> Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal
Postbus 20018
2500 EA DEN HAAG

Us referinsje
307892
Taheakken
1

Datum
30 juni 2011
Underwerp kabinetsreaksje Frysk: rapport fan de ûnderwiisynspeksje en rapport
fan de stjoergroep Hoekstra
§1. It moat better! It kin better!
Dit brief giet oer it ûnderwiis fan it fak 'Frysk’. Wy stelle út om mei-inoar oan de
slach te gean om de kwaliteit fan it ûnderwiis yn it Frysk te fersterkjen. Want
hoewol't in protte Fryske skoallen harren ynspanne foar it fak Frysk, kin it
ûnderwiis yn dy taal better. Dat docht bliken út it rapport fan de
ûnderwiisynspeksje dat op 24 novimber publisearre is.1. Der wurdt foar it fak
Frysk net folle toetst en it ûnderwiis Frysk slút net goed oan by it ferlet fan de
learlingen. Yn paragraaf twa lêze jo mear oer ús útstellen om de situaasje te
ferbetterjen.
Dêrneist hat de stjoergroep-Hoekstra syn rapport útbrocht oer it fak Frysk. Dat
rapport hawwe jo krigen op 9 maart (Keamerstik 32500-VII, nû. 88).
De stjoergroep beskriuwt ûnder mear de mooglikheden foar desintralisaasje fan
foegen oangeande de kearndoelen foar it fak Frysk. Yn paragraaf 3 beskriuwe wy
ús útwurking fan it advys, meidat Fryslân en de Fryske skoallen maksimale romte
krije by it opstellen en neilibjen fan de kearndoelen.
De reden foar ús ynspanningen is dat it Frysk in spesifike posysje ynnimt as
twadde offisjele taal njonken it Nederlânsk yn de provinsje Fryslân. It kabinet
ûnderstreket dêrom ek de ôfspraken dy't makke binne yn it 'Europeesk hânfêst
foar regionale talen of talen fan minderheden' en it Ramtferdrach oangeande de
beskerming fan nasjonale minderheden.
Mei Fryslân stean wy foar de útdaging om it ûnderwiis fan it Frysk te ferbetterjen.
De prioriteiten foar ûnderwiis fan it kabinet binne helder: de basis op oarder, de
latte omheech. Mei de bredere ûnderwiiskwaliteit giet it yn Fryslân hieltyd better.
No noch it ûnderwiis yn it fak Frysk. Wy sette derop yn dat de learlingen harren
ek yn dat fak optimaal ûntjouwe. Sadwaande wurde se sa goed mooglik taret op
in mienskip dêr't beide talen, it Nederlânsk en it Frysk, in wichtige rol spylje yn it
publike domein.

