Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 303

Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001
met het oog op een vrijstelling van bepaalde
periodieke uitkeringen aan specifieke groepen
oorlogsslachtoffers (Wet vrijstelling uitkeringen
Artikel 2-Fonds)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 7 september 2015 en het nader rapport d.d.
11 september 2015, aangeboden aan de Koning door de Staatssecretaris
van Financiën. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 31 augustus 2015, no. 2015001434, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, bij de Afdeling
advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het
voorstel van wet tot wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 met
het oog op een vrijstelling van bepaalde periodieke uitkeringen aan
specifieke groepen oorlogsslachtoffers (Wet vrijstelling uitkeringen Artikel
2-Fonds), met memorie van toelichting.
Het voorstel vormt een onderdeel van het fiscale pakket voor het jaar
2016, samen met de wetsvoorstellen Belastingplan 2016, Overige fiscale
maatregelen 2016 (OFM 2016), Wet tegemoetkomingen loondomein en
Wet implementatie wijzigingen Moeder-dochterrichtlijn 2015. Het
onderhavige voorstel strekt er toe zogenoemde Artikel 2-Fondsuitkeringen
vrij te stellen van inkomstenbelasting.
De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het voorstel aan
de Tweede Kamer te zenden.
Vanwege de gevoeligheid van het invoeren van een vrijstelling van
uitkeringen uitsluitend voor een beperkte groep (Joodse vervolgingsslachtoffers) en een mogelijke precedentwerking, heeft het kabinet de
Afdeling verzocht om in haar advisering bijzondere aandacht te schenken
aan de in de toelichting op het wetsvoorstel opgenomen rechtvaardigingsgronden. Deze vraag komt er in feite op neer hoe het voorstel zich
verhoudt tot het gelijkheidsbeginsel. De Afdeling is van oordeel dat het,
gelet op de hier aan de orde zijnde bijzondere omstandigheden, en
1

kst-34303-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 303, nr. 4

1

gegeven de ruime marge die de nationale en internationale rechters aan
de fiscale wetgever gunnen, plausibel is dat deze omstandigheden het
voorgestelde onderscheid tussen Artikel 2-Fondsuitkeringen (vrijgesteld)
en andere Nederlandse uitkeringen (belast) kunnen rechtvaardigen.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 31 augustus
2015, no. 2015001434, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van
wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd
7 september 2015, nr. W06.15.0277/III, bied ik U hierbij aan.
Het kabinet is de Afdeling erkentelijk voor de voortvarendheid waarmee
het advies over het bovenvermelde voorstel is uitgebracht en in het
bijzonder ook voor de uitvoerige en gedegen wijze waarop de Afdeling in
haar advies de door het kabinet gevraagde bijzondere aandacht heeft
gegeven aan het punt van de gelijke behandeling.
1. Inleiding
Het Artikel 2-Fonds is een compensatieregeling voor Joodse vervolgingsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog.2 De uitkeringen zijn bedoeld als
tegemoetkoming aan minder draagkrachtige vervolgingsslachtoffers en
kennen daarom een inkomens- en een vermogenstoets. De hoogte van de
uitkering bedraagt € 320 per maand, een vast bedrag dat één keer per
kwartaal wordt uitbetaald. De uitkering is niet van invloed op de uitkering
krachtens de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945 (Wuv) en
de Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940–1945 (Wubo). Het
gaat om een persoonsgebonden uitkering. In Nederland ontvangen
ongeveer 2.500 ingezetenen deze uitkering.
Omdat de uitkeringen afkomstig zijn van de Duitse overheid worden de
uitkeringen fiscaal gekwalificeerd als publiekrechtelijke uitkeringen en tot
het inkomen uit werk en woning gerekend (box 1).3 In het verdrag ter
voorkoming van dubbele belasting tussen Nederland en Duitsland is het
heffingsrecht over deze uitkeringen aan Duitsland toegewezen. Nederland
verleent daarom een aftrek ter voorkoming van dubbele belasting, maar
voor de bepaling van de hoogte van het tarief over de andere inkomsten
tellen de uitkeringen wel mee (progressievoorbehoud). Daarnaast is over
de uitkeringen in Nederland premie voor de volksverzekeringen
verschuldigd en tellen de uitkeringen mee bij de bepaling van de
draagkracht voor inkomensafhankelijke aftrekposten en toeslagen.
Volgens de toelichting kunnen de fiscale gevolgen en de gevolgen voor
toeslagen ingrijpend zijn: in uitzonderlijke situaties kan de uitkering als
gevolg van het gemis aan toeslagen in combinatie met de premieheffing
zelfs meer dan «wegbelast» worden, waardoor de ontvanger van de
uitkering uiteindelijk in een slechtere financiële positie komt te verkeren
dan toen hij nog geen uitkering uit het Artikel 2-Fonds ontving.4
Vanuit de Tweede Kamer is er diverse malen op aangedrongen om de
uitkeringen vrij te stellen. Hierop hebben de verantwoordelijke bewindslieden steeds afwijzend gereageerd. Zij toonden begrip voor de wens van
de uitkeringsgerechtigden, maar meenden dat een vrijstelling een
ongewenste precedentwerking zou hebben naar andere uitkeringen. Mede
op basis van een onderzoek door de landsadvocaat is het huidige kabinet
2

