> Retouradres Postbus 1 3720 BA Bilthoven

Aan de Directeur-Generaal van de
Volksgezondheid
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
drs. M. Sonnema
Postbus 20350
2500 EJ DEN HAAG

A. van Leeuwenhoeklaan 9
3721 MA Bilthoven
Postbus 1
3720 BA Bilthoven
www.rivm.nl
KvK Utrecht 30276683
T 030 274 91 11
F 030 274 29 71
info@rivm.nl

Datum
3 januari 2022
Onderwerp Advies n.a.v. 136e OMT

Ons kenmerk
0001/2022LCI/JvD/at/MdV/SF
Behandeld door
LCI
T (030) 274 7000

3 januari 2022: aanpassing van de adviesbrief d.d. 3 januari 2022
In deze gewijzigde versie van de adviesbrief is een opmerking toegevoegd over
het beleid betreffende quarantaine bij leraren.
3 januari 2022: tweede aanpassing van de adviesbrief d.d. 3 januari
2022
In deze gewijzigde versie zijn enkele correcties doorgevoerd.
Geachte mevrouw Sonnema en mevrouw Van Rijn,
Op 3 januari 2022 riep het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM
het Outbreak Management Team (OMT) bijeen om te adviseren over de situatie
rondom de COVID-19-pandemie. Naast de vaste OMT-leden, vertegenwoordigers
van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), het Nederlands Centrum voor
Beroepsziekten (NCvB), de Nederlandse Vereniging van Medische Microbiologie
(NVMM), de Vereniging voor Infectieziekten (VIZ) en het Landelijk Overleg
Infectieziektebestrijding (LOI), waren er leden van de Nederlandse Vereniging
voor Intensive Care (NVIC), de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie
(NVKG), de Vereniging van de Specialisten Ouderengeneeskunde (Verenso), de
Nederlandse Vereniging Kindergeneeskunde (NVK), de Nederlandse Vereniging
voor Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG, verschillende experts
(internist-infectioloog, viroloog, epidemioloog, artsen-microbioloog, een regionaal
arts-consulent, ouderengeneeskundige, artsen M&G), vertegenwoordigers van
referentielaboratoria en vertegenwoordigers van diverse centra van het RIVM
aanwezig.

A. Aanleiding OMT en doelstelling
Het OMT komt periodiek bij elkaar om de medisch-inhoudelijke stand van zaken
betreffende COVID-19 vast te stellen en te duiden, voor de opvolging van acties
en voor de beantwoording van vragen van de Nederlandse overheid.
Het OMT geeft vervolgadviezen over de effecten van de maatregelen die tot op
heden zijn ingesteld en over de versoepeling van maatregelen op grond van drie
pijlers zoals benoemd door het kabinet:
x
een acceptabele belastbaarheid van de zorg – ziekenhuizen moeten
kwalitatief goede zorg aan zowel COVID-19-patiënten als aan patiënten
binnen de reguliere zorg kunnen leveren;
x
het beschermen van kwetsbare mensen in de samenleving;
x
het zicht houden op en het inzicht hebben in de verspreiding van het virus.
Op 29 december 2021 heb ik de adviesaanvraag ontvangen waarin u het OMT
namens het kabinet vraagt te adviseren over een aantal vraagstukken.

F (030) 274 4455
lci@rivm.nl

Hieronder volgen een samenvatting van de situatie en de adviezen van het OMT.

