De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018

2500 EA Den Haag

SKC-IKOB
Certificatie

Geldermalsen, 10 Juni 2020
0ns kenmerk 202000793

bezoekarire';

Poppenbouwing 56
4191 NZ Geldermalsen

postadres
Pcstbus 202
4190CE Geldermalsen

Betreft: Onderzoeksresultaten vermeende fraude El-indexen Groningen

Geachte Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,

Naar aanleiding van het verzoek van het ministerie van BZK om een onderzoek in te stellen naar
de kwaliteit van de in Groningen afgemelde El-indexen waarbij mogelijk sprake van fraude was,
heeft SKG-IKOB en/of SKW Certificatie de betreffende certificaathouders benaderd en fien

gevraagd om een onderzoek in te stellen naar de kwaliteit van de onder hun certificaat afgegeven
El-indexen,

SKG-IKOB en/of SKW Certificatie fieeft informatie van de betreffende certificaathouders ontvangen met

betrekking tot de postcodes waar volgens een aantal partijen mogelijk sprake was van foutieve El-index
rapportages en/of een foutief energieiabel.
Tijdens een gesprek met betrokken partijen, te weten: de opdrachtgever van 18 van de 21 betreffende
woningen (tevens eigenaar van de panden), de EPA adviseur die deze 18 woningen opgenomen en berekend
heeft en de certificaathouder die deze 18 berekeningen geregistreerd heeft in EP-online, hebben alle
betrokken partijen verklaard dat er geen moedwillige fraude is gepleegd. De adviseurs en certificaathouders
die de overige drie woningen opgenomen en geregistreerd hebben, hebben ook verklaard dat er geen
moedwillige fraude is gepleegd.
Naar aanleiding van dit onderzoek hebben de certificaathouders een interne controle uitgevoerd op deze 21
dossiers. SKG-IKOB en/of SKW Certificatie heeft de uitkomsten van de, door de certificaathouder uitgevoerde
RvACIlO

interne controle geanalyseerd. Uit deze analyse blijkt dat er onvoldoende bewijslast in de dossiers aanwezig is
waardoor de opgenomen gegevens ten behoeve van de El-index berekening niet volledig geverifieerd kunnen
worden. De adviseur heeft verklaart dat hij destijds wel gebruik heeft gemaakt van informatie van de

MCHISVS
llvACOE]

RvA I

liSIING
RvAI mi
Geacaedlteerd
door de Raad
voof Accreditatie

Nottfted Body
NB 0960

[EOTA
European Organisation
for Technical Assessment

opdrachtgever zoals tekeningen en/of bestekken met daarop specificaties van gebruikte materialen en/of
toegepaste installaties. Uit deze evaluatie blijkt tevens dat ook de uitkomsten van de contra expertise, die
uitgevoerd is in opdracht van het Dagblad van het Noorden, niet overeenkomen met de uitkomsten van deze
interne evaluatie. Bij deze, in opdracht van Dagblad van het Noorden uitgevoerde contra expertise is de
eigenaar van de woningen niet de opdrachtgever geweest en was er dus helemaal geen informatie van de
betrokken woningen beschikbaar. Ook is bij de contra expertise deels destructief onderzoek uitgevoerd.
Hierbij zijn o.a. stopcontacten verwijderd om de constructie te kunnen bekijken. Bij een reguliere opname
wordt nooit gebruik gemaakt van destructief onderzoek. Bovengenoemde aspecten zijn voornamelijk de
oorzaak van het verschii in uitkomsten tussen het oorspronkeiijke onderzoek, het evaluatie onderzoek en de
uitgevoerde contra expertise.

Over de geconstateerde afwijkingen die tijdens de contra expertise zijn vastgesteld, zijn de volgende vragen
gesteld door de betrokken certificaathouders die de eerste opname geregistreerd hebben:
- Ten tijde van het opstellen van het El-index rapport is gebruik gemaakt van de destijds vigerende software.

0ns kenmerk 202000793
d.d. 12 maart2020

HskgSKG-IKOB
Certificatie

Blad 2

Is tijdens de contra expertise de geconstateerde waarde op basis van de laatste softv^rare opgesteld of op
basis van de toen vigerende software en opnameprotocol? Het antwoord hierop is dat de opname van de
contra expertise is uitgevoerd met de toen vigerende software en opnameprotocollen.
- Niet helder is hoeveel dossiers er totaal zijn beoordeeld en of de overige dossiers wel juist zijn? Het
antwoord hierop is dat er meer dossiers zijn beoordeeld en dat de dossiers die correct waren buiten
beschouwing zijn gelaten.

