Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

247
Vragen van het lid Van der Staaij (SGP) aan de Ministers van Buitenlandse
Zaken en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over het
bericht dat Nederlands hulpgeld wordt gebruikt om boetes van Palestijnse
boeren te betalen (ingezonden 20 augustus 2015).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken (ontvangen 12 oktober 2015).
Vraag 1
Heeft u kennis genomen van het bericht dat Nederlandse hulpgelden worden
gebruikt om boetes van Palestijnse boeren te betalen? Is dit bericht waar en
kunt u dit bericht nader duiden?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoeveel Nederlands hulpgeld is er in de achterliggende jaren gebruikt om
dergelijke boetes van Palestijnen te betalen?
Antwoord 2
Sinds 2013 hebben uitvoerende partners in door Nederland gefinancierde
programma’s EUR 11.382 aan boetes betaald.
Vraag 3
In welke gevallen en aan de hand van welke criteria vindt dit plaats? Met
andere woorden: welke titel heeft u hiervoor?
Antwoord 3
Betaling van boetes is een uiterst middel om de voortzetting van het
ontwikkelingsprogramma mogelijk te maken. Dit is in drie gevallen gebeurd,
toen het Israëlische leger materiaal in beslag nam en verdere werkzaamheden
verbood. Het betrof onder meer machines die ingehuurd waren voor
werkzaamheden op meerdere locaties. De Nederlandse Vertegenwoordiging
in Ramallah nam, net zoals de uitvoerende organisaties en de Palestijnse

1

ah-tk-20152016-247
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Algemeen Dagblad, 18 augustus 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Autoriteit, deze gevallen op met de Israëlische autoriteiten en sprak daarbij de
onvrede uit over deze handelwijze. De uitkomst van dergelijke gesprekken
was dat de materialen zouden worden vrijgegeven, na betaling van een
boete. De uitvoerende partners hebben de Nederlandse Vertegenwoordiging
in Ramallah daarop toestemming gevraagd voor betaling van deze boetes uit
de Nederlandse projectfinanciering. Hiermee is ingestemd vanwege het
belang dat de materialen worden vrijgegeven en weer konden worden
ingezet.
Vraag 4
Heeft Nederland ook boetes betaald die waren opgelegd nadat er sprake was
van geweldpleging door Palestijnen?
Antwoord 4
Nee.
Vraag 5
Is het ook in andere landen waarmee Nederland een OS-relatie onderhoudt
een gebruikelijke gang van zaken om aan burgers of ondernemers opgelegde
boetes te betalen?
Antwoord 5
Er zijn geen vergelijkbare gevallen bekend. Dat heeft te maken met de unieke
omstandigheid dat in de Palestijnse Gebieden een programma in de context
van een bezetting wordt uitgevoerd.
Vraag 6, 7 en 8
Acht u het een zuiver gebruik van ontwikkelingsgeld om hiermee boetes te
betalen?
Ondergraaft u met het betalen van dergelijke boetes niet het rechtssysteem
van een ander land, in dit geval Israël? Is dit gebruikelijk in het internationale
concours? Welke legitimatie ziet u hiervoor?
Hoe beoordeelt Israël het betalen van deze boetes door Nederland? Heeft u
hierover overleg gevoerd met uw Israëlische ambtgenoten?
Antwoord vragen 6,7 en 8
De internationale gemeenschap en Israël verschillen van mening over welk
soort activiteiten vergunningplichtig zouden moeten zijn (zie ook beantwoording van de Vragen van de leden Sjoerdsma, 4 september 2015 met kenmerk
MINBUZA-2015.408799, en Van Bommel, 4 september 2015 met kenmerk
MINBUZA-2015.408786). De EU en Nederland dringen bij Israël consequent
aan op de ontwikkeling van Area C ten behoeve van de Palestijnen en
verzetten zich tegen de sloop van Palestijnse bezittingen, zoals verwoord in
de Raadsconclusies van 20 juli 2015.
Nederland vraagt geen vergunningen aan voor de landbouwprojecten in area
C. Naar het oordeel van de internationale gemeenschap is het opwaarderen
van landbouwgrond niet vergunningplichtig, omdat het van een andere orde
is dan de constructie van bijvoorbeeld woningen, scholen of klinieken. Israël
geeft bovendien maar in een zeer beperkt aantal gevallen een vergunning af.
Ter illustratie, uit cijfers van de Wereldbank blijkt dat in 2010 Israël bij slechts
1,6% van alle aanvragen een vergunning verleende. In Israëlische optiek
hadden de Palestijnse boeren dit stuk grond echter niet verder mogen
ontwikkelen zonder vergunningen aan te vragen. Israël beschouwt daarom de
sloop als legaal.
Door dit verschil van inzicht lopen projecten op de Westelijke Jordaanoever
een risico op onderbrekingen en vernielingen. Dat is een risico dat bewust
geaccepteerd is vanwege het grotere belang dat Palestijnse boeren toegang
houden tot hun land om zo hun bedrijf voort te kunnen zetten en een
twee-statenoplossing levensvatbaar te houden. Economische ontwikkeling
draagt eveneens bij aan stabiliteit. Bovendien, zonder internationale steun is
het nog moeilijker voor Palestijnen hun bedrijf voort te zetten in Area C. De
kans wordt daarmee groter dat zij wegtrekken naar stedelijke gebieden en de
gronden braak komen te liggen. Als grond te lang ongebruikt blijft, neemt de
kans toe dat het tot «staatsland» wordt verklaard, waardoor boeren er geen
gebruik meer van mogen maken. Israëlische nederzettingen worden gebouwd
op gronden die door Israël zijn aangemerkt als staatsland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 9
Bent u bereid om Nederlands hulpgeld niet langer in te zetten voor het
betalen van dergelijke boetes?
Antwoord 9
De uitvoering van de (landbouw)projecten staat voorop, teneinde de eerder
genoemde doelstellingen te verzekeren. Zolang er geen politieke oplossing
van het Palestijns Israëlisch conflict is, acht het kabinet dit een risico dat
inherent is aan de uitvoering van een project in de context van de bezetting.
Het kabinet blijft evenwel in gesprek met de Israëlische autoriteiten om deze
voorvallen te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3