Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2011

Nr. 115

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 december 2010
Mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport geef ik u onze reacties op de amendementen die
zijn ingediend in het kader van het wetgevingsoverleg van 29 november
en 9 december 2010 over Hoger Onderwijs en Wetenschap.
Amendement 32 500 VIII, nummer 56 Van der Ham Rubiconprogramma
Amendement 32 500 VIII, nummer 56 Van der Ham beoogt het Rubiconprogramma van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk
Onderzoek (NWO) in stand te houden. De dekking voor het voorstel (€ 9
miljoen) komt ten laste van het Besluit subsidies regionale investeringsprojecten (BSRI) door middel van amendement 32 500 XIII, nummer 140.
Reactie:
Het amendement is overbodig, want de NWO dekt het Rubicon-programma uit Europese onderzoeksgelden. Bovendien is het amendement
dat de dekking voor het voorstel regelt niet uitvoerbaar. Want verlaging
met € 9 miljoen van het BSRI-budget 2011 is niet mogelijk, omdat dat
budget vanwege de lange looptijd van de projecten in 2011 geen vrije
ruimte bevat (de budgetflexibiliteit is nihil).
Amendement 32 500 VIII, nummer 81 (vervangt nummer 53) Van
der Ham meerjarige masters
Amendement 32 500 VIII, nummer 81 Van der Ham beoogt in het
wetenschappelijk onderwijs meerjarige masters te creëren volgens optie
20 in bijlage 3 van de brede heroverweging hoger onderwijs. De dekking
voor het voorstel (€ 5 miljoen) komt ten laste van de samenwerking
tussen de drie technische universiteiten.

kst-32 500-VIII-115
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VIII, nr. 115

1

Reactie:
Een substantieel deel van de masteropeidingen is al 2-jarig, ruim 35% van
de studenten volgt een 2-jarige master. Daaronder vallen naast de masters
in de sectoren techniek, natuur en landbouw ook de onderzoeksmasters.
Omdat uit de evaluatie van de ba-ma structuur in 2008 naar voren kwam
dat vooral bij internationale samenwerking de duur van de master een
knelpunt kan zijn, is instellingen die samenwerken met buitenlandse
universiteiten in een joint-degree, de mogelijkheid geboden om masteropleidingen van 90 studiepunten te starten.
In het traject gericht op de Strategische agenda hoger onderwijs en
onderzoek, die in juni 2011 aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden, zal zorgvuldig gekeken worden naar de eventuele noodzaak van
nog verdere uitbreiding van meerjarige masters in een internationaal
perspectief.
De voorgestelde dekking van het amendement acht ik onwenselijk. Een
korting op de middelen van de technische universiteiten past niet in het
beleid van het kabinet dat samenwerking tussen de drie technische
universiteiten op onderwijs- en onderzoeksterrein nastreeft.
Samenvattend ontraad ik dit amendement.
Amendement 32 500 VIII, nummer 82 (vervangt nummer 57) Van
der Ham collegegeld tweede opleidingen
Amendement 32 500 VIII, nummer 82 Van der Ham beoogt de verhoging
van het collegegeld voor tweede opleidingen ongedaan te maken voor
studenten die een tweede master van een bèta-opleiding willen halen. De
dekking voor het voorstel (€ 20 miljoen) komt ten laste van de subsidies:
1. Vaccinatie stageplaatsen zorg (€ 3,5 miljoen door middel van
amendement 32 500 XVI, nummer 91 Van der Ham),
2. Stichting Kennisnet (€ 5 miljoen),
3. Beroepsonderwijs (€ 4 miljoen),
4. Regeling voor nieuwe HBO Masteropleidingen (€ 1,5 miljoen), en
5. Nieuwe sectorplan in het Hoger onderwijs (€ 6 miljoen)
Reactie:
Het kabinet ontraadt het amendement om inhoudelijke redenen en omdat
de dekking niet solide is. Dit licht ik als volgt toe. Vanwege de bijzondere
verantwoordelijkheid van de overheid voor het onderwijs en de zorg, zijn
de leraren- en gezondheidszorgopleidingen als tweede studie uitgezonderd van het verhoogd collegegeld. Voor de sector bèta/techniek
draagt de overheid deze verantwoordelijk niet, zodat geen reden bestaat
ook deze sector uit te zonderen.
Wat betreft de dekking wil ik graag in het algemeen erop wijzen dat het
kabinet binnen afzienbare termijn de Tweede Kamer een samenhangend
pakket aan maatregelen zal voorleggen waarin invulling wordt gegeven
aan de subsidietaakstelling.
Wat betreft de dekking van dit amendement breng ik heel specifiek het
volgende onder uw aandacht.
Ad 1. Vaccinatie stageplaatsen zorg
De subsidieregeling «Vaccinatie stageplaatsen zorg» is onderdeel van het
arbeidsmarktbeleid van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport. Met het oog op dreigende personeelstekorten ondersteunt zij
daarmee de zorginstellingen in het behouden en opleiden van zorgpersoneel. Werkgevers in de zorg zijn verantwoordelijk voor het aanbieden
van Hepatitis B vaccinaties aan hun personeel, waaronder stagiairs. Maar
vanwege de relatief korte stageperiode in combinatie met de relatief lange
vaccinatieperiode kunnen deze werkgevers bij stagiairs niet aan deze
verplichting voldoen. Hierdoor ontstonden in het verleden problemen bij
studenten met het volgen van stages in de zorg, mede omdat studenten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VIII, nr. 115

