gehoord de beraadslaging,
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 7 oktober 2010 over IPCC en
Milieuraad.
De voorzitter: Ik heet de minister van VROM van harte
welkom.
©

overwegende dat exploitatiesteun aan kolenmijnen
betekent dat dit belastinggeld niet kan worden ingezet
voor andere sectoren, waar meer banen te creëren zijn,
zoals de sector hernieuwbare energie;
roept de regering op om te pleiten voor een eindtermijn
van 2013, en tegen de Verordening te stemmen, indien
de sluitingstermijnen geschrapt worden of verlengd
worden tot na 1 oktober 2014,

Mevrouw Van Veldhoven (D66): Voorzitter. D66 zet in op
een groene toekomst, maar kolen zijn zo zwart als de
nacht. De vraag die hier voorligt, gaat niet alleen over
milieu, maar ook over eerlijke concurrentieverhoudingen
tussen ondernemingen binnen heel Europa. Mijn fractie
accepteert met tegenzin dat een korte periode van
staatssteun nog noodzakelijk is om werknemers en het
milieu niet de dupe te laten worden, maar laten we niet
doen alsof we bij nul beginnen. Deze mijnen kregen al
jaren staatssteun op basis van de vorige verordening uit
2002. Er was dus alle tijd om aanpassingen voor te
bereiden. Ik neem aan dat de afgelopen acht jaar wijs
zijn gebruikt.
Aangezien de minister een discussie verwacht om de
mogelijkheden voor staatssteun verder te verruimen, wil
ik dat Nederland een duidelijk tegengeluid laat horen. Ik
dien twee moties in, waarin ik pleit voor een sterkere
afbouw van de steun en voor een expliciet ″nee″ tegen
elke verlenging van de termijn na 2014. Na twaalf jaar
staatssteun moet er ergens een harde grens worden
getrokken.

De heer Van Bemmel (PVV): Voorzitter. Tijdens het
algemeen overleg over de Milieuraad en IPCC dat op
uitstekende wijze door mijn collega De Mos is gedaan,
bleek maar weer eens dat een aantal partijen in dit huis
de begrippen ″duurzaamheid″ en ″volgzaamheid″
verwarren. Volledig kritiekloos wordt de gesubsidieerde
klimaatriedel gevolgd. Ik breng nog even in herinnering
dat de Kamer een kritische opstelling dient te hebben. De
fractie van de PVV heeft die wel en daarom dien ik twee
moties in.

Motie

Motie

De Kamer,

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

gehoord de beraadslaging,

overwegende dat exploitatiesteun aan kolenmijnen
betekent dat dit belastinggeld niet kan worden ingezet
voor andere sectoren, waar meer banen te creëren zijn,
zoals de sector hernieuwbare energie;

constaterende dat IPCC-baas Pachauri klimaatsceptici
heeft vergeleken met Holocaustontkenners;

steunt de regering in haar inzet om de voorwaarden en
toezichtmogelijkheden aan te scherpen;
roept de regering op om in te zetten op een sterkere
degressiviteit van de steun, bijvoorbeeld door een
jaarlijkse afbouw van de steun met 33%, of een hoger
percentage afbouw per 15 maanden, waarbij de steun in
maximaal drie jaar wordt afgebouwd,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Van Veldhoven, Van Tongeren, Wiegman-van Meppelen
Scheppink, Samsom, Jansen en Dijkgraaf.
Zij krijgt nr. 49 (31793).

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Van Veldhoven, Van Tongeren, Wiegman-van Meppelen
Scheppink, Samsom, Jansen en Dijkgraaf.
Zij krijgt nr. 50 (31793).
©

overwegende dat het IPCC hierdoor niet gezien kan
worden als serieuze gesprekspartner;
verzoekt de regering om zich bij de VN nadrukkelijk hard
te maken voor een vertrek van Pachauri als voorzitter
van het VN-klimaatpanel,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Van Bemmel en De Mos. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 51 (31793).
Mijnheer Jansen, wilt u een vraag stellen naar
aanleiding van deze motie?
De heer Jansen (SP): Na de tweede motie.
De voorzitter: Goed, dan doen wij iedereen aan het
einde van de inbreng van de heer Van Bemmel. Die
duurt maar twee minuutjes.