1

Dat rapport is jo Keamer tastjoerd op 24 novimber 2010, jo kenmerk 31293/83 en

31289/83
Pagina 1 van 8

§2. Needsaak foar fokus op de ûnderwiiskwaliteit fan it fak Frysk
It ûnderwiis yn it fak Frysk kin better, konstatearre de Ynspeksje fan it Underwiis
al yn 2001 en 2006. De ynspeksje die doe, yn it ramt fan de ‘Bestjoersôfspraak
Fryske taal en kultuer’, ûndersyk nei de kwaliteit fan it ûnderwiis yn dat fak.
§2.1 Ekstra ynspanningen fan de ôfrûne jierren
De ôfrûne jierren binne flinke ynspanningen levere troch it ryk en de provinsje om
de kwaliteit fan it ûnderwiis yn it fak Frysk yn Fryslân te ferbetterjen. Neist de
sawat €1 miljoen euro dy't de provinsje jierliks kriget om de Fryske taal te
fersterkjen, meitsje leararen gebrûk fan de leararebeurs om harren feardichheden
yn it Frysk te ferbetterjen. Boppedat hat OCW foar 2010-2012 jierliks €100.000
ekstra beskikber steld oan de Fryske hegeskoallen om leararen op te lieden yn it
fak Frysk. Fryslân sels hat ûnder oaren ynset op it ûntwikkeljen fan in metoade
dy't oanslút by de kearndoelen Frysk (Studio F). Yn 'e mande mei it fjild wurket
de provinsje Fryslân op it stuit oan it oprjochtsjen en sertifisearjen fan trijetalige
skoallen; yn dy skoallen wurdt gebrûk makke fan it Frysk, Nederlânsk en Ingelsk
as ynstruksjetaal. Op dit stuit binne 39 skoallen yn Fryslân sertifisearre as
trijetalige skoallen. Neffens de ynspeksje meitsje dy skoallen sawat twa oant trije
kear safolle oeren foar it fak Frysk as de net-trijetalige skoallen. De prestaasjes
foar Frysk binne better as yn trochsneed, sûnder dat de prestaasjes foar oare
fakken derûnder lije. De kosten foar dat ûnderwiis binne heger as foar reguliere
skoallen.
§2.2. Resultaat sichtber, mar net yn de klasse
De Ynspeksje fan it Underwiis stelt yn syn rapport 2 fêst dat de rânebetingsten foar
it fak Frysk troch dy ynspanningen ferbettere binne. Mear skoallen as foarhinne
brûke in metoade dy't rjochte is op de kearndoelen foar it fak Frysk en mear
skoallen as foarhinne hawwe in taalkoördinator oansteld.
Ofsjoen fan de trijetalige skoallen dy't hjirfoar neamd binne, liedt dat yn de klasse
lykwols ta minder foarútgong as op grûn dêrfan ferwachte wurde soe. Noch altyd
hawwe mar in bytsje leararen it foech om it fak Frysk te jaan. It ûnderwiis wurdt
noch net folle oanpast oan de ferskillen tusken learlingen. Wylst dy ferskillen der
dúdlik binne; guon learlingen komme út húshâldingen dêr't benammen Frysk
praat wurdt, oaren net. Learlingen wurde ek net genôch toetst; sadwaande wurdt
it lestich om it oanbod yn it fak Frysk op it spesifike learferlet fan de learlingen
oan te passen. Foar de ynspeksje is it troch it tekoart oan ôfnommen toetsen
dreech om fêst te stellen wat de learlingen krekt opstekke fan de lessen yn it
Frysk.
Fierder falt trouwens op dat de ynspeksje syn fraachtekens set by it draachflak
foar it Frysk. It is neffens de ynspeksje de fraach oft der foldwaande maatskiplike
stipe is om it fak Frysk út te wreidzjen op skoalle. De romte foar kwalitative
ferbettering fan it fak Frysk is mooglik ek beheind troch dat lege draachflak, sa
stelt de ynspeksje. By eintsjebeslút is de passy foar de Fryske taal fan de minsken
yn en om de skoalle krúsjaal. De provinsje Fryslân is him bewust fan dy útdaging
en it is dan ek de provinsje syn belied om it draachflak foar it Frysk yn it
ûnderwiis grutter te meitsjen, lykas ôfpraat is yn de Bestjoersôfspraak Fryske taal
en kultuer (2001).

2

Sjoch dêrfoar it rapport fan de ûnderwiisynspeksje, De kwaliteit fan it fak Frysk yn it basisûnderwiis en
it fuortset ûnderwiis yn Fryslân, (2010). Dat rapport is op 24 novimber 2010 nei jo Keamer stjoerd.
Pagina 2 van 8

