In of uit de Wbmv:
handreiking voor
maatwerk
Aan: de minister voor Medische Zorg en Sport
Nr. 2021/16, Den Haag, 29 maart 2021

2

2

Inhoud

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 2 van 26

inhoud
Samenvatting3
01 Inleiding6

14

3.1

Marktwerking en een vergunningstelsel

15

3.2

Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)

15

1.1

Achtergrond

7

3.3

Pakketbeheer en zorginkoop

16

1.2

Adviesaanvraag

8

3.4

Subsidieregelingen

16

1.3

Commissie, werkwijze en leeswijzer

8

3.5

Meerwaarde Wbmv

17

02 Sleutelbegrippen10

1

03 Wbmv in context

04 Beoordelingskader en advies

18

2.1

Bijzondere medische verrichtingen

11

4.1

Handreiking voor besluitvorming

19

2.2

Gewichtige belangen

11

4.2

Aanbevelingen voor besluitvormingsproces

20

2.3

Kwaliteit

12

2.4

Ethische en maatschappelijke aspecten 

13

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

Literatuur 

23

2

3

Samenvatting

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 3 van 26

samenvatting
Er bestaan in de medisch specialistische zorg

interpretatie, heeft de minister van VWS de

zelfregulering door het medische veld faalt dan

vormen van diagnostiek of behandeling die

Gezondheidsraad gevraagd om specifiekere

wel dreigt te falen en de beoogde kwaliteits­

een bijzondere status hebben omdat ze heel

criteria te formuleren. Die criteria moeten

bewaking zich met reguliere wet- en regelgeving

complex of kostbaar zijn, of omdat de benodigde

houvast bieden bij beslissingen over zowel

niet laat realiseren. In die zin fungeert de Wbmv

expertise schaars is. Orgaantransplantatie en

de instroom van verrichtingen in de Wbmv als

als vangnet. Deze functie brengt naar het

protonentherapie zijn daar voorbeelden van.

over de uitstroom naar de reguliere medisch

oordeel van de commissie ook met zich mee

Ook kunnen verrichtingen maatschappelijk en

specialistische zorg. De Commissie In- en

dat toepassing van de Wbmv telkens om

ethisch gevoelig liggen, zoals klinisch genetisch

uitstroomcriteria Wbmv heeft zich over deze

maatwerk vraagt.

onderzoek en in-vitrofertilisatie. Dergelijke

vraag gebogen.

vormen van topklinische zorg vallen onder

In de Wbmv staat dat de minister van VWS

de Wet op bijzondere medische verrichtingen

Meerwaarde Wbmv

voor bepaalde medische verrichtingen een

(Wbmv). Op grond van de Wbmv is het uitvoeren

De commissie heeft nagegaan wat de specifieke

vergunning­plicht kan instellen “indien gewichtige

van in de regeling opgenomen medische

functie van de Wbmv is binnen de wet- en

belangen daartoe aanleiding geven”. Uit de

verrichtingen verboden, tenzij daarvoor een

regelgeving die het mogelijk maakt kwaliteit en

Memorie van Toelichting bij de Wbmv kan

vergunning is verleend. Deze vergunningplicht

kosten van deze vormen van topklinische zorg

afgeleid worden dat er sprake is van gewichtige

maakt het mogelijk de uitvoering van bepaalde

te bewaken. De commissie concludeert, mede

belangen wanneer de kwaliteit, de kosten of

verrichtingen te concentreren in een beperkt

na uitgebreide consultatie van het veld, dat de

ethische en maatschappelijke aspecten speciale

aantal ziekenhuizen. In de Wbmv is op

Wbmv daarin een onmisbare plaats inneemt.

aandacht vragen. Door een verrichting

hoofdlijnen beschreven wanneer verrichtingen

Wel dient aan toepassing van deze wet steeds

vergunningplichtig te maken en de uitvoering

onder de Wbmv moeten worden gebracht.

een zorgvuldige afweging vooraf te gaan. Dit

ervan te concentreren in een beperkt aantal

Omdat deze beschrijving veel ruimte laat voor

instrument dient alleen te worden ingezet als

centra, kan de minister sturen op deze aspecten.

2

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

4

Samenvatting

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 4 van 26

Zodra die speciale aandacht niet langer nodig is,

Handreiking voor besluitvorming

Aanbevelingen voor besluitvormingsproces

kan de verrichting uitstromen en als regel

Mede op basis van de invulling van de Wbmv-

Parallel aan, en gericht op praktische toepassing

overgaan naar de reguliere zorg.

criteria in de praktijk heeft de commissie een

van, deze handreiking adviseert de commissie

serie vragen opgesteld die de eenduidigheid

het evaluatie- en besluitvormings­proces beter te

In de wetsteksten zijn deze aspecten alleen

en transparantie van beslissingen kunnen

structureren. Daartoe doet zij een aantal

globaal uitgewerkt. In evaluaties van de Wbmv

versterken (zie tabel). In alle fasen is dat van

aanbevelingen:

kwam naar voren dat die uitwerking onvoldoende

belang: bij instroom, uitstroom en tussentijdse

• Versterk de signaleringsfunctie met het

houvast biedt. In de praktijk zijn de beoordelings­

evaluaties. Ook beklemtoont de commissie dat

criteria wel nader ingevuld door de jaren heen.

deze vragen moeten worden afgewogen naar

De commissie heeft in beleidsstukken,

de specifieke context, en in hun onderlinge

toelichtingen op beslissingen over instroom en

samenhang. Afhankelijk van het type verrichting

uitstroom en adviezen van de Gezondheidsraad

en de stand van zaken kunnen daarbij

geïnventariseerd welke elementen daarbij

verschillende accenten worden gelegd. Het gaat

steeds terugkomen.

dus niet om een strak beslismodel, maar betreft
steeds maatwerk.

