Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1882
Vragen van het lid Van Gerven aan de Minister voor Medische Zorg over de
aangifte tegen bekkenbodemmatjesfabrikant Johnson & Johnson (ingezonden
13 februari 2020).
Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 2 maart 2020).
Vraag 1
Bent u bereid het Openbaar Ministerie (OM) te verzoeken om – naar analogie
van wat in California is gebeurd – te onderzoeken of ook in Nederland sprake
is geweest van misleidende en onwettige praktijken door Johnson & Johnson
omdat implantatentak Ethicon van meet af aan op de hoogte was van de
gezondheidsrisico’s die de bekenbodemmatjes op zouden leveren voor
vrouwen, maar ze toch op de markt bracht met verzwijging van die risico’s?1
Antwoord 1
Nee. Het Openbaar Ministerie bepaalt zelf of een aangifte tot een strafrechtelijk onderzoek moet leiden. Ik heb daar als Minister voor Medische Zorg geen
rol in.
Vraag 2
Bent u ermee bekend dat de fabrikant van het polypropyleen dat gebruikt
werd voor de productie van bekkenbodemmatjes in diens productinformatie
waarschuwde tegen implantatie in het menselijk lichaam?2
Antwoord 2
Ja, dat heb ik recent gehoord.
Vraag 3
Wat betekent de uitspraak in Californië voor het gebruik van bekenbodemmatjes in Nederland?

1

Radar AvroTros, 10 februari 2020, «Advocaat John Beer doet aangifte tegen bekkenbodemmatjesfabrikant Johnson & Johnson», https://radar.avrotros.nl/nieuws/item/advocaat-john-beerdoet-aangifte-tegen-bekkenbodemmatjesfabrikant-johnson-johnson/
2
Material Safety Data Sheet van Phillips Sumika

ah-tk-20192020-1882
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
In Nederland is het gebruik van vaginale implantaten alleen nog toegestaan
in streng gereguleerde onderzoeksetting. Dit heb ik toegelicht in mijn brief
van 17 februari 2020 (Kamerstuk 32 805, nr. 104). Inmiddels heb ik hierover
ook een gesprek gevoerd met de patiëntenvereniging Bekkenbodem4all. In dit
gesprek gaven zij aan zich te kunnen vinden in deze maatregel.
Vraag 4
Bent u ermee bekend dat de Nederlandse gynaecoloog professor Roovers als
getuige-deskundige is gehoord in de Australische zaak die aldaar heeft geleid
tot het uitvoerige vonnis van 21 november 2019, waarin hij in alinea 3772 als
volgt wordt geciteerd: «... I believe that patients have suffered from the
over-rushed introduction of vaginal mesh surgery ...»? Deelt u de mening van
professor Roovers?3
Antwoord 4
Ik ben hiermee bekend. Deze uitspraak komt overeen met het standpunt dat
de Nederlandse Vereniging voor Gynaecologen heeft uitgedragen in aanloop
naar de hoorzitting van 25 november 2019 over implantaten in de Vaste
Kamercommissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ik deel deze mening.
Vraag 5
Wat vindt u ervan dat slachtoffers van ondeugdelijke implantaten vaak dubbel
slachtoffer zijn, allereerst van de klachten die het implantaat oplevert en
vervolgens omdat het voor hen nauwelijks mogelijk is hun recht te behalen
omdat artsen zijn uitgezonderd van de algemene aansprakelijkheidsregel en
patiënten moeten aantonen dat hun klachten worden veroorzaakt door het
implantaat?
Antwoord 5
Patiënten met medische letselschade hebben via het reguliere aansprakelijkheidsrecht de mogelijkheid om hun recht te halen indien er sprake is van een
toerekenbare tekortkoming in de behandeling of van een ondeugdelijk
implantaat. Zorgaanbieders kunnen aansprakelijk worden gesteld als er in de
behandeling sprake is van een toerekenbare tekortkoming of onrechtmatige
daad. Als de arts wist of had kunnen weten dat er iets mis is met het
implantaat, kan de arts wel degelijk aansprakelijk worden gesteld. De
fabrikant kan aansprakelijk worden gesteld als het implantaat dat hij op de
markt brengt gebrekkig is.
Het klopt dat duidelijk moet zijn dat de schade het gevolg is van het handelen
van de arts dan wel van het implantaat, voordat patiënten hun recht kunnen
halen. Omdat het moeilijk kan zijn dit aan te tonen kan de rechter ervoor
kiezen om de bewijslast om te draaien, bijvoorbeeld als gegevens in het
dossier ontbreken. De arts heeft dan de optie om de rechter te overtuigen dat
hij niet aansprakelijk kan worden gehouden voor de schade.

3

Federal Court of Australia, 21 november 2019, documentnummer NSD 1590 of 2012 https://
www.judgments.fedcourt.gov.au/judgments/Judgments/fca/single/2019/2019fca1905

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2