Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 250 IV

Wijziging van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H) voor het jaar
2022 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

1

INHOUDSOPGAVE
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

3

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

4

1

Leeswijzer

4

2
2.1

Beleid Koninkrijksrelaties
Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

6
6

3
3.1
3.2
3.3
3.4

Beleidsartikelen
Artikel 1. Versterken rechtsstaat
Artikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur
Artikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
Artikel 8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden

9
9
11
14
15

4
4.1
4.2

Niet-beleidsartikelen
Artikel 6. Apparaat
Artikel 7. Nog onverdeeld

17
17
19

5

Beleid BES-fonds
Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

20
20

6
6.1

Beleidsartikelen BES-fonds
Artikel 1. BES-fonds

22
22

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

2

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzon­
derlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2022 wijzigingen aan te brengen
in:
1. de departementale begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties;
2. de begrotingsstaat voor het BES-fonds;
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begro­
tingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

H.G.J. Bruins Slot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

3

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
De tweede suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de
begroting 2022. De stand van de tweede suppletoire begroting wordt vanaf
de stand van de ontwerpbegroting 2022 opgebouwd. Met de nota van
wijziging op de ontwerpbegroting (Kamerstukken II 2021/22, 35925 IV, nr.
32) is de stand vastgestelde begroting ontstaan.
De stand eerste suppletoire begroting laat de stand zien zoals deze bij eerste
suppletoire begroting is gepresenteerd (Kamerstukken II 2021/22, 36120 IV,
nr. 1).
Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel
de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan
of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoor­
schriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van
transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze
ondergrenzen ook worden toegelicht.
Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV 2022
Begrotingsartikel

Beleidsmatige mutaties (ondergrens in
€ miljoen)

Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)

1. Versterken rechtsstaat

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten:
2 mln.

4. Bevorderen sociaaleconomische structuur

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten:
2 mln.

5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen

Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln. Ontvangsten:
2 mln.

8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
2 mln.

6. Apparaat

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
2 mln.

7. Nog onverdeeld

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
2 mln.

1. BES-fonds

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
2 mln.

De in de tabel budgettaire gevolgen van beleid gepresenteerde budget‐
flexibiliteit (juridisch verplicht) is de stand per 24 oktober 2022.
Overzicht coronamaatregelen
Deze paragraaf geeft een overzicht van de maatregelen die op de begroting
van Koninkrijksrelaties en het BES-Fonds (H) zijn genomen. Een uitgebreid
overzicht is te vinden op www.rijksfinancien.nl/corona-visual.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

4

Tabel 2 Extracomptabele tabel coronamaatregelen Koninkrijksrelaties (IV) (bedragen x € 1.000)
Artikel Naam maatregel/regeling

Bedrag verplich­
tingen

Bedrag
uitgaven

4 Noodpakketten Rode Kruis

Bedrag Kamerstuk
ontvangsten
4.700 Dit betreffen ontvangsten vanuit verschillende tranches:
Vierde incidentele suppletoire begroting over 2020
(Kamerstukken II 2019/20, 35545, nr. 1), Eerste incidentele
suppletoire begroting over 2021 (Kamerstukken II 2020/21,
35712, nr. 1), Tweede incidentele suppletoire begroting over
2021 (Kamerstukken II 2020/21, 35793, nr. 1) en tweede nota
van wijziging op eerste suppletoire begroting over 2021
(Kamerstukken II 2020/21, 35850 IV, nr. 5).

5 Reservering liquiditeitslening Aruba
2022

23.000

23.000

Nota van wijziging op Vaststelling van de begrotingsstaten
van Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H) voor het
jaar 2022 (Kamerstukken II 2021/22, 35925 IV, nr. 32)

5 Reservering liquiditeitslening Sint
Maarten 2022

18.000

18.000

Nota van wijziging op Vaststelling van de begrotingsstaten
van Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H) voor het
jaar 2022 (Kamerstukken II 2021/22, 35925 IV, nr. 32)

41.000

41.000

Totaal

4.700

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

5

2 Beleid Koninkrijksrelaties
2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Tabel 3 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2022 (Tweede
suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Art.

Uitgaven 2022

Vastgestelde begroting 2022 (incl. ISB, NvW en
amendementen)

423.016

Stand 1 suppletoire begroting 2022 (incl. ISB, NvW
en amendementen)

421.932

e

Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Teruggekomen betaling Grenstoezicht