Tweeledig advies
Het advies van de commissie heeft een

oog op mogelijke instroom
• Specificeer bij instroom welke doelstellingen
worden nagestreefd
• Betrek alle veldpartijen bij beslissingen over
in- en uitstroom en bij tussentijdse evaluaties
• Neem verrichtingen systematisch periodiek
onder de loep
• Laat het proces begeleiden door een
onafhankelijke instantie
• Stimuleer de ontwikkeling en toepassing

tweeledig karakter: het gaat om een handreiking

van een gerichte methodiek en goede

voor besluitvorming en om bijbehorende

dialoog voor het evaluatieproces

aanbevelingen voor de praktische toepassing
hiervan en de rol van de diverse partijen daarbij.

3

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

• Zorg bij uitstroom steeds voor een
zorgvuldige overgang naar reguliere zorg.

2

5

Samenvatting

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 5 van 26

Afwegingen bij besluitvorming over in- en uitstroom Wbmv
Criterium

Instroom

Tussentijdse evaluatie

Uitstroom

Effectiviteit en veiligheid

Is er onvoldoende zekerheid over de
effectiviteit en veiligheid?

Wat is bekend over de
effectiviteit en veiligheid?

Zijn de effectiviteit en veiligheid
voldoende gewaarborgd?

Indicatiestelling

Is er onvoldoende zekerheid over de
indicaties?

Wat is bekend over de
indicaties?

Zijn de indicaties voldoende
onderbouwd?

Beschikbaarheid expertise

Is de benodigde expertise schaars?

Hoeveel expertise is
beschikbaar?

Is voldoende expertise
beschikbaar?

Multidisciplinaire
samenwerking

Vraagt de verrichting om
multidisciplinaire samenwerking?

Hoe verloopt de multidisciplinaire samenwerking?

Is de vereiste multidisciplinaire
samenwerking gewaarborgd?

Richtlijnen,
zorgstandaarden en
accreditatie

Zijn er (voorlopige) richtlijnen,
zorgstandaarden en een
accreditatiesysteem?

Hoe ver zijn richtlijnen,
Zijn richtlijnen, zorgstandaarden
zorgstandaarden en een
en een accreditatiesysteem
accreditatiesysteem ontwikkeld? voldoende precies uitgewerkt?

Toegankelijkheid

Is de toegankelijkheid een punt van
zorg?

Hoe staat het met de
toegankelijkheid?

Vraagt de toegankelijkheid om
aanpassing van de capaciteit?

Kosteneffectiviteit

Is er zorg over de kosteneffectiviteit?

Wat is bekend over de
kosteneffectiviteit?

Is de kosteneffectiviteit
aanvaardbaar?

Kosten

Zijn er hoge kosten mee gemoeid?

Hoe ontwikkelen de kosten
zich?

Doet zich een beheersbare
kostenontwikkeling voor?

Financiering

Is onzeker of de kostenbeheersing
aan de inkoop door zorgverzekeraars
kan worden overgelaten?

Hoe ontwikkelt de inkoop zich?

Kan de kostenbeheersing aan de
inkoop door zorgverzekeraars
worden overgelaten?

Ethische en
Dreigen zich ethische en
maatschappelijke aspecten maatschappelijke problemen voor te
doen?

Hoe staat het met de ethische
en maatschappelijke
problemen?

Zijn de ethische en
maatschappelijke consequenties
nu zodanig dat
overheidsregulering niet meer
noodzakelijk is?

4

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

6

hoofdstuk 01 | Inleiding

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 6 van 26

01
inleiding

5

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

7

hoofdstuk 01 | Inleiding

1.1

Achtergrond

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 7 van 26

doorverwijzing mogelijk is. Het gaat om situaties waarin onzekerheid

De medisch specialistische zorg bestrijkt een breed spectrum aan

bestaat over diagnose of behandeling. Kennisontwikkeling, experimenteren

diagnostische en therapeutische verrichtingen, van relatief eenvoudige

en innovatie staan dan centraal. Topklinische zorg betreft, algemeen

ingrepen tot zeer complexe interventies. Ook kent het veld een grote

gesproken, zorg waarvoor bijzondere en dus schaarse expertise of

dynamiek. Enerzijds dienen zich voortdurend nieuwe vormen van

complexe en kostbare voorzieningen vereist zijn. Onder topklinische zorg

diagnostiek en behandeling aan, anderzijds raken sommige gangbare

vallen alle verrichtingen die momenteel zijn opgenomen in de zogeheten

ingrepen verouderd of blijken van onvoldoende of onbewezen waarde.

‘Regeling aanwijzing bijzondere medische verrichtingen’. Dit is een
regeling in het kader van de Wet op bijzondere medische verrichtingen

De kwaliteit van medische zorg heeft vanaf de jaren tachtig van de vorige

(Wbmv). Op grond van de Wbmv is het uitvoeren van in de regeling

eeuw een krachtige impuls gekregen met de opkomst van evidence-based

opgenomen verrichtingen verboden, tenzij daarvoor een vergunning is

medicine: medisch handelen op basis van wetenschappelijk bewijs.

verleend. Deze verrichtingen vertonen een aanmerkelijke variabiliteit.

Effectiviteit werd daarbij een centraal ijkpunt: in welke mate heeft een
verrichting volgens de medische wetenschap het beoogde effect voor een

Begin 2021 vallen de volgende verrichtingen onder de Wbmv:

geïndiceerde groep patiënten? Parallel hieraan groeide de aandacht voor

• orgaantransplantatie (hart, nier, pancreas, long, lever, dunne darm

de stijgende zorgkosten. Daarmee trad naast effectiviteit de doelmatigheid
van verrichtingen op de voorgrond: de baten afgezet tegen de kosten in
geld, menskracht, middelen en tijd. Ook kwamen met het oog op een
beteugeling van de kostenstijging steeds vaker ideeën over marktwerking
in de zorg naar voren.

of delen of cellen van deze organen);
• implantatie van kunstorganen (als vervanging van de organen
hierboven genoemd, of delen daarvan);
• transplantatie (autoloog of allogeen) van hematopoietische stamcellen
uit beenmerg, perifeer bloed of navelstrengbloed;
• celtransplantatie (met uitzonderingen);

Binnen de complexe medisch specialistische zorg is door de jaren
heen onderscheid gemaakt tussen topreferente en topklinische zorg.

