2012D21698

Inbreng verslag van een schriftelijk overleg
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 23 maart 2012 over Jaarbericht brede scholen 2011 (Kamerstuk
33 000 VIII nr. 178).
De voorzitter van de commissie,
Van Bochove
Adjunct-griffier van de commissie,
Bošnjaković-van Bemmel

nds-tk-2012D21698

1

Inhoudsopgave
–
–
–
–
–

Trends en ontwikkelingen
Aantal brede scholen
Duidelijke focus op het kind
Rol kinderopvang
Tot slot

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het rapport
«Jaarbericht brede scholen 2011». Het aanbod van activiteiten op sociaal,
cultureel en sportief gebied is, volgens de leden, een verrijking van niet
alleen het leven van jongeren, maar ook van de wijk of het dorp waar de
school zich bevindt. De leden zijn dan ook verheugd met de steun van de
minister bij de ontwikkeling van brede scholen die zij onderstreept in haar
reactie op het SER-rapport «Tijden van de samenleving»1.
Sommige scholen hanteren een toelatingsbeleid waarbij de ouders een
religieuze grondslag moeten onderschrijven. Geldt, zo vragen de leden,
dit toelatingsbeleid ook voor overige activiteiten die op een brede school
worden aangeboden door andere organisaties. Oftewel, mag op een
brede school, geënt op bijvoorbeeld reformatorische grondslag, waar
kinderopvang wordt aangeboden, door het schoolbestuur geëist worden,
dat de ouders die gebruik willen maken van die opvang, de grondslag van
de school onderschrijven? Voorts vragen genoemde leden of het daarbij
van belang is hoe die activiteiten worden gefinancierd.
In het jaarbericht is te lezen dat brede scholen minder vaak worden
gehuisvest op multifunctionele locaties dan voorheen verwacht werd. Kan
de minister toelichten waar dit door komt? Heeft dit te maken met de
verschillende kwaliteitseisen die voor de verschillende functies gelden?
Kan de minister toelichten of de kinderopvangafdelingen van brede
scholen voldoen aan de eisen die gesteld worden aan de kinderopvangbranche, zo vragen de genoemde leden.
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het «Jaarbericht brede scholen 2011» en de begeleidende brief van de minister.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
aanbieding «Jaarbericht brede scholen 2011». De leden onderschrijven de
motivering dat brede scholen kinderen en jongeren de kans bieden zich
breed te ontwikkelen en te integreren. De leden zien op dit moment
aanleiding tot het stellen van enkele vragen.
Er is een verscheidenheid aan brede scholen, maar er zijn ook overeenkomsten. Het Landelijke Steunpunt Brede Scholen heeft in opdracht van
het ministerie van OCW een brochure gemaakt met de meest voorkomende verschijningsvormen van brede scholen. De leden vragen of het
mogelijk is om alle voorkomende verschijningsvormen op te nemen in de
brochure in plaats van de meest voorkomende vormen.
Binnen de brede school wordt samengewerkt met verschillende partners.
De leden vragen om meer duidelijkheid te scheppen over de bevoegdheden en samenwerkingsafspraken van de verschillende partners.
Volgens de brief heeft ook de komst van de combinatiefunctionarissen de
brede school op de werkvloer versterkt. De leden vragen welke positieve
invloed de combinatiefunctionarissen hebben op de brede school.

1

Kamerstuk 31 289, nr. 335.

De leden van de CDA-fractie vinden het belangrijk dat er steeds meer
brede scholen ontstaan. Het is voor alle partijen voordelig om samen te
werken, van elkaar te leren en gebruik te maken van elkaars expertise.
Ook maakt de brede school het mogelijk dat brede dagarrangementen
worden aangeboden voor kinderen met aandacht voor sport en cultuur.

