Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

30 950

Racisme en Discriminatie

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 328

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 februari 2023
In het vragenuur op 14 februari jl. over de uitspraak van het gerechtshof
inzake het hoger beroep over etnisch profileren door de Koninklijke
Marechaussee (KMar) heb ik toegezegd dat de instructie aan de KMar om
uitvoering te geven aan de uitspraak met de TK wordt gedeeld (Handelingen II 2022/23, nr. 52, mondelinge vragen van het lid van Baarle over
het bericht «Marechaussee discrimineert bij grenscontroles, mag
huidskleur niet meewegen»). Deze instructie is als bijlage bij deze brief
gevoegd.
In de instructie aan de KMar is aangegeven dat op basis van de uitspraak
van het gerechtshof geen gebruik mag worden gemaakt van etnische
kenmerken (ook niet in uitzonderlijke gevallen), waar dat nog zou
gebeuren. De MTV-controles zullen zonder gebruik te maken van etniciteit
en ras als selectiecriterium worden voortgezet. De KMar staat voor een
integere organisatie en heeft de afgelopen jaren de nodige maatregelen
genomen om de controles zo zorgvuldig en professioneel mogelijk uit te
voeren om elke vorm van discriminatie te voorkomen, zoals de invoering
van het handelingskader professioneel controleren (HKPC) en het
opleiden en begeleiden van het personeel om hiermee te werken.
Uit de uitspraak van het hof volgt ook dat deze in beginsel geen gevolgen
heeft voor de uitvoering van de MTV-controles in treinen en van weg- en
vaarverkeer. Daarbij is geen sprake van individuele selectie en worden alle
passagiers van een geselecteerde coupé, voertuig of vaartuig gecontroleerd. Ras en etniciteit waren al geen onderdeel van de selectiebeslissingen in de uitvoering van deze MTV-controles.
De MTV-controles worden uitgevoerd om illegaal verblijf, mensensmokkel
en mensenhandel tegen te gaan, het zijn geen grenscontroles aan de
Nederlandse buitengrenzen. Daarmee zijn MTV-controles een belangrijk
instrument dat het kabinet inzet om ongeoorloofde secundaire migratiestromen naar Nederland te bestrijden. Het kabinet staat tevens voor een

kst-30950-328
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 950, nr. 328

1

stevige aanpak van mensensmokkel en mensenhandel en acht het hierbij
van belang dat instrumenten die hieraan bijdragen zo effectief mogelijk
worden ingezet, zo ook de MTV-controles in het kader van mensensmokkel. In dat verband is de KMar gevraagd om in kaart te brengen wat
de operationele gevolgen van de uitspraak zijn voor de uitvoering van de
MTV-controles in het kader van de aanpak van illegaal verblijf en
mensensmokkel en mensenhandel. De KMar zal de uitkomst van deze
inventarisatie aan mij rapporteren.
In het vragenuur van 14 februari j. heb ik tevens toegezegd de Kamer voor
24 februari a.s. te informeren over het al dan niet instellen van cassatie. In
de regeling van werkzaamheden van 14 februari jl. heeft de Kamer
verzocht om een integrale kabinetsreactie op de gevolgen van deze
uitspraak voor andere overheidsdiensten en het kabinetsbeleid om
discriminatie in overheidsprocessen te voorkomen (Handelingen II
2022/23, nr. 52, Regeling van Werkzaamheden). Deze kabinetsreactie zou
voordat er een besluit tot cassatie wel of niet wordt genomen naar de
Kamer moeten worden gestuurd. Het is niet mogelijk om een integrale
kabinetsreactie op dit onderwerp binnen een week naar de Kamer te
sturen. In dat verband zal de Kamer ook later dan was toegezegd over het
al dan niet instellen van cassatie geïnformeerd worden. Bovendien geldt
dat voor een besluit hierover meer tijd benodigd is, aangezien dit naast
een juridische inhoudelijke beoordeling een zorgvuldige afweging van alle
betrokken belangen vergt.
Tot slot hecht ik eraan te benadrukken dat het kabinet zich breed blijft
inzetten om discriminatie en racisme in overheidsprocessen te
voorkomen. Daarnaast investeert KMar continu in het zo professioneel
uitvoeren van zijn taken. Ook in de toekomst blijft de KMar werken aan het
optimaliseren van de MTV-controles.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
E. van der Burg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 950, nr. 328

2