Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

455
Vragen van de leden Jacobi en Fokke (beiden PvdA) aan de Minister van
Infrastructuur en Milieu over het bericht «Chemelot loost opnieuw omstreden
stof in de Maas» (ingezonden 5 oktober 2016).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 9 november 2016). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 251.
Vraag 1
Kent u het bericht «Chemelot loost opnieuw omstreden stof in de Maas»?1
Herinnert u zich uw antwoorden op eerdere vragen over dit thema?2
Antwoord 1
Ja, ik ken dit bericht. De beantwoording van uw vragen hierover zijn in lijn
met de eerdere antwoorden die ik u over dit thema heb gegeven.
Vraag 2
Is het waar dat opnieuw hoge concentraties omstreden stoffen (met name
melamine) zijn geloosd in de Maas? Zo ja, om welke hoeveelheden gaat het?
Antwoord 2
In de zomer van 2016 werden in het Maaswater bij de drinkwaterinnamepunten Roosteren en Heel concentraties aan melamine van 1 g/l tot 5,8 g/l
gemeten. Deze verhoogde concentraties aan melamine kwamen voort uit een
lozing vanuit de integrale afvalwaterzuiveringsinstallatie (IAZI) van Sitech, het
bedrijf dat verantwoordelijk is voor het zuiveren van het afvalwater afkomstig
van Chemelot. Uit metingen bleek dat het effluent van de IAZI substantieel
heeft bijgedragen.
Vraag 3
In hoeverre heeft Sitech met deze lozingen wetten of regels overtreden? Kunt
u dit per overtreden wet of regel toelichten?

1
2

ah-tk-20162017-455
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.1limburg.nl/chemelot-loost-opnieuw-omstreden-stof-de-maas?context=default
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 140

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Bij de recente lozing van melamine was geen sprake van een incident. Door
betere analysemethoden wordt melamine nu eerder aangetoond in het
Maaswater, waardoor de waterkwaliteit beter kan worden gemonitord. De stof
wordt al jaren geloosd. Ik ben niet bevoegd om te oordelen of er door Sitech
regels zijn overschreden. Het waterschap Roer en Maas (WRO) is het bevoegd
gezag voor de vergunning en handhaving. Het waterschap moet vaststellen
of al dan niet sprake is van een overtreding. Sitech heeft een watervergunning van WRO waarin geen specifieke lozingseisen zijn opgenomen voor
melamine. Het is uiteindelijk aan de rechter om te oordelen in hoeverre een
beroep tegen vergunningen of tegen een besluit om al dan niet te handhaven, gegrond of niet zijn.
Voor de inname van oppervlaktewater voor drinkwaterbereiding geldt voor
antropogene stoffen een algemene signaleringswaarde van 1 g/l. Deze
waarde werd overschreden (zie antwoord 2). Conform de Drinkwaterregeling
heeft de Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) mij om een ontheffing
gevraagd voor de inname van Maaswater. Deze ontheffing is verleend omdat
ik van oordeel ben dat er, onder de in de ontheffing gestelde voorwaarden,
geen sprake was en is van een risico voor de volksgezondheid (zie antwoord
6).
De ontheffing stelt als voorwaarde dat WML in overleg treedt met het
bevoegd gezag voor de waterkwaliteit van de Maas (Rijkswaterstaat) voor het
verrichten van nader onderzoek naar de risicobeoordeling van de verontreinigingen van het Maaswater met melamine en structuurverwante stoffen.
Vraag 4
Welke acties kunnen worden ondernomen richting Sitech nu zij voor de
tweede keer in korte tijd stoffen lozen die leiden tot vervuiling van de Maas?
Worden deze acties ook ondernomen?
Antwoord 4
De lozingen van pyrazool in de zomer van 2015 waren het gevolg van een
slecht werkende zuivering. Maatregelen zijn genomen om deze zo snel als
mogelijk onder controle te krijgen. Het bevoegd gezag WRO heeft specifiek
voor pyrazool lozingseisen opgenomen in de watervergunning. Bij de recente
lozing van melamine was geen sprake van een slecht werkende zuivering.
Deze stof wordt altijd geloosd. Een lage afvoer van de Maas kan leiden tot
hogere concentraties bij het drinkwaterinnamepunt. Rijkswaterstaat en WRO
voeren aanvullende monitoring uit naar de aanwezigheid van melamine in
het oppervlaktewater en in het effluent van de IAZI.
Vraag 5
Acht u de huidige verantwoordelijksverdeling bij deze kwesties zoals u die
eerder uiteen heeft gezet (waterschap, drinkwaterbedrijf, provincie, Rijk) in uw
antwoord3 optimaal om dit soort ongewenste lozingen zo veel mogelijk te
voorkomen? Zo ja, waarom? Zo nee, welke aanpassing overweegt u?
Antwoord 5
Ik zie geen reden om de verantwoordelijkheidsverdeling te veranderen zoals
ik al eerder heb geantwoord (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2015–2016, nr. 140). Aanvullend hierop heb ik een stappenplan opgesteld wat
de taken en verantwoordelijkheden van alle betrokken instanties in geval van
langdurige incidenten met opkomende stoffen, waarvoor geen normen zijn
vastgesteld, verduidelijkt. Er kan echter nooit helemaal voorkomen worden
dat zich gevallen van ongewenste lozingen voordoen, zoals bijvoorbeeld na
calamiteiten.
Vraag 6
Deelt u de mening van drinkwaterbedrijf WML dat er een scherpe landelijke
norm komt voor de stof melamine? Zo ja, wanneer voert u deze norm in? Zo
nee, waarom niet? Bent u bereid in overleg te gaan met de vergunningverlener om te komen tot aanscherping van de afspraken met Sitech?

3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 140

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Naar aanleiding van het ontheffingsverzoek van WML bij de Inspectie
leefomgeving en transport (ILT) voor melamine is er door het RIVM een
ontheffingswaarde van 5 g/l voor 3 jaar voor in te nemen oppervlaktewater
ten behoeve van de bereiding van drinkwater afgeleid. Een besluit om een
richtwaarde voor melamine wel of niet wettelijk vast te leggen, is pas aan de
orde is als in het kader van de structurele aanpak, waar ik aan werk, hiervoor
een procedure is vastgesteld.
De resultaten van de bij antwoord 3 genoemde risicobeoordeling kunnen
aanleiding geven om in overleg met WRO te treden over aanvullende eisen
ten aanzien van de aan Sitech verleende vergunning.
Vraag 7
Hoe borgt u dat het belang van de drinkwatervoorziening in voldoende mate
meeweegt ten opzichte van de industriële belangen van een regio?
Antwoord 7
Alle verantwoordelijke bestuursorganen hebben op grond van de Drinkwaterwet een zorgplicht voor de duurzame veiligstelling van de openbare
drinkwatervoorziening. Daarnaast moet bij vergunningverlening op grond van
de Waterwet altijd rekening gehouden worden met een benedenstrooms
drinkwaterbelang. In de dit jaar herziene handboeken Algemene BeoordelingMethodiek stoffen (ABM) en het handboek Immissietoets heb ik dat nog extra
verduidelijkt. Deze handboeken hebben de wettelijke status van Beste
Beschikbare Technieken (BBT) document conform de Regeling omgevingsrecht en dienen bij de vergunningverlening te worden betrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3