3
Vragenuur: Vragen Nijboer
Vragen van het lid Nijboer aan de minister van Financiën
over de H.J. Schoo-lezing.
De voorzitter:
Dan gaan we nu naar de vraag van de heer Nijboer aan de
minister van Financiën, die ik hier ook van harte welkom
heet. De vraag gaat over de H.J. Schoo-lezing.

De heer Nijboer (PvdA):
Dank u wel, voorzitter. Er zijn politici die visie een olifant
vinden die het zicht belemmert. Tot die stroming behoor ik
niet. Ik behoor tot de stroming van Joop den Uyl, 100 jaar
geleden geboren, die vindt: waar visie ontbreekt, verkommert het volk. Dat gezegd hebbende, sloeg mij de kou wel
om het hart toen ik gisteren de speech van minister
Hoekstra hoorde. We moeten over die visie spreken, ook
in het parlement. Over de integratiepunten kun je ook heel
wat zeggen, daar heb ik ook opvattingen over, maar ik wil
de minister bevragen op de sociaal-economische punten.
Want onder een laagje van mededogen ontwaarde ik een
kil-conservatieve agenda. Waar de minister zegt: "de middenklasse" — die kwam geloof ik tien, veertien keer voor
in de speech — "is mijn leidraad", verdedigt hij hier in het
parlement keer op keer "de winstbelasting moet naar
beneden". Daar hebben we miljarden voor nodig en die
gaan dan niet naar de middenklasse. Adel verplicht, minister. Neemt u dat terug? Gaat die winstbelasting in zijn
geheel niet door en komt dat ten goede aan de middenklasse?
Voorzitter. Het tweede punt. De minister zegt: mensen zijn
een wasmachine verwijderd van financiële problemen. Een
hele goede analyse. Tegelijkertijd zegt hij: er moet ingegrepen worden in de zorg en de sociale zekerheid. Tegelijkertijd
trekt hij dus het kleed van financiële zekerheid onder mensen vandaan. Hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Dat kan toch
niet samen? Beseft de minister niet dat mensen zich enorm
druk maken over hun pensioenen, over de zekerheid van
hun inkomen, of ze de zorg nog kunnen betalen? Waarop
wil de minister bezuinigen?
Voorzitter. Ten derde. Ik heb nog meer vragen, maar ik heb
ook een spreektijd. Ten derde: sprak de minister namens
het hele kabinet en in het bijzonder namens de minister
van Sociale Zaken en minister De Jonge van Volksgezondheid, toen hij het had over de noodzakelijke ingrepen die
volgens hem nodig zouden zijn?
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Het woord is aan de minister.

Minister Hoekstra:
Voorzitter, dank. Dank ook voor de vragen. Het was een
grote eer om gisteren de Schoo-lezing te houden en dank

