2014D15748

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hebben enkele fracties de behoefte enkele vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Financiën van 14 april 2014 betreffende de huishoudentoeslag (Kamerstuk 31 066, nr. 199).
De voorzitter van de commissie,
Van der Burg
De adjunct-griffier van de commissie,
Weeber

nds-tk-2014D15748

1

Inhoudsopgave
I.

II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
Vragen van de leden van de SP-fractie
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Vragen van de leden van de PVV-fractie
Vragen van de leden van de 50PLUS-fractie
Antwoord / Reactie van de Minister

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de brief over het
voorlopig niet door laten gaan van de huishoudentoeslag. Zij vinden het
jammer dat invoering per 2015 niet lukt, maar hebben uiteraard begrip
voor de genoemde redenen. Invoering moet immers wel adequaat kunnen
plaatsvinden. Over de brief hebben deze leden nog wel enkele vragen en
opmerkingen.
Genoemde leden zien liever en systeem met lagere belastingen dan een
systeem met hogere belastingen en toeslagen. De huishoudtoeslag is een
eventuele goede stap daar naar toe. Kan het kabinet aangeven of nog
steeds een uitgangspunt van de huishoudentoeslag is dat er een forse
besparing op de uitgaven van sociale zekerheid plaatsvindt? En is ook nog
steeds een uitgangspunt dat toeslagen, eenvoudiger beter gericht en
soberder worden?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de inhoud van de
brief en vragen het kabinet te bevestigen dat met deze brief de beoogde
bezuinigingsdoelstelling en de beoogde vorming van een huishoudentoeslag van elkaar worden losgekoppeld.
Genoemde leden hopen dat de extra tijd die nu genomen wordt om tot
een alternatieve invulling te komen, niet uitsluitend benut wordt om
problemen omtrent de uitvoerbaarheid of de export te ondervangen, maar
tevens om het algehele toeslagenstelsel zo vorm te geven dat deze
effectief bijdraagt aan een meer egalitaire inkomensverdeling in
Nederland. Deze leden vragen het kabinet daarom of dat ook de uitdrukkelijke kabinetsdoelstelling is bij de voorgestane alternatieve vormgeving.
De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over de inkomens- en
maatschappelijke effecten van de, met aanpassing van het toeslagenstelsel, tevens beoogde versobering van de betreffende toeslagen. Welke
positieve en/of negatieve effecten op de koopkracht voorziet het kabinet,
welke daarvan zijn gewenst en binnen welke marges worden negatieve
koopkrachteffecten gezien als acceptabel?
In welke mate wordt het eenvoudiger, gerichter en fraudebestendiger
maken van het toeslagenstelsel (dus zonder dat van een versobering
sprake is) geacht bij te dragen aan de beoogde bezuiniging van structureel
1,2 miljard euro? Bestaat de mogelijkheid of de intentie bij het kabinet om
de ingeboekte bezuiniging (deels) ook buiten het kader van het toeslagenstelsel te realiseren?
De leden van de SP-fractie vragen het kabinet voorts welke «grote
problemen» bij de Belastingdienst worden voorzien indien de huishoudentoeslag toch met de vereiste vormgeving wordt doorgevoerd.
Zij vragen zich af welke vorm wordt bedoeld met «toevoeging van de
huishoudentoeslag in de huidige vorm», daar er op dit moment van geen
huishoudentoeslag sprake is? Welke continuïteitsrisico’s voorziet het

2

kabinet precies bij toevoeging van deze huishoudentoeslag in de huidige
vorm? Voorziet het kabinet dat de Belastingdienst op dit moment niet de
capaciteit heeft om, naast het huidige pakket van werkzaamheden, de
huishoudentoeslag adequaat uit te voeren? Zo ja, hoe voorkomt het
kabinet mogelijke continuïteitsrisico’s bij het vormgeven van een
alternatief voor de huishoudentoeslag?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie
De leden van de fractie van de PVV hebben kennis genomen van de brief
over de huishoudentoeslag. Zij hebben de volgende vragen, aan- en/of
opmerkingen.
Genoemde leden vinden de brief te summier. Het is deze leden kristalhelder, het is weer Europese regelgeving die hier de boel in het honderd
laat lopen. Het is weer de Europese Unie die nationale regelgeving
onmogelijk maakt.
De leden van de PVV-fractie zouden het op prijs stellen als een deel van de
vergoedingen die betaald zijn aan de leden van de commissie-Dijkhuizen
teruggevorderd worden. Het was immers deze commissie die op het
lumineuze idee kwam om tot een huishoudentoeslag te komen.
Genoemde leden herhalen dat de brief te summier is. Zij merken op dat
het absurd is dat deze door twee bewindslieden is ondertekend en geen
detail geeft. Zij willen dan ook in detail, per toeslag, vernemen waar het
specifiek met die Europese regelgeving misgaat.
Ook willen deze leden een evaluatie hebben van een strenger woonlandbeginsel, een woonlandbeginsel dat alleen faciliteiten toekent aan
inwoners van ons land en niet aan niet-inwoners die een inkomstenbron
hebben uit ons land. Zo zou er alleen kindgebonden budget verleend
worden als de kinderen in Nederland woonachtig zijn en er inkomen in
Nederland is. Huurtoeslag zou alleen verleend moeten worden als men
woonachtig is in een Nederlandse huurwoning. En zorgtoeslag zou alleen
verleend moeten worden als er een wettelijk verplichting is om een
Nederlandse ziektekostenverzekering af te sluiten, zo merken de leden van
de PVV-fractie op.
Als het bovenstaande niet kan, dan vernemen deze leden graag op grond
van welke regelgeving en welke verdragen het niet kan. Dit soort
regelgeving is bestuursrechtelijk van oorsprong, mensenwerk, en wat de
mensen gemaakt hebben kan ook weer worden veranderd.
Graag vernemen de leden van de PVV-fractie dan ook op grond van welke
Europeesrechtelijke bepalingen die invoering van een dergelijk strikt
woonlandbeginsel onmogelijk wordt/is.
Genoemde leden merken op dat de Europese Unie bedoeld was om
import en export tussen landen gemakkelijker te maken en mobiliteit van
werknemers in Europa te vergemakkelijken. Het is echter verworden tot
een (inkomens)herverdelingsmechanisme, waarbij export van uitkeringen
het hoofddoel is geworden en het armoedevraagstuk op de noordelijke
landen uit hoofde van pseudo-solidariteit wordt afgewenteld. En de
rekening, de hogere belastingen, wordt bij de middenklasse gelegd: het
gat van de € 1,2 miljard, dat ontstaat door het niet invoeren van de
huishoudentoeslag, moet immers wel opgevuld worden; het zullen wel
lastenverzwaringen (belastingverhogingen) worden.
De leden van de PVV-fractie verzoeken het kabinet om te bezien of het
rondpompen van geld via de toeslagen niet drastisch kan worden
verminderd. Zij zien liever lagere belastingen voor iedereen. Het doel was
immers een activerender belastingstelsel. Maar dat laatste is zelfs aan de
horizon nog niet te zien, zo merken deze leden op.

