Stikstof

uitkoop scenario s
Berekeningen met RIVM micro data

dd

1384359

8 oktober

mI036

Aanleiding
In eerdere notitie hebben we u gemformeerd over een verfijnde methode om d
microdata stikstof uitkoop scenario s te modeiieren

m v

Deze methodiek is exacter dan de PBL doorrekening die werkt met iandeiijk gemiddeide
cijfers Dat maakt veei uit voor de uitkomsten zo worden de baten van gericht opkopen
onderschat in de PBL sommen

Onze methodiek is gevaiideerd door het RIVM
resuitaten

LNV heeft kennis genomen van de

Onze microgegevens zijn dezeifde die gebruikt wordt voor vergunningsveriening
Het modei is nieuw en wordt steeds uitgebreid

1384359

dus uitkomsten onder

kiein

voorbehoud

00036

Opvallend
Beleidsdoel

Kosten

maximaal

o

o

natuur

onder KDW

Krimp
veestapel
O

bedrijfsiocaties

gerichte
uitkoop

2030

€0

45

0

Doel 2030

€200 min

50

1

396

Doel 2035

€11 7 mid

74

31

8282

Geen nieuw beleid

o

Het stikstofdoel voor 2030 50
van N2000 gebieden onder de KDW
uitkoop voor minder dan 200 min EUR worden bereikt
Dit bedrag loopt snel op richting 2035
bedrag van 11 7 mid EUR nodig

100
komt

1384359

Aantal

Om dat doel te behalen

74

r

0

kan bij maximaal gerichte
onder de KDW

is een

onder de KDW is niet mogelijk met alleen uitkoop Bij uitkoop van de volledige veestapel
zonder aanvullende maatregelen of actie in het buitenland 82
onder de KDW

00036

Stikstof

uitkoop scenario s
Berekeningen met RIVM micro data

dd

1384359

8 oktober

mI036

Aanleiding
In eerdere notitie hebben we u gemformeerd over een verfijnde methode om d
microdata stikstof uitkoop scenario s te modeiieren

m v

Deze methodiek is exacter dan de PBL doorrekening die werkt met iandeiijk gemiddeide
cijfers Dat maakt veei uit voor de uitkomsten zo worden de baten van gericht opkopen
onderschat in de PBL sommen

Onze methodiek is gevaiideerd door het RIVM
resuitaten

LNV heeft kennis genomen van de

Onze microgegevens zijn dezeifde die gebruikt wordt voor vergunningsveriening
Het modei is nieuw en wordt steeds uitgebreid

1384359

dus uitkomsten onder

kiein

voorbehoud

00036

Opvallend
Beleidsdoel

Kosten

maximaal

o

o

natuur

onder KDW

Krimp
veestapel
O

bedrijfsiocaties

gerichte
uitkoop

2030

€0

45

0

Doel 2030

€200 min

50

1

396

Doel 2035

€11 7 mid

74

31

8282

Geen nieuw beleid

o

Het stikstofdoel voor 2030 50
van N2000 gebieden onder de KDW
uitkoop voor minder dan 200 min EUR worden bereikt
Dit bedrag loopt snel op richting 2035
bedrag van 11 7 mid EUR nodig

100
komt

1384359

Aantal

Om dat doel te behalen

74

r

0

kan bij maximaal gerichte
onder de KDW

is een

onder de KDW is niet mogelijk met alleen uitkoop Bij uitkoop van de volledige veestapel
zonder aanvullende maatregelen of actie in het buitenland 82
onder de KDW

00036

Gericht uitkopen veel doelmatiger dan ongericht kopen
Gerichte uitkoop orden boeren op volgorde
van bUK per eenheid depositie op een
N2000 gebied en koop eerst de meest
efficiente boeren uit excl grond

yrijvyilliq onqericht
excl

grond

volgorde

uitkoop

van

boeren

gebeurt in will ekeurige

Restrlctte type boeren

•

•

•

•

vnjwims

5
Q
■

X
0 4

“x

50

onder

X

X

cn

\

2035 Doel
\

0 2 mid EUR bij gerichte uitkoop

I

5 mid EUR bij vrijwillige uitkoop

Behalen van het 2035 doel
de KDW kost
•

Etticient

wie veetiouflers

2030 Doel

o

Behalen van het 2030 doel
de KDW kost

Alle veefiouders

•—

x

c

•

—

0 6

Q

74

onder

11 7 mid EUR bij gerichte uitkoop
21 8 mid EUR bij vrijwillige uitkoop
c o

5 mid
ae

QG

10 mid
164 10

20 mid

30 mid

26

3e

10

i0

Uttkoopkosten EUR

1384359

00036

Bij uitkoop t b v 2035 doel valt 2600 tot 6800 km^
grond vrij
De kaarten tonen per hexagoon

5

welk deel toebehoort aan
uitgekochte boeren

V

Ik

Mrn
i
V

■

Bij gerichte uitkoop komt vooral
grond vrij te vallen rond de
Veluwe

de Peel

J

1

■Mi

■

I

J

M

Friesland

\

■^m

1

xxc^

vanoron JO[ pervlak

■tm

vy
^•v

I

0 10

20

m
[ I
1

ji

1384359

m

■w
y

Bij vrijwillige
ongerichte
valt
in
uitkoop
grote delen vaQ^f
het land veel grond vrij

Vrijvallende grond biedt
mogelijk kansen voor ander
beleidsopgaven zoals
woningbouw Dit vergt wel
nadere uitwerking

V

f

•V

xiV

m
Gericht

iMJ4
Tl

Ongericht
vrijwillig

00036

Impact op C02 en grond bij behalen 2035 doe
Beleidsdoel

C02

eq

megaton^

in

€

kg C02

reductie

Grond

Aantal

uitgekochte

locaties

Kosten

veehouders

schatting km^
Maximaal gericht

3 7

3 16

2631

8282

11 7 mid

Ongerichte
uitkoop

8 4

2 59

6757

15501

21 8 mid

Bij ongerichte uitkoop ligt de C02 besparing ongeveer 2x zo hoog als bij gerichte uitkoop De
kosten zijn echter ook bijna 2x zo hoog omdat tweemaal zoveel dieren worden opgekocht
De C02 winst per euro verschilt dus slechts beperkt

AIIeen effecten van opkoop van dieren Er is geen rekening gehouden met andere grondaanwending

zoals veenvernatting

of de

besparing op mest uitrijden
1384359

00036

Sectoren niet gelijk geraakt door gerichte opkoop
Alle veehouders

De mate waarin per sector wordt
uitgekocht hangt af van de

Efficient
Alls

W Sehouders

Efficient

1 00

kostenefficientie
0 75

Boeren met vieeskalveren worden als
eerste uitgekocht
Daarna boeren met varkens

pluimvee

a
3

S

0 50

Melkveehouders zijn qua stikstof
doorgaans minder kostenefficient om uit
te kopen

diersoort

0 25

p_melkvee
p_pluimvee
p_varkens
—

p_vleeskalveren

0 00

oe

00

le

io

Kosten

1384359

2e

io

verpMchte uitkoop

miljard EUR

00036

Kanttekeningen LNV variant
LNV geeft €10 mid uit aan
KDW bij lange na niet

uitkoop maar haalt het 2035 doel uit de stikstofwet

onder de

74

De kans bestaat dat Europa een vervoigpakket zal afdwingen omdat LNV variant eigen doelen niet haalt

Tevens kan vergunningsverlening in veel gebieden niet starten

na

het pakket

Het pakket zal leiden tot substantiele structurele uitgaves
Boeren ontvangen vaste vergoedingen per hectare onn extensief natuur te onderhouden
250 000 nieuwe hectaren extensief beheer leidt tot structurele kosten welke niet door LNV zijn opgenomen

Huidige model gronduitkoop brengt grote financieel risico voor het Rijk
LNV stelt voor om voor €18

miljard grond op te kopen^ af te waarderen en door te verkopen

Haar aannanne is dat er a voldoende markt zal zijn voor 250 000 hectare extensieve landbouwgrond en
daar in ieder geval de helft van de aankoopsonn voor kan vragen Deze aanname wordt niet onderbouwd

1384359

b

het Rijk

00036

Conclusies
Locatie is voor stikstof belangrijk Gericht uitkopen is qua stikstof dan ook
beduidend doeimatiger dan ongericht uitkopen
PBL moet doorrekening aanscherpen om beter recht te doen aan de hogere
mate van effectiviteit van gerichte uitkoop

Voor C02 speeit de iocatie een kieinere rol en is het verschil tussen
vahanten veel geringer

Verschiiiende agrarische sectoren worden verschiliend geraakt bij maximaai

gerichte uitkoop
Bij grootschaiige uitkoop zai veei grond van bestemming moeten

veranderen

1384359

met name rond de Veluwe

de Peei en in Friesiand

00036

Bijiage het model
Input
Depositie van iedere veehouder op elk afzonderlijke hectare natuur
Stikstof basispad van PBL

Wat is het
Applicatie geschreven in R

Beschikbaar voor alle collega s bij het Rijk

Uitkomsten
Exact aantal

natuurgebieden onder KDW

Depositiereductie mol ha jr
Uitkoopkosten
Grond
C02

1384359

ha

€

schatting

equivalenten

00036

Bijiage methodiek rangschikking veehouders
Stap 1
Veehouder met grootste cumulatieve depositie op alle hectaren natuur nog boven KDW wordt geselecteerd
Deze wordt

uitgekocht en verwijderd uit de set veehouders zonder rangschikking

Stap 2
De depositie van de geselecteerde veehouder op ieder afzonderlijke hectare natuur wordt afgetrokken van de
totale depositie op de betreffende hectare
Er wordt gecontroleerd of hectaren natuur nu onder de KDW zijn komen te vallen Indien dat het geval is
de hectare natuur verwijderd uit de set hectaren boven de KDW welke gebruikt wordt in stap 1

wordt

Variaties
Het is mogelijk om extra criteria mee te geven
opkoop van bepaalde diersoorten