Het Artikel 2-Fonds is bedoeld voor Joodse vervolgingsslachtoffers die opgesloten waren in
een concentratiekamp, minstens 3 maanden gevangen waren in een getto, zoals door de Duitse
regering gedefinieerd, minstens 6 maanden ondergedoken waren in een door de nazi’s bezet
gebied, of minstens 12 maanden ondergedoken waren in een satellietstaat van de nazi’s.
3
Hoge Raad 8 februari 2013, 12/02569, ECLI:NL:HR:2013:BZ0729.
4
Memorie van toelichting, paragraaf 6, onder Urgentie, tweede alinea.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 303, nr. 4

2

tot de conclusie gekomen dat een vrijstelling voor uitkeringen uit het
Artikel 2-Fonds gerechtvaardigd is. Met een dergelijke vrijstelling wordt,
zo merkt de Afdeling op, afgeweken van de bestaande systematiek van de
inkomstenbelasting.
Vanwege de gevoeligheid van de vrijstelling voor uitsluitend uitkeringen
aan deze groep Joodse vervolgingsslachtoffers en een mogelijke
precedentwerking, verzoekt het kabinet de Afdeling om in haar advisering
bijzondere aandacht te schenken aan de in de toelichting op het
wetsvoorstel opgenomen rechtvaardigingsgronden.
Alvorens op dit verzoek van het kabinet in te gaan (onder 3 hierna), maakt
de Afdeling (onder 2) eerst een opmerking over mogelijke alternatieven.
2. Alternatieven
Volgens de toelichting «kleven er juridische voetangels en klemmen aan
een vrijstelling» en «zijn er misschien wel andere, betere mogelijkheden
om tegemoet te komen, maar kost het tijd om deze te onderzoeken en tot
stand te brengen».5
De Afdeling merkt op dat de toelichting niet vermeldt aan welke mogelijkheden in dit verband is of wordt gedacht. Zij acht het voor een
zorgvuldige politieke besluitvorming en ook ter motivering van de keuze
die thans met het voorstel wordt gemaakt, noodzakelijk dat eventuele
alternatieven in beeld worden gebracht. Het is bijvoorbeeld niet duidelijk
of deze alternatieven een minder grote inbreuk op de bestaande systematiek maken waardoor – beter dan met het onderhavige voorstel – kan
worden voorkomen dat druk ontstaat om ook andere uitkeringen,
vanwege de precedentwerking, voor een fiscaal gunstige behandeling in
aanmerking te laten komen.
Het argument dat er geen tijd zou zijn om andere alternatieven te
onderzoeken kan de Afdeling overigens niet plaatsen. De beantwoording
van Kamervragen waarin het onderzoek van de landsadvocaat is
aangekondigd, dateert van 11 juli 20146, terwijl de keuze om Artikel
2-Fondsuitkeringen vrij te stellen pas naar buiten is gebracht op 4 juni
20157. Die tijdspanne zou toch voldoende moeten zijn geweest om
alternatieven te onderzoeken en in de afwegingen te betrekken.
De Afdeling adviseert om de toelichting op dit punt aan te vullen en
daarmee ook de keuze die met het wetvoorstel is gemaakt dragend te
motiveren.
Gegeven de gemaakte keuze voor een inkomstenbelastingvrijstelling van
Artikel 2-Fondsuitkeringen, gaat de Afdeling hierna in op het verzoek van
het kabinet om bijzondere aandacht te schenken aan de in de toelichting
op het wetsvoorstel opgenomen rechtvaardigingsgronden voor een
dergelijke vrijstelling.

