Ministerie van Financién

Directie Algemene Fiscale
TER BESLISSING

Politiek vi

Aan

de staatssecretaris van Financién

—

Fiscaliteit en

Belastingdienst
Persoonsgegevens

nota

Onderzoek Doenvermogen IB-aangifte

Datum
18 oktober 2023
Notanummer

2023-0000236576

Bijlagen
(i) Onderzoeksrapport
doenvermogen IB-aangifte

Aanleiding

(ii) aanbiedingsbrief

Er is steeds meer aandacht voor het (begrensde) doenvermogen van

|

.

belastingplichtigen. Om de doenlijkheid van nieuwe fiscale maatregelen te
beoordelen wordt sinds enige tijd een doenvermogenscan toegepast.
Tot dusverre ligt de focus hierbij op nieuwe en separate maatregelen. Er
is nog minder bekend over de doenlijkheid van het algehele stelsel.
Ook wordt de doenvermogenscan toegepast bij reeds ontworpen
voorstellen en wordt deze niet primair ingezet om te komen tot nieuwe

maatregelen om de doenlijkheid van het fiscale stelsel te verhogen.
Tegen deze achtergrond is een vragenlijstonderzoek gedaan om meer
zicht te krijgen op de knelpunten die mensen ervaren rondom de IBaangifte en de rol van doenvermogen, alsmede fiscale kennis en lees- en
digitale vaardigheden bij deze knelpunten. De resultaten van dit
onderzoek bieden aanknopingspunten om de doenlijkheid van ons
belastingstelsel verder te verhogen.
Beslispunten
Bent u akkoord met verzending naar de Tweede Kamer van het onderzoek

knelpunten rondom de aangifte inkomstenbelasting vanuit het
perspectief van het doenvermogen van belastingplichtigen? Zo ja, wilt u

over

|

of. 71.23

yy me

bijgevoegde aanbiedingsbrief ondertekenen?

Kernpunten
Voor dit onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van het directoraat

|

generaal Fiscale Zaken is een vragenlijst uitgezet onder een diverse
steekproef van circa 2.200 personen die in 2021 IB-aangifte hadden
gedaan. Om een beter beeld te krijgen van de problematiek en de
samenhang met doenvermogen zijn alle ca. 450 mensen benaderd die op
een screeningsvragenlijst hebben aangegeven dat zij (veel) moeite met
het doen van aangifte hebben gehad. Hiermee js
deze groep
oververtegenwoordigd in de steekproef, en zodoende zijn de resultaten
mogelijk niet volledig representatie
Deze respondenten is een lijst
voorgelegd die kunnen
optreden rondom de aangifte, zoalS™het te laat versturen van de aangifte,
fouten maken bij het invullen
en stress over het betalen van de aanslag.

voit Yue

Ook
is informatie verzameld over factoren
die sam
0
ore
amenhangen met het

ameld ove

Pagina 1 van 2

0001

¢

doenvermogen (zelfcontrole, financiéle stress en life events), alsmede
over hun fiscale kennis en hun lees- en digitale vaardigheden.
De belangrijkste resultaten uit dit onderzoek zijn als volgt:
o

De meeste deelnemers rapporteerden geen enkele van de

voorgelegde knelpunten te hebben ervaren. Een klein deel

rapporteerde meérdere knelpunten te hebben ervaren.
o

Het aantal
mensen

gerapporteerde knelpunten is significant hoger bij

die “lager” scoren op de diverse doenvermogen-

gerelateerde factoren, d.w.z. bij mensen met minder zelfcontrole,
meer financiele
o

stress en meer life events.

Het aantal gerapporteerde knelpunten correleert niet significant
met fiscale kennis. Wel is het aantal gerapporteerde knelpunten
significant lager bij mensen met meer lees- en digitale

vaardigheden.
«

e

Deze bevindingen onderschrijven het belang van aandacht voor het

begrensde doenvermogen van belastingplichtigen, zowel bij kleinere
aanpassingen in het bestaande stelsel als bij grotere (stelsel)wijzigingen.
Er zijn diversé mogelijkheden om rondom de IB-aangifte rekening te
houden met het begrensde doenvermogen van belastingplichtigen, o.a.:
(i) het vereenvoudigen van bepaalde fiscale regelingen, zoals de aftrek
specifieke zorgkosten en de eigenwoningregeling, en (if)
initiatieven

waarddor het aantal benodigde acties wordt verminderd, zoals in de

“verkorte aangifte” voor burgers met een fiscaal
«

Ten

eenvoudige situatie.

slofte onderschrijven deze resultaten ook het belang van een

laagdrempelige en goede dienstverlening (hulp bij aangifte en de
ondersteuning van het maatschappelijk middenveld bij hun hulp aan
burgers bij hun belastingzaken) en initiatieven ter bevordering van
heldere communicatie richting belastingplichtigen, zoals het programma
«

begrijpelijke brieven.
Het kabinet gaat, gesterkt door de bevindingen van dit onderzoek, door
met het

verbeteren van de doenlijkheid en heldere communicatie in ons

belastingstelsel. Ook zullen deze thema’s nadrukkelijk worden
meegenomen in het lopende traject "Bouwstenen voor een beter en

eenvoudiger belastingstelsel”.
Toelichting
Communicatie
Uw woordvoerder is op de hoogte van het onderzoek en de Kamerbrief.

Politiek/bestuurlijke context
Niet van toepassing.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing.

Pagina 2 van 2

0001