Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3257
Vragen van het lid Van Gent (GroenLinks) aan de staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu en de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid
over een te Bonaire neergestort vliegtuig (ingezonden 19 mei 2011).
Antwoord van staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
9 augustus 2011). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011,
nr. 2744.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de bevindingen van de Onderzoeksraad voor de
Veiligheid over een op 22 oktober 2009 bij Bonaire neergestort vliegtuig?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat vindt u van de conclusie van de Onderzoeksraad, dat de zorg voor
veiligheid van het luchtvaartverkeer op Curaçao en Bonaire tekortschiet?
Antwoord 2
De conclusie van de OvV komt niet onverwacht aangezien de Internationale
Burgerluchtvaart Organisatie ICAO in 2008 een audit heeft uitgevoerd naar de
implementatie van de regelgeving en het toezicht op de luchtvaart. Daarbij
heeft ICAO geconstateerd dat het toezicht op de luchtvaartveiligheid
verbetering behoeft. Daartoe is ook een corrective action plan opgesteld en
bij ICAO ingediend.
Met betrekking tot mijn verantwoordelijkheid en standpunt moet een
onderscheid gemaakt worden tussen de verschillende landen en eilanden van
de Nederlandse Antillen. Voor wat betreft Curaçao was ik noch op het
moment van het ongeval noch op dit moment verantwoordelijk voor de
situatie. Het is derhalve niet aan mij daar een oordeel over uit te spreken.
Voor de eilanden Bonaire, Saba en St. Eustatius geldt dat er per 10-10-2010
sprake is van een directe verantwoordelijkheid voor het toezicht op de
burgerluchtvaart. Teneinde invulling te geven aan deze verantwoordelijkheid
is de daartoe gewijzigde Wet Luchtvaart per 10-10-2010 in werking getreden.
Het toezicht op deze drie eilanden wordt conform de Wet Luchtvaart
1

ah-tk-20102011-3257
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Onderweg neergestort, Onderzoeksraad voor de Veiligheid 17 mei 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

uitgevoerd door de Inspectie Verkeer en Waterstaat en maakt onderdeel uit
van het reguliere toezichtprogramma.
Ik ben van mening dat deze zorg afdoende wordt ingevuld door het luchtvaartsysteem dat Nederland daarvoor heeft ingericht.
Vraag 3
Welke maatregelen neemt u zich voor om het toezicht op het burgerluchtvaartverkeer op de Nederlandse Antillen zo snel mogelijk op peil te brengen?
Antwoord 3
Zie het antwoord op vraag 2 voor wat betreft de eilanden Bonaire, Saba en
St. Eustatius. Voor de landen Curaçao, Aruba en Sint Maarten geldt dat de
verantwoordelijkheid voor het toezicht op de burgerluchtvaart bij de
luchtvaartautoriteiten van die landen zelf ligt. Deze autoriteiten beslissen zelf
over de inrichting van hun luchtvaartveiligheidssysteem en het toezicht
daarop. Via samenwerkingsprojecten en technische assistentie ondersteunt
Nederland, waar mogelijk en waar haalbaar, deze autoriteiten met als doel
het verbeteren van het toezicht op de luchtvaartveiligheid in deze landen. Om
daar invulling aan te geven zijn enkele werkgroepen ingesteld, waaronder de
Expertgroep samenwerking toezicht.
Vraag 4
Wat is op dit moment de stand van zaken bij de uitvoering van het actieprogramma uit 2009 om de destijds geconstateerde afwijkingen van internationale veiligheidsstandaarden en richtlijnen te corrigeren?
Antwoord 4
Door de Internationale Burgerluchtvaart Organisatie ICAO zijn bevindingen
gedaan ten aanzien van de luchtvaartregelgeving en het toezicht daarop. Bij
een follow-up onderzoek dat eind augustus 2010 is uitgevoerd door een audit
team bestaande uit medewerkers van de Inspectie Verkeer en Waterstaat en
de directies luchtvaart van de Nederlandse Antillen en Aruba, is gebleken dat
de uitvoering van het actieprogramma uit 2009 sterk achtergebleven is bij de
planning. In augustus 2010 was ongeveer 30% van het actieplan van de
Nederlandse Antillen uitgevoerd, terwijl de planning was dat het actieplan
vrijwel geheel uitgevoerd zou zijn. Sinds augustus 2010 is de situatie
nauwelijks veranderd. Zoals onder 2 is aangegeven is er meerdere malen bij
de regering van Curaçao op aangedrongen de luchtvaartveiligheid te
verbeteren tot het door ICAO gewenste niveau. In de volgende vergadering
van de directeuren Luchtvaart zal de rapportage opnieuw op de agenda
staan.
Vraag 5
Waarom is u niet eerder bekend geweest dat het Commando Plaats Incident
(CoPI) voor het eilandengebied Bonaire niet geformeerd was, leidinggevenden onvoldoende op hun taken waren voorbereid en dat de boten van de
brandweer en de politie al langere tijd niet inzetbaar waren? Welke maatregelen neemt u zich voor om de coördinatie tussen de hulpverleningsdiensten op
optimaal niveau te brengen?
Antwoord 5
Voor 10 oktober 2010 lag de verantwoordelijkheid niet bij de Nederlandse
Rijksoverheid. Zoals het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid
aangeeft waren de slachtoffers, door het adequate reageren en handelen van
de hulpdiensten, binnen een half uur veilig gesteld.
De reddingsacties te water worden normaliter door de Kustwacht verricht. De
Kustwacht is gemiddeld 10 dagen per maand gestationeerd op Bonaire.
Gezien het adequate optreden van de hulpdiensten en derden was inzet van
de Kustwacht niet meer noodzakelijk.
De Veiligheidswet BES geeft aan dat de coördinatie bij rampen en ongevallen
ligt bij de eilandsecretarissen van de BES. Vanuit het ministerie van Veiligheid
en Justitie zal op verzoek van de Gezaghebbers en eilandsecretarissen
ondersteuning worden verleend bij de invulling van deze taak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Vraag 6
Deelt u de mening dat bij grootschaliger calamiteiten de gevolgen waarschijnlijk niet te overzien waren? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid
om het veiligheidsniveau van de burgerluchtvaart op de Nederlandse Antillen
met grote prioriteit aanzienlijk te verhogen?
Antwoord 6
Inherent aan een grootschalige calamiteit is dat niet alle gevolgen vooraf te
overzien zijn. Desalniettemin zal het rampenbestrijdingsplan en de bijbehorende aanvalsplannen door de brandweer, ten behoeve van de luchthaven
van Bonaire, geactualiseerd worden. Zodat deze uiteindelijk ter finale
afronding worden aangeboden aan de eilandsecretaris. De wijze waarop de
respons bij een calamiteit plaatsvindt heeft geen invloed op mijn inzet om de
luchtvaartveiligheid naar een hoger plan te brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3