Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 240

Veiligheid op school

Nr. 64

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 mei 2014
Ruim een jaar geleden stuurde ik, mede namens Kinderombudsman Marc
Dullaert, het plan van aanpak tegen pesten aan uw Kamer (Kamerstuk
29 240, nr. 52). Het plan van aanpak kwam voort uit gezamenlijke zorgen
over pesten op school, mede naar aanleiding van enkele tragische
incidenten. We hebben met ouders, leerlingen, leraren, schoolleiders,
verschillende organisaties en leden van uw Kamer gesproken om te
komen tot een breed gedragen plan van aanpak tegen pesten.
Een jaar na dato is er veel in gang gezet en krijgt het onderwerp pesten
onverminderd de aandacht. Dat die aandacht nodig is, blijkt uit het laatste
Onderwijsverslag van de Inspectie van het Onderwijs waarin 15 procent
van de ondervraagde leerlingen aangeeft gedurende het schooljaar op
school te zijn gepest. Het gaat dan om ongeveer 225.000 leerlingen in het
basisonderwijs, 150.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs en 15.000
leerlingen in het speciaal onderwijs. Pesten laat zijn sporen na. Het zorgt
ervoor dat kinderen niet toekomen aan datgene waarvoor ze naar school
horen te gaan: leren en zichzelf ontwikkelen. De 390.000 kinderen en
jongeren die het afgelopen jaar zijn gepest – soms dag in, dag uit –
verdienen onze blijvende aandacht.
In deze brief informeer ik u over de voortgang van de uitvoering van het
plan van aanpak tegen pesten. Ik doe dat aan de hand van de drie
actielijnen van het plan van aanpak: normstelling en bewustwording,
toerusting en – tot slot – het formele kader. Het plan van aanpak is een
integraal plan; alle maatregelen tezamen zijn erop gericht om alle
betrokkenen in staat te stellen te zorgen voor een sociaal veilige school.
Dat vereist de inzet van ons allemaal – ieder vanuit onze eigen rol en
verantwoordelijkheid.

kst-29240-64
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 240, nr. 64

1

Normstelling en bewustwording
Pesten is onacceptabel. Deze norm wordt gelukkig breed gedeeld en die
erkenning is een eerste stap. Het onderwerp pesten krijgt ook in de media,
zowel bij de publieke als de commerciële omroep, veel aandacht. Het is
zaak die aandacht vast te houden en goede voorbeelden te verzamelen
om pesten tegen te gaan. Het tegengaan van pesten is alleen mogelijk als
iedereen in en rond de school eraan meewerkt – leerlingen, leraren,
schoolleiders én ouders.
Het is daarom mooi om te zien dat er ontzettend veel bijeenkomsten
worden gehouden in het land. OCW heeft in het begin van dit schooljaar
regionale bijeenkomsten georganiseerd waarin ouders, leerlingen, leraren
en schoolleiders met elkaar spraken over het antwoord op de vraag «wat
doe jij?». Gezamenlijk hebben we tijdens de bijeenkomsten praktische
ideeën en acties verzameld om pesten tegen te gaan. U vindt het verslag
in woord en beeld hier: http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/veiligleren-en-werken-in-het-onderwijs/veiligheid-op-school
Aandacht voor cyberpesten
Cyberpesten is een vorm van pesten, geen separaat probleem. Maar het
heeft wel specifieke kenmerken en het vereist een bredere blik van ouders,
leraren en jongeren zelf – juist omdat cyberpesten zich nog meer aan het
zicht onttrekt dan offline pesten. Rond de dag tegen het pesten heb ik een
jongerenevenement over cyberpesten georganiseerd op het Stanislas
College in Pijnacker. Tijdens dit evenement is een digitaal platform over
cyberpesten gelanceerd: www.digitaalpesten.nl. Dit platform is in
samenwerking met jongeren tot stand gekomen. Jongeren hebben soms
direct hulp nodig als ze online worden gepest, bijvoorbeeld om
ongewenst beeldmateriaal van internet te verwijderen. Ook is er onder
jongeren behoefte om ervaringen te delen en tips te krijgen hoe het
cyberpesten aan de orde kan worden gesteld en kan stoppen. Het nieuwe
platform voorziet hierin.
Toerusting
Leraren spelen een bepalende rol in de aanpak van pesten. Het is dus
cruciaal dat aankomende leraren leren hoe zij pesten kunnen voorkomen,
signaleren en aanpakken. Stichting School en Veiligheid is samen met de
pabo’s en de lerarenopleidingen bezig met een verkenning van de
manieren waarop de pabo’s en de lerarenopleidingen aandacht besteden
aan pesten. De eerste resultaten van deze verkenning zijn deze zomer
bekend. Ik zal op basis van deze rapportage in overleg met de pabo’s en
de lerarenopleidingen bekijken wat er nodig is om aankomende leraren
nog beter in staat te stellen pesten tegen te gaan.
Digitaal platform ook voor leraren
Leraren hebben ook de taak om online pesten tegen te gaan. Cyberpesten
is niet altijd zichtbaar in de klas, maar de gevolgen ervan wél. Op het
digitale platform tegen cyberpesten hebben we informatie beschikbaar
gesteld voor scholen, leraren en ouders om met cyberpesten om te gaan.
Op www.digitaalpesten.nl kunnen volwassenen (ouders en leraren) en
jongeren voortaan terecht voor informatie over cyberpesten en goede
voorbeelden om cyberpesten te voorkomen en te stoppen. Zo worden zij
beter in staat gesteld om pesten tegen te gaan, óók online.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 240, nr. 64

