Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 280 XIII

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie (XIII) voor het jaar 2012 (wijziging
samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 4

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 18 juni 2012
De vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie over de brief van 4 juni 2012 inzake
de afspraken ten behoeve van natuur in het Lenteakkoord (Kamerstuk
33 280 XIII, nr. 3).
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 15 juni
2012. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van der Ham
Adjunct-griffier van de commissie,
Peen

kst-33280-XIII-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

1

1
Klopt het dat u bij de beantwoording van het verzoek van het lid Jacobi
om extra informatie over de invulling van het onderdeel natuur uit het
Kunduz-akkoord niets meer gedaan hebt dan de betreffende passage uit
het Kunduz-akkoord kopiëren? Zo ja, vindt u dat u hiermee de vraag van
de Tweede Kamer naar nadere toelichting over genomen besluiten serieus
neemt?
Het verzoek van uw Kamer was een brief «waarin alle afspraken betreffende natuur zoals opgenomen in het lenteakkoord onder elkaar zijn
gezet». Om aan uw verzoek uitvoering te geven heb ik de verschillende
maatregelen op een rij gezet. Daarbij heb ik per maatregel een voorstel
voor nadere uitwerking opgenomen. Hiermee ben ik van mening dat ik
aan het verzoek van uw Kamer heb voldaan.
2
Kunt u in tabelvorm aangeven hoeveel elk van de provincies in 2013 nog
ontvangt voor natuurbeleid, en hoe dit zich verhoudt tot de bedragen uit
2009–2010–2011 en 2012?
Nee, dat kan ik niet. De provincies zijn in onderling overleg om tot een
provinciale verdeling te komen over de beschikbare ILG budgetten
2011–2013. Dit is naar verwachting bij de septembercirculaire van het
Provinciefonds bekend. Naast deze budgettaire inzet wordt de ontwikkelopgave ter afronding van de herijkte EHS gerealiseerd middels grondvoor-grond. Hierdoor geeft de vergelijking tussen budgetten een
vertekend beeld. De ILG voorschotten t/m 2010 zijn reeds provinciaal
verdeeld, maar de beschikbare budgetten per provincie kunnen nog
worden gewijzigd op basis van de definitieve vaststelling bij afrekening
van het ILG per 1-1-2011. Ik zal u in mijn toegezegde brief naar aanleiding
van het wetgevingsoverleg op 7 juni 2012 informeren over het totaal
beschikbare budget voor de jaren 2009 t/m 2013.
3
Klopt het dat de provincies extra opdrachten krijgen zoals betalen voor
beheer door Staatsbosbeheer, ganzenbeleid, Dienst Landelijk Gebied?
In het Begrotingsakkoord is opgenomen dat het bedrag van € 30 mln in
2013 voor beheer naar de provincies gaat en in ieder geval beschikbaar is
voor de vier in het Begrotingsakkoord genoemde doelen. In het decentralisatieakkoord natuur zijn reeds afspraken gemaakt over het betalen van
beheer door Staatsbosbeheer, ganzenbeleid en aansturing Dienst
Landelijk Gebied door de provincies.
4
Kunt u per provincie aangeven welk bedrag zij in 2013, 2014 en 2015
geacht worden te besteden aan respectievelijk Staatsbosbeheer, Dienst
Landelijk Gebied, ganzenbeleid?
Nee, dat is niet mogelijk. Dat is afhankelijk van de nog door provincies
voor te stellen herijkte EHS en de verwervings- en inrichtingsopgave die
daar bij hoort, de beheeropgave van staatsbosbeheer per provincie,
ingediende subsidieverzoeken en ontstane schade.
5
Klopt het dat van de € 200 miljoen euro die Kunduz heeft bij geplust na de
bezuiniging van € 600 miljoen euro op natuur door het huidige kabinet er
maar 15% voor beheer naar de provincies gaat en de rest via Rijksbegrotingen verloopt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