B. Actuele situatie

Datum
3 januari 2022
Ons kenmerk
0001/2022
LCI/JvD/at/MdV/SF

Verloop van de epidemie
Het OMT is geïnformeerd over het verloop van de COVID-19-epidemie, de
resultaten van de monitoring van de opkomst van de omikronvariant, en de
resultaten van de modellering.
Adviesaanvraag VWS: Wat is het algemene beeld van de epidemiologische
situatie en de ontwikkeling van de R? Wat is uw verwachting voor de komende
weken, vooral m.b.t. de ontwikkelingen van de variant omikron?
Epidemiologische situatie
In de afgelopen 7 kalenderdagen (26 december 2021- 2 januari 2022) is het
aantal meldingen van SARS-CoV-2-positieve personen met 18% gestegen in
vergelijking met de 7 dagen ervoor. Er werden landelijk 577 personen per
100.000 inwoners gemeld met een positieve test voor SARS-CoV-2, vergeleken
met 489 per 100.000 inwoners gemiddeld in de week daarvoor. De incidentie
varieerde in de afgelopen 7 dagen tussen 373 (Limburg Noord) en 839
(Amsterdam Amstelland) per veiligheidsregio. Amsterdam Amstelland en de
daaraan grenzende regio’s Zaanstreek Waterland (750) en Kennemerland (775)
toonden de hoogste incidenties en de grootste toename in deze 7 dagen (3744%). Dit is mogelijk een effect van de eerdere opkomst van de omikronvariant
in deze regio ten opzichte van de rest van Nederland. Andere regio’s met een
relatief grote toename waren Brabant-Noord (+35%) en Twente (+36%).
Het aantal testen bij de GGD-testlocaties is in de afgelopen 7 dagen afgenomen
met 12% ten opzichte van de week ervoor. Het percentage positieve testen was
opgelopen tot 30%, vergeleken met 22% de week er voor. Voor 80% van de
testen in de kalenderweek 27 december 2021 t/m 2 januari 2022 (data nog niet
compleet) was bekend of deze gedaan was naar aanleiding van een positieve
zelftest; van hen testte 18% vanwege een positieve zelftest en 88% van deze
testen gaf ook bij de GGD een positieve uitslag. Van alle positieve testen was
54% naar aanleiding van een positieve zelftest. Bij personen die hadden
aangegeven niet vanwege een positieve zelftest te komen was 17% van de testen
positief, vergeleken met 12% de week ervoor. Bij personen waarvan niet bekend
was wat de reden van testen was, was 27% van de testen positief, vergeleken
met 21% de week ervoor.
Bij personen getest in het kader van het coronatoegangsbewijs (CTB, door
Stichting Open Nederland) was in de kalenderweek van 20 t/m 26 december 2021
het percentage positieve testen 1,7%, vergeleken met 1,1% de week ervoor.
Op basis van nog niet volledige data (tot 2 januari 10.00 uur) daalde het aantal
meldingen per 100.000 inwoners in de jongste en oudste leeftijdsgroepen (0-12
jaar en vanaf 80 jaar) in de kalenderweek 27 december 2021 t/m 2 januari
vergeleken met de week er voor. In de andere leeftijdsgroepen steeg het aantal
meldingen. Het aantal meldingen per 100.000 inwoners was het hoogst in de
leeftijdsgroepen 18-24 en 25-29 jaar (> 800 per 100.000 inwoners), gevolgd
door de leeftijdsgroep 30-39 jaar (>700), en 13-17, 40-49 en 50-59 jaar (> 500
per 100.000 inwoners in week 49). Bij de leeftijdsgroepen vanaf 70 jaar was de
incidentie van meldingen het laagst (<250 per 100.000). In de afgelopen weken
is de trend van incidentie van meldingen van kinderen in de basisschoolleeftijd
veranderd. Voor sluiting van scholen nam de incidentie toe met leeftijd t/m 11
MDDUELMYRRUEHHOGLQNDOHQGHUZHHNYDQ§ELM-MDULJHQWRW§ELMjarigen en §ELM-jarigen. In de afgelopen weken is de incidentie bij

Pagina 2 van 9

kinderen van deze leeftijd lager in alle leeftijdsgroepen, en ook onderling meer
vergelijkbaar geworden, bijvoorbeeld in kalenderweek 52 op basis van data tot 2
MDQXDULXXU§ELM-MDULJHQ§ELM-MDULJHQHQ§ELM-jarigen.
Het aantal locaties van verpleeghuizen en woonzorgcentra voor ouderen en het
aantal meldingen bij personen bekend als bewoners hiervan is de afgelopen week
niet of nauwelijks gedaald ten opzichte van de week ervoor.

