Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21501-02

Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen

Nr. 919

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 september 2009
Gaarne bieden wij u hierbij de geannoteerde agenda aan van de Raad
Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 14 en 15 september 2009.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

KST134316
0809tkkst21501-02-919
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-02, nr. 919

1

Geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken en Externe
Betrekkingen (RAZEB) van 14 en 15 september 2009
Algemene zaken

Voorbereiding Europese Raad 29–30 oktober
De Raad zal de geannoteerde agenda bespreken voor de Europese Raad
van 29 en 30 oktober. Deze wordt opgesteld door het voorzitterschap. De
ontwerpconclusies van de Europese Raad zullen pas in de RAZEB van
oktober worden besproken. Op dit moment is de geannoteerde agenda
nog niet ontvangen. De volgende onderwerpen zullen waarschijnlijk in de
geannoteerde agenda worden opgenomen:

De economische, financiële en sociale situatie
De Europese Raad zal zich buigen over de voortgang bij de totstandkoming van het EU-toezichtskader, waartoe de Europese Raad in juni had
opgeroepen. Mede op aandringen van Nederland, werd de Commissie in
juni gevraagd vroeg in het najaar met wetgevende voorstellen te komen.
Waarschijnlijk zal ook de follow-up van de G20-top in Pittsburgh aan de
orde komen.
Klimaatverandering en duurzame ontwikkeling
Ter voorbereiding op de EU-positie op de klimaattop in Kopenhagen in
december, zal financiering van het internationale klimaatbeleid op de
agenda van de ER worden gezet alsmede het vraagstuk van de interne
lastenverdeling. Het is van belang dat de EU in de aanloop naar Kopenhagen ambitie blijft tonen en eensgezind blijft optreden.
Migratie
In vervolg op de bespreking van juni, zal illegale immigratie – in het
bijzonder de preventie en bestrijding van illegale immigratie aan de zuidelijke zeegrenzen van de EU – door de ER worden besproken.
Institutionalia
Zoals ook al werd aangekondigd door het Zweedse voorzitterschap in het
Europees Parlement, zal de Europese Raad van oktober spreken over de
nominaties voor de nieuwe Hoge Vertegenwoordiger en de vaste voorzitter van de Europese Raad, mits alle Lidstaten tegen die tijd het nieuwe
verdrag hebben geratificeerd.
Energie
Gelet op de volle agenda van de Europese Raad van oktober heeft het
voorzitterschap ervoor gekozen op de RAZEB van september ruimte te
maken voor een breder debat over het energievoorzieningszekerheid op
basis van een presentatie van de Commissie. De gascrisis in Oekraïne
begin 2009 heeft (wederom) aangetoond dat energievraagstukken belangrijke buitenlandspolitieke aspecten hebben.
Welke onderwerpen op het gebied van extern beleid van de Unie zullen
worden besproken is op het moment van schrijven van deze geannoteerde agenda nog niet bekend.

Uitbreiding/Albanië
De Raad zal spreken over de EU-lidmaatschapsaanvraag die Albanië op
28 april 2009 heeft ingediend bij het toenmalige Tsjechische voorzitterschap. Zoals uw kamer werd gemeld op 2 augustus jl. (kamerstuk
21 501-02 nr. 916), stelden veel lidstaten tijdens de RAZEB van 27 juli jl.
dat een positief signaal richting Albanië nodig is. Deze groep landen is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-02, nr. 919

2

van mening dat de Raad de Commissie nu moet verzoeken te starten met
het schrijven van een advies (het «avis») over de Albanese lidmaatschapsaanvraag.
Nederland zal in de Raad zeggen dat volgens de verscherpte uitbreidingsstrategie van december 2006 elk land op zijn eigen merites moet worden
beoordeeld. Het feit dat de Commissie in 2009 is gestart met het schrijven
van een advies over de lidmaatschapsaanvragen van Montenegro en
IJsland betekent niet dat de Commissie voor Albanië ook terstond moet
starten met het schrijven van een advies. Nederland zal voorts stellen dat
besluitvorming in de Raad over de avis-aanvraag pas aan de orde kan zijn
nadat een internationaal oordeel over het verloop van de parlementsverkiezingen in Albanië (die eind juni plaatsvonden) beschikbaar is. Het eindoordeel van de OVSE is pas eind september verwachtbaar. De avisaanvraag zou derhalve pas op z’n vroegst tijdens de RAZEB van
26 oktober aan de orde kunnen komen. Dan zal ook de voortgangsrapportage van de Commissie (die op 14 oktober as. zal uitkomen) in de besprekingen kunnen worden meegenomen.
Externe Betrekkingen

Iran
De Raad zal de discussie over de ontwikkelingen ten aanzien van Iran die
tijdens het Gymnich werd gestart, voortzetten. Daar de uitkomsten van het
Gymnich op het moment van schrijven van deze brief nog niet bekend
zijn, kan niet worden aangegeven hoe de RAZEB-discussie zal worden
gevoerd. Niettemin is de verwachting dat de ministers bijzondere
aandacht zullen schenken aan de stand van zaken omtrent het nucleaire
dossier en de vraag op welke wijze de EU dient te reageren indien Iran
niet ingaat op het aanbod een open dialoog aan te gaan. Zonder een
scherpe deadline daarvoor te stellen, hebben de E3 en de VS kenbaar
gemaakt eind september de balans op te maken en zich te willen bezinnen
over additionele maatregelen, wanneer Iran zijn opstelling niet wijzigt. In
breder verband zal Iran aan de orde komen tijdens de AVVN en meer in
het bijzonder tijdens de G20-bijeenkomst in Pittsburgh. Over de Nederlandse opstelling ter zake is reeds met Uw Kamer overlegd (AO
3 september).

