Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 389

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 december 2013
Hierbij informeer ik u over het aantal ernstig verkeersgewonden in 2012.
Het aantal is gedaald van 20.100 in 2011 naar 19.2001 in 2012. Dit is een
daling van 4,5%; een eerste daling van het aantal gewonden sinds 2006.
Het is nog te vroeg om te bepalen of dit het begin is van een dalende
trend of een stagnatie van het aantal ernstig verkeersgewonden. Dat zal
de komende jaren moeten blijken. Ik ben uiteraard positief dat de
jarenlange stijging is doorbroken.
Ongevallenregistratie
De toegezegde maatregelen van de Minister van Veiligheid en Justitie om
de politieregistratie van ernstig verkeersgewonden te verbeteren zijn in
2013 geïmplementeerd. Dit zal vanaf volgend jaar tot uitdrukking komen
in de kwaliteit van de ongevallencijfers. Ook heeft de politie samen met
het Verbond van Verzekeraars en VIA het initiatief genomen om de
registratie van alle soorten verkeersongevallen door betrokkenen te
vereenvoudigen. Daartoe wordt een website en app gelanceerd. Deze
aanvullende ongevallenregistratie maakt het mogelijk meer verkeersongevallen in beeld te brengen.
Ziekenhuizen gaan over op een nieuw letselregistratiesysteem om de
kwaliteit van de registratie te verbeteren. Deze overgang heeft het
vaststellen van het aantal gewonden in 2012 ernstig bemoeilijkt. In 2013
zijn nagenoeg alle ziekenhuizen over naar het nieuwe systeem en zal de
vaststelling van het aantal ernstig verkeersgewonden weer gemakkelijker
gaan. Daarnaast heb ik de beschikking gekregen over geanonimiseerde
patiëntenvervoersgegevens van 11 ambulancediensten over de periode
2009 tot en met 2012. Deze gegevens worden nog aangevuld vanuit de
overige diensten. Ik heb SWOV en Rijkswaterstaat gevraagd te onder-

1

kst-29398-389
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

SWOV gaat uit van een marge van plus of min 1.300 (6,7%) in verband met de beperkte
kwaliteit van de gebruikte gegevens voor 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 389

1

zoeken of deze informatie de kwaliteit van de gewondencijfers de
komende jaren kan verbeteren.
Doelstellingen
In 2012 heeft de SWOV de haalbaarheid van de verkeersveiligheidsdoelstellingen doorgerekend. Hieruit bleek dat de doelstelling van maximaal
500 verkeersdoden in 2020 met de aanvullende maatregelen uit de
Beleidsimpuls binnen bereik ligt. Ik houd daarom vast aan deze
ambitieuze doelstelling.
De doelstelling van maximaal 10.600 ernstig verkeersgewonden blijft
volgens SWOV buiten bereik. Vooral de groei van het fietsgebruik door
50-plussers2, mede dankzij de succesvolle introductie van de elektrische
fiets, heeft geleid tot een hoger aantal gewonden. SWOV rekent in 2015
het verkeersveiligheidsbeleid opnieuw door, als de maatregelen uit de
beleidsimpuls ook tot effect hebben kunnen leiden, en kan mij dan
adviseren over een goed onderbouwde doelstelling voor ernstig
verkeersgewonden.
Ik geef samen met decentrale overheden en maatschappelijke partners
voortvarend uitvoering aan de 23 maatregelen uit de Beleidsimpuls
Verkeersveiligheid. Speciale aandacht geef ik daarbij aan de Lokale
Aanpak Veilig Fietsen door gemeenten. Samen met de 6 burgemeesterambassadeurs en de Commissaris van de Koning van Overijssel
stimuleer ik gemeenten deze actie vorm te geven.
SWOV heeft bij doorrekening van de Beleidsimpuls in 2012 vier extra
maatregelen geschetst waarmee, bij volledige realisatie, de doelstelling
voor ernstig gewonden in beeld zou kunnen komen. Dit zijn: (1) volledig
duurzaam veilige fietsinfrastructuur, (2) iedereen een fietshelm op, (3)
niemand onder invloed van alcohol en (4) geen snelheidsovertredingen. Ik
juich verbeteringen toe, maar acht de noodzakelijke ingrepen om deze
maatregelen in volle omvang te kunnen realiseren niet uitvoerbaar. Iedere
fietser een fietshelm op laten zetten leidt mogelijk tot minder fietsgebruik
en daarmee tot een negatief gezondheidseffect. Ook de andere verregaande maatregelen zijn niet haalbaar. Hieruit concludeer ik dat er nu
geen aanvullende maatregelen beschikbaar zijn die voldoende effect
sorteren om de doelstelling op korte termijn binnen bereik te kunnen
krijgen.
Ik laat diverse onderzoeken uitvoeren om extra maatregelen in beeld te
krijgen. De eerste resultaten van onderzoeken naar fietsveiligheid bieden
nieuwe kennis, maar geen handvatten voor maatregelen die op korte
termijn uitgevoerd kunnen worden. Binnenkort komen resultaten
beschikbaar van de dieptestudie naar enkelvoudige fietsongevallen van
senioren (SWOV), onderzoek naar een feedforward systeem op de fiets
dat waarschuwt voor gevaarlijke situaties (Roessingh, TNO en de
Fietsersbond) en aanbevelingen hoe een locatie veilig ingericht kan
worden als het plaatsen van een paaltje of obstakel noodzakelijk is
(Fietsberaad). In 2014 wordt duidelijk of dit handvatten voor maatregelen
biedt.
In het voorjaar van 2014 zal ik u over de resultaten informeren, tezamen
met de eerste voortgangsmonitor van de maatregelen uit de Beleidsimpuls die SWOV op dit moment opstelt. Ik zal daarbij met name ingaan

2

50-plussers legden in 2012 66% meer fietskilometers af dan in 1995 (Kennisinstituut voor
Mobiliteitsbeleid)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 389

2

op de voortgang van de actieplannen van gemeenten om de fietsveiligheid te vergroten.
Ik blijf ambitieus. Maar als er in 2015 geen zicht is op het bereiken van de
doelstelling wil ik bezien of ik een nieuwe ambitieuze onderbouwde
doelstelling kan formuleren. Dit als antwoord op de motie van het lid De
Rouwe (Kamerstuk 33 750 XII, nr. 34).
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 389

3