Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 037

Mestbeleid

Nr. 131

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 3 juli 2014
De vaste commissie voor Economische Zaken heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan Staatssecretaris van Economische Zaken
over de brief van 24 juni 2014 inzake over de brief met nadere informatie
ontwerpbesluit wijziging Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet (Kamerstuk
33 037, nr. 128).
De op 25 juni 2014 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de
Staatssecretaris bij brief van 2 juli 2014 beantwoord. Vragen en
antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Hamer
Adjunct-griffier van de commissie,
Peen

kst-33037-131
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 037, nr. 131

1

Vragen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Staatssecretaris zich nog beraadt
op een reactie ten aanzien van een aantal zienswijzen die ontvangen zijn
op het ontwerpbesluit met betrekking op het niet met terugwerkende
kracht laten ingaan van de vrijstelling. De leden van de VVD-fractie vragen
waarom de Staatssecretaris nog geen reactie heeft kunnen geven en in
hoeverre zij nu al uitsluit dat de vrijstelling niet met terugwerkende kracht
in gaat? Op welke termijn verwacht zij met een reactie te komen?
Op 1 januari jl. is de mestverwerkingsplicht in werking getreden. Deze
verplichting houdt – zoals u weet – in dat álle veehouderijen met een
fosfaatoverschot op bedrijfsniveau, een deel van dit overschot verplicht
moeten verwerken. De mest die wordt verwerkt, wordt buiten de
Nederlandse landbouw gebracht. Hierdoor wordt de druk op het stelsel
van gebruiksnormen en gebruiksvoorschriften verlicht en kan op termijn
evenwicht op de mestmarkt worden gerealiseerd.
Zonder afbreuk te doen aan het uitgangspunt dat de mestverwerkingplicht
van toepassing is op alle veehouderijen met een fosfaatoverschot, kent de
regelgeving een voorziening voor veehouderijen die hun dierlijke
meststoffen niet willen laten verwerken. Dat kan bijvoorbeeld aan de orde
zijn voor mestsoorten waar, vanwege een hoog gehalte aan organische
stof, veel vraag naar is. De regelgeving biedt deze veehouderijen de
mogelijkheid om de verwerkingsplicht over te dragen aan een andere
veehouder door het afsluiten van een vervangende verwerkingsovereenkomst. De totale hoeveelheid fosfaat die moet worden verwerkt blijft gelijk
en er wordt ruimte en flexibiliteit geboden aan ondernemers. Al betekent
het sluiten van een vervangende verwerkingsovereenkomst een extra last
voor ondernemers en mogelijk ook extra kosten voor degenen die de
verwerkingsplicht overdragen.
De vervangende verwerkingsovereenkomst biedt voldoende mogelijkheden om de verplichting om strorijke mest te verwerken over te dragen.
In aanvulling daarop heeft uw Kamer met het amendement-Dijkgraaf
(Kamerstuk 33 322, nr. 46) beoogd om bedrijven waar overwegend
strorijke mest wordt geproduceerd vrij te stellen van de verwerkingsplicht.
De wijziging van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet (Ubm) voorziet in
de nadere regels die gesteld moeten worden ter uitvoering van deze
vrijstelling. Ik ben voornemens de wijziging van de Ubm op korte termijn
voor advisering aan de Raad van State aan te bieden. Na verwerking van
het advies van de Raad van State wordt de wijziging van de Ubm
vastgesteld. Naar verwachting kan publicatie in de tweede helft van het
najaar plaatsvinden en treedt de gewijzigde Ubm per 1 januari 2015 in
werking.
Het met terugwerkende kracht in werking laten treden van de vrijstelling
van de mestverwerkingsplicht voor bedrijven met strorijke mest stuit op
ernstige bezwaren in de controle en handhaving. Het is namelijk niet
inzichtelijk welke bedrijven in 2014 in aanmerking komen voor de
vrijstelling omdat dat niet is geregistreerd bij de afvoer van het bedrijfsoverschot. Bovendien hebben gedurende het jaar geen controles kunnen
plaatsvinden op de naleving van de voorwaarden omdat deze nog niet
bekend waren. Omdat de regelgeving al voorziet in de mogelijkheid tot
het sluiten van vervangende verwerkingsovereenkomsten en omdat per
1 januari 2015 al gebruik kan worden gemaakt van de vrijstelling voor
strorijke mest, ben ik niet voornemers de vrijstelling van de mestverwerkingsplicht voor strorijke mest met terugwerkende kracht in werking te
laten treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 037, nr. 131