Motie
De Kamer,

Tweede Kamer

IPCC en Milieuraad

13 oktober 2010
TK 11

11-4

Van Bemmel

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de regering de uitkomsten van de
onderzoekscommissie van het InterAcademy Council
volgt en veronderstelt dat de hoofdconclusies van het
IPCC, ondanks de vele gemaakte fouten, overeind blijven
staan;
constaterende dat het IAC stelt dat het IPCC de afgelopen
22 jaar succesvol heeft geopereerd en regeringen een
grote dienst heeft bewezen;
overwegende dat de klimaatwetenschap nog in de
kinderschoenen staat en nog heel veel onduidelijkheden
bevat, waardoor de zogenoemde volledige consensus
binnen de wetenschap veel te voorbarig is;
verzoekt de regering, duidelijk te maken welke dienst het
IPCC Nederland heeft bewezen;
verzoekt de regering, te duiden hoe de vele onduidelijkheden die van invloed zijn op het klimaat, zoals de rol
van zon, wolken, oceanen en het Urban Heat Islandeffect,
te verenigen zijn met de vermeende volledige consensus
en het zich scharen achter de hoofdconclusies van het
IPCC,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Van Bemmel en De Mos. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 52 (31793).
De heer Jansen (SP): Het onderzoek van de Inter
Academy Council is mede geïnitieerd op initiatief van de
PVV, overigens als een van de vele. Welke overwegingen
heeft de PVV-fractie om na het onderzoek dat mede op
haar verzoek is uitgevoerd door internationaal befaamde
wetenschappers en is voorgezeten door de bestuursvoorzitter van Princeton, de nummer 1-universiteit van de
wereld, op het moment dat de rapportage komt, te
zeggen: bij nader inzien bevallen de conclusies ons niet,
gooi dit maar in de prullenbak?
De heer Van Bemmel (PVV): Voorzitter. De heer De Mos
heeft dit algemeen overleg gedaan en ik probeer hem nu
zo goed mogelijk te vervangen.
Natuurlijk vinden wij in zijn algemeenheid dat de
conclusies van wetenschappers nogal wat verschillen
tonen. Er zijn verschillende onderzoeken met verschillende uitkomsten gedaan. Wij vinden gewoon dat er heel
kritisch naar dit dossier moet worden gekeken als er nog
niet echt consensus is. Ik praat daarbij niet over de
consensus die wij willen, maar over echte wetenschappelijke consensus.
De heer Jansen (SP): Er is nooit wetenschappelijke
consensus, want de wetenschap gaat vooruit door
discussie en onderzoek. Het IPCC heeft dan ook nooit de
pretentie gehad om een eindoordeel te geven. Het IPCC

Tweede Kamer

IPCC en Milieuraad

geeft de stand van zaken en de InterAcademy Council
heeft geconcludeerd dat de laatste vijfjaarlijkse tussenrapportage van het IPCC consciëntieus is opgesteld en
dat het op een goede manier de stand van zaken
weergeeft. Waar haalt de PVV dan de wijsheid vandaan
om te zeggen dat het toch niet deugt?
De voorzitter: Ik geef de heer Van Bemmel het woord,
maar ik denk ervan uit te mogen gaan dat deze
argumenten uitvoerig in het algemeen overleg aan de
orde zijn gekomen.
De heer Van Bemmel (PVV): Ik kan kort zijn. Er is geen
consensus. De heer Jansen zegt terecht dat wetenschap
continu discussie oplevert. Politici moeten echter niet te
snel stappen zetten als er in de wetenschap verschil van
menig is over hoe het exact met het klimaat gaat. De
heer Jansen gaat iets te snel.
De heer Samsom (PvdA): Ik zal de heer Van Bemmel niet
met allerlei ingewikkelde vragen over het klimaat
lastigvallen. Ik was vooral verbaasd over de passage in
de motie waarin wordt gepleit voor het vertrek van de
heer Pachauri. De constatering luidt namelijk: ″constaterende dat IPCC-baas Pachauri klimaatsceptici heeft
vergeleken met Holocaustontkenners″. Daardoor zou het
IPCC niet kunnen worden gezien als een serieuze
gesprekspartner. Het is inderdaad een heel grove
vergelijking van de heer Pachauri, maar bedoelt de heer
Van Bemmel nu echt dat mensen die grove vergelijkingen maken, geen serieuze gesprekspartner kunnen zijn?
Ik heb namelijk iemand wel eens de Koran horen
vergelijken met Mein Kampf en een profeet met Hitler.
Dat soort grove vergelijkingen vindt de PVV dus een
reden om een partij niet langer als een serieuze
gesprekspartner te beschouwen? Als dat zo is, dan is het
een heel interessante motie!
De heer Van Bemmel (PVV): Een mooi verhaal van de
heer Samsom, maar ik acht de heer Samsom toch hoger
dan dit soort simpele interrupties. Het gaat erom dat wij
nu spreken over iemand die wordt gezien als leidinggevend in het klimaatdebat. Als iemand die een wetenschappelijk instituut leidt, dit soort uitlatingen doet, dan
kunnen wij hem niet meer al te serieus nemen. Zeker de
heer Pachauri zou zo wijs moeten zijn dat hij het toneel
verlaat.
De heer Samsom (PvdA): Ik acht de heer Van Bemmel
veel hoger dan de indruk die hij wekt met deze simpele
motie. In de motie staat echt slechts één overweging
waarom de heer Pachauri zou moeten verdwijnen,
namelijk dat hij een grove vergelijking heeft gemaakt. De
heer Van Bemmel voegt daaraan toe dat dit soort
mensen aan de leiding van een organisatie moet
overwegen om op te stappen. Is dat werkelijk de reden
waarom de heer Van Bemmel vindt dat de heer Pachauri
moet opstappen? Zo ja, dan weet ik er nog wel een paar.
Ik noemde zojuist al een paar aardige voorbeelden en ik
kan mij dan ook niet voorstellen dat hij deze motie
serieus bedoelt.
De heer Van Bemmel (PVV): Deze motie is zeker serieus
bedoeld. De heer Pachauri hoort dit soort uitlatingen niet
te doen. Het laat overigens wel zien dat de klimaatdiscus-

