Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 475

Huis voor democratie en rechtsstaat

Nr. 25

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 juni 2020
Hierbij bied ik u het integraal verbeterplan «Huis op orde» van ProDemos
aan1. In mijn brief van 28 oktober 20192 heb ik de Raad van Toezicht van
ProDemos (hierna RvT) om een integraal verbeterplan gevraagd. Ik heb
aangegeven het integraal verbeterplan na ontvangst met u te delen3.
In mijn brief van januari 20204 ben ik ingegaan op de eerste stappen die
ProDemos heeft gezet voor een veilige werkomgeving, het versterken van
de interne checks en balances, de uitbreiding van de capaciteit en het
betrekken van de medewerkers bij de organisatieontwikkelingen.
Het is goed te zien dat ProDemos deze verbeterslag heeft doorgezet. De
aanbevelingen van de onderzoekscommissie en de visitatiecommissie
over de organisatie van ProDemos hebben een plek gekregen in het
integraal verbeterplan. ProDemos gaat met het plan verder met de
professionaliseringsslag, verlaat de pioniersfase en richt zich op de
organisatie- en integratiefase. Ik onderschrijf de aanpak van ProDemos
om eerst een stevige focus te leggen op het robuuster en veiliger maken
van de organisatie.
Integraal verbeterplan
Overeenkomstig mijn verzoek aan ProDemos in oktober 2019 bevat het
integraal verbeterplan concrete doelen die meetbaar en controleerbaar
zijn. Bij de totstandkoming van het plan zijn de medewerkers en Ondernemingsraad betrokken. Het eigen verbeterplan van de RvT op basis van de
op hen gerichte aanbevelingen van de commissies, is in het integraal
verbeterplan opgenomen.
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 31 475, nr. 22
Kamerstuk 31 475, nrs. 23 en 24
4
Kamerstuk 31 475, nr. 23
2
3

kst-31475-25
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 475, nr. 25

1

Het belang van het robuuster en veiliger maken van ProDemos is een
aanbeveling van zowel de visitatie- als de onderzoekscommissie. Dit heeft
ruime aandacht in het integraal verbeterplan gekregen:
• ProDemos zet in op het bereiken van een cultuur waarin ongepast
gedrag wordt benoemd en bespreekbaar is. Sinds het najaar van 2019
vinden bewustwordingssessies plaats. Leidinggevenden sturen op
praten mét elkaar en niet óver elkaar.
• Er is een nieuwe organisatiestructuur voorgesteld die voorziet in
heldere besluitvormingslijnen.
• De capaciteit van de afdeling Human Resource is uitgebreid en
hiërarchisch is de afdeling rechtstreeks onder de directeur geplaatst,
waardoor de strategische positie ervan is versterkt.
• Het aantal teamhoofden binnen de Bezoekersdienst is vergroot van 1
naar 3 personen. De span of control per teamhoofd is aangepast op
basis van werkbaarheid.
• Het profiel van managementleden is met coachend en ondersteunend
leiderschap aangevuld.
• Er vinden sociaal-medische overleggen met de bedrijfsarts plaats om
het ziekteverzuim te monitoren en te bespreken.
• De rol van de vertrouwenspersoon is verstevigd en het aantal, deels
externe, vertrouwenspersonen is toegenomen.
Met deze veranderingen in het integraal verbeterplan legt ProDemos de
basis voor een versterking van de interne checks en balances5.
Positionering
In de beantwoording van de vragen van het schriftelijk overleg6 heb ik de
positie van ProDemos toegelicht en heb ik mijn bevoegdheden op basis
van de statuten en de subsidieregeling ProDemos verduidelijkt. Ik gaf
daarbij aan in deze brief hierop verder in te gaan.
Mijn bevoegdheden als bestuurlijk verantwoordelijke voor de instandhouding en het toezicht op de effectiviteit van ProDemos7 en als subsidiegever ga ik rolvaster invullen8. Ik verhelder de positie van ProDemos ten
opzichte van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(hierna BZK). Zo zal ik jaarlijks een gesprek voeren met de RvT. Tijdens de
uitvoering van het integraal verbeterplan zal dit gesprek tweemaal per jaar
plaatsvinden. Op de agenda voor het gesprek in oktober van dit jaar staan
de voortgangsrapportage van het integraal verbeterplan, een zelfreflectie
van de RvT en de zienswijze van de RvT op het functioneren van het
bestuur en van de organisatie van ProDemos. Vanaf het jaarverslag 2020
neemt de RvT in het jaarverslag van ProDemos een verantwoording op
over de wijze waarop de toezichtrol is ingevuld en wat de bevindingen zijn
geweest. Voorafgaand aan de subsidieverstrekking en bij de subsidieverantwoording vinden gesprekken met de directie van ProDemos over de
subsidie plaats. Gedurende het jaar kunnen gesprekken gevoerd worden
om eventuele knelpunten bij het realiseren van de subsidiedoelstellingen
te bespreken. Van al deze gesprekken wordt een agenda en een verslag
gemaakt.
Financiële bijdrage Tweede Kamer
Ook de Tweede Kamer verstrekt een financiële bijdrage aan ProDemos. In
het integraal verbeterplan stelt ProDemos voor om te bezien of deze
5

