Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2484
Vragen van het lid Arib (PvdA) aan de minister van Veiligheid en Justitie over
de opvang van slachtoffers van mensenhandel (ingezonden 7 april 2011).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie), mede namens de
staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 11 mei
2011). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 2381.
Vraag 1
Kent u het bericht «Te weinig bedden voor slachtoffers mensenhandel»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Zijn de feiten zoals die in het genoemde bericht staan waar? Zo nee, welke
feiten kloppen dan niet? Zo ja, deelt u dan de mening dat de wijze waarop er
met slachtoffers van mensenhandel wordt omgegaan tekort schiet? Wat gaat
u hieraan doen?
Antwoord 2
Het artikel in Trouw schetst de knelpunten die CoMensha ervaart bij het
organiseren van opvang voor groepen slachtoffers van mensenhandel, die
worden aangetroffen na geplande acties van opsporingsdiensten en
Openbaar Ministerie. Deze knelpunten zijn bij mij bekend. Inmiddels is er
door de Task Force aanpak mensenhandel – met instemming van CoMensha –
een werkwijze opgesteld voor het organiseren van opvang bij dergelijke
acties. Er wordt door de Task Force momenteel ook gewerkt aan een voorstel
om de werkwijze aan te passen specifiek voor groepen slachtoffers van
arbeidsuitbuiting.
Vraag 3
Wie is er verantwoordelijk voor de organisatie van de opvang van slachtoffers van mensenhandel? Maakt het daarbij uit of dit slachtoffers van
mensenhandel zijn uit de prostitutie of uit vormen van uitbuiting?

1

ah-tk-20102011-2484
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Trouw, 5 april 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De «pilot categorale opvang slachtoffers mensenhandel» – die loopt tot juli
2012 – zal door het WODC worden geëvalueerd. In deze evaluatie zal de vraag
aan de orde komen hoe de opvang van slachtoffers van mensenhandel
structureel moet worden georganiseerd en dus ook welke instantie waarvoor
verantwoordelijk is. In de evaluatie zal ook aandacht worden geschonken aan
de verschillende vormen van uitbuiting. Op basis van de evaluatie en het
advies van de commissie «Stelselonderzoek Vrouwenopvang» zal besloten
worden hoe de organisatie van de opvang structureel het best geregeld kan
worden.
Vraag 4
Wie is er verantwoordelijk voor de financiering van de opvang van slachtoffers van mensenhandel? Maakt het daarbij uit of dit slachtoffers van
mensenhandel zijn uit de prostitutie of uit vormen van uitbuiting?
Antwoord 4
Zie het antwoord op vraag 3.
Vraag 5
Welke mogelijkheden ziet u om voor de financiering van de opvang van
slachtoffers van mensenhandel de plegers van mensenhandel aan te
spreken? Kan dit via andere wegen dan het strafrecht? Zo ja, welke en hoe
gaat u die aanwenden?
Antwoord 5
Voor zover er voor het slachtoffer kosten zijn gemoeid met bijstand en
opvang als gevolg van het misdrijf zijn die verhaalbaar op de dader. Deze
kosten kunnen worden verhaald in het kader van een actie uit onrechtmatige
daad, waarbij het strafrecht voorziet in instrumenten om het slachtoffer
daarin bij te staan. Het slachtoffer kan zich ter zake van zijn vordering tot
schadevergoeding voegen als benadeelde partij. Ter versterking van de
positie van het slachtoffer kan de dader een schadevergoedingsmaatregel
worden opgelegd. Daarnaast voorziet het strafrecht in een adequaat
sanctiearsenaal om bij een veroordeling voor mensenhandel de dader
financieel te treffen, bijvoorbeeld door het opleggen van een geldboete of het
ontnemen van wederrechtelijk verkregen voordeel. Hetgeen uit de tenuitvoerlegging daarvan wordt verkregen, komt ten bate van de Staat.
Het ontbreekt echter aan een rechtstitel voor de overheid om de dader voor
de kosten van de opvang aan te spreken, omdat er ook geen sprake is van
een rechtsbetrekking tussen de dader en de overheid. Die bestaat immers
eerst en vooral tussen de dader en het slachtoffer. Er is geen sprake van de
schending van een rechtsplicht jegens de overheid die leidt tot aansprakelijkheid.
Vraag 6
Acht u de kans groot dat vanwege de intensievere opsporing van mensenhandel er een grotere capaciteit voor opvang nodig zal zijn? Zo ja, hoe groot
en hoeveel extra opvangplaatsen zullen er naar schatting nodig zijn? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6
Het is moeilijk in te schatten hoe groot de omvang van het probleem
mensenhandel is, omdat slachtoffers vaak te angstig zijn om aangifte te doen.
De prioriteit die de aanpak in het verleden heeft gehad heeft ertoe geleid dat
het aantal aangetroffen slachtoffers de afgelopen jaren sterk is gegroeid. Ik
ben voornemens om de aanpak verder te intensiveren door het verdubbelen
van het aantal aangepakte criminele organisaties – waaronder organisaties
die zich met mensenhandel bezighouden. Daarnaast zal ik de maximumstraffen voor mensenhandel verhogen. Ik streef er uiteindelijk naar om mensenhandel zodanig hard aan te pakken dat er een kentering teweeg wordt
gebracht in het aantal slachtoffers dat jaarlijks wordt aangetroffen. Wanneer
dit kantelpunt wordt bereikt kan ik – gelet op het voorgaande – echter niet
aangeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Gesthuizen, ingezonden 7 april 2011 (vraagnummer 2011Z07339).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3