13 oktober 2010
TK 11

11-5

Van Bemmel
sie niets te maken heeft met wetenschap, maar alles met
een geloof waar mensen achteraan lopen.

lende dingen. Misschien moeten wij dat echter later een
keer laten passeren.

De voorzitter: Mijnheer Samsom, dit is een VAO.

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks): Voorzitter. In de
tweede motie vraagt de PVV-fractie om de regering te
laten duiden hoe onduidelijkheden van invloed zijn op
het klimaat; de rol van de zon, wolken, oceanen, urban
heat, island effect. Wij hebben gemerkt dat door het IPCC
een heel uitgebreid onderzoeksrapport is neergelegd.
Meerdere mensen waren daarover niet geheel tevreden,
waarna er weer een onderzoek heeft plaatsgevonden. Dat
onderzoek komt uit onder zeer gerenommeerde
wetenschappers, maar dat is niet overtuigend voor de
PVV-fractie. Hoe zou de regering hier een overtuigend
antwoord op kunnen geven aangezien dit ook al
herhaaldelijk met antwoorden op schriftelijke vragen is
afgedaan door de regering?

De heer Samsom (PvdA): Concluderend, voorzitter.
Als de heer Van Bemmel de motie zeer serieus
bedoelt, dan zal ik voortaan ook zeer serieus alle
vergelijkingen die in dit huis en elders worden gemaakt,
op deze manier beoordelen.
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Ik sloeg aan op de inleidende woorden
van de heer Van Bemmel. Hij was niet bij het overleg
aanwezig, maar omdat zijn motie begint met ″gehoord
de beraadslaging″ wil ik toch wel iets rechtzetten. De
commissie volgt de IPCC helemaal niet kritiekloos! Dat
hebben wij ook duidelijk gewisseld in de commissievergadering. Verder heeft de regering zich dat ook nadrukkelijk aangetrokken door met allerlei hervormingsvoorstellen te komen. Ik wil dat toch echt gezegd en rechtgezet
hebben.
De voorzitter: Dat is een opmerking van mevrouw
Wiegman. Heeft de heer Van Bemmel behoefte om
daarop te reageren?
De heer Van Bemmel (PVV): De PVV-fractie is blij te
horen dat mevrouw Wiegman de discussie kritisch volgt.
De heer Dijkgraaf (SGP): Voorzitter. Ik ben benieuwd
naar de visie van de heer Van Bemmel op de wetenschap. In de tweede motie stelt hij als overweging dat de
wetenschap nog niet tot consensus is gekomen. Is hij het
met mij eens dat als wij wachten tot die consensus
ontstaat, het klimaateffect waarschijnlijk, als het zich dan
gaat voordoen, zich al heeft voorgedaan? Het heeft dan
geen enkele zin om te wachten. Eigenlijk gaat het dan
ook niet om de vraag of er consensus is tussen alle
wetenschappers, maar om de kans dat er wel degelijk
klimaateffecten ontstaan. Dat is een heel ander punt, een
risico-inschatting. Als 98% van de wetenschappers zegt
dat het effect zich wel voordoet, moeten wij dan
vanwege die 2% 35 jaar wachten om te constateren dat
het klimaateffect optreedt omdat onze dijken het
begeven?
De heer Van Bemmel (PVV): Het gaat over de consensus
die nodig is. De heer Dijkgraaf spreekt over 98%. Mijn
fractie bestrijdt die cijfers. Binnen het IPCC hebben
wetenschappers ook gezegd: mijn naam staat er wel bij
maar ik heb helemaal niet gezegd dat het zo is. Er is een
hevige discussie gaande over de klimaatopwarming. Is
het wel zo? Sommige wetenschappers verwachten een
kleine ijstijd. Mijn fractie blijft erbij dat als er beleid
wordt gemaakt dat miljarden en miljarden gaat kosten,
dat ampele overweging behoeft.
De voorzitter: Heeft de heer Dijkgraaf nog behoefte aan
een vervolgvraag? Wij hoeven het AO niet over te doen,
neem ik aan.

