Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1388
Vragen van het lid Arib (PvdA) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over babysterfte en de afstand tot een ziekenhuis (ingezonden
27 januari 2011).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 10 februari 2011).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het onderzoek, verricht door het Academisch
Medisch Centrum Amsterdam (AMC) en het Universitair Medisch Centrum
Groningen (UMCG), waaruit blijkt dat baby’s een groter risico lopen om kort
na de geboorte te overlijden, wanneer aanstaande moeders voor de bevalling
langer dan 20 minuten moeten reizen naar een ziekenhuis?1
Antwoord 1
Ja. Er is contact geweest vanuit mijn ministerie met de betrokken onderzoeker van het AMC in Amsterdam, mevrouw Ravelli. Het onderzoek van het
AMC heeft aangetoond dat er mogelijk een relatie is tussen een langere
reistijd naar het ziekenhuis van 20 minuten of meer en een hogere sterfte bij
voldragen zwangerschappen in de tweedelijnszorg.
Vraag 2
Wat is uw mening over het feit dat vergelijkbaar onderzoek in het buitenland
niet tot eenzelfde conclusie leidt, terwijl de afstanden tot het ziekenhuis daar
vaak groter zijn? Wat betekent dit gegeven voor concentratie van verloskundige zorg?
Antwoord 2
De onderzoekers geven aan dat een langere reistijd op zich niet de directe
oorzaak is voor de sterfte. Als vrouwen tijdig naar het ziekenhuis gaan bij een
indicatie op een ziekenhuisbevalling, hoeft een langere reistijd geen probleem
te zijn. De problemen ontstaan als een vrouw last-minute in het geval van
een spoedsituatie naar een ziekenhuis wordt verwezen, want dan telt elke
seconde echt. Het zou dus goed kunnen zijn dat indien vrouwen op basis van
een gedegen inschatting van de verloskundige of gynaecoloog tijdig naar een
ziekenhuis worden verwezen, er geen complicaties vanwege de reistijd
optreden. Gynaecologen en verloskundigen dienen hierover goede protocol1

ah-tk-20102011-1388
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Nu.nl, 21 januari 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

lair vastgelegde afspraken te maken. Het College Perinatale Zorg kan hier een
rol in spelen als het gaat om het initiëren van multidisciplinaire afspraken.
Vraag 3
Zou één van de oorzaken kunnen zijn dat vrouwen in het buitenland eerder
naar een ziekenhuis gaan wanneer de bevalling zich aandient? Welke
oorzaken zouden ten grondslag kunnen liggen aan het feit dat vrouwen in
Nederland langer wachten voordat zij naar het ziekenhuis gaan?
Antwoord 3
Zie mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 4
Denkt u dat het uitvoeren van de aanbevelingen van de Stuurgroep zwangerschap en geboorte kan bijdragen aan het terugdringen van babysterfte?
Welke aanbevelingen kunnen er naar uw mening aan bijdragen dat baby’s
niet overlijden door het feit dat vrouwen te laat in het ziekenhuis arriveren?
Hoe en wanneer gaat u de aanbevelingen van de Stuurgroep implementeren?
Antwoord 4
Zoals u in mijn brief van 14 december 2010 heeft kunnen lezen ga ik zeker
aan de slag met de adviezen uit het rapport van de Stuurgroep zwangerschap
en geboorte. Met name de multidisciplinaire richtlijnen die op initiatief van
het College Perinatale Zorg zullen worden ontwikkeld kunnen actief gaan
bijdragen aan het voorkomen van mogelijke vertraging.
Vraag 5
Op welke wijze kan naar uw mening enerzijds concentratie van verloskundige
zorg plaatsvinden zodat kwaliteit van zorg gegarandeerd wordt en daarnaast
gezorgd worden dat vrouwen die beginnen aan hun bevalling binnen
20 minuten in een ziekenhuis zijn? Denkt u dat specifieke regionale oplossingen noodzakelijk zijn? Zo ja, welke?
Antwoord 5
Laat ik vooropstellen dat ik geen voorstander ben van concentratie omwille
van de concentratie. Zorg moet in beginsel zo dicht mogelijk bij de mensen
aangeboden worden. Maar ik vind het prima dat ziekenhuizen proactief
nadenken over een verbetering van de verloskundige zorg om te kunnen
voldoen aan de door de Stuurgroep zwangerschap en geboorte gestelde
kwaliteiteisen. Dit kan betekenen dat sommige ziekenhuizen noodzakelijkerwijs over moeten gaan tot concentratie van de zorg, omdat anders de
kwaliteitsnormen niet haalbaar zijn. Daarbij wil ik wel aangeven dat er op dit
moment geen normen zijn die betrekking hebben op een minimum aantal
bevallingen per ziekenhuis.