5

Memorie van toelichting, paragraaf 6, onder Urgentie, laatste tekstblok, derde volzin.
Aanhangsel Handelingen II 2013/14, nr. 2513, blz. 1.
7
Kamerstukken II 2014/15, 20 454, nr. 111.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 303, nr. 4

3

3. Rechtvaardigingsgronden voor een vrijstelling; gelijkheidsbeginsel
a. Algemeen
De aan de Afdeling voorgelegde vraag komt er in feite op neer hoe dit
voorstel zich verhoudt tot het gelijkheidsbeginsel. De Afdeling heeft
hierbij het oog op artikel 1 van de Grondwet, artikel 26 van het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en artikel
14 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de
Mens (EVRM). Hierna zal de Afdeling in het bijzonder artikel 14 EVRM aan
de orde stellen. Die beoordeling kent, voor zover hier relevant, twee
onderdelen: een toets waarbij nagegaan moet worden of sprake is van
gelijke of vergelijkbare gevallen (uitgewerkt onder b hierna) en – indien
aangenomen wordt dat sprake is van vergelijkbare gevallen – vervolgens
een toets waarbij wordt bezien of het gemaakte verschil objectief en
redelijk gerechtvaardigd is (uitgewerkt onder c hierna). Bij het uitvoeren
van de eerste toets hanteert het EHRM als criterium dat de gevallen
«vergelijkbaar» moeten zijn; niet is vereist dat ze «identical» of «fully
analogous» zijn.8
b. Vergelijkbare gevallen
De vraag of sprake is van vergelijkbare gevallen is primair een feitelijke
vraag, die uiteindelijk door de rechter zal worden beantwoord. Om die
reden kan de Afdeling alleen de elementen en overwegingen geven die
daar mogelijk een rol bij zullen spelen.
Wat betreft de eerste toets of sprake is van vergelijkbare gevallen is van
belang de vergelijkbaarheid van de Artikel 2-Fondsuitkeringen ten
opzichte van andere uitkeringen.
Hierbij kan worden gedacht aan Nederlandse uitkeringen die in verband
met de Tweede Wereldoorlog worden ontvangen en die niet zijn vrijgesteld in artikel 3.104 van de Wet IB 2001: de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945, de Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers
1940–1945, de Wet buitengewoon pensioen 1940–1945, de Wet buitengewoon pensioen zeelieden-slachtoffers en de Wet buitengewoon
pensioen Indisch verzet.
Ook kan worden gedacht aan Nederlandse uitkeringen die verband
houden met andere historische gebeurtenissen, zoals zogenoemde
Rietkerk-uitkeringen aan gezinnen en alleenstaanden van Molukse
herkomst, velen behorend tot het Koninklijk Nederlands Indisch Leger
(KNIL) die in 1951 of 1952 door de zorg van de Nederlandse regering naar
Nederland zijn overgebracht. Deze Wet Rietkerk-uitkering voorziet in een
uitkering van € 907,56 per jaar (cijfer 2015) en kwalificeert in principe als
een belastbare periodieke uitkering. In artikel 8 van genoemde wet is
echter bepaald dat de over de uitkering verschuldigde inkomstenbelasting
en premies volksverzekeringen ten laste van het Rijk komen. Dit komt er
praktisch op neer dat deze uitkeringen vrijgesteld zijn van inkomstenbelasting.
Beargumenteerd zou kunnen worden dat er sprake is van vergelijkbare
gevallen omdat er geen betekenisvol en relevant verschil zou zijn tussen
enerzijds Artikel 2-Fondsuitkeringen en anderzijds uitkeringen die in
verband met de Tweede Wereldoorlog verstrekt worden. In de richting van
vergelijkbare gevallen wijst daarnaast de omstandigheid dat de gerechtigden in alle gevallen oorlogsgetroffenen uit de Tweede Wereldoorlog
8

EHRM, Laduna t. Slowakije, arrest van 13 december 2011, nr. 31827/02, § 56.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 303, nr. 4