2

Het Begrotingsakkoord is leidend. Daar is vastgelegd dat in 2013:
– € 30 mln naar het Provinciefonds gaat ten behoeve van opheffen
tekort SNL en verbetering van de regeling;
– De middelen voor herstelbeheer en hydrologische maatregelen
worden toegekend via het 6-jarig uitvoeringsprogramma Natura
2000/PAS van Rijk en provincies
– De middelen voor het afronden en inrichten van robuuste natuurgebieden worden door het Rijk verdeeld in het kader van een uitvoeringsprogramma van Rijk en provincies.
6
De 84% normkosten komt onbekend voor, waar komt dit percentage
vandaan?
84% van de normkosten staat voor een vergoeding van 84% van de
standaardkostprijs voor beheer, zoals deze in de index natuur en
landschap, die door Rijk, provincies en beheerders samen elk jaar worden
vastgesteld. 16% van deze kosten zijn transactiekosten en directiekosten,
deze worden niet vergoed.
7 en 8
Betekent het dat 16% van de grondkosten bij verwerving moeten worden
gedragen door de terreinbeherende organisaties? Zo ja, hebben zij
daarvoor voldoende reserves?
Betekent het ook dat verwerving ten behoeve van Staatsbosbeheer maar
voor 84% wordt gedragen vanuit de begroting? Zo ja, waar moet de
andere 16% dan vandaan komen, Staatsbosbeheer heeft toch geen
reserves?
Nee, de 84% heeft géén betrekking op kosten voor verwerving (grondkosten), maar op beheerkosten.
9, 42 en 43
20 Miljoen euro gaat naar «herstelbeheer», voor welk doel is dat precies?
Op welke wijze, waar en waaraan wordt de 20 mln. euro voor herstelbeheer precies uitgegeven, en op welke termijn?
Wie krijgt zeggenschap over de besteding van de 20 miljoen euro extra
voor herstelbeheer stikstofgevoelige gebieden?
De € 20 mln voor herstelbeheer wordt besteed aan herstelmaatregelen
conform de Programmatische Aanpak Stikstof Natura2000-gebieden.
Projecten worden toegekend via het 6-jarig uitvoeringsprogramma
Natura2000/PAS. De afspraken over besteding van de middelen maken
onderdeel uit van dit 6-jarig uitvoeringsprogramma tussen Rijk en
provincies.
10
Doel van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) was door het nemen
van stikstofbeperkende maatregelen extra ruimte te creëren voor
uitbreidingen en modernisering van bedrijven, op welke manier wordt de
door «herstelbeheer» verkregen ruimte toebedeeld?
Doel van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) is door het nemen
van stikstofbeperkende maatregelen en het nemen van herstelmaatregelen ruimte te creëren voor modernisering en uitbreiding bedrijven.
Daling stikstofdeposito en herstelmaatregelen zijn beide randvoorwaardelijk voor het beschikbaar komen van ontwikkelingsruimte. Over de
toedeling van ontwikkelruimte zullen bestuurlijke afspraken gemaakt
worden bij de vaststelling van de PAS. Er is geen onderscheid te maken
naar de «herkomst» van ontwikkelruimte.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

