Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1086
Vragen van het lid Agema (PVV) aan de Minister voor Langdurige Zorg en
Sport over het bericht «Minder administratie als oplossing voor
personeelstekort» (ingezonden 25 november 2022).
Antwoord van Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) (ontvangen
19 december 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Minder administratie als oplossing voor
personeelstekort»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat minder administratie de oplossing is voor het
personeelstekort in de zorg? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom zet u niet
veel meer op in op het terugdringen van de administratieve lasten?
Antwoord 2
Het verminderen van onnodige administratieve lasten kan een substantiële
bijdrage leveren aan het terugdringen van de huidige personeelstekorten in
de zorg. Zorgverleners besteden immers nog altijd een te groot deel van hun
tijd aan administratieve taken. Dit gaat ten koste van tijd voor zorg en
ondersteuning, en van hun werkplezier. Ik zet dan ook vol in op vermindering
van de ervaren regeldruk met het programma [Ont]Regel de Zorg 2022–2025.
Tegelijkertijd zien we dat andere zaken zoals goed werkgeverschap, opleiding
en innovatie net zo belangrijk zijn om werken in de zorg aantrekkelijk te
maken en personeel te behouden. Daarom is het belangrijk om naast de
aanpak van bureaucratie de discussie over het personeelstekort breed te
voeren en eveneens aandacht te hebben voor de overige thema’s. De
afspraken die we met partijen binnen het IZA2 en TAZ3 hebben gemaakt
voorzien in deze brede discussie. Met een stevige en ambitieuze koers gaan
we de komende jaren de administratieve lasten en regeldruk reduceren.

1

Zorgvisie, 18 november 2022, «Minder administratie als oplossing voor personeelstekort».
Integraal Zorgakkoord: «Samen werken aan gezonde zorg» | Rapport | Rijksoverheid.nl
3
Programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn | Rapport | Rijksoverheid.nl
2