1384359

zoals optimaliseren op C02 emissie of een beperking op de

00036

w

1384351

10036

Optimalisatie uitkoop
d m v microdata
Een extensie van het AERIUS model om beleidsscenario’s

door te rekenen

persoonsgegevens

1386055

00037

Introductie

•

Op zoek naar mogelijkheid om kostenefficientie opkoopregelingen door te
rekenen

•

Tool bevat nu

Doelbereik

Stikstofdepositie en COg eq uitstoot

Nieuwe uitkomsten Hoeveel land en waar in NL
Efficientie Kosten baten verschillende varianten
•

Verkenning loopt naar uitbreiding met i alle VHR doelen ii verandering
van grondfuncties in samenwerking met de WUR

•

Alle berekeningen door exacte rekenmethode o b v microdata
aansluitend bij methode van vergunningsverlening

1386055

00037

TTT

Opzet

en

Aanpak

0f

•«

wv

■ ^0
t

c

r
f tf ^
•

■r

Vragen
•

I

Kunnen we op basis van micro data
zo effectief

I

X tti«ti

mogelijk opkopen

T

I

J

r

1

^■l

■
•

•

Hoe kunnen we deze set uitbreiden
naar andere elementen

i

m

■

V

y

klimaat

i v
V
^

p r

■

«

grond natuur
•

•
p»

Microdata

4

_

«

3»
w

•

•

t

Microdata van RVO

RIVM
depositieberekeningen van Aerius

Alle 30 000 veehouders in
Nederland

•

vr

•

r

r

«

4

r

CHt

fiUKMNT
k
17

5TT100 1MA«
LANDSO APaA «r HTTf CTIS

I

bron RIVM 2018

1386055

bewerking CML
Gispoint en Strootmart
Landschapsarchitecten

00037

Beleidsscenario’s doorrekenen met AERIUS
•

•

•

1386055

Wat is het
•

R code

bovenop bestaande Aerius data

•

Beschikbaar voor alle collega’s van het Rijk

•

Mogelijk om samen scenario’s door te rekenen

LBV gegevens

nu deel van Aerius

Potentie en aanwendingsgebieden
•

Stikstofefficiente strategie

•

Extensivering

•

Gebiedsgerichte strategieen

Uitkomsten
•

Natuurgebiedenonder KDW

•

Depositiereductie mol ha jr

•

Uitkoopkosten €

•

Grond ha

•

C02 equivalenten

00037

van een varken

Depositie
een
N2000
de
KDW
boven
op
gebied
0 9

0 13

0 01

Minimumbelaster’

1386055

Gemiddeld

Piekbelaster’

00037

0 6

2030 Doe
1

m

5

m

fa

^1

Q

N

CD
o

a

«

4

Restrfctle type boeren

tl3
C

O
Q

—

4

K3

Alle veehouders

Efficient

Alle veehouders

Vrijwillig

H

■

CD

2035 Doe

■

CD
D

H

C^3
CD

R

■

0 2

CD

fc

CL

0 0
I

t

oe

00

ie

io

20

10

30

10

Uftkoopkosten EUR

1386055

00037

Inzichten micro analyse
stikstofdoel 2035 74

Grond opgekochte veehouders

Doel 2035

f ^

f

T

■

5

4

onder KDW

h

I

I

9

j

rk

0^

r
^

v

r

If r M

■■■

1

it’i

SyK

■

v

i

V

m r^tkx

i

J \

iI p

1

»I

•V

s

I

Vr

i

}

\L

•

[r

Kosten 2030 doel €160 miljoen

i

■]

V
»■
s

•

1

Kosten 2035 doel €11 7 miljard

t

111
‘

T
T

V

’

m

1^

T

■

yy

tj j

■

•1 ^

\

i

•

Halen van 2035 doel leidt

If

n

^

VI 1

iv

w

j

van

i

tt

i

■

r

i]

a

‘■i

t

gebmiksverandering
km 2 grond en krimp veestapel

van 1 500

j

[5

\

■

1

I

■v

1

N
I

I

\

1

grondoppervlak

0
i^h

TV^

HI

t

I

0 10

10

20

20

I

•

■f
■

^

r

H
I

v
4

van 31

■

V

1

I\

r
■■•

■■f

t

i

\

Uit

r

I

’i

I

S

f

■

\

i

SiS j
■

i

|\

A
r

Liv

wri

“T

T T Mi

f

A

■1

m

1 X

•v

h

rj

•

Precieze berekening van
betrokken redo’s

M X
^

rj

\

T\

1

•

d Xf

Xy^l\

r uT

l

i

rT

Y^
t

2

detailuitwerkmg geeft extra

inzichten

m
1386055

00037

tot
verdere
Mogelijkheden
uitwerking
•

Verschillende scenario’s o b v verschillende
doelen

Optimalisatie klimaat

■

COg eq reductie

VcijrCO opsbgen
pdDductif van waterstof

F

C

1

■

V

I

A

WINDMOLENPARKEN

M

^

Eiianden l^ngs de kust

f \A

f
V
f

it i
J

V

t

■

■

|

■

r

m

•

•

y

g7

k

■

J

A

k

5^

I

SS

•

W

VU

i

I^^B^HIveenweides

3

^jj|
HQ

fr

Vi

k

VERBREDING RIVIEHEN

C Vl5 butter jonevoothoogwatet fr rt

■

kF

Vcrbinden van

V

■

If

Maas en Waal

vT

•

v’

•

S

wardenvemat het
F

gfoncIwalGrpeilkomt
hoger te staan transitte
van vechooderri naar
f

\

A

•r

i

••

1

•

•

Ti

■V

a

V

s

4

^

4

vrc

V

7
•

c

S

V^

‘

■

W
F

mm
rr

•

w
L

I

■

A

r

v

aT

vi

m

^W m

T sstt

ddelgrole pvweinig

V’

RfO fi Steden

»

ir

^4vW^

GetijdenZeeuwsedeitakfiigen
dooreang bi| Kfcekraksluizen a
orndat stormvioedkenng

jy i

fMl

•

1

X

sr

k

»n
•

r

zeespiegelstiigmg
i

rn

ri

fi^ ^GETIJDEN

vaker dichl moel door

a

i

Noord Brabant Veel

mW^ 3H

I

•

L

•4

fel^XKSnS
■ipStSii

’

i

\

■I ir f

kP Si

l

•

■T

VL

7«’

■\»i

1

\i

STEDEN

■^

a

J

■

tar

A

k

fi iS

Ma

BOS
Naatdbossen vervangen
door meer open gablGden
met too t»men

ii

0

WA
d

J

4 1

■

i

■

zonneparken

t

•

m

\A

V

random Wind an

4

•

^

i

■

natteteelt

stikstof en breder natuurbehoud samenkomt

J

WeGf nbben tG voorkomen

i

f

■

Koppeling met Aerius geeft een superieur model waarin

»

i

Naast tie Noordoostpoi
der om Uitdroging van

i

fTiGGr truilteelt

■

m

jT

i

i

e

pieken geschiktvooronder

I

j

STnieuwmeer

[

cre^ren vaargeul met vast

V i

doorgerekend

■

■•W
J

rJV

I

m

rc
♦

rf

«n
» n

k

1386055

^VOOROEVERS

4

i

■f

Xi

••

i
i

Wonen

Pm

■•f

KwGek van OGstGrs

OVERSLAGHAVEN
OP ZEE

rv

4

•

mosselenenzGGwier

VVV

f

» ■f

i

i2

I

N

■

ontwikkeld waarin brede set VHR doelen worden

•

■w

VANDUINENRIJ

^

i

PARKEN

m

LM

WUR heeft in opdracht van PEL een ruimtelijk model

4

A ZONNE

I

INDUSTRIE EN

Energietransitie

j

4^

I

Op naar een integraal model voor VHR doelen

•

‘A

i

VHR doelbereik

Daarna integreren overige Rijksopgaven

3

HERGEBRUIK
BOOREILANDEN

m TV

•

L

t

C

SH Zo zou het kunnen

■V

•

J

4

Nederland in 2120

DC

Optimalisatie stikstof Doelen stikstofwet
Optimalisatie natuur

i

iZjS

4

e

1

^

«■

r

t

00037

Discussiepunten

•

Welke kansen ziet het DO

Welke risico’s aandachtspunten

Hoe kan het gebruik van optimalisatie via microdata bijdragen aan het
vormgeven van een nieuwe aanpak
nieuwe doorrekeningen door PBL

1386055

Hoe kan dit een pick krijgen in

00037

m

TER ADVISERING TBV MR 15

10 PT

Ministerie van Finanden

14

Aan

de minister

persoonsgegevens

nota

Verdere aanpak stikstof

pt

14

Datum
12 oktober2021
Notanummar

Aanleiding

2021 0000205683

MLNV stelt voor de 7 bijgevoegde rapporten medio november
v66r de LNV
begrotingsbehandeling openbaar te maken en afhankelijk van de formatie daar
een Kamerbrief met contouren van vervoigstappen aan toe te voegen

Bijiagen
geen

Adviezen
•

U kunt instemmen met dit voorstel

maar desoewenst

opmerken dat het eerder

ter informatie delen van de rapporten met de Kamer ook mogelijk en misschien

zelfs wenselijk is Ter illustratie

het PBL rapport is al eerder uitgelekt en daar

moest vervolgens door LNV weer reactief op worden bijgestuurd
Kern
•

De rapporten zijn opgesteld als onderdeel van het uitv erken van een
vervolgaanpak stikstof Het PBL rapport reeds gepubliceerd bevat de
doorrekening van de LNV en FIN variant De andere rapporten van RIVM en
WUR werken op verzoek van LNV bepaalde aspecten van een vervolgaanpak

verder uit
t

De rapporten onderstrepen dat een gerichte benadering in de landbouw sector
van

belang is

RIVM berekent dat met een oerichte aanoak kan 15 40

emissiereductie worden bereikt t o v

een

oenerieke aanpak

extra

Dit sluit aan bij de

FIN inzet en de berekeningen die u vrijdag 8 10 heeft ontvangen

In de sectoren

Industrie en verkeer is een gerichte aanpak minder belangrijk omdat de uitstoot
uit deze bronnen op een groter oppervlaak neerslaan
•