• bijzondere interventies aan het hart (hartchirurgie en alle vormen
van interventiecardiologie);

Topreferente zorg is hooggespecialiseerde en grotendeels door

• protonentherapie;

universitair medische centra geleverde zorg voor patiënten voor wie geen

• bijzondere neurochirurgie;

6

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

8

hoofdstuk 01 | Inleiding

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 8 van 26

• klinisch genetisch onderzoek en erfelijkheidsadvisering;

De commissie heeft de vraag vanuit verschillende perspectieven

• in-vitrofertilisatie (ivf);

benaderd. Eerst schetst zij in hoofdstuk 2 kort de contouren van het

• neonatale intensive care (uitgezonderd chirurgie).

vergunningstelsel van de Wbmv aan de hand van enkele sleutelbegrippen.
In verband hiermee heeft de commissie ook gekeken welke argumenten

1.2

Adviesaanvraag

voor in- of uitstroom de Gezondheidsraad hanteerde in diens vele

De Wbmv biedt de minister van VWS de mogelijkheid nieuwe medische

adviezen over topklinische zorg, met name in het kader van artikel 18

verrichtingen onder de wet te laten vallen en zo vergunningplichtig te

van de voormalige Wet ziekenhuisvoorzieningen (Wzv), dat beschouwd

maken, of omgekeerd, opgenomen verrichtingen juist weer te laten

kan worden als de voorloper van de Wbmv.

uitstromen. Over dit toepassingsbereik van de Wbmv en het daarbij
behorende vergunningstelsel gaat het voorliggende advies. Wanneer

In hoofdstuk 3 gaat de commissie na welke plaats de Wbmv inneemt

moeten verrichtingen onder de Wbmv worden gebracht en wanneer

binnen het instrumentarium dat de minister van VWS ten dienste staat om

kunnen ze daaruit weer verdwijnen? Dit is kort gezegd de vraag die de

de topklinische zorg te reguleren. In hoeverre regelt de Wbmv zaken die

minister voor Medische Zorg en Sport aan de Gezondheidsraad voorlegde

anders dreigen mis te lopen? In het bijzonder gaat de commissie in op het

(zie adviesaanvraag). Geconstateerd wordt dat er op dit vlak nogal wat

veranderende landschap van aangrenzende wet- en regelgeving sinds

onduidelijkheid bestaat. De minister geeft te kennen met het oog op

inwerkingtreding van de Wbmv op 14 november 1997.

eenduidigheid en transparantie behoefte te hebben aan meer houvast bij
beslissingen over in- en uitstroom van verrichtingen. Concreet vraagt de

Voor haar oordeelsvorming achtte de commissie het verder van belang

minister naar specifiekere criteria die hierbij als kompas kunnen dienen.

de actuele visie van veldpartijen te vernemen over de toepassing en
implicaties van de Wbmv. Daartoe organiseerde zij een hoorzitting.

1.3

Commissie, werkwijze en leeswijzer

Voor de deelnemerslijst en het verslag zie Verslag hoorzitting Commissie

Ter beantwoording van de adviesaanvraag is een multidisciplinaire

In- en uitstroomcriteria Wbmv, dat te vinden is op www.gezondheidsraad.nl.

commissie geformeerd. Haar samenstelling staat achter in het advies.

Ten slotte zijn ook de externe evaluaties van de Wbmv uit 2001 en 2012
bij de analyse betrokken.

7

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

9

hoofdstuk 01 | Inleiding

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 9 van 26

De commissie heeft al deze invalshoeken en informatiebronnen in
samenhang beschouwd. Op basis daarvan komt zij in hoofdstuk 4 tot een
handreiking voor beslissingen over de in- en uitstroom van verrichtingen.
Mede gezien het heterogene karakter van de diverse verrichtingen gaat
het niet om strikte regels met scherp afgebakende uitkomsten, maar zal
telkens maatwerk voorop dienen te staan. De commissie doet
aanbevelingen voor hoe dat maatwerk in de praktijk zijn beslag kan krijgen.

8

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

10

hoofdstuk 02 | Sleutelbegrippen

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 10 van 26

02
sleutelbegrippen

9

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

11

hoofdstuk 02 | Sleutelbegrippen

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 11 van 26

In discussies over de reikwijdte van de Wbmv spelen tal van begrippen

topklinische voorzieningen zeer uiteenloopt, is het motief voor het

een meer of minder expliciete rol. Grotendeels betreft het concepten die

inzetten van een wettelijke regulering volgens de raad net zo divers.”1

steeds aan de orde zijn bij de beoordeling van de kwaliteit van zorg. Voor
een ander deel gaat het om punten die hun betekenis ontlenen aan het

In hoofdstuk 1 is te lezen welke verrichtingen de minister van VWS

bijzondere karakter van topklinische voorzieningen en die zijn af te leiden

momenteel beschouwt als ‘bijzonder’. De commissie heeft vastgesteld dat

uit de Wbmv en de toelichtingen daarbij. Gezien de heterogeniteit van de

de bijzondere medische verrichtingen zeer ongelijksoortig zijn. Ze vertonen

bijzondere medische verrichtingen en de daarbij spelende vragen kunnen

eerder een familiegelijkenis dan dat ze een grootste gemene deler hebben.

de evaluatieve overwegingen en accenten van geval tot geval verschillen.

Gemeenschappelijk kenmerk is alleen dat voor deze verrichtingen door
de minister ‘bij regeling is aangegeven’, dat ze niet in alle ziekenhuizen

2.1

Bijzondere medische verrichtingen

vrijelijk mogen worden uitgevoerd.