ah-tk-20222023-1086
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

In het IZA hebben we o.a. afgesproken dat alle «regelmakers» nieuwe
regelgeving vooraf toetsen aan het uitgangspunt «zinnig en radicaal simpel».
Dit betekent dat nieuwe regels en wetten waarbij een aanzienlijke impact aan
regeldruk wordt verwacht, voortaan vóór invoering worden getoetst aan zorgen beleidsprofessionals uit de desbetreffende sector. Daarnaast is in het IZA
afgesproken te streven naar een reductie van 5 procentpunt administratieve
tijdsbesteding per 2025.
Vraag 3
Realiseert u zich dat als medewerkers in de langdurige zorg 36 procent van
hun tijd kwijt zijn aan administratie, waar ze 22 procent acceptabel vinden,
dat u op elke 100 medewerkers er elf meer beschikbaar heeft als u dat weet
te bereiken en er dan geen personeelstekorten meer zijn?
Antwoord 3
De percentages waar u naar verwijst zijn opgehaald uit de sector door bureau
Berenschot voor de Benchmark Care, die zij (bijna) jaarlijks maken. Het betreft
onder andere de ervaren administratieve belasting onder zorgmedewerkers in
de sectoren VVT, GGZ en GHZ.
Het onderzoek is kwalitatief van aard en heeft de persoonlijk ervaren
regeldruk in beeld gebracht, en deze vervolgens vergeleken met wat
zorgmedewerkers acceptabele registratielast vinden. Dit laat zien dat er nog
een gat tussen de ervaren en acceptabele registratielast is en dat we dit
verder moeten dichten. Het verder dichten van dit gat kan inderdaad een
bijdrage leveren aan de personeelstekorten in zorg en welzijn, naast de
bredere aanpak van het personeelstekort waar ik in mijn antwoord op vraag 2
naar verwijs.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de tijd die zorgprofessionals binnen de geestelijke
gezondheidszorg (GGZ), verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg (VVT)
en gehandicaptenzorg kwijt aan administratieve lasten overeenkomt met ruim
180.000 voltijdsbanen en een reductie van deze administratieve lasten tot
acceptabel niveau binnen het huidige personeelsbestand 69.000 voltijdbanen
oplevert? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ik heb inderdaad kennis genomen van de berekening die Berenschot hierover
heeft gemaakt. Tegelijkertijd is het lastig om dit in absolute getallen weer te
geven omdat het (subjectieve) ervaringsgegevens betreft. Wel illustreert dit
het belang om deze opgave ter hand te nemen en de bijdrage die dat kan
leveren aan de vraagstukken op de arbeidsmarkt in zorg en welzijn.
Vraag 5
Deelt u de mening dat reductie van administratie weleens de meest effectieve
oplossing voor het personeelstekort zou kunnen zijn in de zorg? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Ik deel uw mening ten dele.
Om het personeelstekort in de zorg op te lossen is een brede integrale
aanpak nodig waarbij we langs verschillende sporen aan de slag moeten
gaan met de vraagstukken die op de arbeidsmarkt zorg en welzijn spelen. Dit
doen we ook, o.a. via het programma TAZ en het IZA waar we afspraken
hebben gemaakt over de aanpak van het personeelstekort en ambities
hebben gesteld om aan de slag te gaan met goed werkgeverschap, innovatie,
waardering en meer ruimte voor vakmanschap met als doel meer werkplezier
voor de zorgmedewerker en werken in de zorg weer aantrekkelijk te maken.
Met het programma [Ont]Regel de Zorg pakken we samen met de bij dit
vraagstuk betrokken partijen (zorgverzekeraars, toezichthouders, werkgevers,
branche- en beroepsverenigingen) regeldruk op verschillende niveaus aan.
Dat is inderdaad een essentieel deel van de aanpak van het personeelstekort.
Ik heb er dan ook het volste vertrouwen in dat we met deze brede aanpak de
komende jaren positieve resultaten gaan boeken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 6
Deelt u de mening dat de hoge werkdruk door de administratieve lasten ten
koste gaat van de kwaliteit van zorg? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Dit is in het algemeen niet zo te zeggen, maar kan wel aan de orde zijn.
Hoge werkdruk of overmatige administratieve lasten kunnen er immers toe
leiden dat zorgverleners minder tijd kunnen besteden aan zorg of ondersteuning, en dragen bij aan personeelstekorten waardoor de zorg onder druk
staat.
Het is belangrijk dat zorgmedewerkers zoveel mogelijk tijd kunnen besteden
aan het bieden van zorg en enkel datgene registreren wat nuttig en nodig is,
bijvoorbeeld als het gaat om de overdracht naar een collega of om de
gezondheid van de client/patiënt. Daarom is het belangrijk om samen goed te
kijken naar wat omslachtige en onnodige regels zijn die niets toevoegen aan
de kwaliteit van zorg en deze te schrappen. Met het programma [Ont]regel de
Zorg pakken we de regeldruk aan.
Vraag 7
Kunt u concreet aangeven hoe u op korte termijn de administratieve lasten
terug gaat dringen?
Antwoord 7
In de programmabrief [Ont]Regel de Zorg 2022 – 2025 heb ik u geïnformeerd
over de aanpak van dit vraagstuk deze kabinetsperiode. Met de vier actielijnen in dit programma kunnen we concreet en merkbaar het verschil maken in
de dagelijkse praktijk van de zorgmedewerker. Ik noem een voorbeeld per
actielijn:
– Zo wordt passend binnen de lijn «beleid dat werkt in de praktijk» gewerkt
aan de uitstel van de modernisering van het geneesmiddelenvergoedingsysteem vanwege de regeldruk en gevolgen van werkbaarheid voor
verschillende partijen.
– Het harmoniseren van de inkoop- en verantwoordingseisen Zvw valt
onder de landelijke aanpak. Om concreet te maken welke maatregelen
getroffen kunnen worden om te uniformeren heb ik PwC een onderzoek
laten voeren naar de opties. De Kamer is onlangs geïnformeerd over de
uitkomsten van dit rapport4.
– Binnen de lokale aanpak stellen we een subsidieregeling voor ontregelprojecten en een (kosteloze) e-learning/training tot ontregelaar beschikbaar om desgewenst zelf aan de slag te gaan met ontregelen. Ik verwacht
dat de eerste ontregelopbrengsten als gevolg van dit instrumentarium niet
lang op zich laat wachten. Met de inzet van concrete en laagdrempelige
tools waar snel gehandeld kan worden, boeken we snel resultaat en het
moedigt aan om door te gaan.
– Hetzelfde geldt voor het aanbod vanuit het casuïstiek loket waarbij
iedereen die vragen heeft over regeldruk terechtkan. Dit kan bijvoorbeeld
een huisarts zijn die een verduidelijkingsvraag heeft over een verwijzing
of een zorgmedewerker die niet weet of het aanmaken van een elektronisch patiëntendossier (EPD) verplicht is. De vraagsteller snel voorzien van
een zorgvuldig antwoord helpt vaak direct en maakt ook direct het
verschil in de dagelijkse praktijk.

4

onderzoek-naar-de-uniformering-van-inkoop-en-verantwoordingseisen-in-de-zvw.pdf
(overheid.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3