1

4.000

2) Kasschuif bouwdetentie Sint Maarten

1

‒ 6.000

3) Kasschuif Tijdelijke Werkorganisatie

4

‒ 7.000

4) Teruggekomen betalingen noodpakketten en
pensioenen

4

2.320

5) Ziekenhuis Sint-Maarten

1,4,6,7,8

‒

6) Kasschuif stormwaterpompen

8

‒ 2.300

7) Inzet geraamde ontvangsten voor RCN

6

2.044

8) Loonkosten Tijdelijke Werkorganisatie

6

‒ 3.131

9) Ontvangsten SSO CN

6

3.200

10) Wisselkoerscorrectie BES-fonds

7

‒ 2.573

11) Kasschuif wisselkoersreserve

7

‒ 4.500

12) Overige mutaties

‒ 4.600

Stand 2e suppletoire begroting 2022

403.392

Toelichting
1) Teruggekomen betalingen Grenstoezicht
Dit betreft een teruggekomen betaling aan Aruba voor het versterken van
het grenstoezicht. Deze factuur was in 2021 betaald en was teruggekomen
in januari 2022. Door deze boeking kan de betreffende factuur alsnog in 2022
betaald worden.
2) Kasschuif bouw detentiecentrum Sint Maarten
Dit betreffen gelden uit het landspakket waar door Nederland en Sint
Maarten afspraken zijn gemaakt ten aanzien van de bouw van een deten­
tiecentrum op Sint Maarten. Voor 2022 ligt er een aanvraag van UNOPS
(United Nations Office for Project Services) van € 4 mln. voor de eerste fase
van het project. De tweede fase van het project gaat naar verwachting in
het tweede kwartaal van 2023 van start. Daarvoor wordt € 6 mln. doorge­
schoven naar 2023.
3) Kasschuif Tijdelijke Werkorganisatie
Dit betreft een kasschuif die voortkomt uit een herziening van de uitgaven
van de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO). In 2022 worden niet alle middelen
uitgeput vanwege het trager verlopen van de uitvoering. Voor de TWO
worden de kas en verplichtingen in het juiste ritme gezet. In totaal betreft
het een kasschuif van € 7 mln.
4) Teruggekomen betalingen noodpakketten en pensioenen
Dit betreffen teruggekomen betalingen pensioenfonds en noodpakketten in
januari 2022 die waren betaald in 2021. Door deze boekingen kunnen de
betreffende facturen alsnog in 2022 betaald worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

6

5) Ziekenhuis Sint-Maarten
Het ziekenhuisproject op Sint Maarten heeft een tekort in haar budget als
gevolg van de wereldwijde inflatie-en value chain crisis. Nederland doet
eenmalig een bijdrage aan het trustfonds wederopbouw Sint Maarten bij
de Wereldbank voor de financiering van de nieuwbouw van het ziekenhuis.
Er is een akkoord bereikt tussen de grote financiers van het ziekenhuis ter
dekking van het tekort en daartoe is vanuit de begroting van Koninkrijkre­
laties € 7 mln. gerealloceerd ten gunste van het trustfonds.
6) Kasschuif stormwaterpompen
Dit betreft de kasschuif van middelen van 2022 naar 2023 voor de aanschaf
van stormwaterpompen. De aanschaf is een onderdeel van de crisismaat­
regelen op Sint Maarten om overtollig water af te voeren in geval van
plotselinge overstormingen door hevige stormen.
7) Inzet geraamde ontvangsten voor RCN
Dit betreft de desaldering van geprognosticeerde ontvangsten van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN) die worden ingezet voor Eigen
Personeel.
8) Loonkosten Tijdelijke Werkorganisatie
Om de loonkosten van de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) op de juiste
manier te verantwoorden wordt budget overgeheveld naar de begroting
van BZK (HVII).
9) Ontvangsten SSO CN
Dit betreft de desaldering van ontvangsten van SSO CN over 2022 worden
gebruikt ten behoeve van de kosten van SSO CN.
10) Wisselkoerscorrectie BES-fonds
De vrije uitkering van het BES-fonds is vastgelegd in dollars. Door de
huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte van de euro is er naar
verwachting sprake van een wisselkoerstegenvaller in 2022 en 2023. Dit
wordt gedekt vanuit de wisselkoersreserve op begrotingsartikel 7 van de
begroting van Koninkrijksrelaties (IV).
11) Kasschuif wisselkoersreserve
Om de wisselkoerstegenvaller in 2023 (ad. € 4,5 mln.) op het BES-fonds te
kunnen dekken, worden gelden van 2022 naar 2023 overgeheveld.
Tabel 4 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2022 (Tweede
suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art.

Ontvangsten 2022

Vastgestelde begroting 2022 (incl. ISB, NvW en
amendementen)

34.588

Stand 1 suppletoire begroting 2022 (incl. ISB, NvW
en amendementen)

39.277

e

Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Teruggekomen betaling Grenstoezicht

1

4.000

2) Teruggekomen betalingen noodpakketten en
pensioenen

4

2.320

3) Raming aflossingen leningen

5

8.316

4) Wisselkoerscorrectie ontvangsten

5

2.285

5) Geraamde ontvangsten van RCN

6

2.044

6) Ontvangsten SSO CN

6

3.200

Stand 2e suppletoire begroting 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