§2.3 Bredere ûnderwiiskwaliteit ferbetteret wol
Mei de bredere kwaliteit fan it ûnderwiis (dus foar de Nederlânske taal, rekkenjen
en oare fakken) yn Fryslân liket it krekt hieltyd better te gean. Om ende by 2007
wiene der yn ferhâlding in soad tige swakke skoallen yn de provinsje:
ferhâldingsgewiis sawat seis kear safolle as it lanlik gemiddelde. Om dy situaasje
te ferbetterjen hawwe de PO-Ried, it ministearje fan OCW, de ynspeksje, de
provinsje en last but not least de skoallen sels de ôfrûne jierren de krêften
bondele yn it kwaliteitsakkoart Boppeslach. Troch 'twinning' fan goeie skoallieders
mei minder goeie skoallieders, it mei klam beskikber stellen fan analyzeteams
foar (tige) swakke skoallen en ekstra taal- en rekkenferbettertrajekten hawwe wy
mei-inoar de skouders set ûnder ferbettering fan de ûnderwiiskwaliteit yn Fryslân.
Dy mienskiplike ynspanningen lykje effekt te sortearjen. Fan de 27 tige swakke
skoallen yn 2008 is it tal werombrocht nei fjouwer tige swakke skoallen op
1 maaie 2011. Wy wolle de skoallen dy't harren ferbettere hawwe in fear yn de
broek stekke. Dêr is mei man en macht oan wurke, mei ien doel foar eagen:
better ûnderwiis foar ús learlingen, it maksimale helje út elk bern. In goed
resultaat, en in opstekker foar skoallen dy't der noch oan wurkje. In doelfêste
oanpak liedt ta ferbettering.
Mei in fergelykbere doelfêste oanpak foar it Frysk yn it ûnderwiis is ek noch in
slach te meitsjen by it ferbetterjen fan de kwaliteit fan it ûnderwiis fan en yn it
Frysk.
§2.4 De basis op oarder foar it ûnderwiis fan Frysk
Mei de Bestjoersôfspraak Fryske taal en kultuer (2001) is ôfpraat dat Fryslân
ferantwurdlik is foar it belied foar de Fryske taal. Dêrom is de provinsje de earste
partij om it draachflak foar it Frysk te fergrutsjen. In sterker draachflak kin,
neffens de ynspeksje, bydrage oan sterkere lessen foar Frysk. Foar it 'belied
Frysk' kriget de provinsje jierliks €1 miljoen desintralisearre budzjet, lykas ôfpraat
yn de bestjoersôfspraak fan 2001.
De provinsje is neffens de ynspeksje ek oan set om syn ûntheffingsbelied út te
kristallisearjen en te aktualisearjen. Allinne dan kin de ynspeksje hanthavenje
foar it fak Frysk. Dêr wurket de provinsje op dit stuit oan.
Dêrnjonken moatte bekwamens en foegen foar learkrêften yn it basisûnderwiis
dúdliker makke wurde. De provinsje hat in rezjyrol om derfoar te soargjen dat de
learareopliedingen in leechdrompelich oanbod foar it ferbetterjen fan de
bekwamens en it foech foar it Frysk beskikber stelle3. Wy hawwe mei de provinsje
ôfpraat dat se dêr op 'en nij omtinken oan jaan sille.
De ynspanningen fan de provinsje oangeande Boppeslach rinne troch oant en mei
2015. Dêr boppe-op wolle wy de provinsje stypje by syn belied foar it Frysk. Wy
hawwe ôfpraat dat de ynset fan de provinsje, mei ekstra stipe fan it ryk, rjochte
wêze sil op toetsen en op de kwaliteit fan leararen.
Konferinsje wurkjen foar rendemint en toetsen
De ynspeksje advisearret om better gebrûk te meitsjen fan toetsen. Der binne wol
toetsen foar it fak Frysk, mar dy wurde noch te min brûkt. Dêrom is de fraach nei
it ûntwikkeljen fan metoade-ôfhinklike toetsen noch net oan de oarder: it is
wichtiger om no earst it brûken fan de besteande toetsen fanselssprekkender te