De heer Van Bemmel (PVV): De PVV-fractie twijfelt aan
de uitkomsten van dit onderzoek, temeer omdat dit door
het IPCC wordt uitgevoerd. Het IPCC vertoont duidelijke
propagandakenmerken. Mijn fractie vindt dat er geen
beleid moet worden gemaakt op basis van iets waarover
geen overeenstemming bestaat. Ik hoor verschillende
getallen van Kamerleden. Zo wordt er over 98%
gesproken. Voor mijn fractie geldt dat niet als vaststaand
feit.
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks): Mijn vraag is wat
de regering kan leveren aan de PVV-fractie waardoor
deze overtuigd raakt. Blijkbaar doen wetenschappelijke
rapporten het tot nu toe niet. Wat kan de regering geven
aan de PVV-fractie waaruit wel voldoende duiding blijkt?
De heer Van Bemmel (PVV): De regering kan besluiten
om meer specialisten te horen die de klimaatsceptici
vertegenwoordigen. Hun aantal is talrijk, zo kan ik u
zeggen. Alleen al in Engeland kan een grote hoeveelheid
wetenschappers met allerlei modellen het tegengestelde
aantonen. Ik vraag de regering om daarmee wat meer
rekening te houden en de oren niet alleen te laten
hangen naar het IPCC.
Mevrouw Van Veldhoven (D66): Voorzitter. De heer Van
Bemmel zegt net dat wij geen beleid moeten maken als
er geen overeenstemming is over het onderzoek. Mag ik
daaruit concluderen dat de Partij voor de Vrijheid alleen
onderzoek wil gebruiken waarover 100% overeenstemming bestaat?
De heer Van Bemmel (PVV): Voorzitter. Ik ben erg blij
dat ik zo populair ben onder de collega’s. Mijn fractie
vindt dat er in ieder geval duidelijkheid moet zijn. Veel
metingen wijzen op het tegendeel van wat hier wordt
beweerd. Omdat er nogal wat andere motieven ten
grondslag liggen aan het klimaatbeleid, wil mijn fractie
daarmee wachten.

De heer Dijkgraaf (SGP): Dat gaan wij zeker niet doen.
Ik was benieuwd of de heer Van Bemmel ook nog iets
zou gaan zeggen over het voorzorgsbeginsel versus
wachten totdat er volledige zekerheid is over verschil-

Mevrouw Van Veldhoven (D66): U zei net duidelijk:
geen beleid als er geen overeenstemming is. Ik trek die
lijn dan graag door naar volgende debatten. Mocht u met
een onderzoek komen waarvoor wij een tegenonderzoek
vinden en dus kunnen constateren dat er geen volledige
consensus is, dan ga ik ervan uit dat het onderzoek in
kwestie door u niet kan worden gebruikt. Ik neem daarbij
aan dat u deze lijn ook op andere beleidsterreinen zult

Tweede Kamer

13 oktober 2010
TK 11

IPCC en Milieuraad

11-6

Van Bemmel
volgen. Mijn fractie is van mening dat als er voldoende
overeenstemming is, de onderzoeken goed bruikbaar
zijn. Ik constateer graag dat de PVV-fractie alleen
onderzoeken wil gebruiken als er 100% consensus is.
De heer Van Bemmel (PVV): Ik beperk het tot deze
discussie. In deze discussie vinden wij dat er niet genoeg
overeenstemming is. Ik doe geen uitspraken over andere
beleidsterreinen.
©
Mevrouw Neppérus (VVD): Voorzitter. Wij hebben het
AO gehad, dus ik zal niet alles herhalen. Het gaat de
VVD-fractie erom dat wij in de toekomst meer zicht
krijgen op waar verschillen van mening kunnen zijn en
ons realiseren dat het IPCC ook maten van waarschijnlijkheid hanteert. Dat kan van invloed zijn op je beleid. Je
hebt bepaald niet altijd 100% zekerheid nodig, maar je
moet wel over flexibiliteit beschikken en andersdenkenden erbij betrekken. Dat brengt mij tot de volgende
motie.