Datum
3 januari 2022
Ons kenmerk
0001/2022
LCI/JvD/at/MdV/SF

In de week van 16 t/m 22 december overleden ongeveer 600 personen meer dan
verwacht in deze tijd van het jaar.
De instroom in het ziekenhuis en op de IC van personen met een positieve test op
SARS-CoV-2 daalde verder de afgelopen week. Wel lijkt de daling af te vlakken.
Niet alleen het aantal opnames, maar ook de bezetting nam de afgelopen week
af. Gemiddeld werden over de laatste week 147 personen per dag opgenomen op
een verpleegafdeling en 23 op de IC. Op 2 januari 2022 was de totale
bedbezetting 1.675: 1.200 op de verpleegafdelingen in het ziekenhuis en 462 op
een IC in Nederland, naast 13 op een IC in Duitsland (bron: LCPS).
Het aandeel personen gemeld met een positieve test in december 2021 waarvoor
de vaccinatiestatus bekend was, was 73%. Van hen was 32% niet gevaccineerd.
De laatste schatting van de vaccineffectiviteit tegen ziekenhuisopname en ICopname (voor opnames in de periode 27 oktober-21 december 2021) was 89%
en 95% respectievelijk. Deze vaccineffectiviteit was lager bij personen vanaf 70
jaar dan bij jongere personen: 81% vs. 93% voor ziekenhuisopname, en 93% vs.
96% voor IC-opname. Deze vaccineffectiviteit is berekend op een volledige
primaire vaccinatiereeks.
Update over de diverse virusvarianten
Het OMT is geïnformeerd over de huidige activiteiten om zicht te kunnen houden
op de aanwezigheid en opkomst van de omikronvariant in Nederland, inclusief de
laatste stand van zaken van de kiemsurveillance.
In de nationale kiemsurveillance (die in wezen twee weken terugkijkt) zijn nu in
totaal 73.667 monsters in deze aselecte steekproef gesequencet. De data voor
week 50 (start 13 december) zijn nog aan verandering onderhevig, omdat nog
niet alle monsters verwerkt zijn. Vanaf week 47 (start 21 november) wordt de
omikronvariant aangetroffen in de kiemsurveillance. In week 47 had deze variant
een aandeel van 0,2%, in week 48 van 0,4%, in week 49 van 1,2% en in week
50 een voorlopig aandeel van 8,8%.
Inmiddels zijn ook de eerste ziekenhuisopnames als gevolg van omikron-infectie
geconstateerd.
In de regio Amsterdam wordt door de GGD, Inbiome en het Amsterdam UMC met
een bijna dagelijkse aselecte steekproef van gemiddeld 85 coronapositieve
monsters uit twee GGD-teststraten via een omikronspecifieke PCR de
aanwezigheid van de variant gemonitord. In deze monitoring neemt het aandeel
omikronvariant toe (geschatte groeisnelheid ~25% per dag) waarbij de
omikronvariant in deze steekproef op 21 december dominant is geworden. In de
sample set was het aandeel omikron 62,9% op 22/12, 58,2% op 23/12, 64,5%
op 26/12, 76,6% op 27/12, 80,4% op 28/12, 83,9% op 29/12.
Er zijn drie GGD-teststraatlaboratoria (Saltro, Gelre ziekenhuis en Synlab) die
reeds gebruikmaakten van een PCR-test waarmee een aanwijzing verkregen kan
worden voor de aanwezigheid van de omikronvariant. De inzet van deze testen
biedt een dagelijkse monitoring van het aandeel omikronverdachte casus in deze
complete teststromen. In deze monitoring vanuit Synlab en Saltro neemt het
aandeel vermoedelijke besmettingen met de omikronvariant toe (geschatte
groeisnelheid ~27% per dag) met een respectievelijk aandeel van 25,4% en
Pagina 3 van 9

25,4% op 22/12, tot 65,9% en 63,4% op 30/12 en 67,6% en 64,7% op 31/12.
Hierbij vallen bij deze hoogvolumelaboratoria, die continue draaien, afnamedatum
en uitslagdatum grotendeels samen. In deze periode waren er gezamenlijk door
deze twee laboratoria, 29.671 personen getest.
Via het nationale sequentienetwerk SeqNeth wordt wekelijks een uitvraag gedaan
bij alle laboratoria in Nederland naar de eventuele implementatie van een PCRtest specifiek voor bepaalde mutaties in de omikronvariant, en de aantallen van
de met deze test geanalyseerde op omikron verdachte monsters. De data
vertegenwoordigen niet per se een aselecte steekproef, omdat er ook gegevens
uit de prio-teststraten en bemonstering van clusters in voor kunnen komen (deze
prio-teststraten werden ingezet voor het testen van terugkerende reizigers uit
omikronhoogrisicolanden). In deze dataset is, met weglating van de regio
Amsterdam, voor de regionale labs een stijging in het aandeel van
omikronverdachte monsters waarneembaar vergelijkbaar met de
hoogvolumelaboratoria van Saltro en Synlab zoals hierboven genoemd.

