Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3519
Vragen van het lid Akerboom (PvdD) aan de Minister voor Natuur en Stikstof
over een nieuw geitenpaadje voor stikstof-vergunningverlening: wordt intern
salderen het nieuwe extern salderen? (ingezonden 1 augustus 2023).
Antwoord van Minister Van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof), mede
namens de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
(ontvangen 4 september 2023).
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat uit de natuurdoelanalyses van de provincie NoordBrabant is gebleken dat de natuur in een dermate slechte staat is vanwege
stikstofneerslag, dat elke «stikstofwinst» die ontstaat uit het staken van een
vervuilende activiteit naar de natuur dient te gaan, met als consequentie dat
extern salderen met natuurvergunningen1 is stilgelegd?2
Antwoord 1
De natuurdoelanalyses laten zien wat de huidige toestand is van de Natura
2000-gebieden en of de natuurdoelen met de huidige maatregelen bereikt
worden. Wanneer dat nog niet het geval is, dan maakt de natuurdoelanalyse
inzichtelijk waar de knelpunten («drukfactoren») zitten die nog opgelost
moeten worden om de doelen te halen en wat dus de richting is voor
aanvullende maatregelen. Provincies gebruiken deze analyses bij de
gebiedsgerichte aanpak voor het halen van de doelen op het terrein van
stikstofgevoelige natuur. De provincie Noord-Brabant heeft naar aanleiding
van de conclusies uit de natuurdoelanalyses besloten om voorlopig geen
vergunningen te verlenen voor activiteiten met stikstofeffecten op Natura
2000-gebieden, omdat niet kan worden aangetoond dat de betrokken
stikstofdepositiedaling niet nodig is om behoud van de natuur te borgen of
de instandhoudingsdoelstellingen te halen (additionaliteitsvereiste).

1
2

ah-tk-20222023-3519
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Het mogelijk maken van de ene stikstof-uitstotende activiteit door een andere te stoppen.
Volkskrant, 1 maart 2023, «Rigoreuze stop vergunningen in Brabant, kwetsbare natuur kan
stikstofuitstoot niet meer aan», (https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/rigoureuze-stopvergunningen-in-brabant-kwetsbare-natuur-kan-stikstofuitstoot-niet-meer-aan~b917ff21/
?referrer=https://www.google.com/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 2
Kent u deze antwoorden van het college van burgemeesters en wethouders
(hierna: het college) van Breda, waarin het college schrijft de stop op extern
salderen te omzeilen door gebruik te maken van intern salderen voor een
woningbouwproject?3
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Kunt u bevestigen dat dit woningbouwproject stikstofneerslag zal veroorzaken
op het Natura 2000-gebied Ulvenhoutse Bos, dat ernstig onder druk staat
door stikstof, omdat de veilige stikstofgrens van de habitats met honderden
molen per hectare per jaar wordt overschreden?4
Antwoord 3
Voor specificaties van het genoemde project verwijs ik u naar het college.
Vraag 4
Kunt u bevestigen dat een natuurvergunning geldt voor een specifieke
activiteit op een bepaalde plek (en dus niet slechts gebonden is aan de grond,
onafhankelijk van de activiteit)?
Antwoord 4
Een natuurvergunning wordt inderdaad afgegeven voor een specifieke
activiteit, maar wat betreft stikstofdepositie hoeft geen nieuwe natuurvergunning te worden aangevraagd als de initiatiefnemer zijn natuurvergunning wil
gebruiken voor het verrichten van een andere activiteit op dezelfde locatie en
die andere activiteit blijft binnen de eerder toegestane hoeveelheid stikstofdepositie («intern salderen»). Intern salderen is op dit moment vergunningvrij.5
Vraag 5
Kunt u bevestigen dat intern salderen bedoeld is voor een aanpassing binnen
eenzelfde activiteit of binnen hetzelfde bedrijf op dezelfde plek en dat hier
momenteel geen vergunningsplicht voor geldt?
Antwoord 5
Zie antwoord op vraag 4.
Vraag 6
Beaamt u dat de uitvoering van een agrarisch bedrijf op agrarische grond een
volledig andere activiteit is dan woningbouw op diezelfde grond en dat
hiervoor ook een wijziging van de bestemming van de grond nodig is?
Antwoord 6
Ja.

