Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 612

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 augustus 2016
Bijgaand stuur ik uw Kamer het verslag van de informele bijeenkomst van
de Europese energieministers (informele Energieraad) die op 12 en 13 juli
2016 plaatsvond in Bratislava, Slowakije.
Op dinsdag 12 juli vond een gecombineerde sessie plaats van milieu en
energieministers over duurzame financiering en het governance-systeem
voor de Energie Unie. Volgens vicevoorzitter van de Europese Commissie
Šefčovič zijn de modernisatie- en innovatiefondsen van het
CO2-emissiehandelssysteem (ETS) van groot belang voor de benodigde
CO2-arme investeringen richting de klimaat- en energiedoelen van 2030.
De milieu en energieministers gaven aan dat de allocatie van de financiële
middelen uit de ETS-fondsen gebaseerd moet zijn op de kwaliteit van de
projecten, met oog voor de geografische spreiding.
Wat betreft het governance-systeem van de Energie Unie moedigde
vicevoorzitter Šefčovič de lidstaten aan om de nationale energie- en
klimaatplannen van het governance-systeem eerder dan eind 2019 in te
leveren in het belang van investeringszekerheid en om voorbereid te zijn
voor de dialoog in 2018 over de klimaatbijdragen van het Parijse
klimaatakkoord. Veel ministers refereerden aan de Raadsconclusies van
de Energieraad van november 2015, waarin de Raad zich uitsprak voor de
deadline van eind 2019, en gaven aan de door de Commissie voorgestelde
tijdsplanning niet realistisch te vinden. Volgens hen is voor het opstellen
van de energie- en klimaatplannen, inclusief het betrekken van de
samenleving en de buurlanden, meer tijd nodig.
Tijdens de ochtendsessie op 13 juli heeft de informele Energieraad van
gedachten gewisseld over energieprijzen in Europa in relatie tot het
concurrentievermogen van het bedrijfsleven en hoe energieprijzen en
-kosten verder kunnen worden verminderd. De ministers waren
eensgezind dat het voltooien van de interne energiemarkt een prioriteit is,
dat interconnecties moeten worden verbeterd en dat er aandacht moet
zijn voor de concurrentiepositie van de energie-intensieve industrie.

kst-21501-33-612
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-33, nr. 612

1

Ten slotte werd tijdens de werklunch gesproken over vloeibaar aardgas
(LNG) en energievoorzieningszekerheid. De energieministers gaven aan
dat LNG kansen biedt voor de Europese energievoorzieningszekerheid.
Nederland voegde toe dat een goed functionerende interne markt daarbij
het uitgangspunt dient te zijn.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-33, nr. 612

2

BIJLAGE: VERSLAG INFORMELE ENERGIERAAD, 12–13 JULI 2016
Duurzame financiering en governance
Tijdens een gecombineerde sessie op 12 juli hebben de Europese milieu
en energieministers van gedachten gewisseld over duurzame financiering
en governance met het oog op het bereiken van de EU klimaat- en
energiedoelen.
Duurzame financiering
Op 15 juli 2015 heeft de Europese Commissie een voorstel voor herziening
van de richtlijn voor het EU-emissiehandelssysteem voor CO2 (ETS)
uitgebracht voor de periode 2021–2030, inclusief een voorstel voor
innovatie- en modernisatiefondsen1. Volgens vicevoorzitter van de
Europese Commissie Šefčovič, verantwoordelijk voor de Energie Unie,
zijn de fondsen van groot belang voor de benodigde CO2-arme investeringen richting de klimaat- en energiedoelen van 2030 en moeten publieke
middelen zodanig worden ingezet dat ze op een slimme en effectieve
wijze private investeringen mobiliseren.
Tijdens de informele gedachtewisseling bleek dat veel ministers zich
kunnen vinden in de uitbreiding van de reikwijdte van het huidige
innovatiefonds, zodat ook kleinere projecten in aanmerking komen. Ook
werd door verschillende lidstaten, waaronder Nederland, het belang van
projecten voor CO2-afvang en opslag (CCS) benoemd. Een aantal lidstaten
dat gebruik mag maken van het modernisatiefonds2 gaf aan voldoende
vrijheid te willen hebben bij het beheer en besteden van de middelen. Het
Slowaaks voorzitterschap vatte samen dat de allocatie van de financiële
middelen uit de ETS-fondsen volgens de ministers gebaseerd moet zijn op
kwaliteit van de ingediende projecten, met oog voor de geografische
spreiding.
Governance
De Europese Commissie is voornemens eind 2016 een wetgevend
voorstel over de governance van de Energie Unie uit te brengen.
Vicevoorzitter Šefčovič moedigde de lidstaten aan om de nationale
energie- en klimaatplannen eerder in te leveren dan eind 2019. Volgens de
vicevoorzitter is het van belang dat de concept plannen, met daarin de
beleidsmaatregelen voor 2021–2030, al in 2017 gereed zijn en de
definitieve versies in 2018. Dit vanwege investeringszekerheid en om tijdig
gereed te zijn voor de mondiale «faciliterende dialoog» in 2018 over de
klimaatbijdragen van het Parijse klimaatakkoord.
Veel ministers refereerden tijdens de gedachtewisseling aan de raadsconclusies van november 2015, waarin de Raad zich uitsprak voor de deadline
van eind 20193, en gaven aan de voorgestelde tijdsplanning van de
Commissie voor de nationale energie- en klimaatplannen niet realistisch
te vinden. Volgens hen is voor het opstellen van de plannen, inclusief het
betrekken van de samenleving en de buurlanden, meer tijd nodig. Een
groot aantal lidstaten, waaronder Nederland, gaf aan voorstander te zijn
van regionale samenwerking, maar benadrukte dat deze samenwerking
gebaseerd moet zijn op bestaande regionale samenwerkingsverbanden
(«bottom up» benadering). Daarnaast onderstreepten veel lidstaten het
1