3

Sjoch útfieringskonvenant Fryske taal en kultuer 2009
Pagina 3 van 8

meitsjen. Toetsen meitsje ynsichtlik hoe't learlingen derfoar stean. Dat helpt
leararen om it ûnderwiis ôf te stimmen op it ferlet fan learlingen en jout ynsjoch
yn it learrendemint. Dy wurkwize neame wy ek wol wurkjen foar rendemint, in
wurkwize dy't bewiisd hat effekt te hawwen op hegere learprestaasjes fan
learlingen. De ynspeksje jout oan dat de provinsje dêr in rezjyrol yn spylje kin.
Om it toetsen en it wurkjen foar rendemint te stimulearjen organisearje wy mei
de provinsje in konferinsje foar bestjoerders, skoallieders en leararen oer it
brûken fan toetsen en it benutten fan toetsgegevens, spesjaal foar it Frysk.
Leararen: bekwamens Frysk op peil
De bekwamens by leararen foar it fak Frysk kin en moat better. Lykas fermeld,
hawwe wy mei de provinsje ôfpraat dat se wurk meitsje fan easken oan
bekwamens en fan opliedingsmooglikheden foar it fak Frysk, neffens de
oerienkommen ferdieling fan taken4.
Leararen kinne noch altyd gebrûk meitsje fan de leararebeurs om harren
bekwamens yn de Fryske taal op in heger nivo te bringen.
Wy sille it omtinken foar it Frysk by leararen yn Fryslân op de neikommende wize
fersterkje:
1. Wy litte partners yn it Fryske ûnderwiisfjild spesjale leararedagen
organisearje, dêr't wurkjen foar rendemint foar it fak Frysk sintraal yn stiet.
Leararen leare mei elkoar yn de eigen konkrete skoalsituaasje it petear te
fieren oer opbringsten fan it ûnderwiis en mooglike ferbetteraksjes;
2. Wy freegje mear omtinken foar it Frysk fia de webside foar leararen,
www.leraar24.nl. Ynformaasje oer it fak Frysk kin sa foar in grutte(re) groep
leararen tagonklik makke wurde. Yn oerlis mei de provinsje kin oanfoljende
ynformaasje en materiaal beskikber steld wurde fia dy webside;
3. By it noch te ûntwikkeljen beropsregister foar learkrêften ferkenne wy de
mooglikheden foar it fak Frysk. Yn it beropsregister kinne leararen harsels
registrearje as bekwaam en befoege dosint, ynklusyf eventuele oanfoljende
kompetinsjes. Wy fersykje de oanbelangjende partijen derfoar te soargjen dat
learkrêften harren bekwamens en foegen ek foar it Frysk registrearje kinne.
By de útwurking fan it aksjeprogramma foar ûnderwiis, rjochte op wurkjen foar
rendemint, sille wy ek omtinken jaan oan dizze spesifike útdagingen dêr't Fryske
skoallen foar stean.
§3. Mear sizzenskip fan Fryslân oer kearndoelen Frysk
Neist de kwaliteit fan it ûnderwiis Frysk spilet it fraachstik oangeande it
desintralisearjen fan belied foar de Fryske taal fan it ryk nei Fryslân. Dat debat
komt fuort út it rapport fan de kommisje-Lodders5, dêr't dy desintralisaasje yn
bepleite wurdt.
De stjoergroep-Hoekstra hat de opdracht krigen om nei te gean hoe't it belied
foar it Frysk desintralisearre wurde kin nei Fryslân ta. De stjoergroep rjochtet syn
ûndersyk oer de Fryske taal folslein op de kearndoelen fan it ûnderwiis en
konkludearret dat desintralisaasje juridysk mooglik is. Dat rapport hawwe jo
krigen op 9 maart (jo kenmerk 32500-VII-81/2011D10893).

4

Sjoch Utfieringskonvenant Fryske taal en kultuer 2009
Sjoch ‘Ruimte, regie en rekenschap‘, rapport fan de Mingde kommisje desintralisaasje-útstellen foar
provinsjes (2008). De Kommisje advisearret om in kommisje yn te stellen om te ûndersykjen hokker
oerheidstaken oangeande de Fryske taal nei de provinsje Fryslân desintralisearre wurde kinne (offisjeel
fertikale delegaasje).
5

