Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 852

Grondstoffenvoorzieningszekerheid

Nr. 29

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 november 2015
Op 19 februari van dit jaar informeerde ik u over de voorbereidingen die
het Kabinet treft om Nederland rond de komende jaarwisseling te kunnen
aanmelden als kandidaat-lid van het Extractive Industries Transparency
Initiative (EITI)(Kamerstuk 32 852, nr. 18). Met deze brief informeer ik u,
mede namens de Minister van Economische Zaken en de Staatssecretaris
van Financiën, over de voortgang.
De afgelopen maanden is door de betrokken departementen verkend
welke onderwerpen nog dienden te worden aangepakt. Daarbij is gebruik
gemaakt van de ervaringen in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk
en Noorwegen; landen die alle bezig zijn met het implementeren van de
EITI- standaard. Ook is met maatschappelijke organisaties en met het
bedrijfsleven gesproken over de consequenties van een Nederlands
EITI-lidmaatschap.
Deze verkenning geeft mij voldoende vertrouwen dat EITI-implementatie
in Nederland realiseerbaar is. Nederland zal zich dan ook aanmelden voor
de sign-up fase van het EITI.
Met de aanmelding bij het EITI-secretariaat wordt Nederland het 7e
OESO-land dat zich aansluit bij het EITI. Van de OESO-landen is tot nu toe
alleen Noorwegen compliant en zijn de Verenigde Staten en het Verenigd
Koninkrijk kandidaat-lid. Nederland sluit aan bij de groep Duitsland,
Frankrijk en Italië, die zich alle drie in de sign-up fase bevinden. Als
Nederland in 2016 kandidaat-lid zou worden, zal het tevens het 50ste land
zijn dat zich aansluit bij het EITI. Van de aangesloten landen zijn er 31
landen EITI-compliant, wat betekent dat zij aan de EITI-standaard voldoen
en jaarlijks een rapportage presenteren aan het EITI-secretariaat in Oslo.
Het aantal aangesloten en compliant landen stijgt gestaag en illustreert
daarmee het toenemend draagvlak voor transparantie.