2

Vertrouwenspersoon annex anti-pestcoördinator voor ouders en
leerlingen
Een belangrijk aandachtspunt in de aanpak van pesten was dat ouders en
leerlingen soms het gevoel hadden van het kastje naar de muur te worden
gestuurd bij pestsituaties. Het is belangrijk dat ouders en leerlingen weten
waar ze terecht kunnen voor hulp. De klachtenregeling in het funderend
onderwijs is geëvalueerd (Kamerstuk 33 400 VIII, nr. 157). Bij brief van
5 februari jl. over de versterking van governance in de praktijk ben ik
nader ingegaan op de verbeterpunten uit de evaluatie (Kamerstuk 33 495,
nr. 35). De werking van de klachtenregeling in de praktijk wordt dus
versterkt. Maar daar laat ik het niet bij.
Ik wil dat er op iedere school een vertrouwenspersoon en anti-pestcoördinator is. De meeste scholen hebben al een vertrouwenspersoon, die
leerlingen en ouders begeleidt bij de formele klachtprocedure via de
klachtencommissie. De anti-pestcoördinator is een aanspreekpunt voor
leerlingen die worden gepest, willen praten over een situatie waarin
gepest wordt en vragen hebben over pesten. De anti-pestcoördinator is
degene die hierin bemiddelend kan optreden of ervoor zorgt dat de
betreffende leerling zo nodig wordt doorverwezen. Hetzelfde geldt voor de
ouders. Het is belangrijk dat voor belanghebbenden duidelijk is waar ze
terecht kunnen voor alle zaken in relatie tot pesten. Ook fungeert de
anti-pestcoördinator als aanspreekpunt binnen de school en als adviseur
van het bestuur voor het anti-pestbeleid. Met de voorgenomen wetgeving
ga ik ervoor zorgen dat op elke school een vertrouwenspersoon annex
anti-pestcoördinator aangewezen wordt. Het ligt in de rede dat de taken
van de anti-pestcoördinator door de vertrouwenspersoon worden
uitgevoerd. De PO-Raad en VO-Raad hebben echter namens de scholen
aangegeven de vrijheid te wensen om de taken van de
anti-pestcoördinator bij iemand anders dan de vertrouwenspersoon te
beleggen. Ik bied de scholen deze ruimte door in de wetgeving te regelen
dat deze taken door één persoon kunnen worden uitgevoerd), maar ook
bij verschillende personen kunnen worden belegd.
Zicht op pesten via monitoring
Dit najaar ontvangt u de resultaten van de monitor Sociale veiligheid op
school 2014. Hierin wordt het onderwerp pesten uitvoerig meegenomen.
Deze monitor wordt tweejaarlijks afgenomen en geeft een totaalbeeld van
de landelijke situatie en de ontwikkeling daarvan.
Voor een goed beleid van sociale veiligheid is het noodzakelijk dat scholen
een goed en actueel beeld hebben van de veiligheidsbeleving van de
leerlingen op hun eigen school. Zo’n monitoring door de school wordt
met de voorgenomen wetgeving vanaf schooljaar 2015/2016 verplicht. Via
een schriftelijke bevraging onder ten minste een kwart van alle leerlingen
krijgen scholen een goed beeld van de sociale veiligheid op de school. Op
basis van dit brede veiligheidsbeeld kan de school haar beleid gericht
inzetten om pesten tegen te gaan en de sociale veiligheid (verder) te
bevorderen. De bestaande landelijke monitoring kan zo worden ingericht
dat scholen die daaraan meedoen, daarmee ook aan de wettelijke
verplichting voldoen. Het staat scholen vrij een eigen instrument te kiezen,
mits deze aan de in de wet te stellen eisen voldoet. Het heeft de voorkeur
dat scholen zoveel mogelijk bij bestaande instrumenten aansluiten, indien
deze aan de wettelijke eisen voldoen of daarvoor geschikt worden
gemaakt. Daarbij kunnen ook de sectorraden en aanbieders van
anti-pestprogramma’s een rol spelen, zodat een geïntegreerde aanpak
wordt bereikt. De school draagt er zorg voor dat de (geanonimiseerde)
monitorgegevens voor de inspectie toegankelijk zijn, en de inspectie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 240, nr. 64

