Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 1485

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR IMMIGRATIE, INTEGRATIE EN
ASIEL
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 december 2011
Inleiding
De Koninklijke Marechaussee (KMar) is op grond van artikel 6 van de
Politiewet 1993 en artikel 47 van de Vreemdelingenwet 2000 belast met
het toezicht op de naleving van de wettelijke voorschriften met betrekking
tot vreemdelingen. In dat kader voert de KMar in de binnengrenszone met
België en Duitsland operationeel vreemdelingentoezicht uit, het zogenaamde mobiel toezicht veiligheid (MTV)1 Het MTV betreft politiecontroles door de KMar die als doel hebben illegaal verblijf – al dan niet in
georganiseerd verband – in een zo vroeg mogelijk stadium tegen te gaan
en bij te dragen aan de bestrijding van grensoverschrijdende (migratie)
criminaliteit.
Met deze brief informeer ik u, mede namens de minister van Defensie,
over het doel en het juridisch kader van het camerasysteem dat de KMar
ten behoeve van de ondersteuning van het MTV heeft ontwikkeld,
@MIGO-BORAS (mobiel informatie gestuurd optreden – better operational result and advanced security). Hiermee kom ik mijn toezegging na
die ik heb gedaan tijdens het Algemeen Overleg JBZ Raad en het
Stockholmprogramma op 8 december jongstleden.
Doel en werking van het systeem

1

Art 50 Vreemdelingenwet juncto art 4.17a
Vreemdelingenbesluit.
2
Grensoverschrijdende criminaliteit die in
Nederland plaatsvindt door in andere landen
verblijvende vreemdelingen, illegalen en
mensensmokkelaars, wordt harder aangepakt,
onder meer door mobiele grenscontroles van
de Koninklijke Marechaussee (pg 24).
3
TK 19 637, nr 1435, 8 juli 2011. (Kabinetsaanpak illegaal verblijf, pag. 5).

kst-19637-1485
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

In het Regeerakkoord2 is vastgelegd dat de inzet van het MTV wordt
geïntensiveerd en illegaal verblijf wordt tegengegaan3. Om het MTV
effectiever en efficiënter uit te kunnen voeren heeft de KMar @MIGOBORAS ontwikkeld. Dit systeem heeft als doel de KMar technisch te
ondersteunen bij de uitvoering van haar taken op het gebied van de
handhaving van de Vreemdelingenwet.
Het systeem @MIGO-BORAS bestaat uit cameraopstellingen (vijftien vast,
zes mobiel) aan de hoofdgrenswegen met België en Duitsland. Dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1485

1

systeem kan verkeerspatronen waarnemen en op basis van algemene
gegevens en doelgroepprofielen melden welk passerend voertuig voor
controle interessant kan zijn. Het systeem versnelt en objectiveert de
selectie ten behoeve van MTV-controles en is daarmee een zinvolle
aanvulling op wat nu op basis van professionele ervaring van KMarpersoneel plaatsvindt. Daardoor wordt de taakuitvoering geoptimaliseerd
en de inzet van het KMar-personeel efficiënter.
Juridisch kader
In algemene zin is bij het overschrijden van de binnengrenzen van de
lidstaten van de Europese Unie de rechtstreeks werkende Schengengrenscode1 van toepassing. De afschaffing van persoonscontrole aan de
binnengrenzen doet geen afbreuk aan de uitoefening van de politiebevoegheid door de bevoegde instanties voor zover de uitvoering hiervan
niet hetzelfde effect heeft als grenscontroles. In artikel 21 van de Schengengrenscode is in de mogelijkheid voorzien dat lidstaten nationale
maatregelen treffen die noodzakelijk zijn voor de handhaving van de
openbare orde en de rechtsorde in de binnengrenszones. In Nederland
zijn MTV-controles hiervan een voorbeeld.
In de Schengengrenscode zijn geen bepalingen opgenomen over
cameratoezicht in de binnengrenszone. De Europese Commissie heeft
onlangs in conceptrichtsnoeren over het functioneren van de Schengenzone aandacht besteed aan het gebruik van cameratoezicht, meer
specifiek Automatic Number Plate Recognition (ANPR), aan de binnengrenzen. De Europese Commissie stelt daarin dat het cameratoezicht in de
binnengrenszone op zich is toegestaan, mits dit past binnen de kaders van
de Schengengrenscode en dit niet het effect oplevert van grenscontroles.
In mijn brief van 8 november 20112 heb ik aangegeven dat het MTV in
overeenstemming is gebracht met de Schengengrenscode. In het
Vreemdelingenbesluit 2000 zijn waarborgen opgenomen zodat het MTV
niet het effect kan hebben van grenscontroles. Het MTV wordt uitgevoerd
op wegen in een gebied tot twintig kilometer vanaf de gemeenschappelijke grens met België en Duitsland op eenzelfde weg, ten hoogste
negentig uur per maand en zes uur per dag. Deze waarborgen zijn ook
valide voor de inzet van @MIGO-BORAS ter technische ondersteuning van
het MTV.
Binnen de kaders die de Europese en nationale wet- en regelgeving
daartoe bieden kan @MIGO-BORAS op verschillende wijzen worden
ingezet voor vreemdelingrechtelijke taken.

1

Verordening EG nr. 562/2006 van het
Europees parlement en de Raad d.d. 15 maart
2006 tot vaststelling van een communautaire
code betreffende de overschrijding van
grenzen door personen, Pb EU 2006, L 105/1).
2
Zie TK 19 637, nr. 1473, 8 november 2011
(Rapportage Vreemdelingenketen periode
januari–juni 2011, pag 5).
3
Richtsnoeren ANPR, p. 29.

