Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 665

Evaluatie Schipholbeleid

Nr. 144

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 september 2009
Op grond van artikel 8.29 van de Wet luchtvaart en artikel 3.1, eerste lid,
van de Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol (RMI) moet jaarlijks vóór 1 juli door de Inspecteur-generaal Verkeer en Waterstaat (hierna:
de Inspecteur-generaal) aan de minister van Verkeer en Waterstaat en de
minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
verslag te worden uitgebracht. Dit verslag betreft de in de Wet luchtvaart
en het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB) vastgelegde veiligheidsen milieuaspecten over de eerste helft van het gebruiksjaar.
Hierbij bied ik u dit verslag ter kennisneming aan.1
Voor Schiphol beslaat het gebruiksjaar de periode 1 november tot en met
31 oktober. In de nu voorliggende rapportage wordt verslag gedaan over
de periode 1 november 2008 tot en met 30 april 2009.
Bevindingen en acties

1

De belangrijkste bevindingen en acties van de Inspectie Verkeer en Waterstaat (hierna: de Inspectie) over de eerste helft van het gebruiksjaar 2009
zijn, dat:
• de grenswaarden voor het externe veiligheidsrisico, de geluidbelasting
en de uitstoot van stoffen die lokale luchtverontreiniging veroorzaken,
niet overschreden zijn;
• in verband met overschrijdingen van grenswaarden voor de geluidbelasting in twee handhavingspunten Lden en één handhavingspunt
Lnight in het gebruiksjaar 2008, de Inspecteur-generaal op 29 april 2009
een voornemen tot het opleggen van maatregelen aan Schiphol en
Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) bekend heeft gemaakt;
• bij twee van de voor LVNL geldende regels van het LVB inzake het
luchtruimgebruik, het feitelijke percentage afwijkingen hoger was dan
het maximaal toegestane percentage afwijkingen;
• zich geen situatie heeft voorgedaan waarbij als gevolg van het niet

KST135093
0910tkkst29665-144
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 144

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

1

•

•

•

•

•

beschikbaar zijn van banen is afgeweken van de beperkingen die
gelden voor het baangebruik;
door geen enkele luchtvaartmaatschappij dusdanig van een
luchtverkeerweg is afgeweken dat ze door de Inspectie moest worden
aangeschreven;
uit de monitoring van de maatschappijen die in het gebruiksjaar 2008
een overtreding hebben begaan gebleken is dat deze maatschappijen
in de eerste helft van het gebruiksjaar 2009 geen significante afwijkingen in het vlieggedrag hebben vertoond, en er dus ook geen sprake
is van recidive;
bij inspecties van bouwkranen in twee gevallen is aangegeven welke
restricties er zijn met betrekking tot de hoogte van de bouwkraan en in
vier gevallen voorlichting is gegeven om een overtreding te voorkomen;
in drie andere gevallen de bouwwerkzaamheden zijn stopgezet in
verband met een overtreding van de geldende hoogtebeperking en
aan de betreffende aannemersbedrijven hierover een waarschuwingsbrief is gestuurd;
drie luchtvaartmaatschappijen wegens slotsmisbruik door de Inspectie
zijn aangeschreven, maar in de eerste helft van het gebruiksjaar 2009
geen overtredingen meer hebben begaan, waardoor in de eerst helft
van het gebruiksjaar 2009 ook geen dwangsommen hoefden te worden
betaald.

Toelichting op de bevindingen en acties

Gehanteerde grenswaarden voor de geluidbelasting in
handhavingspunten
Vanaf 1 november 2008 gelden de (vervangende) grenswaarden zoals
vastgelegd in de wijzigingsregeling van 5 november 2008 in verband met
het voortzetten van een aantal experimenten Schiphol in het gebruiksjaar
2009 (Staatscourant 2008, nr. 639).