- In hoeverre is de tijdsbesteding van de controles uitgevoerd als ware het een reguliere controle? Het
antwoord op deze vraag is dat er geen rekening is gehouden met een bepaalde maximale tijdsbesteding.
Uitgangspunten documentatie:
De tijden dat de energie indexen zijn geregistreerd zijn:
Versie BRL 9500-00

registratiedatum

Versie BRL

Versie interpretatiedocument

9500-01

3-2014

31-8-2011

31-8-2011

17-12-2013

3-2017

31-8-2011+wb 1-8-2015

23-6-2016

1-7-2016

6-2018

31-8-2011+wb 1-8-2015

23-6-2016

3-4-2018

11-2018

31-8-2011+wb 1-8-2015

23-6-2016

2-10-2018

11-2018

31-8-2011+wb 1-8-2015

23-6-2016

2-10-2018

2-2019

31-8-2011+wb 1-8-2015

23-6-2016

6-12-2018

2-2019

31-8-2011+wb 1-8-2015

23-6-2016

6-12-2018

2-2019

31-8-2011+wb 1-8-2015

23-6-2016

6-12-2018

In de interpretatiedocumenten en wijzigingsbesluiten zijn aanvullingen en wijzigingen op de BRL 9500 delen
00 en 01 opgenomen. Tevens zijn aanpassingen en interpretaties aangebracht voor de ISSO 82.1.
In de periode december 2013 tot en met december 2018 zijn er nieuwe documenten geweest uit deze serie.
Voor de bepaling van een energie-index vandaag kan het zijn dat de uitkomst op basis van dezelfde
uitgangspunten, verschillen met de uitkomsten ten tijde van het opnemen en berekenen van de woning
destijds.
Werking Interne controle dossiers:
In de BRL 9500 is opgenomen dat de interne controle op de uitgevoerde werkzaamheden minimaal de
volgende hoeveelheid moet zijn:
Vanaf 31-8-2011 (bri 9500-00)

In dit kader voert de certificaathouder op jaarbasis ten minste een gelijk aantal projectencontroles op het
voldoen aan de eisen van hoofdstuk 3 en 4 uit als de certificatie-instelling (zle § 7.2.3). § 7.2.3 geeft aan:
EIke periode van 12 maanden is het aantal door de certificatie-instelling te controleren energielabels gelijk aan
2% van het aantal in die periode door de certificaathouder afgemelde energielabels, afgerond naar boven, met
een minimum van 2, bij een aantal van ten hoogste 1000 afgemelde energielabels. Bij meer dan 1000
afgemelde energielabels in die periode bedraagt het aantal te controleren energielabels 20 + 0,05% van het
aantal afgemelde energielabels, a^erond naar boven.
Vanaf 21 oktober2016(BRL 9500-011

EIke periode van 12 maanden, vanaf de datum waarop de certificaathouder is toegelaten, is het aantal door
de certificatie-instelling te controleren energie-index-rapporten ten minste gelijk aan 2% van het aantal in die
periode door de certificaathouder afgemelde energie-index-rapporten, afgerond naar boven, met een
minimum van 2, bij een aantal van ten hoogste 1000 afgemelde energie-index-rapporten. Bij meer dan 1000
afgemelde energie-index-rapporten in die periode bedraagt het minimum aantal te controleren energie-

0ns kenmerk 202000793

d.d. 12maart2020

flHU

SKG-IKOB
- Certificatie

BladS

indexrapporten 20 + 0,05% van het aantal afgemelde energie-index-rapporten, afgerond naar boven.
Voor de interne controle op vereiste kennis en ervaring van EPA adviseur(s) meet per jaar ten minste 2% van
het aantal afgemelde energle-indexen per adviseur worden beoordeeld. Bij eike beoordeling dienen alle
aspecten van het opnameprotocol gecontroleerd te worden. Van ten minste 50% van deze interne controles
wordt de werkelijke situatie op locatie vergeleken met de opname.
Uitgevoerde interne controles:
Conform de BRL 9500 dient de certificaathouder interne controles uit te voeren. Vanaf September 2016 zijn
deze interne controles toegespitst op interne controles die gericht zijn op eIke actieve adviseur. Per adviseur
dient 2% van het aantal geregistreerde El-index rapporten per jaar beoordeeld te worden.

Er zijn per adviseur de volgende hoeveelheid interne controles uitgevoerd:
Adviseur 1: sinds juli 2018 zijn er 9 dossiers van deze adviseur intern gecontroleerd op basis van 353
afmeldingen. Het totale resultaat gedurende dit proces van interne controle is dat deze adviseur per november
2018 zijn werkstatus meerdere malen op beperkt gezet is tot halverwege 2019. Daama is de licentie
overeenkomst beeindigd. Hiermee voldoet de certificaathouder ruimschoots aan de gestelde eisen zoals
gesteld in de BRL 9500-01.
Adviseur 2: de laatste 12 maanden heeftdeze adviseur ruim 100 dossiers afgemeld. Erzijn 4 interne
controles geweest op dossier niveau en 2 inteme controles op locatie. Tevens is deze adviseur bij de exteme
audit van de 01 betrokken geweest bij 6en 1 controle op locatie en dossier.
Adviseur 3: Deze adviseur heeft sinds 3 december 2015 geen El-index berekeningen meer uitgevoerd.
Adviseur 4: Deze adviseur is ook al lange tijd geen licentiehouder meer en voor de betrokken
certificaathouders uit beeld.