afgebouwd. Op zichzelf genomen kan ik mij voorstellen
dat mevrouw Van Veldhoven vraagt of het wat sneller
kan. In de Milieuraad worden zaken echter niet vaak op
dit detailniveau besproken. Als dit de boodschap zou zijn
waarmee wij onze onderhandelaars op pad sturen, zou
deze door andere landen voor kennisgeving worden
aangenomen. De kans dat het lukt om dit punt binnen te
halen acht ik uiterst miniem. Om de onderhandelaars een
beetje een goede positie te geven, ontraad ik deze motie,
wat ik er inhoudelijk ook van vind.
De voorzitter: Ik zie dat er Kamerleden willen interrumperen. Ik verzoek de leden, hun vragen te bewaren tot
het einde van de beantwoording van de minister.

Minister Huizinga-Heringa: Voorzitter. Er is een aantal
moties ingediend, waarop ik straks zal ingaan. Vooraf is
het goed om ons te realiseren dat de zaak van de
steenkolenmijnen ook aan de orde is geweest in het AO
over de Raad Concurrentie en dat deze zaak zal worden
besproken in Europa. In de Milieuraad wordt dit
onderwerp ter kennisname aangereikt. Desalniettemin
begrijp ik dat mevrouw Van Veldhoven zegt dat ook als
zaken ter kennisname worden aangereikt, het goed is om
te zeggen wat de Nederlandse positie is. Wij moeten ons
echter wel realiseren dat de werkelijke besluitvorming bij
de Raad Concurrentie zal plaatsvinden.
Mevrouw Van Veldhoven heeft, gesteund door vele
anderen, een motie ingediend die de regering oproept
om zich in te zetten voor een sterkere degressiviteit van
de steun, bijvoorbeeld door een jaarlijkse afbouw van de
steun met 33% of een hoger percentage afbouw per 15
maanden waarbij de steun in maximaal drie jaar wordt

Minister Huizinga-Heringa: In de tweede motie van
mevrouw Van Veldhoven wordt de regering opgeroepen,
te pleiten voor een eindtermijn van 2013 en wordt de
regering verzocht, tegen de verordening te stemmen
indien de sluitingstermijnen geschrapt worden, of
verlengd worden tot na 1 oktober 2014. Mevrouw Van
Veldhoven heeft haar standpunt helder gemaakt: er
wordt al zo lang staatssteun gegeven, dat de bedrijven
nu toch bijna klaar moeten zijn; kunnen wij niet
vasthouden aan de termijn die ervoor stond? Ik kan haar
standpunt goed begrijpen. Ook de positie van de
Nederlandse regering is dat daaraan zo snel mogelijk een
einde moet komen. Ik vraag echter wederom aandacht
voor de onderhandelingssituatie: er zijn landen die
helemaal geen laatste termijn willen afspreken en die
een en ander vrij willen laten, en er zijn landen die wel
een sluitingsdatum willen noemen, maar deze datum ligt
later dan 2013 of 2014; die ligt rond 2016 of 2018. Als wij
zeggen dat 2014 de enige mogelijkheid is, plaatsen wij
ons buiten het onderhandelingsspel. Dan zal het ons ook
niet meer lukken om eieren voor ons geld te kiezen: om,
als 2014 niet mogelijk is, in elk geval toch een sluitingsdatum af te spreken. Als wij zeggen dat wij alleen 2014
als datum willen en dat wij anders tegen zijn, maken wij
eigenlijk de kans groter dat er een besluit wordt
genomen waarin geen sluitingsdatum wordt afgesproken.
Ik kan helemaal meegaan in de inhoud van de motie.
Ook de Nederlandse regering wil een zo vroeg mogelijke
sluitingsdatum. Tegelijkertijd echter verzoek ik de Kamer
om de onderhandelingssituatie in het oog te houden. Kijk
hoe wij het maximaal haalbare kunnen bereiken! Dat in
overweging nemend, ontraad ik ook deze motie.
De heer Van Bemmel van de PVV-fractie heeft een
motie ingediend waarin hij de regering verzoekt om zich
bij de VN nadrukkelijk hard te maken voor het vertrek
van de heer Pachauri als voorzitter van het VN-klimaatpanel. De Kamer heeft al het nodige gezegd over de
redenen waarom dit zou moeten gebeuren. In die
discussie wil ik mij niet mengen. Ik wijs op het debat
waarin wij hierover uitgebreid gesproken hebben. De
inzet van de Nederlandse regering is om ervoor te
zorgen dat de procedures bij de IPCC beter worden
nageleefd en dat de procedures, waar nodig, worden
verbeterd. Er ligt een goed advies van de IAC. De inzet
van Nederland is om dat zo veel mogelijk gerealiseerd te
krijgen. De opstelling dat de heer Pachauri weg moet, zal
dat doel buiten ons bereik brengen. Het gesprek zal dan
gaan over de persoon van Pachauri en landen zullen
daaraan niet willen meedoen. Zij willen ons misschien
wel steunen in verbetering van de procedures, maar zij