Bestuursrechtelijke afhandeling overschrijdingen grenswaarden geluid
gebruiksjaar 2008
In verband met overschrijdingen van grenswaarden voor de geluidbelasting in het gebruiksjaar 2008 heeft de Inspecteur-generaal in
december 2008 een meteoclausuleberekening laten uitvoeren. Uit deze
berekening is gebleken dat de geconstateerde overschrijdingen niet het
gevolg zijn van buitengewone weersomstandigheden. De Inspectie heeft
daarop een oorzaakanalyse uitgevoerd. Bij dat onderzoek zijn ook de
resultaten betrokken van een onderzoek dat door de sector is uitgevoerd.
Op basis van de resultaten van de oorzaakanalyse, de resultaten van het
door de sector uitgevoerde onderzoek, alsmede de omstandigheden waaronder de overschrijdingen hebben plaatsgevonden, heeft de Inspecteurgeneraal vervolgens geconcludeerd dat voor het gebruiksjaar 2009 maatregelen aan Schiphol en LVNL moeten worden opgelegd.
Deze maatregelen hebben tot doel te voorkomen dat de grenswaarden
voor de geluidbelasting in de handhavingspunten die in het gebruiksjaar
2008 overschreden zijn, in het gebruiksjaar 2009 opnieuw worden overschreden.
Op 29 april 2009 heeft de Inspecteur-generaal een voornemen tot het
opleggen van maatregelen aan Schiphol en LVNL bekend gemaakt. Begin
juni 2009 heeft de inspecteur-generaal de zienswijzen van Schiphol en
LVNL op dit voornemen ontvangen. Deze zienswijzen hebben niet tot een
wezenlijke aanpassing van de voorgenomen maatregelen geleid. Inmid-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 144

2

dels heeft de Inspecteur-generaal een besluit over de op te leggen maatregelen genomen. Deze maatregelen treft u aan in de bijlage van deze brief.

Bestuursrechtelijke afhandeling overtredingen LVNL
Op 15 mei 2009 heeft de Inspecteur-generaal het besluit genomen om:
– geen bestuurlijke boetes op te leggen voor de overtredingen van de
regels van het LVB inzake het luchtruimgebruik die in de gebruiksjaren
2005 en 2007 hebben plaatsgevonden;
– in verband met overtredingen die in het gebruiksjaar 2006 hebben
plaatsgevonden, een bestuurlijke boete van in totaal 48 000 euro aan
LVNL op te leggen.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 144

3

BIJLAGE

Besluit maatregelen Inspecteur-generaal in verband met
overschrijdingen grenswaarden geluid Schiphol in het
gebruiksjaar 2008
A. Tot 15 oktober 2009 mag het verbruik van de voor de Lden-handhavingspunten 33 en 32 en Lnight-handhavingspunt 21 in het gebruiksjaar 2009
beschikbare geluidsruimte niet meer dan 90% bedragen. Daarbij geldt dat
de resterende geluidsruimte vanaf 15 oktober 2009 nog tot 100% kan
worden vol gemaakt.
B. In de periode van 15 oktober 2009 tot 1 november 2009 mag het
verbruik van de voor de Lden-handhavingspunten 33 en 32 en Lnighthandhavingspunt 21 in het gebruiksjaar 2009 beschikbare geluidsruimte
niet meer dan 10% bedragen, met dien verstande dat dit percentage in
deze periode wordt vermeerderd of verminderd met het verschil tussen de
in maatregel A genoemde grens van 90% op 14 oktober 2009 en de feitelijk verbruikte geluidsruimte op die datum.
C. Uit oogpunt van de gemeenschappelijke zorgplicht die de sectorpartijen op basis van artikel 8.18 van de Wet luchtvaart hebben, wordt
door Schiphol en LVNL uiterlijk 30 juli 2009 een beheersplan voor het
(restant van het) gebruiksjaar 2009 bij de Inspectie ingediend. Uit dit
beheersplan moet blijken op welke manier in het gebruiksjaar 2009 overschrijdingen van de vigerende grenswaarden worden voorkomen.
In het bijzonder moet in het beheersplan worden aangegeven op welke
wijze aan de hierboven vermelde maatregelen A en B invulling gegeven
wordt. Het beheersplan moet (verder) in ieder geval bevatten, een overzicht van potentiële stuurmaatregelen en een beschrijving van de wijze en
het moment waarop deze stuurmaatregelen worden ingezet.
Tevens worden Schiphol en LVNL verzocht bij het opstellen van het
beheersplan rekening te houden met de afspraken die zijn gemaakt in het
kader van de Alderstafel, maar wel binnen het kader van de huidige weten regelgeving.
D. Schiphol en LVNL handelen overeenkomstig het beheersplan.
E. Vanaf 1 augustus 2009 wordt door Schiphol tweewekelijks schriftelijk
informatie aan de Inspectie verstrekt over het percentuele verbruik van de
in genoemde handhavingspunten beschikbare geluidsruimte.