WUR schetst het perspectief voor boeren bij het hanteren van een door LNV

voorgestelde A B C zonering Hier valt op dat het verdienmodel in zone B en C
gebieden dichtbij Natura 2000 en of op grond die minder geschikt is voor
landbouw
•

erg leunt op fstructurelel ondersteunina door de overheid

De sociaaleconomische effecten ziin beoerkt aeanalvseerd door WUR dit behoeft

verdere uitwerkino

De WUR berekent een effect van 0 07
BBP bij 30
krimp
BBP bij 30
melkveehouderijsector en 0 15
krimp in de meikvee
pluimvee en varkenssector Wij herkennen deze cijfers niet volledig CPB geeft
mondeling aan zeker op de middel lange termijn nauwelijks een macro effect
te verwachten van krimp
in de

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Paging 1 van 1

1386355

00038

Opiegnota bij

concept rapporteii kennisinstellingen i h k v vervolgaanpak stikstof

MR 15 oktober 2021

Aanleiding
Op verzoek van de MR van 9 juli jl heeft LNV in het kader van mogelijke vervolgstappen in de
aanpak stikstof samen met andere departementen een aantal rapporten uitgevraagd bij de
kennisinstellingen PBL RIVM en WUR Deze rapporten zijn afgerond of bevinden zich in de
afrondende fase De rapporten dienen medio november openbaar te worden gemaakt voigend uit
de protocolien die hier voor zijn afgesloten met betrokken insteiiingen In de Aigemene Poiitieke
Beschouwingen is bovendien toegezegd om voor de begrotingsbehandeling van LNV de
achtergrondstukken omtrent de aanpak stikstof met de Kamer te deien
Advies
De MR wordt gevraagd de rapporten ter kennisgeving aan te nemen

waarbij de inhoudelijke
bespreking van de vervoigstappen in de aanpak stikstof nader piaats kan vinden in de formatie

Toelichting
Naar aanieiding van het verzoek van het kabinet om vervoigstappen in de stikstofaanpak nader in
kaart te brengen is een aantai opdrachten bij de kennisinsteliingen uitgezet In eerste instantie is
een drietal rapporten uitgevraagd een rapportage van het PBL waarin twee indicatieve
beleidspakketten zijn doorgerekend inmiddels gepubliceerd als gevolg van lekken een rapport
van het RIVM waarin de betekenis van zonering en richten van maatregelen wordt geduid en een
rapport over de betekenis van een integrale aanpak op gebiedsniveau WUR
Aanvullend is door de WUR een memo opgesteid naar perspectieven voor de landbouw in een

ruimtelijke zonering en een rapport over de mogelijkheden om in de stikstofaanpak ook een slag te
maken op het doelbereik van de KRW Naar aanleiding van de MCSP van 27 augustus is door de
WUR ook een briefnotitie over de sociaaleconomische effecten van een integrale aanpak
uitgewerkt Door RIVM is aanvullend een analyse gemaakt van de bijdrage van de sectoren
Industrie mobiliteit en consumenten aan de stikstofneerslag
Afhankelijk van de stand van de formatie zal t z t bekeken worden of bij toezending aan de Kamer
de rapporten vergezeld kunnen gaan van een Kamerbrief waarin de contouren van
vervoigstappen al geschetst kunnen worden of dat de rapporten alleen procedureel in context
worden gezet

Op dit moment zijn voor de volledigheid ook de conceptversies van de rapporten ter informatie
bijgevoegd Voorgesteld wordt dat de definitieve versies van deze conceptrapporten aan de MR
worden aangeboden op het moment van accordering van verzending aan de Tweede Kamer Indien
hier nog substantiele wijzigingen in zitten wordt dit toegelicht
Bijiagen
2

PBL Quickscan van twee beleidspakketten voor het vervolg van de structurele aanpak stikstof
RIVM Briefrapport
Ruimtelijk effect zonering emissiereducties landbouw

1
3

WENR Rapport

4

RIVM CONCEPT Briefrapport

Gebiedsgerichte verkenning van de verdere aanpak stikstof

5

Consumenten op de stikstofdepositie in de natuur
ongereviewde conceptversie
WUR CONCEPT Paper
Perspectieven voor landbouw in een ruimtelijke zonering

6

WUR Memo

7

WUR Briefnotitie

Inzicht in het aandeel vanuit Industrie Verkeer en

ongereviewde conceptversie

1386354

Kansen van de stikstofaanpak voor het doelbereik van de KRW voor nutrienten

Sociaal economische effecten n a v

PBL rapport

00039

m

TER ADVISERING TBV MR 12

Ministerie van Finanden

11 PT ISD

Aan

de minister

persoonsgegevens

nota

Voortgangsbrief stikstof

MR 12 11 pt 18d

Datum
10 november 2021
Notanummer

Aanleiding
MLNV vraagt akkoord op verzending van deze voortgangsbrief inzake stikstof aan
de Kamer inclusief de rapporten opgesteld t b v een vervolgaanpak stikstof

2021 0000227443

Bijiagen
geen

Ad vies
•

U kunt instemmen met de verzending van de voortgangsbrief en bijiagen naar

de Tweede Kamer
Kern
•

De voortgangsbrief en de bijiage

stand van zaken bronmaatregelen

bevestigen

andermaal dat het huidige pakket te kampen heeft met een hoop vertraging en
dat de resultaten tegenvallen
•

vrijwillig

zonder stok achter de deur werkt niet

De rapporten zijn op 15 10 al aangeboden aan de MR
extra

analyse van het RIVM

Het PBL

uitgezonderd van een

rapport is reeds openbaar de andere

rapporten nog niet en zullen wellicht enige media aandacht genereren gezien
de brief aangeeft dat deze verkenningen input kunnen zijn voor de formatie

Toelichting
•

De rapporten zijn opgesteld als onderdeei van het uitwerken van een
vervolgaanpak stikstof Het PBL rapport reeds gepubliceerd bevat de
doorrekening van de LNV en FIN variant De andere rapporten van RIVM en
WUR werken op verzoek van LNV bepaaide aspecten van een vervolgaanpak

verder uit
•

Daarnaast is het legaiisatieprogramma PAS

meldingen bijgevoegd

dit

formaliseert het traject wat Rijk en provincies gaan dooriopen t b v het
verstrekken van vergunningen aan PAS melders

Dit is een van de extra

opgaven waarvoor het kabinet extra stikstofruimte moet creeren
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Paging 1 van 1

1386353

00040

Notitie Interactieve beleidstool op basis van AERIUS
DO 21 januari 2022

Kernpunten
•

Het DO is afgelopen oktober geinformeerd over het initiatief van RN om een model te
ontwikkelen op basis van microdata FIN heeft deze interactieve tool ontaikkeld met als doel

ruimtelijke effecten van opkoopmaatregelen beter inzichtelijk te maken De tool werkt op
basis van stikstofdepositie gegevens en uitkoopprijzen van het RIVM Hiermee kunnen
beleidsmakens op een relatief snelle en eenvoudige manier inzichten krijgen in effecten van

om

verschillende beleidsscenario s
van
•

Deze inzichten kunnen ondersteuning bieden

bij het vormen

nieu\« beleid

De afgelopen maanden is door RN in samenwerking met LNV verder gewerkt aan het model
Het RIVM heeft een eerste verificatie gedaan van de methodologie van FIN en aangegeven

potentie te zien in het model In de eerste verificatie heeft het RIVM nog geen uitspraak
gedaan overde kansen en beperkingen van het model RN en LNV hebben geconcludeerd dat
het voor de hand ligt om de doorontwikkeling en het beheer van de tool over te dragen aan het
RIVM Dit past bij de rol van het RIVM als onafhankelijke kennisinstelling Zowel RN als LNV
hechten aan het belang van het beleggen van modelontwikkeling en beheer bij de
kennisinstellingen Het RIVM heeft aangegeven hiervoor open te staan Het RIVM kan zo het
verzette werk integreran in bredere interactieve beleidstool die op dit moment in opdracht van
DGS ontwikkeld \wordt
•

Het voorstel is om de komende werken een opdrachtomschrijving aan het RIVM vorm te geven
Dit voorstel zal ingaan op de doelstellingen van de tool
tijdpad en de betrokkenheid van andere partijen
De eerste resultaten uit de tool laten zien dat er sprake is van grote regionale en lokale
verschillen voor wat betreft te realiseren stikstofreductie de effectiviteit van maatregelen en de
kosten daarvan De vaste factoren kengetallen vwaarmee PBL rekent zijn niet vooralle
beleidsscenario s even representatief Naast het gebruik van de interactieve beleidstool door
beleidsmakens zou daarom ook moeten worden gekeken hoe in de doorrekeningen door
RIVM PBL van een mix van maatregelen deze regionale en lokale verschillen beter kunnen
worden meegenomen Zo kan beter worden ingeschat wat de potentie is van een nieuw pakket
en kunnen betere integrate en ruimtelijke afwegingen worden gemaakt
om

de tool verder te ontaikkelen

kosten

•

Bespreekpunten
1

Het DO kan kennisnemen van de presentatie door RN van de interactieve tool

2

Stemt het DO in met het overdragen van de tool aan het RIVM

3

Stemt het DO in met het op korte termijn uitwerken van een adviesaanvraag

4

Herkent het DO het belang van het verder incorporeren van specifieke ruimtelijke effecten in
de doorrekening van een nieuw beleidsprogramma gezien de grote lokale verschillen Is het
DO van mening dat dit een van de bespreekpunten moet zijn wanneer met de planbureaus
wordt gesproken over de betrokkenheid