In mijn brief van 14 december 2010 geef ik aan dat ik de IGZ heb gevraagd
om van alle ziekenhuizen vóór de zomer van 2011 een plan van aanpak te
vragen betreffende de acute verloskundige zorg. In dit plan dienen de
ziekenhuizen, samen met hun verloskundig samenwerkingsverband, aan te
geven wat nodig is om aan de normen van de Stuurgroep zwangerschap en
geboorte te voldoen. Op dit moment moet nog duidelijkheid verkregen
worden over de exacte definitie van de 15 minuten norm en de overige
normen uit het advies met betrekking tot de optimalisering van de verloskundige keten uit het advies van de Stuurgroep. Het Stuurgroep advies is niet
helder genoeg als het gaat om de definitie van deze normen.
Vraag 6
Denkt u dat een cultuuromslag ten aanzien van de manier waarop in
Nederland wordt omgegaan met zwangerschap en geboorte moet plaatsvinden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, in welk opzicht?
Antwoord 6
Ja. Zie mijn brief van 14 december 2010 waarin ik aangeef dat het verloskundig systeem moet verbeteren, met name de samenwerking tussen verloskundigen en gynaecologen. In de verloskundige samenwerkingsverbanden
waarin gynaecologen en verloskundigen samenkomen, moeten heldere
afspraken gemaakt worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Vraag 7
Welke rol kan betere samenwerking tussen verloskundige en gynaecoloog
hierbij spelen?
Antwoord 7
Zie mijn antwoord op vraag 6.
Vraag 8
Wat is de stand van zaken ten aanzien van concentratie van verloskundige
zorg? Welke overleggen zijn en worden er gevoerd, welke onderzoeken zijn
en worden uitgevoerd, en welke stappen zijn en worden gezet om tot
concentratie van verloskundige zorg te komen?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 5.
In de brief van 14 december 2010 geef ik aan dat ik de IGZ heb gevraagd om
van alle ziekenhuizen vóór de zomer van 2011 een plan van aanpak te vragen
betreffende de acute verloskundige zorg. In dit plan dienen de ziekenhuizen
aan te geven wat nodig is om aan de normen van de Stuurgroep zwangerschap en geboorte te voldoen. Op korte termijn vindt overleg plaats met de
veldpartijen om duidelijkheid te krijgen over de definitie van de 15 minuten
norm en de overige normen uit het advies met betrekking tot de optimalisering van de verloskundige keten uit het advies van de Stuurgroep. De IGZ
gaat na 1 april 2011 een brief aan de ziekenhuizen sturen over wat zij van de
ziekenhuizen verwachten en hoe zij gaan toetsen en handhaven.
Daarbij worden diverse rapporten meegenomen. De Nederlandse Vereniging
van Ziekenhuizen (NVZ) heeft het rapport «Acute Verloskunde: praktijkonderzoek naar gevolgen van «Een goed begin» uitgebracht. Ook de Nederlandse
Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) heeft een inventarisatie
uitgevoerd naar de benodigde financiering voor opvolging van het advies
zwangerschap en geboorte. Tevens heeft de Regieraad een onderzoek
uitgevoerd naar acute verloskundige zorg.
Vraag 9
Wat is de stand van zaken ten aanzien van het College perinatale zorg? Wie
zijn de leden van dit College, wat is de taakomschrijving van het College,
welke concrete werkzaamheden staan nu op de agenda van het College, en in
welk stadium bevinden zich de werkzaamheden?
Antwoord 9
Het CPZ is een instituut voor en door het veld, waarbij alle partijen op het
gebied van de verloskundige zorg zijn aangesloten. Het wordt gesubsidieerd
door VWS. Het oprichtingstraject is vooral getrokken door NVOG (gynaecologen), KNOV (verloskundigen), ActiZ (kraamzorg) en Kind en ziekenhuis
(cliënten vertegenwoordiger). Inmiddels is een organisatie- en functieprofiel
opgesteld, zijn de statuten door de besturen ondertekend en zijn definitieve
kandidaten voor voorzitter en secretaris/directeur bekend. De planning is erop
gericht dat het College in april 2011 van start gaat.
Vraag 10
Bent u bereid deze vragen te beantwoorden vóór het algemeen overleg van
10 februari aanstaande?
Antwoord 10
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3