3
Vragenuur: Vragen Postma
Vragen van het lid Postma aan de minister van
Economische Zaken en Klimaat, bij afwezigheid van de
minister van Infrastructuur en Waterstaat, over fraude met
kentekenplaten.
De voorzitter:
Ik geef nu het woord aan mevrouw Postma namens het
CDA voor haar vraag aan de minister van Economische
Zaken en Klimaat, die ik van harte welkom heet. Deze
minister vervangt de minister van Infrastructuur en
Waterstaat. De vraag gaat over fraude met kentekenplaten.
Het is de eerste keer dat u meedoet aan het mondelinge
vragenuur, dus we gaan kijken hoe het gaat.

Mevrouw Postma (CDA):
Ik ben zelf ook heel benieuwd, voorzitter.
De voorzitter:
Het komt goed.
Mevrouw Postma (CDA):
Dank u wel, voorzitter. In een reportage van Nieuwsuur,
maar ook in een vlog van Sven van der Meulen van Vrije
Vogels, werd duidelijk dat het kinderlijk eenvoudig is om
online kentekens te bestellen die niet van echt te
onderscheiden zijn. En dat bij bedrijfjes die kentekens
maken voor de fun, terwijl RDW de enige is die hiervoor
bevoegd is. Zonder moeite werden de nummerplaten van
onze minister-president en onze koning opgestuurd, binnen
24 uur.
Het kentekenbewijs is het identiteitsbewijs van de auto, net
als het paspoort dat voor ons is. Met een paspoort ga je
zorgvuldig om, dat doe je zelf en dat doet ook de overheid
die verantwoordelijk is voor de uitgifte. Het verbaast ons
dat het zo eenvoudig is om een nepkenteken te bestellen.
Dat heeft grote gevolgen. Criminelen maken in toenemende
mate gebruik van gestolen auto's en valse kentekens om
zware misdaden te plegen, zoals laatst nog bij de
verschrikkelijke moord op advocaat Derk Wiersum. Ook zijn
er Nederlanders die te maken krijgen met verkeersboetes
van plekken waar ze nog nooit zijn geweest.
Dit moet absoluut een halt toegeroepen worden. Criminelen
worden in de kaart gespeeld, de veiligheid is in het geding
en automobilisten zijn de dupe. Ik heb de volgende vragen.
De RDW is verantwoordelijk voor de uitgifte van kentekens.
Klopt het dat er ook door de RDW gecertificeerde bedrijven
zijn die officiële kentekens uitgeven, maar ook zogenaamde
"fun plates"? Hoe kan het dat iemand binnen 24 uur een
goed lijkende kopie van een nummerbord kan krijgen? Wie
heeft het toezicht op deze uitgifte? Hoe ziet het proces eruit
vanaf het moment dat je online een kenteken intoetst om
te bestellen tot het moment dat het in je brievenbus
aankomt? Welke controle is er vanuit de overheid, van de
RDW en van de minister van IenW, op dit proces?

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Postma

Voorzitter. Uit de reportage van Nieuwsuur blijkt ook hoe
makkelijk het is om een auto met een smart key te stelen
en te misbruiken voor zware criminaliteit. Twee jaar duurt
het om het probleem met de sleutel op te lossen. Ik begrijp
inmiddels dat de enige tip die mensen met een auto van
tienduizenden euro's met een smart key krijgen, is: bewaar
alsjeblieft je smart key in een koekblik, want dan is die
moeilijker uit te lezen. Hoe kan het dat de echte oplossing
hier zo lang op zich laat wachten? Wat voor acties kan de
minister ondernemen om ervoor te zorgen dat deze diefstal
afneemt?
De voorzitter:
Dan geef ik nu het woord aan de minister.