bij het nieuwe beleidsprogramma

Achtergrond en aanleiding ruimtelijke effecten niet volledig meegenomen
Nederland dient te voldoen aan diverse natuur en milieudoelen waaronder de wettelijke
stikstofdoelen en de Vogel en Habitatrichtlijn VHR
Locatie speelt een belangrijke rol in het
uitwerken van beleid gericht op deze doelen Zo deponeert een veehouder nabij een N2000 gebied
vaak meer stikstof op stikstofgevoelig areaal dan een verder weg gelegen veehouder
In de beleidspakketten die zijn doorgerekend door het PBL deze zomer is in beide pakketten dan

ook een maatregel gerichte opkoop opgenomen PBL rekent deze gerichte opkoop op een vrij
generieke manier door Dit gaf aanleiding voor RN om te onderzoeken wat de potentie zou zijn van
een opkoopstrategie gebaseerd op locatie specifieke gegevens
Dit is vergelijkbaar met de

benadering van de depositiepotentiekaart van Erisman en de depositiepotentie berekeningen die
RIVM in opdracht van DGS heeft gemaakt
Ook het al bestaande stikstofdepositiemodel AERIUS van het RIVM houdt rekening met locatie

specifieke factoren Zo creeert het RIVM microdata waarmee nauwkeurig ingeschat kan worden
welke stikstofdepositie in welk beschermd gebied uit welke hoek afkomstig is FIN heeft het
afgelopen jaar een aanzet ontwikkeld voor een aanvullende tool die enerzijds deze microdata van
het RIVM en anderzijds de prijsberekeningen in het rapport Stikstofeffecten van criteria ten
behoeve van de Landelijke Beeindigingsregeling Veehouderijiocaties
combineerten omzet in een
dynamisch dashboard Met dit dashboard kunnen beleidsmakers inzicht krijgen in de kosten en
stikstofbaten van verschillende uitkoopstrategieen in bepaalde gebieden

1386032

00041

Verificatie RIVM en mogelijke integratie in bredere interactieve beieidstooi
Het RIVM heeft een eenste verificatie gedaan op het model zie eenste bevindingen in bijiage 3
Order andere werd vastgesteld dat het model gebaseerd is op RIVM data en door RN geen

wijzigingen in de onderliggende data is aangebracht
verdere verificatie aangeboden
1
Een uitgebreide code reviewr
2
3

Het RIVM heeft drie mogelijkheden voor

klopt de code met het scenario

Controle van het gebruik van de data

wordt de data op de juiste manier gebruikt
Het toepassingsbereik van modellering op basis van deze data welke informatie geven de
uitkomsten en waar moet je rekening mee houden

Het RIVM staat ook open om het beheer overde beieidstooi over te nemen Het RIVM ontiwikkelt
op dit moment in opdracht van DCS een tool \waarmee de verdeling van de doelstelling overde
provincies kan worden ingevuld De door FIN ontwikkelde tool is hier complementair aan Met deze

tool kan immers inzichtelijk worden gemaakt hoe opkoopmaatregelen bijdragen aan het doelmatig
en doeltreffend invullen van de doelstellingen
Bij verdere uitbreiding kunnen mogelijk ook andere

maatregelen meegenomen worden
Ruimtelijke effecten meenemen in doorrekeningen
De tool kan handzaam zijn bij het informeren van beleidsontwerpen vooralsnog voorde maatregel
opkoop t o v het KDW doel Dit is bij large na geen doorrekening van een integraal pakket met
meerdere doelen en meerdere maatregelen Gezien de grote lokale venschillen is het verstandig om
na te gaan wat de planbureaus nodig hebben om ruimtelijke effecten goed mee te nemen in deze
berekeningen
Proces
Het voorstel is om de door FIN ontwikkelde tool te dragen aan het RIVM Voor het vervolg is het
voonstel om de komende weken te werken aan een goede opdrachtomschrijving voor het RIVM om

de tool door te ontwikkelen

In de opdrachtomschrijving wordt in ieder geval ingegaan op
doelstellingen kosten tijdspad en betrokkenheid van partijen Hierbij wordt aangesloten bij het
traject dat al loopt waarbij het RIVM een tool ontwikkeld ter ondersteuning van de gebiedsgerichte
aanpak Ten slotte is het voorstel om de issue van het meenemen van ruimtelijke effecten als
bespreekpunt mee te nemen in de Dae aankomende besprekingen met de planbureaus in het kader
van het nieuwe beleidsprogramma
zouden hier een goed platform voor zijn

1386032

00041

Bijiage 1 toelichting tool
Doelstellinaen beleid
Een groot aantal habitats binnen Natura 2000

gebieden verkeert momenteel in een slechte
van de stikstofgevoelige hectares
onder de Kritische Depositiewaarde KDW ligt Daarnaast geldt er een aantal juridische
verplichtingen Zo moet er ook overal ook in de resterende 26
verslechtering doorstikstof
worden voorkomen en moeten meldingen worden gelegaliseerd Deze verschillende doelstellingen
en verplichtingen beinvloeden de keuze voor het richten van reductiemaatregelen
conditie

In het coalitieakkoord is afgesproken dat in 2030 74

De tool bevat vooralsnog alleen de resultaten afgezet tegen het 74
onder de KDW doel
Informatie over verslechtering is niet opgenomen Met het RIVM moet worden bekeken hoe de tool
zo

ingezet kan worden dat alle juridische verplichtingen meegenomen kunnen worden

Gebruikswaarde tool fFIN zal het DO een korte preview qeven van het dashboard
De toegevoegde waarde van de tool is dat de tool uitbeeldt hoe de locatie van een

maatregel het

effect van die maatregel beinvloedt

Beleidsmakers kunnen verschillende beleldskeuzes simuleren
•
Een strategie met gerichte of ongerichte opkoop of een combi
•
Bij een deels gerichte strategie kan vervolgens worden gekozen op welk doel wordt
•

gericht bijv het realiseren van bepaalde KDW doelen landelijk per provincie
Vervolgens kunnen bepaalde uitgangspunten worden toegevoegd bijv zo kosteneffectief
mogelijk opkopen of zo min mogelijk bedrijven opkopen of alleen intensieve bedrijven of
van een bepaalde sector
pluimvee varkens melkvee opkopen etc

Voorbeelden van informatie die de tool kan genereren
•

Wat is de potentiele stikstof

uitkoop
van
•

•

en

klimaatopbrengst van een deel verplichte en gerichte

in combinatie met een deel vrijwillige uitkoop

NB

Hiervoor kan

men

de aanname

de kosten en deelname voor het vrijwillige deel bijstellen

Uitgaande van een beschikbaar budget van X mid EUR en gegeven een gekozen
uitkoopstrategie wat zou op basis van de data een optimale verdeling zijn van het budget
worden verdeeld over provincies of andere regio s
Gegeven de reductie in andere sectoren en volgens het basispad wat is de restopgave om
74
onder de KDW te brengen

De beleidstool kan hierbij inzichten geven in wat potentiele kosten zijn het aantal bedrijven dat
wordt geraakt het aandeel stikstofgevoelige natuurgebieden dat onder de KDW wordt gebracht en
de totale C02 reductie Bijiage 1 en 2 bevatten nadere technische informatie over de tool

Op deze manier breidt het model uit op zowel AERIUS als de analyses van het PBL van 24 april
2020 en de beleidspakketten van zomer 2021 AERIUS bevat geen handzame tool waarmee
beleidmakers snel zelf de effecten van verschillende uitkoopstrategieen kunnen inzien

geeft

en

geen inzicht in de kosten die het reduceren van stikstofdepositie via bedrijfsuitkoop en
veldemissiereductie met zich mee brengt Deze tool creeertals het ware de infrastructuur om

bestaande data te combineren en snelle vergelijkingen te maken

Het PBL maakt in haar analyses
generieke conversiefactoren zo wordt in
de doorrekening gerekend met een vaste factor voor gerichte uitkoop van 1 9 Daardoor wordt de
uitstoot van piekbelasters die tot wel 90 keer zo veel depositie veroorzaken als de gemiddelde
veehouder significant onderschat
geen gebruik van de microdata van het RIVM

maar van

De tool kan dienen als ondersteuning in het beleidsvormingsproces maar is geen absolute
waarheid op zichzelf Zo is het niet mogelijk gedragseffecten mee te nemen en zijn er
onzekerheden in de toekomst die niet te simuleren zijn De tool presenteert uiteindelijk een

schatting van de effecten en is het zoals elk model een gestileerde weergave van de
werkelijkheid Dat betekent dat met het model geen uitspraken kunnen worden gedaan op
bedrijfsniveau maar dat het wel nuttige inzichten biedt voor de totalen van verschillende
beleidskeuzes Dit is een belangrijk aandachtspunt bij het gebruik van de tool
Op dit moment kan het model het effect berekenen van opkoop van stallen en grond

met

bijbehorende veldemissies De gebiedsgerichte Integrale aanpak bestaat uit meer maatregelen dan
alleen opkoop bijvoorbeeld extensivering natuuruitbreiding verbeteren watercondities en

1386032

00041

of managementmaatregelen Het model is niet alomvattend uitbreiding naar bepaalde
maatregelen zoals extensivering is mogelijk maar sommige maatregelen zoals verbeteren
watercondities zullen op korte termijn niet inpasbaar zijn
innovatie

Qua doelen incorporeert het model nu alleen de stikstofdepositie effecten Er zijn meer
drukfactoren dan alleen stikstof In sommige gebieden is het effectiever om maatregelen te nemen
om
van

andere drukfactoren weg te nemen zoals natuuruitbreiding en maatregelen ter bevordering
watercondities In het model worden deze maatregelen vooralsnog niet meegenomen