Krachtens artikel 2 van de Wbmv kan de minister van VWS voor
aangegeven medische verrichtingen een vergunningplicht instellen “indien

2.2

Gewichtige belangen

gewichtige belangen daartoe aanleiding geven”. Het artikel omschrijft niet

Wat ‘gewichtige belangen’ zijn staat evenmin omschreven in artikel 2 van

exact wat verrichtingen bijzonder maakt. In evaluaties van de Wbmv is op

de Wbmv. Volgens de Memorie van Toelichting bij de Wbmv kan er sprake

dit punt ook al gewezen.

zijn van gewichtige belangen in de volgende situaties:2
1. Nieuwe vormen van diagnostiek en therapie zijn het experimentele

Uit de wetsgeschiedenis, beleidsdocumenten, adviezen en beslissingen

stadium ontstegen maar kunnen nog niet tot de reguliere zorg

over in- en uitstroom van specifieke verrichtingen valt wel op te maken

gerekend worden.

welke elementen bij de aanwijzing zoal een rol spelen. Het betreft

2. Het is nodig bepaalde verrichtingen te concentreren in een beperkt

verrichtingen die worden aangeduid met termen als ‘complex’, ‘schaarse

aantal centra, uit oogpunt van kwaliteit, doelmatig gebruik en kosten.

expertise’, ‘kostbaar’, ‘ethisch gevoelig’. In verschillende stukken worden

3. Zonder vergunningenstelsel zou een “onaanvaardbaar risico” bestaan

wisselende accenten gelegd, die mede op een normatieve afweging

dat de kwaliteit niet gegarandeerd kan worden, “mede ook met het oog

berusten. Op deze variatie wees de Gezondheidsraad al eens in verband

op de maatschappelijke en ethische aspecten”.

met artikel 18 van de Wzv: “…waar de aard van de betreffende

4. De nodige financiële investeringen zijn zo groot dat dit niet zou slagen
zonder een vergunningenstelsel.

10

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

12

hoofdstuk 02 | Sleutelbegrippen

Centrale begrippen zijn kwaliteit, kosten en maatschappelijke en ethische
aspecten. Voor verrichtingen waarbij deze zaken speciale aandacht

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 12 van 26

4. Zal het achterwege blijven van overheidsregulering naar verwachting
tot onaanvaardbare situaties leiden?

vergen, kan inzet van de Wbmv worden overwogen. Ook kan dit wettelijke
instrument worden toegepast om ervoor te zorgen dat de introductie van

Destijds vond de Gezondheidsraad dit ministerieel standpunt en de daarin

een complexe nieuwe interventie beheerst verloopt.

vervatte vragen helder, maar de raad concludeerde ook dat ten behoeve
van het uitstroombeleid een nadere uitwerking en operationalisering nodig

In evaluaties van de wet werd deze invulling van gewichtige belangen als

zouden zijn. Zo zou de ontwikkeling van kwaliteitssystemen niet zonder

onvoldoende beschouwd. Zo werd in 2001 geconcludeerd dat “een stelsel

meer kunnen worden opgedragen aan individuele vergunninghouders.

van criteria voor toepassing” ontbrak.3 Een tweede evaluatie van de wet

De raad adviseerde om de hele beroepsgroep met deze taak te belasten.7

uit 2012 stelde dat de criteria “te algemeen geformuleerd” waren om te
kunnen beoordelen of een specifieke verrichting onder de Wbmv zou

2.3

Kwaliteit

moeten vallen.4 Ook werd gewezen op het ontbreken van “een helder

Het bewaken of bevorderen van de kwaliteit van topklinische zorg is

en vastgelegd proces” voor de besluitvorming over uitstroom. In de

een centraal motief om de wet in te zetten. Kwaliteit is een complex en

ministeriële reactie op deze evaluatie werd de behoefte aan

veelomvattend begrip. Zeer algemeen geformuleerd gaat het om de mate

verduidelijking erkend.5

waarin gestelde en bereikte doelen overeenkomen. Daarbij worden onder
meer de volgende elementen onderscheiden: effectiviteit, veiligheid,

Tussentijds, in 2007, verklaarde de toenmalige minister van VWS de

doelmatigheid, tijdigheid en toegankelijkheid.

onderstaande vier vragen als een beoordelingskader te zien voor
toepassing van de Wbmv zowel voor de in- als uitstroom van

2.3.1

verrichtingen: 6

Met de opkomst van evidence-based medicine worden vooral effectiviteit

1. Is de toegankelijkheid in termen van beschikbaarheid gewaarborgd?

(doeltreffendheid) en veiligheid van interventies systematisch onderzocht.

2. Is er een uitgewerkt kwaliteitssysteem inclusief indicatiestelling?

In het kielzog daarvan zijn veel professionele richtlijnen, zorgstandaarden

3. Zijn de kwaliteitseisen inzichtelijk voor zorggebruikers en

en kwaliteitssystemen ontwikkeld of aangepast. Daarbij zijn ook steeds

zorgverzekeraars?

11

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

Effectiviteit en veiligheid

afwegingen in het geding. Het gaat dan om vragen als: ‘Wegen de

2

13

hoofdstuk 02 | Sleutelbegrippen

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 13 van 26

voordelen van een interventie op tegen mogelijk nadelige effecten?’, ‘Heeft

2.4

Ethische en maatschappelijke aspecten

een interventie meerwaarde ten opzichte van alternatieven en zo ja, voor

Artikel 18 van de Wzv, voorloper van de Wbmv, kwam al in beeld bij de

welke patiënten?’. Bij bijzondere medische verrichtingen is dit niet anders.

regulering van medische verrichtingen waarover veel discussie gaande
was in de samenleving en die ook politiek gevoelig lagen. Het ging met

2.3.2

Doelmatigheid

name om medisch-ethische overwegingen rond klinisch-genetisch

Met het begrip ‘doelmatigheid’, soms ook aangeduid als ‘kosteneffectiviteit’,

onderzoek en ivf. Ook de Wbmv kenmerkt deze verrichtingen vooral

wordt de aandacht gevestigd op de kosten die de zorg met zich

op deze gronden als bijzonder.

meebrengt om een bepaald doel te bewerkstelligen. De commissie
onderkent het grote belang van een goede balans tussen effectiviteit
en kosten, maar wijst erop dat er geen politiek-bestuurlijke definitie
en grenswaarde bestaat voor de doelmatigheid van zorginterventies.
Voor bijzondere medische verrichtingen is dat dus evenmin het geval.
Steeds zal de politiek hierover een standpunt dienen in te nemen.
2.3.3

Toegankelijkheid

Nog een aspect van kwaliteit waarbij mede normatieve overwegingen aan
de orde zijn. Waar de effectiviteit van ingrepen kan afhangen van goede
bereikbaarheid van de juiste medisch-specialistische zorg, heeft de
overheid een rol. Dit geldt ook voor de bijzondere medische voorzieningen
en de vergunningverlening op dit vlak. Een vergunningstelsel kan namelijk
door beperking van het aanbod gevolgen hebben voor de toegankelijkheid.