4

zijn en het gegeven dat het een verstrekking met een materiële
component betreft, in de zin dat het gaat om inkomensaanvulling voor
getroffenen met een laag inkomen.
Aan de andere kant is de Afdeling van oordeel dat er veel te zeggen is
voor onvergelijkbaarheid van gevallen. De Afdeling wijst met name op het
zeer bijzondere karakter (de aard) van de Artikel 2-Fondsuitkering.
Wat betreft het bijzondere karakter (de aard) van de Artikel 2-Fondsuitkering wijst de Afdeling erop dat het gaat om een buitenlandse (Duitse)
uitkering, die aldaar is vrijgesteld en waarbij derhalve geen rekening is
gehouden met de fiscale consequenties in Nederland. De Afdeling acht
het voorts van belang dat het gaat om een persoonsgebonden uitkering
van een vast bedrag, dat niet zozeer is bedoeld als een vergoeding voor
verlies aan verdiencapaciteit, maar als gebaar in het kader van de
Wiedergutmachung. Ook dringt zich de vergelijking op met de Rietkerkuitkering die eveneens een immateriële component heeft (en dus
inkomenszwak van karakter is), ook in zekere zin het karakter van
genoegdoening heeft en die feitelijk is vrijgesteld.
De vraag of sprake is van vergelijkbare gevallen is primair een feitelijke
kwestie, die uiteindelijk zal worden beantwoord door de belastingrechter.
Die uitkomst is ongewis. Mocht de belastingrechter beslissen dat sprake is
van vergelijkbare gevallen, dan rijst vervolgens de vraag of sprake is van
een objectieve en redelijke rechtvaardiging voor het maken van onderscheid tussen vrijgestelde Artikel 2 Fondsuitkeringen en niet-vrijgestelde
andere uitkeringen. Op die vraag gaat de Afdeling hierna in.
c. Rechtvaardigingstoets
Indien men zou aannemen dat sprake is van vergelijkbare gevallen, moet
– wat betreft de vraag of er sprake is van een objectieve en redelijke
rechtvaardiging voor de ongelijke behandeling – worden nagegaan (i) of
sprake is van een gerechtvaardigd doel, (ii) of het middel (onderscheid)
geschikt is voor het bereiken van dit doel en (iii) of er een redelijke
verhouding is tussen doel en middelen.
i.
Het doel van het onderhavige wetsvoorstel is het wegnemen van
nadelige fiscale gevolgen en gevolgen voor toeslagen door het
aanmerken van deze uitkeringen als vrijgestelde publiekrechtelijke
uitkeringen. Daarbij wil de regering onrust in de samenleving
voorkomen.9 Het beoogde doel is volgens de Afdeling, zeker ook
gezien de specifieke groep waar het hier om gaat, namelijk (hoog)bejaarde oorlogsslachtoffers die deze uitkering pas in de laatste fase
van hun leven ontvangen, alleszins gerechtvaardigd.
ii. Met het opnemen van een extra onderdeel in artikel 3.104 van de Wet
IB 2001 wordt dit doel bereikt. Het middel is daarmee geschikt, zo is
de Afdeling van oordeel.
iii. Vervolgens rijst de vraag of er een redelijke verhouding bestaat
tussen doel en middel.
Van belang is dat bij deze proportionaliteitstoetsing het EHRM de
verdragsstaten een zekere «margin of appreciation» toestaat, die varieert
afhankelijk van de omstandigheden, het onderwerp en de achtergrond. Bij
sociaaleconomische maatregelen, zoals belastingmaatregelen, is deze
margin gewoonlijk ruim. 10 Het is dan ook vaste rechtspraak van de Hoge
Raad, het EHRM en het Human Rights Comittee (UNHCR) dat de fiscale
9
10

Memorie van toelichting, paragraaf 6, onder Urgentie, eerste alinea.
EHRM (GK), Stec t. het verenigd Koninkrijk, arrest van 12 april 2006, nrs. 65731/01 en 65900/01,
§ 52, EHRM (GK) Burden en Burden t. het Verenigd Koninkrijk, arrest van 29 april 2008, nr.
13378/05, § 60.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 303, nr. 4