Aanvullende technische informatie
Met de tool kan gesimuleerd worden wat het effect is van de opkoop van stallen en dieren op de
stikstofdepositie in Natura 2000 gebieden Hierbij kan een inschatting gemaakt worden van de
kosten de depositiereductie de C02 emissiereductie en hetaantal bedrijven dat wordt geraakt De
meerwaarde van de tool zit er in dat er inzichtelijk gesimuleerd gemaakt kan worden wat een
bedrijf bijdraagt aan de stikstofdepositie in Natura 2000 gebieden en dat hiermee verschillende
strategieen kunnen worden doorgerekend op hun potentie Waarde kennisinstellingen vooralsnog
rekenen met gemiddelde emissies van dieren kan met de tool de daadwerkelijke emissie van een

dier meegenomen worden
Dataset
De tool gebruikt dezelfde dataset als het RIVM om de effecten van verschillende beleidsscenario s
te schetsen

Deze gegevens zijn gebaseerd op de landbouwtellingen van RVO De WUR verrijkt
deze met emissiegegevens het GIAB bestand
Het RIVM zet deze emissiegegevens op haar beurt
om naar depositie op ieder afzonderlijke hectare Natura 2000
Zodoende is van elk afzonderlijk

perceel en bedrijf te bepalen wat elk perceel en bedrijf deponeren op elk individueel hexagoon Dit
levert een rijke zeer omvangrijke dataset op er bestaan meer dan 100 miljard koppelingen tussen
afzonderlijke hectaren natuur en afzonderlijke stallen en percelen

Landbouwtellingen

►

RVO

1

►

E mi55i ebar eken

JA

A

►

Depo5rtiebeirek^^^^ 1

JA

JA

1

WUR

Beleidsscenarios

RIVM

Per bedrijfsiocatie omvat de dataset respectievelijk het aantal dieren

ambtelijk

A
type gebaseerd op de

naar

landbouwtelling hetaantal stallen ammoniakemissies gebaseerd op rav codes depositie op elk
van stallen
afstand
hexagoon natuur kosten van uitkoop schatting bouwjaar stallen voor 40
tussen bedrijfsiocatie en N2000 gebied de aanwezigheid van een opvolger ja nee
biologische
boerderij ja nee
Per hexagoon natuurgebied zijn bekend wat de totale stikstofdepositie per sector is de kritische
depositie waarde KDW de koppeling tussen het hexagoon en N2000 gebied en het type grond
Daarnaast bevat de database gemiddelde C02 eq emissies per dier
Een uitgebreidere beschrijving van de data is opgenomen in de tabel in bijiage 2

Werkwiize en aannames model
Het model gebruikt nu de volgende data uit de bovenstaande dataset
•

•

•

Melkvee pluimvee vieeskuikens leghennen kalkoenen
vieeskalveren
Depositie van stal en mestopslag per bedrijfsiocatie
C02 eq
o

•
•

zeugen vleesvarkens

en

emissies per dier

Melkvee

stal en opslag

Varkens

stal en opslag

fermentatie

beweiden

mestverwerking
o
Pluimvee stal en opslag mestverwerking
Kosten uitkoop
Totale depositie op alle hexagonen
KDW waarde per hexagoon
o

•

varkens

Het model doet de volgende aannames
•

De C02 eq

uitstoot wordt berekend door het aantal dieren

werkelijke waarde

te

vermenigvuldigen met de gemiddelde waarden per dier

1386032

00041

De kosten uitkoop zijn zoals in de LBV o b v van de KWIN 2020 21 berekend met de
volgende twee uitzonderingen er wordt geen subsidiepercentage van 65
gehanteerd en
100
van
prijs voor dierrechten maar voor zowel kosten van dier en stal wordt met 130
de waarde gerekend Dit is geen subsidiepercentage maar een aanname dat de prijs voor
verplichte uitkoop
volledige schadeloosstelling ongeveerde marktwaarde plus 30
opslag is Deze waarde wordt gebruikt bij bet simuleren van gerichte en verplichte uitkoop

Het model gebruikt het basispad voor 2030 zoals die ook in het AERIUS model en door PBL wordt
Hier is de structured aanpak stikstof nog niet in verwerkt Hiervoor wordt een daling van
stikstofoxiden en ammoniak bij de meeste sectoren aangenomen zie ook hier
Er zijn ook een

gebruikt

aantal wettelijke doelen voor andere sectoren

die deels lager uitkomen dan het basispad

Het is

ook mogelijk om het model met deze aannames te laten draaien

Voorbeelden van werkino simulatie van gerichte en vrilwilliae uitkoop
Sturen op zoveel mogelijk hexagonen onder de KDW tegen de taagste kosten

bij benadering
bepaalt een algoritme eerst per veehouder
wat de depositie van stikstof is op de hectares natuurgebied die nog boven hun KDW zitten Die
depositie wordt vervolgens afgezet tegen de geschatte waarde van het vee en de stal gebaseerd
op cijfers uit het eerder genoemde rapport Stikstofeffecten van criteria ten behoeve van de
Landelijke Beeindigingsregeling Veehouderijiocaties van het RIVM Op basis daarvan worden de
veehouders geordend de veehouder met relatief de hoogste depositie op overbelaste hexagonen
ten opzichte van hun uitkoopwaarde staan bovenaan De stikstofuitstoot kan het meest
kostenefficient verlaagd worden als de activiteiten van deze veehouder gestaakt worden Daarom
wordt die veehouder toegevoegd aan de rangschikking Hierdoor kunnen een of meerdere
hexagonen natuurgebied onder de KDW komen
Om tot de meest kostenefficiente sortering te komen

Vervolgens start een nieuwe ronde waarin eerst wordt vastgesteld welke hexagonen nog boven de
KDW grenswaarden zitten De veehouders worden opnieuw gesorteerd op basis van de nieuwe lijst
aan hexagonen boven de KDW grenswaarden
De bovenste veehouder wordt wederom toegevoegd
aan de rangschikking
De depositie van de geselecteerde veehouder worden opgeteld bij de
gerealiseerde depositiereductie de opkoopkosten bij de totale kosten van het scenario Dit proces
gaat net zo lang door tot alle veehouders in de rangschikking zijn opgenomen Het resultaat is een
op kosteneffectiviteit gerangschikte opkoopvolgorde
Kosteneffectiviteit is aan te passen naar andere parameters zoals een sortering gebaseerd op
totale depositie Hierbij wordt de grootste depositie het eerst geselecteerd uit de database
KDW is wat men beoogt
gehaald en vervolgens start een nieuwe ronde totdat men bij het
Het is belangrijk om hierbij te vermelden dat data niet herleid mag worden naar individuele
bedrijven De uitkomsten zijn alleen bedoeld om de potentie weer te geven van een bepaalde
aanpak op bepaalde natuurgebieden
Deels

ongerichte uitkoop

Voor het simuleren van ongerichte uitkoop gebruiken wij de methodiek die het RIVM gebruikt om

vrijwillige uitkoopregelingen zonder drempel door te rekenen Met een Monte Carlo simulatie
worden boeren willekeurig geselecteerd om hun bedrijf te staken Dit is niet anders dan dat het
RIVM doet
maar via de beleidstool is het mogelijk tussenscenario s te simuleren denk
bijvoorbeeld aan vrijwillige uitkoop van boeren die een bepaalde impact hebben op overbelaste
natuurgebieden of een gerichte uitkoop in bepaalde gebieden
Uitaanaspunten gebruiken inzichten model
Zoals hierboven beschreven kan de infomnatie die uit deze berekeningen voIgt
beter geinformeerde beleidsvorming te komen
•

helpen om tot een

De beleidstool blijft een modelmatige simulatie Gedragseffecten die optreden bij een
dusdanig grote transitie als die in het kader van de stikstofproblematiek en onvoorziene
omstandigheden zijn bijvoorbeeld niet te modelleren Het is daarom verstandig te werken
met bandbreedtes

•

•

1386032

Het model mag

en zal niet gebruikt worden om maatregelen te maken op individueel
bedrijfsniveau Resultaten zullen op een voldoende hoog aggregatieniveau worden
gepresenteerd en gebruikt
Het model bevat nu infomnatie overC02 eq en stikstofdepositie Voor een integrale
aanpak zullen maatregelen ook worden getoetst aan de bijdrage aan natuurdoelen VHR
en waterkwaliteit Zeker voor natuur is vooralsnog niet voldoende microdata beschikbaar
De uitkomsten van dit model zullen zodoende t b v integrale besluitvorming moeten
worden gecombineerd met andere informatiebronnen op deze terreinen

00041

Uitbreidinasmogeliikheden model
De beleidstool bevat op dit moment het effect van opkoop van stallen en grand met bijbehorende
veldemissies Andere uitbreidingsmogelijkheden zouden bijvoorbeeld natuurdoelen kunnen
Het PBL en vooruitlopende pravincies zouden hierbij natuurdata kunnen bijdragen De
volgende onderdelen kunnen worden uitgebreid
Bedrijfsinformatie het toevoegen van stalleeftijden om een nauwkeurigere schatting van
de prijs te krijgen
Effect Optimalisatie scenario s maken op basis van klimaatdoelen KRW doelen VHR
omvatten

•

•

doelen
aan

Deze laatste twee zullen arbeidsintensiever zijn dan de eerste om toe te voegen

het model

Additionele beleidsvragen die dan kunnen worden beantwoord zouden kunnen zijn
•

Effect maatregelen op voorkomen verslechtering van natuurgebieden op navolging VHR
of op waterkwaliteit
Verschillende beleidsscenario s maken met een nadruk op verschillende uitgangspunten
en