3

inzicht heeft in de beleving van de veiligheid en het welbevinden van
leerlingen. Zo kan de inspectie op een school risico’s detecteren en tijdig
maatregelen ter verbetering treffen als daar aanleiding voor is.
Met de uitwerking van deze monitoring van de sociale veiligheid geef ik
invulling aan de motie Bergkamp (Kamerstuk 29 240, nr. 58). Ik deel de
opvatting dat het doel belangrijker is dan het middel. Het gaat er om dat
leerlingen zich goed en veilig voelen op school. Dat is ons gezamenlijke
doel en daar zijn alle maatregelen, die zijn aangekondigd in het plan van
aanpak, op gericht.
Formeel kader
Het formele kader is het sluitstuk van het plan van aanpak tegen pesten.
De aangekondigde wetgeving staat dan ook niet op zichzelf, maar vormt
een onderdeel van het integrale plan van aanpak. Met de wetgeving en
het bijbehorende inspectietoezicht ga ik ervoor zorgen dat iedere school
aandacht heeft voor het tegengaan van pesten in de bredere context van
sociale veiligheid en daar in de dagelijkse praktijk adequaat invulling aan
geeft.
Wetsvoorstel sociale veiligheid op school
Het wetsvoorstel verankert de taak van het bestuur om pesten tegen te
gaan en de sociale veiligheid op school te waarborgen in de verschillende
onderwijswetten en introduceert in dit kader drie nieuwe verplichtingen
voor scholen, te weten:
1. Het gebruik van een erkend anti-pestprogramma dat aan wettelijk
vastgelegde criteria voldoet. Daarmee wordt verzekerd dat scholen
gebruik maken van bewezen effectieve methodes.
2. De beschikbaarheid van een vertrouwenspersoon annex antipestcoördinator, zodat er altijd een aanspreekpunt is voor ouders en
leerlingen als het om pesten gaat.
3. De monitoring van de sociale veiligheid, zodat scholen zelf een goed
en actueel beeld hebben van de veiligheidsbeleving van de leerlingen
op hun eigen school. De inspectie kan op basis van die gegevens
risicogericht toezicht houden.
De streefdatum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel is 1 augustus
2015.
Op de vertrouwenspersoon annex anti-pestcoördinator en de monitoring
van de sociale veiligheid ben ik in de vorige paragraaf ingegaan. Hierna
ga ik in op de derde maatregel: het gebruik van een erkend
anti-pestprogramma.
Validering van anti-pestprogramma’s
Een belangrijk onderdeel van het plan van aanpak tegen pesten is het
onderzoeken van de effectiviteit van anti-pestprogramma’s. Scholen
worden met de voorgenomen wetgeving verplicht een bewezen effectief
programma te gebruiken om pesten tegen te gaan. Ik investeer in de
beoordeling van de effectiviteit van de vele anti-pestprogramma’s die in
de omloop zijn, omdat ik het belangrijk vind dat scholen een anti-pestaanpak gebruiken die werkt. Hierbij geldt een aantal uitgangspunten:
keuzevrijheid van scholen, zicht op effectiviteit anti-pestprogramma’s en
ruimte voor vernieuwing. Het is in de eerste plaats belangrijk dat scholen
de keuzevrijheid hebben om een anti-pestprogramma te kiezen dat bij ze
past. Daartoe moeten we de effectiviteit goed in beeld krijgen van
programma’s die specifiek gericht zijn op het bestrijden van pesten. Er
moet daarbij volop ruimte voor vernieuwing blijven. Door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 240, nr. 64