Toelichting maatregelen
Ad A) De «90%-maatregel» zorgt voor een buffer van 10% die noodzakelijk
is om voldoende zekerheid te hebben dat de Kaagbaan ook nog
vanaf 15 oktober 2009 tot het einde van het gebruiksjaar 2009 kan worden
gebruikt, zonder dat dit tot een overschrijding van de voor dat gebruiksjaar geldende grenswaarden leidt.
Ad B) Voorbeelden: Indien op 14 oktober 2009 de feitelijk verbruikte
geluidsruimte 85% bedraagt, dan geldt voor de periode van 15 oktober tot
1 november 2009 een nog beschikbare geluidsruimte van 15%. Indien op
14 oktober 2009 de feitelijk verbruikte geluidsruimte 95% bedraagt, dan is
niet voldaan aan maatregel A en geldt voor de periode van 15 oktober tot
1 november 2009 een nog beschikbare geluidsruimte van 5%. Op deze
wijze wordt bewerkstelligd dat de resterende geluidsruimte vanaf 15 oktober 2009 nog tot 100% kan worden vol gemaakt en dat over het gehele
gebruiksjaar 2009 geen overschrijding van de voor dat gebruiksjaar
geldende grenswaarden in genoemde handhavingspunten zal optreden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 144

4

Ad C) Een conceptversie van het beheersplan moet ter beoordeling aan de
Inspecteur-generaal worden voorgelegd. Deze beoordeling heeft tot doel
vast te stellen of het beheersplan toereikend kan worden geacht om de
geluidsbelasting in de genoemde handhavingspunten binnen de voor het
gebruiksjaar 2009 geldende grenswaarden te houden. Een voorwaarde
daarbij is dat het beheersplan niet tot overschrijdingen van de grenswaarden voor de geluidsbelasting in de overige handhavingspunten mag
leiden. Mocht het beheersplan naar het oordeel van de Inspecteurgeneraal niet toereikend zijn dan moet het beheersplan door Schiphol en
LVNL worden aangepast.
Tevens moet rekening worden gehouden met de afspraken die in het
kader van de Alderstafel zijn gemaakt, in die zin dat bij de opstelling van
het beheersplan zoveel mogelijk dient te worden gehandeld in de geest
van die afspraken. Dat kan door de potentiële stuurmaatregelen inhoudelijk, maar ook qua timing, zo in te richten dat de gevolgen daarvan voor de
geluidshinder in de omgeving van Schiphol (en Aalsmeer in het bijzonder)
tot een minimum worden beperkt. Dit alles nadrukkelijk binnen de ruimte
die de huidige wet- en regelgeving daarvoor biedt, aangezien de huidige
wet- en regelgeving het enige kader is waaraan door de Inspectie in het
gebruiksjaar 2009 wordt getoetst.
Een suggestie is om bij de opstelling van het beheersplan ook de KLM te
betrekken en gebruik te maken van de inzichten die het onderzoek naar de
oorzaken van de overschrijdingen 2008 heeft opgeleverd.
Ad D) De Inspectie ziet erop toe dat de bepalingen in het beheersplan door
Schiphol worden nageleefd.
Op basis van artikel 8.22 van de Wet luchtvaart kan de Inspecteur-generaal
genoemde maatregelen intrekken of matigen voorzover ze niet langer
nodig zijn om een overschrijding van de grenswaarden in genoemde
handhavingspunten te voorkomen.
Op basis van artikel 11.16 van de Wet luchtvaart kan door de minister van
Verkeer en Waterstaat bij een overtreding van genoemde maatregelen een
bestuurlijke boete van maximaal 1 000 000 euro worden opgelegd. In dat
geval moet een afzonderlijke afweging plaatsvinden om te bepalen of een
bestuurlijke boete op z’n plaats is, en zo ja, hoe hoog die boete dan moet
zijn en aan welke partij(en) de boete moet worden opgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 144

5