•

KDW

1386032

verslechtering klimaat kosteneffectiviteit

00041

Bijiage 2 Beschrijving van de data
Op bedriifsniveau

Toelichting

Bron

Aantal type dieren

Aantallen dieren per

RVO

bedrijfsiocatie opgesplitst
Aantal stallen

naar rav categorie
Aantal stallen per

RVO

bedrijfsiocatie
C02 eq

emissies

Overzicht emissies per dier
NH3

CH4 en N20

PBL CBS

2018

Diercategorieen
VIeesvarkens Zeugen
Leghennen VIeeskuikens
kalveren

Geiten

Meikkoeien

Uitstoot opgedeeld in

stal en

opslag uitrijden mest
mestverwerking femnentatie
en beweiding
Omgezet naar C02 eq

met

CBS factor

Stikstofemissies

Depositie per bedrijfsiocatie op
elk hexagoon van alle

natuurgebieden in Nederland
Kosten uitkoop

Emissiefactor per dier

AERIUS

opgespiitst per rav categorie
Depositie van stai en
mestopsiag van op specifieke
identificeerbare hexagonen
Prijs opkoop stailen en dieren
voor

melkvee

vIeesvarkens

vieeskippen

RIVM

GIAB AERIUS

LBV

WUR en RIVM

RIVM

zeugvarkens
iegkippen

en

vieeskaikoenen

gemiddelde

stalleeftijd
Bouwjaar staiien

Voor 40

van

de stallen het

AERIUS

RIVM

AERIUS

RIVM

bouwjaar van de stal
Afstand tussen bedrijfsiocaties
en

M2000

qebieden

In km tot het dichtstbijzijnde

M2000

qebied

Opvolger

Is er een opvolger

Landbouwtelling

RIVM

Biolog ische boerderij

aangegeven Ja Nee
Is het een biologische

Landbouwtelling

RIVM

boerderij Ja Nee
gemiddelde waarde van totale
grond straks exacte waardes

CBS

Totale stikstofdepositie op alle

Totale depositie

AERIUS

RIVM

hexagonen

per sectorbron

AERIUS

RIVM

AERIUS

RIVM

Ha

grond

straks RIVM

Natuurgebieden
opgesplitst
op elk

hexagoon natuur ook niet
stikstof gevoelig
2018

en

2030

voor

2017

PBL basispad

in AERIUS

KDW

KDW voor elk hexagoon

stikstofgevoelig N2000 gebied

Koppeling tussen hexagoon en
N2000

gebied
Type grond

1386032

Type grond

RVO

00041

Bijiage 3

eerste bevindingen verificatie RIVM

Het RIVM heeft aangegeven potentie te zien in het nnodel en interesse te hebben in het overnemen
van de code en het algoritme van het model
In de eerste verificatie heeft het RIVM nog geen

uitspraak gedaan over de kansen en beperkingen van het model
in een verdere verificatie verderop in te gaan

Het RIVM heeft aangeboden hier

Het RIVM gaf het volgende aan na de eerste verificatie

1
2

3
4

5

6
7
8

Sorteringsmodel gebaseerd op database [xyz] van het RIVM
De data in deze database wordt niet gewijzigd dient alleen ter input voor model
Het model levert op basis van een beleidskeuze voor prioriteit een lijst met bedrijven door
een dynamische sortering om zo efficient mogelijk
mol euro capaciteit weg te nemen
Momenteel is de dynamische sortering zo gekozen dat alle bedrijven meedoen als kandidaat
verplicht Dit is een mogelijk scenario’s DGS en mogelijk andere betrokken partijen niet
RIVM zullen daarin nog een keuze maken hoe de sortering moet plaatsvinden bv mate van
boven KDW andere doelen etc
verplichting reduceren tot onder KDW of tot max 20
Het model verzorgtde dynamische sortering dat \wil zeggen landelijke rangschikking van
bedrijven met de hoogste totale depositie ten opzichte van de KDW overschrijding
De input van de sortering is de geleverde data van het RIVM dieraantallen berekende
depositie met bron receptor matrix KDW kosten bedrijfsiocaties
Depositie wordt gesommeerd voor de maatgevende hexagonen
Door de manier waarop het iteratieve selectieproces werkt ligt de focus eenst op en rondom de
Veluwe omdat daar nu eenmaal veel depositie plaatsvindt en heel veel hexagonen receptoren
Dit is geen bewuste keuze maareen effect van het model Zodra daar veel onder de KDW
komt of een anderte kiezen criterium wordt bereikt dan verschuift de focus naar kleinere

zijn

gebieden
9

10

1386032

De methode van selectie van kandidaten is een variatie op de methode die bij LBV was
gehanteerd Ook daar was er sprake van een datalaag en een selectielaag Die methode van
selectie is hier wat vender uitgewerkt in vergelijking totde methodes bij LBV
De eerste indruk is dat het model geen wljzigingen aanbrengt aan de data dus alleen die data
gebruikt

00041

Ministerie van Financien

H£DEN
TER ADVISERING
Aan

de minister

Persoonsgegevens

nota

Opbrengst stikstofpakket
veehouderijen

opkoopregelingen

Datum
4 februari 2022

Aanleiding

Notanummer

LNV wil de uitwerking van twee opkoopregelingen aangekondigd door het

•

2022 0000040277

vorige kabinet niet voorleggen in onderraad MR Omdat de stikstofreductie
significant lager is dan geraamd leggen wij dit separaat aan u voor

Bijlagen
geen

De lagere opbrengst legt extra druk op het nieuwe stikstofpakket

•

i
Dit is nog niet de door LNV gewenste versnelling
y\ Q
p
hebben n a v uw signaal bij LNV aangegeven dat we graag concrete plannen

NB

‘

ontvangen
Advies
•

We adviseren u oolitiek te weaen of u kunt instemmen met de lagere opbrengst
van

de regelingen

en

het effect op de nieuwe stikstofaanpak dit voorjaar met

MLNV en MNenS te bespreken
•

De reden dat wij hebben ingezet de lagere opbrengst in de MR te bespreken is

kosteneffectiviteit

zle suggestles ter vergroting in toelichting

en

vooral ook dat

de MR collectief inziet dat vriiwillige regelingen zich slecht verhouden tot
stikstofreductie
•

Nu LNV weigert vereist het een interventie van uw kant

BWO beleggen of en

marge LNV bewegen het in de MR te brengen Interdepartementaal kreqen we
ambtelijk geen steun_ 0ns beeld is dat LNV de regelingen niet wil agenderen
omdat ze^ \ rp7pn v rinr \

vertraging en b

evt

wijzigingen die de

kosteneffectiviteit verhoqen leiden tot lagere deelname en lagere oporengst
is een reeel risico want het zijn vrijwillige

dit

regelingen

Kern
•

De afgelopen twee jaar is zeer beoerkt stikstofreductie gerealiseerd

Daarnaast

is de

•

juridische druk op het creeren van stikstofruimte bijv voor het
legaliseren van bedrijven zonder vergunning of aanleggen van wegen en
woningbouw alleen maar toegenomen
De opkoopregelingen landelilke beeindiginasmaatreael
Lbv
en gerichte
opkoop mgo zijn binnen de structurele stikstofaanpak ingeboekt voor een
bepaalde reductiebijdrage LNV heeft de regelingen nu zo vormgegeven dat
deze tot minder reductie leiden dan gepland Om u een gevoel te geven bij de
omvang het vorige kabinet beoogde met het totale maatregelpakket ca 110
moR te reduceren de beoogde opbrengst van de twee opkoopregelingen was
Mol is de eenheid waarin de neerslag depositie van stikstof wordt uitgedrukt

Pagina 1 van 2

1384356

00042

minstens ca

40 mol

de huidige verwachte opbrengst is ca

nieuwe stikstofdoel voor 2030 in te vullen

•

30 mol Om het

emisslereductie

74

van

de

stikstofgevoellge natuurgebieden onder de kritlsche depositiewaarde is eerder
becijferd dat nog eens ca 230 mol extra reductie nodig Is
Dit gat waarvan de omvang sterk afhankelljk is van de uiteindelijke deelname
vait in principe te dichten maar dat vraagt om politiek ingrijpende keuzes
minder vrijwtiiigheid bij het nieuwe stlkstofpakket die de doeltreffend en
doelmatigheid van nieuwe maatregelen verhogen Dit ligt gevoelig dus kan
maar

•

50

beter zo snel mogelijk politiek doorleefd worden

De lagere opbrengst is deels te

begrijpen rekenfout in PBL model maar er
zijn ook keuzes gemaakt die de regelingen minder kosteneffectief maken en
die wat ons betreft kunnen worden heroverwogen LNV wil geen wijzigingen
aanbrengen in de regelingen omdat zij menen dat dit de meest succesvolle
vormgeving is Zij vrezen dat met het aanscherpen van de regeiingen er te
weinig bedrijven deelnemen

Toelichting
•

De Landelilke beeindioingsmaatreqel is al ruim een jaar in ontwerp

miljard is gereserveerd voor deze vrijwillige uitkoop

Er is nu

een

Bijna een

concreet

voorstei voor een tranche van cumulatief 500 min
o

De reductie valt voorai tegen vanwege rekenfouten en bijstelling van

ramingen Vanwege een rekenfout is de reductie 30
o

lager dan verwacht

LNV maakt een aantal keuzes om het aantal deelnemers te vergroten

voorkomen dat net als bij de sanering varkenshouderijen

srv

er

om

te

uiteindelijk

te weinig animo is

Sommige keuzes maken de regeling minder kosteneffectief zoals het
plaatsen van schotten tussen diersectoren om onevenredig grote deelname
van de meest kosteneffectieve sector te voorkomen
het verhogen van het
subsidiepercentage pluimvee om deelname van deze sector te vergroten en
het kiezen van een lagere drempelwaarde voor deelnemers
De eerste tranche van de maatreoel oerichte opkoop is vorig jaar opengesteld

o

•

Tot op heden is er geen enkele aankoop gesloten
voor
o

De regeling is nu hervormd

de volgende tranche van cumulatief 250 min

LNV heeft de regeling aangepast om ervoor te zorgen dat iedere provincie

boeren kan opkopen en omdat provincies hebben aangegeven dat de huidige
o

regeling te veel eisen stelt en daardoor niet werkbaar is
Het idee was de nieuwe tranche van de regeling gerichter vorm te geven om
de reductie te maximaliseren Nu maken bepaalde aanpassingen de regeling
minder kosteneffectief met name het ontbreken van proactieve benadering
van

o

de grootste piekbelasters omdat de provincies ruimte willen houden hun

eigen afwegingen te maken Ook de verdeling van budgetten over
provincies het ontbreken van cofinanciering en de keuze voor op te kopen
diersoorten benadelen de doelmatigheid
De raming van de totale opbrengst is o i niet conform de hoge
verwachtingen van deze gerichte regeling voor piekbelasters