4

anti-pestprogramma’s te beoordelen op effectiviteit, creëren we een
prikkel voor programmaeigenaren om te werken aan de kwaliteit van hun
anti-pestprogramma. Het blijft bovendien voor nieuwe en voor verbeterde
programma’s mogelijk om beoordeeld en goedgekeurd te worden. Er
ontstaat dan voor scholen een steeds beter en ruimer aanbod aan
bewezen effectieve anti-pestprogramma’s. Zo doen we recht aan de
keuzevrijheid van scholen om een anti-pestprogramma te kiezen dat bij
hen past en verzekeren we dat pesten wordt aangepakt met een bewezen
effectieve methode.
Ik realiseer me dat alleen het gebruik van een bewezen effectief
anti-pestprogramma niet zaligmakend is. Het gaat om het doel: dat
minder kinderen gepest worden en – positiever – dat leerlingen zich
prettig voelen op school. Dat komt de leerprestaties ten goede. Het doel is
dat de school een plek is en blijft waar ouders hun kinderen met een
gerust hart naartoe sturen, leraren graag werken en waar jongeren graag
naartoe gaan, om te werken aan hun toekomst. Het effectief aanpakken
van pesten vereist de juiste combinatie van een effectieve methode, een
goede en professionele toepassing van het betrokken onderwijspersoneel,
een goede samenwerking tussen de school en ouders en de breed
gedragen norm dat pesten onacceptabel is.
Ik kies voor een stevige aanpak waarbij scholen gebruik dienen te maken
van bewezen effectieve anti-pestprogramma’s. Tegelijkertijd hecht ik eraan
dat scholen in staat worden gesteld een methode te kiezen die aansluit bij
hun identiteit, pedagogische opvattingen en de specifieke kenmerken van
de school. Dit betekent dat idealiter meerdere anti-pestprogramma’s de
toets der kritiek doorstaan, zodat er voor scholen wat te kiezen valt.
Commissie Anti-pestprogramma’s en criteria en indicatoren
Ik heb het Nederlands Jeugdinstituut gevraagd een commissie in te
stellen van onafhankelijke deskundigen om anti-pestprogramma’s te
beoordelen en te valideren. De Commissie Anti-pestprogramma’s is
afgelopen najaar ingesteld en bestaat uit wetenschappers met specifieke
expertise op het gebied van pesten en ervaring met het beoordelen van
interventies.
De commissie heeft eerst drie criteria (met onderliggende indicatoren)
geformuleerd waar een anti-pestprogramma aan moet voldoen om
erkend te worden als bewezen effectief. Dit zijn de volgende:
• Het programma is theoretisch goed onderbouwd. Een antipestprogramma moet gebaseerd worden op een theoretisch fundament dat staat als een huis. Dat betekent dat het programma de
bestanddelen heeft waarvan uit degelijk onderzoek bekend is dat ze
pesten verminderen. Zulke bestanddelen zijn bijvoorbeeld een
groepsgerichte aanpak (in plaats van alleen op dader en slachtoffer
gericht) en het creëren van openheid en onderling vertrouwen om
pesten bespreekbaar te maken (in plaats van een sfeer van straffen en
verdachtmakingen).
• Het programma is empirisch adequaat onderbouwd. Het is cruciaal dat
een anti-pestprogramma ook werkt in de praktijk en dus een deugdelijke empirische onderbouwing heeft. Dit betekent dat er onder meer
aanwijzingen zijn voor effectiviteit (minder pesten) op basis van
praktijkervaringen en resultaten van deugdelijk empirisch onderzoek.
• Randvoorwaarden om het programma uit te voeren zijn duidelijk
beschreven. Bij deze randvoorwaarden gaat het om zaken die een
school nodig heeft om het programma goed uit te kunnen voeren. De
aanwezigheid van deze randvoorwaarden is cruciaal voor het slagen
van het programma in de praktijk. Als er geen handleiding is zal de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 240, nr. 64

