Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 924

Toezichtsverslagen AIVD en MIVD

Nr. 85

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 30 mei 2012
De vaste commissie voor Defensie heeft op 26 april 2012 overleg gevoerd
met minister Hillen van Defensie over:
– de brief van de minister van Defensie d.d. 19 april 2012 in
reactie op een verzoek van het lid Eijsink over de repatriëring
van een sergeant uit Kunduz (2012D17989).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,
Van Beek
De griffier van de vaste commissie voor Defensie,
Roovers

kst-29924-85
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 924, nr. 85

1

Voorzitter: Bosman
Griffier: Lemaier
Aanwezig zijn twee leden der Kamer, te weten: Bosman en Holtackers,
en minister Hillen van Defensie, die vergezeld is van enkele ambtenaren
van zijn ministerie.
De voorzitter: Ik open dit overleg en heet eenieder welkom. Ik zal even
toelichten waarom er maar zo weinig collega’s zijn. Wij vinden dit wel een
belangrijk onderwerp om op korte termijn te bespreken, maar dit overleg
was al gepland voordat het kabinet was gevallen. Nu zijn er andere zaken
aan de orde die de aandacht van onze collega’s vergen. Daarom zitten we
hier nu met een beperkt aantal leden. Niet omdat dit geen interessant of
belangrijk onderwerp zou zijn. Sterker nog: we hebben telefonisch en
mondeling contact gehad met onze collega’s om er geen politiek
onderwerp van te maken. Dit is een persoonlijk onderwerp, reden waarom
we doorgaan met dit algemeen overleg, met de gelijktijdige spijtbetuiging
dat er maar zo weinig mensen aanwezig zijn. Mevrouw Eijsink, de
aanvraagster van dit debat, zit met een armbreuk thuis. Wij vonden het
toch van belang om dit onderwerp te bespreken en de minister de
gelegenheid te geven om tekst en uitleg te geven.
De heer Holtackers (CDA): Voorzitter. Op 12 april heeft deze commissie
een debat gevoerd met de minister van Defensie over de problematiek
waarmee het intrekken van VGB’s gepaard gaat. Die problematiek is niet
van vandaag of gisteren. Ook met zijn ambtsvoorganger hebben we
daarover al de degens gekruist. Zo is er de bekende problematiek van
achterstanden bij de MIVD op het gebied van veiligheidsonderzoek. Er
waren individuele gevallen van militairen van wie de VGB werd
ingetrokken, maar Defensie is daarbij ook nog wel eens teruggefloten
door de rechter.
Het is wrang als een militair na een uitzending te horen krijgt dat zijn VGB
wordt ingetrokken op basis van feiten van voor de uitzending, zeker als
die destijds al bekend waren, ook bij commandanten. De militair had ook
nog eens goed gefunctioneerd in zijn missiegebied, zodat er voldoende
waarborgen zijn om aan te nemen dat sprake is van een getrouwe
plichtsvervulling. Niet voor niets was er ophef in de Kamer over een geval
als dat van korporaal P. Om herhaling te voorkomen heeft Defensie het
beleid aangescherpt.
Nog erger is het als een goed functionerende militair uit een operatiegebied wordt gerepatrieerd voor feiten die voor de uitzending al bekend
waren bij zijn commandant. In het AO van 12 april jongstleden heeft de
minister duidelijk gesteld dat dit niet de bedoeling is. In het geval van een
onderzoek naar het al dan niet intrekken van een VGB zal de militair in
kwestie niet worden uitgezonden, zo garandeerde de minister de Kamer.
Helaas is dit nu niet zo. Dat geeft de minister ook zelf toe. Het is gebeurd
met de sergeant die is teruggehaald uit Kunduz. Dit is een vervelend
incident voor de sergeant en voor Defensie. Het heeft geleid tot een artikel
in de Telegraaf en tot dit AO. De minister erkent in zijn brief dat ten
onrechte is besloten om de militair uit te zenden. Mijn fractie vindt dat dat
de minister siert. De procedures inzake de toetsing, voorafgaande aan een
uitzending, worden weer aangescherpt, kondigt de minister aan. Waarom
was dat niet eerder gebeurd bij de vorige aanscherping van het beleid?
Hoe dan ook, beter laat dan nooit. Kan de minister nu de garantie geven
dat er geen militairen meer worden uitgezonden tegen wie een onderzoek
loopt in het kader van het mogelijk intrekken van een VGB?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 924, nr. 85