Pagina 4 van 8

It prinsipe dat in provinsje, dêr't it Frysk as offisjele taal njonken it Nederlânsk
fungearret, sizzenskip kriget oer it belied oangeande dy taal, stypje wy fan
herten. Wy wolle it inisjatyf om kearndoelen Frysk te feroarjen dan ek by de
provinsje Fryslân dellizze.
Garânsjes foar goed ûnderwiisbelied en ûnderwiisfrijheid
Sa't de stjoergroep ek oanjout, sil desintralisaasje syn beslach krije moatte mei
foldwaande garânsjes derby. De stjoergroep neamt twa wichtige betingsten foar
desintralisaasje.
Draachflak
De stjoergroep stelt dat der draachflak by de skoallen wêze moat om de
kearndoelen te feroarjen. De PO-ried hat yn in brief oan it ministearje fan OCW
oanjûn leaver de fokus te lizzen op kwaliteit fan it ûnderwiis as op in útwreiding
fan it omtinken foar it Frysk op skoalle. By desintralisaasje fan it foech om
kearndoelen Frysk fêst te stellen, binne Fryske skoalbestjoeren benaud om yn in
spagaat te reitsjen tusken easken dy't de provinsje oan harren stelt en lanlike
easken. Om dat foar te kommen, sil in útstel foar nije kearndoelen foar it Frysk
altyd troch de provinsje ûnderboud wurde moatte mei draachflak by de skoallen.
Balâns yn it kurrikulum
Dêrneist ornearret de stjoergroep-Hoekstra dat de balâns yn it folsleine
ûnderwiisoanbod net oantaast wurde mei.
Kearndoelen foarmje mei-inoar ien gehiel, in útbalansearre basis foar it
kurrikulum yn basis- en fuortset ûnderwiis, dat tariede moat op it
ferfolchûnderwiis. It feroarjen fan ien fan de kearndoelen kin ynfloed útoefenje op
de útwurking fan de oare kearndoelen, yn bygelyks de ferdieling fan de
ûnderwiistiid oer de ûnderskate fakken of it omtinken foar de fakken by
deskundichheidsbefoardering fan learkrêften. Dat hawwe de Fryske skoallen ek
oanjûn.
Wy ûnderskriuwe dan ek dat dy garânsjes fan de stjoergroep essinsjele
betingsten binne foar desintralisaasje fan de kearndoelen.
Kêst 23 Grûnwet
Yn it ljocht fan kêst 23 fan de Grûnwet is it fan belang om weromhâldend te
wêzen by desintralisaasje fan it opstellen fan kearndoelen en soks mei soarch te
dwaan. It basisbegjinsel fan dat kêst is dat it jaan fan ûnderwiis frij is. Dat
ymplisearret ûnder mear in sekere beheining fan de regels dy't oan it ûnderwiis
steld wurde kinne. Net foar neat stiet yn it fyfde lid fan it oanbelangjende kêst dat
de easken fan deugdlikheid yn de wet regele wurde6. By it stellen fan kearndoelen
hat dêrom altyd in punt fan diskusje west oft se eins net yn de wet regele wurde
moatte. Dêrneist jildt dat wy yn soksoarte gefallen, omdat kearndoelen gean oer
de ynhâld fan it ûnderwiis, ekstra hoeden wêze moatte mei regeljouwing,
fanwegen de frijheid fan ûnderwiis.
Om dy redenen moatte wy sekuer en mei soarch omtinken jaan oan de betingsten
by it desintralisearjen fan foegen oangeande it opstellen fan kearndoelen.

6

Keamerstikken II 1997/98, 22 236 nû. 46, side 3 (nb. neffens dit brief jildt it útgongspunt dat it
tafersjoch eksklusyf is foarbehâlden oan de ûnderwiisynspeksje) en sjoch ek Keamerstikken II 1995/96,
24 778, nû. 3, side 9-10. Sjoch ek Keamerstikken II 1990/91, 20 381, nû. 23, side 5.