Afghanistan
De Raad zal spreken over de situatie in Afghanistan. De discussie zal een
voorzetting zijn van de discussie tijdens het Gymnich over versterking van
de EU-inzet in Afghanistan en de presidentiële en provinciale verkiezingen
waarvan de uitslag op 17 september wordt verwacht. Op basis van de
uitkomsten van het Gymnich zal het voorzitterschap nader bepalen hoe de
discussie tijdens de RAZEB zal worden gevoerd.

Zuidelijke Kaukasus
De Raad zal zich buigen over de vraag hoe de EU de relaties met de drie
landen van de Zuidelijke Kaukasus (Armenië, Azerbeidzjan en Georgië)
verder kan versterken, binnen de kaders van het in mei 2009 gelanceerde
Oostelijk Partnerschap. De EU heeft bijzondere belangen in de Zuidelijke
Kaukasus, ondermeer op het gebied van energie en veiligheid. De Raad
zal zich buigen over de mogelijkheid om bijvoorbeeld vrijhandels- of
associatieovereenkomsten met al deze landen te sluiten. Georgië is tot
dusver het enige land in de Zuidelijke Kaukasus waarmee de EU de mogelijkheid voor een vrijhandelsovereenkomst onderzoekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-02, nr. 919

3

Nederland zal aangeven dat de EU enerzijds een regionale benadering
moet nastreven, waarbij de landen van de Zuidelijke Kaukasus ook
worden aangemoedigd beter onderling samen te werken. Anderzijds is
voor Nederland het conditionaliteitsprincipe van belang: intensivering van
de relatie met de EU is alleen mogelijk als de betrokken landen voldoen
aan bepaalde voorwaarden op het gebied van markthervorming, democratie en rechtsstaat.

Sri Lanka
De Raad zal naar verwachting spreken over de situatie van de circa
280 000 ontheemden die na het beëindigen van het conflict tussen de
Srilankaanse overheid en de Tamil Tijgers in mei jl. in opvangkampen zijn
ondergebracht. Ondanks toezeggingen van de overheid om binnen korte
tijd de meerderheid van hen te laten vertrekken, zijn nog weinig
ontheemden teruggekeerd. De situatie in de overvolle kampen blijft schrijnend en inmiddels vormt het aangebroken moessonseizoen een bedreiging voor de gezondheid van de ontheemden.
De ministers zullen bespreken hoe de EU de Srilankaanse overheid ertoe
kan bewegen ernst te maken met de terugkeer van de ontheemden. Ook
moet worden bezien of het voortzetten van humanitaire hulp aan de
kampen -zonder dat de ontheemden mogen vertrekken- niet juist bijdraagt
aan de instandhouding van de noodsituatie en aan het ondersteunen van
het beleid van de Srilankaanse overheid. Het zou beter kunnen zijn als de
EU geen nieuwe humanitaire hulp voor de verbetering van de kampen zou
verlenen, maar alleen zou meehelpen aan een veilige en vrijwillige terugkeer van de ontheemden. Nederland is bereid EU-voorstellen in die richting te steunen.

Soedan
De Raad zal de situatie in Soedan aan de orde stellen. Voor Nederland zal
de aandacht vooral uitgaan naar de voortgang van het Comprehensive
Peace Agreement (CPA), de situatie in Darfur, de mensenrechtensituatie
en de samenwerking met het Internationaal Strafhof (ICC).
Op 22 juli jl deed het Permanente Hof van Arbitrage uitspraak in het
grensgeschil tussen Noord- en Zuid-Soedan (de «Abyei-zaak»). Met de
uitspraak van het Hof en de toezegging van beide partijen de uitspraak te
zullen respecteren is een belangrijke stap gezet in de implementatie van
het CPA. Desalniettemin blijft voortgaande monitoring van de uitvoering
van het CPA van groot belang.
De mensenrechtensituatie in Soedan en de situatie in Darfur blijven zorgwekkend. Zowel de Soedanese regering als de rebellengroeperingen
dienen hierop aangesproken te blijven worden. Het is van belang dat er zo
snel mogelijk voortgang wordt gemaakt bij het opnieuw op gang brengen
van de vredesonderhandelingen. Wat betreft de Darfur-zaken van het ICC
blijft Soedan weigeren uitvoering te geven aan de drie aanhoudingsbevelen, ondermeer tegen president Bashir. Nederland benadrukt de
cruciale rol van het Strafhof bij het tegengaan van straffeloosheid en
bepleit dat de EU in nauw contact blijft met de Afrikaanse landen om het
ICC ten volste te ondersteunen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-02, nr. 919

4