Datum
3 januari 2022
Ons kenmerk
0001/2022
LCI/JvD/at/MdV/SF

Reizigers uit hoogrisicogebieden werden tot 25 december 2021 op Schiphol
verzocht zich te laten testen. Uit de vliegtuigen in de periode 27/11-24/12
hebben 1.617 personen zich direct bij aankomst laten testen. Hiervan is door het
Streeklab Haarlem bij 210 personen (13%) een coronavirusbesmetting
vastgesteld. In nader onderzoek bij het RIVM zijn op basis van PCR in ieder geval
82 omikronverdachte en 7 deltaverdachte monsters geïdentificeerd. Overige
monsters waren niet nader te typeren.
De ontwikkelingen met betrekking tot SARS-CoV-2-varianten, en omikron in het
bijzonder, worden gevolgd via (inter)nationale netwerken. Alhoewel er nog veel
onduidelijk is blijkt dat de omikronvariant een aanzienlijk groeivoordeel ten
opzichte van de deltavariant heeft. Er is een verminderde effectiviteit tegen
infectie met omikron van eerder opgebouwde immuniteit door vaccinatie of
doorgemaakte infectie alsmede een verhoogde besmettelijkheid/kortere
generatietijd.
De eerste onderzoeken duiden op een verminderde vaccineffectiviteit tegen
omikron-variant veroorzaakte COVID-19 met klachten, en tegen een ernstig
ziektebeloop waarvoor ziekenhuisopname nodig is. De meeste onderzoeken tonen
een afname van ernstige ziektebeelden door omikron, ten opzichte van het beloop
na besmetting met de deltavariant. In hoeverre dit ook voor Nederland zal gelden
is vooralsnog onduidelijk: observaties uit verschillende landen zijn lastig een-opeen te extrapoleren naar ons land, vanwege verschillen in bevolkingsopbouw,
vaccinatiegraad, gebruikte vaccins, boostervaccinaties, (eerdere) infectiegraad en
de mix van infecterende variantvirussen.
Twee belangrijke documenten zijn in de afgelopen week verschenen die inzicht
geven in de effecten van de omikronvariant op besmettingen en belasting van de
zorg.
Een Technical Briefing van 31 december jl. uit het Verenigd Koninkrijk 1 toont dat:
x
het risico op presentatie bij emergency care of ziekenhuisopname
ongeveer de helft lager is voor personen besmet met omikron vergeleken
met delta, en het risico op opname vanuit de emergency care naar de
verpleegafdelingen ongeveer tweederde lager ligt;
x
de vaccineffectiviteit tegen een symptomatische infectie voor de
omikronvariant veel lager (nog slechts enkele procenten 25+ weken na
1

UK Health Security. Technical briefing: Update on hospitalisation and vaccine effectiveness
for Omicron VOC-21NOV-01 (B.1.1.529), 31 December 2021
(https://t.co/ecJeD5fAdK?s=03). Plesner Lyngse et al. SARS-CoV-2 Omicron VOC
Transmission in Danish Households. MedRxiv, 27 December 2021
(https://doi.org/10.1101/2021.12.27.21268278).
Pagina 4 van 9

x

x

vaccinatiereeks) is dan voor de deltavariant en voor omikron bovendien
sneller afneemt na de primaire vaccinatieserie. Een boostervaccinatie
brengt het optreden van symptomatische ziekte met 65-75% terug, maar
deze vaccineffectiviteit neemt ook weer af tot 40-50% meer dan 10
weken na de booster;
de vaccineffectiviteit tegen ziekenhuisopname voor de omikronvariant
aanzienlijk lager is dan voor de deltavariant, en dat een boostervaccinatie
deze vaccineffectiviteit in belangrijke mate omhoog brengen (tot circa 8090% reductie in opname ten opzichte van ongevaccineerde personen);
de afname van de VE tegen ziekenhuisopname na de boostervaccinatie
kan nog niet bepaald worden, maar wordt verwacht langer hoog te
blijven, net als bij de primaire vaccinatieserie. Dit geldt voor omikron
minder dan voor de deltavariant.

