Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2024
Vragen van de leden Peters en
Vendrik (beiden GroenLinks) aan de
ministers van Buitenlandse Zaken en
voor Ontwikkelingssamenwerking
over de Birmese Rohingya
vluchtelingen. (Ingezonden
16 februari 2009)
1
Bent u bekend met het bericht waarin
de Thaise premier toegeeft dat de
Thaise autoriteiten Birmese Rohingya
vluchtelingen aan hun lot hebben
overgelaten op zee?1
2
Wat is uw oordeel over deze houding
van de Thaise autoriteiten en het
Thaise leger? Heeft u de Thaise
autoriteiten aangesproken op dit
mensonterend handelen? Zo nee,
bent u dit van plan alsnog te doen?
Zo nee, waarom niet?
3
Wat is precies de situatie van de
Rohingya’s in Birma en de Rohingya
vluchtelingen in rest van de wereld?
4
Verleent Nederland hulp aan
Rohingya vluchtelingen in
Bangladesh of in andere landen? Zo
ja, welk bedrag is hiermee gemoeid
en op welke manier biedt Nederland
hulp? Zo nee, waarom niet?
5
Bent u bereid bij Birma, Thailand,
Bangladesh, Indonesië en Maleisië of

KVR35531
2080913520
0809tkkvr2024
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

bij de ASEAN aan te dringen op een
betere en menswaardige behandeling
van de Rohingya’s, waarbij
mensenrechten centraal staan?
Zo nee, waarom niet?
1

CNN.com, 12 februari 2009: «Thai PM
admits boat people pushed out to sea»
http://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/
02/12/thailand.refugees.admission/
index.html

Antwoord
Antwoord van minister Verhagen
(Buitenlandse Zaken) en minister
Koenders
(Ontwikkelingssamenwerking)
(ontvangen 20 maart 2009)
1
Ja.
2
Mij hebben de afgelopen tijd
berichten bereikt over een
onacceptabele behandeling van
Birmese Rohingya-vluchtelingen in
Thailand. Op aandringen van onder
andere Nederland heeft de Europese
Unie op 29 januari jl. bij de Thaise
autoriteiten aandacht gevraagd voor
het lot van betreffende Birmese
Rohingya- vluchtelingen en de Thaise
rol in deze kwestie. Bij die
gelegenheid is onder meer bepleit de
Birmese Rohingya-vluchtelingen te
behandelen volgens de vigerende
internationale humanitaire standaard.
De Thaise premier heeft inmiddels

gelast om onderzoek te doen naar de
incidenten van december en de
schuldigen te vervolgen.
3
De Birmese overheid erkent de
islamitische Rohingya’s niet als
officiële minderheid en onthoudt hen
het staatsburgerschap. De afgelopen
dertig jaar zijn honderdduizenden
statenloze Rohingya’s naar
buurlanden als Bangladesh, Thailand
en Maleisië gevlucht vanwege
moeilijke leefomstandigheden,
discriminatie en dwangarbeid die de
Birmese overheid hen oplegt. Van de
honderdduizenden Rohingya’s die in
Bangladesh terecht zijn gekomen is
een deel onder toezicht van UNHCR
weer naar Birma gerepatrieerd.
Momenteel verblijven nog circa
28.000 geregistreerde
Rohingya-vluchtelingen in twee
kampen in Bangladesh en leven
buiten de kampen nog circa 200.000
Rohingya’s die niet officieel als
vluchteling zijn geregistreerd. UNHCR
spant zich in samenwerking met de
internationale gemeenschap in om
een duurzame oplossing te vinden
voor de langdurige
vluchtelingensituatie van de
Rohingya’s in Bangladesh. In Dhaka
vervullen de Europese Commissie en
Nederland een leidende rol in de
lobby bij de regering van Bangladesh
ten behoeve van een oplossing voor
de situatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4257

