Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 000 XIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie (XIII) voor het jaar 2012

Nr. 172

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 maart 2012
Hierbij bied ik u, mede namens de staatssecretaris van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie, Dr. Henk Bleker, de brief aan over hoe de
Nederlandse regering omgaat met de incidenten die tijdens het walvisjachtseizoen plaatsvinden, alsmede over de stand van zaken rondom de
walvisconferentie en de pogingen om de walvisjacht door de verschillende daarbij betrokken landen te beperken. Deze verzoeken werden
ingezonden op 24 januari 2012, respectievelijk op 3 februari 2012.
Sinds medio december 2011 bevinden de Japanse walvisvloot en de
schepen van de Sea Shepherd Conservation Society (SSCS) zich in de
Zuidelijke Oceaan. De Japanse vloot jaagt daar op walvissen ten behoeve
van wetenschappelijk onderzoek, aldus Japan. De SSCS poogt deze
walvisjacht actief te bestrijden.
Zoals bekend, geldt voor de lidstaten van de IWC een moratorium op de
commerciële walvisvaart. De jacht op walvissen voor wetenschappelijk
onderzoek wordt evenwel toegestaan. Nederland is van oordeel dat er
geen noodzaak is voor het doden van walvissen voor wetenschappelijke
doeleinden en heeft meermalen herinnerd aan zijn bezwaar tegen deze
walvisvangst door Japan. De Nederlandse regering zal dit ook blijven
doen.
In de jaarvergadering van de International Whaling Commission in juli
2011 (zie de brief van staatssecretaris Bleker aan uw Kamer van
22 augustus 2011 – Kamerstuk 32 500 XIII, nr. 201) heeft Nederland het
recht op vreedzame demonstraties op volle zee, binnen de regels van de
wet en zolang de veiligheid op zee niet in gevaar komt, opnieuw onderstreept. In een door Japan ingediende resolutie inzake veiligheid op zee
heeft Nederland, met steun van de Verenigde Staten, Nieuw Zeeland en
Australië, onder meer een amendement kunnen aanbrengen dat alle
partijen hun verantwoordelijkheid moeten nemen om die veiligheid te

kst-33000-XIII-172
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 XIII, nr. 172

1

verzekeren. Ook wees Nederland er op dat het vraagstuk van de veiligheid
op zee in de eerste plaats valt onder de verantwoordelijkheid van de
International Maritime Organization.
Op 14 december 2011 heeft Nederland, net als in voorgaande jaren,
samen met Australië, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten een
gezamenlijke verklaring gepubliceerd waarin het recht op vreedzame
demonstratie wordt onderstreept en alle partijen worden opgeroepen om
terughoudendheid te betrachten en zich te houden aan de geldende
(inter-)nationale wet- en regelgeving inzake de veiligheid op zee. De
verklaring wijst de walvisvangst opnieuw af, ook in het kader van
wetenschappelijk onderzoek.
Desondanks vonden in januari 2012 diverse confrontaties op zee plaats
tussen de Japanse walvisvloot en SSCS-activisten. Na ieder voorval
tekent Japan protest aan bij Nederland tegen de gedragingen van de
SSCS en verlangt het dat Nederland de SSCS oproept dergelijke acties te
staken. Teneinde een vollediger beeld te krijgen van wat zich heeft
voorgedaan, verzoekt Nederland beide partijen om additionele informatie
ten aanzien van de gemelde voorvallen (zoals beeldmateriaal, geografische posities, logboeknotities). Op basis van deze informatie kan
Nederland, indien toepasselijk, een of beide partijen oproepen om
specifieke acties, die de veiligheid op zee ernstig in gevaar brengen, te
staken. Daarnaast zou ook het Openbaar Ministerie kunnen besluiten om,
op basis van beschikbare informatie, een nader strafrechtelijk onderzoek
te starten naar de gedragingen die zich hebben voorgedaan.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 XIII, nr. 172

2