5

gebruiker niet weten hoe het programma toe te passen, als er geen
aandacht is voor het enthousiasmeren van de leraren komt de
uitvoering niet van de grond en als niet duidelijk is hoeveel het
programma kost, kan de school onverwachts op kosten worden
gejaagd.
Ik heb, conform mijn toezegging aan uw Kamer, de pestproblematiek rond
lhbt-jongeren, als specifiek aandachtspunt meegegeven aan de
commissie.
Proces
Na bekendmaking van deze criteria en de onderliggende indicatoren in
november vorig jaar, zijn eigenaars van anti-pestprogramma’s in de
gelegenheid gesteld hun programma te laten beoordelen door de
Commissie Anti-pestprogramma’s. Er zijn 61 programma’s ingediend ter
beoordeling.
Wat opvalt is dat de kwaliteit en achtergrond van de ingediende
programma’s zeer uiteenloopt. Soms gaat het bijvoorbeeld om een
schoolbreed langdurig programma, andere programma’s bestaan uit een
eenmalige interventie voor één groep. Ook zijn er door leraren ontwikkelde programma’s ingediend, die nauw aansluiten bij de specifieke
situatie op hun eigen school. Dit brede scala aan interventies is in de
afgelopen maanden door de commissie onder de loep genomen en
beoordeeld.
De beoordelingen van de Commissie Anti-pestprogramma’s zijn vandaag
bekend gemaakt. Alle programmaeigenaren hebben een uitvoerige
beoordeling van hun programma ontvangen en een algemene rapportage
met het totaaloverzicht. De commissie heeft alle programma’s beoordeeld
aan de hand van de criteria en de onderliggende indicatoren.
Uitkomsten beoordeling
De commissie beoordeelt dertien anti-pestprogramma’s als veelbelovend.
Deze programma’s zijn in principe geschikt, maar er moet nog een
theoretische en/of empirische aanpassing plaatsvinden om goedgekeurd
te worden. De mate van aanpassingen is afhankelijk van het oordeel van
de commissie.1 Er is op dit moment geen anti-pestprogramma dat aan
alle theoretische en empirische eisen voldoet. De inschatting van de
commissie is dat de theoretische tekortkomingen van de dertien kansrijke
anti-pestprogramma’s opgelost kunnen zijn voordat de wet per 1 augustus
2015 in werking treedt. Programmaeigenaren worden nu in de
gelegenheid gesteld het programma op punten te verbeteren en de
Commissie Anti-pestprogramma’s beoordeelt het programma dan
opnieuw vóór 1 augustus 2015. Scholen worden in eerste instantie
verplicht een anti-pestprogramma te gebruiken dat theoretisch goed
onderbouwd is en waarvan de randvoorwaarden duidelijk beschreven
zijn. Ondertussen laat ik in de tweede fase van het valideringstraject
empirisch onderzoek verrichten naar de effectiviteit van de
anti-pestprogramma’s.
De commissie meent van de overige programma’s dat deze niet in
aanmerking komen als anti-pestprogramma. Zoals aangegeven gaat het
om een grote verscheidenheid aan programma’s en hier gaat het ook om
een grote verscheidenheid aan redenen waarom deze programma’s
1

In haar oordeel over de programma’s maakt de commissie onderscheid tussen vier categorieën: goedgekeurd, voorlopig goedgekeurd, voorlopig afgewezen en afgewezen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 240, nr. 64