61.442

7

Toelichting
1) Teruggekomen betalingen Grenstoezicht
Dit betreft een teruggekomen betaling aan Aruba voor het versterken van
het grenstoezicht. Deze factuur was in 2021 betaald en was teruggekomen
in januari 2022. Door deze boeking kan de betreffende factuur alsnog in 2022
betaald worden.
2) Teruggekomen betalingen noodpakketten en pensioenen
Betreffen teruggekomen betalingen pensioenfonds en noodpakketten in
januari 2022 die waren betaald in 2021. Door deze boekingen kunnen de
betreffende facturen alsnog in 2022 betaald worden.
3) Raming aflossingen leningen
Vanaf deze begroting worden de aflossingen op de leningen geraamd zoals
eerder aan de Kamer gemeld (Kamerstukken II 2021/22, 35420, nr. 477).
Voorheen werden alleen de renteontvangsten geraamd.
4) Wisselkoerscorrectie ontvangsten
Als gevolg van de huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte van de
euro zijn er meer- en minderontvangsten op de rente over de uitstaande
leningen. Deze uiteindelijke wisselkoersmeevaller wordt toegevoegd aan
de wisselkoersreserve op begrotingsartikel 7 van deze begroting.
5) Geraamde ontvangsten van RCN
De geprognosticeerde ontvangsten van SSO CN worden gedesaldeerd en
ingezet voor Eigen Personeel.
6) Ontvangsten SSO CN
De ontvangsten van SSO CN worden grotendeels gedesaldeerd en ingezet
ten behoeve van kosten van SSO CN.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

8

3 Beleidsartikelen
3.1 Artikel 1. Versterken rechtsstaat
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Versterken rechtsstaat (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand 1e Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
Stand 2e
suppletoire Mutaties Miljoe­ Overige mutaties
suppletoire
begroting (2)
nennota
2e suppletoire begroting (4) = (2)
+ (3)
begroting

Verplichtingen

80.415

42.375

‒ 8.498

‒ 2.915

30.962

Uitgaven

80.415

42.375

‒ 8.498

‒ 2.915

30.962

Detentie - Algemeen

0

0

600

400

1.000

Bestuurlijke aanpak

0

0

1.000

‒ 450

550

Detentie - Algemeen

1.522

1.141

‒ 122

‒ 787

232

Diverse opdrachten

0

0

120

32

152

7.881

7.881

4.116

0

11.997

20.000

10.000

‒ 6.000

0

4.000

Grensbewaking (Defensie)

24.767

13.514

‒ 6.378

‒ 495

6.641

Recherchecapaciteit (JenV)

11.093

267

354

‒ 619

2

Rechterlijke macht (JenV)

10.552

7.472

‒ 588

‒ 496

6.388

Douane (Financiën)

4.600

2.100

‒ 1.600

‒ 500

0

0

0

4.000

0

4.000

Subsidies (regelingen)

Opdrachten

Bijdrage aan medeoverheden
Overige bijstand aan de landen
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Detentie - Vastgoed
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

Ontvangsten

Toelichting
Van het totale uitgavenbudget op artikel 1 is 100% juridisch verplicht.
Mutaties Miljoenennota
Subsidies (regelingen)
Bestuurlijke aanpak
De middelen voor de bestuurlijke aanpak worden via een subsidie verstrekt.
Om de middelen van € 1 mln. op het juiste instrument te verantwoorden
worden de middelen van Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
overgeheveld naar Subsidies.
Bijdrage aan medeoverheden
Overige bijstand aan de landen
Dit betreft grotendeels een teruggekomen betaling aan Aruba voor het
versterken van het grenstoezicht. Deze factuur was in 2021 betaald en was
teruggekomen in januari 2022. Door deze boeking kan de betreffende
factuur alsnog in 2022 betaald worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

9

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Detentie - Vastgoed
Dit betreffen gelden uit het landspakket waar door Nederland en Sint
Maarten afspraken zijn gemaakt ten aanzien van de bouw van een deten­
tiecentrum op Sint Maarten. Voor 2022 ligt er een aanvraag van UNOPS
(United Nations Office for Project Services) van € 4 mln. voor de eerste fase
van het project. De tweede fase van het project gaat naar verwachting in
het tweede kwartaal van 2023 van start. Daarvoor wordt € 6 mln. doorge­
schoven naar 2023.
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
Grensbewaking (Defensie)
Voor bestuurlijke afspraken en uitvoeringskracht worden middelen (€ 3
mln.) van artikel 1 naar artikel 4 gerealloceerd. Hiermee wordt een impuls
gegeven aan de organisatieontwikkeling van de openbare lichamen en het
versterken van het bestuurlijke en juridisch kader op de eilanden. Ook vind
er een reallocatie plaats van artikel 1 naar artikel 4 voor de middelen voor
Sint Eustatius van € 2,4 mln. Dit betreft eenmalige kosten voor de bestuur­
lijke ingreep op Sint Eustatius.
Daarnaast wordt ca. € 1,8 mln. gerealloceerd naar Artikel 8 Wederopbouw
Bovenwindse Eilanden ter dekking van het financieringstekort die is
ontstaan tijdens de bouw van het ziekenhuis op Sint Maarten.
Douane (Financiën)
Om tegemoet te komen aan de Chinese gemeenschap op Curaçao heeft
Nederland een subsidie toegezegd om een historisch pand te renoveren.
De middelen (€ 0,5 mln.) worden daarom gerealloceerd van artikel 1 naar
het instrument Subsidies op artikel 4. Ook worden er middelen (€ 0,8 mln.)
gerealloceerd vanuit artikel 1 voor onder andere externe inhuur, reiskosten
en materiele kosten.
Ontvangsten
Dit betreft een teruggekomen betaling aan Aruba voor het versterken van
het grenstoezicht. Deze factuur was in 2021 betaald en was teruggekomen
in januari 2022. Door deze boeking kan de betreffende factuur alsnog in 2022
betaald worden.
Overige mutaties 2e suppletoire begroting 2022
Opdrachten
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
Grensbewaking (Defensie)
In het kader van de coronasteun aan de Caribische landen in het Koninkrijk
levert de Marechaussee een bijdrage aan het versterken van het grenstoe­
zicht. Hiertoe is een protocol opgesteld en ondertekend tussen Nederland
en Caribische landen. Op basis van de verwachte realisatie wordt conform
de dienstverleningsovereenkomst het gedeelte wat niet gerealiseerd wordt,
terug overgeheveld naar de begroting van BZK (VII).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