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Niet van toepassing

Pagina 2 van 2

1384356

00042

m

Ministerie van Finanden

HEDEN
TER ADVISERING TBV BWO MFIN

MN

S 8

3 11 15 12 00

Aan

de minister

Persoonsgegevens

nota

Voorbereiding BWO 8 3 stikstofprobiematiek

Datum

Aanleiding
De stikstofopgave vraagt om effectieve maatregeien U spreekt daarom MNenS
vooruitlopend op het begrotingsbiiateraal 30 3 over 1 iage opbrengst
opkoopregeiingen 2 criteria versneiiingsopties 3 accommoderend beieid

4 maart 2022

Notanummer
2022 0000084177

Bijiage
1

Keuzes opkoopregeiingen

Ad vies
Wii adviseren u om in dit BWO af te soreken dat LNV en FIN opties voor

kosteneffectieve opkoopregeiingen en definitieve criteria voor

versnellingsmaatregelen uitwerken voor besluitvorming in het bilateraal
En daarnaast commitment van MNenS te kriiaen op een PBL doorrekenino van de
nieuwe stikstofaanpak om te garanderen dat we de CA doelen halen

Aaendaount 1
•

•

•

Oobrenast ookoopreaelinaen

Aangeven dat u zich zorgen maakt over de relatief Iage opbrengst van de
opkoopregeiingen en op zoek wii naar meer resultaat
Om in 2030 voldoende stikstofreductie voor natuur en vergunningverlening te
realiseren is een aerichte en verplichte aanoak nodio Bedrijfsiocatie bepaalt na
melijk voor een groot deel hoe schadelijk de uitstoot van het bedrijf is voor de
natuur Met gericht en waar nodig verplicht beieid kan worden gestuurd op deze
grootste uitstoters Met vrijwillige regelingen lopen we groot risico de doelen on
danks forse investeringen niet te halen i^^°nsgegifeiY^^se zie bijiage wijst uit
dat het alleen met zeer kosteneffectieve
gericht en verplicht uitkoop mogelijk
is om met de 25 mid CA middelen de stikstofdoelen te behalen {zie toeiichting
Locatie speelt een belangrijke rol in de mate waarin de stikstofuitstoot van een
bedrijf schadelijk is voor natuur Een gerichte en waar nodig verplichte uitkoop
strategie kan op het locatieaspect inspelen zodat de bedrijven die het meest
bijdragen daadwerkelijk worden uitgekocht
Vanuit de opgave is het wenselijk om te kijken naar aanscherping maar ook
vanwege het precedent dat de huidige opkoopregeiingen scheppen naar een
toekomstig maatregelenpakket Er lijkt ruimte te zijn bij LNV om te verkennen
welke aanscherpingen mogelijk zijn FIN beschouwt het weghalen van de
schotten tussen diersectoren als kansrijk LNV wii Never de subsidiepercentages
verhogen FIN vindt dit niet verstandig want de huidige percentages zijn al aan
de hoge kant

Paging 1 van 5

1385915

00043

Aaendaount 2
•

Criteria versnetlinasooties fmaatreaelen vooruitlooend oo fonds

Aangeven dat met de CA middelen de doeien moeten worden behaald en
daarom voor u essentieel is dat zodra de aanpak vorm heeft gekregen PBL deze

doorrekent

Ambtelijk sturen we in de vormgeving van het fonds aan op het
opnemen van die doorrekening Poiitiek commitment hierop is nodig
• MNenS zal benadrukken dat er sterke behoefte is om
vooruitlopend op het fonds
en

al aan de slag te gaan met maatregelen en wil

bijbehorende doorrekening

hiervoor een concreet bedrag afspreken

voorstellen aan te leveren

LNV verwacht bij julibrief concrete

U kunt aangeven dat u bereid bent tot versnelling

mits de voorstellen met zekerheid voldoende bijdragen aan de

reductiedoelstelling

Daarvoor moeten zij voldoen aan drie criteria

urgentle zekerheid van resultaat

•

kosteneffectiviteit

kwantitatieve norm

stikstofopbrengst euro en geen iock ins Ambteiijk LNV iijkt met deze criteria
aan de slag te kunnen
Daarbij is de kwaliteit van de voorstellen leidend Een bedrag afspreken Iijkt in
deze fase niet wenseiijk geld zoekt bestemming

Aaendaount 3 Accommoderend beleld met beoerkte stikstotbesoarina
•

Aangeven dat het beleid gericht op ondersteuning van de landbouwtransitie
moet aansluiten bij de maatregelen die daadwerkelijk tot
spoor 2
stikstofreductie ieiden

•

spoor 1
MNenS wil aandacht vragen voor de ondersteunende maatregelen en verzoeken

hier ruimte voor te bleden Als het versnellingsvoorstel van LNV voldoende

maatregelen bevat met een zekere opbrengst

zoals de verplichte opkoop van

de grootste piekbelasters zoals onlangs In Vlaanderen is aangekondigd

is er

ook ruimte voor accomoderend beieid

Toelichting
Ad 11 Opbrengst opkoopreoeiinaen fzie biiiaae 1 voor moaeiiike keuzes^
FIN ziet het loslaten van de schotten tussen de sectoren pluimvee varkens
melkvee als meest kansrijke aanpassing in de Landelijke beeindigingsmaatregel
Lbv
Dit maakt de regeling effectiever doordat dan volledig op volgorde van
kosteneffectiviteit wordt opgekocht De drempelwaarde en subsidiepercentages
zijn gebaseerd op het verzekeren van genoeg deelnemers Deze keuzes kunnen
scherper maar het risico van aanpassen van deze keuzes is dat dit kan Ieiden
tot minder deelnemers en de regeling alsnog weinig stikstofreductie realiseert
FIN vindt dat maatregel gerichte opkoop mgo meer gericht moeten zijn op
piekbeiasters Daarom kan meer budget worden gegeven aan provindes met
veel piekbelasters Voor het borgen van structurele stikstofwinst kan de
regeling worden ingeperkt tot het alleen laten deelnemen van sectoren waarvan
zeker is dat ze niet op een andere plek opnieuw beginnen dit heipt ook niet bij
•

•

het behalen van het klimaatdoel
Ad 2
•

Criteria versneiiinasopties fmaatreoeien vooruitiooend op fondsi

Gezien de druk op het dossier is het niet wenseiijk tot 2024 te wachten met
middelen beschikbaar stellen via het fonds

nN heeft de volgende criteria

opgesteld voor versneiling
1

Uroentie

zeker resultaat

2022 2023 tot

maatregel moet snel uitvoerbaar zijn en in
b maatregel moet voldoende zeker
onzekere
geen
opbrengsten grote bandbreedtes of grote

eerste

a

resultaten Ieiden

zijn qua resuitaat
risico s op vertraging
2j Kosteneffectief

a
maatregel excl uitvoeringskosten moet een minimale
gemiddelde kosteneffectiviteit hebben RN denkt op basis van het beschikbare
budget en rekeningen houdt met tegenvallende praktijkervaringen de afgeiopen

Paging 2 van 5

1385915

00043

•

jaren aan een bestedingsgrens van 50 60 min per mol stikstofreductie b
maatregelen speciflek voor kllmaat doel 5 Mton C02 reductle In 2030 en
water moeten een aantoonbare bijdrage leveren aan deze doelen
31 Geen lock in of neaatieve neveneffecten a de maatregel moet geen risico
op lock in hebben bijv niet stallen vernieuwen die later moeten worden
uitgekocht b en geen nadeiige uitwerking hebben op andere doelen
Bij goede versnellingsplannen is er budgettaire ruimte beschikbaar
^20 2 2

Huidige aanpak stikstof

ca

Coalitieakkoord

t

25 mid

2024

2023

7 mid

416

532

398

2035

0

700

1 300

m

Ad 31 Accommoderend beleid met beoerkte stikstofbesDarina
•

MNenS wil politiek agenderen dat maatregelen om perspectief te bieden aan de
sector belangrijk zijn
nemen

en

verzoeken dit type maatregelen ook in overweging te

hoewel deze minder aansluiten bij de criteria hierboven

Dit zijn bijv

subsidies om bedrijven te ondersteunen naar een meer duurzame

•

bedrijfsvoering pilots om nieuwe duurzame technieken te ontwikkelen of een
infopunt voor agrariers
Wij dragen ambtelijk uit dat versnelling effectief moet zijn en zoet en zuur
moet combineren accommoderend beleid moet gepaard gaan met een
maatregei die met zekerheid voldoende bijdraagt aan de reductiedoelstelling

Paging 3 van 5

1385915

00043

BiilBqep[onsgeg^rntlyse

onderstreept belang gerichte en verplichte

oebiedsaerichte stikstofaanpak en opkoop
Kern
•

Volgens het Coalitieakkoord moet in 2030 de stikstofdepositie in 74 van het
stikstofgevoelige Natura2000 areaal onder de Kritische Depositiewaarde liggen
Voor dit doel is cumulatief 25 mid extra vrijgemaakt Een concrete invuiling
ontbreekt nog

•

•

•

t

•

Uitkopen van boeren is de meest effectieve manier om een reductie in
stikstofdepositie te reaiiseren Hiervoor is in het CA 14 3 mid gereserveerd
waarvan 11 8 mid euro t m 2030
opkoop van vee en stallen en afwaardering
grond
Locatie speeit een beiangrijke roi in de mate waarin de stikstofuitstoot van een
bedrijf schadeiijk is voor natuur Een veehouderij nabij een stikstofgevoeiig
Natura2000 gebied draagt fors meer bij aan schadelijke stikstofdepositie
Een gerichte uitkoopstrategie kan op het iocatieaspect inspeien zodat de
bedrijven die het meest fors bijdragen aan schadelijke stikstofdepositie
daadwerkelijk worden uitgekocht
Om zowel een locatiegerichte strategie als een vrijwiliige strategie gedetailleerd
te simuieren hgeft|onsgeg^^^M data op bedrijfsniveau over de herkomst van
stikstofdepositie zowel stai als veldemissies gecombineerd met gegevens
over de uitkoopkosten van landbouwbedrijven Zo komt per strategie de
depositiereductie per euro in beeld
De methodologie is wordt gevalideerd en overgenomen door RIVM