2

Naar de mening van deze leden bieden de brede scholen verder een
goede oplossing om voor ouders de combinatie van werken en zorgen te
vergemakkelijken. Tevens bieden brede scholen een goed platform voor
samenwerking op het gebied van passend onderwijs en jeugdzorg.
Trends en ontwikkelingen
Aantal brede scholen
De leden van de VVD-fractie vragen of de minister kan verklaren waarom
het aantal brede scholen in het voortgezet onderwijs stabiliseert op
ongeveer een derde van het aantal scholen. De auteurs van het rapport
stellen op pagina 44 dat de beoogde effecten van brede scholen lastig aan
te tonen zijn. Enkele scholen stellen daarom voor om eventueel een
nulmeting te houden en over vijf jaar een vervolgmeting te doen. Wat is
de reactie van de minister op dit voorstel, zo vragen de leden.
De leden vragen voorts waarom in het voortgezet onderwijs de personeelslasten de voornaamste extra kostenpost zijn en in het primair onderwijs
niet? Kan de minister daar een verklaring voor geven, zo vragen zij.
De leden van de PvdA-fractie hechten groot belang aan de ontwikkeling
van brede scholen. De school van de toekomst is een brede school, met
behalve goed onderwijs ook aanbod van opvang, sport en cultuur. Het
aantal brede scholen is door de jaren heen toegenomen. In vrijwel iedere
gemeente in Nederland is één of meer brede scholen te vinden. In het
primair onderwijs zijn er nu 1 600 brede scholen. In de brief geeft de
minister aan dat de groei van het aantal brede scholen in de komende
periode zal afnemen. In het jaarbericht worden een aantal mogelijke
oorzaken genoemd. Kan de minister toelichten hoe zij de afnemende groei
beoordeelt? In de brief van de minister wordt niet toegelicht of deze
ontwikkeling gevolgen heeft voor haar beleid. Kan de minister toelichten
of, en zo ja welke gevolgen, zij verbindt aan deze bevinding? Ziet zij een
rol voor zichzelf weggelegd? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke, zo vragen
de leden.
De leden van de PVV-fractie merken op dat er in het primair onderwijs nu
ruim 1 600 brede scholen zijn. De verwachting is dat de groei de komende
jaren zal afnemen. Het aantal brede scholen in voorbereiding is
afgenomen. De leden vragen wat hier de oorzaak van is.
De leden van de CDA-fractie vragen wat de oorzaken zijn van de stagnatie
in de groei van het aantal brede scholen. Kan de minister toelichten wat
de oorzaken hiervoor zijn, is het belemmerende regelgeving, is het
moeilijk voor de diverse patijen om samen te werken, is het nog de
onbekendheid bij ouders, scholen en andere partijen? Gaarne ontvangen
deze leden een toelichting. Is de minister ook van plan haar beleid te
wijzigen nu blijkt dat de groei van het aantal brede scholen stagneert, zo
vragen zij.
Duidelijke focus op het kind
De leden van de VVD-fractie stellen vast dat in het jaarbericht een expert
wordt geciteerd die tijdens een paneldiscussie opmerkte dat brede
scholen de voorlopers zijn op het gebied van passend onderwijs. In de
slotbeschouwing van het rapport stellen de auteurs dat brede scholen bij
uitstek geschikt zijn om een basis te bieden aan het passend onderwijs. De
leden vragen of en hoe de minister een rol ziet weggelegd voor brede
scholen bij de invoering van het passend onderwijs.