10

3.2 Artikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Bevorderen sociaaleconomische structuur (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (incl.
ISB, NvW en
amendementen)
(1)1

Stand 1e Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
suppletoire Mutaties Miljoe­ Overige mutaties
begroting (incl.
nennota
2esuppletoire
ISB, NvW en
begroting
amendementen)
(2)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

74.575

73.826

6.884

‒ 1.463

79.247

Uitgaven

74.575

73.826

2.884

‒ 1.463

75.247

4.1 Curaçao, Sint Maarten en Aruba

67.579

63.105

‒ 4.711

‒ 905

57.489

Subsidies (regelingen)
Noodpakketten

0

980

1.446

0

2.426

COHO

0

1.842

‒ 642

‒ 950

250

Opdrachten
Opdrachten landen
COHO

1.593

1.473

255

‒ 1.255

473

0

5.526

‒ 1.926

950

4.550

1.950

1.950

0

0

1.950

24.693

0

0

0

0

Inkomensoverdrachten
Toeslagen op pensioenen NA
Bijdrage aan ZBO's/RWT's
Tijdelijke Werkorganisatie (TWO)
Bijdrage aan medeoverheden
Bijdrage landen

20.000

21.545

0

‒ 1.195

20.350

Onderwijshuisvesting Curaçao

10.000

10.000

0

0

10.000

Tijdelijke Werkorganisatie (TWO)

9.218

19.664

‒ 3.853

1.545

17.356

125

125

9

0

134

6.996

10.721

7.595

‒ 558

17.758

500

500

103

176

779

1.397

1.122

200

‒ 51

1.271

2.149

2.149

874

0

3.023

2.950

6.950

6.418

‒ 683

12.685

0

4.689

2.320

0

7.009

Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Diverse bijdragen
4.2 Caribisch Nederland
Subsidies (regelingen)
Subsidies Caribisch Nederland
Opdrachten
Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht
Inkomensoverdrachten
Pensioenen en uitkeringen politieke ambtsdragers
Bijdrage aan medeoverheden
Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht
Ontvangsten

1 Stand inclusief de nota van wijziging op de ontwerpbegroting (Kamerstukken II 2021/22, 35925 IV, nr. 32).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

11

Toelichting
Van het totale uitgavenbudget op artikel 4 is 99,8% juridisch verplicht.
Mutaties Miljoenennota
4.1 Curaçao, Sint Maarten en Aruba
Subsidies
Noodpakketten
Dit betreft een teruggekomen betaling in januari 2022 die was betaald in
2021. Door deze boeking kan de factuur opnieuw in 2022 betaald worden.
COHO
Dit betreft een kasschuif van € 0,6 mln. die voortkomt uit een herziening van
de uitgaven van de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO). In 2022 worden niet
alle middelen uitgeput vanwege het trager verlopen van de uitvoering. Voor
de TWO worden de kas en verplichtingen in het juiste ritme gezet. In totaal
betreft het een kasschuif van € 7 mln.
Opdrachten
COHO
Dit betreft een kasschuif van € 1,9 mln. die voortkomt uit een herziening van
de uitgaven van de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO). In 2022 worden niet
alle middelen uitgeput vanwege het trager verlopen van de uitvoering. Voor
de TWO worden de kas en verplichtingen in het juiste ritme gezet. In totaal
betreft het een kasschuif van € 7 mln.
Bijdrage aan medeoverheden
Tijdelijke Werkorganisatie (TWO)
Dit betreft een kasschuif van €3,8 mln. die voortkomt uit een herziening van
de uitgaven van de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO). In 2022 worden niet
alle middelen uitgeput vanwege het trager verlopen van de uitvoering. Voor
de TWO worden de kas en verplichtingen in het juiste ritme gezet. In totaal
betreft het een kasschuif van € 7 mln.
4.2 Caribisch Nederland
Bijdrage aan medeoverheden
Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht
Dit betreffen incidentele middelen voor Sint Eustatius. Voor de toekomende
jaren zijn de middelen al opgenomen in de begroting.
Daarnaast zijn er incidentele gelden (ad. € 3 mln.) beschikbaar gesteld, in
verband met de gesloten bestuurlijke afspraken met Saba, Sint Eustatius en
Bonaire, voor het aanpakken van eilandelijke achterstanden om een impuls
te geven aan de organisatieontwikkelingen van de Openbaar Lichamen.
Ontvangsten
Dit betreffen teruggekomen betalingen pensioenfonds en noodpakketten in
januari 2022 die waren betaald in 2021. Door deze boekingen kunnen de
betreffende facturen alsnog in 2022 betaald worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

