Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 124

Trendnota Arbeidszaken Overheidspersoneel
2010

Nr. 14

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 mei 2010
Vanuit mijn coördinerende verantwoordelijkheid voor het organisatie- en
personeelsbeleid van het Rijk bied ik u hierbij het Sociaal Jaarverslag Rijk
2009 aan.1
In 2009 heeft het Rijk een stap gezet in de richting van een kleinere en
betere organisatie. Een eigentijdse en aantrekkelijke werkgever, die
rekening houdt met behoeften van medewerkers en hen stimuleert
zichzelf zo te ontwikkelen dat ze breed inzetbaar zijn. Het Rijk wil nadrukkelijk kansen bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De
doelstelling 1.000 werkervaringsplaatsen te realiseren voor mensen die
moeilijk op eigen kracht een baan vinden is eind 2009 meer dan gehaald.
Dat is een positieve ontwikkeling, juist in tijden van economische recessie.
Ook met de vertegenwoordiging van vrouwen in managementfuncties
gaat het goed: het aandeel vrouwen in ABD-posities ligt met 24,9 procent
eind 2009 op schema.
Het Sociaal Jaarverslag Rijk laat zien dat de inspanningen om kansen te
bieden aan ouderen vruchten afwerpen. De instroom van vijftigplussers is
met ruim 11 procent hoog vergeleken met de marktsector (2 procent) en
onderzoek wijst uit dat zij twee keer zo veel kans maken op een baan bij
de overheid als op een baan in de marktsector.
Het ziekteverzuim is al enkele jaren stabiel en komt in 2009 op 5,5 procent,
iets lager dan een jaar eerder. Mogelijk speelt mee dat mensen zich in een
recessie minder snel ziek melden. Vergeleken met de marktsector is het
ziekteverzuim bij het Rijk nog altijd relatief hoog, alle reden dus om de
acties gericht op het verminderen van het ziekteverzuim onverminderd
voort te zetten. Bij alle departementen lopen hier programma’s voor.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-32124-14
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 124, nr. 14

1

In 2009 zijn de scholingsuitgaven opnieuw licht gestegen tot gemiddeld
€ 1.410 per arbeidsjaar. De stijgende trend is gunstig, maar een flinke
extra stap is nodig, gezien de ambitie van het Rijk om beter te presteren
met minder mensen.
Naast de positieve ontwikkelingen zijn er ook een aantal ongunstige
tendensen. De krimpopdracht van de overheid zet de interne arbeidsmarkt
feitelijk op slot. Naar verwachting zal daardoor de ontwikkeling van het
vacature aanbod sterk dalen zoals ook al in 2009 het geval was.
Mede als gevolg hiervan vergrijst het personeelsbestand van de rijksoverheid dan ook in hoog tempo. Vanaf 2015 zal het Rijk geconfronteerd
worden met een forse uitstroom, omdat de babyboomgeneratie dan de
pensioengerechtigde leeftijd begint te bereiken.
Het aandeel mensen met een biculturele achtergrond is licht gestegen tot
8,4 procent. Deze toename is echter onvoldoende om de ambitie van 11,8
procent in 2011 te halen. Het achterblijvende aantal medewerkers met een
biculturele achtergrond is een zorgelijke ontwikkeling, omdat de overheid
risico loopt de aansluiting met de samenleving te missen. Om goede
oplossingen te kunnen blijven bieden voor maatschappelijke vraagstukken
moet het Rijk een afspiegeling zijn van de samenleving. Ook jongeren zijn
moeilijk aan de overheid te binden. Net als mensen met een biculturele
achtergrond stromen zij wel in, maar vertrekken ze ook snel weer, doordat
ze terechtkomen in tijdelijke contracten met onzeker perspectief. Deze
ontwikkeling is door mij onderkend en binnen de bandbreedte van de
beperkte instroom wordt actief gestuurd op de biculturaliteit bij nieuwe
medewerkers. Dit blijkt ondermeer uit de goede resultaten van het
rijkstraineeprogramma.
De afgelopen jaren heeft het Rijk een beweging ingezet om één concern te
worden, met ambtenaren die in algemene rijksdienst zijn en die zich
daarbinnen flexibel bewegen. Met een efficiënte bedrijfsvoering en
moderne (digitale) samenwerkingsvormen die de grenzen van departementen overstijgen. Op dit gebied zijn goede ontwikkelingen in gang
gezet.
Gegeven de economische en maatschappelijke ontwikkelingen zal de
komende tijd veel van de rijksoverheid en haar personeel worden
gevraagd. Een efficiënte en moderne bedrijfsvoering en een goed
functionerende populatie van medewerkers is daarbij onontbeerlijk.
De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties,
A. Th. B. Bijleveld-Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 124, nr. 14

2