6

worden afgewezen. Sommige programma’s zijn niet specifiek geschikt als
anti-pestprogramma, maar kunnen voor andere doeleinden wel effectief
worden ingezet door scholen. Een programma kan bijvoorbeeld fungeren
als effectieve weerbaarheidstraining, maar zorgt niet voor vermindering
van pesten. Andere programma’s zijn goedbedoelde pogingen om pesten
aan te pakken, maar bereiken niet het gewenste doel. En dan zijn er nog
programma’s die zelfs contraproductief kunnen werken. De commissie
heeft getoetst of een programma effectief zou kunnen zijn als
anti-pestprogramma en heeft bij deze programma’s moeten constateren
dat dit niet het geval is.
Het overzicht met de beoordelingen is vanaf vandaag te vinden op de
website van het Nederlands Jeugdinstituut.
De uitkomst van deze eerste beoordeling bevestigt mijn beeld dat er
sprake is van een veelheid aan anti-pestprogramma’s van wisselende
kwaliteit. Ik ben blij dat deze eerste schifting is gemaakt en er voor
scholen meer inzicht is in de effectiviteit van programma’s. De volgende
stap is nu om te kijken naar de kansrijke anti-pestprogramma’s om te
komen tot bewezen effectieve programma’s.
Tweede fase: empirische toetsing anti-pestprogramma’s
Het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek coördineert effectonderzoek en ik stel daarvoor middelen beschikbaar. De dertien kansrijke
anti-pestprogramma’s komen hiervoor in aanmerking. Voor een effectstudie kunnen de partijen een partnerschap aangaan met een universiteit
of onderzoeksinstituut. Naar verwachting duurt dit effectonderzoek,
inclusief de voorbereiding ervan, ongeveer tweeëneenhalf jaar. In het
voorjaar van 2017 beoordeelt de Commissie anti-pestprogramma’s de
resultaten van het effectonderzoek en kunnen anti-pestprogramma’s –
indien de resultaten goed zijn – erkend worden als bewezen effectieve
anti-pestprogramma’s. Vanaf 1 augustus 2017 wordt de regelgeving op dit
punt aangescherpt en zijn scholen verplicht een bewezen effectief
anti-pestprogramma te gebruiken.
Consequenties voor de school
Scholen dienen straks een bewezen effectief programma te gebruiken om
pesten tegen te gaan. Dat is in eerste instantie een theoretisch goed
onderbouwd programma waarvan de randvoorwaarden duidelijk
beschreven zijn. Naar verwachting voldoen de dertien anti-pestprogramma’s vóór inwerkingtreding van het wetsvoorstel op 1 augustus 2015
aan deze eisen. Deze dertien programma’s verschillen van elkaar, zowel in
pedagogische benadering als in reikwijdte (het ene programma is een
schoolbreed concept en het andere programma is een specifiek in te
zetten interventie). Dit betekent dat er straks iets te kiezen valt voor
scholen. Zij kunnen een anti-pestprogramma gebruiken dat past bij hun
identiteit en pedagogische opvattingen en dat aansluit bij de specifieke
schoolsituatie. De lijst is bovendien niet statisch; in de toekomst kunnen
nieuwe of verbeterde anti-pestprogramma’s worden beoordeeld en
gevalideerd door de Commissie Anti-pestprogramma’s.
Ik vind het ontzettend belangrijk dat scholen hun eigen anti-pestbeleid
inrichten en de ruimte die daarvoor is benutten. We verschaffen inzicht in
welke instrumenten effectief zijn, zodat de school hier rekening mee kan
houden bij de vormgeving van haar eigen beleid om pesten tegen te gaan
en de sociale veiligheid op school te waarborgen. De resultaten van het
beleid en de inspanningen van de school zullen af te lezen zijn aan de
monitor sociale veiligheid. Daarmee brengen scholen zelf in beeld of ze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 240, nr. 64

7

effectief zijn in het tegengaan van pesten en het waarborgen van een
sociaal veilig schoolklimaat voor hun leerlingen.
Tijdpad wetsvoorstel
De openbare internetconsultatie van het wetsvoorstel is onlangs
afgerond. Ik bied het wetsvoorstel sociale veiligheid op school binnenkort
aan de Onderwijsraad aan voor advies. Daarna gaat het wetsvoorstel voor
advies naar de Raad van State. Ik verwacht het wetsvoorstel na het
zomerreces aan uw Kamer te kunnen sturen.
Tot slot
Met deze brief heb ik u geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering
van het plan van aanpak tegen pesten. Dit najaar dien ik het wetsvoorstel
sociale veiligheid op school in bij uw Kamer en zet ik graag het gesprek
voort met uw Kamer over de aanpak van pesten in het onderwijs.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 240, nr. 64

8