2

Voorzitter: Holtackers
De heer Bosman (VVD): Voorzitter. Teleurstelling en verontwaardiging, en
heel veel vragen. Er is eigenlijk maar een vraag die van belang is: hoe kan
dit toch weer gebeuren? Op 21 maart hadden wij hier een algemeen
overleg over het intrekken van VGB’s voor militairen. De minister was
daar heel duidelijk over. Over de passage in de brief dat er geen belemmering voor het functioneren is, heb ik gezegd dat ik toch mag hopen dat
de betrokkene dan niet op uitzending gaat. Het antwoord van de minister
was nog veel duidelijker: de aanzegging heeft consequenties voor een
uitzending. Als iemand door deze zeef valt en als blijkt dat er een
probleem is, wordt de Commandant der Strijdkrachten daarvan op de
hoogte gesteld. Hij geeft aan dat iemand niet op uitzending mag worden
gestuurd zolang dat probleem niet is opgelost. Dat is de enige consequentie, hangende de afwikkeling.
Ik ben teleurgesteld dat dit toch weer heeft kunnen gebeuren. Wist de CdS
van dit onderzoek? Hij is immers degene die de mensen uitzendt. Als hij
dat niet wist, hoe kon dat?
Het gaat mij in de eerste plaats om de militair. Los van deze casus wil ik
nogmaals benadrukken dat het terughalen van een militair op uitzending
een verschrikkelijk zwaar middel is. De militair in kwestie was en is klaar
voor de uitzending. De militair is klaar gemeld, heeft zijn of haar veiligheidspapieren op zak en gaat op uitzending om zijn of haar taak te doen in
een moeilijk gebied. Hebben de mensen op het departement het besef wat
zij doen als zij een besluit nemen om iemand terug te halen? Is het een
pennenstreek, of hebben ze met zijn allen goed nagedacht over waar het
mis is gegaan? Is dit een probleem dat moet worden opgelost, of is het
gewoon een administratieve handeling, waarna een brief wordt gestuurd?
Voorzitter: Bosman
Minister Hillen: Voorzitter. Ik begrijp de boosheid van de Kamer, boosheid
die ikzelf ook had. Het gaat om de belangen van de organisatie en om de
uitstraling van Defensie, en het gaat om de belangen van individuele
militairen. Die belangen moeten telkens zorgvuldig worden gewogen. Dat
proberen we te doen, maar de uitkomsten zijn tot nu toe suboptimaal, wat
niet goed is. In het overleg van maart heb ik die toezegging van harte
gedaan, omdat dat mijn instelling is. Maar ik ben inmiddels tot de
conclusie gekomen dat ik meer beloofd heb dan ik heb kunnen
waarmaken, omdat die toezegging in bepaalde gevallen niet is waargemaakt. Maar bovendien heb ik, om me goed voor te bereiden op dit
overleg, nog eens grondig laten bekijken hoe het ervoor stond, waarbij ik
nog een paar gevallen heb ontdekt van mensen die op missie zijn gegaan,
terwijl ze niet weg hadden mogen gaan, of omdat er nog onderzoeken
liepen, of omdat onduidelijk was of dat kon of niet. Met andere woorden:
het proces is niet sluitend.
De heer Bosman (VVD): Zijn de gevallen die u hebt ontdekt, nog
uitgezonden?
Minister Hillen: Een is er op uitzending, en vier anderen zijn ook op
uitzending, maar daarvan is nog niet duidelijk of dat een probleem wordt
of niet, omdat tegen hen nog een onderzoek van Justitie loopt. Maar
niettemin zitten er lekken in ons systeem; het functioneert niet goed. Dat
is niet in het belang van de krijgsmacht en dat is niet in het belang van de
betrokkenen. Wel wijs ik nadrukkelijk op de eigen verantwoordelijkheid
van de betrokkenen. Ik stel voor dat we in dit overleg praten over wat we
aan het beleid doen, zonder individuele gevallen te beoordelen. De
verantwoordelijkheid ligt dus in de eerste plaats bij de betrokkenen.
Vervolgens is de vraag hoe de organisatie omgaat met haar verantwoor-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 924, nr. 85

