Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-08

Milieuraad

Nr. 757 HERDRUK1

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 januari 2019
Met deze brief informeer ik u, mede namens de Minister van Economische
Zaken en Klimaat, over de Milieuraad die op 20 december 2018 bijeenkwam in Brussel. Tijdens deze bijeenkomst bereikte de Raad een
algemene oriëntatie over de verordening inzake CO2-emissienormen voor
zware bedrijfsvoertuigen in 2025 en 2030, en een gedeeltelijke algemene
oriëntatie over de LIFE-verordening 2021–2027. Daarnaast vond een eerste
gedachtewisseling plaats over de op 28 november 2018 gepubliceerde
EU-langetermijnstrategie voor klimaat.
Onder de diversenpunten heeft het Oostenrijks Voorzitterschap de stand
van zaken geschetst ten aanzien van de Richtlijn Single Use Plastics, de
herschikking van de verordening persistente organische stoffen, het
stroomlijningsvoorstel milieurapportage, de herziening van de Drinkwaterrichtlijn, de Richtlijn Taxonomie, en de Verordening voor CO2-standaarden voor personenauto’s en bestelbusjes. Tevens werd aandacht
gevraagd voor de verklaring van Graz, de toekomst van het Europees
milieubeleid en de evaluatie van de EU-strategie voor klimaatadaptatie.
Daarnaast schetste Roemenië de prioriteiten onder het Roemeense
EU-Voorzitterschap. De Europese Commissie gaf een terugkoppeling van
recente internationale bijeenkomsten: de COP24 die van 3 tot 14 december 2018 plaatsvond in Katowice, en de bijeenkomsten onder het
VN-biodiversiteitsverdrag in Sharm-el-Sheik (Egypte) van 17 tot
29 november 2018.
Aanvullend vroeg een aantal lidstaten bij de diversenpunten aandacht
voor gewasbeschermingsmiddelen, het Espoo-verdrag over grensoverschrijdende milieueffecten, de conferentie Illegal Wildlife Trade, en milieuen klimaatdoelstellingen onder het gemeenschappelijk landbouwbeleid.

1

kst-21501-08-757
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Herdruk ivm correctie in de tekst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-08, nr. 757

1

Tot slot ontvangt u als bijlage2 bij dit verslag een overzicht van lopende
onderhandelingen over transport- en milieudossiers in EU-verband.
Verordening voor CO2-normen zware bedrijfsvoertuigen in 2025
en 2030
De Milieuraad bereikte een algemene oriëntatie over CO2-emissienormen
voor zware bedrijfsvoertuigen. Daarmee kunnen de onderhandelingen
met het Europees Parlement onder het Roemeense voorzitterschap van
start gaan en in beginsel nog worden afgerond voor de EP-verkiezingen.
Tijdens de Raad zijn enkele belangrijke wensen van Nederland ingewilligd.
Zo gaat de algemene oriëntatie nu onder andere uit van een bindende
CO2-reductiedoelstelling van 30% in 2030, tenzij bij de evaluatie van deze
verordening in 2022 anders wordt besloten. Om laag- en nul-emissievoertuigen te stimuleren is een zogenoemd supercreditsysteem
afgesproken, waarbij dit type voertuigen zwaarder meeweegt in de
berekening van de totale emissielast van fabrikanten. Relatief gemakkelijk
te elektrificeren bussen en tourbussen zijn in de algemene oriëntatie van
dit systeem uitgesloten. Tijdens de evaluatie in 2022 zal bekeken worden
of dit supercreditsysteem vervangen kan worden door een benchmarksysteem.
Om de weerstand tegen deze wijzigingen bij enkele Centraal- en
Oost-Europese lidstaten weg te nemen, zijn de sancties voor fabrikanten
die niet aan de gestelde reductiedoelstelling voldoen, verlaagd naar
€ 4.000 per gram CO2 per ton-kilometer in de periode 2025–2029,
oplopend tot € 6.800 per gram CO2 per ton-kilometer vanaf 2030. Er was
tijdens de Milieuraad onvoldoende steun om de reductiedoelen in 2025 en
2030 te verhogen. Nederland zal zich daar in het vervolg van de onderhandelingen voor blijven inzetten.
EU-langetermijnstrategie voor klimaat
Tijdens de Milieuraad was er gelegenheid voor een eerste gedachtewisseling over de ambitieuze nieuwe klimaatstrategie die de Europese
Commissie in november jl. presenteerde. De visie van de Commissie voor
een klimaatneutrale toekomst is in overeenstemming met de doelstelling
van de Overeenkomst van Parijs om de mondiaal gemiddelde temperatuurstijging tot ruim onder de 2 °C te houden en ernaar te streven deze tot
1,5 °C te beperken.
De Milieuraad verwelkomde de mededeling van de Commissie, en
verscheidene lidstaten herinnerden aan de resultaten van COP24 in
Katowice. Een meerderheid van lidstaten benadrukte de noodzaak om de
visie te koppelen aan de nationale klimaat- en energieplannen. Diverse
lidstaten, waaronder Nederland, verwelkomden dat de Commissie
klimaatneutraliteit op EU-niveau in 2050 als voorkeursscenario in de
langetermijnstrategie heeft opgenomen. Ook waren er lidstaten die
aandacht vroegen voor het belang van een sociaal rechtvaardige
overgang.
Verscheidene lidstaten benadrukten dat deze bespreking een brede
discussie moet zijn waarbij verschillende Raadsformaties – zoals energie,
vervoer, concurrentievermogen en landbouw – en ook stakeholders
betrokken zijn om tot een gedeelde visie voor de EU te komen en brede
steun voor klimaatactie te waarborgen.