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Nijboer

ook voor de gelegenheid om die nog verder toe te lichten.
Dat waardeer ik zeer van de heer Nijboer.
Eerst over de winstbelasting. Ik oefen natuurlijk iedere keer,
elk moment dat ik door de pers bevraagd word op zaken
die met Prinsjesdag te maken hebben, om dan precies
helemaal niets te zeggen. Want zou ik wel iets zeggen, dan
zou ik onmiddellijk door de heer Nijboer naar het parlement
gevraagd worden om te komen uitleggen ...
De voorzitter:
Of door de heer Van Raak.
Minister Hoekstra:
... of door de heer Van Raak om mij te vragen hoe dat nou
toch kan. Ik bevind me dus nu in de ingewikkelde figuur dat
de heer Nijboer vraagt naar wat ik van de heer Nijboer niet
mag zeggen. Ik denk dat ik wat betreft de winstbelasting ...
De heer Nijboer (PvdA):
U heeft permissie.
Minister Hoekstra:
... en de plannen die met Prinsjesdag te maken hebben,
zelfs na deze aanmoediging, de staatsrechtelijke traditie
moet respecteren. Ik wil daarover heel graag in gesprek
met de heer Nijboer vanaf Prinsjesdag.
Voorzitter. Dan de sociale zekerheid en met name de
volksgezondheid. Wat ik heb geprobeerd te doen daar, is
een eerlijk verhaal vertellen. Er waren ook wel mensen
vroeger die het hadden over hét eerlijke verhaal. Ik heb dus
willen beschrijven, willen aangeven, dat je als je praat over
lastenverlichting, over investeringen in de samenleving en
over duurzame overheidsfinanciën, wel een eerlijk verhaal
moet vertellen. Dan is er in dat verhaal geen free lunch,
zoals je in het Engels zegt. De realiteit is dat meer dan 50%
van onze uitgaven naar de volksgezondheid en de sociale
zekerheid gaat en dat met name de kosten van de volksgezondheid heel hard oplopen. Om dat nog even te duiden:
in deze kabinetsperiode nemen die kosten met ongeveer
15 miljard toe, dus alleen al de groei van de kosten is groter
dan bijvoorbeeld de hele begroting van Defensie. Je kan
voor dat probleem vervolgens wel je hoofd in het zand
steken, maar het heeft niet zo veel zin om te doen alsof dat
probleem niet bestaat. En wat ik gisteren heel duidelijk heb
gemarkeerd, is dat je als je niet wil dat zo meteen met name
de kosten van de volksgezondheid ten koste gaan van
andere onderwerpen die we volgens mij met elkaar
belangrijk vinden, zoals goede scholen, zoals voldoende
politieagenten, zoals klimaat, dan wel moet kiezen voor de
weg van — zo heb ik het ook gezegd — minder meer.
Het gaat dus helemaal niet over snijden en niet over krimp.
Het gaat over de weg, die overigens door het vorige kabinet
al is ingeslagen, om toch te kijken hoe je aan de ene kant
zorgt voor betaalbare zorg voor alle Nederlanders die van
heel hoge kwaliteit was, is en blijft en aan de andere kant
ook zorgt dat er geld blijft voor al die andere dingen die wij
belangrijk vinden.
Voorzitter. Dan de derde vraag uit het drieluik dat de heer
Nijboer mij hier voorschotelt: als wie sta je er nou? Voor

3 september 2019
TK 103

103-3-1

de goede orde: bij zo'n lezing die over een algemeen thema
gaat, heb je natuurlijk meer ruimte dan als je bijvoorbeeld
in de Kamer staat. Ik stond daar gisteren in de eerste plaats
als politicus en als CDA'er. Tegelijkertijd zullen de vele
kenners van het staatsrecht in deze Kamer zeggen: je kan
je per definitie als minister niet even één dag ontdoen van
dat ministerschap. Volgens mij gaat dat in de praktijk in
Nederland goed en ging dat ook gisteren goed. Ik zou alleen
al willen verwijzen naar de voorgangers van mij als gever
van die Schoo-lezing: Timmermans, Schippers en Rutte.
Die hebben daar ook gepraat en die hebben volgens mij
die balans goed weten te bewaken.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan de heer Nijboer.
De heer Nijboer (PvdA):
Het laatste antwoord vond ik niet zo vreselijk helder. Was
het nou ook namens minister Koolmees en namens minister
De Jonge of was het persoonlijke titel?
Maar belangrijker, de minister zegt dat je eerlijk moet zijn
in de politiek. Dat ben ik met hem eens. Dus als je kiest voor
het een, kun je het ander niet doen. Dus als je kiest voor
defensie en voor lastenverlichting als prioriteit, kun je niet
ook nog heel veel geld uitgeven aan andere zaken. Dan
vraag ik de minister om ook helderheid te geven aan de
mensen over waarop hij dan wil bezuinigen. Betekent dat
dan dat het eigen risico of de eigen bijdragen in de zorg
omhooggaan? Betekent dat dan, zoals Dijkhoff, wil, dat de
bijstand naar beneden gaat? Betekent dat dan — ik zou het
de minister niet adviseren, want CDA-leiders gingen hem
voor in het verleden — dat de AOW wordt verlaagd? Wat
betekent dan wat de minister van Financiën gisteren heeft
betoogd?
Hij kan niet wegblijven bij duidelijk maken aan mensen
waar hij voor pleit, want het kan niet allebei. En "minder
meer" daar trapt niemand in, want we weten allemaal dat
we allemaal ouder worden, dat we vergrijzen, dat de zorgkosten omhoog gaan en dat betekent dat je niet hetzelfde
niveau met hetzelfde geld kunt behouden. Dat weet de
minister van Financiën als geen ander. Dus als hij wat wil
doen, zou hij ook maatregelen moeten noemen en hier
duidelijkheid aan de mensen moeten geven in klare taal.
Minister Hoekstra:
Het is toch een ingewikkelde figuur, want "minder meer" is
nou precies wat de ministers van Volksgezondheid al aan
het doen zijn en naar mijn waarneming met goedkeuring
van een heel grote Kamermeerderheid. Dit probleem wordt
overigens door mij of door deze ministers niet voor het
eerst gesignaleerd. Dit doen zij omdat ook het vorige kabinet, van VVD en Partij van de Arbeid, heeft gezien dat je
hier wel mee aan de gang moet. Je wilt immers dat die
volksgezondheid van hoge kwaliteit blijft en dat de toegankelijkheid ervan voor iedereen in Nederland gewaarborgd
blijft. Daarnaast wil je ook nog geld uittrekken voor scholen,
voor veiligheid, voor defensie, voor klimaat en voor al die
dingen die we met elkaar ook belangrijk vinden. De kosten
van de volksgezondheid stijgen zo veel harder dan het bruto
binnenlands product dat je ziet dat de kosten van de volksgezondheid gewoon het vermogen hebben om andere