3

11
Om niet toegekende ontwikkelruimte heeft een waarde, is hier sprake van
staatssteun?
Milieugebruiksruimte is over het algemeen schaars en vertegenwoordigt
daarmee ook een economische waarde. Dat betekent evenwel niet dat,
ingeval in een concreet geval een vergunning wordt verleend omdat er
voldoende milieugebruiksruimte beschikbaar is, daarmee sprake zou zijn
van staatssteun. Dat geldt ook voor de «toedeling» van ontwikkelruimte in
het kader van het programmatische aanpak stikstof (PAS). In essentie
komt het samenstel van bepalingen in de Natuurbeschermingswet 1998
erop neer dat activiteiten die leiden tot stikstofdepositie op daarvoor
gevoelige Natura 2000-gebieden verboden zijn, behoudens een
vergunning, en dat die vergunning alleen wordt verleend als er voldoende
milieugebruiksruimte – «ontwikkelruimte» genoemd – is. Er is dus sprake
van regulering van voor het milieu mogelijk schadelijke activiteiten en van
voorwaarden en beperkingen verbonden aan de toelating van die
activiteiten. Van staatssteun is geen sprake.
12
Klopt het dat onder beheeropgaven buiten de Ecologische Hoofdstructuur
(EHS) een tekort bij Staatsbosbeheer schuil gaat, klopt dit, of zijn deze 10
mln. euro (minder dan 1 mln./provincie) ook te besteden aan lokale
cultuurlandschappelijke opgaven zoals molens?
Nee. De € 10 miljoen voor bijzondere beheeropgaven zijn bestemd voor
landschap met hoge natuurwaarden, leefgebieden en soortenbeleid, met
een grote ecologische waarde.
13 en 68
De minister van Infrastructuur & Milieu (I&M) gaat 10 mln. euro bijdragen
aan hydrologische maatregelen, waar komen die vandaan en welke
andere opgaven gaat de minister van I&M daarom niet meer doen?
Op welke andere budgetten wordt er gekort om de extra 10 mln. euro van
het ministerie van I&M vrij te maken?
Op dit moment beziet de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu op
welke wijze de bijdrage van € 10 miljoen vanuit de begroting van
Infrastructuur en Milieu wordt gefinancierd. In september zult u middels
de nieuwe begroting 2013 daarover worden geïnformeerd.
14
Een van de grote problemen is het niet kunnen inrichten van gebieden
omdat de laatste hectares maar niet verworven kunnen worden, wordt
met het Kunduz-akkoord de ambitie om die laatste hectares desnoods te
onteigenen overboord gezet?
De afspraken voor natuur uit het Begrotingsakkoord doen geen uitspraken
over onteigening.
15, 16, 17, 18, 19, 20, 24, 77, 78, 79, 80, 85, 86 en 88
Wie gaan straks beoordelen of de plannen van golfterreinbeheerders,
pannenkoekenhuizen en grootgrondbezitters voldoen aan de
voorwaarden?
Welk percentage moeten grondeigenaren zelf meenemen als ze in
aanmerking willen komen voor het Rijksgeld voor particulier groen?
Worden aan toekenning van geld aan particulieren ook eisen gesteld aan
openbare toegankelijkheid, beperkingen van de jacht en mate van
medegebruik bijvoorbeeld door rondvliegende golfballetjes?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