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-08, nr. 757

2

LIFE-verordening 2021–2027
De Milieuraad bereikte een gedeeltelijke algemene oriëntatie over de
LIFE-verordening 2021 – 2027. De uiteindelijke omvang van het
programma maakt onderdeel uit van de onderhandelingen over het
volgende Meerjarig Financieel Kader, en is daarom van deze algemene
oriëntatie uitgezonderd.
Lidstaten zijn erg positief over het LIFE-programma, het enige instrument
dat volledig aan klimaat-, milieu- en natuurdoelstellingen is gewijd. Dit
toepassingsgebied wordt in de periode 2021–2027 uitgebreid met schone
energie. Tijdens de discussie gaven lidstaten aan het behoud van het
LIFE-comité van groot belang te vinden: in dit comité werken de Europese
Commissie en lidstaten samen aan de invulling van de concrete werkprogramma’s. Het vastleggen van het niveau van cofinanciering voor
capaciteitsopbouw van nationale contactpunten (tot 95% voor de periode
van het eerste meerjarenprogramma, en 75% voor de periode van het
tweede meerjarenprogramma) vonden meerdere lidstaten belangrijk.
Deze capaciteitsopbouw zou moeten bijdragen aan een verbeterde
geografische spreiding van LIFE-projecten.
Nederland gaf aan het streven naar een betere geografische spreiding
door middel van capaciteitsopbouw te steunen, maar dat daarbij de
kwaliteit van projecten voorop moet blijven staan. Daarnaast heeft
Nederland aandacht gevraagd voor het beter borgen van klimaatadaptatie
in de structuur van het programma.
Diversen
Richtlijn Taxonomie
De richtlijn Taxonomie beoogt duidelijkheid te bieden aan investeerders
en beleggers of een activiteit duurzaam is, en kan de financiële sector
betrekken bij het beperken van de CO2-voetafdruk. Het voorzitterschap gaf
aan dat de Richtlijn nog in bespreking is binnen de Raad.
Richtlijn Single Use Plastics
Het voorzitterschap gaf aan dat er tijdens de triloog op 18 december 2018
een voorlopig politiek akkoord is bereikt over deze richtlijn. Nederland
heeft net als veel andere lidstaten aangegeven de prioriteit die het
voorzitterschap aan dit belangrijke en urgente onderwerp heeft gegeven,
te waarderen, waardoor nog binnen de huidige legislatieve termijn een
akkoord is bereikt. De definitieve tekst wordt in januari ter analyse en
instemming aan de lidstaten voorgelegd. De Tweede Kamer zal te zijner
tijd over de Nederlandse positie worden geïnformeerd.
POP-verordening
Het voorzitterschap gaf een terugkoppeling van de triloog op 18 december
2018 over de herschikking van de POP-verordening (persistente
organische stoffen), waar nog geen overeenstemming kon worden
bereikt. Er bestaat nog discussie over de juridische procedures die
gehanteerd zullen worden voor het aanpassen van de bijlagen van de
verordening. Het dossier zal onder Roemeens voorzitterschap verder
worden opgepakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-08, nr. 757