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Nijboer

belangrijke dingen weg te drukken. Als je dat ziet, moet je
daarmee wel aan de gang.
De heer Nijboer (PvdA):
Dat is geen antwoord op de gestelde vraag. Ik stelde een
heldere vraag. Waarop binnen de zorg en de sociale zekerheid wil de minister dan bezuinigen? Waarop moeten
maatregelen worden genomen om die andere zaken te
doen? De minister weet net zo goed als ik dat het houdbaarheidstekort op zichzelf geen probleem is, dus we kúnnen
het doen; het is een politieke keuze. Dat blijkt ook uit visies.
Het is niet de keuze van de PvdA. Maar als de minister dat
zegt en al die beloftes doet, moet hij ook hier in de Kamer
duidelijk maken waar hij dat wil doen. En, nog veel
belangrijker, dat moet hij ook de mensen duidelijk maken.
Daar loopt de minister nu voor weg.
Minister Hoekstra:
De heer Nijboer doet het volgende. Ik heb daar alle begrip
voor, maar het is toch goed om het even onder woorden
te brengen. Ik heb gisteren een verhaal gehouden dat gaat
over de periode tot 2030. Ik heb aangegeven dat we meer
willen investeren in een heleboel zaken, dat we ook lastenverlichting willen bieden en dat we ook willen kiezen voor
het verstandig doorgeven van het land aan de volgende
generatie, iets wat dus gevolgen heeft voor een acceptabele
overheidsschuld. Als je dat allemaal wilt, kan je wel van dit
probleem wegkijken, maar dan moet je toch nadenken over
hoe die kosten te mitigeren. Ik zeg het nog eens. De heer
Nijboer vindt het volgende kennelijk een ingewikkelde formule, maar volgens mij is het wel degelijk breed politiek
geaccepteerd taalgebruik en is ook de intentie breed geaccepteerd.
Je moet dus kijken naar hoe het slimmer en hoe het anders
kan. In de woorden van minister De Jonge: je moet kijken
hoe de organiseerbaarheid van de zorg moet worden
vormgegeven. Immers, als je dat niet doet, kan je veel van
die andere dingen straks niet meer doen. Dus het vinden
van die balans is een opdracht, ik denk voor iedereen die
hier aanwezig is en ook voor mijzelf. Maar het is wel een
zoektocht die veel langer zal duren, en die hoogstens kan
worden vervolgd in deze kabinetsperiode.
De heer Nijboer (PvdA):
Voorzitter, ik heb geen antwoord gekregen op de hele simpele vraag waar binnen de sociale zekerheid en waar binnen
de zorg er volgens de minister moet worden ingegrepen
tot 2030. Waar moet er hard ingegrepen worden omdat het
anders misgaat? Dat zijn zijn eigen woorden.
Minister Hoekstra:
Ik heb gisteren een richting aangegeven. De kosten voor
de volksgezondheid zijn in vier jaar met 15 miljard toegenomen. Dat heb ik geprobeerd om de heer Nijboer ook nu nog
een keer te zeggen. Als je dat ziet en je die lijn doortrekt,
moet je niet je kop in het zand steken. Dan moet je nadenken
over hoe je daarmee verdergaat. Dat gaat dus niet over een
lijstje bezuinigingen. Ik begrijp best dat de heer Nijboer
denkt: het is aantrekkelijk om daar politiek om te vragen.
Maar dat is niet wat ik betoogd heb en het is ook niet wat
ik bedoeld heb.