4

Hoe gaat u voorkomen dat particulieren hiervoor in aanmerking komen
die dit geld inzetten voor het inrichten van privéjachtterreinen?
Een van de doelen zou moeten zijn, althans zo luidt de titel, «afronden»,
dit suggereert dat grotere gebieden waarvoor nog enkele hectares missen
eindelijk worden heel gemaakt. Hoe wordt voorkomen dat deze laatste
hectares in handen vallen van een ándere beheerder dan de rest van het
natuurgebied?
Indien toch de mogelijkheid gaat bestaan dat derden de zogenaamde
afrondingshectares in handen krijgen of houden, hoe wordt dan zeker
gesteld dat er eenheid van beheer plaatsvindt met het aangrenzende
natuurgebied?
Kunnen Natuurmonumenten en de Landschappen in aanmerking komen
voor de gelden voor afronden en inrichten robuuste natuurgebieden? Zo
ja, onder welke voorwaarde?
Welke robuuste natuurgebieden krijgen extra geld, en hoeveel geld krijgen
zij per gebied?
Welke afrekenbare doelstellingen zijn er geformuleerd voor de resultaten
die bereikt moeten worden met het extra geld, en hoe en door wie worden
deze doelstellingen gemonitord?
Hoe wordt de 120 mln. euro beschikbaar voor afronden en inrichten
robuuste natuurgebieden besteed?
Welke rol spelen ondernemers en burgers in het afronden en inrichten van
robuuste natuurgebieden?
Hoe verhouden de genoemde criteria bij afronden en inrichten van
robuuste natuurgebieden zich tot elkaar en hoe is de prioritering?
Kunnen verbindingzones worden gerealiseerd met het budget
beschikbaar voor afronden en inrichten robuuste natuurgebieden?
Heeft het realiseren van verbindingszones prioriteit bij het afronden en
inrichten van robuuste natuurgebieden? Zo nee, waarom niet?
Er wordt een uitvoeringsprogramma opgezet van Rijk en Provincies. Er
worden criteria geformuleerd waar projectvoorstellen aan moeten
voldoen. Het Begrotingsakkoord schetst deze criteria. Het programma
toetst aanvragen aan de criteria. Daarnaast worden deskundigen
geraadpleegd. Uiteindelijk wijst het Rijk toe. De gemaakte toewijzing
wordt verantwoord en gemonitoord.
Het Begrotingsakkoord spreekt van projecten waarbij natuur wordt
ontwikkeld binnen een geïntegreerde gebiedsgerichte benadering. Dit
voorkomt ontwikkelingen die niet passend zijn voor een bepaald gebied.
De projecten worden ingediend door initiatiefnemers, waaronder burgers
en ondernemers. Ik sluit op voorhand niemand uit. Ik zal uw Kamer nader
informeren over de opzet van het uitvoeringsprogramma, zie ook mijn
brief van 4 juni jl.
21
Hebt u al «projecten» op het oog die als voorbeeld zouden kunnen
dienen?
Nee, de projecten moeten komen van initiatiefnemers.
22
Waar vinden de hydrologische maatregelen plaats: Natura 2000,
TOP-gebieden of elders?
De hydrologische maatregelen die nodig zijn in het kader van Natura 2000
en PAS vinden plaats in en rondom de Natura 2000-gebieden. Voor een
deel vallen deze maatregelen dus ook in TOP-gebieden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

5

23
Hoe wordt voorkomen dat de ontstane milieuwinst door hydrologische
maatregelen direct wordt opgevuld door nieuwe intensieve veehouderijontwikkelingen?
Door het nemen van hydrologische maatregelen en verdere daling van
stikstofdepositie komt ontwikkelingsruimte beschikbaar. De ontwikkelingsruimte die beschikbaar komt, is onderdeel van de afspraken over de
dalende lijn van de depositie. In het PAS worden afspraken gemaakt over
de verdeling van ontwikkelingsruimte.
25
Waarom is er voor gekozen beheer buiten de EHS ten koste te laten gaan
van geld uit de EHS?
De vijf partijen betrokken bij de totstandkoming van het Begrotingsakkoord hebben deze afweging gemaakt. Ik kan dan ook niet treden in de
overwegingen die hieraan ten grondslag hebben gelegen.
26
Deelt u de conclusie dat van de 800 mln. euro die beschikbaar was voor
natuur in de EHS er eerst met 600 mln. euro gekort is door het kabinet,
waarna dit voor 30 mln. euro gerepareerd is door Kunduz?
Nee, deze conclusie deel ik niet. Op een budget voor het ILG van € 4,1
miljard in de periode 2007–2013 wordt een bedrag van € 600 miljoen
bezuinigd in de periode 2011–2013. Voor 2013 is in het Begrotingsakkoord
€ 200 miljoen vrijgemaakt voor de bestedingen zoals opgenomen in het
Begrotingsakkoord.
27
Voor de BES-eilanden is 10 mln. euro beschikbaar, hoe worden deze
verdeeld en door wie?
De besteding van de middelen vindt plaats in samenspraak met de
openbare lichamen en na consultatie van de natuurorganisaties in
Caribisch Nederland. In het Natuurbeleidsplan voor Caribisch Nederland,
dat in november 2012 aan uw Kamer zal worden aangeboden, staat
aangegeven aan welke prioriteiten de middelen besteed gaan worden en
op welke wijze. In de natuurplannen van de afzonderlijke eilanden wordt
dit nader geconcretiseerd. Bij de prioritering van de middelen wordt ook
een redelijke verdeling over de eilanden meegenomen. Ter voorbereiding van de prioritering ben ik in overleg getreden met de openbare
lichamen en de natuurorganisaties om wensen te inventariseren.
28
Kunt u per maatregel 1–6 aangeven waar deze op welke begroting terecht
komt en wie besluit over toekenning?
Vooralsnog zijn de extra middelen op een aanvullende post bij het
ministerie van Financiën opgenomen. Het besluit waar op de Rijksbegroting de middelen worden toegevoegd, moet nog worden genomen. De
middelen worden toegekend op de wijze die in het Begrotingsakkoord is
opgenomen.
29
In het Kunduz-akkoord lijkt niets opgenomen te zijn over de Hedwigepolder, klopt dat? Is het wel op tafel geweest en kunt u daarvoor een
verklaring geven?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