Datum
3 januari 2022
Ons kenmerk
0001/2022
LCI/JvD/at/MdV/SF

Een pre-print uit Denemarken van 27 december jl. beschrijft verspreiding binnen
huishoudens in relatie tot de virusvarianten. Het toont dat de overdracht binnen
huishoudens circa twee tot drie keer hoger was bij de omikronvariant dan bij de
deltavariant, waarschijnlijk door ontwijking van door vaccinatie opgebouwde
immuniteit: na blootstelling hadden ongevaccineerde personen een vergelijkbare
kans om besmet te worden met de omikron- en deltavariant (28% en 29%),
terwijl deze kans groter was bij omikron dan delta voor volledig gevaccineerde
personen zonder een boostervaccinatie (32% en 19%); dit toont de beperkte
bescherming van een vaccinatiereeks tegen infectie door omikron. Na een
boostervaccinatie was de kans nog steeds groter voor omikron dan delta (25% en
11%), maar was voor omikron wel verminderd ten opzichte van een eerste
vaccinatiereeks alleen. Kortom, een vaccinatiereeks die maanden geleden
voltooid is beschermt maar in geringe mate tegen omikroninfectie, terwijl een
booster – in ieder geval op korte termijn - de kans op infectie doet afnemen.
Deze uitkomsten zijn consistent met de boven beschreven resultaten vanuit het
Verenigd Koninkrijk, al zijn ze iets somberder over het effect van een eerste
vaccinatiereeks..
Daarnaast laten de surveillancedata van 21 november t/m 25 december 2021 uit
Denemarken zien dat 0,7% van de personen met een bevestigde infectie door de
omikronvariant opgenomen werd in het ziekenhuis (getest voor of binnen 2 dagen
na opname) ten opzichte van 1,1% van de personen met een bevestigde infectie
met de deltavariant, ongeveer een derde lager. Er is dan sprake van een 36%
lagere kans op ziekenhuisopname door omikron dan door delta. Dit percentage
houdt geen rekening met onder andere het verschil in leeftijdsopbouw van
personen met de omikron- en deltavariant.
Reproductiegetal, prognoses ziekenhuizen, IC en omikronvariant
De meest recente schatting van het reproductiegetal Rt, zoals berekend op basis
van de meldingen van positieve gevallen, is voor 16 december op basis van
Osiris: gemiddeld 0,95 (95%-interval 0,94-0,97) besmettingen per geval. Dit is
hoger dan de waarde voor 9 december 2021 (t.w. 0,91). Met uitzondering van de
regio Amsterdam die wat betreft reproductiegetal significant boven de 1,0 ligt,
zijn er weinig verschillen in reproductiegetal tussen de regio’s. Het
reproductiegetal van gemiddeld 0,95 is een summatie van het huidige
reproductiegetal voor de deltavariant (0,78) en die voor de omikronvariant
(1,87), uiteraard rekening houdend met beider bijdrage aan het totaal. De
schatting van het reproductiegetal op basis van het aantal nieuwe
ziekenhuisopnames per dag kent een aanzienlijk grotere onzekerheid, omdat ze
berekend wordt op veel geringere aantallen, en dit reproductiegetal valt
vergelijkbaar uit voor 15 december, het is gemiddeld 0,93 (95%-interval 0,78 –
1,08).

Pagina 5 van 9

Op basis van het aantal meldingen met positieve testen verwachten we voor de
komende week dat het aantal ziekenhuis- en IC-opnames stabiel blijft met
ongeveer 90-120 ziekenhuisopnames per dag en 18-25 IC-opnames per dag.
De simulaties met een transmissiemodel dat wekelijks gefit wordt op het aantal
waargenomen IC-opnames per dag, en waar de beschikbare informatie over
vaccinaties (CIMS, GGD-en) en het geplande aantal boostervaccinaties, de
effectiviteit van vaccins, en de geschatte opbouw van immuniteit door
doorgemaakte infectie in wordt meegenomen, bevestigen deze prognose voor de
komende week, en bevestigen tevens dat de bezetting van ziekenhuizen en de IC
met COVID-19 patiënten - welke immers achterloopt op veranderingen in
opnames - de komende week nog verder daalt. Daarna vindt een omslag plaats
van het aantal ziekenhuis- en IC-opnames, met een toename naar verwachting
vanaf medio januari; deze toename is toe te schrijven aan een snelle toename
van de omikronvariant die in korte tijd voor meer infecties zorgt waarvan dan
weliswaar percentagegewijs minder personen worden opgenomen, maar door het
hoge aantal besmettingen toch voor een overbelasting van de zorg kan zorgen.
Van belang is dat deze modellering ervan uitgaat dat de opname van de
boostervaccinatie 90% van de volledig gevaccineerden is; deze aanname is met
de huidige stand van boostervaccinaties te optimistisch. Bovendien is het beeld te
optimistisch omdat uitgegaan wordt van een homogene verdeling van
gevaccineerde en geboosterde personen binnen elke leeftijdsgroep en idem van
besmette personen.