3 september 2019
TK 103

103-3-2

De heer Nijboer (PvdA):
Dat was nog steeds geen antwoord op mijn vraag, voorzitter; nog steeds niet.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik ga naar de heer Alkaya, namens de SP.
De heer Alkaya (SP):
Hier staat een minister van Financiën die sinds zijn aantreden de ene na de andere maatregel heeft genomen waardoor de middenklasse juist is gepakt. Hij verhoogde de btw,
de energiebelasting. En nu is hij blijkbaar verrast dat veel
Nederlandse gezinnen maar één kapotte wasmachine verwijderd zijn van financiële problemen. Dat hebben die
gezinnen dus onder andere aan deze minister te danken. Ik
heb aan hem de volgende vraag. Hij constateert in een uitgebreide lezing dat het kapitalisme aan een correctie toe
is. Mooi. Zullen we dan samen beginnen door een van die
asociale maatregelen die deze minister heeft genomen,
terug te draaien? Van welke maatregel heeft de minister
spijt?
Minister Hoekstra:
Dit moet toch ook wel weer even in zijn verband worden
gezet, want anders dreigen er misverstanden te ontstaan,
ook omdat ik de opvattingen van de heer Alkaya over het
kapitalisme vaker tot mij heb kunnen nemen. Wat ik heb
gezegd, is dat ik denk dat er geen superieur, geen goed
alternatief is voor de vrije markteconomie en dat er juist
ruimte moet zijn voor zaken als ondernemerschap, inventiviteit en de vrije markt. Maar dat tegelijkertijd, als je kijkt
naar Nederland en naar de balans tussen rechten en plichten en tussen wat werknemers inbrengen en wat ze er aan
zekerheden voor terugkrijgen, je ziet dat die balans kwetsbaar is.
Verder heb ik gezegd dat de middenklasse, heel veel heel
normale gezinnen in Nederland, daardoor kwetsbaar is. Dat
die balans terug moet, dat heb ik willen betogen. Daarom
heb ik bijvoorbeeld in die speech ook werkgevers opgeroepen om te kijken wat ze zelf kunnen doen op het gebied van
meer zekerheid in contracten en het meer laten participeren
van mensen. Hoe je nou zorgt dat je die ruggengraat van
de Nederlandse samenleving versterkt door meer zekerheid
te bieden, dáar gaat het om.
De voorzitter:
Dan ...

aspect; daar kunnen we het later over hebben. Wat ik onder
andere heel interessant vond, is de constateringen van de
minister ten aanzien van die normale gezinnen: vaak hardwerkend, anderhalfverdiener — ik miste de eenverdiener
daartussen — kinderen en ga zo maar door. Waar ik eigenlijk
erg benieuwd naar ben, is naar wat het perspectief is voor
laten we zeggen 2030 voor die gezinnen, die normale,
hardwerkende gezinnen van anderhalfverdieners, eenverdieners, kinderen. Wat kunnen die van u verwachten in
2030?
Minister Hoekstra:
De heer Stoffer maakt het nu wel ingewikkeld, want ik had
er gisteren een uur voor nodig om dat goed onder woorden
te brengen. Gegeven de beperkingen die ik verwacht dat u
aan mij zult stellen in dit vragenuurtje, voorzitter, zou ik de
heer Stoffer aan de ene kant willen verwijzen naar de
speech, maar aan de andere kant zou ik toch nog eens onder
woorden willen brengen dat wat mij betreft het kernwoord
meer "wederkerigheid" is. We moeten zoeken naar een
nieuw maatschappelijk evenwicht, er daarbij voor zorgend
dat de combinatie van rechten en plichten voor de middenklasse weer meer in balans komt, omdat dat taalkundig
mooie, maar tegelijkertijd inhoudelijk zo beangstigende
Amerikaanse begrip van fear of falling van de middenklasse
ons wel in het gezicht staart. Dat is de angst om van een
kwartje weer een dubbeltje te worden.
De voorzitter:
Tweede vraag, meneer Stoffer.
De heer Stoffer (SGP):
Dat mag niet meer, voorzitter.
De voorzitter:
Nee, dat kan helemaal niet. Ik zie de heer Van der Staaij
knikken. Nee, dat mag niet meer.
De heer Stoffer (SGP):
We zijn nog steeds één fractie.
De voorzitter:
Dank u wel wel. Dan ga ik naar de heer Azarkan.
Minister Hoekstra:
Ik zie wel dat de heer Van der Staaij een beetje paars aanloopt,