Tweede Kamer

13 oktober 2010
TK 11

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het onderzoeksrapport naar het IPCC
tekortkomingen heeft geconstateerd;
verzoekt de regering, zich ervoor in te zetten dat zaken
bij het IPCC echt anders gaan worden aangepakt en dat
ook klimaatsceptici bij vervolgstudies worden betrokken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Neppérus. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 53 (31793).
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
©

IPCC en Milieuraad

11-7

Huizinga-Heringa
zullen ons niet willen steunen in het afserveren van de
voorzitter van het IPCC. Het is, kort gezegd, het paard
achter de wagen spannen. Ik ontraad deze motie dan
ook.
In de andere motie die hij heeft ingediend, verzoekt de
heer Van Bemmel de regering, duidelijk te maken welke
dienst het IPCC Nederland heeft bewezen. Tevens
verzoekt hij de regering, te duiden hoe de vele onduidelijkheden die van invloed zijn op het klimaat – in de
motie wordt een aantal dingen opgenoemd – te
verenigen zijn met de vermeende volledige consensus en
het zich scharen achter de hoofdconclusies van het IPCC.
Ook hierover heeft al een debat plaatsgevonden tijdens
dit VAO. Bovendien zijn hierover al heel veel debatten
gevoerd. Ik wil er dus niet al te veel woorden aan wijden.
De IAC heeft aanbevelingen gedaan om het proces te
verbeteren. Daar zet Nederland op in. Het zal nog lastig
worden om het voor elkaar te krijgen, maar daarop is
wel de volledige inzet van Nederland gericht. Dat de
regering helderheid moet geven in een wetenschappelijk
debat; daarvoor hebben wij nu juist het IPCC. Het IPCC is
er om ervoor te zorgen dat er helderheid komt, waar
politici en beleidsmakers mee kunnen werken. Ook deze
aanbeveling zou ik niet willen overnemen en ook van
deze motie ontraad ik de aanneming nadrukkelijk.
Mevrouw Neppérus heeft een motie ingediend met als
overweging dat het onderzoeksrapport naar het IPCC
tekortkomingen heeft geconstateerd, en zij verzoekt de
regering, zich ervoor in te zetten dat zaken bij het IPCC
echt anders zullen worden aangepakt en dat ook
klimaatsceptici bij vervolgstudies worden betrokken.
Welnu, wij hebben samen de debatten gevoerd en
mevrouw Neppérus heeft de aanbevelingen van de
onderzoekscommissies gelezen. Dan weet zij dat juist
datgene wat zij in de motie verwoordt, de inzet is van de
Nederlandse regering. Mevrouw Neppérus schudt nu
met haar hoofd, maar ondanks haar lichaamstaal zou ik
hier toch zo op willen reageren: het is echt de sterke
inzet van dit kabinet en zonder twijfel ook van het
komende kabinet om ervoor te zorgen dat de procedures
op een goede manier worden verbeterd. Deze motie is
dus wat mij betreft ondersteuning van beleid.
Mevrouw Van Veldhoven (D66): In haar beantwoording
ging de minister in op het feit dat de kwestie van de
steenkolenverordening zowel in de Raad voor concurrentievermogen als in de Milieuraad speelt. Nu ken ik de
onderhandelingen in Brussel heel goed; ik heb er zelf
jaren aan meegedaan. Ik weet dus, dat het groot verschil
maakt of je vroegtijdig het Nederlandse standpunt
aanscherpt, zodat het kan worden meegenomen in de
ambtelijke onderhandelingen op hoog niveau, of dat je
alleen vlak voor de besluitvorming – in de Raad voor
concurrentievermogen, de minister refereert daar terecht
aan – met een standpunt komt. Mijn vraag is de
volgende. In de beantwoording van mijn vraag, die door
de collega van de minister aan de Kamer is gestuurd, las
ik dat er werd gesproken van jaarlijkse degressiviteit van
de steun. In de verordening lees ik iets heel anders.
Daarin lees ik dat er in afwijking van de jaarlijkse steun
gekozen wordt voor vijftienmaandelijkse steun. Daarom
pleit ik ervoor om, zoals de minister zelf al in haar brief
schrijft – zij zou een voorstander zijn van jaarlijkse steun
...