1. Anoniem inwinnen en analyseren ten behoeve van profielen.
Door middel van de camera’s worden anoniem gegevens ingewonnen en
geanalyseerd van passerende voertuigen, zoals typen en aantallen auto’s
en afkomst van de kentekens, waardoor ervaringsgegevens worden
gegenereerd ten behoeve van het opstellen van algemene profielen op
basis waarvan in de toekomst beslissingen kunnen worden genomen om
voertuigen stil te houden. De grondslag voor deze toepassing wordt
gevonden in de algemene bevoegdheid tot het uitoefenen van het
vreemdelingentoezicht. Overigens blijkt uit de Richtsnoeren ANPR van het
College bescherming persoonsgegevens (2009) dat het gebruik van ANPR
ten behoeve van het uitvoeren van strategische analyses mogelijk is3. De
uiteindelijke samenstelling van de uit de anonieme inwinning en analyse
resulterende profielen zal in lijn moeten zijn met geldende wetgeving op
het gebied van non-discriminatie. Bij het inwinnen van de informatie ten
behoeve van gegevensanalyse wordt niet overgegaan tot directe
opvolging, aangezien dit niet past binnen de waarborgen met betrekking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1485

2

tot de intensiteit en frequentie van de controles zoals bepaald in artikel
4.17a Vreemdelingenbesluit 2000.
2. Observeren en selecteren voor het stilhouden van voertuigen.
Het observeren en selecteren van voertuigen voor het uitvoeren van een
MTV-controle gebeurt met behulp van algemene profielen die op basis
van de inwinning en analyse zijn opgesteld. De inzet van @MIGO-BORAS
past binnen de kaders van artikel 4.17a Vb 2000.
Het is technisch mogelijk om @MIGO-BORAS in te zetten voor strafrechtelijke opsporing en tenuitvoerleggingstaken op basis van politiegegevens.
In afwachting van ANPR-wetgeving wordt hiervan vooralsnog afgezien. In
uitzonderlijke en spoedeisende situaties kan op grond van de algemene
politietaak1 het systeem worden ingezet voor Quick Alerts.
3. Assistentie bij een ingesteld Quick Alert.
In situaties waarbij sprake is van een bijzonder ernstige of omvangrijke
inbreuk op de rechtsorde of de openbare orde of indien er sprake is van
vitale hulpverleningsbelangen kan op grond van artikel 2 van de Politiewet 1993 een Quick Alert (Amber Alert, terreurdreiging) worden ingesteld.
In dergelijke gevallen kan @MIGO-BORAS worden ingezet voor het
opvolgen van de melding.
Privacy-aspecten
In @MIGO-BORAS worden ter ondersteuning van de handhaving van de
vreemdelingenwetgeving alleen algemene en niet tot op de persoon
herleidbare gegevens van het voertuig opgeslagen. De gedigitaliseerde
verwerking van de gegevens wordt zodanig ingericht en begrensd dat
alleen wettelijk toegestane data op het goede moment bij de bevoegde
instantie terecht kunnen komen. De opslag van de gegevens, de toegang
tot deze gegevens door instanties en het gebruik voor bepaalde doeleinden zullen aldus strikt worden geborgd2.
Iedereen heeft het wettelijke recht kennis te nemen, of en zo ja, welke
persoonsgegevens door de KMar worden verwerkt3. De KMar zal het
gebruik van cameratoezicht kenbaar maken door middel van het plaatsen
van borden bij de portalen. Daarnaast is voor iedereen (digitaal) informatie over het systeem in relatie tot privacy beschikbaar.
Internationale aspecten
De Europese Commissie heeft op 17 november 2011 schriftelijke vragen
gesteld over de wettelijke basis en de doelstelling van het systeem,
alsmede over het inwerkingstellingstraject; deze vragen zullen begin 2012
worden beantwoord. De Kamer ontvangt een afschrift van de brief aan de
Europese Commissie. De Europese Commissie is op 6 mei 2008 en
28 november 2011 op hoofdlijnen geïnformeerd over de ontwikkeling, de
voortgang en de implementatie van het systeem. Tijdens het laatste
overleg is afgesproken dat voorafgaand aan de inwerkingstelling van
@MIGO-BORAS de Europese Commissie wordt geïnformeerd over de
startdatum van de testfase.

1

Artikel 2 en 6 van de Politiewet 1993.
Zie in algemene zin; TK 32 761, nr. 1, 29 april
2011 (privacynotitie kabinet).
3
Art 25 Wpg en 28 Wpg.
2

Ook de buurlanden worden over de implementatie van het systeem op de
hoogte gehouden. Met België en Duitsland is op bestuurlijk en/of
operationeel niveau contact over de toekomstige inwerkingstelling van
@MIGO-BORAS. Voorafgaand aan de inwerkingstelling zullen de
Europese Commissie en de beide buurlanden aanvullend worden
geïnformeerd. Verder zal informatie over @MIGO-BORAS via het daartoe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1485

3

geëigende Europese systeem, te weten het Wederzijds Informatie
Mechanisme (WIM), met alle lidstaten worden gedeeld.
Start @MIGO-BORAS
De technische ontwikkeling van het systeem nadert de voltooiing. Begin
2012 zal een verlengde testfase starten, die naar verwachting voor de
zomer 2012 wordt afgerond. Het systeem zal dan binnen het hierboven
beschreven kader worden geoperationaliseerd.
De minister voor Immigratie, Integratie en Asiel,
G. B. M. Leers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1485

4