Datum
3 januari 2022
Ons kenmerk
0001/2022
LCI/JvD/at/MdV/SF

De relatieve toenamesnelheid ten opzichte van de deltavariant in de RAIteststraat wordt geschat op 0,25 per dag. Op basis van de kiemsurveillance
verwachten we dat het beeld voor deze teststraat enkele dagen voorloopt op
geheel Nederland. De dag van monsterafname waarop voor het eerst meer dan
50% van alle besmettingen door omikron veroorzaakt werden in heel Nederland
is geschat als 26 december (95% betrouwbaarheidsinterval: 23 – 30 december).
De snelle relatieve groei van de omikronvariant wordt op basis van de meest
recente literatuur waarschijnlijk grotendeels bereikt door ontsnapping aan de
immuniteit die is opgewekt door natuurlijke infectie of vaccinatie, en deels ook
door een hoger besmettend vermogen. Er zijn verschillende scenario’s
geëvalueerd voor vaccineffectiviteit tegen infectie met omikronvariant en ernst
van ziekte na infectie met een omikronvariant. In de meeste scenario’s lijkt bij
het vasthouden van de huidige maatregelen de hoogte van piekbezetting in
ziekenhuizen en op de IC niet hoger uit te komen dan tijdens de laatste piek in
november-december. De scenario’s waarbij de piekbezetting in de buurt komt van
die van afgelopen november-december worden gekenmerkt door een lage
vaccineffectiviteit. De aanname van een relatief lage vaccineffectiviteit is niet
onrealistisch: de aangenomen waarden bij deze scenario’s met een lage
vaccineffectiviteit komen overeen met de schattingen van vaccineffectiviteit tegen
ziekenhuisopname na infectie met de omikronvariant van de UK Health Security
Agency, zoals gepubliceerd in een Technical Briefing van 31 december 2021 en
hierboven al gerefereerd.

C. Adviezen
Maatregelen
Adviesaanvraag VWS: In de kamerbrief van 18 december jl. heeft het Kabinet
aangegeven dat zij op 3 januari voor de scholen een besluit zal nemen over de
periode vanaf 10 januari. De bedoeling is dat scholen dan open gaan.
Het kabinet wil daarbij nagaan indien de opening van scholen onverhoopt
epidemiologisch, met name met oog op de voortgang van de boostercampagne,
een onaanvaardbaar risico geeft, of er maatregelen te nemen of in stand te

Pagina 6 van 9

houden zijn in en/of buiten het onderwijs die de opening wel verantwoord
mogelijk maken.
Kan het OMT aangeven met welke maatregelen in dat geval de epidemiologische
omstandigheden voldoende kunnen worden verbeterd of gecompenseerd?
Kunt u daarnaast aangeven of er mogelijkheden zijn om, in het verlengde van de
opening van de scholen, de beoefening van sport buiten te verruimen? Daarnaast
is het de vraag of de overgang naar een algemene avondlockdown van 17:00 –
05:00 of 20:00 - 05:00 in zicht is?
Kunt u voor al deze maatregelen een tijdpad of omstandigheden schetsen waarbij
u denkt dat verdere versoepeling epidemiologisch verantwoord is?