3

delijkheid. Wij hebben op het punt van integriteit besloten om de puntjes
op de i te zetten. Zoals ik ook in het eerdere overleg heb aangegeven,
zullen wij mensen met wie er een probleem bestaat, niet meer wegsturen.
Wij willen naar de hele krijgsmacht uitstralen dat die integer moet zijn.
Wij laten natuurlijk best een zekere tolerantie zien ten opzichte van faux
pas die worden gemaakt. Voor zwaardere veroordelingen geldt dat echter
in principe niet. Een krijgsmacht moet op een goede en gecontroleerde
manier met geweld omgaan. Daarom moet de krijgsmacht mensen in
dienst hebben die zelf bewezen hebben dat zij dat kunnen of die dit
kunnen gaan bewijzen. Als zij bewezen hebben dat ze dit niet kunnen,
hebben we echt een probleem. Op dat punt moeten wij dus strikt blijven.
Fouten van de organisatie moeten niet per definitie door de vingers
worden gezien. Wie zelf verantwoordelijk is voor zaken die in privéomstandigheden hebben plaatsgevonden, moeten wij dus niet per definitie
pardonneren. Wel kunnen er revanchemomenten zijn die tot een nieuwe
afweging leiden, zoals bij sergeant P. het geval was. Daarmee moet je
echter buitengewoon zorgvuldig omgaan. Daarvoor hebben wij zowel de
discretionaire bevoegdheid, als verderop in het proces de beroepsmogelijkheid. De betrokkene krijgt natuurlijk eerst een aanzegging en kan zich
vervolgens eerst zelf verweren. Er zijn dus momenten in de procedure die
zorgvuldigheid ten aanzien van de betrokken persoon en ieders individuele afweging moeten garanderen. Er moet echter ook een algemene
beleidslijn zijn in het belang van de integriteit van de krijgsmacht.
Vervolgens is de vraag hoe wij dit doen. Door de dynamisering hebben
wij een inhaalslag gemaakt, omdat we inderdaad nogal achterlagen bij de
verstrekking van verklaringen van geen bezwaar. Door de dynamisering
wilden we met een update bekijken hoeveel oude gevallen er nog waren.
Door de automatisering is de dynamisering beter mogelijk geworden.
Daardoor kunnen we voortdurend vinger aan de pols houden. Dit kan dus
meer resultaten geven. Bij die dynamisering hebben we iedereen door de
zeef gehaald. Daardoor zijn gevallen aan de orde gekomen waarvan wij
eerst niet wisten. Die worden nu afgehandeld. We gaan het proces langs,
zoals we dat hebben afgesproken.
In het geval van de betrokken sergeant is een aantal zaken misgegaan. Ik
ga niet in op wat hiervan uiteindelijk de consequentie zal zijn. Toen bij de
CdS bijvoorbeeld duidelijk was dat de sergeant niet mocht worden
uitgezonden, bestond bij hem de indruk dat deze al weg was. Dat was
echter niet het geval, omdat zijn uitzending een paar weken later was dan
eerst was afgesproken. Er kwamen dus extra communicatiestoornissen
tussen, waar ons systeem kennelijk niet goed in heeft voorzien.
Wie heeft hiervoor precies de verantwoordelijkheid? De verantwoordelijkheid ligt, strikt genomen, bij de MIVD, die de onderzoeken doet, de CdS
hiervan op de hoogte stelt en de verantwoordelijkheid vervolgens ook bij
de CdS neerlegt. Ik wil nu naar een discipline toe die de directe
commandant verantwoordelijk maakt. Een commandant weet dan dat hij
niemand meer kan uitsturen, tenzij hij een positieve clearing heeft. Als de
clearing niet duidelijk is, moet hij navragen of deze er is. Daarmee
verplaats je de verantwoordelijkheid naar degene die de uitzending zal
meemaken. Er is een aantal keer gezegd dat de commandant het wist. Dat
klopt, maar dit hoeft niet altijd de betrokken commandant op dat moment
te zijn. Het kan ook een eerdere commandant zijn. Een eventuele melding
zit dan wel in het personeelsdossier. Als de commandant zich er op dat
moment niet van bewust is dat iets is gemeld, kun je hem verwijten dat hij
het personeeldossier niet heeft nagekeken, maar tot nu toe zat dat ook
niet in de discipline. Dat willen we daar nu dus wel in brengen door tegen
de commandant zelf te zeggen dat er een positieve clearing moet zijn. Als
die er niet is, kunnen de betrokkenen niet weg. We moeten de verantwoordelijkheid dus ook bij de commandant neerleggen.
Dan nog merken we dat er in de tot nog toe bestaande procedure lekken
zitten. Dat heeft ook te maken met de automatisering. Daarin zitten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 924, nr. 85

