Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1871

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 juni 2014
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij zeven
fiches aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Richtlijn bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid (Kamerstuk
22 112, nr. 1866)
Fiche 2: Aanbeveling over kwaliteit van de rapportage over corporate
governance («pas toe of leg uit») (Kamerstuk 22 112, nr. 1867)
Fiche 3: Mededeling Innovatie in de blauwe economie (Kamerstuk 22 112,
nr. 1868)
Fiche 4: Verordening gastoestellen (Kamerstuk 22 112, nr. 1869)
Fiche 5: Mededeling rol van de private sector in ontwikkeling (Kamerstuk
22 112, nr. 1870)
Fiche 6: Verordening verbod op visserij met drijfnetten
Fiche 7: Mededeling De Europese film in het digitale tijdperk (Kamerstuk
22 112, nr. 1872)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

kst-22112-1871
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1871

1

Fiche: Verordening verbod op visserij met drijfnetten
1. Algemene gegevens
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot
vaststelling van een verbod op de visserij met drijfnetten, tot wijziging van
Verordeningen (EG) nr. 850/98, (EG) nr. 812/2004, (EG) nr. 2187/2005 en
(EG) nr.1967/2006 van de Raad en tot intrekking van Verordening (EG) nr.
894/97 van de Raad.
Datum ontvangst Commissiedocument
14 mei 2014
Nr. Commissiedocument
COM(2014) 265
Prelex
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=1041954
Nr. Impact Assessment Commissie en Opinie Impact Assessment Board
SWD(2014) 153 en SWD(2014) 154
Behandelingstraject Raad
Het voorstel zal worden behandeld in de visserijraad
Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken
Rechtsbasis, besluitvormingsprocedure Raad, rol Europees Parlement,
gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
a) Rechtsbasis Artikel 3, lid 1, onder d) van het VWEU en Artikel 43, lid 2,
van het VWEU exclusieve bevoegdheid
b) Besluitvormingsprocedure Raad en rol Europees Parlement
Normale wetgevingsprocedure, gekwalificeerde meerderheid in de Raad,
medebeslissing Europees Parlement
c) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
n.v.t.
2. Samenvatting BNC-fiche
De Commissie stelt een algeheel verbod op het gebruik van drijfnetten in
EU wateren voor. Met het verbod zou een einde gemaakt moeten worden
aan de illegale visserij op tonijnachtigen en aan de bijvangsten van
dolfijnen, schilpadden en andere kwetsbare diersoorten met dit type net.
Hiertoe wordt een aantal bestaande (technische maatregelen) verordeningen aangepast. Het verbod is nodig om een einde te maken aan de
onduidelijke regelgeving van EU en lidstaten, waardoor ontduiking en
misbruik daarvan mogelijk werd. Of een akkoord van de wetgever
(Europees Parlement en Raad) vóór de gewenste datum van inwerkingtreding – 1 januari 2015 – haalbaar is, is de vraag. Nederland steunt het
Commissievoorstel.
3. Samenvatting voorstel
Momenteel mogen EU-vaartuigen kleine drijfnetten aan boord hebben of
gebruiken, behalve in de Oostzee, op voorwaarde dat de individuele of
gezamenlijke lengte van de netten niet meer dan 2,5 km bedraagt en de
netten niet zijn bedoeld voor de vangst van bepaalde tonijnsoorten. De
Commissie vermoedt dat onduidelijke EU-regelgeving en een wildgroei
aan nationale regelgeving door lidstaten hebben geleid tot misbruik en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1871