2

de vaccinatie zelf moesten betalen, met uitval of vertraging van studie tot
gevolg. De subsidie beoogt dit ongunstige effect tegen te gaan, dus moet
deze worden behouden voor het noodzakelijke arbeidsmarktbeleid in de
zorg.
Ad 3 en 5. Beroepsonderwijs/Sectorplan in het Hoger onderwijs
Het amendement heeft als doel meer studenten te trekken voor bètaopleidingen. Het Sectorplan techniek mbo-hbo heeft een vergelijkbaar
doel, namelijk meer bèta-/techniekstudenten te trekken. Naast de
middelen die hiervoor in 2010 beschikbaar zijn gesteld, is voor dit
sectorplan op artikel 6 incidenteel € 6 miljoen geraamd voor de jaren 2014
en 2015 en op artikel 4 incidenteel € 5 miljoen voor de jaren 2011 tot en
met 2015. Deze middelen hebben betrekking op de uitgaven in latere jaren
van de verplichting die in 2010 is aangegaan.
De dekking is dus om twee redenen niet adequaat: de ene bètapost wordt
met de andere gedekt en voor het Sectorplan techniek mbo-hbo is op
artikel 4 in 2011 slechts € 0,4 miljoen geraamd, die bovendien verplicht is.
Tevens kan ik u informeren dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid reageert op de amendementen met betrekking tot kinderopvang en recapituleer ik de reacties van de staatssecretaris en mij op de
vier amendementen die zijn besproken in het kader van het plenaire debat
van 10 en 11 november over de begroting 2011 van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap. Wij hebben deze in onze tweede termijn ontraden:
– Amendement 32 500 VIII, nummer 11 (herdruk) Van der Ham over de
maatschappelijke stage heb ik ontraden omdat ik te veel waarde hecht
aan de maatschappelijke stage om verdere concessies te doen.
Afschaffen leidt tot vernietiging van al het werk dat daarin is gestoken.
– Amendement 32 500 VIII, nummer 12 Klaver over het Steunpunt
Studerende moeders heeft de staatssecretaris ontraden omdat het
Steunpunt met de tot en met augustus 2011 lopende subsidie de
mogelijkheid heeft de doelstelling waar te maken.
– Amendement 32 500 VIII, nummer 13 Çelik over ambulante begeleiding voor cluster 3 en 4 heb ik ontraden omdat een extra taakstelling
om ambulante begeleiding voor cluster 3 en 4 te ontzien bovenop de al
heel forse taakstelling op het onderwijs zou komen. Dat zou ik niet
graag doen.
– Amendement Digitale Topschool Van der Ham (32 500 VIII, nummer 54)
heb ik om een aantal redenen ontraden. Hoewel de Digitale Topschool
is gebaseerd op een sympathiek idee en ik dit project een aantal jaren
financieel heb ondersteund, zijn er meerdere redenen om de financiering niet voort te zetten. Zo vind ik de didactische kwaliteit van de
leerinhouden van de Digitale Topschool onvoldoende. Ook na
herhaalde aanwijzingen en begeleidingstrajecten door didactische
experts is deze niet verbeterd. Voorts is het toezegde aantal leeractiviteiten de afgelopen jaren niet gerealiseerd en komt de voorgestelde
samenwerking met andere excellentieprojecten niet van de grond. Ten
slotte zijn andere projecten kwalitatief beter en sluiten beter aan bij de
behoefte in de onderwijspraktijk, zoals Acadin van de Stichting
Kennisnet en de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO).
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VIII, nr. 115

3