Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

931
Vragen van de leden Van Gent en Yeşilgöz-Zegerius (beiden VVD) aan de
Minister voor Rechtsbescherming over het inschrijven bij de gemeente
Amsterdam (ingezonden 22 oktober 2018).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 13 december
2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 683.
Vraag 1
Kent u de casus1 van de heer Cooremans en de problemen waar hij tegen
aanloopt om zijn zoon in te schrijven bij de gemeente Amsterdam?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Wat vindt u ervan dat kinderen die via een buitenlands legitiem en gereguleerd proces zijn geboren en geadopteerd niet ingeschreven kunnen worden
in Nederland?
Vereist het Nederlandse recht dat de moeder op de geboorteakte staat, ook
bij kinderen met twee vaders?
Is het waar dat de openbare orde zich verzet tegen het ontbreken van de
moeder op de geboorteakte?
Antwoord 2, 3 en 4
Bij de vraag of een kind met een buitenlandse geboorteakte in de Nederlandse registers kan worden ingeschreven, is eerst van belang of de
buitenlandse geboorteakte ook in Nederland wordt erkend. Die erkenning
wordt geweigerd als er geen behoorlijk onderzoek of behoorlijke rechtspleging aan vooraf is gegaan of als de erkenning van de rechtshandeling
onverenigbaar is met de openbare orde (artikel 10:101 juncto 10:100 BW).
De ambtenaar toetst bij verzoeken tot inschrijving van buitenlandse akten of
de Nederlandse openbare orde – bijvoorbeeld een onduidelijke afstammingsrelatie – zich al dan niet tegen inschrijving verzet. Als de fundamentele
waarden van de Nederlandse rechtsorde zich daartegen verzetten, moet hij de
inschrijving weigeren (artikelen 2.10 Wet basisregistratie personen jo. 10:101

1

ah-tk-20182019-931
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

De casus wordt onderhands (vertrouwelijk) meegestuurd naar het ministerie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

jo. 10:100 BW). Tegen dit besluit kan een belanghebbende bezwaar indienen
en daarna eventueel in beroep bij de bestuursrechter.
Artikel 1:22 lid 1 BW bepaalt uitdrukkelijk dat de geboorteakte de afstammingsrelatie tussen kind en moeder bewijst. Uitgangspunt is dat de vrouw
die het kind baart de juridische moeder van het kind is (artikel 1:198 lid 1
BW).
Uit de Nederlandse rechtspraak2 volgt dat dit uitgangspunt als een fundamentele regel van familierecht wordt beschouwd. In samenhang met artikel 7
en 8 van het Verdrag inzake de rechten van het kind wordt dit een beginsel
van openbare orde geacht. Een kind moet, indien mogelijk, aan de hand van
de geboorteakte in staat worden gesteld zijn afstamming van moederszijde te
kennen. Achterliggende gedachte hierbij is het belang van het kind om zijn of
haar ontstaansgeschiedenis te kunnen achterhalen.
Nederland heeft geen specifieke wettelijke regeling voor draagmoederschap.
Indien een in het buitenland opgemaakte geboorteakte niet voor erkenning in
Nederland in aanmerking komt, kan in Nederland een geboorteakte worden
opgemaakt. De gegevens die op de akte moeten worden vermeld, worden
vastgesteld door de rechter (artikel 1:25c BW). Nadat de geboortemoeder op
de akte is vermeld en eventueel een tweede juridische ouder, kunnen
vervolgens, afhankelijk van welke procedure nodig is, de (wens)ouder(s) met
behulp van latere vermeldingen van erkenning, gerechtelijke vaststelling
ouderschap of adoptie op de geboorteakte worden vermeld. De ontstaansgeschiedenis blijkt dan uit de geboorteakte.
Vraag 5
In hoeverre verschillen de Nederlandse wetten en regels omtrent kinderen
van stellen met hetzelfde geslacht van de wetten en regels in andere landen
waar stellen met hetzelfde geslacht een kind mogen krijgen/adopteren, zoals
Israël? Hoeveel gezinnen worden hierdoor geraakt?
Antwoord 5
De regels voor gezinsvorming verschillen aanzienlijk per land. Een algemeen
overzicht van deze regels en de verschillen is daarom niet te geven. Wel
bestaat er een databank3 met onder andere juridische informatie over het
ontstaan van ouderschap voor paren van hetzelfde geslacht en paren van
verschillend geslacht in 22 landen binnen Europa. Er zijn geen aantallen
bekend van soortgelijke situaties als de vertrouwelijk toegestuurde casus.
Vraag 6
Is deze problematiek meegenomen in het onderzoek van de Staatscommissie
herijking ouderschap?
Antwoord 6
De Staatscommissie Herijking ouderschap heeft in haar rapport een hoofdstuk gewijd aan welke regels van internationaal privaatrecht van toepassing
zijn op ouderschap dat in het buitenland is ontstaan. Er wordt ingegaan op
ouderschap, gezag en draagmoederschap in internationaal privaatrechtelijk
perspectief. Daarnaast doet de Staatscommissie een aanbeveling ten aanzien
van internationaal draagmoederschap. Zij beveelt aan om internationaal
draagmoederschap dat tot stand is gekomen na onder andere een rechterlijke
toets in aanmerking te laten komen voor erkenning in Nederland. In de wet
moet dan duidelijk worden vastgelegd onder welke voorwaarden de
erkenning van het in het buitenland ontstane juridische ouderschap na
draagmoederschap in Nederland mogelijk is. De verwachting is dat de
kabinetsreactie op de adviezen van de Staatscommissie Herijking in het
voorjaar aan Uw Kamer wordt gezonden.
Vraag 7 en 8
Bent u voornemens de problemen omtrent de inschrijving van kinderen die
via buitenlands familierecht erkend zijn aan te pakken? Zo ja, welke mogelijkheden ziet u hiertoe? Zo nee, waarom niet?

2
3

Bijvoorbeeld rechtbank Den Haag 10 april 2018, ECLI:NL:RBDHA:2018:7708.
https://www.lawsandfamilies.eu/en/legal-project/interactive-database/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Bent u bereid deze problematiek mee te nemen bij het nader onderzoek naar
een verdere herijking van het familierecht?
Antwoord 7 en 8
De Staatscommissie Herijking ouderschap heeft aanbevelingen gedaan voor
wijziging van de bestaande regelingen over het ontstaan van juridisch
ouderschap en de invoering van een wettelijke regeling voor onder meer
draagmoederschap. De voorstellen van de Staatscommissie betreffen zowel
een binnenlandse regeling voor draagmoederschap als de erkenning van
ouderschap na draagmoederschap uit het buitenland waar het hier om gaat.
Zoals in het regeerakkoord opgenomen, worden op dit moment de onderzoeken uitgevoerd die voortvloeien uit het rapport van de Staatscommissie. De
verwachting is dat de onderzoeken begin 2019 gereed zijn. Daarna worden de
resultaten van de onderzoeken met een kabinetsreactie aan Uw Kamer
gezonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3