2

niet-naleving van de regels. Volgens recente gegevens uit wetenschappelijke studies zijn er nog steeds hardnekkige problemen met bijvangsten
van beschermde walvisachtigen, zeeschildpadden, steur, etc. in met name
de Middellandse Zee. Het onderhavige voorstel wijzigt de uitzonderingsbepalingen in een viertal verordeningen en trekt één verordening in,
waardoor het gebruik van drijfnetten in zijn geheel verboden wordt.
Impact assessment Commissie
Het Impact assessment van de Commissie heeft een viertal scenario’s
laten toetsen: 1) status quo, 2) verdere aanscherping bestaande
technische en controle maatregelen, 3) gedeeltelijke verbodsbepalingen,
4) totaalverbod. De Commissie schat dat ongeveer 800–3000 schepen
drijfnetten gebruiken, met name in de Middellandse Zee en Zwarte Zee,
maar constateert tegelijk dat er weinig bekend is van de exacte visserijactiviteiten, door gebrek aan wetenschappelijk onderzoek en controle.
Illegale visserij op tonijnachtigen met drijfnetten gebeurt nog steeds. De
Commissie is van mening dat optie 4 te verkiezen is aangezien deze het
best voldoet aan de criteria relevantie, doeltreffendheid, efficiëntie en
coherentie. Bovendien levert het de beste resultaten op het gebied van
milieuschade en administratieve lasten. Meer dan de helft van de
respondenten die bij de openbare raadpleging hebben geantwoord, met
inbegrip van vissersverenigingen en ngo’s, staan achter deze optie. De
schade voor de visserijsector wordt beperkt geacht, aangezien het vaak
om polyvalente vaartuigen1 gaat, waarmee gedurende het jaar met
verschillende vistuigen wordt gevist. Het aantal vaartuigen dat deze vorm
van visserij beoefent, is maar een zeer beperkt deel van de sector. Echter,
dat de kleine groep ondernemers die deze vorm van visserij beoefent hier
hard door getroffen wordt, valt niet uit te sluiten.
4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
a) Bevoegdheid Artikel 3, lid 1, onder d) van het VWEU en Artikel 43, lid 2,
van het VWEU, exclusieve bevoegdheid
b) Subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Vanwege de exclusieve bevoegdheid van de Unie is een subsidiariteitsoordeel niet nodig. Nederland beoordeelt de proportionaliteit positief. Het
voorstel tot een verbod op visserij gaat niet verder dan nodig om het
beoogde doel te verwezenlijken.
c) Nederlands oordeel over de voorstellen op het gebied van gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
De voorgestelde maatregel brengt geen extra uitgaven voor de
EU-begroting met zich mee.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
Er zijn geen financiële consequenties voor de rijksoverheid of decentrale
overheden

1

Polivalente vaartuigen zijn schepen die zonder verbouwing kunnen worden voorzien van
verschillende vormen van visserij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1871

3

c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
De Nederlandse vissers gebruiken geen drijfnetten. Daarom zullen er geen
financiële consequenties zijn voor het bedrijfsleven en de burger.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Via een verbod op visserij met drijfnetten wordt einde gemaakt aan de
uitzonderingen in de EU-wetgeving. Hierdoor nemen de administratieve
lasten af.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
geen
b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Het verbod dient op 1 januari 2015 van kracht te zijn. Dit is mogelijk niet
haalbaar, vanwege de verkiezingen van het Europees Parlement en de
gevoeligheid voor met name de zuidelijke lidstaten.
c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
geen
7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
a) Uitvoerbaarheid
Dit voorstel leidt niet tot additionele lasten.
b) Handhaafbaarheid
Op dit moment bestaan er nog mogelijkheden in bestaande EU-wetgeving
die het illegaal gebruik van drijfnetten eenvoudiger maakt. Dat maakt het
voor autoriteiten bijzonder moeilijk om solide bewijzen van illegale
activiteiten te verzamelen en ook uiteindelijk de regels te handhaven. Via
een verbod wordt hieraan een einde gemaakt. Er wordt een duidelijk
verbod ingesteld dat minder uitzonderingen toestaat en zo de handhaafbaarheid van het verbod op visserij met drijfnetten ten goede komt.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen, dit raakt alleen EU lidstaten
9. Nederlandse positie
Nederland is positief over een algeheel verbod op de visserij met
drijfnetten en is blij met het voorstel van de Commissie. Met een verbod
wordt een einde gemaakt aan de schade die deze visserijvorm berokkent
aan kwetsbare mariene organismen als dolfijnen, schildpadden en
dergelijke.
De Nederlandse visserij maakt al geruime tijd geen gebruik meer van
drijfnetten. Een verbod is daarmee niet alleen goed voor het milieu, maar
leidt tevens tot een gelijk speelveld binnen de Unie. Het is evenwel
belangrijk om een duidelijke definitie te krijgen van drijfnetten, om
verwarring met andere netten te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1871

4