12

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

14

hoofdstuk 03 | Wbmv in context

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 14 van 26

03
Wbmv in context

13

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

15

hoofdstuk 03 | Wbmv in context

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 15 van 26

Sinds de introductie van de Wbmv is de beleidscontext waarbinnen de wet

gezondheidszorg een uitzondering worden gemaakt. De lidstaten houden

haar werking heeft ingrijpend gewijzigd. In dit hoofdstuk gaat de commissie

bovendien nationale bevoegdheden voor het inrichten van het zorgstelsel.

op hoofdlijnen na welke positie de Wbmv inneemt ten opzichte van andere
wet- en regelgeving en beleidsprogramma’s. Zij concludeert dat de Wbmv

De toepassing van een vergunningstelsel voor bijzondere verrichtingen

een instrument is dat als vangnet voor bewaking van de kwaliteit van zorg

is dus juridisch geoorloofd, maar is het ook nodig? De overheid beschikt

een duidelijke meerwaarde heeft.

over een breed instrumentarium om te sturen op de kwaliteit van de
medische zorg. Zo is er de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg

3.1

Marktwerking en een vergunningstelsel

(Wkkgz), het pakketbeheer door Zorginstituut Nederland (Zin) en

Met de invoering van het nieuwe zorgstelsel in 2006 werd de organisatie

verschillende programma’s en subsidieregelingen. Welke positie neemt

van de gezondheidszorg grotendeels ingericht volgens een economisch

de Wbmv in binnen dit instrumentarium?

model waarin een expliciete rol is weggelegd voor marktmechanismen
en zelfregulering. De Wbmv bleef binnen dit stelsel gehandhaafd.

3.2

Belangrijk oogmerk van de wet is om aanbod en kwaliteit van bijzondere

In de Wkkgz, die op 1 januari 2016 in werking is getreden, staat niet de

medische verrichtingen te waarborgen met een vergunningstelsel.

medische verrichting centraal, maar gaat het om de verplichtingen van

In economische zin kan de concentratie van voorzieningen en de

de zorgaanbieder ten behoeve van goede zorg. Goede zorg wordt

uitsluiting van concurrentie die de toepassing van de Wbmv met zich

omschreven als zorg die veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht is.

meebrengt, worden gezien als een monopolie of oligopolie. Daarmee rijst

Ook wordt verwezen naar de voor de betreffende zorgverleners geldende

de vraag of een en ander niet in strijd is met de EU- wetgeving wat betreft

professionele standaarden. Volgens artikel 66b van de Zorgverzekerings­wet

het “vrije verkeer van goederen, personen en diensten”. Als lid van de

worden kwaliteitsstandaarden opgenomen in een openbaar register.

Europese Unie is Nederland gehouden aan de Europese regels voor

Zorginstituut Nederland (ZiN) heeft tot taak een dergelijk register bij te

de inrichting van de interne markt. In de Memorie van Toelichting bij de

houden. Zorgen dat er kwaliteitsstandaarden komen wanneer deze

Wbmv wordt in dit verband gewezen op de rule of reason: hoewel er

ontbreken, hoort daar eveneens bij. Onderdeel van de standaarden is het

sprake is van zogeheten ‘schaarse rechten’ kan onder bepaalde

vastleggen van vereiste kwalificaties en competenties van zorgverleners.

voorwaarden in het belang van de volksgezondheid voor de

Een en ander zou in principe een waarborg moeten bieden tegen

14

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)

2

16

hoofdstuk 03 | Wbmv in context

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 16 van 26

wildgroei en versnippering van de zorg, met de mogelijkheid voor de

3.3

Pakketbeheer en zorginkoop

Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) om op treden als dingen

Pakketbeheer biedt de mogelijkheid om de kwaliteit van de zorg te

misgaan. Vanuit dit perspectief komt ook de Wbmv in beeld. Falen van

bewaken via het recht op vergoeding. Zorgverzekeraars kunnen door

zorgvuldige zelfregulering door het veld, waar de medische beroeps­

middel van selectieve zorginkoop in principe concentratie van verrichtingen

verenigingen een centrale rol vervullen, is vaak genoemd als een criterium

bewerkstelligen, maar om redenen van mededinging kunnen verzekeraars

voor het inzetten van de Wbmv. De Wbmv is dan een krachtig en gericht

daarin niet gecoördineerd optreden. Bovendien zijn bij veelbelovende

middel, omdat het daarmee mogelijk is een vergunningplicht op te leggen

nieuwe medische mogelijkheden kennis, expertise en ervaring

en vooraf eisen te stellen. Het omgekeerde geldt volgens de commissie

onvermijdelijk vaak nog beperkt, waardoor duidelijke criteria voor

echter ook: hoe beter de zelfregulering, hoe meer dit criterium aan

selectieve inkoop ontbreken. Ook is de indicatiestelling dan doorgaans

relevantie inboet.

nog niet volledig uitgekristalliseerd. Pakketbeheer kent de mogelijkheid
van voorwaardelijke toelating, maar juist hier heeft de Wbmv volgens de

Een ander verschil tussen de Wkkgz en de Wbmv is dat de Wkkgz

commissie een toegevoegde waarde. Een geconcentreerde opbouw van

over ‘bestaande zorg’ gaat en niet anticipeert op nieuwe vormen van

kennis, expertise en ervaring binnen aangewezen ziekenhuizen biedt

behandeling en diagnostiek. De ontwikkeling van ZiN-geregistreerde

de beste kansen om zicht te krijgen op alle aspecten van kwaliteit.

kwaliteitsstandaarden is geen vereiste op grond van de Wkkgz, zolang
maar wordt voldaan aan de algemene norm van ‘goede zorg’. Verder

3.4

Subsidieregelingen

laat de Wkkgz zich niet expliciet uit over ethische en maatschappelijke

Er is ook een breed scala aan subsidieregelingen ter bevordering van

aspecten, terwijl die wel een zwaarwegende reden kunnen zijn om de

de kwaliteit van zorg. Vooral relevant zijn mogelijkheden om onderzoek

Wbmv in te zetten. Ten slotte biedt alleen de Wbmv de mogelijkheid om

te doen naar veelbelovende nieuwe diagnostische en therapeutische

specifieke voorzieningen te concentreren in een beperkt aantal centra,

interventies waarvan de waarde nog onvoldoende bekend is. Zo is

mocht dat voor het opdoen van expertise of voor het beheersen van de

er sinds 1 februari 2019 de subsidieregeling Veelbelovende Zorg.7

kosten gewenst zijn. De Wkkgz biedt dan geen uitkomst.