12

Overige mutaties 2e suppletoire begroting 2022
4.1 Curaçao, Sint Maarten en Aruba
Subsidies
COHO
Vanuit Subsidies wordt er € 1 mln. gerealloceerd naar Opdrachten zodat
de Tijdelijke Werkorganisatie deze gelden via het juiste instrument kan
verstrekken.
Opdrachten
Opdrachten (landen)
Dit betreft met name een reallocatie van ca. € 0,9 mln. naar Artikel
8 Wederopbouw Bovenwindse Eilanden gedeeltelijk ter dekking van het
financieringstekort die is ontstaan tijdens de bouw van het ziekenhuis op
Sint Maarten.
COHO
Vanuit Subsidies wordt er € 1 mln. gerealloceerd naar Opdrachten zodat
de Tijdelijke Werkorganisatie deze gelden via het juiste instrument kan
verstrekken.
Bijdrage aan medeoverheden
Bijdrage landen
Vanuit Bijdrage landen wordt er € 1,5 mln. gerealloceerd naar Tijdelijke
Werkorganisatie (TWO) om de middelen op het juiste instrument te
verstrekken. Daarnaast wordt vanuit instrument Opdrachten landen € 0,4
mln. gerealloceerd naar Bijdrage landen om de bijdrage voor vreemdelin­
genbewaring Curacao op het juiste instrument te verstrekken.
Tijdelijke Werkorganisatie (TWO)
Vanuit Bijdrage landen wordt er € 1,5 mln. gerealloceerd naar Tijdelijke
Werkorganisatie (TWO) om de middelen op het juiste instrument te
verstrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

13

3.3 Artikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen (bedragen x
€ 1.000)
Vastgestelde
begroting (incl.
ISB, NvW en
amendementen)
(1)1

Stand 1e Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
suppletoire Mutaties Miljoe­ Overige mutaties
begroting (incl.
nennota
2esuppletoire
ISB, NvW en
begroting
amendementen)
(2)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

41.000

46.871

0

0

46.871

Uitgaven

239.017

244.888

0

0

244.888

5.1 Schuldsanering Curaçao en Sint Maarten

28.517

28.517

0

0

28.517

Schuldsanering

28.517

28.517

0

0

28.517

5.2 Leningen/garanties Curaçao, Sint Maarten en
Aruba

210.500

216.371

0

0

216.371

Leningen aan Aruba

192.500

198.371

0

0

198.371

Lopende inschrijving en leningen Curaçao en Sint
Maarten

18.000

18.000

0

0

18.000

Ontvangsten

34.588

34.588

10.601

0

45.189

Leningen

Leningen

1 Stand inclusief de nota van wijziging op de ontwerpbegroting (Kamerstukken II 2021/22, 35925 IV, nr. 32).

Toelichting
Van het totale uitgavenbudget op artikel 5 is 100% juridisch verplicht.
Mutaties Miljoenennota
Ontvangsten
Als gevolg van de huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte van de
euro zijn er meer- en minderontvangsten op de rente over de uitstaande
leningen. Deze uiteindelijke wisselkoersmeevaller wordt toegevoegd aan
de wisselkoersreserve op begrotingsartikel 7 van deze begroting. Vanaf
deze begroting worden tevens de aflossingen op de leningen geraamd zoals
eerder aan de Kamer gemeld (Kamerstukken II 2021/22, 35420, nr. 477).
Voorheen werden alleen de renteontvangsten geraamd.
5.2 Leningen/garanties Curaçao, Sint Maarten en Aruba
Lopende inschrijvingen leningen Curaçao en Sint Maarten
In de Nota van Wijziging op de begroting 2022 (Kamerstukken II 2021/22,
35925 IV, nr. 32). is genoemd dat € 12 mln. gereserveerd wordt voor de
liquiditeitslening aan Curaçao en een liquiditeitslening aan Sint-Maarten
voor € 6 mln. Bij tweede suppletoire begroting wordt het volledige bedrag
van € 18 mln. gereserveerd voor liquiditeitsleningen aan Sint-Maarten,
omdat Curaçao dit jaar geen liquiditeitssteun nodig heeft. Deze mutatie is
niet zichtbaar in het tabel Budgettaire gevolgen van beleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