6

Natuurherstel in de Westerschelde maakt geen onderdeel uit van de
maatregelen uit het Begrotingsakkoord. Ik kan niet treden in de overwegingen die de bij het akkoord betrokken fracties hebben gehad om
onderwerpen al dan niet deel uit te laten maken van het akkoord.
30 en 31
Het niet uitvoeren van het Bleker-2-plan in de Westerschelde levert 190
miljoen euro op, waar is deze gebleven?
Als deze 190 miljoen euro gebruikt is voor het dekken van het onderdeel
natuur, is dan niet sprake van vestzak-broekzak: immers die gelden
werden verkregen door verkoop van natuurgronden? Zo niet, waaraan
worden deze gelden wel besteed?
Er is geen sprake van vrijval van middelen. Zie hierover mijn brief van
25 mei 2012 aan uw Kamer (Tweede Kamer 2011–2012, 30 862, nr. 81).
32
Op basis waarvan wordt aangenomen dat het realiseren van internationale verplichtingen mogelijk wordt met verhoging van het budget van
het Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer (SNL), en welke
wetenschappelijke onderbouwing heeft u hiervoor?
De afspraken uit het decentralisatieakkoord natuur dragen bij aan het
behalen van de internationale biodiversiteitsdoelen. In het akkoord is ook
vastgelegd dat Rijk en provincies in 2016 een evaluatie houden. In deze
evaluatie wordt beoordeeld welke aanvullende maatregelen nodig zijn om
de internationale doelen te behalen. Zie hiervoor onder andere mijn
reactie op het advies van het Planbureau voor de Leefomgeving over het
decentralisatieakkoord natuur (TK 30 825, nr. 113). Het effect van de
verhoging van het budget is niet onderzocht.
33
Wordt met het beschikbaar stellen van 30 mln. euro voor opheffen SNL
tekort agrarisch natuurbeheer gestimuleerd?
De bedoeling is dat de middelen zullen worden besteed aan de doelen die
zijn aangegeven in het Begrotingsakkoord.
34, 35 en 40
Hoe worden de 30 mln. euro besteed die gereserveerd zijn voor het
opheffen tekort SNL?
Hoe worden de mogelijkheden voor recreatie in de natuur verbeterd met
30 mln. voor het opheffen tekort SNL?
Hoeveel procent van het extra toegekende geld voor SNL gaat naar
agrarisch natuurbeheer?
De komende periode zal ik met provincies om tafel gaan om afspraken te
maken over de inzet van deze extra middelen voor beheer conform het
Begrotingsakkoord.
37 en 84
Op welke andere budgetten wordt er gekort zodat stijging van SNL budget
in 2014 en 2015 mogelijk is?
Waarom daalt het budget voor afronden en inrichten robuuste natuurgebieden in 2014 naar 100 mln. euro en in 2015 naar 80 mln. euro en op
basis waarvan is hiervoor gekozen?
In het Begrotingsakkoord is opgenomen dat – op basis van de overwegingen van de vijf bij het Begrotingsakkoord betrokken partijen – in de
jaren na 2013 meer geld beschikbaar komt voor het opheffen van tekort