Datum
3 januari 2022
Ons kenmerk
0001/2022
LCI/JvD/at/MdV/SF

Er zijn verschillende scenario’s besproken, zoals hieronder kort uiteengezet. Deze
scenario’s zijn bedoeld om een orde van grootte van de effecten aan te geven, en
niet om het exacte beloop te voorspellen.
een scenario waarbij geen (enkele) versoepelingen zijn doorgevoerd;
een scenario waarbij het primair en secundair onderwijs per 10 januari a.s.
wordt geopend;
een scenario waarbij het primair en secundair onderwijs per 10 januari a.s.
wordt geopend, en tevens sportactiviteiten tot en met 18 jaar weer
toegestaan worden;
een scenario waarbij de zorgbelasting wordt geschat als naast openen van de
scholen en sporten een versoepeling van de huidige lockdown tot een
avondlockdown zoals die begin december bestond, wordt doorgevoerd.
In het eerste scenario, waarin de lockdown zonder aanpassingen aangehouden
wordt, is de verwachting dat de ziekenhuis- en IC-opnames na een periode van
stabilisatie, verder zullen afnemen wanneer het effect van de boostervaccinaties
gaat doorkomen, vanaf circa medio januari.
Het tweede scenario, het openen van primair en secondair onderwijs per 10
januari a.s., zal naar verwachting resulteren in een stijging van het
reproductiegetal tot waarden boven de 1 voor de maand januari, gevolgd door
een verwachte daling van het reproductiegetal begin februari tot onder de 1. Dat
betekent dat bij opening van primair en secundair onderwijs er naar verwachting
een golf van infecties komt met een piek eind januari, begin februari. Een
verkenning van simulaties geeft aan dat de te verwachten aantallen extra
opnames in ziekenhuizen en IC beperkt zullen blijven: de onzekerheid van de
schatting voor de IC-bezetting lopen uiteen van 100 tot maximaal 620 bedden, bij
een mediane piek opname van circa 50 per dag. De ziekenhuisbezetting volgt
eenzelfde prognose (dal-toename-afname) en de piek daarvan wordt geschat op
minimaal 400 tot maximaal 2400 bedden, bij een mediane piek opnames van 200
per dag. De scholen van primair en secundair onderwijs een week later openen,
zodat kerstvakantie-infecties de kans hebben gehad uit te doven voordat de
kinderen weer naar school gaan, neemt zo’n 100 bedden van de maximaal te
verwachten IC-bezetting af, en zo’n 400 van de maximaal te verwachten
ziekenhuisbezetting. Kortom, hoewel de timing van het openen van primair en
secundair onderwijs relevant is voor de hoogte van de piekbezetting, zal deze
naar verwachting lager uitvallen dan tijdens de afgelopen piek in novemberdecember, zowel bij het openen van de scholen op 10 januari als bij het openen
een week later. Naar verwachting zal het aantal meldingen wel sterk oplopen.
Zoals hierboven uiteengezet, zijn deze voorspellingen waarschijnlijk wel aan de
optimistische kant. In een gevoeligheidsanalyse blijken de vaccineffectiviteit
(booster inbegrepen) tegen infectie en besmettelijkheid van omikron versus de
deltavariant, en de kans op ziekenhuisopname na omikroninfectie versus infectie
door de deltavariant bepalend: als deze variabelen tegenvallen zou de ICbezetting ook kunnen variëren tussen minimaal 250 en maximaal 1550 bedden.
De bijpassende bedbezetting op verpleegafdelingen loopt daarbij van minimaal
1000 tot maximaal ruim 6000 bedden. Al deze getallen geven de grootte van orde
aan die in de verschillende scenario’s kunnen optreden. Duidelijk is dat de
Pagina 7 van 9

verschillen in opnames groot kunnen zijn al naar gelang er veel infecties
optreden, bij een lagere dan nu ingeschatte vaccineffectiviteit; er blijft een grote
mate van onzekerheid hoe de waarden voor vaccineffectiviteit, boostervaccinatie
en kans op ziekenhuis- en IC-opname na infectie precies uitvallen.
Omdat de contacten tussen kinderen die weer naar school gaan toch al zullen
intensiveren, en geadviseerd wordt het intensieve test-beleid op scholen van voor
de kerstvakantieperiode weer toe te passen, ziet het OMT een beperkt
toegevoegd risico in het toestaan van sporten (binnen en buiten) door dezelfde
kinderen. Immers positieve kinderen zullen op school al getest en vastgesteld
worden, in isolatie gaan en dan ook niet deelnemen aan de sportactiviteiten.