Pagina 5 van 8

Dêrom achtsje wy trije oanfoljende betingsten needsaaklik.
1. De ferdieling fan taken en ferantwurdlikheden tusken ryk, provinsje en
skoalbestjoeren moat helder bliuwe. It moat foar skoallen, âlders en oare
oanbelangjende persoanen en ynstânsjes dúdlik bliuwe by wa't se oanklopje
kinne mei fragen of opmerkingen oer it ûnderwiis. It Ryk bliuwt
einferantwurdlik foar de yntegrale kwaliteit fan it ûnderwiis en de easken dy't
oan skoallen steld wurde.
2. Desintralisaasje fan kearndoelen Frysk mei der net ta liede dat Fryske skoallen
beheind wurde yn harren bewegingsfrijheid. Skoallen meie gjin ekstra
(administrative of oare) lêsten krije troch dûbelde oerheidsbemuoienis. Ek it
krijen fan finânsjes mei foar skoallen net yngewikkelder wurde en skoallen
moatte dêrfoar net ôfhinklik wurde fan in ekstra oerheidslaach.
3. Kearndoelen meitsje it ûnderwiisoanbod foar it parlemint sichtber en
kontrolearber. Lykas de kommisje Dijsselbloem stelle wy fêst dat de wetjouwer
yn formele sin einferantwurdlik is foar de kearn fan it ûnderwiis en foar de
kwaliteitsmjitstêven dy't dêroan steld wurde.7. Desintralisaasje fan de
kearndoelen Frysk mei dy transparânsje fan de doelen fan it ûnderwiis foar it
parlemint net yn 't paad stean.
De foegen fan Fryslân sille wy as folget foarmjaan: de provinsje kriget it foech om
op eigen inisjatyf kearndoelen foar it fak Frysk op te stellen. De betingsten dy't
hjirboppe beskreaun binne, foarmje dêrfoar it ramt. Deputearre Steaten fan
Fryslân stelle de kearndoelen foar it Frysk fêst, net earder as nei't bliken dien hat
dat de minister fan OCW dermei ynstimme kin. Dêrby toetst de minister oan de
betingsten dy't hjirboppe oanjûn binne. As der ferskil fan ynsjoch bestiet oer it
foldwaan oan dy betingsten fan de nije kearndoelen, sil de Underwiisried troch de
minister om advys frege wurde.
Rapportaazje ûnderwiisynspeksje
De stjoergroep-Hoekstra jout oan dat by desintralisaasje fan it opstellen fan
kearndoelen foar it fak Frysk heart, dat de provinsje ek de ynspeksjerapporten
kriget oer de kwaliteit fan it ûnderwiis fan it fak Frysk.
Ek dat sille wy ôfprate: de ynspeksje rapportearret oer it fak Frysk parallel oan de
minister fan Underwiis en foar ynformaasje oan de provinsje Fryslân. De minister
fan Underwiis en by eintsjebeslút it parlemint bliuwe ferantwurdlik foar de
kwaliteit fan it ûnderwiis (dêrûnder begrepen de kwaliteit fan it ûnderwiis yn it fak
Fryske taal en kultuer). Dy ôfspraak sil bekrêftige wurde yn de bestjoersôfspraak
Fryske taal en kultuer, dy't yn 2011 op 'en nij fêststeld wurde sil.
Parsjele ûntheffing
Yn it rapport Hoekstra wurdt de mooglikheid fan parsjele ûntheffing fan
kearndoelen Frysk beskreaun. Skoallen binne by in parsjele ûntheffing frijsteld fan
guon kearndoelen foar it Frysk, mar net fan allegear. Se moatte bygelyks wol
lesjaan yn de mûnlinge behearsking fan it Frysk, mar net yn it skriuwen derfan.
It prinsipe fan de parsjele ûntheffing sille wy posityf bejegenje. Mear
differinsjaasje yn ûntheffingen kin derfoar soargje dat de ûntheffing better oanslút
by de skoalsituaasje en de populaasje fan de skoalle.

7

Sjoch dêrfoar Keamerstikken II gearkomstejier 2007-2008, 31007, nû. 6, side 143 en fierder.
Pagina 6 van 8