Kiachtenprocedure:

Huurders die vragen/klachten hebben over hun energielabel dienen deze vraag/klacht als eerst bij hun
verhuurder neer te leggen. De verhuurder kan zich vervolgens tot de EPA adviseur/certificaathouder wenden
en hem vragen om de vragen/klachten te behandelen. Als deze procedure niet naartevredenheid verloopt
dan kan de huurder zich wenden tot de huurcommissie. Deze kan een onafhankelijk onderzoek instellen naar
de kwaliteit van het opgestelde El-index rapport. Vanuit de BRL 9500 is het een eis dat eIke certificaathouder
een eigen kiachtenprocedure heeft. De verhuurder, tevens opdrachtgever kan de vragen/klacht van de
huurder, als zijnde zijn klacht bij de certificaathouder neerleggen. De certificaathouder zai deze klacht dan
moeten behandelen conform de procedures vanuit zijn eigen kiachtenprocedure. Bij eIke audit wordt de
kiachtenprocedure beoordeeld en getoetst door de auditor. Alle betrokken certificaathouders bevreemd het
dat deze kiachtenprocedure niet gevolgd is in deze kwestie. Vanuit de klagende partijen is er op geen enkele
manier contact gezocht met de verhuurders en/of de huurcommissie. Hierdoor is deze klacht ook niet terecht
gekomen bij de certificaathouders die verantwoordelijk zijn voor deze geregistreerde El-index rapporten. Alle
betrokken certificaathouders geven tevens aan dat, als zij deze klacht binnengekregen hadden, zij hun
kiachtenprocedure gevolgd zouden hebben en indien nodig alle El-index berekeningen, nadat deze

gecorrigeerd zijn opnieuw geregistreerd zouden hebben. De certificerende instelling had bij de jaarlijkse audit
erop toe kunnen zien dat de kiachtenprocedure op een corrects manier was toegepast.
Aanbeveiingen voor instailQ (aangegeven door de certificaathouders):
- In de BRL 9500 is niet opgenomen dat wanneer een kritieke of niet-kritieke afwijking middels een inteme
controle wordt geconstateerd er ook een analyse dient plaats te vinden op omvang en oorzaak. Bij het maken
van een omvanganalyse zaI dan kunnen blijken dat er structureel afwijkingen geconstateerd worden op
bijvoorbeeld dossier vorming. Hierbij zullen structurele zaken eerder aan het licht komen.

- Bij het opiossen van de afwijkingen (kritiek of niet-kritiek) kunnen verschillende termijnen worden
gehanteerd. Omdat er in de huidige norm geen termijnen zijn opgenomen kan de certificaathouder geen
termijn opleggen aan zijn licentiehouder/EPA adviseur. Hierdoor blijven vragen over de resultaten van een
interne controle te lang onbeantwoord.

0ns kenmerk 202000793
d.d, 12 maart 2020

SKG-IKOB
Certi
Certificatie

Blad4

- Bij het opiossen van de afwijkingen dient niet alleen de herstelmaatregel plaats te vinden op de afw/ijking
maar ook mogelijk een corrigerende maatregel zodat ook de dossiers uit de omvanganalyse worden
meegenomen en hersteld.
- Adviseurs moet het niet mogelijk worden gemaakt om als bedrijf maar ook als persoon onder verschillende
instanties te kunnen zijn gecertificeerd of te kunnen afmelden. Het komt voor dat organisaties bij meerdere
instanties onder meerdere hoedanigheden zijn gecertificeerd en/of aangesloten om zo hun risico te spreiden.
- Mogelijke opiossing zou kunnen zijn dat de registratie van de bedrijven met hun adviseurs worden
geregistreerd bij InstallQ. Zij zijn de beheerder van de regeling.

Reactie SKG-IKOB/SKW Certificatie op bovengenoemde aanbeveiingen:
Bovengenoemde aanbeveiingen zijn besproken met InstallQ. De certificerende instellingen en InstallQ zijn erg
goed op de hoogte van wat er precies speelt in de markt. Deze kennis en ervaring is ingebracht bij het
ontwikkelen van de nieuwe beoordelingsrichtlijnen op basis van de NTA 8800. Deze nieuwe

beoordelingsrichtlijnen zijn vanaf 01-01-2021 van kracht. Alle bovengenoemde aanbeveiingen waren al
opgenomen in deze nieuwe beoordelingsrichtlijnen. InstallQ en SKG-IKQB / SKW Certificatie zijn van mening
dat er geen aanvuliende aanpassingen nodig zijn. De klagende partijen hadden de beschikbare en beproefde
procedures kunnen en moeten volgen.
Hoogachtend,

Dhr. A.A. van de Meeberg
Sr. Projectleider/(Lead) auditor
SKG-IKQB en SKW Certificatie