minuten aan het woord. Het gaat om een korte vraag.
Wat wilt u aan de minister vragen?
Mevrouw Van Veldhoven (D66): Klopt het dat er in de
verordening wel degelijk wordt gesproken van vijftien
maanden en niet van jaarlijkse steun, zoals de minister in
de brief aan de Kamer schrijft?
Minister Huizinga-Heringa: Ik ga ervan uit dat wat
mede namens mij door de minister van Economische
Zaken aan de Kamer is geschreven, klopt.
Mevrouw Van Veldhoven (D66): Ik heb de verordening
bij mij en kan u voorlezen dat het niet klopt. Er zit een
verschil tussen het antwoord van de minister en de
verordening die hier op tafel ligt.
De voorzitter: De minister gaat over haar eigen
antwoord.
Minister Huizinga-Heringa: Nogmaals, de brief is door
de minister van Economische Zaken mede namens mij
aan de Kamer geschreven. Als mevrouw Van Veldhoven
een incongruentie ziet, kan die hier op dit moment niet
worden opgelost. Het enige wat ik kan zeggen, is dat er
nogmaals naar gekeken wordt en dat de minister van
Economische Zaken nogmaals op deze vraag zal ingaan.
Op dit moment kan ik u daarop geen antwoord geven.
De voorzitter: Dit kan in de commissie verder worden
besproken.
Het woord is aan de heer Jansen.
De heer Jansen (SP): Kan de minister van VROM
bevestigen dat een eventueel door de Kamer aangenomen motie op dit punt ook haar collega bindt die in de
Raad voor concurrentievermogen namens Nederland het
woord voert? Als zij inhoudelijk de koers van de motie
kan ondersteunen, dan is deze toch in wezen een
ondersteuning van haar eigen beleid?
Minister Huizinga-Heringa: Nee, het beleid van dit
kabinet is erop gericht om zaken voor elkaar te krijgen in
Europa. Natuurlijk is er dan iets wat je zelf het allerliefst
zou willen, maar het beleid is, ervoor te zorgen dat je
zodanig de onderhandelingen voert en je zodanig opstelt,
dat wat eruit komt, het dichtst ligt bij wat Nederland wil.
Beide moties van mevrouw Van Veldhoven kan ik
inhoudelijk heel goed volgen, maar als wij deze moties
naar de letter gaan uitvoeren, zal ons dat verder van het
gezamenlijke doel afbrengen dan dat dit het gezamenlijke
doel dichterbij brengt. Dat is mijn bezwaar tegen deze
moties en daarom ontraad ik de aanneming ervan.
Wat uw eerste vraag betreft: deze moties zijn gericht
op de Milieuraad, maar ik neem aan dat hetzelfde
onderwerp in de Raad voor concurrentievermogen aan
de orde zal komen en dat dan naar deze moties zal
worden verwezen. Dat is dan helder.
Mevrouw Neppérus (VVD): De minister zei van mijn
motie dat deze ondersteuning zou zijn van bestaand
beleid. Is zij het met mij eens dat niet eerder met zo veel
woorden is gezegd dat je bij al die wetenschappers ook
nadrukkelijk klimaatsceptici moet betrekken? Of heb ik
dat gemist in brieven van de minister?