Minister Wiebes:
Voorzitter. Dat zijn twee vragen in een: de ene gaat over
kentekens en de andere over sleutels. De problematiek van
het frauderen met of het vervalsen van kentekenplaten is
bekend bij mijn collega's van Justitie en Veiligheid en ook
die van Infrastructuur en Waterstaat. Er is een Kamerbrief
geweest met het halfjaarbericht politie van 4 juli waarin de
minister van JenV de Kamer hierover informeert. Het is
heel duidelijk dat er oplossingen moeten komen. Daar werkt
de Rijksdienst voor het Wegverkeer aan. In het verleden
zijn er allerlei maatregelen genomen.
Laat ik van de precieze antwoorden op de vragen van
mevrouw Postma hier en daar abstraheren. Er is nu in elk
geval een systeem van gecontroleerde afgifte en inname
van kentekens. Dat stamt uit 2000 en is daarna aangevuld
met allerlei andere maatregelen. Het is inmiddels duidelijk
dat de georganiseerde misdaad ons weer voor is en dat er
een volgende stap moet worden gezet. Die volgende stap
zou kunnen zijn dat het ministerie van JenV en dat van IenW
samen met de RDW nu zoeken naar een digitale
kentekenplaat. Dat is een kentekenplaat waar een chip in
zit die op afstand afleesbaar is, de zogenaamde RFID-chip.
Die zou het moelijker maken om kentekens te vervalsen. Er
wordt nu gekeken, ook naar aanleiding van de opkomst
hiervan, of dat proces naar digitale kentekenplaten versneld
kan worden. Overigens zal er zodra die er zijn wel weer iets
nieuws nodig zijn. Dat blijft een ratrace. Maar de twee
bewindslieden hebben zich voorgenomen om de Kamer
vóór de zomer verder te informeren over dat traject.
Mevrouw Postma had het ook over de smart key in het
koekblik. Dat is iets wat natuurlijk meer ligt bij de autoindustrie. De markt vraagt om auto's die niet makkelijk open
te breken en te jatten zijn. Daar schiet op dit moment de
markt enigszins in tekort. Maar dat is niet een bevoegdheid
van de minister van IenW; daar moet de auto-industrie iets
aan doen.
Mevrouw Postma (CDA):
Ik kom eerst even op de smart key. Er was vroeger een
werkgroep voertuigdiefstal. Die werkgroep was samen met
de overheid, maar ook met de autosector en met partijen
zoals de ANWB, actief om juist dit soort dingen tegen te
gaan.

26 november 2019
TK 28

28-3-1

van mening dat als jij door de RDW gecertificeerd bent om
officiële kentekenplaten uit te geven, je daar als bedrijf een
betere controle op moet hebben. En ik ben van mening dat
de minister daar verantwoordelijk voor is.

Minister Wiebes:
Ja.
Mevrouw Postma (CDA):
Hoe staat het met die groep, en zijn ze hier dan druk mee
aan de slag?
Mijn andere punt ging over de kentekenplaat zelf. Ik had
het net over vlogger Sven van de Meulen. Dat is gewoon
een vlogger, een jongen van 22 jaar. Hij kan online een
kenteken bestellen. Zo simpel is het dus.

Minister Wiebes:
En als dat door die bedrijven wordt gedaan, dan klopt dat
ook. Ik zal dus de collega's vragen om in die brief daarop
in te gaan, en ook op de andere maatregelen, zoals het
moeilijker maken van het namaken van de kentekenplaten.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Postma. Dat heeft u goed gedaan.

Minister Wiebes:
Ja.
Mevrouw Postma (CDA):
Ik zie dat er in 2000 een maatregel is genomen. Je kunt dus
online gewoon iets bestellen. Dan lijkt mij dat er iets
misgaat in dat controleproces. Ik zie het zo voor me. Die
aanvraag komt binnen in een geautomatiseerd systeem.
Het wordt verwerkt naar een druksysteem. En daartussen
faalt die controle. Zo'n kentekenplaat kost ook maar €12,
dus ik heb niet de illusie dat er veel mensen actief zijn in
die controlefunctie. Dus ik zou toch eens even willen vragen
of de minister wat scherper op dat proces kan gaan zitten.
Hij heeft het nu over de zomer van 2020. Het is nu net herfst
en het wordt straks winter. We zijn in de zomer dus dan
alweer driekwart jaar verder.
En wat gebeurt er ondertussen? We halen 1 miljard binnen
aan verkeersboetes. Daartussen zitten een heleboel boetes
die eigenlijk onterecht zijn. Mensen rijden volgens het
boetesysteem ergens, maar rijden daar in werkelijkheid
niet, en krijgen toch een boete binnen. Ik heb om mijn
bureau een boete liggen van iemand. Die boete is in
Frankrijk opgelegd, maar hij is helemaal niet in Frankrijk
geweest. Hoe kan de minister daarmee aan de slag gaan?
En dan graag iets sneller dan "de zomer van 2020".
Minister Wiebes:
Of de werkgroep zoals hij bestond, nu nog precies in deze
vorm bestaat, weet ik niet. Ik weet dat de problematiek van
de smart keys binnenkort ook besproken wordt met RAI.
Dat is de organisatie waarin autofabrikanten verenigd zijn.
Hoe kan het dat iemand binnen 24 uur een kenteken krijgt?
Dat komt natuurlijk doordat er partijen zijn die
nepkentekenplaten maken. Dat zit dan niet in de officiële
controleketen van de overheid. Maar deze partijen maken
kentekens gewoon na. Ik zal de twee bewindslieden die
hierover gaan, vragen om in diezelfde brief hierop in te
gaan.
De voorzitter:
Uw laatste zin, mevrouw Postma.

