behandeling van schrijdende individuele zaken die op menselijk
niveau niet kunnen wachten.
De leden van de D66-fractie begrijpen dat het aanpassen van mkb-aanvragen naar grote ondernemingen veel capaciteit vergt van RVO. Kan de
Minister toelichten wat de verschillen in bedragen zijn als deze groep
behandeld wordt als mkb-bedrijf versus als grote onderneming? Is er een
(wettelijke) termijn waarop al deze aanvragen moeten zijn aangepast? Of
kan dit ook op een later moment? Dit met oog op de grote waarde die de
voorgenoemde leden hechten aan capaciteit inzetten voor schrijdende
situaties en het voorkomen van vertragingen in de beslistermijn van
nieuwe aanvragen.

3

De leden van de D66-fractie willen het belang van maatwerk en individuele betaalregelingen onderstrepen. Deze leden hebben daarom met
interesse kennisgenomen van maatwerk in terugbetaalschema’s en het
persoonlijk contact dat RVO zoekt met de ondernemers. Deze leden
vragen hoe gereageerd wordt op deze persoonlijke aanpak van RVO. Zijn
er lessen te trekken uit deze handelwijze voor andere werkzaamheden van
RVO?
De leden van de D66-fractie zijn tenslotte opgelucht te lezen dat de TVL in
Q3 al fors minder nodig was dan in Q2. Dit betekent dat vele ondernemers
in Q3 weer konden ondernemen. De leden vragen de Minister wel om de
vinger aan de pols te houden en de Kamer te informeren als de
verwachting is dat door mogelijke maatregelen bepaalde sectoren
wederom steun nodig hebben. De voorgenoemde leden zien uit naar de
volgende voortgangsrapportage in het eerste kwartaal van 2022.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de derde
voortgangsrapportage van de coronasteunregeling Tegemoetkoming
Vaste Lasten (TVL). Zij hebben daarover de volgende vragen en opmerkingen, en vragen de Minister deze zo spoedig mogelijk te beantwoorden,
gelet op het sluiten van de TVL Q3 op 29 oktober 2021.
De leden van de CDA-fractie hebben signalen ontvangen dat Nederlandse
midden- en kleinbedrijven met een negatief eigen vermogen op
31 december 2019 geen TVL kunnen aanvragen, omdat de Europese Unie
(EU) aanvankelijk stelde dat een negatief eigen vermogen onder «onderneming in financiële moeilijkheden» valt. Deze leden vragen de Minister
of dit klopt en of het klopt dat Nederland dit criterium in de eerste
TVL-ronde nog niet toepaste (ondanks EU-wetgeving), waardoor bedrijven
toch TVL konden aanvragen. Klopt het dat Nederland dit criterium in
volgende TVL-rondes wel toepaste, juist toen de EU ruimere steunmogelijkheden aan mkb-bedrijven toestond (en een negatief eigen vermogen
niet langer een criterium was van «onderneming in financiële moeilijkheden»)? De leden van de CDA-fractie vragen de Minister of Nederlandse
mkb-bedrijven hierdoor zijn benadeeld. Kan de Minister deze gang van
zaken toelichten? Wat zijn de mogelijkheden om de TVL1-randvoorwaarden met betrekking tot negatief eigen vermogen alsnog door te trekken
naar de afrekening van de TVL, in de geest van de EU-verruiming, en
benadeelde ondernemers tegemoet te komen?
Het valt de leden van de CDA-fractie op dat van de 263 aanvragen voor de
Bruine Vloot-regeling, de RVO er inmiddels 145 heeft toegewezen en 20
afgewezen. Binnen welke termijn zullen de resterende aanvragen zijn
behandeld?
De leden van de CDA-fractie lezen dat de verwerkingstijd van aanvragen
die sinds de TVL Q4 2020 handmatig verwerkt worden is toegenomen met
50% en beslistermijnen niet gehaald worden. Daarbij schrijft de Minister
dat de wendbaarheid die de RVO eerder nog in kon zetten met extra
mensen, intussen volledig is benut. Was het niet mogelijk geweest hierop
te anticiperen en op tijd op te schalen, daar de coronacrisis reeds
anderhalf jaar aan de gang is?
Voorts lezen de leden van de CDA-fractie in de brief dat het, vanwege het
bereiken van het staatssteunplafond, nu voorkomt dat bedrijven wel TVL
Q3 2021 aan hebben gevraagd maar niet in aanmerking komen voor een
subsidie. Dit betreft ongeveer 1.100 (verbonden) ondernemingen.
Begrijpen de leden van de CDA-fractie het goed als zij stellen dat deze