Veel Rohingya’s trachten werk te
vinden in Thailand en Maleisië, waar
zij veelal onder moeilijke
omstandigheden verblijven.
Indonesië heeft in januari jongstleden
in Atjeh bijna 400
Rohingya-bootvluchtelingen
opgevangen die – in samenwerking
met de lokale autoriteiten – door de
Internationale Organisatie voor
Migratie (IOM) worden voorzien van
onderdak, voedsel en water. UNHCR
begeleidt deze groep in het Refugee
Status Determination proces.
4
Nederland is in Bangladesh actief lid
van de regelmatig bijeenkomende
Dhaka Steering Group (DSG). Naast
Nederland maken hiervan o.a. de
Europese Commissie, Zweden,
Denemarken, Frankrijk, Italië, het VK,
Australië, Canada en de VS deel uit.
In deze stuurgroep staat het
bevorderen van de beleidsdialoog
tussen UNHCR en de overheid van
Bangladesh over de in dit land
verblijvende Rohingya’s centraal. Ook
faciliteert de stuurgroep de uitvoering
van het actieplan en de roadmap die
UNHCR en de DSG hebben opgesteld
om te komen tot duurzame
oplossingen voor de Rohingya’s.
In 2008 heeft Nederland op verzoek
van UNHCR een studie gefinancierd
naar de situatie van Rohingya’s die in
Bangladesh buiten de
vluchtelingenkampen leven. Deze
studie ondersteunt UNHCR en de
internationale gemeenschap in het
overleg met de overheid van
Bangladesh over een oplossing voor
de situatie van deze groep
Rohingya’s. Tijdens zijn bezoek aan
Bangladesh later deze maand zal de
Minister voor
Ontwikkelingssamenwerking bij de
autoriteiten aandacht vragen voor
een menswaardiger behandeling van
de Rohingya’s.
Reeds in de jaren negentig is
Nederlandse steun verleend aan de
vrijwillige terugkeer en bescherming
van Birmese vluchtelingen. Recent, in
de periode 2002 tot en met 2008,
heeft Nederland bijna € 10 miljoen
beschikbaar gesteld voor de opvang
van Birmese vluchtelingen in negen
kampen in Thailand aan de Birmese
grens. In deze kampen wonen
overwegend Karen en Karenni
vluchtelingen, maar ook een klein
aantal Rohingya’s. De bijdragen voor
de negen kampen zijn verleend via de
Nederlandse NGO ZOA
Vluchtelingenzorg, die samenwerkt

met het Thailand Burma Border
Consortium (TBBC), waar een aantal
NGO’s deel van uitmaakt. TBBC zet
zich sinds 1984 in voor de opvang
van Birmese vluchtelingen en zorgt
daarbij onder meer voor voedsel,
huisvesting en andere essentiële
levensbenodigdheden.
Daarnaast verleent Nederland
jaarlijks een «core-bijdrage» van € 42
miljoen aan UNHCR. Het VN Hoge
Commissariaat voor de Vluchtelingen
kan deze bijdrage wereldwijd inzetten
op basis van eigen prioriteitsstelling.
Overigens gaat er ook hulp naar de
Rohingya’s-Bevolking in Northern
Rakhine State in Birma. Deze hulp
wordt verleend door de EU. De
EU-steun betreft niet alleen
humanitaire hulp (bijna € 5 miljoen in
2009), maar ook projecten op het
gebied van voedselzekerheid,
onderwijs en gezondheidszorg
(€ 12,5 miljoen over de periode
2007–2012).

Voorts brengt Nederland de situatie
van de Rohingya-bevolking in Birma
en van Rohingya-vluchtelingen in
onder andere Bangladesh actief op in
diverse internationale organisaties
die zich inzetten voor een oplossing
van de problematiek, zoals UNHCR en
IOM.
Nederland zal de situatie van de
Birmese Rohingya-vluchtelingen ook
in de toekomst nauwgezet blijven
volgen.

5
Thailand legt de nadruk op een
regionale aanpak van het probleem
en heeft inmiddels de betrokken
landen in de regio benaderd om deel
te nemen aan een contactgroep waar
ook UNHCR bij wordt betrokken.
Nederland gebruikt onder meer de
EU-dialoog met ASEAN en de
bilaterale contacten met
ASEAN-partners om de slechte
mensenrechtensituatie van de
Rohingya’s in Birma en het lot van de
Rohingya-bootvluchtelingen aan de
orde te stellen. Dit geschiedde onder
andere op 3 februari jongstleden
tijdens hoogambtelijk overleg in
Praag waar van EU-zijde is gevraagd
om een hernieuwd commitment van
ASEAN voor de humane opvang van
vluchtelingen, en op 13 februari
tijdens een bilateraal overleg tussen
de Nederlandse ambassadeur in
Bangkok en de Thaise minister van
Buitenlandse Zaken. Inmiddels is in
ASEAN-verband besloten het
Rohingya-vraagstuk te bespreken
tijdens een bijeenkomst in het kader
van het zogeheten Bali Proces, een
overlegorgaan onder voorzitterschap
van Indonesië en Australië dat zich
vooral richt op het bestrijden van
mensenhandel ensmokkel. Als
partners in het Bali Proces zullen ook
UNHCR en IOM deelnemen aan deze
bijeenkomst, die in april aanstaande
in Bali zal plaatsvinden. ASEAN heeft
voorts de hierboven genoemde
regionale contactgroep verzocht het
Rohingya-vraagstuk te agenderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4258