De heer Remco Dijkstra (VVD):
Auto's worden gestolen en het is blijkbaar heel makkelijk
om een auto te stelen. Op internet kun je filmpjes zien
waarin iemand langs een auto rijdt en met een laptopje het
signaal oppikt. En binnen 30 seconden of een minuut rijden
ze weg met een kostbare auto. Vervolgens zoeken ze er
eentje op internet op en kopiëren ze gewoon bij een of
ander louche bedrijfje de kentekenplaat. Dat is natuurlijk
schadelijk en daar moeten we tegen optreden. Volgens mij
is het primair een juridisch probleem en is daar een aanpak
voor nodig. Maar kunnen de bewindspersonen ook kijken
naar de rol van verzekeraars? De minister noemde RAI al,
van de automobielindustrie zelf. Maar is het bijvoorbeeld
ook mogelijk om die ANPR-camera's die we hebben,
hiervoor te gebruiken? Ik geloof dat er zo'n 700 of 800 boven
de snelwegen in Nederland hangen. Kunnen we die inzetten
om te kijken of er rare situaties zijn, waarbij er bijvoorbeeld
een auto eerst in Noord-Holland rijdt en tien minuten later
in Limburg? Dan moeten we daar ook een
signaleringsfunctie aan koppelen.
Minister Wiebes:
Nou, ik ben het geheel met de VVD eens dat bij diefstal niet
alleen de overheid als een soort ultieme dweil alles moet
opdweilen, maar dat ook private partijen daar een eigen
verantwoordelijkheid bij hebben. Dat zijn de fabrikanten,
natuurlijk de eigenaars en ook de
verzekeringsmaatschappijen. Dat moet niet alleen met RAI,
maar ook met verzekeringsmaatschappijen worden
besproken. Ik breng die wens over, want dat is natuurlijk
het eerste wat er gedaan moet worden: preventie.
Dan de vraag of de ANPR hiervoor kan worden ingezet. Ik
heb in de fiscaliteit langdurig moeten studeren op de vraag
waar de ANPR kan worden ingezet en ik weet inmiddels
dat intuïtieve antwoorden meestal niet de goede
antwoorden zijn. Dus ik zorg dat deze suggestie in de brief
die de twee bewindslieden hierover schrijven even wordt
meegenomen.

Mevrouw Postma (CDA):
Mijn laatste zin! Deze kentekens worden besteld bij
bedrijven die door de RDW gecertificeerd zijn om officiële
kentekenplaten uit te geven, maar ook fun plates. Ik ben

De heer Schonis (D66):
Voordat ik een vraag stel waar deze minister heel makkelijk
een antwoord op kan geven in de zin van "joh, ik moet het
met mijn collega's bespreken", zeg ik: u heeft ook een aantal
potjes voor innovatie. We moeten nu toch kijken naar hoe
de auto-industrie dit zelf beter zou kunnen doen. Mijn eigen
iPhone kan met gezichtsherkenning vergrendeld en

Tweede Kamer

26 november 2019
TK 28

Vragenuur: Vragen Postma

28-3-2

ontgrendeld worden. Dat zou je met een auto uiteindelijk
ook kunnen doen. Daar zijn vast innovatiepotjes voor te
vinden. Dus komt u straks ook met een aanbieding richting
de RAI en de auto-industrie om te kijken wat hierbij aan
nieuwe technologische ontwikkelingen mogelijk zijn?
Minister Wiebes:
Nou moeten we wel even heel goed oppassen dat we wel
dingen op het bordje van de overheid leggen die ook des
overheids zijn. Het beter maken van auto's op het gebied
van diefstalbeveiliging dan wel het beter opsporen daarvan
noemen we geen innovatie in de zin van het regeerakkoord.
In het regeerakkoord zien we innovatie als een manier om
economische groei te bevorderen langs lijnen van
maatschappelijke uitdagingen. Die zijn benoemd in het
regeerakkoord. Het gaat dan bijvoorbeeld om gezondheid,
voedsel, allerlei sleuteltechnologieën zoals nanotechnologie,
maar van het beter beveiligen van autosleutels zou ik echt
vinden dat de markt daarmee aan de gang moet gaan. Wij
moeten niet elk probleem op het bordje van de overheid
neerleggen. Daar gaat het wel om bij de misdaadbestrijding,
maar de innovatie van autosleutels hoort bij de markt.
De voorzitter:
De tweede vraag namens D66.
De heer Schonis (D66):
Ik hoor de minister eigenlijk heel goed zeggen waarom we
juist wel innovatie hiervoor zouden kunnen toepassen.
Nederland wordt dan koploper in innovatie in
autotechnologie. Wat zou daarop tegen kunnen zijn?
Minister Wiebes:
Daar is niets op tegen. Maar daarbij is geen financiële
interventie van de overheid per se op z'n plaats. Wij zetten
in op die dingen waarbij de markt overduidelijk geen enkele
prikkel heeft om te ondernemen, omdat het te risicovol is
of te ver van een ontwikkelingsstadium. Dit gaat gewoon
om doorontwikkeling van bestaande technieken. Wij mogen
echt van de markt verwachten dat die hier oplossingen voor
aandraagt. Het innovatiebudget zou ook snel uitgeput zijn.
De voorzitter:
Dank u wel.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Postma

26 november 2019
TK 28

28-3-3