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

7

SNL en verbetering van de regeling en dus minder geld beschikbaar komt
voor het afronden en inrichten van robuuste natuurgebieden.
38
Past het opheffen van tekort SNL en verbetering van de regeling in de
uitvoering van uw beleid?
De afspraken in het Begrotingsakkoord worden door mij uitgevoerd.
39
Is 30 mln. euro in 2013 50 mln. euro in 2014 en 70 mln. euro in 2015
voldoende om het tekort SNL budget op te heffen?
Ik beperk me bij de uitwerking tot het voorbereiden van de besteding van
de middelen in 2013.
41
Draagt de 20 mln. euro voor herstelbeheer in stikstofgevoelige gebieden
in het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) bij aan het
stimuleren van ondernemers en de uitbreiding van veehouderijen die
grenzen aan de natuurgebieden? Zo ja, op welke wijze?
Het uitvoeren van herstelbeheer in de Natura 2000 gebieden draagt bij
aan het verminderen van de effecten van depositie en het robuuster
maken van de natuur. Het is een voorwaarde voor het functioneren van de
PAS.
44 en 46
Is het budget van 20 mln. euro voor herstelbeheer in stikstofgevoelige
gebieden eenmalig en hoe wordt voorkomen dat na 2013 opnieuw budget
hiervoor beschikbaar moet komen?
Is eenmalig 20 mln. euro in 2013 voldoende om al het benodigde
herstelbeheer uit te voeren in de 133 stikstofgevoelige Natura2000
gebieden?
Het Begrotingsakkoord heeft met name betrekking op 2013. De budgetten
worden als structurele reeks in de begroting opgenomen.
45
Welke criteria zijn onderdeel van de ecologische prioriteitstelling die
wordt gehanteerd voor selectie van projecten voor herstelbeheer
stikstofgevoelige gebieden?
Het gaat om maatregelen die aantoonbaar noodzakelijk zijn in het
stopzetten van achteruitgang van de natuur en die aantoonbaar bijdragen
aan het beschikbaar komen van ontwikkelingsruimte.
47
Hoeveel budget is er benodigd om met de huidige te hoge stikstofneerslag alle 133 stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden voldoende te
herstellen?
Met de afspraken uit het decentralisatieakkoord natuur, de middelen uit
het begrotingsakkoord voor herstelbeheer en hydrologie en de inzet van
de PAS-middelen uit het Regeerakkoord is mijn inschatting dat de
uitvoering gedekt is.
In de inventarisatie die door de provincies begin juli beschikbaar komt, zal
hier nog een nadere onderbouwing van volgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

8

48
Past het extra budget voor herstelbeheer in stikstofgevoelige gebieden in
de uitvoering van uw beleid?
In 2013 is dit budget voor herstelbeheer ondersteunend aan de uitvoering
van de PAS.
49
Welke resultaten verwacht u dat er te bereiken zijn met de 20 mln. euro
extra voor herstelbeheer in stikstofgevoelige gebieden, en hoe en door
wie worden deze resultaten gemonitoord?
Het uitvoeren van herstelbeheer in de Natura 2000 gebieden draagt bij
aan het robuuster maken van de natuur en is een voorwaarde voor
uitvoering van de PAS. In het decentralisatieakkoord Natuur zijn afspraken
gemaakt over monitoring. Deze worden momenteel in overleg met
provincies nader uitgewerkt.
50
Wie krijgt zeggenschap over de besteding van het extra budget onder
bijzondere beheeropgaven buiten de EHS?
Het Rijk kent de budgetten voor projecten toe.
51 en 52
Wat zijn precies bijzondere beheeropgaven buiten de EHS?
Welke locaties zullen in aanmerking komen voor het extra budget onder
bijzondere beheeropgaven buiten de EHS?
Initiatieven buiten de EHS waar sprake is van landschap met hoge
natuurwaarden, leefgebieden en soortenbeleid (internationale
verplichtingen).
53
Waarom wordt er geld gereserveerd voor bijzondere beheeropgaven
buiten de EHS?
Ik kan niet treden in de overwegingen van de fracties die betrokken bij de
totstandkoming van het Begrotingsakkoord. De Europese biodiversiteitverplichtingen en gebieden met bijzonder natuur en landschapswaarden
beperken zich niet tot de EHS.
54 en 66
Wordt er geld voor bijzondere beheeropgaven buiten de EHS gereserveerd omdat de internationale verplichtingen anders niet worden
gehaald?
Wordt er geld gereserveerd voor bijzondere beheeropgaven buiten de
EHS omdat verwacht wordt dat internationale verplichtingen niet worden
gehaald op basis van de herijkte EHS?
De Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn brengen ook verplichtingen met
zich mee buiten de EHS. Deze middelen worden mede hiervoor ingezet.
55
Bent u van mening dat het extra geld voor bijzondere beheeropgaven
buiten de EHS voldoende is om de internationale verplichtingen na te
komen? Zo ja, op welke wetenschappelijke inzichten baseert u uw
antwoord?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

