Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

653
Vragen van het lid Peters
(GroenLinks) aan de minister van
Buitenlandse Zaken over de
aankomende verkiezingen in Birma.
(Ingezonden 28 oktober 2009)
1
Hoe beoordeelt u de verandering van
het Amerikaanse beleid voor Birma
waarin naast sancties ook de dialoog
met de junta zal worden gezocht?1
2
Hoe beoordeelt u bijna 20 jaar
sanctiebeleid van de EU, VS en
andere westerse landen? In hoeverre
hebben de sancties bijgedragen aan
het verkleinen van de macht van het
regime, het bevorderen van
democratisering en het verminderen
van de onderdrukking van de
bevolking? Kunt u dit toelichten?
3
Wat is de stand van zaken met
betrekking tot de aankomende
Birmese verkiezingen? Zal Nederland
ondersteuning bieden aan het
bevorderen van het democratisch
verloop van de verkiezingen of aan
NGO’s en andere organisaties die zich
hiervoor inzetten?
4
Kunt u al concrete voorbeelden geven
van mogelijkheden om de positie van
het Birmese maatschappelijk
middenveld te versterken (zoals
aangegeven in uw brief van 9 juni
2009)? Welke initiatieven steunt

KVR38344
2009Z19783
0910tkkvr653
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Nederland via het
Mensenrechtenfonds? Om hoeveel
geld gaat het per Nederlands project?
5
Welke kansen ziet u in Nederland of
in EU-verband in het Birma dat na
cycloon Nargis enigszins opengesteld
is geraakt voor westerse invloed, om
democratiseringsprocessen en
mensenrechtenverdedigers te
ondersteunen?
6
Bent u bereid deze vragen vóór de
begrotingsbehandeling van
Buitenlandse Zaken te
beantwoorden?
1

Guardian, 24 september 2009: «US signals
major policy shift towards Burma»
http://www.guardian.co.uk/world/2009/sep/
24/burma-obama-foreignpolicy

Antwoord
Antwoord van minister Verhagen
(Buitenlandse Zaken) (ontvangen
13 november 2009)
1
De Nederlandse regering hoopt dat
de voorgenomen dialoog tussen VS
en Birma een aanzet zal geven tot
democratisering en verbetering van
de mensenrechtensituatie in Birma.
Anders dan de landen van de EU, die
reeds een bescheiden dialoog met de
Birmese machthebbers waren
aangegaan (met name in EU-ASEAN
en ASEM verband), ging de VS tot nu
toe ieder rechtstreeks contact met de
Birmese machthebbers uit de weg.
Binnen de EU wordt de

beleidswijziging van de VS
momenteel bestudeerd om te bezien
of daar, onder meer uit oogpunt van
effectiviteit, geheel of gedeeltelijk, bij
kan worden aangesloten.
2
De internationale gemeenschap heeft
de afgelopen jaren geprobeerd via
diverse maatregelen de Birmese
machthebbers tot een
beleidswijziging te bewegen. Binnen
het beperkte instrumentarium
waarover in het geval van extreem
gesloten landen als Birma kan
worden beschikt is onder meer
gebruik gemaakt van sancties. De
sancties tegen Birma richten zich op
activiteiten en/of sectoren waar leden
van het regime aanwijsbaar van
profiteren en beogen voorts te
voorkomen dat leden van het regime
vrijelijk naar het buitenland kunnen
reizen. De bevolking van Birma wordt
zoveel mogelijk ontzien. Het is
algemeen bekend dat sancties
beperkt effect sorteren. Het feit echter
dat het Birmese regime permanent
streeft naar afschaffing van de
maatregelen en daarover zowel met
Aung San Suu Kyi als met de
internationale gemeenschap in
gesprek wil, geeft aan dat van de
sancties wel degelijk politieke druk
uitgaat.
3
De Birmese autoriteiten houden vast
aan de planning om in 2010
verkiezingen te organiseren, maar
hebben nog geen datum vastgesteld.
Ook de kieswet en de wet inzake de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1397

registratie van politieke partijen
dienen nog te worden uitgevaardigd.
Op basis van de hierin uitgewerkte
regels zullen oppositiepartijen
bepalen of ze deelnemen aan deze
verkiezingen. Nederland zal zich,
tezamen met de andere landen van
de EU, nog nader beraden op zijn
positie ten aanzien van deze
verkiezingen in het licht van de
toekomstige ontwikkelingen.
De mogelijkheden projecten te
ondersteunen die het democratische
verloop van de verkiezingen
bevorderen, zullen daarbij uiteraard
worden onderzocht.

nog niet toegerust op samenwerking
met westerse donoren, waardoor nog
steeds voornamelijk met organisaties
wordt samengewerkt die reeds
jarenlang ervaring hebben. Ook in de
nieuwe context zal Nederland
democratiseringsprocessen en
mensenrechtenverdedigers
ondersteunen, zij het veelal discreet,
omdat betrokkenen nog steeds voor
hun activiteiten kunnen worden
vervolgd.
6
Ja.

4
Nederland pleit binnen de EU
regelmatig voor versterking van het
Birmese maatschappelijk
middenveld. De EU heeft binnen het
Stabiliteitsinstrument hiervoor een
bedrag van 2,15 miljoen Euro
vrijgemaakt. De eerste projecten zijn
afgelopen zomer van start gegaan. De
EU voorziet om alle projecten binnen
18 maanden ten uitvoer te leggen. De
projecten vallen in twee categorieën,
te weten versterking van de
onafhankelijke media en van de civil
society. De EU focust daarbij
nadrukkelijk ook op het proces van
verzoening tussen de verschillende
etnische groepen.
In het afgelopen jaar zijn uit het
Mensenrechtenfonds een zestal
projecten gefinancierd voor een
totaalbedrag van circa 250.000 Euro.
Met deze projecten steunt Nederland
capaciteitsopbouw van het
maatschappelijk middenveld (109.000
Euro), de onafhankelijke media
(47.600 Euro) en bescherming van
mensenrechten (155.415 Euro). Ook
uit het Programmabudget voor Kleine
Projecten van ambassade Bangkok
werd afgelopen jaar de ontwikkeling
van het Birmese maatschappelijk
middenveld gesteund (16.180 Euro).
Zie voorts het antwoord op vraag 5.
5
Na de cycloon lieten de Birmese
autoriteiten gaandeweg meer
internationale
hulpverleningsorganisaties tot het
land toe. Ook lokale ngo’s en burgers
waren actief in de hulpverlening
hetgeen tot gevolg had dat lokale
organisaties in aantal en omvang zijn
gegroeid. Hierdoor zijn de
mogelijkheden vergroot om ngo’s, en
daarmee civil society, te versterken
en democratiseringsprocessen te
steunen. De lokale ngo’s zijn echter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1398