3

Stroomlijningsvoorstel milieurapportage
Het voorzitterschap melde dat er tijdens de triloog op 19 december 2018
voorlopige politieke overeenstemming is bereikt over het voorstel voor
het stroomlijnen van de rapportageverplichtingen in milieuwetgeving.
Herziening Drinkwaterrichtlijn
Het voorzitterschap schetste de stand van zaken in de onderhandelingen
over de herziening van de Drinkwaterrichtlijn. De discussie over het
herzieningsvoorstel richt zich onder andere op contactmaterialen, toegang
tot drinkwater en specifieke parameters. Nederland heeft aangegeven
grote waarde te hechten aan de herziening van de Drinkwaterrichtlijn en
het van belang te vinden tot een robuust en duurzaam kader te komen.
Het Roemeense voorzitterschap zal de onderhandelingen binnen de Raad
verder oppakken.
CO2-standaarden voor personenauto’s en bestelbusjes
Het voorzitterschap gaf aan dat tijdens de laatste triloog op 17 december
2018 overeenstemming is bereikt over CO2-standaarden voor personenauto’s en bestelbusjes. Belangrijke elementen in de richtlijn zijn een
reductiedoelstelling van 15% in 2025 voor zowel auto’s als bestelbusjes,
en in 2030 een reductie van 31% voor bestelwagens en 37,5% voor
personenauto’s. Daarnaast wordt er een benchmark met bonus ingevoerd,
met een maximum cap van 3%: fabrikanten moeten in 2025 minimaal 15%
en in 2030 minimaal 35% van hun nieuwverkopen nul-emissie voertuigen
verkopen om voor de bonus in aanmerking te komen.
24e COP UNFCCC, 3 – 14 december Katowice
De Europese Commissie en Polen gaven een terugkoppeling van de
COP24 die van 3 tot 14 december plaatsvond in Katowice. Tijdens deze
VN-top is een rulebook vastgelegd om het Parijsakkoord te operationaliseren, en een algemene inventarisatie gedaan die voortaan elke vijf jaar
plaats zal vinden. Daarnaast is een universeel rapportagesysteem
afgesproken voor CO2-uitstoot en voor inspanningen om de uitstoot te
verminderen. Ook zijn afspraken gemaakt om invulling te geven aan het
doel om investeringen meer in lijn te brengen met de doelen van het
akkoord van Parijs. Nederland heeft aangegeven het belangrijk te vinden
dat er in 2019 een besluit komt over marktmechanismen voor het
internationaal verhandelen van emissierechten waarover in Katowice
geen overeenstemming was, en heeft voor een sterke ambitie richting de
VN klimaattop in september 2019 gepleit.
Bijeenkomst Verenigde Naties Biodiversiteitsverdrag,
17–19 november
Van 17 – 29 november 2018 vond een drievoudige Conference of the
Parties (CoP) plaats in Sharm-el-Sheik, Egypte: CoP14 van het Biodiversiteitsverdrag, CoP9 van het Cartagenaprotocol voor Bioveiligheid, en
CoP-MoP3 van het Nagoyoa protocol voor toegang tot en billijke verdeling
van genetische bronnen. Het Voorzitterschap en de Europese Commissie
gaven aan dat de top goed is verlopen, en dat het belang van investeren
in biodiversiteit ten behoeve van gezondheid en klimaat breed is
onderschreven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-08, nr. 757