Minister Hoekstra:
De heer Alkaya is dolgelukkig, zie ik, voorzitter.
De voorzitter:
De heer Azarkan, namens DENK.
De voorzitter:
U mag niet uitlokken. De heer Stoffer namens de SGP.
De heer Stoffer (SGP):
Dank u wel, voorzitter. In tegenstelling tot de heer Nijboer
vond ik dat er best een aantal interessante bespiegelingen
in die lezing van gisterenavond zit. Dat geldt niet voor ieder

De heer Azarkan (DENK):
Dank, voorzitter. We zagen gisteren een soort examen van
deze minister voor het partijleiderschap van het CDA. Daar
zat een hoop angst in: angst dat de middenklasse inderdaad
terugvalt naar een dubbeltje, angst voor die migrant,
inclusief de besnorde man die vrouwen geen hand geeft

Tweede Kamer

3 september 2019
TK 103

Vragenuur: Vragen Nijboer

103-3-3

— die kwam ook voorbij — en we zagen ook de angst voor
onze normen en waarden. Deze minister kennende, zijn
deze bespiegelingen natuurlijk interessant. Wat gaat de
minister nou doen om die angsten weg te nemen? Wat gaat
deze minister nou concreet doen voor die middenklasse,
voor die migrant, maar ook voor die Nederlandse normen
en waarden?
Minister Hoekstra:
Ook hier is het echt belangrijk om even nog wat te benadrukken. Wat ik in ieder geval geprobeerd heb te doen —
misschien dat dat ook bij de DENK-fractie bij herlezing van
de speech nog meer opvalt — is een optimistisch en
hoopgevend verhaal te houden. Het gaat over de toekomst
van Nederland en hoe we die op een goede manier vormgeven. Ik denk echt dat dit een van de mooiste landen ter
wereld is, dat er tegelijkertijd een heleboel dingen zijn
waarmee we aan de gang kunnen, maar dat dat ook kan.
Bijvoorbeeld op het thema van migratie en integratie
moeten we gewoon met wederkerigheid aan de gang. Juist
de enorme verworvenheden die wij hier hebben, die vrijheid, die gelijkwaardigheid, die rechtsstaat, die openheid,
maken dit land zo bijzonder. Dat maakt het ook redelijk om
eisen te stellen aan iedereen die er komt. Maar ik heb ook
benadrukt dat die wederkerigheid natuurlijk ook andersom
geldt, dus dat wie hier is en wie zijn best doet ook moet
kunnen rekenen op onze wederkerigheid.
De voorzitter:
De heer Snels, namens GroenLinks.
De heer Snels (GroenLinks):
Ik vind het altijd te prijzen als bewindslieden een mooie
lezing maken. Ook al is het dan een manier om zich kandidaat te stellen voor het CDA-lijsttrekkerschap, het was wel
een interessante manier. Ik vond het interessant dat hij het
opnam voor de middenklasse. Dat heeft fractievoorzitter
Dijkhoff van de VVD ook al gedaan. Ook dat wordt een
interessante strijd. Ik maak we wel zorgen over de vraag
over wie we het met "de middenklasse" nou eigenlijk hebben. Dat deelt de minister van Financiën volgens mij een
beetje met de VVD. Het gaat om een tot drie keer modaal.
Met drie keer modaal gaat het al gauw om mensen die een
ton verdienen. Als GroenLinks het over de middenklasse
heeft, gaat het bij ons over de buschauffeur, de beginnende
leraar, de mensen die in de zorg werken en de jeugdzorgmedewerkers, die gisteren weer gedemonstreerd hebben,
zich niet gewaardeerd worden en bezwijken onder de
werkdruk en de prestatiedruk.
De voorzitter:
En de vraag is?
De heer Snels (GroenLinks):
Mijn vraag is heel simpel: behoren de jeugdzorgmedewerker, de beginnende politieagent en de jonge onderzoeker
op de universiteit tot de ruggengraat van de Nederlandse
samenleving? Daar heb ik mijn twijfels over bij het CDA.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Nijboer