2

Daarnaast lezen de leden van de VVD-fractie dat bij het verplicht stellen
van AGR/GPS in overleg met het bedrijfsleven is uitgewerkt. Kan de
Staatssecretaris aangeven om welke bedrijven of vertegenwoordigers van
het bedrijfsleven het gaat en hoe deze bedrijven of vertegenwoordigers
van het bedrijfsleven geselecteerd zijn? Zijn zij positief over de uitwerking
van de maatregel om AGR/GPS verplicht te stellen? Zo nee, waarom niet?
Het besluit om voorschriften voor vervoer van vaste mest aan te scherpen
heb ik op 30 januari jl. aan uw Kamer gemeld (Kamerstuk 33 037, nr. 85).
Over de uitwerking van deze maatregel is zowel op bestuurlijk als op
ambtelijk niveau overleg gevoerd met vertegenwoordigers van Cumela
Nederland, Transport en Logistiek Nederland en LTO Nederland. Wij delen
dat er noodzaak is voor stevige maatregelen om fraude met mesttransporten aan te pakken. De geluiden uit met name de sector over de
omvang van fraude met mesttransporten zijn voor mij aanleiding voor
deze maatregelen.
Bij de uitwerking van het voornemen om AGR/GPS verplicht te stellen bij
het transport van vaste mest hebben de brancheorganisaties met name
aandacht gevraagd voor technische uitvoerbaarheid en de investeringskosten voor ondernemers.
In de technische uitwerking is ook gebruik gemaakt van de expertise van
fabrikanten van AGR/GPS-apparatuur. En zoals te doen gebruikelijk is de
conceptregeling voor consultatie aan de genoemde organisaties
voorgelegd.
Ik ben van mening dat de nu voorliggende uitwerking voorziet in de
noodzaak om de voorschriften voor transport van vaste mest beter in
overeenstemming te brengen met de voorschriften voor transport voor
drijfmest. En dat tegelijkertijd voldoende ruimte wordt geboden voor
ondernemers om te voldoen aan de nieuwe eisen, bijvoorbeeld door een
overgangstermijn te bieden waar dat nodig is. De wijzigingsregeling
waarin de eisen zijn vervat moet worden voorgelegd aan de Europese
Commissie, omdat in de regeling technische eisen worden gesteld aan
producten. Op grond van richtlijn 98/34/EG moeten dergelijke eisen
worden genotificeerd. Er geldt een standstil termijn van 3 maanden.
Daarna zal de regeling worden gepubliceerd.
Vragen van de leden van de SGP-fractie mede namens de leden
van de fracties van de PVV, het CDA en de ChristenUnie
De leden van de SGP-fractie, mede namens de leden van de CDA-,
ChristenUnie- en PVV-fractie, hebben bezwaren bij het voornemen om het
ontwerpbesluit waarin de vrijstelling van de verwerkingsplicht voor
strorijke stalmest is opgenomen pas per 1 januari 2015 inwerking te laten
treden. Deze leden, en ook de sector, gingen ervan uit dat de vrijstellingsbepaling al voor dit jaar zou gelden.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op een
eerder door de leden van de fractie van de VVD gestelde vraag.
Deze leden hebben ook bezwaren tegen de in eerste instantie voorgestelde voorwaarde dat het gehele oppervlak van de leefruimte in een stal
bedekt moet zijn met minimaal 15 cm stro. Verschillende stalsystemen,
zoals de hellingstal, voldoen niet aan deze voorwaarde, terwijl wel sprake
is van overwegend strorijke stalmest. Deze leden onderkennen wel dat
controle en handhaving op orde moeten zijn alvorens de vrijstellingsbepaling van kracht kan worden al dan niet met terugwerkende kracht.
Naar aanleiding van de reacties die ik heb ontvangen in de consultatieperiode, ben ik voornemens de bepaling dat de gehele leefruimte in de stal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 037, nr. 131

3

met stro ingestrooid moet zijn te verruimen tot de voorwaarde dat
tenminste 2/3 moet zijn ingestrooid. Ook andere stalsystemen dan
potstallen, waaronder hellingstallen, kunnen voldoen aan die voorwaarde.
Gelet op voorgaande opmerkingen willen de leden van de SGP-fractie,
mede namens de leden van de CDA-, ChristenUnie- en PVV-fractie, het
volgende voorstel aan de Staatssecretaris voorleggen.
Bij enkele diercategorieën is sprake van overwegend strorijke stalmest.
Het gaat om vleesvee, schapen en geiten. Waarom kiest de Staatssecretaris er niet voor om deze diercategorieën generiek uit te zonderen van de
verwerkingsplicht?
De betreffende vrijstellingsbepaling in de Meststoffenwet biedt daar
ruimte voor. Bedrijven met minimaal 90% vleesvee, schapen en/of geiten
kunnen dan zonder een hoge controlelast voor de overheid een beroep op
deze vrijstellingsbepaling doen. Een dergelijke invulling van de vrijstellingsbepaling kan in de ogen van deze leden zonder problemen met
terugwerkende kracht ingevoerd worden, zodat de vrijstelling ook van
toepassing is voor 2014. Daarnaast kan in overleg met de sector ook voor
andere diercategorieën gekeken worden of bepaalde huisvestingssystemen met overwegend strorijke mest onder de vrijstellingsbepaling
zouden kunnen vallen, al dan niet via de in eerste instantie voorgestelde
voorwaarden. Voor deze diercategorieën zou invoering per 1 januari 2015
dan voor de hand liggen. Deze leden horen graag wat de Staatssecretaris
van dit voorstel vindt.
Het amendement-Dijkgraaf (Kamerstuk 33 322, nr. 46) biedt de
mogelijkheid om bij Algemene Maatregel van Bestuur diercategorieën of
stalsystemen aan te wijzen.
Bij de voorbereiding van de wijziging van de Ubm heb ik uiteraard de
mogelijkheden om diercategorieën of stalsystemen aan te wijzen
gewogen. Ik ben tot de conclusie gekomen dat het niet verstandig is om
diercategorieën aan te wijzen, omdat dan niet kan worden uitgesloten dat
ook bedrijven die andere mestsoorten dan strorijke mest produceren
onder de reikwijdte van de vrijstelling zouden vallen. Dat blijkt ook uit de
toelichting bij het amendement waar over de vleesveehouderij staat dat
«in veel maar niet in alle gevallen wordt gewerkt met stro en dat hier
potstallen of andere huisvestingssystemen vrijgesteld kunnen worden van
de verwerkingsplicht».
Om maximaal zeker te stellen dat de vrijstelling alleen betrekking heeft op
strorijke mest vanwege het hoge gehalte organische stof, kies ik ervoor
alleen stalsystemen aan te wijzen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 037, nr. 131

4