Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2666
Vragen van de leden Hijink (SP), Bergkamp (D66) en Ellemeet (GroenLinks)
aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en sport over de
stageomstandigheden van studenten verpleegkundige en verzorging
(ingezonden 25 mei 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 5 juli 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2017–2018, nr. 2474.
Vraag 1
Kent u het onderzoek van NU»91 waarin studenten die een zorgopleiding
volgen gevraagd is naar hun bevindingen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat meer dan de helft van de studenten een stagevergoeding ontvangt die lager is dan het bedrag dat afgesproken is in alle cao’s?
Antwoord 2
Werkgevers en werknemers maken samen afspraken in de cao’s over onder
meer stagevergoedingen. Ik acht het in het belang van de studenten dat in de
CAO gemaakte afspraken ook nageleefd worden en dat studenten dus de
vergoeding krijgen waar ze volgens de cao recht op hebben. Daarbij is het
belangrijk dat studenten, met de hulp van begeleiders van de school en de
stageplek, zich bewust zijn van hun rechten, zodat voorafgaand aan de stages
ook goede afspraken gemaakt kunnen worden.
Vraag 3
Wat vindt u ervan dat 73% van de studenten de stagevergoeding te laag
vindt?

1

ah-tk-20172018-2666
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.nu91.nl/news/
Zorgstagecheck_het_leren_schiet_er_door_de_hoge_werkdruk_bij_in&id=1825

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
In het onderzoek van NU»91 werd de vraag gesteld of studenten kunnen
rondkomen van hun stagevergoeding. 73% van de studenten heeft aangegeven dat ze niet kunnen rondkomen van de stagevergoeding alleen. Echter;
een stagevergoeding is geen loon, maar een vergoeding. De hoogte hoeft
daarmee niet te voldoen aan de wettelijke normen voor het minimumloon.
Vraag 4, 5
Wat vindt u ervan dat de studenten veel werkdruk en prestatiedruk ervaren,
en aangegeven weinig regie, invloed en zeggenschap te hebben tijdens hun
stage? Op welke manier kan hier verbetering in worden aangebracht?
Hoe oordeelt u over de opvatting van respondenten dat zij meer begeleiding
willen ontvangen in hun leerproces en in het bewaken van hun grenzen?
Antwoord 4, 5
Tijdens een stage staat het leren van de student centraal. Dat betekent dat de
stagiair taken en verantwoordelijkheden krijgt die aansluiten bij zijn kennis en
ervaring en zijn leerdoelen. De stagiair maakt samen met de begeleiding
vanuit de school en de zorginstelling afspraken over de inhoud van een stage
en de begeleiding op de stageplek. Deze afspraken gaan uit van de leerdoelen
van de student. Binnen het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) maken ROCs
structurele afspraken met zorginstellingen (erkende beroepspraktijkvormende
instellingen) over de inhoud van stages. De basis voor deze afspraken zijn
landelijk vastgelegd in een protocol voor beroeps- en praktijkvorming (het
bpv-protocol). Ook hogescholen maken afspraken met zorginstellingen. Ze
koppelen vaste stagedocenten aan een instelling, zodat de lijnen kort zijn.
Scholen investeren daarnaast in cursussen voor stagebegeleiders. Ook
beoordelen examinatoren de kwaliteit van stages, zo ook de naleving van de
stageafspraken.
Het rapport geeft een belangrijk signaal aan scholen en zorginstellingen. Het
toont het belang van voldoende aandacht voor de begeleiding van stagiairs.
Tegelijkertijd is het voor de studenten van belang dat zij te hoge werkdruk
ook bespreekbaar maken bij de begeleiding vanuit de instelling. De school
kan hen daarbij helpen.
De kwaliteit van stages en het leerklimaat in instellingen zijn ook expliciet
onderdeel van het Actieprogramma Werken in de Zorg. In dat verband maken
scholen en werkgevers via Regionale Actieplannen (RAAT) afspraken over de
kwantiteit en kwaliteit van stages.
Vraag 6
Vindt u het wenselijk dat een deel van de stagiaires (15% van de respondenten) risicovolle of voorbehouden handelingen heeft moeten uitvoeren waar zij
niet toe bekwaam zijn?
Antwoord 6
Bekwaamheid van de opdrachtnemer – in dit geval de stagiair – is één van de
belangrijkste eisen die de Wet BIG stelt. Ten eerste moet de stagiair zichzelf
bekwaam achten om, binnen de grenzen van zijn kennen en kunnen, de
opdracht tot een goed eind te brengen. Daarnaast is het aan opdrachtgever
(bijvoorbeeld de arts) om vast te stellen of de stagiair inderdaad bekwaam is
om een bepaalde handeling uit te voeren. De stagiair mag dus alleen
voorbehouden handelingen uitvoeren met toezicht en tussenkomst van de
opdrachtgever van de handeling.
Goede begeleiding en toezicht is van groot belang om de veiligheid van de
patiënt te garanderen. Wanneer een student het gevoel heeft iets te doen
waartoe zij of hij zich niet toegerust voelt, dan is het belangrijk dit aan te
kaarten met de begeleiders binnen de zorginstelling en de school.
Vraag 7
Hoe wordt voorkomen dat stagiaires volwaardig worden ingezet om de
personeelstekorten op te lossen? Wie heeft hierin de verantwoordelijkheid: de
school of de zorgorganisatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Een stage is onderdeel van een opleiding. Het compenseren van personeelstekorten met de volwaardige inzet van stagiairs is niet wenselijk. Niet voor de
stagiair en niet voor de kwaliteit van zorg. Een stagiair moet de ruimte
hebben om te leren. De zorginstelling is verantwoordelijk voor de wijze
waarop stagiairs en het personeel worden ingezet. In de gevallen waarin een
stagiair toch wordt ingezet als een volwaardige medewerker, moeten de
student en de school (mbo en hbo) het gesprek hierover aangaan met de
zorgorganisatie. Wanneer dit niet tot een oplossing leidt, kan de school
besluiten geen stagiairs meer te plaatsen bij de instelling.
Vraag 8
Bent u bereid de bevindingen van studenten mee te nemen in uw arbeidsmarktbeleid en dit mee te geven aan werkgeversorganisaties, vakbonden en
scholen die zorgopleidingen verzorgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Ja. De kwaliteit van stages is van groot belang voor het opleiden van
werknemers in de zorg. Dit rapport kan partijen stimuleren om tot verbeteringen te komen waar nodig. Ik zal het onder de aandacht brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3