Dit programma stelt subsidies beschikbaar voor onderzoek naar de
(kosten)effectiviteit van interventies die (nog) niet zijn opgenomen in
het basispakket. Ook hier kan de Wbmv een waardevolle rol vervullen.

15

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

17

hoofdstuk 03 | Wbmv in context

3.5

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 17 van 26

Meerwaarde Wbmv

Het valt toe te juichen als de concentratie van bijzondere medische
voorzieningen en de daarmee beoogde kwaliteit door zelfregulering
totstandkomen. Garanties daarvoor zijn er echter niet en ook veldpartijen
zijn er niet zonder meer gerust op, zoals bleek tijdens de hoorzitting.
Gelet op dit alles acht de commissie de Wbmv nog steeds een onmisbaar
wettelijk instrument. Waar zelfregulering tekortschiet, is deze wet een
krachtig en gericht middel om via een vergunningplicht de beoogde
kwaliteit te bewerkstelligen en te waarborgen. De commissie benadrukt
dat aan het besluit de Wbmv in te zetten een weloverwogen argumentatie
ten grondslag dient te liggen. Het moet duidelijk zijn op basis waarvan de
Wbmv wordt toegepast.
Tegelijk wil de commissie beklemtonen dat de strekking van de Wbmv
dynamisch is. Het doel is niet alleen om de introductie van veelbelovende
nieuwe medische mogelijkheden in goede banen te leiden. Het is ook
de bedoeling dat de betreffende verrichtingen na instroom op een zeker
ogenblik weer kunnen uitstromen en zo van de reguliere zorg deel kunnen
gaan uitmaken. Evenmin is uitgesloten dat bij tegenvallende resultaten
van verdere toepassing in de zorg wordt afgezien. De Wbmv kan volgens
de commissie een belangrijke rol spelen in een geordend, verantwoord
en voldoende voortvarend verloop van dat proces.

16

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

18

hoofdstuk 04 | Beoordelingskader en advies

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 18 van 26

04
beoordelingskader
en advies
17

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

19

hoofdstuk 04 | Beoordelingskader en advies

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 19 van 26

Hoe kunnen bij de Wbmv de eenduidigheid en transparantie van

Afwegingen bij besluitvorming over in- en uitstroom Wbmv

beslissingen over de in- en uitstroom van verrichtingen worden versterkt?

Criterium

Instroom

Tussentijdse evaluatie

Effectiviteit en
veiligheid

Is er onvoldoende
zekerheid over de
effectiviteit en veiligheid?

Wat is bekend over de
Zijn de effectiviteit en
effectiviteit en veiligheid? veiligheid voldoende
gewaarborgd?

Indicatiestelling

Is er onvoldoende
zekerheid over de
indicaties?

Wat is bekend over de
indicaties?

Zijn de indicaties
voldoende onderbouwd?

Beschikbaarheid
expertise

Is de benodigde
expertise schaars?

Hoeveel expertise is
beschikbaar?

Is voldoende expertise
beschikbaar?

Multidisciplinaire
samenwerking

Vraagt de verrichting
om multidisciplinaire
samenwerking?

Hoe verloopt de
multidisciplinaire
samenwerking?

Is de vereiste
multidisciplinaire samenwerking gewaarborgd?

Richtlijnen,
zorgstandaarden
en accreditatie

Zijn er (voorlopige)
richtlijnen,
zorgstandaarden en een
accreditatiesysteem?

Hoe ver zijn richtlijnen,
zorgstandaarden en een
accreditatiesysteem
ontwikkeld?

Zijn richtlijnen,
zorgstandaarden en een
accreditatiesysteem
voldoende precies
uitgewerkt?

Toegankelijkheid

Is de toegankelijkheid
een punt van zorg?

Hoe staat het met de
toegankelijkheid?

Vraagt de toegankelijkheid
om aanpassing van de
capaciteit?

Kosteneffectiviteit Is er zorg over de
kosteneffectiviteit?

Wat is bekend over
de kosteneffectiviteit?

Is de kosteneffectiviteit
aanvaardbaar?

Kosten

Zijn er hoge kosten
mee gemoeid?

Hoe ontwikkelen de
kosten zich?

Doet zich een beheersbare
kostenontwikkeling voor?

Financiering

Is onzeker of de
kostenbeheersing aan
de inkoop door
zorgverzekeraars kan
worden overgelaten?

Hoe ontwikkelt de
inkoop zich?

Kan de kostenbeheersing
aan de inkoop door
zorgverzekeraars worden
overgelaten?

Ethische en
maatschappelijke
aspecten

Dreigen zich ethische
en maatschappelijke
problemen voor te doen?

Hoe staat het met
de ethische en
maatschappelijke
problemen?

Zijn de ethische en
maatschappelijke
consequenties nu zodanig
dat overheidsregulering
niet meer noodzakelijk is?

Daartoe stelt de commissie een tweeledige aanpak voor. Ten eerste
formuleert zij een beoordelingskader dat als handreiking kan dienen
voor besluitvorming. Maatwerk staat daarbij voorop. Ten tweede, en
rechtstreeks daarmee samenhangend, doet de commissie aanbevelingen
voor de uitvoeringspraktijk: hoe en door wie moet dit beoordelingskader
worden gehanteerd? Van belang daarbij zijn betrokkenheid van alle
relevante veldpartijen en regievoering door een onafhankelijke instantie
volgens een inzichtelijk proces.