Minister Hoekstra:
Meneer Snels doet zichzelf en ook mij echt een beetje tekort,
want ik heb gister aangegeven dat de middenklasse begint
onder modaal en vervolgens doorloopt tot twee à tweeënhalf keer modaal qua inkomen en dat dat bijvoorbeeld gaat
om een onderwijzer met een partner die parttime werkt of
om twee mensen die samen een bloemenzaak hebben. Zo
kan ik nog een heleboel voorbeelden noemen. Het interessante is dat als je aan mensen vraagt of zij tot de middenklasse behoren, een heel grote groep mensen in Nederland
ja zegt, zelfs als zij niet in de door GroenLinks gehanteerde
definitie passen. Veel mensen beschouwen zich dus als
behorend tot deze groep. Ik zeg dit zonder enig verwijt ten
opzichte van alle goede dingen die de afgelopen tien jaar,
ook in de moeilijke jaren van de crisis, zijn gebeurd, maar
ik denk dat we er met elkaar als politiek te lang van uit zijn
gegaan dat het met deze groep, waarmee het eigenlijk altijd
vanzelf wel goed ging, ook automatisch wel goed zou blijven gaan. Volgens mij zijn we op het punt gekomen dat we
ons realiseren: nee, dat is geen gegeven.
De heer Slootweg (CDA):
Het is in ieder geval heel erg verheugend om ineens zo veel
CDA-prominenten in vak-K te zien. Ik vind het verhaal dat
ik gister heb gehoord, absoluut geen verhaal van angst
maar een verhaal van hoop. Volgens mij doet het kabinet
op één punt al een verkenning via de WRR en de SER: hoe
gaan wij om met de kosten van de volksgezondheid om
daarvoor ook in de toekomst draagvlak voor te laten
bestaan? Maar volgens mij ontbreekt er op dit moment nog
wel eenzelfde soort analyse op het punt van sociale zaken
en werkgelegenheid. Zou de minister hierin eigenlijk niet
ook een soort oproep zien om ook op dat terrein een dergelijke analyse te laten plaatsvinden?
Minister Hoekstra:
Als ik de heer Slootweg goed beluister, sluit hij eigenlijk
aan bij het debat dat ik meerdere keren met de Kamer heb
gehad en waarin echt een Kamermeerderheid steeds heeft
gezegd: kijk nou ook juist naar de betaalbaarheid. Dat
gevoelen is overigens ook in het andere deel van de StatenGeneraal met regelmaat met mij gewisseld. Als ik de heer
Slootweg goed begrijp, zegt hij: dat doen we al voor VWS
maar laten we dat ook breder doen voor de sociale zekerheid. De inspiratie achter die vraag kan ik me goed voorstellen, maar laat ik die vraag neerleggen bij de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, in de categorie
"schoenmaker, blijf bij je leest".
De heer Van Otterloo (50PLUS):
Ik zal het niet hebben over het ontbreken van de ouderen
bij de middenklasse, want die zitten daar met de pensioenen
ook minder en steeds minder in. Ik wil het over een ander
punt hebben. De minister heeft er een fors punt van
gemaakt dat er flink bezuinigd en omgebogen zou moeten
worden: minder meer in de volksgezondheid. Laat nou een
op de zeven Nederlanders werken in de volksgezondheid
en laten er nou onderhandelingen zijn over de cao. Als je
een eerlijk verhaal hebt, kun je die twee dingen niet met
elkaar verbinden. Je kunt niet roepen dat er minder meer
naar de volksgezondheid moet en het vervolgens hebben
over de middenklasse, want de middenklasse werkt voor
een belangrijk deel in de volksgezondheid.

3 september 2019
TK 103

103-3-4

Minister Hoekstra:
Ik hoor geen vraag en ik ga proberen om me een klein beetje
te beperken, maar ik zou toch willen zeggen dat dit het
extrapoleren van een misverstand is dat er volgens mij niet
is. Ik heb gesproken over de lange termijn en over wat je
zou moeten doen om ervoor te zorgen dat juist al die
arrangementen, inclusief de zorg — sommigen zouden
zeggen: de zorg voorop — voor alle Nederlanders beschikbaar blijven. Want dat is een van de enorme verworvenheden van dit systeem. In Nederland kan iedereen, ongeacht
wat hij verdient, naar de huisarts en naar de specialist.
Volgens mij willen we dat allemaal zo houden. We zijn
weleens kritisch op de volksgezondheid, maar onze volksgezondheid zit op een niveau waar vrijwel niemand ter
wereld zich mee kan meten. Maar we moeten ook onze
ogen niet sluiten voor de groei van de kosten in het verleden
en de groei die toch ook lijkt door te gaan, omdat we ook
die andere onderwerpen belangrijk vinden, omdat we ook
willen kiezen voor scholen en omdat we ook willen kiezen
voor veiligheid en al die andere onderwerpen.
Voorzitter, dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Nijboer

3 september 2019
TK 103

103-3-5