3

Gemeente Breda, 12 juli 2023, «Beantwoording vragen ex art 9 RvO over raadsbrief woonakker
stikstofdepositie d.d. 16 juni 2023», (breda.notubiz.nl/document/12995387/1/Beantwoording+raadsvragen+PvdD+12072023+raadsbrief+woonakker+stikstofdepositie?utm_source=Laposta&utm_campaign=Dagmail+12+juli+2023&utm_medium=email).
4
De achtergronddepositie op het Ulvenhoutse Bos varieert (begin juli 2023) tussen de 1.647,78
mol/ha/jr en 2.651,21 mol/ha/jaar. De drie Natura 2000-habitats van het Ulvenhoutse Bos
kennen de volgende kritische depositiewaardes (kdw’s):
- Beuken-eikenbossen met hulst: 1.429 mol/ha/jaar
- Eiken-haagbeukenbossen (hogere zandgronden): 1.429 mol/ha/jaar
- Vochtige alluviale bossen (beekbegeleidende bossen): 1.857 mol/ha/jaar
Deze veilige grenzen worden dus met honderden molen per hectare per jaar overschreden,
waardoor de natuurkwaliteit sterk achteruitgaat of kan gaan. Deze situatie is in strijd met de
Europese Habitatrichtlijn.
5
ABRvS 20 januari 2021 (Logtsebaan), ECLI:NL:RVS:2021:71.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 7
Is voor de ontwikkeling van het woningbouwproject Woonakker in Breda het
bestemmingsplan van de grond gewijzigd? Zo nee, op welke manier is het
dan mogelijk dat gebouwd gaat worden op voorheen agrarische grond?
Antwoord 7
Het college schrijft in een raadsbrief dat voor de realisatie van de woonwijk
een bestemmingsplanwijziging nodig is. Dit traject is nog niet afgerond. Op
23 juni 2023 is het ontwerpbestemmingsplan gedurende zes weken ter inzage
gelegd.6 De verwachting is dat de gemeenteraad het bestemmingsplan eind
dit jaar zal vaststellen.7
Vraag 8
Klopt het dat het mogelijk maken van woningbouw (voor wat betreft de
stikstofuitstoot) door het staken van een agrarische activiteit normaal
gesproken onder extern salderen valt?
Antwoord 8
Nee, dit klopt niet. Waar agrarische activiteiten plaatsmaken voor woningbouw wordt regelmatig interne saldering toegepast. De stikstofuitstoot in de
nieuwe situatie (in dit geval een woonwijk) wordt dan vergeleken met de
oude situatie (in dit geval agrarisch gebruik). Een vergelijkbaar voorbeeld
daarvan is een situatie waarin woningen zouden worden gebouwd op grond
waar voorheen kassen stonden. Als referentiesituatie geldt de feitelijk legale
situatie voorafgaande aan de vaststelling van het bestemmingsplan.
Extern salderen heeft betrekking op de afname van de stikstofdepositie als
gevolg van verdwijnende of verminderende activiteiten buiten het plan- of
projectgebied. Het college schrijft dat voor het hierboven genoemde project
aanvankelijk extern saldo zou worden benut, afkomstig van een veehouder
buiten het plangebied. Als gevolg van het besluit van de provincie om extern
salderen tijdelijk niet toe te staan, kan deze stikstofruimte niet gebruikt
worden en zal daarom aan de natuur toekomen.
Vraag 9
Kunt u bevestigen dat het college van Breda toegeeft in eerste instantie
extern te hebben willen salderen, maar pas na de «vergunningenstop» van de
provincie Noord-Brabant naar een andere oplossing te hebben gezocht,
namelijk het geitenpaadje van het intern salderen?8
Antwoord 9
Zoals beschreven in het antwoord op vraag 8, geeft het college van Breda
inderdaad aan dat al vroeg in het project is ingezet op extern salderen. Het
college verklaart dit doordat in het project sprake is van de aankoop van
gronden van een nabijgelegen agrariër, die daardoor ook moest stoppen met
vee houden.9 Toen extern salderen niet langer mogelijk was, zijn de
mogelijkheden van intern salderen verkend. De classificatie van «geitenpaadje» is hier onterecht, aangezien intern salderen een in jurisprudentie
geaccepteerd en regelmatig toegepast instrument is om activiteiten mogelijk
te maken.
Vraag 10
Is deze gang van zaken wat betreft intern salderen tussen verschillende
activiteiten volgens u in lijn met de daarvoor geldende beleidsregels?