4

namelijk een vertraging en een versnelling. Ook ontstaan er tussendoor
nieuwe gevallen doordat er justitiële onderzoeken plaatsvinden, gevolgd
door uitspraken die niet altijd direct in het systeem terechtkomen. Dat is
dus ook weer een vertragingsfactor. Kortom, er zijn op het ogenblik te veel
black holes om voldoende zorgvuldigheid te betrachten tegenover de
betrokkenen en de Defensieorganisatie. Die wil ik dichten. Daarom is er
een onderzoek gestart naar de manier waarop wij dat zo spoedig mogelijk
adequaat kunnen doen. Ik zal de Kamer schriftelijk op de hoogte stellen
van de bevindingen en van de manier waarop we dit willen gaan doen. Ik
hoop dan een positie te hebben bereikt – dat moet binnen afzienbare tijd
het geval zijn – waarin de organisatie met recht kan aangeven dat zij er
alles aan heeft gedaan om te voorkomen dat dit soort incidenten
plaatsvinden.
De heer Bosman heeft specifiek gevraagd of wij ons realiseren wat wij een
militair aandoen als wij hem terughalen van een uitzending. Ja, hij wijst
daar terecht op. Voor de betrokken militair is dat inderdaad extra
afschuwelijk. Hij wordt dan namelijk uit zijn groep gehaald. Zeker als je
goed functioneert, wat de commandant heeft aangegeven door je mee te
nemen op de uitzending, maar alsnog wordt verwijderd, terwijl je daar op
dat moment geen directe aanleiding toe geeft, is dat buitengewoon lastig.
Ik heb daar begrip voor. Ik begrijp ook wat de heer Bosman zegt. Dat valt
bij mij in zeer vruchtbare aarde, want ik ben het daarmee eens. Daarmee
moet je geweldig uitkijken.
Waarom is het in dit geval toch gebeurd en waarom kan het in dit soort
gevallen toch gebeuren? We zaten met het probleem dat iemand was
uitgezonden die niet uitgezonden had moeten worden. Toen bleek dat dit
toch al gebeurd was – dat was dus door de verschillende communicatiestoornissen en vrij aan het begin van de uitzending al het geval – hebben
wij hem juist daarom niet meteen teruggehaald, maar nog eens extra
onderzocht of het nodig was. Alles afwegend, vonden wij de feiten
uiteindelijk ernstig genoeg om het toch te doen. Vervolgens hebben wij de
betrokkene hiervan in kennis gesteld. Hij heeft zich verweerd. Dan kom je
op het station van de discretionaire afweging. Dat station heeft hij niet
gehaald. In die afweging is de beslissing genomen om hem toch terug te
halen. Die afweging stond in relatie tot de feiten. Voor hem staat nu nog
de mogelijkheid van beroep open. Hij kan bekijken of de rechter hem
daarin zal steunen. In dit geval komt het dus door extra zorgvuldigheid in
plaats van door onzorgvuldigheid, hoewel ik onmiddellijk toegeef dat de
ontstane situatie te wijten is aan Defensie. Wij zijn dus tekortgeschoten in
het beleid dat wij hopen uit te voeren. Ik heb nu in de breedte uiteengezet
hoe het zit.
Het spijt mij vreselijk dat het zo gelopen is. Ik vind integriteit te belangrijk
om er lichtvaardig mee om te gaan. Ik zeg de Kamer toe dat wij de zaken
op dat punt hebben aangetrokken en dat ik probeer om de onvolkomenheden, de black holes, die nu in het systeem zitten, te dichten. Daarbij
zullen de verantwoordelijkheden opnieuw duidelijk worden neergelegd en
aan de verschillende mensen in de lijn duidelijk worden gemaakt.
De heer Holtackers (CDA): Voorzitter. Ik heb een paar opmerkingen. Ik
ben het met de minister eens dat de Kamer bij individuele gevallen niet
moet ingaan op de vraag of een verklaring terecht niet gegeven is. Dat is
niet aan ons, want het gaat om het systeem. Iemand heeft een verklaring
of niet. Voor de vraag of dat ten onrechte is of niet, staan beroepsmogelijkheden open. Daar zal ik mij dus niet over uitspreken.
Ik ben het ook met de minister eens dat er zware eisen gelden voor onze
mensen bij Defensie. Zij zijn het neusje van de zalm, gekwalificeerde
mensen die moeilijke taken uitvoeren. Er moeten dus ook zware eisen
gelden. Ik ben het ook met de minister eens dat het niet mag worden
afgedaan met «foutje, bedankt». Als er iets fout is gegaan, is dat geen
legitimatie voor toekomstige fouten, maar moet de oorspronkelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 924, nr. 85