4.1

Handreiking voor besluitvorming

Bij het opstellen van een beoordelingskader heeft de commissie zich
laten leiden door het uitgangspunt dat de Wbmv bedoeld is voor zowel de
in- als uitstroom van verrichtingen. Naar het oordeel van de commissie
komt dit uitgangspunt tot zijn recht door bij beide beslissingen dezelfde
aandachtspunten aan te orde te stellen en die ook tussentijds te
beschouwen, bij een of meer evaluatiemomenten (zie tabel). Voor de
uitgangspunten is de commissie uitgegaan van de in hoofdstuk 2
genoemde sleutelbegrippen. Hieraan heeft zij enkele beoordelings­
elementen toegevoegd. De volgorde van de criteria is willekeurig.
Per geval kan het relatieve belang van de overwegingen verschillen.

18

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

Uitstroom

20

hoofdstuk 04 | Beoordelingskader en advies

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 20 van 26

Het voorgestelde beoordelingskader is nadrukkelijk niet bedoeld als

verschillende beoordelingselementen. In deze fase zijn zaken als feitelijke

beslismodel maar moet gezien worden als een handreiking voor een

gegevensverzameling, wetenschappelijke verdieping, kwaliteitsregistratie,

consistente en integrale beschouwing. Het antwoord op de afzonderlijke

professionele standaardisering en opleidingscapaciteit van belang. Al deze

vragen zal geen simpel ‘ja’ of ‘nee’ kunnen zijn, maar steeds per

punten vragen op hun beurt om een nadere en actuele specificatie. Aan

verrichting een beschouwing moeten omvatten waarin specifieke

de hand daarvan dient in de visie van de commissie een tussentijdse

overwegingen, argumenten of kwalificerende voorwaarden de revue

evaluatie vorm te krijgen. Deze inventarisatie van de stand van zaken kan

passeren. Gezien het ongelijksoortige karakter van de verrichtingen

aanleiding geven tot de vraag of uitstroom van een verrichting (of een

kunnen de accenten daarbij van geval tot geval verschillen. Het zal

onderdeel daarvan) naar de reguliere zorg aangewezen is. Mocht daartoe

dus steeds maatwerk betreffen.

worden besloten, dan zal mede op basis van overige wet- en regelgeving
het uitstroomproces zorgvuldig moeten worden begeleid. Hierbij zal ook

De commissie wijst erop dat de deelaspecten van het beoordelingskader

aandacht moeten worden gegeven aan adequate financieringsregelingen

niet alleen afzonderlijk om een specifieke uitwerking vragen, maar ook

en eventueel gewenste samenwerking met andere veldpartijen. Een nadere

in onderlinge samenhang gewogen dienen te worden. Dat geldt vooral

uitwerking van een en ander valt echter buiten het bestek van dit advies.

voor de beoordelingselementen die conceptuele overlap vertonen,
zoals ‘effectiviteit’ en ‘indicatiestelling’ en ‘effectiviteit’, ‘kosten’ en

4.2

Aanbevelingen voor besluitvormingsproces

‘kosteneffectiviteit’. Juist omdat het kader bedoeld is als een handreiking

Het door de commissie voorgestelde beoordelingskader bevat een reeks

kan het helpen als zaken in samenhang aan de orde gesteld worden.

vragen, maar daarmee is nog niet gezegd wie een stem in het kapittel

Opnieuw gaat het hier om maatwerk. Het belang daarvan werd ook tijdens

zouden moeten hebben bij de beantwoording daarvan en hoe dit proces

de hoorzitting met de veldpartijen benadrukt.

ordelijk en inzichtelijk kan verlopen. Met het oog op de door de minister
gevraagde versterking van eenduidigheid en transparantie van

Het beoordelingskader is ook bedoeld om de vinger aan de pols te houden

beslissingen doet de commissie een aantal aanbevelingen voor toepassing

nadat besloten wordt tot instroom van een verrichting in de Wbmv of als

van de handreiking in de praktijk. Verschillende instanties kunnen hierbij

een verrichting al onder de Wbmv valt. Het is belangrijk periodiek na te

een taak krijgen. Het is aan de minister om keuzes op dit vlak te maken.

gaan hoe zo’n verrichting zich in de praktijk ontwikkelt, bezien vanuit de

19

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

21

hoofdstuk 04 | Beoordelingskader en advies

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 21 van 26

Versterk de signaleringsfunctie met het oog op mogelijke instroom

goed gefundeerde en breed gedragen oordeelsvorming. Anders gezegd,

De medisch-specialistische zorg kent een grote dynamiek. Voortdurend

niet alleen (potentiële) vergunninghouders dienen een inbreng te hebben.

dienen zich nieuwe ontwikkelingen aan op het gebied van diagnostiek en
behandeling. Medische beroepsverenigingen hebben zicht op innovaties,

Neem verrichtingen systematisch periodiek onder de loep

maar er is volgens de commissie ook behoefte aan onafhankelijke

Er geldt een wettelijke verplichting om de Wbmv eens per vier jaar

wetenschappelijke signalering en beoordeling van veelbelovende

te evalueren. Alle afzonderlijke verrichtingen die onder de ‘Regeling

ontwikkelingen met het oog op mogelijke instroom in de Wbmv.

aanwijzing bijzondere medische verrichtingen’ vallen, zouden naar het

De signaleringsfunctie kan volgens de commissie op verschillende

oordeel van de commissie eveneens systematisch periodiek tegen het

manieren vorm krijgen. Ook de Gezondheidsraad kan in voorkomende

licht moeten worden gehouden. Het door de commissie voorgestelde

gevallen een rol spelen bij de signalering.

beoordelingskader biedt daarbij een handreiking. Per verrichting zou de
frequentie van zo’n periodieke evaluatie overigens kunnen verschillen,

Specifeer bij instroom welke doelstellingen worden nagestreefd

al naar gelang de ontwikkelingen.