6

Gemeente Breda, «Vrijgeven ontwerpbestemmingsplan «Teteringen, Woonakker», 16 juni 2023.
https://woonakker-teteringen.nl/nl/planning
8
Gemeente Breda, 12 juli 2023, «Beantwoording vragen ex art 9 RvO over raadsbrief woonakker
stikstofdepositie d.d. 16 juni 2023», antwoord op vraag 5, (breda.notubiz.nl/document/12995387/1/Beantwoording+raadsvragen+PvdD+12072023+raadsbrief+woonakker+stikstofdepositie?utm_source=Laposta&utm_campaign=Dagmail+12+juli+2023&utm_medium=email).
9
College van burgemeester en Wethouders van Breda, Beantwoording vragen ex art 9 RvO over
raadsbrief woonakker stikstofdepositie d.d. 16 juni 2023, 12 juli 2023.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Antwoord 10
Er zijn bij mijn ministerie geen beleidsregels bekend voor intern salderen in
de provincie Noord-Brabant. Met het vervallen van de vergunningplicht voor
intern salderen (de zogenoemde verslechteringsvergunning)10 hebben de
voorheen geldende provinciale beleidsregels intern salderen materieel geen
betekenis meer. Er is immers geen bevoegdheid meer waarop deze beleidsregels betrekking kunnen hebben.
Vraag 11
Handelt het college van Breda volgens u in de geest van de «vergunningenstop» van de provincie Noord-Brabant en in de geest van de Europese
Habitatrichtlijn, die stelt dat beschermde natuur beschermd moet worden en
niet achteruit mag gaan?
Antwoord 11
Als het college aangeeft dat het project in kwestie met vergunningvrij intern
salderen doorgang kan vinden, is dat niet in strijd met de «vergunningenstop».
Vraag 12
Deelt u het inzicht dat in uitvoering van de Habitatrichtlijn de volledige
«stikstofwinst» van de gestopte agrarische activiteit naar de natuur moet
gaan, om deze te kunnen herstellen?
Antwoord 12
Wat nodig is voor de natuur is onderwerp van de natuurdoelanalyses en
gebiedsplannen, waarvoor in eerste instantie provincies aan zet zijn. Over dit
specifieke geval schrijft de gemeente dat «de stikstof die eerst, na afroming,
voor extern salderen gereserveerd was nu geheel ten goede [komt] aan het
Ulvenhoutse Bos doordat de betreffende agrariër geen vee meer houdt».11
Vraag 13
Welke actie gaat u ondernemen om ervoor te zorgen dat de gemeente Breda
de beleidsregels voor intern salderen op een juiste manier volgt, gezien uw
eerdere uitspraak dat «de tijd van geitenpaadjes voorbij is»?12
Antwoord 13
Zie het antwoord op vraag 10.
Vraag 14
Wanneer komt uw voorstel voor de wetswijziging die een vergunningsplicht
voor intern salderen herintroduceert, zodat bevoegde gezagen hier opnieuw
grip op kunnen krijgen, naar de Tweede Kamer?
Antwoord 14
Zolang ik niet weet of het wetsvoorstel wel of niet controversieel wordt
verklaard, kan ik geen inschatting geven van het verdere tijdpad.
Vraag 15
Indien andere onderdelen van deze wetswijziging (onverhoopt) controversieel
worden verklaard, bent u dan bereid alsnog het onderdeel over de vergunningsplicht voor intern salderen (als aparte wetswijziging) naar de Kamer te
sturen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 15
Ik wacht de beslissing van de Tweede Kamer over controversieel verklaring af
en ik bezie daarna of dit een optie zou kunnen zijn.

10

ECLI:NL:RVS:2021:71
College van burgemeester en Wethouders van Breda, Beantwoording vragen ex art 9 RvO
over raadsbrief woonakker stikstofdepositie d.d. 16 juni 2023, 12 juli 2023.
12
NOS, 7 juni 2022, «Van der Wal: stikstofboodschap voor delen Nederland «keihard», geen
andere keuze», (https://nos.nl/collectie/13901/artikel/2431757-van-der-wal-stikstofboodschapvoor-delen-nederland-keihard-geen-andere-keuze).
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4