5

situatie hersteld worden. Dat lijkt mij een goede benadering. De positieve
clearing die nu wordt geëist, lijkt mij een aanscherping van het beleid die
hout snijdt.
Ik ben wel geschrokken dat er nog meer gevallen zijn. Deze mensen zijn
blijkbaar door dezelfde maas geglipt. Ook zou ik graag de bevestiging
krijgen dat de commandant die ervan afwist, de commandant in
Nederland was, en niet die in het uitzendgebied.
Tot slot heb ik nog een procedurele opmerking. Ik geloof dat ik «het AO
van 12 april» zei, maar ik bedoelde «het AO van 21 maart».
Voorzitter: Holtackers
De heer Bosman (VVD): Voorzitter. De minister heeft duidelijke
antwoorden gegeven. Als er door de organisatie fouten worden gemaakt,
is dat geen vrijstelling, maar ik krijg wel de indruk dat het probleem altijd
bij de militair stopt; «the buck stops here». De militair is de enige die de
consequentie voelt.
Ik hoor graag hoe het zit met het zelfcorrigerend vermogen. De minister
komt nu met een goed voorstel, maar hiervoor hebben wij ook al goede
voorstellen gehoord. Dat is voor ons een zorgpunt. Hoe waterdicht wordt
het systeem? Hoe zelfcorrigerend is het vermogen van de ambtelijke staf
die dergelijke besluiten neemt?
Tussen neus en lippen door heeft de minister gezegd dat de CdS het idee
had dat deze man al was uitgezonden. Daarbij liep er toch een kleine
rilling over mijn rug. Wat als deze man was omgekomen bij een
auto-ongeluk? Wie was er dan verantwoordelijk geweest? Hoe was de
zaak dan gelopen? Kan het ook andersom? Zijn er mensen uitgezonden
van wie de CdS niet weet dat zij uitgezonden zijn? Dit zijn wel heel basale
punten in de communicatie. Je moet kennis hebben en weten wat er
gebeurt. Daarom heeft de minister een toezegging gedaan dat de
uitzendende commandant zicht moet hebben op de clearing. Hij moet
zwart op wit kunnen zien wat de clearing is. Als die er niet is, gaat de man
of vrouw niet, punt. Die afspraak hebben wij de vorige keer gemaakt en ik
hoop dat het een harde afspraak is.
Voorzitter: Bosman
Minister Hillen: Voorzitter. Ik begin met de heer Bosman. Je kunt merken
dat hij zelf militair geweest is. Ik denk dat hij daarom ook deze pijn het
sterkst voelt en hier erg gevoelig voor is. Ik zeg niet dat de heer Holtackers
dat niet heeft, maar de heer Bosman is duidelijk militair geweest. Hij heeft
een terechte formulering gebruikt. Ik vind inderdaad dat we ermee
moeten omgaan zoals hij zegt. Hij spreekt tegen iemand die weliswaar
geen militair is geweest, maar de zaak hetzelfde ervaart, want ik voel mij
verantwoordelijk voor de krijgsmacht.
De heer Bosman heeft daarnaast gevraagd hoe waterdicht het systeem is.
Dat is moeilijk te zeggen. De fouten zijn gemaakt in een proces dat in
ontwikkeling was. Ik had gehoopt dat we verder waren en dacht ook dat
dit zo was, maar dat bleek niet het geval te zijn. Ik kan geen garanties
geven, want dat kan ik niet, maar alles is erop gericht dat dit niet meer zal
voorkomen. Daarop zetten wij in en daarvoor bouwen wij controlepunten
in. Bovendien moeten wij duidelijk verantwoordelijkheden kunnen
aanwijzen. Het zou het prettigst geweest zijn als iemand aantoonbaar fout
geweest was, zodat diegene ook verantwoordelijk was om de zaak te
herstellen of iets te ondernemen, maar dat bleek hier een probleem te zijn.
Iedereen heeft gedaan wat hij moest doen, maar de informatie was niet
afdoende en was niet adequaat qua tijd. De heer Bosman heeft gevraagd
wie precies weet wanneer iemand wordt uitgezonden, maar hier was het
probleem dat het bericht van uitzending een vertraging had opgelopen en
niet op alle adressen was aangekomen. Dat wil niet zeggen dat niemand