14

3.4 Artikel 8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 8 Wederopbouw Bovenwindse Eilanden (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (incl.
ISB, NvW en
amendementen)
(1)

Stand 1e Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
suppletoire Mutaties Miljoe­ Overige mutaties
begroting (incl.
nennota
2esuppletoire
ISB, NvW en
begroting
amendementen)
(2)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

4.933

4.516

‒ 234

7.000

11.282

Uitgaven

4.933

4.516

‒ 2.534

7.000

8.982

0

720

0

0

720

3.933

2.796

‒ 2.534

1.000

1.262

1.000

1.000

0

6.000

7.000

0

0

0

0

0

Subsidies (regelingen)
Diverse subsidies
Opdrachten
Wederopbouw op Sint Maarten
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Wederopbouw op Sint Maarten
Ontvangsten

Toelichting
Van het totale uitgavenbudget op artikel 8 is 100% juridisch verplicht.
Mutaties Miljoenennota
Opdrachten
Wederopbouw op Sint Maarten
Dit betreft grotendeels de kasschuif van middelen van 2022 naar 2023 voor
de aanschaf van stormwaterpompen. De aanschaf is een onderdeel van
de crisismaatregelen op Sint Maarten om overtollig water af te voeren in
geval van plotselinge overstormingen door hevige stormen.
Overige mutaties 2e suppletoire begroting 2022
Opdrachten
Wederopbouw op Sint Maarten
Dit betreft de ondersteuning door Schiphol van de herstelwerkzaamheden
aan de luchthaven op Sint Maarten. Er vindt een reallocatie van € 1 mln. van
instrument Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties naar Opdrachten
binnen artikel 8 plaats om deze opdracht op de juiste instrument te verant­
woorden.
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Wederopbouw op Sint Maarten
Het ziekenhuisproject op Sint Maarten heeft een tekort in haar budget als
gevolg van de wereldwijde inflatie-en value chain crisis. Nederland doet
eenmalig een bijdrage aan het trustfonds wederopbouw Sint Maarten bij
de Wereldbank voor de financiering van de nieuwbouw van het ziekenhuis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

15

Er is een akkoord bereikt tussen de grote financiers van het ziekenhuis ter
dekking van het tekort en daartoe is vanuit de begroting van Koninkrijkre­
laties € 7 mln. gerealloceerd ten gunste van het trustfonds.
Ook betreft dit de ondersteuning door Schiphol van de herstelwerkzaam­
heden aan de luchthaven op Sint Maarten. Er vindt een reallocatie van € 1
mln. van instrument Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties naar
Opdrachten binnen artikel 8 plaats om deze opdracht op de juiste instrument
te verantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

16

4 Niet-beleidsartikelen
4.1 Artikel 6. Apparaat
Tabel 9 Apparaat (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (incl.
ISB, NvW en
amendementen)
(1)

Stand 1e Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
suppletoire Mutaties Miljoe­ Overige mutaties
begroting (incl.
nennota
2esuppletoire
ISB, NvW en
begroting
amendementen)
(2)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

21.665

28.405

3.239

‒ 2.481

29.163

Uitgaven

21.665

28.405

3.239

‒ 2.481

29.163

Eigen personeel

11.594

17.268

2.425

‒ 4.136

15.557

Inhuur externen

448

659

454

50

1.163

9.623

10.478

360

1.605

12.443

0

0

2.044

3.200

5.244

Personele uitgaven

Materiële uitgaven
Overige materiële uitgaven
Ontvangsten

Toelichting
Mutaties Miljoenennota
Personele uitgaven
Eigen personeel
Dit betreft met name de desaldering van geprognosticeerde ontvangsten
van het Shared Service Organisatie Caribisch Nederland (SSO CN) die
worden ingezet voor Eigen Personeel. Daarnaast is de wisselkoeractuali­
satie voor 2022 verwerkt.
Ontvangsten
De geprognosticeerde ontvangsten over 2022 van SSO CN voor de verre­
keningen mer andere departementen, op basis van basis- en specifieke
dienstverlening. Deze worden gedesaldeerd en ingezet voor Eigen
Personeel.
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
Personele uitgaven
Eigen personeel
Om de loonkosten van de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) op de juiste
manier te verantwoorden wordt budget overgeheveld naar de begroting
van BZK (HVII).
Daarnaast wordt er circa € 1,1 mln. gerealloceerd naar Artikel
8 Wederopbouw Bovenwindse Eilanden ter dekking van het financieringstekort die is ontstaan tijdens de bouw van het ziekenhuis op Sint Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

17

Materiële uitgaven
Overige materiële uitgaven
Dit betreft grotendeels de desaldering van ontvangsten van SSO CN over
2022 worden gebruikt ten behoeve van de kosten van SSO CN.
Daarnaast wordt er circa € 1,0 mln. gerealloceerd naar Artikel
8 Wederopbouw Bovenwindse Eilanden ter dekking van het financieringstekort die is ontstaan tijdens de bouw van het ziekenhuis op Sint Maarten.
Ontvangsten
Dit betreft de geprognostiseerde ontvangsten over 2022 van SSO CN voor
de verrekeningen met andere departementen, op basis van basis- en
specifieke dienstverlening. Deze worden grotendeels gedesaldeerd en
ingezet ten behoeve van de Materiële Uitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

