Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1626
Vragen van het lid Bashir (SP) aan de Minister van Infrastructuur en Milieu
over onveilige situaties op de vaarwegen door onderbezetting bij
verkeersleiding Rijkswaterstaat (ingezonden 27 februari 2015).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 19 maart 2015).
Vraag 1
Wat is uw reactie op de uitzending van het NOS-journaal waaruit blijkt dat
verschillende verkeersleiders die verantwoordelijk zijn voor de binnenvaart
zich zorgen maken over onderbezetting?1
Antwoord 1
De doelstelling van Rijkswaterstaat is vlot en veilig verkeer op de vaarwegen
met efficiënte en effectieve inzet van mensen en middelen. Gebleken is dat
efficiëntere inzet mogelijk is. Dat betekent dat hetzelfde werk uitgevoerd kan
worden met minder mensen. Rijkswaterstaat vermindert de komende tijd
landelijk het aantal medewerkers via natuurlijk verloop. De serviceverlening
en veiligheid zijn daarbij gewaarborgd.
De zorgen van verschillende verkeersleiders dat deze veranderingen hebben
geleid tot onderbezetting zijn mij bekend. Rijkswaterstaat houdt de situatie
nauwlettend in de gaten. Als er onderbezetting ontstaat door ziekte, opleiding
en trainingen en vacatures dan worden maatregelen genomen om het
serviceniveau voor de binnenvaart op peil te houden. Medewerkers worden
dan flexibel ingezet (uitwisseling tussen verkeersposten) en er wordt
geprioriteerd in de werkzaamheden. Administratieve taken worden tijdelijk
niet uitgevoerd. De prioritaire inzet richt zich dan op de begeleiding van de
scheepvaart of de bediening van bruggen en sluizen.
Vraag 2
In hoeverre deelt u de mening dat een goede bezetting van verkeersleiders de
veiligheid voor de binnenvaart vergroot?

1

ah-tk-20142015-1626
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

NOS Achtuurjournaal, 15 februari 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Verkeersleiders spelen een belangrijke rol bij de veiligheid en doorstroming
op de vaarwegen. De bezetting van de verkeersposten wordt afgestemd op
het benodigd serviceniveau. Dat betekent dat die wordt aangepast aan de
vraag en corridorgericht is (op een heel traject).
Daarnaast wordt rekening gehouden met technologische vernieuwingen in de
binnenvaart, die de veiligheid verder vergroten. Schepen krijgen steeds meer
en betere informatie aan boord door onder meer AIS (een systeem waarbij
schepen zichtbaar zijn voor elkaar zodat tijdig geanticipeerd kan worden op
de ontmoeting met andere schepen en deze veilig gepasseerd kunnen
worden, dat vanaf 1 december 2014 verplicht gesteld is op het stroomgebied
van de Rijn. De overige binnenwateren volgen later) en elektronische
vaarkaarten (informatie over vaargeul, markeringen, bebording, bruggen en
sluizen).
Vraag 3
Klopt het dat de schepen van Rijkswaterstaat veel vaker dan voorheen aan de
kant liggen, in plaats van dat deze patrouilleren over de wateren? Kunt u
aangeven hoeveel vaaruren deze schepen in 2014 hadden en dit vergelijken
met 2013 en 2012?
Antwoord 3
Rijkswaterstaat draait minder vaardiensten dan voorheen. Rijkswaterstaat zet
capaciteit aan mensen en middelen namelijk zo efficiënt en zo risicogericht
mogelijk in bij de uitvoering van zijn taken, waarbij opgemerkt wordt dat voor
het «varend bedrijf» net als voor geheel Rijkswaterstaat een taakstelling geldt.
Bij het bepalen wanneer welk schip wordt ingezet wordt niet naar één stuk
vaarweg gekeken, maar naar een hele corridor. Schepen en dus ook het
personeel zijn in een groter gebied actief.
De gevraagde vergelijking is niet direct opvraagbaar. Het vergelijken van het
aantal vaaruren over de verschillende jaren kost meer tijd en zal ik binnen 5
weken aan de kamer opsturen.
Vraag 4
Hoe vaak gebeurt het dat een binnenvaartschip geen contact kan krijgen met
de verkeersleiding van Rijkswaterstaat, zoals verteld wordt door een
verkeersleider aan de Gelderlander?2
Antwoord 4
Verkeersposten moeten bereikbaar zijn. Mocht dit bij hoge uitzondering niet
het geval zijn dan roept Rijkswaterstaat schippers op daarvan melding te
doen. Er wordt dan uitgezocht waarom er geen contact tot stand is gekomen.
Er zijn mij drie klachten van schippers over de bereikbaarheid van verkeersposten bekend, die in januari en februari via de landelijke informatielijn van
Rijkswaterstaat zijn binnengekomen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het recente ongeluk op de Westerschelde voorkomen
had kunnen worden wanneer er meer capaciteit zou zijn geweest bij de
verkeersleiding? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
De twee recente incidenten op de Westerschelde zijn nog in onderzoek bij de
politie. Daar loop ik niet op vooruit. Beide incidenten vonden overigens plaats
in het beheersgebied van de Vlaamse verkeerscentrale in Zandvliet, en dus
niet binnen het beheersgebied van de Nederlandse verkeersposten.
Vraag 6
Hoeveel fte’s (fulltime-equivalent) waren er in 2010 beschikbaar bij de
verkeersleiding van Rijkswaterstaat voor de vaarwegen en hoeveel is dat voor
2015?

2

De Gelderlander, 17 februari 2015, http://www.gelderlander.nl/algemeen/binnenland/zorgenover-veiligheid-scheepvaart-1.4768759

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het betreft de onderstaande fte’s voor 2010 en 2015:
2010:
228 fte op de vaartuigen
231 fte verkeersleiders (verkeersposten)
2015:
197 fte op de vaartuigen (uiteindelijk 181 fte in 2018)
200 fte verkeersleiders (verkeersposten, uiteindelijk 189 fte in 2018)
Vraag 7
Vindt u het niet ongehoord dat de eisen aan binnenvaartschepen tot in het
absurde worden doorgevoerd terwijl de overheid het veiligheidsniveau fors
naar beneden schroeft als het gaat om de verkeersleiding?
Antwoord 7
Het moge duidelijk zijn (zie ook het antwoord op vraag 2) dat het veiligheidsniveau op de Nederlandse vaarwegen onverkort hoge prioriteit heeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3