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 924, nr. 85

6

weet wat onze mensen doen. De mensen eromheen weten dat donders
goed. We zijn wel in control, maar hebben alleen geen helicopterview op
alles wat er op dat moment gebeurt, als er dingen verschuiven.
De vertraging komt in dit geval deels door ons nieuwe systeem van
gegevens aanleveren via computers. Voordat het PeopleSoft-systeem
gegevens aanlevert, moeten de gegevens eerst geladen worden. Het
uitzoeken van de gegevens door bijvoorbeeld de MIVD kost heel veel tijd.
Er worden indrukwekkend grote aantallen handmatig gecheckt. Als
degene die hiermee bezig is, er een dag niet is, bijvoorbeeld door ziekte,
en niemand neemt de taak over, dan heb je al een probleem. Zulke
problemen zijn organisatorisch. Ze kunnen niet meer voorkomen en dat
moeten we ook niet willen. We hebben ze geïdentificeerd en proberen ze
weg te nemen. We gaan nu een systeem maken dat menselijkerwijs
gesproken aan de verschillende criteria voldoet, maar doorslaggevend
blijft dat iedereen binnen de organisatie de verantwoordelijkheid heeft en
voelt om het aan te kaarten als iets niet optimaal functioneert, ook als het
op aanpalende terreinen is.
De heer Holtackers heeft naar de overige gevallen gevraagd. Het is nog
erger dan hij denkt, want ze zijn van recenter datum, van maart. Het
systeem lijkt niet goed gefunctioneerd te hebben, terwijl iedereen al wist
dat de zaak al aangescherpt was. Ik ben er hierdoor overigens nog meer
van overtuigd dat zulke fouten niet bewust worden gemaakt en dat
iedereen maximaal probeert te opereren, maar dat het systeem niet
sluitend was. In vier van de vijf gevallen ging het om nog niet afgeronde
justitiële onderzoeken. Deze mensen waren op dat moment al verdacht en
waren dus niet gekwalificeerd voor uitzending. In één geval was het
onderzoek wel afgerond, maar was het nog niet in het systeem verwerkt.
Ik weet niet of de commandant zelf in dit geval op de hoogte was gesteld.
Dit zijn nieuwe gevallen die pas net boven tafel zijn gekomen en ik moet
de finesses ervan nog horen.
Dat is dus de situatie. Nogmaals, Defensie is hier met alle concentratie en
met de juiste instelling mee bezig. Integriteit blijft voor ons boven alles
staan; wij hechten daar zeer aan. Wij zullen proberen om in alle zorgvuldigheid te reageren naar de betrokkenen. Er is een aantal persoonlijke
beslismogelijkheden om deze zorgvuldigheid per persoon inhoud te
geven: eerst verweren, dan de discretionaire bevoegdheid gebruiken en
vervolgens de gang naar de rechter maken. Ik zal alles doen om ervoor te
zorgen dat wij de ergste ellende gehad hebben.
De voorzitter: Ik bedank de minister voor zijn antwoorden. Het is goed
om te horen dat hij dit zo serieus oppakt, wat hij altijd al heeft gedaan, en
dat hij er nog een schepje bovenop doet. Ik heb één toezegging
genoteerd. De minister zal de Kamer informeren over het nieuwe systeem
van checks-and-balances ten aanzien van de vvgb’s dat Defensie zal
gebruiken alvorens militairen op missie te sturen. Klopt dat, minister?
Minister Hillen: Ja. U kunt ervan uitgaan dat dit nog voor het zomerreces
zal zijn. Het is nu eind april en ik probeer het nog voor juni te halen, maar
wij moeten dit grondig doen. Ik ga geen toezeggingen doen die achteraf
niet voor 100% blijken te kloppen. Ik wil zeker weten dat het goed zit. In de
loop van juni zal de Kamer hierover geïnformeerd worden.
De voorzitter: Half juni?
Minister Hillen: Half juni.
De voorzitter: Ik bedank de minister en zijn team voor hun aanwezigheid.
Ik bedank ook de collega’s en de overige aanwezigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 924, nr. 85

7