Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2402
Vragen van de leden Van der Staaij (SGP) en Keijzer (CDA) aan de Ministers
van Veiligheid en Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de
berichten waaruit blijkt dat een consulent van Stichting De Einder adviezen
over zelfdoding geeft (ingezonden 20 mei 2014).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie), mede namens de
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 2 juli 2014).
Vraag 1
Kent u de berichten waaruit blijkt dat een van de consulenten van Stichting
De Einder een jonge vrouw, zonder grondig onderzoek en professionele
hulpverlening, concrete adviezen heeft gegeven over de methoden waarmee
zij een eind aan haar leven kan maken en een adres heeft verschaft voor het
verkrijgen van middelen om zichzelf van het leven te beroven?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 3
Hoe verhoudt het zo gemakkelijk toegang hebben tot advisering over
zelfdoding zich tot het algemene uitgangspunt van het beleid van suïcidepreventie?
Antwoord 3
Het beleid van suïcidepreventie is erop gericht om mensen die suïcidaal zijn
eerder te signaleren en gericht hulp aan te bieden. Dat sluit niet uit dat
mensen zelf op zoek gaan naar informatie of advies over zelfdoding.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het feit dat een middel voor zelfdoding zo eenvoudig
beschikbaar is onmogelijk positief kan bijdragen aan het terugdringen van het
aantal gevallen van zelfdoding?

1

ah-tk-20132014-2402
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.telegraaf.nl/binnenland/22633432/__Mogelijk_onderzoek_zelfmoordadvies__.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Er zijn zeer veel (genees)middelen beschikbaar op de nationale en internationale markt die -afhankelijk van gebruik en dosering – een dodelijke werking
kunnen hebben. Het is ondoenlijk om de beschikbaarheid van al deze
middelen te beperken. Daarom is mijn inzet er in de eerste plaats op gericht
om mensen die suïcidaal gedrag vertonen eerder te signaleren en gerichte
zorg aan te bieden. Zie ook het antwoord op vraag 3.
Vraag 2, 5, 6, 7, 8
Wat vindt u van deze handelwijze? Deelt u de mening dat een dergelijke
handelwijze een ongewenste ontwikkeling is?
Deelt u de mening dat het bieden van adviezen, zoals dit in het concrete
geval van de consulent van Stichting De Einder blijkt te gebeuren, veel verder
gaat dan het bieden van algemene informatie en in lijn met uitspraken van de
Hoge Raad, waarin wordt gesteld: «Wel strafbaar is in beginsel degene die in
het concrete geval middelen verschaft of toedient en duidelijke, op navolging
en uitvoering gerichte instructies geeft aan degene die tot zelfdoding heeft
besloten.», strafbaar is?2 Deelt u de mening dat het hier erom gaat of de
verdachte het door zijn handelen voor de ander mogelijk of gemakkelijker
heeft gemaakt om zichzelf te doden en dat hier in dit geval sprake van is, ook
al heeft de zelfdoding niet daadwerkelijk plaatsgevonden?3
Deelt u de mening dat het bieden van zulke informatie gekwalificeerd dient te
worden als behulpzaam zijn bij zelfdoding en het verschaffen van (toegang
tot) middelen voor die zelfdoding, zoals verboden in artikel 294 van het
Wetboek van Strafrecht, danwel het opzettelijk uitlokken van een strafbaar
feit?
Bent u bereid het Openbaar Ministerie te vragen in hoeverre er in deze casus
sprake is van behulpzaamheid bij zelfdoding of een ander strafbaar feit?
Bent u tevens bereid te onderzoeken welke civielrechtelijke- of strafrechtelijke
maatregelen mogelijk zijn tegen de stichting voor wie deze consulent werkt?
Bent u bereid te onderzoeken of het mogelijk is deze stichting vanwege strijd
met de openbare orde of de goede zeden of vanwege het voorkomen van
strafbare feiten te verbieden, danwel in ieder geval onmogelijk te maken nog
langer adviezen te geven die behulpzaam zijn bij zelfdoding?
Antwoord 2, 5, 6, 7, 8
Het Openbaar Ministerie (OM) stelt een onderzoek in naar aanleiding van
voornoemde berichtgeving. Over lopende onderzoeken van het OM kan ik in
het belang van het onderzoek geen mededelingen doen. Overigens kan
zonder onderzoek reeds worden vastgesteld dat van overtreding van artikel
294 van het Wetboek van Strafrecht in ieder geval geen sprake is, omdat in
ieder geval aan een van de delictsbestanddelen niet is voldaan: er is geen
zelfdoding gevolgd.
Vraag 9
Welke mogelijkheden zijn er nationaal of internationaal om de betrokken
Chinese organisatie aan te pakken wegens het te koop aan bieden of
verhandelen van middelen met dodelijke werking?
Antwoord 9
Op grond van artikel 61 van de Geneesmiddelenwet is het verboden
geneesmiddelen te koop aan te bieden of ter hand te stellen door anderen
dan apothekers, huisartsen met vergunning of daartoe bij ministeriële
regeling aangewezen personen of instanties. Overtreding van dit artikel kan
door de Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) worden bestraft met een
bestuurlijke boete (artikel 101 Geneesmiddelenwet). Op grond van artikel 1
van de Wet op de economische delicten kan tevens een strafrechtelijk
onderzoek worden ingesteld door het OM. Wanneer sprake is van middelen
die zijn opgenomen in (de lijsten van) de Opiumwet, kan mogelijk ook sprake
zijn van overtreding van deze wet. Of er in dit concrete geval voldoende
aanleiding is tot bestuurlijk dan wel strafrechtelijk optreden jegens de

2
3

HR 5 december 1995, NJ 1996, 322.
HR 18 maart 2008, http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2008:BC4463

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

aanbieder van het middel staat ter beoordeling van de IGZ en het Functioneel
Parket van het OM.
Vraag 10
Bent u bereid, indien na onderzoek blijkt dat er geen (straf)rechtelijke
mogelijkheden zijn om tegen deze organisatie op te treden, te bevorderen dat
artikel 294 van het Wetboek van strafrecht en/of andere strafbepalingen
zodanig worden aangepast dat hier ook tegen opgetreden kan worden?
Antwoord 10
Zoals blijkt uit het antwoord op vraag 9 zijn er diverse (straf)rechtelijke
mogelijkheden om tegen dergelijke organisaties op te treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3