Datum
3 januari 2022
Ons kenmerk
0001/2022
LCI/JvD/at/MdV/SF

De overige vormen van onderwijs, zoals MBO en universitair onderwijs zijn buiten
deze scenario’s gehouden, omdat in de leeftijdscohorten tussen 18 tot 30 jaar de
infectie incidentie momenteel het hoogst ligt, en menging en meer contacten
onderling, dit verder kan aanjagen. De berekeningen geven verder ook aan dat er
eind januari, als de geplande boostercampagne is afgerond en het
reproductiegetal weer lager wordt, er verdere ruimte wordt verwacht om
maatregelen te versoepelen. In een OMT komende vrijdag zullen hiervoor
scenario’s worden doorgesproken.
Zoals boven gemeld blijft er onzekerheid over belangrijke eigenschappen van de
omikronvariant, zoals besmettelijkheid, mate waarin het afweer door
doorgemaakte infectie of vaccinatie en boosters kan ontlopen, en de mate waarin
je ervan ziek wordt en bij ernstige ziekte kans hebt in het ziekenhuis en op de IC
te belanden. De kennis over deze eigenschappen wordt elke week aangevuld en
gepreciseerd. Blijft staan dat een minder ziekmakende virusvariant toch tot een
groter aantal ziekenhuisopnames kan leiden wanneer het zoals de omikronvariant
razendsnel kan verspreiden. In enkele Europese landen waar het aantal infecties
buitengemeen hoog zijn opgelopen, zoals Denemarken, Frankrijk en Engeland,
komen nu de eerste berichten van een toename van ziekenhuisopnames. Daarbij
is het nog te kort om duidelijkheid te verkrijgen omtrent de kans op IC-opname.
Zie bijv. “Frightening new Covid data shows Boris Johnson’s omicron gamble may
be about to implode” in Telegraph van 1 januari jl. In het VK zijn de afgelopen
week (net als de daaraan voorafgaande week) 43% meer besmettingen
vastgesteld, en ook 50% meer ziekenhuisopnames, dan de week tevoren. Hoever
dit gaat oplopen onder een bevolking (>12 jaar) die al voor 59% een
boostervaccinatie heeft ontvangen, is onzeker. Bovendien is nog niet duidelijk in
hoeverre de zorgcapaciteit negatief beïnvloed wordt uitval door ziekte ten gevolge
van omikron onder zorgmedewerkers.
Kortom, het OMT adviseert om het primair en secundair onderwijs te openen, op
10 januari. Voor de opening adviseert het OMT dezelfde aanvullende maatregelen
die al golden voor de scholensluiting: tweemaal per week testen mbv een zelftest
en gebruik van mondmaskers zoals eerder geadviseerd. Tevens dient er aandacht
te worden besteed aan de ventilatie in de klaslokalen. Daarnaast kan gelijktijdig
het sporten voor dezelfde leeftijdsgroep (kinderen en jongeren tot 18 jaar)
worden toegelaten, zowel binnen als buiten zonder beperkingen en kan
overwogen worden om ook de BSO open te stellen. Beleid betreffende
quarantaine van leraren bij gevallen van COVID in hun klas wordt nader
uitgewerkt voor 10 januari aanstaande. Vanwege de vele onzekerheden over de
omikronvariant, die de komende weken duidelijk zullen worden uit het beloop in
de VK, Frankrijk en Denemarken, adviseert het OMT verdere versoepelingen nog
uit te stellen. Voor 14 januari zal het OMT de situatie opnieuw beschouwen en
met aanvullende adviezen komen met betrekking tot stapsgewijze
versoepelingen. Tot dan kan de tijd gebruikt worden om de boostervaccinaties zo
snel mogelijk uit te rollen.
Testadvies terugkerende reizigers
Er is momenteel een grote toename van meldingen van positief geteste personen
die recentelijk vanuit het buitenland naar Nederland zijn gereisd. De verwachting
Pagina 8 van 9

is dat het aantal in de komende weken en maanden verder zal toenemen
vanwege wereldwijde snelle toename van het aantal besmettingen met de
omikronvariant.
Om besmetting bij reizigers snel te signaleren en verdere verspreiding te
voorkomen adviseert het OMT om, naast (geprioriteerd) contactonderzoek van
(vliegtuig)passagiers en het advies om te testen direct na aankomst in Nederland,
alle internationale reizigers te adviseren om vijf dagen na aankomst in Nederland
een tweede zelftest af te nemen. Dit advies geldt voor alle reizigers, zowel
degene die reizen per trein, vliegtuig, bus of veerdienst, als degene die reizen per
auto. Het advies geldt ook voor reizigers die gevaccineerd of recent hersteld zijn
van een infectie. Mensen die positief testen dienen direct maatregelen te nemen
om verdere verspreiding te voorkomen en daarnaast hun uitslag bij de GGD te
laten bevestigen.

Datum
3 januari 2022
Ons kenmerk
0001/2022
LCI/JvD/at/MdV/SF

Mondneusmaskers in de openbare ruimte
Adviesaanvraag VWS: Kan het OMT, mede aan de hand van recente
internationale onderzoeken, een actuele reflectie geven op het nut van het
gebruik van een niet-medisch, medisch of FFP2 mondmasker voor breed gebruik
in de samenleving. Acht het OMT, met inachtneming van het 135e OMT advies,
het bijvoorbeeld van belang om te adviseren dat bij bepaalde situaties of door
bepaalde doelgroepen, zoals kwetsbare personen, een medisch of FFP2
mondmasker gedragen dient te worden?
Deze adviesaanvraag is in dit OMT niet besproken maar zal ik het eerstvolgende
OMT agenderen en behandelen.
Tot een nadere mondelinge toelichting ben ik gaarne bereid.
Hoogachtend,

Prof. dr. J.T. van Dissel
Directeur CIb

Pagina 9 van 9