Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2011

Nr. 52

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 november 2010
U heeft mij gevraagd (2010D38464) om een reactie op het onderzoeksrapport «Een geschil is geen ruzie» dat op 8 oktober jl. is verschenen. Met
deze brief wil ik aan dit verzoek voldoen.
Sinds 1 januari 2008 kennen het primair en voortgezet onderwijs één
landelijke geschillencommissie voor medezeggenschapsgeschillen: de
landelijke commissie voor geschillen Wet Medezeggenschap op Scholen
(LCG WMS). De Stichting Onderwijsgeschillen is de instandhouder van
deze commissie. Ruim twee jaar na de start heeft de Stichting Onderwijsgeschillen, op initiatief van de LCG WMS, aan Actis Onderzoek de
opdracht gegeven een verkennend onderzoek te doen naar de doorwerking van medezeggenschapsgeschillen in het primair en voortgezet
onderwijs. Het onderzoek is begeleid door het Expertisepunt van de
Stichting Onderwijsgeschillen. De bevindingen van Actis staan
beschreven in het onderzoeksrapport «Een geschil is geen ruzie». Het
onderzoek heeft betrekking op de 23 uitspraken (11 in het primair
onderwijs en 12 in het voortgezet onderwijs) die de commissie in de
periode van 1 januari 2008 tot 1 augustus 2009 heeft gedaan.
Het aantal geschillen dat zich sinds de start van de LCG WMS heeft
voorgedaan is beduidend lager dan oorspronkelijk werd verwacht. Dit
duidt er mijns inziens op, dat de medezeggenschap op veel scholen goed
loopt. Partijen komen er in veel gevallen samen uit. In een beperkt aantal
gevallen is een geschil ontstaan waarvoor de LCG WMS werd ingeschakeld. In de periode van 1 januari 2008 tot 1 augustus 2009 zijn 44
geschillen bij de commissie aangemeld. De LCG WMS heeft 23 uitspraken
gedaan, 13 geschillen zijn ingetrokken en 8 uitspraken zijn gedaan na
1 augustus 2009 en vallen daardoor buiten het onderzoek.

kst-32500-VIII-52
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VIII, nr. 52

1

Over het optreden van de LCG WMS en de uitspraak die zij heeft gedaan,
zijn partijen volgens het onderzoek redelijk tevreden. Toch biedt het
rapport ook aanknopingspunten om de doorwerking van de uitspraken
van de LCG WMS verder te verbeteren, op het gebied van communicatie
door de LCG WMS en het management van verwachtingen bij medezeggenschapsraden, schoolbesturen en -directeuren. Ik ga er vanuit dat de
commissie deze handreikingen, die zijn gelegen binnen het bereik van het
huidige wettelijke kader, zelf oppakt.
Volgens het onderzoek realiseren partijen zich na een uitspraak van de
geschillencommssie dat zij zorgvuldiger met hun partners in de medezeggenschap moeten omgaan en zetten zij daarin ook stappen. Dit vind ik
positief. In zeven gevallen blijkt de uitspraak van de LCG WMS niet te
leiden tot de beslechting van een geschil. In deze situaties blijken
conflicten al langer te bestaan en in een bepaalde mate te zijn geëscaleerd. In deze gevallen is de verhouding tussen partijen na een uitspraak
van de commissie verder verslechterd. Onprofessioneel gedrag van
MR-leden, schooldirecteuren en/of – besturen en/of intimidatie komen dan
voor. In het rapport worden suggesties gedaan om een betere match tot
stand te brengen tussen de uitspraak van de LCG WMS in het kader van
het geschil en het vaak langdurige en complexe conflict dat op de school
is ontstaan, zoals mediation, meer aandacht voor het voortraject en
proactiever bemiddeling proberen.
De onderzoekers constateren in het rapport, dat medezeggenschapsconflicten niet uniek zijn voor het onderwijs, maar ook in andere sectoren
voorkomen. Zij merken op dat conflicten niet altijd disfunctioneel zijn,
maar ook leerzaam voor de betrokkenen. Intimidatiepraktijken en
onprofessioneel gedrag vind ik hoe dan ook niet acceptabel. Van
intimidatiepraktijken of belangenverstrengeling mag ook in het onderwijs
geen sprake zijn. Ik neem deze signalen dan ook serieus. Het is de taak
van de interne toezichthouder, in het schoolbestuur of in de Raad van
Toezicht, erop toe te zien dat de WMS op school- en bestuursniveau naar
behoren wordt uitgevoerd. Sinds 1-8-2010 is immers sprake van een
functiescheiding in het kader van het interne toezicht. Ook de Code Goed
Bestuur van de PO-raad biedt hiervoor aanknopingspunten, bijvoorbeeld
als het gaat om de bestuurscultuur en integer handelen. Als sprake is van
intimidatiepraktijken en onprofessioneel handelen van leden van
medezeggenschapsraden, schooldirecteuren of -bestuurders kunnen
betrokkenen een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school.
De signalen en de handreikingen die in het rapport gedaan worden om de
aansluiting tussen de uitspraak van de LCG WMS in het kader van het
geschil en de oplossing van het ontstane conflict te verbeteren, wil ik met
de LCG WMS en het Expertisepunt van Stichting Onderwijsgeschillen
bespreken. Het functioneren van de LCG WMS zal ik betrekken bij de
evaluatie van de WMS die in 2011 zal worden uitgevoerd en in 2012 aan
de Tweede Kamer zal worden aangeboden. De resultaten van het
onderzoek zijn voor de Stichting Onderwijsgeschillen aanleiding om in het
Expertisepunt en in overleg met het onderwijsveld te onderzoeken en te
analyseren hoe de medezeggenschapsrelaties op schoolniveau te
verbeteren en of aanpassing van de procesgang in de richting van
bemiddeling en mediation mogelijk is. Zij houden mij van hun bevindingen op de hoogte.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VIII, nr. 52

2