De voorzitter: Dit duurt te echt te lang. U bent al twee

Tweede Kamer

IPCC en Milieuraad

13 oktober 2010
TK 11

11-8

Huizinga-Heringa
Minister Huizinga-Heringa: Het kabinet zet zich in om
zo veel mogelijk van de aanbevelingen van het IAC en
van het PBL zo goed mogelijk in de procedures van het
IPCC verankerd te krijgen. Het IAC heeft er met nadruk
op gewezen dat er ruimte moet zijn voor onzekerheid en
dat die onzekerheid helderder in de rapporten naar
buiten moet komen. In mijn waarneming is dat in feite
hetzelfde als wat u zegt in uw motie. Als wij zeggen dat
wij ons inzetten om het rapport van het IAC verankerd te
krijgen, dan betekent dat ook dat het tegengeluid, dat
ook bestaat, voortaan helder moet worden uit de
rapporten van het IPCC.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik handhaaf toch maar mijn
motie. Het is goed om dit te horen, maar het lijkt me
helder om dat toch vastgelegd te hebben.
De heer Van Bemmel (PVV): Voorzitter. Vindt de minister
het IPCC een objectieve organisatie? Als zij dat vindt, is
de vraag wat haar mening is over de uitlatingen van de
heer Pachauri aangaande de Holocaust. Vindt zij dan ook
dat een persoon die een dergelijke uitlating doet, een
objectieve organisatie zou moeten leiden?
De voorzitter: Ik verzoek de heer Van Bemmel via de
voorzitter te spreken.
Minister Huizinga-Heringa: Voorzitter. Dit is een VAO en
we zijn hier om te spreken over de moties. Deze vraag
had ik verwacht van de heer De Mos in het debat. Die
vraag is ook gesteld door de heer De Mos en wij hebben
er toen uitgebreid over gesproken. De heer Van Bemmel
heeft mijn reactie op zijn motie gehoord en daar wil ik
het maar bij laten.
De heer Van Bemmel (PVV): Voorzitter.
De voorzitter: Mijnheer Van Bemmel, dit is al besproken
in het AO en de minister heeft al antwoord gegeven op
uw vraag. Een VAO duurt niet zo lang.
De heer Van Bemmel (PVV): Voorzitter. Wellicht dat de
minister dan de motie kan steunen? Ik neem aan dat zij
het IPCC een objectieve organisatie vindt.
Minister Huizinga-Heringa: Voorzitter. Ik heb net in
reactie op de motie weer uitgebreid uitgelegd waarom ik
het niet verstandig vind, alle pijlen op de heer Pachauri
te richten. Ik heb met interesse kennisgenomen van het
debat dat zich juist over de overwegingen die aan de
motie ten grondslag liggen, heeft ontsponnen tussen de
heer Samsom en de heer Van Bemmel. Bij lezing van die
motie komen die vragen makkelijk op. Ik zou willen
zeggen dat ik juist van de PVV een dergelijke motie niet
zo snel verwacht zou hebben. Desondanks blijft het zo
dat je, als je echt iets wilt bereiken, de zaak zodanig moet
aanpakken dat de kans op resultaat zo groot mogelijk is.
Deze motie frustreert dat.

om vroegtijdig in te zetten op het creëren van een grote
bandbreedte aan mogelijkheden, gezien de posities die
de verschillende lidstaten innemen. Ik neem aan dat de
minister dat met mij eens is.
Minister Huizinga-Heringa: Ja. Als mevrouw Van
Tongeren het heeft over wat onderhandelingstechnisch
handig is, dan is dat inderdaad om een zo groot
mogelijke bandbreedte te creëren. Dat is iets anders dan
wat in de motie gevraagd wordt. Daar staat namelijk dat
nee gestemd moet worden als er iets anders uitkomt dan
uiterlijk 1 oktober 2014. Dat is iets anders dan een
onderhandeling op een goede manier inzetten. Als
gezegd wordt: in de Milieuraad zou het goed zijn als
Nederland liet horen dat het een sterke voorkeur heeft
voor 2014, dan levert dat in het beste geval bandbreedte
op. Als Nederland daar echter overeenkomstig deze
motie moet zeggen: wij stemmen tegen als het later
wordt dan 2014, dan doet zich voor wat ik net beschreef;
we plaatsen ons buiten het onderhandelingsproces en
dat maakt de kans alleen groter dat er geen sluitingsdatum wordt afgesproken. In plaats daarvan kunnen we
beter genoegen nemen met ″second best″. Dan wordt
het geen 2014, maar in elk geval wel 2016 of 2018. Die
mogelijkheid sluit deze motie uit en daarom ontraad ik
de aanneming van deze motie.
De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Samsom, u bent al
aan het woord geweest.
De heer Samsom (PvdA): Ja, maar niet over deze motie.
De voorzitter: U bent wel aan het einde?
De heer Samsom (PvdA): Ik wil het helemaal niet over
een motie hebben. Ik bedenk ineens dat dit het laatste
debat is waarin deze minister optreedt in deze plenaire
zaal. Dat is altijd een raar moment en volgens mij is het
ook helemaal niet gebruikelijk dat daar aan de interruptiemicrofoon iets over wordt gezegd. Niettemin wil ik de
minister namens de andere commissieleden hartelijk
danken voor haar ongelofelijk goede werk. Zij moest er
op het laatste moment in springen, een halfjaar lang. Zij
heeft dat goed gedaan. Ik dank haar hartelijk.
(applaus)
De voorzitter: Ik sluit mij van harte aan bij uw woorden.
Dank u ook voor uw attentheid. De minister dank ik voor
haar beantwoording.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: De stemmingen zijn vandaag aan het
einde van de vergadering.

Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks): Voorzitter. Ik wil
graag nog even terugkomen op de exploitatiesteun aan
de kolenmijnen. Als je onderhandelt en sommige
mensen bieden € 20 en anderen bieden € 10, dan heb je
kans dat je uitkomt op € 15. Als sommige mensen € 20
bieden en niemand biedt iets anders, dan kom je
waarschijnlijk op € 20 uit. Het lijkt mij dus heel handig

Tweede Kamer

IPCC en Milieuraad

13 oktober 2010
TK 11

11-9