kst-32852-29
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 852, nr. 29

1

De inzet is om te kiezen voor een zo praktisch mogelijke invulling van de
EITI-implementatie en bij de uitvoering van het Nederlandse EITI-proces
zoveel mogelijk gebruik te maken van de ervaring in andere OECD-landen.
Hiermee streef ik ernaar om in de loop van 2016 kandidaat-lid te kunnen
worden van het EITI en daarmee aansluiting te krijgen bij de kopgroep van
OECD-landen.
Publiek-private samenwerking
Het EITI is van meet af aan een publiek-private samenwerking, waarin
bedrijven uit de betrokken sectoren, overheden en maatschappelijke
organisaties gezamenlijk optrekken. Het Kabinet acht deze samenwerking
cruciaal: transparantie, maar ook het waarborgen van commerciële
belangen, is daardoor een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle
betrokkenen. Deze samenwerking vindt haar weerslag in de samenstelling
van het internationale EITI-bestuur en zal ook voor de implementatie in
Nederland het leidende principe zijn.
Lastendruk, EITI en EU-Jaarrekeningenrichtlijn
Het Kabinet hecht eraan dat de implementatie van EITI geen verzwaring
betekent van de administratieve lastendruk voor de deelnemende
bedrijven. Ook zullen de uitvoeringslasten voor de overheid beperkt
dienen te blijven. Daarom is in de brief van 20 februari gemeld dat voor de
EITI-implementatie zoveel als mogelijk zal worden aangesloten bij de
EU-Jaarrekeningrichtlijn. Inmiddels is duidelijk hoe de implementatie van
de EU-Jaarrekeningenrichtlijn in Nederland zal verlopen. Uit de voorbereidende besprekingen is gebleken dat beide rapportageverplichtingen
inderdaad goed op elkaar kunnen aansluiten, zodat EITI geen verzwaring
van administratieve lastendruk met zich meebrengt.
De sign-up fase
In de sign-up fase dient, conform de eisen van het EITI, een organisatie te
worden opgezet en een werkplan te worden opgesteld. De organisatie
bestaat uit een multi-stakeholder groep met vertegenwoordiging vanuit
de overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties, een
voorzitter die het EITI-proces leidt (de zogenaamde EITI-champion) en
wordt ondersteund door een secretariaat. Uit de consultaties van
bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties is gebleken dat men het
eens is over de volgende elementen van de verdere invulling:
• De multi-stakeholder groep zal bestaan uit negen leden, met drie leden
uit elke geleding (overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke
organisaties). Overkoepelende organisaties van zowel maatschappelijke organisaties als van het betrokken bedrijfsleven worden gevraagd
om elk drie leden uit hun midden aan te wijzen. De leden vanuit de
overheid zullen waarschijnlijk afkomstig zijn uit de Ministeries van
Economische Zaken, van Financiën en van Buitenlandse Zaken.
• Een belangrijke les uit ervaringen in de genoemde landen is, dat het
voor een nieuw en complex proces als het EITI cruciaal is van meet af
aan een goede focus te kiezen. Voor Nederland zal de focus liggen op
de olie- en gaswinning.
• De multi-stakeholder groep moet overeenstemming bereiken over een
werkplan en over een budget voor de te volgen EITI-aanpak. Ook moet
zij overeenstemming bereiken over de werkwijze van het secretariaat.
• De EITI-rapportage van Nederland zal de betalingen bevatten die de
olie- en gasindustrie heeft gedaan aan Nederlandse overheden en de
ontvangsten van de Nederlandse Staat uit de olie- en gaswinning.
Hierbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande
gegevens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 852, nr. 29

2

Ter versterking van het organisatieproces zal begin 2016 een startbijeenkomst worden georganiseerd waar het Nederlandse EITI aan een breder
publiek zal worden gepresenteerd. Het internationale EITI secretariaat en
OECD landen zullen hiervoor worden uitgenodigd. Tevens zal de Nederlandse EITI-voorzitter zich presenteren en zal de samenstelling van de
multi-stakeholder groep bekend worden gemaakt.
Het verdere EITI proces
Tussen het eerste moment van aanmelding bij het EITI-secretariaat en
volledige compliance zit, zo is de ervaring, een periode van twee tot drie
jaar. Het EITI is een proces dat zijn eigen voorschriften en eisen kent en dit
is de tijd die de multi stakeholder groep nodig heeft om zich de EITI
vereisten eigen te maken en er aan te voldoen om volledig EITI compliant
te worden. Dit proces kent de volgende fasen:
1. Sign-up. Met het indienen van werkplan en begroting bij de EITI-board,
verzoekt een land te worden toegelaten als kandidaat-lid. Het kabinet
verwacht dit verzoek in de loop van 2016 te kunnen doen. Pas na
acceptatie door de EITI-board is een land formeel kandidaat-lid.
2. Kandidaat-lidmaatschap. In deze fase dient het eerste EITI-rapport
opgesteld te worden conform de EITI-standaard. De EITI-board laat dit
rapport door een externe, onafhankelijke partij valideren.
3. EITI-Compliant. Als het eerste rapport is gevalideerd en geaccepteerd,
is een land EITI-compliant: volledig lid. Dan wordt jaarlijks een
EITI-rapport opgesteld, met daarin betalingen door bedrijven en
ontvangsten door de overheid en controle door een, met instemming
van de multi-stakeholder groep benoemde onafhankelijke administrateur.
Tijdens de implementatieperiode, tot het moment dat Nederland EITI
compliant is, zal een secretariaat worden ondersteund. Voor de financiering van het secretariaat en voorzitter gedurende deze periode is
binnen de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken een
reservering gemaakt.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 852, nr. 29

3