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van het niet
doorgaan van de huishoudentoeslag en hebben daarbij de volgende
vragen.
Kan nader worden ingegaan op de juridische consequenties die een
belemmering blijken te vormen voor de invoering van de huishoudentoeslag? Wanneer is er een juridische analyse uitgevoerd op de invoering
van de huishoudentoeslag? Door wie is deze juridische analyse uitgevoerd? Kan het kabinet deze analyses doen toekomen aan de Kamer?
Wanneer heeft de Belastingdienst een uitvoeringstoets uitgevoerd naar de
invoering van de huishoudentoeslag en wanneer werd duidelijk dat deze
niet uitvoerbaar is? Kan het kabinet de uitvoeringstoets aan de Kamer
doen toekomen?
De leden van de CDA-fractie constateren dat voor de periode na 2015 door
het kabinet wordt verkend of een alternatieve vormgeving van de
huishoudentoeslag haalbaar is en dat tevens andere opties worden
verkend om het toeslagenstelsel te hervormen. Welke andere opties zijn
dat?
Welke alternatieven overweegt het kabinet om aan de beoogde bezuinigingsopgave te voldoen die is ontstaan na het wegvallen van de
huishoudtoeslag?
Vragen en opmerkingen van de leden van de 50PLUS-fractie
De leden van de 50PLUS-fractie hebben kennisgenomen van de brief over
de invoering van de huishoudentoeslag en hebben daarover de volgende
vragen.
Vanaf 2015 zou gefaseerd een huishoudentoeslag worden ingevoerd. De
fiscale ouderenkortingen zouden samen met de zogeheten MKOB worden
omgezet in een inkomensafhankelijke kop op de zorgtoeslag (ouderencomponent huishoudentoeslag). Een kop die afhankelijk zou worden van
de AOW-opbouw. De vermogenstoets die nu nog op de zorgtoeslag en het
kindgebonden budget wordt toegepast, zou worden vervangen door een
gestaffelde vermogenstoets, die ook zou gaan gelden voor de ouderencomponent. Invoering in 2015 bleek niet mogelijk wegens het exportregime van de betrokken toeslagen. Dit zou een forse stijging van de
uitgaven en een complexe uitvoering tot gevolg hebben. Het kabinet zal
voor de periode na 2015 verkennen of er een alternatieve vormgeving van
de huishoudentoeslag haalbaar is en andere opties verkennen om het
toeslagenstelsel te hervormen.
De leden van de 50PLUS-fractie vragen het kabinet bij het verkennen van
alternatieven nadrukkelijk oog te hebben voor de financiële positie van
ouderen en zij vragen het kabinet dan ook de MKOB (mogelijke
koopkrachttegemoetkoming oudere belastingplichtigen) in de huidige
vorm in stand te houden. Daar waar de mediane koopkracht van
werkenden en uitkeringsgerechtigden in 2014 en 2015 toeneemt (zoals
blijkt uit het Centraal Economisch Plan 2014 van het CPB), blijft de
koopkrachtontwikkeling van gepensioneerden op de nullijn. Ouderen
werden de afgelopen jaren, ten opzichte van andere groepen in de
samenleving, reeds onevenredig hard getroffen door de crises. Maar nu
delen zij op grond van de CPB cijfers ook niet mee in het koopkrachtherstel.
De leden van de 50PLUS-fractie merken op dat de MKOB destijds is
ingevoerd om ouderen te compenseren voor beleidsmaatregelen die tot
een koopkrachtdaling leidden. Dit argument gaat vandaag de dag nog
onverkort op. Het inkomensafhankelijk maken van de MKOB zal ertoe
leiden dat veel ouderen, in het bijzonder die met een onvolledige AOW, er
wederom in koopkracht op achteruit zullen gaan. Dit bovenop de stapeling
van de verschillende (kabinets)maatregelen zoals de toepassing van de

4

Wet Uniform Loonbegrip, kortingen op pensioenen, het niet indexeren
van pensioenen, en een hoger eigen risico in de zorg.
II Antwoord / Reactie van de Minister

5