5

wetgever een ruime beoordelingsruimte (een «wide margin of appreciation») heeft. De Hoge Raad verwijst in zijn arresten naar deze
EHRM-rechtspraak.11
Bij deze beoordeling van de redelijkheid van de verhouding tussen doel
en middelen zijn de volgende omstandigheden die in de toelichting
worden genoemd, ook naar het oordeel van de Afdeling, relevant (de
nummering is aangebracht door de Afdeling).12
«Bij het maken van de keuze om de uitkeringen al dan niet vrij te stellen
kan het kabinet niet blijven wikken en wegen. [1] Urgentie speelt nu een
grote rol. Het Artikel 2-Fonds heeft, los van de discussie over vrijstellen, al
een zeer lange geschiedenis van vertragen, weigeren en uitstellen, zodat
uiteindelijk slechts een kleine groep feitelijk rechthebbenden is overgebleven. Zoals opgemerkt is het Artikel 2-Fonds pas ingesteld na de
hereniging van de beide Duitslanden, 44 jaar na de bevrijding. Nog weer
veel jaren later zijn de voorwaarden voor het recht op een uitkering
aanmerkelijk versoepeld waardoor de kring van mogelijke gerechtigden
fors is uitgebreid en velen eindelijk hun eerste uitkering tegemoet konden
zien. Maar voor veel meer slachtoffers is dit alles te laat gekomen omdat
zij al overleden waren voordat zij aan hun recht konden toekomen. [2] De
huidige (circa 2500) gerechtigden zijn inmiddels bejaard of hoogbejaard.
Het Artikel 2-Fonds geeft recht op betrekkelijk lage uitkeringen, maar kan
soms in specifieke gevallen wel relatief veel bijdragen aan het maandelijkse budget. [3] De fiscale gevolgen en de gevolgen voor toeslagen
kunnen echter ingrijpend zijn. In uitzonderlijke situaties kan de uitkering
als gevolg van het gemis aan toeslagen in combinatie met de premieheffing zelfs meer dan «wegbelast» worden, waardoor uiteindelijk de
ontvanger van de uitkering in een slechtere financiële positie komt te
verkeren dan toen hij nog geen uitkering uit het Artikel 2-Fonds ontving.
Dit is overigens het gevolg van de systematiek van het belasting- en
toeslagensysteem en is niet specifiek voor de uitkeringen uit het Artikel
2-Fonds. [4] Toch acht het kabinet het juist voor deze oorlogsgetroffenen
extra hard, als de uitkeringen die hen zo lang zijn onthouden en die
dienen ter compensatie van het doorstane oorlogsleed, uiteindelijk niet of
nauwelijks bijdragen aan hun welbevinden. De gerechtigden zelf
omschrijven dit in hun brieven bitter als het toe-eigenen door de
Nederlandse overheid van een vergoeding voor de smartelijke omstandigheden waarin zij tijdens de oorlog hebben verkeerd, en die hen de rest
van hun leven hebben achtervolgd.»
Voor het oordeel of sprake is van een redelijke verhouding tussen doel en
middel pleiten voorts nog de omstandigheden dat de uitkering persoonsgebonden is, dat deze deels een immaterieel karakter heeft (en dus als
inkomenszwak is aan te merken), dat de uitkering niet is gekoppeld aan
verloren verdiencapaciteit en geen inkomensaanvulling beoogt te zijn,
maar meer een gebaar van verzoening. Het betreft aldus verschillende
factoren in samenhang genomen, een zeer bijzondere situatie die zich
naar verwachting niet snel weer zal voordoen.

11

Zie bijvoorbeeld HR 19 oktober 2007, BNB 2008, 17: «Vooropgesteld zij dat de wetgever bij
beslissingen als de onderhavige – het indelen van belastingplichtigen in tariefgroepen – een
ruime beoordelingsvrijheid toekomt, en dat het oordeel van de wetgever dient te worden
geëerbiedigd tenzij dat van redelijke grond is ontbloot (vgl. onder andere EHRM 22 juni 1999,
nr. 46 757/99, zaak Della Ciaja/Italië, BNB 2002/398 en EHRM 12 december 2006, nr. 13 378/05,
zaak Burden en Burden/Verenigd Koninkrijk, EHRC 2007/18)».
12
Memorie van toelichting, paragraaf 6, onder Urgentie, tweede alinea.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 303, nr. 4