4

Verklaring van Graz: schone, veilige en betaalbare mobiliteit voor
Europa
Het Voorzitterschap informeerde de Milieuraad over de Verklaring van
Graz ten aanzien van schone, veilige en betaalbare mobiliteit, zoals die
tijdens de informele gecombineerde bijeenkomst van milieu- en transportministers in Graz op 29–30 oktober 2018 is vastgesteld (Kamerstuk
21 501-08, nr. 746). De Verklaring roept op om snel maatregelen door te
voeren op het gebied van schone mobiliteit en daarmee te werken aan
een duurzaam en gezond leven voor burgers in steden en regio’s.
De toekomst van Europees milieubeleid: 8e milieuactieprogramma
Het Voorzitterschap gaf een terugkoppeling van de discussie tijdens de
informele bijeenkomst van milieuministers in Graz op 29 oktober 2018
over de toekomst van het EU-milieubeleid en de mogelijke contouren van
een eventueel 8e milieuactieprogramma. Het leggen van een link met de
duurzame ontwikkelingsdoelen en het opstellen van een integrale visie
zijn belangrijke uitgangspunten. Het besluit om een 8e milieuactieprogramma op te stellen zal door de volgende Europese Commissie
genomen worden.
Evaluatie EU-strategie voor klimaatadaptatie
De Europese Commissie heeft de Milieuraad geïnformeerd over de
evaluatie van de EU-strategie voor klimaatadaptatie. De strategie
beantwoordt in grote lijnen aan de gestelde doelen, maar op sommige
punten is verbetering mogelijk. Zo is verdere kennis ten behoeve van
onzekerheden in beleidsvorming noodzakelijk, en kunnen de nationale en
lokale strategieën in sommige gevallen beter worden uitgewerkt. De link
met biodiversiteit, landbouw en visserij kan worden versterkt, en de
effecten van klimaatverandering op migratie zouden ook meegenomen
moeten worden. Nederland heeft aangegeven dat de recent opgerichte
Global Commission on Adaptation (GCA) in 2019 een rapport zal
publiceren ten aanzien van noodzakelijke acties en beschikbare oplossingen. Deze publicatie wordt gevolgd door een jaar van actie. De
resultaten worden door de GCA gepresenteerd in 2020 op een top over
klimaatadaptatie die in Nederland plaats zal vinden.
Gewasbeschermingsmiddelen
België vroeg aandacht voor pesticidenmanagement in het kader van
gewasbescherming, en stelde voor om onder de EU-programma’s Horizon
en LIFE alternatieven te ontwikkelen die niet giftig zijn. Verschillende
lidstaten deelden de zorgen die België uitte. De Commissie gaf aan dat
lidstaten zelf verantwoordelijk zijn voor de voorwaarden voor gebruik van
gewasbeschermingsmiddelen op het eigen grondgebied. De Commissie
bekijkt mogelijkheden om het bestaande toelatingssysteem te verbeteren,
maar verzoekt lidstaten het huidige systeem beter te benutten om de
afhankelijkheid van chemische stoffen voor ziektebeheer te beperken.
Espoo-verdrag over grensoverschrijdende milieueffecten
In het kader van de intersessionele bijeenkomst van Espoo (Genève,
5–7 februari 2019) verzocht Litouwen om de voorbereiding van een
gezamenlijk EU-standpunt ten aanzien van het niet voldoen aan rapportagevereisten onder het Espoo-verdrag rondom de selectie van Ostrovets
(Wit Rusland) voor een nieuwe kerncentrale. Dit verzoek ontving brede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-08, nr. 757

5

steun, en de Commissie zal de voorbereiding onder Roemeens voorzitterschap oppakken.
Conferentie Illegal Wildlife Trade, 11–12 oktober
Het Verenigd Koninkrijk gaf een terugkoppeling over de vierde conferentie
over illegale handel in wilde dieren en planten, die op 11–12 oktober 2018
plaatsvond in Londen. Het Verenigd Koninkrijk onderstreepte het belang
van samenwerking en het betrekken van de private sector bij de aanpak
van deze vormen van misdaad.
Milieu- en klimaatdoelstellingen onder het gemeenschappelijk
landbouwbeleid
Duitsland vroeg aandacht voor milieu- en klimaatdoelstellingen onder het
gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), en verzocht om bespreking
van dit onderwerp op de Milieuraad. Verschillende lidstaten, waaronder
Nederland, gaven aan het belang van deze thematiek onder het GLB te
onderschrijven, maar de besluitvormingsprocedure niet verder te willen
compliceren.
Prioriteiten onder het Roemeense EU-Voorzitterschap
Van 1 januari tot en met 30 juni 2019 vervult Roemenië het Voorzitterschap
van de Raad van de EU. Roemenië maakt onderdeel uit van een trio met
Finland en Kroatië. In het algemeen wordt prioriteit gegeven aan 1)
duurzame economische ontwikkeling, cohesie en concurrentievermogen,
2) grensbewaking en cyber security, 3) gemeenschappelijk veiligheids- en
defensiebeleid en extern optreden, en 4) solidariteit, democratie en
racisme. Op het gebied van milieubeleid zal nadruk worden gelegd op
klimaatverandering, biodiversiteit en waterbeheer.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-08, nr. 757

6