Resultaten
•

•

De kostenefficientie verschilt sterk per bedrijfsiocatie Uitkopen van de top 10
efficientste veehouders levert 24 keer meer schadelijke depositiereductie per
euro op dan de onderste 10
Tabel 1 toont een vergelijking tussen de kosten van het behalen van het 74

doel indien er willekeurig versus gericht wordt uitgekocht

•

De willekeurige
uitkoop bootst vrijwiliige uitkoop na aangezien de daadwerkelijke totale kosten
van vrijwiliige uitkoop totdat het 74
bereikt is lastig in te schatten zijn Een
gerichte uitkoop is gebaseerd op kostenefficientie mol euro
Met een maximaal kostenefficiente uitkoopstrategie lukt het net om binnen
het budget het 74
doel te behalen 10 4 mid
Ter vergelijking bij
is
een
willekeurige
benadering vrijwiliige uitkoop
bedrag van ca 43 1 mid
om
tot
dezelfde
stikstofreductie
te
komen
nodig

Tabel 1

Ver

willekeurh

en

‘richte

uitkoop

€ nodig voor bereiden 74

43 1 mid

doel

grond_

£rond

Aantal uitgekochte veehou

10 375

5 310

waarvan

23 7

10 4 mid

waarvan

4 47

derij locaties na bereiken
doel

Paging 4 van 5

1385915

00043

Figuur 1

Regionaie emissiereductie van de veehouderijsector in een uitkoopscenario

gebaseerd op kosteneffidentie weggenomen schadelijke mo stikstof euro bestead aan
uitkoop

Gevolgen
voor

be

leid

•Maximaal efficiente uitkoop

veronderstelt een aantal

Etauifeipta
□ n Ifl
QlD Z
[Z3i0 n
□ Ti

n

politiek pijnlijke keuzes die
het draagviak voor de
aanpak kunnen schaden
O
Voiiedig gerichte
uitkoop is aiieen te
reaiiseren met een

verplichtend eiement
o

Gebieden met veel

landbouw en natuur worden
relatief hard geraakt

met name rond de Geiderse valiei

Oost Brabant en in

Zuid Friesland
•

•

•

Sommige sectoren worden reiatief hard geraakt bijvoorbeeid
piuimveehouderijen nabij de Veiuwe
Door vrijwiiiigheid sectorpiafonds en specifieke provinciaie doelsteiiingen
kunnen de scherpe kantjes eraf worden gehaaid De keerzijde is wel dat het
pakket duurder wordt of de stikstofwinst beperkt wordt Het risico dat de
doeien niet gehaaid worden neemt hiermee ook toe
Bovenstaande anaiyse laat zien dat de marges t o v het 2030 doei dun zijn
Dat onderstreept het beiang om op zoek te gaan naar aanscherpingen in de
huidige opkoopregeiingen nu de opbrengst relatief laag blijkt en het beiang in
de keuzes voor de inzet van het stikstoffonds

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Paging 5 van 5

1385915

00043

Bijiage 1 Keuzes opkoopregelingen
Landeliike beeindiainasmaatreael fLbvl

Alternatief

Invulling LNV
Keuze verdeling sectoren

Sectorplafonds

De sectoren kennen een verschillende

De plafonds schotten

schotten

kosteneffectiviteit Om te voorkomen

loslaten

dat bij

Effect

rangschikking van alle
aanvragen een sector bovengemiddeid
veel of juist bovengemiddeid weinig
aanvragen in aanmerking komen zijn
sectorplafonds opgenomen van
270 115 115 min
over de

totaal 500 min

worden als eerst opgekocht

optimale besteding van
nniddelen en grootste effect
op stikstofreductie Kan
mogelijk leiden tot minder

sectoren

melkvee varkens pluimvee Het
resterende budget van 206 min wordt
op basis
de ingediende subsidieaanvragen

draagviak bij sectorpartijen
en minder opkoop van

zonder schotten verdeeld

meikvee

van

de sector is die het meeste

Effect

door deze schotten worden

bedrijven opgekocht
Afwegingen t b v deelnamebereidheid
Kosteneffectiviteits
Subsidieaanvragen worden
criterium
gerangschikt op kosteneffectiviteit
is niet gekozen voor een
drempelwaarde
kosteneffectiviteitsdrempel om de
doelgroep niet in te perken
Effect

wat in absoiute zin

bijdraagtaan de stikstof
broeikasgasuitstoot

niet de meest kosteneffectieve

en

Toch een
Er

kosteneffectiviteitsdrempel
invoeren

zodat relatief dure

bedrijven die weinig reductie
bewerkstelligen niet kunnen

ditwerktals erveel
als er niet veel
is er de facto geen

aanmeldingen zijn
aanmeldingen zijn

kosteneffectMteitscriterium iedereen
die binnen budget valt wordt
uitgekocht LNV denkt dit te

ondervangen door een ruime
drempelwaarde waardoor ca 10 000
bedrijven zich kunnen aanmelden Het
nadeel van zo n ruime drempelwaarde
is dat er een risico is dat zich vooral

bedrijven uit het onderste segment

Subsidieperce ntage

de meest

kosteneffectieve bedrijven

meedoen en of een

beperktere doelgroep
benaderen via een hogere
drempelwaarde waardoor
bijv de poule van 10 000
naar 5 000 bedrijven zakt
Effect

per euro een

minimale reductie

waarborgen

Kan leiden tot

minder deelnemers omdat er
minder bedrijven zijn die
kwalificeren Overgebleven

die weinig uitstoten maar toch
kwalificeren deelnemen

budget kan dan doorschuiven

Op basis van advies van Wageningen
UR is een subsidiepercentage van 65

Het percentage voor

voor

naar een

melkvee varkens vastgesteld

cf

regeling varkenshouderijen en voor
omdat de markt daar
pluimvee 100
goed is en men denkt dat bij een lager
percentage weinig deelname is

Het

advies van de WUR biedt ruimte om
bij meikvee een lager percentage te
hanteren maar ook niet financiele

tweede tranche

pluimvee en meikvee
verlagen bijv naar 80

Effect mogelijk weinig
deelname uit pluimveesector
en

melkveehouders

maar

ook mogelijk dat de
percentages voldoende zijn
voor minder renderende

motieven zoals draagviak spelen een

bedrijven die graag willen

rol

stoppen zodat juist de

Effect

omdat het subsidiepercentage
hoger is voor pluimvee kunnen
minder bedrijven worden uitgekocht
Risico dat dit een precedent schept

en

50

bedrijven die op den duur al
wilden stoppen meedoen aan
de regeling Zeker in de
pluimveesector is dat
vanwege de vogelgriep niet
uit te sluiten

I

Maatreoel aerichte ookoop

1386009

00044

Knoppen MGO

Invulling LNV

Alternatief

Koste neffectiviteits

In de tweede tranche wordt het

Toch een

criterium

kosteneffectiviteitsplafond max euro
per mol geschrapt Per N2000 gebied
komt de top 2
piekbelasters in
aanmerking vooropkoop Hiervoor

kosteneffectiviteitsplafond

wordt de taxatiewaarde betaald
Effect

provincies kunnen door middel

uitstoot op kleinere N2000

gebied boerderijen opkopen ongeacht
wat een boerderij kost per mol

gebieden niet mee kunnen

stikstof

middelen

zodat relatief dure

bedrijven niet in aanmerking
komen voor de regeling
Effect hogere opbrengst
maar kans dat bedrijven met

deze systematiek rond elk N2000

van

Verdeling van de

invoeren

Het budget wordt voor 50
gelijk
verdeeld over de provincies en 50

doen en kans op te weinig
deelnemers

gericht ingezet

De budgetverdeling 100
gericht inzetten
Effect hogere opbrengst

Effect alle 12 provincies kunnen

door de grootste

boerderijen opkopen ookten behoeve
van de meldersproblematiek Ter

de provincies met de

illustratie

grootste problematiek

Flevoland heeft geen N2000

piekbelasters uit te kopen in

gebieden
Gerichte aanpak van

De provincies hebben tot nu toe

Het is van groot belang dat

de provincies

boeren gericht te
geweigerd
benaderen In het DGO Stikstof is
ingestemd met het opnemen van een

de regeling gericht wordt
ingezet Dit is de enige
manierom aan de bovenkant

aanvullend artikel met betrekking tot

van

om

de gerichte benadering door

provincies Provincies zijn nog bezig
met het ontwerpen van dit artikel

|

de bandbreedte te
komen Als de provincies hier
niet toe bereid zijn kan

worden heroverwogen om de

regeling door het Rijk te
laten uitvoeren

Openstelling alle

De regeling wordt opengesteld

sectoren

alle sectoren

voor

Sectoren zonder

productierechten o a vieesklaveren
zijn kosteneffectiever dan sectoren

Lbv
Effect

kippen

mogelijk minder
opbrengst maarwel

Effect dit zorgt mogelijk voor hogere
opbrengsten Tegelijkertijd kan een

structurele stikstofwinst

met productierechten
en

koeien

De regeling alleen
openstellen voor dieren met
productierechten conform

varkens

structurele stikstofreductie niet
worden gegarandeerd omdat deze
boeren elders weer kunnen beginnen

Cofinanciering

Er is besloten om geen cofinanciering

50

te verlangen van de

provincies

Effect

provincies

minder budget om aankopen

te realiseren en

doelmatigheid van de
I regeling wordt mogelijk lager

1386009

cofinanciering eisen van

Effect

creeert een

doelmatigere regeling maar
kan leiden tot weigering
deelname van provincies

00044