6

d. Conclusie
De Afdeling is van oordeel dat het, gelet op de hiervoor onder 3b en 3c
weergegeven bijzondere omstandigheden, en gegeven de ruime marge
die de nationale en internationale rechters aan de fiscale wetgever
gunnen, plausibel is dat deze omstandigheden het voorgestelde onderscheid tussen Nederlandse uitkeringen en de vrijgestelde Artikel
2-Fondsuitkering kunnen rechtvaardigen.
Naar aanleiding van het advies merk ik het volgende op.
De Afdeling merkt terecht op dat de toelichting niet vermeldt welke
alternatieven er zouden zijn in plaats van de thans voorgestelde fiscale
vrijstelling. Gedacht kan worden aan maatregelen die op andere dan
fiscale wijze de financiële situatie van deze doelgroep zouden kunnen
versterken, zoals regelingen met een subsidiërend karakter of uitkeringsregelingen. Zulke alternatieven zijn niet onderzocht. De Tweede Kamer
drong aan op de fiscale vrijstelling, waarmee ook meteen de invloed op
de toeslagen zou zijn verdwenen. De landsadvocaat achtte het uiteindelijk
denkbaar dat een keuze van de wetgever om tot een dergelijke vrijstelling
over te gaan mogelijk juridisch zou standhouden. Tegelijkertijd benadrukte
hij echter dat er rekening mee gehouden moet worden dat de rechter daar
anders over kan denken. Zou ook de Afdeling adviseren dat een dergelijke
vrijstelling tot de ruime beoordelingsmarge van de fiscale wetgever
behoort, dan zou het kabinet voor deze betrekkelijk eenvoudig tot stand te
brengen fiscale maatregel kiezen.
Overigens zouden de genoemde alternatieven, ook al zouden zij juridisch
sterker zijn, de weerzin bij de slachtoffers tegen heffing op juist deze
uitkering waarschijnlijk niet wegnemen.
Naast de genoemde alternatieven kan ook gedacht worden aan fiscale
alternatieven, zoals het bruteren of onder de eindheffing brengen van de
uitkeringen. Deze systematiek, die zoals de Afdeling verderop in haar
advies opmerkt lijkt op die van de Rietkerk-uitkeringen, is wel overwogen,
maar zal in de praktijk niet haalbaar zijn. Het is niet reëel om te veronderstellen dat de Duitse regering bereid zal zijn de uitkeringen te bruteren of
de eindheffing te voldoen. Een andere mogelijkheid zou zijn dat de
Nederlandse overheid de brutering of eindheffing voor haar rekening
neemt. Bij de Rietkerk-uitkeringen is daar min of meer vanzelfsprekend
voor gekozen omdat deze uitkeringen ook voor rekening van de Nederlandse overheid komen. Voor de uitkeringen uit het Artikel 2-Fonds acht
het kabinet deze variant echter gekunsteld en complex en is een rechtstreekse vrijstelling te verkiezen. De memorie van toelichting is op dit punt
aangevuld.
De landsadvocaat wijst in zijn advies over de uitkeringen uit het Artikel
2-Fonds op de verschillende aspecten die vooral betrekking hebben op de
mogelijke uitstraling die een fiscale vrijstelling zou kunnen hebben in de
richting van andere uitkeringen van met name oorlogsgetroffenen. De
door de landsadvocaat genoemde aspecten hebben uiteraard een
belangrijke rol gespeeld bij de voorbereiding van de besluitvorming over
een mogelijke (fiscale) regeling voor de betreffende uitkeringen. Dat heeft
enige tijd gekost. De uiteindelijke conclusie was dat het advies voldoende
dragend was voor een nadere uitwerking van een fiscale vrijstelling voor
deze groep. Het wetsvoorstel dat thans aan het parlement wordt
voorgelegd is – naar mijn oordeel en ook naar het oordeel van de Afdeling
– dan ook een voorstel dat op een verantwoorde wijze rekening houdt met
alle door de landsadvocaat naar voren gebrachte aspecten en dat
tegelijkertijd recht doet aan de terechte gevoelens van de mensen die in
aanmerking komen voor de uitkering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 303, nr. 4

7

Ten slotte is van de gelegenheid gebruikgemaakt om enige redactionele
wijzigingen in het wetsvoorstel en de memorie van toelichting aan te
brengen.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State,
J.P.H. Donner
Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De Staatssecretaris van Financiën,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 303, nr. 4

8