Bij een besluit tot instroom van een verrichting in de Wbmv kunnen de
overwegingen per geval verschillen. Duidelijk moet zijn welke criteria

Laat het proces begeleiden door een onafhankelijke instantie

het meeste gewicht in de schaal leggen. Daaraan kan periodiek het

Met het betrekken van veldpartijen kunnen uiteenlopende belangen om de

gewenste resultaat van de regulering worden afgemeten. Tevens biedt

hoek komen kijken. Ten behoeve van de ministeriële besluitvorming is er

dit een basis voor een beslissing over mogelijke uitstroom.

volgens de commissie een onafhankelijke instantie nodig die de visies van
belanghebbende partijen weet te inventariseren en te ordenen en het

Betrek alle veldpartijen bij beslissingen over in- en uitstroom en bij

evaluatieproces weet te begeleiden en te faciliteren. Te denken valt aan

tussentijdse evaluaties

het Zorginstituut Nederland, dat al een taak heeft op het gebied van

Ordelijke en tijdige inbreng van alle veldpartijen, dat wil zeggen alle

kwaliteitsbevordering van de medische zorg.

relevante beroepsverenigingen, zorgverzekeraars en patiënten­
organisaties, is naar het inzicht van de commissie essentieel voor een

20

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

22

hoofdstuk 04 | Beoordelingskader en advies

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 22 van 26

Stimuleer de ontwikkeling en toepassing van een gerichte methodiek
en goede dialoog voor het evaluatieproces
Een goede opzet en begeleiding van het evaluatieproces kan niet zonder
een gerichte aanpak. Dit is des te meer van belang naarmate er meer
partijen, met uiteenlopende belangen, bij betrokken zijn. Wat de commissie
betreft dient een vruchtbare dialoog voorop te staan. Binnen ZonMw wordt
bijvoorbeeld aandacht gegeven aan methodiekontwikkeling op dit terrein.
Inzichten op het gebied van actieonderzoek, een participatieve, cyclische
en reflexieve vorm van praktijkonderzoek, kunnen volgens de commissie
hierbij nader houvast bieden. Opgedane ervaringen in de praktijk moeten
daarbij ook worden geïncorporeerd.
Zorg bij uitstroom steeds voor een zorgvuldige overgang naar
reguliere zorg
Bij uitstroom is een zorgvuldig begeleide overgang nodig.
Een startmeldings­plicht voor nieuwe aanbieders, met bijbehorende
voorwaarden waaraan voldaan moet worden, is hierbij van belang,
als overgangsmaatregel en waarborg voor volledige inbedding in het
reguliere zorgstelsel. Daartoe is de Wbmv in 2014 al gewijzigd.8

21

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

23

Literatuur

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 23 van 26

literatuur

22

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

24

Literatuur

1.

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 24 van 26

Gezondheidsraad. Grenzen van de Gezondheidszorg.
Den Haag: Gezondheidsraad, 1986; publicatienr. 1986/29.

2.

Wet op bijzondere medische verrichtingen; Memorie van toelichting.
Tweede Kamer, Vergaderjaar 1995-1996, 24 788, nr. 3.

3.

ZonMw. Evaluatie Wet op bijzondere medische verrichtingen.
Den Haag, 2001.

4.

Signi icant. Evaluatie van de WBMV, Barneveld: 2012.

5.

Brief minister Schippers aan de Tweede Kamer, d.d. 10 maart 2015.
Kenmerk: 680441-122720-CZ.

6.

Brief minister Klink aan de Tweede Kamer. Tweede Kamer,
Vergaderjaar 2006-2007, 30 800, XVI, nr. 150.

7.

Gezondheidsraad. Briefadvies inzake Wet op bijzondere
medische verrichtingen. Den Haag: Gezondheidsraad, 2007;
publicatienr. 2007/18.

8.

https://www.zorginstituutnederland.nl/werkagenda/veelbelovendezorg/indienen-projectidee-fase-1 (geraadpleegd 11 maart 2021).

9.

Wet van 16 april 2014 tot wijziging van de Wet op bijzondere
medische verrichtingen. Staatsblad 2014, 165.

23

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

25

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk | pagina 25 van 26

Samenstelling Commissie In- en uitstroomcriteria Wbmv
•

prof. dr. R.C. Hennekam, emeritus hoogleraar Kindergeneeskunde en translationele genetica,
Amsterdam UMC, voorzitter

•

prof. dr. A. Boer, emeritus hoogleraar beleid en onderzoek voor beheer van het basispakket zorg,
Erasmus School of Health Policy & Management, Rotterdam

•

prof. dr. P.M.M. Bossuyt, hoogleraar klinische epidemiologie, Amsterdam UMC

•

mr. dr. E.A. Messer, senior rechter Rechtbank Midden-Nederland, Utrecht

•

prof. dr. M. Rovers, hoogleraar evidence-based surgery, Radboudumc, Nijmegen

•

prof. dr. F.E. Scheepers, hoogleraar innovatie in de GGZ, UMC Utrecht

•

prof. mr. J.G. Sijmons, hoogleraar gezondheidsrecht Universiteit Utrecht; Advocaat-compagnon
Nysingh Advocaten-Notarissen N.V., Utrecht

Waarnemers
•

ir. R.I. Tamminga, IGJ, Utrecht

•

drs. N.G. Zuidema, VWS, Den Haag

Secretarissen
•

dr. R.J. Baines, Gezondheidsraad, Den Haag (tot maart 2020)

•

dr. P.M. Engelfriet, Gezondheidsraad, Den Haag

•

drs. E.J. Schoten, Gezondheidsraad, Den Haag (vanaf april 2020)

24

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2

26

De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de regering en het parlement ‘voor te lichten over de stand der wetenschap
ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek’ (art. 22 Gezondheidswet).
De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Infrastructuur en Waterstaat;
Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De raad kan ook op eigen initiatief adviezen uitbrengen,
en ontwikkelingen of trends signaleren die van belang zijn voor het overheidsbeleid.
De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden als regel opgesteld door multidisciplinaire commissies van – op persoonlijke titel
benoemde – Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.

U kunt dit document downloaden van www.gezondheidsraad.nl.
Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
Gezondheidsraad. In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk.
Den Haag: Gezondheidsraad, 2021; publicatienr. 2021/16.
Auteursrecht voorbehouden

25

Gezondheidsraad | Nr. 2021/16

2