18

4.2 Artikel 7. Nog onverdeeld
Tabel 10 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (incl.
ISB, NvW en
amendementen)
(1)

Stand 1e Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
suppletoire Mutaties Miljoe­ Overige mutaties
begroting (incl.
nennota
2esuppletoire
ISB, NvW en
begroting
amendementen)
(2)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

2.411

27.922

‒ 12.865

‒ 907

14.150

Uitgaven

2.411

27.922

‒ 12.865

‒ 907

14.150

Wisselkoersreserve

545

20.898

‒ 6.748

0

14.150

Onvoorzien

1.866

7.024

‒ 6.117

‒ 907

0

Ontvangsten

0

0

0

0

0

Toelichting
Wisselkoersreserve
De vrije uitkering van het BES-fonds is vastgelegd in dollars. Door de
huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte van de euro is er naar
verwachting sprake van een wisselkoerstegenvaller in 2022 en 2023. Dit
wordt gedekt vanuit de wisselkoersreserve op begrotingsartikel 7 van de
begroting van Koninkrijksrelaties (IV).
Om de wisselkoerstegenvaller in 2023 (ad. € 4,5 mln.) op het BES-fonds te
kunnen dekken, worden gelden van 2022 naar 2023 overgeheveld.
Onvoorzien
Dit betreft grotendeels de verdeling van de loon- en prijsbijstelling tranche
2022 voor de begroting Koninkrijksrelaties (IV).
Daarnaast betreft dit de uitvoering van de motie van de Leden Kuiken en
Van Den Berg die oproepen tot verhoging van vrije uitkering aan Saba met
€ 1,5 mln. (Kamerstukken II 2021/22, 35925, nr. 58). Hiervoor wordt € 1 mln.
uit de post Onvoorzien overgeheveld van de begroting van Koninkrijksre­
laties (IV) naar de begroting van het BES-fonds (H).
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
Uitgaven
Onvoorzien
Daarnaast wordt circa. € 0,9 mln. gerealloceerd naar Artikel 8 Wederopbouw
Bovenwindse Eilanden ter dekking van het financieringstekort die is
ontstaan tijdens de bouw van het ziekenhuis op Sint Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

19

5 Beleid BES-fonds
Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Tabel 11 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2022 (Tweede
suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art.

Uitgaven 2022

Vastgestelde begroting 2022

42.390

Stand 1e suppletoire begroting 2022

47.316

Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Motie Van Den Berg en Kuiken: extra middelen
vrije uitkering Saba

1

1.000

2) Capacity Building (Saba Package)

1

1.600

3)Island Backlogs (Saba Package)

1

800

4) Wisselkoerscorrectie

1

2.573

5) Vrije uitkering Saba

1

2.605

6) Vrije uitkering Bonaire

1

5.654

7) Overige mutaties
Stand 2e suppletoire begroting 2022

725
62.273

Toelichting
1) Motie Van Den Berg en Kuiken: extra middelen vrije uitkering Saba
Dit betreft de uitvoering van de motie van de Leden Kuiken en Van Den Berg
die oproepen tot verhoging van vrije uitkering aan Saba met € 1,5 mln.
(Kamerstukken II 2021/22, 35925, nr. 58). Hiervoor wordt € 1 mln. uit de post
Onvoorzien overgeheveld van de begroting van Koninkrijksrelaties (IV) naar
de begroting van het BES-fonds (H). Daarnaast krijgt Saba volgens de vaste
verdeelsleutel € 0,8 mln. vanuit de totaal € 4,1 mln. aan middelen uit de CN
enveloppe, die per eerste suppletoire begroting 2022 zijn toegevoegd. Dit
is eerder ook in antwoorden op Kamervragen aan de Kamer gemeld (Kamer­
stukken II 2021/22, 36100 IV, nr. 3).
2) Capacity Building (Saba Package)
De middelen voor de Capacity Building uit de Saba Package worden via
de vrije uitkering verstrekt, zoals overeengekomen in de Saba Package. Hier
worden onder andere middelen vrijgemaakt ter ondersteuning voor de
eilandssecretaris.
3) Island Backlogs (Saba Package)
De middelen voor de Island Backlogs uit de Saba Package worden via de
vrije uitkering aan Saba toegekend. In de Saba Package is overeengekomen
dat deze middelen onder andere worden ingezet voor het oorkaanbestendig
maken van woningen en het weerbaarder maken van Saba's financiën.
4) Wisselkoerscorrectie
De vrije uitkering van het BES-fonds is vastgelegd in dollars. Door de
huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte van de euro is er naar
verwachting sprake van een wisselkoerstegenvaller in 2022 en 2023. Dit
wordt gedekt vanuit de wisselkoersreserve op begrotingsartikel 7 van de
begroting van Koninkrijksrelaties (IV).
5) Vrije uitkering Saba
Dit betreft de bijdrage vanuit het BES-fonds aan de vrije uitkering voor het
openbaar lichaam Saba. Met deze bijdrage wordt uitvoering gegeven aan
het Natuur- en milieubeleidsplan Caribisch Nederland 2020-2030 en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