9

De inzet van deze extra middelen is gericht op het behalen van de
internationale verplichtingen. Het nakomen van de internationale
verplichtingen hangt niet alleen af van dit extra budget. Samen met de
inzet van andere instrumenten wordt nakoming aan genoemde verplichtingen beoogd.
56
Welke unieke landschappen vallen onder de bijzondere beheeropgaven
buiten de EHS?
Om te bezien welke unieke landschappen hieronder vallen, worden door
het Rijk eerst ecologische criteria vastgesteld.
57 en 58
Vallen zowel particuliere natuurgebieden als natuurgebieden van het rijk
onder de bijzondere beheeropgaven buiten de EHS? Zo ja, in welke
verhouding?
Vallen beschermde natuurmonumenten onder de bijzondere beheeropgaven buiten de EHS? Zo ja, welke?
Er worden op voorhand geen gebieden uitgesloten. Toekenning vindt
plaats op basis van ecologische criteria.
59
Zijn er Natura 2000-gebieden die vallen buiten de EHS en zo ja, vallen
deze onder de bijzondere beheeropgaven buiten de EHS?
Nee. Alle Natura 2000-gebieden op land maken onderdeel uit van de
(herijkte) EHS.
60
Welke criteria zijn onderdeel van de ecologische prioriteitstelling die
wordt gehanteerd voor selectie van projecten die in aanmerking willen
komen voor het budget voor beheeropgaven buiten de EHS?
De ecologische criteria moeten nog ingevuld worden.
61
Hebben de unieke landschappen die vallen onder de bijzondere beheeropgaven buiten de EHS een wettelijke grondslag voor bescherming
bijvoorbeeld in de huidige natuurbeschermingswet en hoe is dit in de te
verwachten nieuwe wet natuurbescherming?
De wet Natuurbescherming ziet toe op bescherming van Natura2000gebieden.
62
Kunnen projecten gericht op agrarisch natuurbeheer aanspraak maken op
het budget voor bijzondere beheeropgaven buiten de EHS?
Nee. De extra middelen zullen primair worden ingezet voor het beheer
van natuur, (specifieke) soorten en unieke landschappen die niet via een
of andere vorm van beheervergoeding in stand kunnen worden
gehouden.
63
Op welke internationale verplichtingen wordt er gedoeld bij de uitleg over
het budget bijzondere beheeropgaven buiten de EHS?
De Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