De juridyske útwurking sille wy sekuer en mei soarch oppakke. De provinsje
wurdt troch de minister fan OCW frege om yn oerlis mei it ûnderwiisfjild kritearia
op te stellen foar it ferlienen fan parsjele en yntegrale ûntheffing, dy't op in ridlik
draachflak rekkenje kinne by de skoallen. Ut de stelselferantwurdlikheid wei sil de
minister fan OCW de útstelde ûntheffingskritearia goedkarre. By ferskil fan
ynsjoch of by ôfwikende opfettingen oer de kritearia sil de Underwiisried om
advys frege wurde. Dat advys is iepenbier.
De ynspeksje ferwiist yn syn rapport nei it belang fan draachflak foar it fak Frysk
om kwalitatyf ûnderwiis leverje te kinnen.
Boppedat moat it ûntheffingsbelied fan de provinsje op oarder wêze. As lêste
binne it beheinen fan administrative lêsten foar skoallen en it optimalisearjen fan
transparânsje foar it parlemint oer de eintermen dy't jilde foar de Fryske skoallen
fan grut belang by de juridyske útwurking fan de parsjele ûntheffing.
Wetswiziging
Wy sjogge, mei it yn acht nimmen fan boppeneamde betingsten, foldwaande
mooglikheden om mei desintralisaasje fan de kearndoelen fan it fak Frysk de
romte foar de provinsje Fryslân te fergrutsjen.
Wy sille dit jier in wetswiziging tariede ynhâldende dat it foech om kearndoelen
Frysk te feroarjen by de provinsje Fryslân komme sil te lizzen.
De provinsje kriget dêrby dus it foartou en de rezjyrol om, as dat nedich achte
wurdt, nije kearndoelen op te stellen, yn konstruktyf oerlis mei de minister fan
OCW. By dy wetswiziging sille wy de betingsten dy't neamd binne, in plak jaan.
Deputearre Steaten fan Fryslân stelle de kearndoelen fêst, net earder as nei't
bliken dien hat dat de minister fan OCW út har stelselferantwurdlikheid wei
ynstimme kin mei de útstelde kearndoelen.
By ferskil fan ynsjoch of by ôfwikende opfettingen oer bygelyks de garânsjes en
betingsten, sil de Underwiisried om advys frege wurde. Dat advys is iepenbier.
Yn de wetswiziging sil ek it prinsipe fan de parsjele ûntheffing ferwurke wurde,
dêrby ynbegrepen de foldwaande garânsjes lykas hjirboppe beskreaun.
Beropsûnderwiis
Foar it beropsûnderwiis en de folwoeksene-edukaasje bepleitet de stjoergroep
Hoekstra trouwens om de eintermen foar it Frysk, foar opliedingen dêr't de taal
by fan belang is, fêst te stellen yn in ministeriële regeling. Lykwols, foar de Fryske
taal is altyd romte yn de 'frije romte' fan in beropsoplieding. Krekt om per regio
ûnderskate aksinten lizze te kinnen by it foarmjaan fan in beropsoplieding. Wy
litte dy romte foar eigen ynrjochting fan it ûnderwiis graach oan de opliedingen
sels. De provinsje Fryslân kin, as er dat nedich achtet, it inisjatyf nimme om
ôfspraken te meitsjen mei regionale ûnderwiisynstellingen en it bedriuwslibben
oer it fak 'Frysk' yn beropsopliedingen.
§4. Mei-inoar foar it Frysk
Konkludearjend: mei-inoar moatte wy oan de slach om it ûnderwiis fan it Frysk te
ferbetterjen. Dêrfoar sille wy de provinsje stypje mei ynvestearringen yn de
kwaliteit fan it ûnderwiis.
De Friezen jouwe wy de maksimale romte om harren ferantwurdlikheid foar it
Fryske ûnderwiis te dragen. Dat sille wy regelje troch in wetswiziging fan de
nedige ûnderwiiswetten. Dy wetswiziging sil yn de rin fan 2011 yn proseduere

Pagina 7 van 8

brocht wurde. It ferwurkjen dêrfan yn in nije Taalwet, dy't neamd wurdt yn it
regearakkoart, is dan net mear nedich.
Fryslân kin dan it inisjatyf nimme om de kearndoelen oan te passen oan de eigen
opfettingen oer de eindoelen foar it fak Frysk. Dêrneist kriget Fryslân de romte
om yn syn ûntheffingsbelied maatwurk te leverjen oan skoallen. By beide
wetswizigingen wurdt rekken holden mei foldwaande garânsjes.
Foar de Fryske skoallen, foar de skoalbestjoeren en foar ús is it helder dat de
prioriteit by de kwaliteit fan it ûnderwiis leit. Foar de provinsje Fryslân makket it
fak Frysk dêr in yntegraal ûnderdiel fan út. Sa fersterkje it belied fan de provinsje
oangeande it Frysk en it algemiene ûnderwiisbelied fan it Ryk elkoar oer en wer,
lykas ek yn 2001 yn de Bestjoersôfspraak Fryske taal en kultuer ôfpraat is.
Dit kabinet hat de ambysje om de latte yn alle ûnderwiissektoaren heger te lizzen.
Alle learlingen hawwe rjocht op ûnderwiis dat it bêste út harren hellet, ek foar it
Frysk.

de minister fan Underwiis, Kultuer en Wittenskip,

Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart

de minister fan Ynlânske Saken en Keninkryksrelaasjes,

J.P.H. Donner

Pagina 8 van 8