20

bijbehorende uitvoeringsdagenda voor Saba. Projecten die tot uitvoer
worden gebracht, betreffen onder andere herbebossing en de geite­
naanpak.
6) Vrije uitkering Bonaire
Dit betreft de bijdrage vanuit het BES-fonds aan de vrije uikering voor het
openbaar lichaam Bonaire. Met deze bijdrage wordt uitvoering gegeven aan
het Natuur- en milieubeleidsplan Caribisch Nederland 2020-2030 en de
bijbehorende (concept) uitvoeringsagenda voor Bonaire. Projecten die tot
uitvoer worden gebracht, betreffen onder andere de monitoring van zeewa­
terkwaliteit en koraalherstel.
Tabel 12 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2022 (Tweede
suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art.

Ontvangsten 2022

Vastgestelde begroting 2022

42.390

Stand 1e suppletoire begroting 2022

47.316

Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba
Stand 2 suppletoire begroting 2022
e

1

14.957
62.273

Toelichting
1. Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
Artikel 88, derde lid van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (FinBES) regelt dat bij (begrotings)wet voor ieder uitke­
ringsjaar middelen van het Rijk worden afgezonderd ten behoeve van het
fonds. De uitgaven en de afgezonderde inkomsten over ieder uitkeringsjaar
zijn aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten behoeve van de dekking van de
extra uitgaven ten laste van het BES-fonds een post met extra ontvangsten
geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

21

6 Beleidsartikelen BES-fonds
6.1 Artikel 1. BES-fonds
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1. BES-fonds (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand 1e Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
suppletoire Mutaties Miljoe­ Overige mutaties
begroting (2)
nennota
2esuppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

42.390

47.316

6.688

8.269

62.273

Uitgaven

42.390

47.316

6.688

8.269

62.273

Vrije uitkering

42.390

47.316

6.688

8.269

62.273

Ontvangsten

42.390

47.316

6.688

8.269

62.273

Bijdrage aan medeoverheden

Toelichting
Mutaties miljoenennota
Bijdrage aan medeoverheden
Vrije uitkering
Dit betreft meerdere mutaties, waaronder een overboeking vanaf de
begroting van Koninkrijksrelaties naar het BES-fonds voor de Saba Package.
Dit omdat de middelen via het instrument Vrije uitkering worden verstrekt.
Deze gelden zijn bedoeld om de bestaanszekerheid van Saba te verbeteren.
Het gaat hierbij - zoals overeengekomen - onder andere om middelen voor
ondersteuning van de eilandsecretaris, het orkaanbestendig maken van
woningen en het weerbaarder maken van Saba's financiën. Ook de
verwerking van de aangenomen motie Van Den Berg en Kuiken (Kamer­
stukken II 2021/22, 35925, nr, 58) die oproept om de vrije uitkering voor Saba
met € 1,5 mln. te verhogen vindt op deze regeling plaats. Daarnaast betreft
deze mutatie de wisselkoersactualisatie over 2022.
Ontvangsten
Artikel 88, derde lid van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (FinBES) regelt dat bij (begrotings)wet voor ieder uitke­
ringsjaar middelen van het Rijk worden afgezonderd ten behoeve van het
fonds. De uitgaven en de afgezonderde inkomsten over ieder uitkeringsjaar
zijn aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten behoeve van de dekking van de
extra uitgaven ten laste van het BES-fonds een post met extra ontvangsten
geraamd.
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
Bijdrage aan medeoverheden
Vrije uitkering
Dit betreffen onder andere de bijdragen aan het BES-fonds voor de
openbare lichamen Saba en Bonaire ten behoeve van de uitvoering van
het Natuur- en milieubeleidsplan Caribisch Nederland 2020-2030. Hiermee

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

22

worden er op Saba onder andere projecten op het gebied van herbebossing
en de geitenaanpak worden uitgevoerd. Ook vindt op dit instrument de
bijdrage aan Bonaire plaats voor de (concept) uitvoeringsagenda Bonaire,
waarbij het onder meer gaat om koraalherstel en de monitoring van de
zeewaterkwaliteit. Daarnaast zijn er nog toeviegingen geweest op dit
instrument voor de toegangkelijkheid van verkiezingen op de BES-eilanden.
Ontvangsten
Artikel 88, derde lid van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (FinBES) regelt dat bij (begrotings)wet voor ieder uitke­
ringsjaar middelen van het Rijk worden afgezonderd ten behoeve van het
fonds. De uitgaven en de afgezonderde inkomsten over ieder uitkeringsjaar
zijn aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten behoeve van de dekking van de
extra uitgaven ten laste van het BES-fonds een post met extra ontvangsten
geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250 IV, nr. 2

23