3

De leden van de PvdA-fractie merken op dat in het jaarbericht zaken staan
waarover deze leden zich grote zorgen maken. In het jaarbericht staat
vermeld dat de helft van de brede scholen wordt geconfronteerd met
forse bezuinigingen. Dit onderdeel blijft in de brief van de minister
onbesproken. Kan de minister toelichten waarom zij in haar brief niet
ingaat op de aard en omvang van deze bezuinigingen? Heeft de minister
zicht op de omvang van de bezuinigingen? Zo ja, om welke bedragen gaat
het hier? Zo nee, wat gaat zij doen om dit inzicht alsnog te verwerven?
Voorts merken de leden op dat op pagina 85 van het jaarbericht wordt
toegelicht dat de forse bezuinigingen niet zonder gevolgen blijven. Het
activiteitenaanbod komt door de bezuinigingen onder flinke druk te staan.
De leden maken zich grote zorgen over de verschraling. Volgens het
jaarbericht zijn de bezuinigingen «voor de meeste brede scholen geen
reden om te stoppen». Zijn er scholen die onder druk van de grote
bezuinigen overwegen om te stoppen, zo vragen deze leden. Zo ja, om
hoeveel scholen gaat het hier? Is de minister met deze leden van mening
dat deze ontwikkelingen zeer onwenselijk zijn en een halt toegeroepen
moeten worden? Zo ja, ziet zij een rol voor zichzelf weggelegd bij het
overeind houden van deze brede scholen? Zo nee, waarom niet? De leden
merken op dat in het jaarbericht wordt gesteld dat de scholen die niet
overwegen om te stoppen, wel worstelen met de vraag of ze hun aanbod
moeten verkleinen of dat ze meer van hun eigen leraren moeten vragen.
Ook wordt de optie om geld te vragen voor deelname genoemd. De leden
zijn zeer bezorgd over het feit dat er wordt overwogen geld te vragen voor
deelname. Eén op de tien kinderen in Nederland groeit op in armoede.
Kan de minister toelichten welke gevolgen het bijbetalen heeft voor de
optimale ontwikkeling van deze groep kwetsbare kinderen? Is de minster
met deze leden van mening dat deze ontwikkeling zeer ongewenst is? Zo
ja, wat gaat zij doen om dit te voorkomen, zo vragen zij.
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat de brede school zich met
name moet presenteren als een buurtschool, geworteld in de wijk met
dito voorzieningen. Kan de minister toelichten of brede scholen dit
voldoende doen? Zijn er voldoende scholen met een buurtfunctie of
richten de brede scholen zich meer op het samenbrengen van school,
sport en cultuur voor de kinderen dankzij de combinatiefunctionarissen?
De leden zien namelijk zeker een rol weggelegd voor de brede scholen om
bezuinigingen door gemeenten op te vangen middels het onder haar dak
brengen van bijvoorbeeld bibliotheekvoorzieningen en buurthuisachtige
functies.
Rol kinderopvang
De leden van de VVD-fractie lezen in de rapportage dat opvang voor
schooltijd en (zomer)vakantieopvang in 2011 vaker wordt aangeboden
dan in 2009 en daarmee duidelijk in opkomst is. Betekent dit ook dat er
betaald moet worden voor kinderopvang tijdens vakanties als er geen
gebruik van kinderopvang wordt gemaakt? Wanneer dit het geval is, kan
de minister toelichten hoe zich dit verhoudt tot de mening van het kabinet
dat een kindercentrum geen beding mag bevatten dat de ouder verplicht
tot betaling van uren waarin onderwijs wordt gegeven. De leden vragen in
hoeverre er bij een integraal aanbod van kindvoorzieningen ook integraal
gehandhaafd wordt. Kan de minister daar uitgebreid op ingaan? Kan de
minister toelichten of de opleidingseisen van het personeel van brede
scholen of kindcentra voldoen aan de eisen die gesteld worden aan
personeel in de reguliere kinderopvang, zo vragen zij.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat school en opvang steeds
dichter bij elkaar komen te liggen, maar nog steeds niet naadloos
aansluiten. De leden willen dat tussenschoolse opvang op elke school

4

mogelijk moet is. Welke activiteiten heeft de minister in de afgelopen
jaren ondernomen om deze aansluiting verder te stimuleren? Ziet de
minister een actieve rol voor zichzelf weggelegd en gaat zij dit verder te
stimuleren, zo vragen zij.
Tot slot
De leden van de CDA-fractie vragen of de minister ook kan toelichten of er
een relatie is tussen de brede school en de kwaliteit van de school. Bieden
brede scholen vaker goede onderwijskwaliteit of juist mindere onderwijskwaliteit dan niet brede scholen? De leden vragen ook aan de minister of
zij het een goede ontwikkeling vindt dat brede scholen zich steeds meer
richten op talentontwikkeling dan op achterstanden.

5