4

bedrijven verder wel aan de voorwaarden voor TVL-subsidie voldoen,
maar toch tussen wal en schip vallen? Komt er voor deze bedrijven alsnog
zicht op een oplossing? Staan het Ministerie van Economische Zaken en
Klimaat en de RVO met elk van de betreffende bedrijven in contact?
De leden van de CDA-fractie lezen dat ter uitvoering van de motieAmhaouch c.s. over een oplossing voor schrijnende gevallen die buiten
de TVL vallen (Kamerstuk 35 669, nr. 19) de RVO een «bijzondere gevallen
procedure en -commissie» in het leven heeft geroepen. Van de 448
bijzondere gevallen zijn er 23 langs de commissie gegaan en hiervan zijn
er 9 gehonoreerd, zo merken de leden van de CDA-fractie op. De leden
van de CDA-fractie vragen de Minister of hij inzicht kan geven in de
achtergrond van de bijzondere gevallen die zich hebben gemeld, de
reden(en) van afwijzing of doorverwijzing en waarom maar zo weinig
bijzondere gevallen zijn gehonoreerd.
Tenslotte zijn de leden van de CDA-fractie benieuwd hoe vaak gebruik is
gemaakt van de bezwaarprocedure voor de TVL en wat daarvan de
uitkomsten waren, te weten afgewezen of (gedeeltelijk) toegekend. In
hoeveel gevallen heeft beroep bij het CBb tot een andere uitkomst geleid
dan bij het maken van bezwaar?
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben in een eerder schriftelijk
overleg (Kamerstuk 35 420, nr. 263) vragen gesteld over starters. Deze
leden begrijpen dat het optuigen van een nieuwe regeling veel werk kost.
Zij willen in dit schriftelijk overleg dan ook hun waardering uitspreken
voor de medewerkers van de uitvoeringsorganisaties die al ruim
anderhalf jaar, met succes, keihard werken om het Nederlandse bedrijfsleven overeind te houden.
In de voortgangsrapportage lezen de leden van de ChristenUnie-fractie
dat de TVL bestaat uit diverse openstellingen, waaronder een gerelateerde
startersregeling. Deze leden lezen dat er voor circa € 13 miljoen aan
subsidie is toegekend en er ruim 1300 aanvragen zijn ontvangen. Lag dit
bedrag en dit aantal in de lijn der verwachting? Wat is de invloed geweest
van het laat beschikbaar maken van een startersregeling op de hoogte van
de toegekende subsidie en de ontvangen aanvragen? Als de startersregeling eerder op poten was gezet, waren er dan meer starters voor in
aanmerking gekomen?
Vragen en opmerkingen van het lid van de BBB-fractie
Het lid van de BBB-fractie heeft kennisgenomen van de voortgangsrapportage TVL. Zij is tevreden met de inzet van de Minister om ondernemers
zoveel mogelijk te ondersteunen om de voor hen negatieve gevolgen van
de coronamaatregelen op te vangen. Toch is er ook zorg, met name over
de ondernemers die niet onder deze regeling vallen. Ook is er zorg over
het te vroeg stoppen van de regeling voor ondernemers, simpelweg
omdat met het vervallen van maatregelen de klanten (en dus de omzet)
niet meteen terug zijn. Heeft de Minister hier al signalen over gehad?
Het valt het lid van de BBB-fractie op dat de verwerkingstijd van
aanvragen die handmatig verwerkt worden sinds de TVL Q4 2020 is
toegenomen met 50%. Hoe lang is deze verwerkingstijd en zijn daar
ondernemers door in de knel gekomen? De BBB-fractie staat op het
standpunt dat voorkomen moet worden dat door toedoen van vertragingen aan de kant van de overheid ondernemers in de problemen

5

komen. Deelt de Minister dit standpunt en, zo ja, welke acties worden op
dit punt ondernomen?
Het lid van de BBB-fractie vraagt of de enorme inspanningen van de RVO
op dit dossier, waarvoor zij waardering heeft, ten koste zijn gegaan van
andere werkzaamheden van de RVO. Zo ja, welke werkzaamheden zijn dat
dan?.
Het lid van de BBB-fractie vraagt welke stappen er worden ondernomen
om het totale bedrag van € 104 miljoen aan onterecht uitbetaalde
subsidiegelden terug te ontvangen. Ook vraagt het lid van de BBB-fractie
of inzichtelijk is in hoeveel gevallen het gaat om bewust misbruik. Is er
een protocol om te voorkomen dat bedrijven die onbewuste fouten
hebben gemaakt worden weggezet als fraudeurs? Dit om te voorkomen
dat we een tweede toeslagenaffaire krijgen. Wat is de procedure als er
sprake is van bewust misbruik?
II Antwoord/Reactie van de Minister

6