Kamerstuk 22 112, nr. 1998, 18 september 2015
De Commissie stelt voor dat het modernisatiefonds alleen toegankelijk is voor lidstaten met
een GDP/capita minder dan 60% van het EU-gemiddelde
3
Kamerstuk 21 501-33, nr. 572, 17 december 2015
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-33, nr. 612

3

belang van het reduceren van administratieve lasten en stroomlijnen van
bestaande plannings- en rapportageverplichtingen.
Energieprijzen en concurrentiekracht
Tijdens de ochtendsessie op 13 juli heeft de informele Energieraad van
gedachten gewisseld over de ontwikkeling van de energieprijzen in
Europa, de invloed van energieprijzen op het concurrentievermogen van
het Europese bedrijfsleven en welke maatregelen getroffen kunnen
worden om energieprijzen en -kosten verder te verminderen.
Voorafgaand aan de discussie werden presentaties gegeven door John
Cooper, directeur-generaal van FuelsEurope, en James Watson, CEO van
SolarPower Europe. De heer Cooper ging in op de effecten van energieprijzen op het concurrentievermogen van Europese raffinaderijen en
energie-intensieve industrie. Lagere energieprijzen in bijvoorbeeld het
Midden-Oosten zijn volgens hem één van de oorzaken dat investeringen
zich naar die regio verplaatsen. De heer Watson benadrukte dat de nu
lagere groothandelsprijzen voor elektriciteit niet in dezelfde mate
doorwerken in de prijzen van de eindverbruikers, onder andere door
verschillen in nationaal beleid, en dat de juiste prijssignalen nodig zijn
voor een marktgebaseerde energietransitie.
Vicevoorzitter Šefčovič gaf aan dat de Europese Commissie een studie
uitvoert naar de recente ontwikkeling van de energieprijzen en zij zal
daarover in december 2016 een mededeling publiceren. Hij lichtte kort
enkele ontwikkelingen toe en stelde voor om tijdens ieder voorzitterschap
aandacht te besteden aan dit onderwerp. De ministers waren eensgezind
dat het voltooien van de interne energiemarkt een prioriteit is, dat
interconnecties moeten worden verbeterd en dat er aandacht moet zijn
voor de concurrentiepositie van de energie-intensieve industrie.
Nederland bracht onder andere het belang van een betere coördinatie van
steunregelingen voor hernieuwbare energie onder de aandacht.
Vloeibaar aardgas en energievoorzieningszekerheid
Ten slotte werd tijdens de werklunch gesproken over vloeibaar aardgas
(LNG) en energievoorzieningszekerheid naar aanleiding van de
mededeling «strategie voor vloeibaar aardgas en gasopslag» van
16 februari 20164.
De discussie werd geopend door speciaal gezant internationale energierelaties van de Verenigde Staten, Amos Hochstein, en de voorzitter van de
commissie voor industrie, onderzoek en energie van het Europees
parlement (ITRE), Jerzy Buzek. De heren Hochstein en Buzek brachten de
verstoring van de gaslevering naar Oost- en Centraal Europa in 2009 in
herinnering en benadrukten het belang van LNG voor de voorzieningszekerheid van de EU. Daarnaast maakten zij van de gelegenheid gebruik om
hun zorgen te uiten over Nord Stream II, omdat dit volgens hen ingaat
tegen de doelstellingen van de Energie Unie. De ministers benoemden de
kansen die LNG biedt voor de energievoorzieningszekerheid van de EU en
de diversificatie van aanvoerroutes en bronnen. Nederland gaf meer in
het bijzonder aan dat een goed functionerende interne markt het
uitgangspunt dient te zijn bij het aantrekken van LNG naar Europa en
benadrukte dat tijdige afronding en implementatie van netwerkcodes
daarvoor benodigd is. Wat betreft eventuele investeringen in infrastructuur gaf Nederland aan dat het eerst en vooral zaak is dat bestaande

4

Kamerstuk 22 112, nr. 2102, 24 maart 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-33, nr. 612

4

infrastructuur beter wordt benut, bijvoorbeeld door de toegang tot
infrastructuur te verbeteren en interconnecties te versterken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-33, nr. 612

5