Aanbeveling 4, Rapport Commissie Onderzoek ProDemos, 28 oktober 2019, blz. 55
Kamerstuk 31 475, nr. 24
7
Kamerstuk 31 475, nr. 6
8
Aanbeveling 3, Rapport Commissie Onderzoek ProDemos, 28 oktober 2019, blz. 55
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 475, nr. 25

2

bijdrage van de Tweede Kamer kan worden meegenomen in de subsidie
die ProDemos van het Ministerie van BZK ontvangt. Dit vanwege de
overlap tussen de afspraken met de Tweede Kamer en met het Ministerie
van BZK over bezoeken aan de Tweede Kamer9. Ik laat het aan de Tweede
Kamer om hierover een besluit te nemen.
Ambitie regeerakkoord: alle scholieren naar het parlement
In het regeerakkoord is afgesproken dat elke leerling een bezoek aan het
parlement brengt. Daarbij is de ambitie dat het aantal leerlingen uit het
voortgezet onderwijs dat het parlement bezoekt in 2023 groeit naar
180.000 leerlingen. ProDemos organiseert deze bezoeken.
Voor 2020 is het beoogde aantal leerlingen dat het parlement bezoekt
130.000. In het integraal verbeterplan geeft ProDemos aan dat de fysieke
grenzen van de huisvesting en de gevolgen voor de rondleidingen van de
renovatie van het Binnenhof, leiden tot stagnatie in de groei. Daarom stelt
ProDemos voor om vanaf schooljaar 2021–2022 verantwoord verder te
groeien, maar alleen wanneer aan randvoorwaarden (logistiek, personeel,
kwaliteit en financieel) is voldaan. ProDemos geeft ook aan dat maatregelen ten gevolge van het coronavirus van invloed kunnen zijn op de
bezoekersaantallen. Het stilleggen van de rondleidingen vanaf 13 maart
vanwege het Coronavirus is voor het jaar 2020 duidelijk van invloed op
het aantal rondleidingen.
Het bovenstaande vraagt om overleg tussen ProDemos en partners zoals
de Eerste Kamer en de Tweede Kamer, om samen te bepalen wat een
mogelijke en verantwoorde groei van het aantal bezoekers is, als
rondleidingen door het parlementsgebouw weer mogelijk zijn. Ik zal
hiervoor het initiatief nemen.
In de tussentijd zit ProDemos niet stil en ontwikkelt alternatieve onderdelen, zodat in deze tijd van het bewaren van onderlinge afstand toch
kennisuitwisseling plaatsvindt. Zo is een digitaal programma voor
middelbare en mbo-scholen online beschikbaar gesteld, worden online
gastlessen georganiseerd voor leerlingen van het mbo en voortgezet
onderwijs, zijn digitaal twee werkbladen voor het basisonderwijs
beschikbaar gesteld en is een podcast gelanceerd10.
In onze democratische samenleving heeft ProDemos een belangrijke
opdracht om de mensen in Nederland te informeren over en te betrekken
bij de democratie en de rechtstaat. De medewerkers van ProDemos zijn
betrokken en staan achter deze opdracht. Ik heb er vertrouwen in dat
ProDemos de ingeslagen weg kan vasthouden en de plannen in het
integraal verbeterplan tot een goede uitwerking kan brengen. De
vorderingen en de resultaten van de uitvoering van het integraal
verbeterplan blijf ik nauwgezet volgen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

9
10

ProDemos, Huis op orde. Integraal verbeterplan (2020), p. 48
https://prodemos.nl/nieuws/nieuw-politiek-online, https://prodemos.nl/nieuws/onlinegastlessen-belastingbazen-en-grondrechten, https://prodemos.nl/leren/aan-de-slag-metcorona-editie, https://prodemos.nl/nieuws/prodemos-lanceert-podcast-luister-nu

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 475, nr. 25

3