Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 400 B

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
gemeentefonds voor het jaar 2013

Nr. 16

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 april 2013
Tijdens de stemmingen op 26 maart jl. heeft uw Kamer de motie Schouw
aangenomen (Kamerstuk 33 400-B/33 400-C, nr. 13). In deze motie wordt
de regering verzocht onderzoek te laten doen door een onafhankelijke
partij naar de eventuele financiële risico’s en uitvoeringsrisico’s van de
decentralisaties in het sociaal domein en daarbij aandacht te besteden aan
de mogelijkheden deze risico’s te ondervangen en bij de uitvoering te
adresseren, onder de voorwaarde dat dit onderzoek niet tot vertraging van
het decentralisatieproces leidt. Uw Kamer heeft voorts verzocht om een
brief waarin wordt ingegaan op de invulling van de motie. Met deze brief
geef ik, namens het kabinet, uitvoering aan uw verzoek.
De motie wordt door het kabinet gezien als ondersteunend voor de
ambitie om middels een integrale benadering van het sociaal domein te
komen tot een meer effectieve en efficiënte invulling van de individuele
ondersteuningsbehoeften binnen dat domein. In dit kader is het Centraal
Planbureau (CPB) verzocht:
1. Op hoofdlijnen te inventariseren of zich financiële risico’s en kansen
voordoen indien de voorliggende financiële en beleidsmatige
informatie inzake de drie decentralisaties in het sociaal domein
integraal wordt bezien.
2. Te identificeren met welke (beleids)instrumenten deze eventuele
risico’s binnen de participatiewet, de jeugdwet en de gewijzigde Wmo
in de uitvoering kunnen worden beperkt of weggenomen, dan wel
aan te geven hoe de eventuele financiële kansen gemaximaliseerd
kunnen worden.
Bij de beantwoording van deze onderzoeksvragen geldt dat de in het
regeerakkoord opgenomen financiële kaders en tijdspaden van toepassing
zijn, met in achtneming van de wijzigingen voortvloeiend uit het sociaal
akkoord en het zorgakkoord. Daarnaast zal het onderzoek gericht zijn op

kst-33400-B-16
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 B, nr. 16

1

het brede sociaal domein, dus inclusief de taken die de gemeenten reeds
hebben binnen dit domein, maar zich niet uitstrekken tot hetgeen
daarbuiten ligt. Voor het zomerreces van 2013 zal het CPB een eerste
integrale rapportage op hoofdlijnen opleveren. Voor de periode daarna,
tot eind 2014, is het CPB verzocht zijn onderzoek te continueren, gezien
het feit dat in die periode volgens planning de wetgeving voor alle drie de
decentralisaties wordt afgerond. Rapportage in die periode vindt plaats
indien op basis van nieuwe informatie de inzichten zodanig veranderen
dat bijstelling van (of aanvulling op) de eerder geleverde integrale
rapportage noodzakelijk is.
In aanvulling op het onderzoek van het CPB wordt door het Rijk en de
VNG ingezet op het versterken van de samenhang tussen de decentralisatietrajecten en op het monitoren van de voortgang die geboekt wordt in
de transitiefase. Dit vindt plaats in het kader van het identificeren van
uitvoeringsrisico’s die mogelijk gepaard gaan met de decentralisaties in
het sociaal domein en heeft tot doel de gemeenten zo goed mogelijk te
begeleiden in de aanloop naar de decentralisaties. Voor het einde van dit
jaar wordt door het Rijk en de VNG ten behoeve van de Ministeriële
Commissie Decentralisaties (MCD) een eerste beeld opgeleverd waarin de
voortgang, best practices, innovatieve aanpakken voor integrale beleidsvorming en uitvoeringsrisico’s helder naar voren komen. Op basis van dit
beeld en verdere monitoring maken het Rijk en de VNG afspraken ter
nadere invulling van de procesbegeleiding.
De monitoring zal worden voortgezet in de fase waarin de decentralisaties
reeds zijn doorgevoerd. In die fase zal de monitoring, zoals is aangekondigd in de decentralisatiebrief (Kamerstuk 33 400 VII, nr. 59), gericht
zijn op informatievergaring ten behoeve van inzicht in de werking van het
stelsel, waaronder de behaalde resultaten in het sociaal domein.
Onderwerp van overleg over de invulling van deze monitoring is hoe
optimaal kan worden aangesloten bij de informatievergaring die
plaatsvindt in het kader van de horizontale verantwoordingsmechanismen. Ook de rol van de lokale rekenkamers wordt in ogenschouw
genomen en in lijn met de decentralisatiebrief vormt de Wet revitalisering
generiek toezicht het uitgangspunt voor wat betreft het interbestuurlijk
toezicht. Het kabinet zal bezien in hoeverre er voor zeer specifieke situaties
aanleiding is om met een aanwijzingsbevoegdheid verdere ruimte te
bieden aan de betrokken ministers om in noodzakelijke gevallen in te
grijpen.
Tot slot geldt dat voor de benchmarking, waarin de VNG het voortouw
heeft, wordt ingezet op een voortvarende uitbouw van de reeds gestarte
initiatieven. De benchmarking richt zich op de prestaties van de individuele gemeenten, opdat gemeenten onderling van elkaar kunnen leren.
De uitkomsten van hetgeen wordt ondernomen in het kader van de
uitvoering van de motie Schouw zullen door het Rijk en de decentrale
overheden worden gebruikt om de gezamenlijke ambities in het sociaal
domein ten volle waar te maken.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 B, nr. 16

2