10

64 en 65
Op welke manier draagt 10 mln. euro voor bijzondere beheeropgaven
buiten de EHS bij aan het behalen van internationale doelstellingen?
Hoe wordt de 10 mln euro besteed die gereserveerd is voor bijzondere
beheeropgaven buiten de EHS?
Door beheer dat gericht is op behoud en verbetering van de kwaliteit van
soorten en habitats.
67, 74 en 75
Is 20 mln. euro in 2013 van EL&I en 10 mln. euro van I&M voor hydrologische maatregelen voldoende om verdroging in Natura 2000-gebieden
op te heffen?
Welk benodigd budget aan hydrologische maatregelen wordt er verwacht
na 2013?
Hoeveel budget is er benodigd voor hydrologische maatregelen in Natura
2000-gebieden om verdroging volledig teniet te doen?
In 2011 is op basis van de PAS gebiedsanalyses berekend dat voor
hydrologische maatregelen een bedrag van ca. 33 miljoen euro per jaar
benodigd is. Dat betekent dat de nu beschikbaar gestelde bedragen
grofweg voldoende zouden moeten zijn. Met Provincies en de Unie van
Waterschappen is de afspraak gemaakt dat zij begin juli komen met een
totaalbeeld van de hydrologieambities. Op basis daarvan kan worden
bezien of ambities en dekking op elkaar aansluiten.
69, 70 en 72
Op welke andere budgetten wordt er gekort om de extra 20 mln. euro van
het ministerie van EL&I vrij te maken?
Hoe wordt 20 mln. euro in van het ministerie van EL&I en 10 mln. euro
van het ministerie van I&M voor hydrologische maatregelen besteedt?
Wie krijgt zeggenschap over de besteding van de 20 miljoen euro extra
voor hydrologische maatregelen?
Met de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu heb ik afgesproken
dat hij verantwoordelijk wordt voor het doen realiseren van de hydrologische condities in de Natura 2000-gebieden die nodig zijn om te voldoen
aan de internationale verplichtingen zoals opgenomen in de aanwijzingsbesluiten Natura 2000 en de vereisten die de PAS stelt aan hydrologische
maatregelen in alle voor stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Het ligt
dan ook in de rede dat de € 20 mln extra middelen hiervoor uit het
Begrotingsakkoord aan de begroting van I&M worden toegevoegd. Er is
derhalve geen sprake dat budgetten van het ministerie van EL&I hiervoor
worden gekort.
71
Op basis van welke criteria worden projecten geselecteerd die aanspraak
kunnen maken op 20 mln. euro in van het ministerie van EL&I en 10 mln.
euro van het ministerie van I&M voor hydrologische maatregelen?
Het betreft projecten die nodig zijn om de PAS te laten werken of
hydrologische knelpunten omtrent Natura 2000-gebieden op te lossen.
73
Zijn de 20 mln. euro in van het ministerie van EL&I en 10 mln. euro van
het ministerie van I&M voor hydrologische maatregelen eenmalig?
Het Begrotingsakkoord heeft betrekking op 2013. De budgetten worden als
structurele reeks in de begroting opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

11

76 en 82
Wat houdt het afronden en inrichten van robuuste natuurgebieden in?
Wat wordt er bedoeld met het inzetten van de middelen voor afronden en
inrichten robuuste natuurgebieden op basis van een geïntegreerde
gebiedsgerichte natuurontwikkeling?
Robuuste natuurgebieden zijn gebieden van een zekere omvang waar
sprake is van gunstige omstandigheden voor de natuur.
Het kan gaan om bestaande natuurgebieden die afgerond kunnen worden
of om gebieden die ingericht moeten worden. De ontwikkeling van deze
gebieden dient bij voorkeur plaats te hebben binnen een geïntegreerde
gebiedsgerichte benadering.
81
Waarom moet het afronden en inrichten van robuuste natuur samen met
ondernemers en burgers worden opgepakt?
Ik vindt het belangrijk dat ondernemers en burgers betrokken zijn bij
natuur-initiatieven in een gebied.
83
Maken projecten in het kader van de EHS aanspraak op het budget dat
beschikbaar is voor afronden en inrichten robuuste natuurgebieden?
De herijkte EHS wordt in principe afgerond via de grond-voor-grond
aanpak uit het decentralisatieakkoord natuur.
87
Hoe verhoudt het budget voor afronden en inrichten robuuste natuurgebieden zich tot de internationale verplichten met betrekking tot natuur?
Eén van de criteria betreft dat de projecten van ecologische waarde zijn.
89
In welke verhouding moet cofinanciering aanwezig zijn voor projecten die
aanspraak willen maken op het budget dat beschikbaar is voor afronden
en inrichten robuuste natuurgebieden?
De mate van cofinanciering is op dit moment nog niet bepaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 280 XIII, nr. 4

12