Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2722
Vragen van de leden Maij (PvdA) en Van Bommel (SP) aan de Minister van
Buitenlandse Zaken over het bericht dat Turkse parlementsleden voortaan
vervolgd kunnen worden (ingezonden 24 mei 2016).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 31 mei
2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Turkse parlementsleden kunnen voortaan
vervolgd worden»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Deelt u de mening dat dit een zeer zorgelijke ontwikkeling is? Zo nee,
waarom niet?
In hoeverre deelt u de mening dat dit besluit zal leiden tot verdere polarisatie
en escalatie van het conflict tussen de Turkse regering en de Koerdische
minderheid, zeker omdat deze wet tegen de Koerdische parlementariërs is
gericht?
Hoe plaatst u deze volgende zorgwekkende ontwikkeling in het grotere debat
rondom Turkije en de zorgen die er zijn over de toenemende autoritaire
macht van Erdogan?
Antwoord 2, 3 en 4
Voor het benodigde amendement om opheffing van immuniteit aanvaard te
krijgen van die parlementariërs tegen wie een aanklacht loopt, hebben 373
van de 550 parlementariërs gestemd. De AKP, de MHP en leden van de CHP
hebben het amendement gesteund. Er bestaan in totaal 667 aanklachten
tegen 138 parlementariërs van alle vier de partijen. Sindsdien hebben
verschillende parlementariërs van zowel de CHP als de HDP beroep aangetekend bij het Constitutioneel Hof.

1

ah-tk-20152016-2722
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Volkskrant.nl, 20 mei 2016, Turkse parlementsleden kunnen voortaan worden vervolgd. http://
www.volkskrant.nl/buitenland/turkse-parlementsleden-kunnen-voortaan-wordenvervolgd~a4304629/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Ik deel de mening dat dit een zorgelijke en zorgwekkende ontwikkeling is,
ondermeer omdat dit het extra moeilijk maakt om de gestrande Koerdische
vredesbesprekingen weer op gang te krijgen. Nederland blijft beide partijen
oproepen die vredesbesprekingen te hervatten en het geweld te staken. In het
belang van de burgers in het zuidoosten, die het meest te lijden hebben en
het slachtoffer zijn van het voortduren van het geweld van beide kanten.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het aanklagen van parlementariërs voor het onderhouden van banden met terroristische organisaties op basis van hun etnische
afkomst niet past binnen de waarden van gelijkheid en anti-discriminatie
zoals wij die in Europa kennen?
Antwoord 5
Indien duidelijk is dat het aanklagen alleen verband zou houden met etnische
afkomst deel ik die mening.
Vraag 6
Bent u bereid de zorgen over deze ontwikkelingen zowel bilateraal als in
Europees verband aan de Turkse autoriteiten over te brengen? Bent u bereid
dit onderwerp aan te snijden bij de eerstvolgende Raad Algemene Zaken
waar ook over andere zaken omtrent Turkije zal worden gesproken? Kunt u
aangeven in hoeverre deze zorgen worden gedeeld door andere EU lidstaten?
Antwoord 6
De premier heeft in zijn gesprek met president Erdoğan op 23 mei jl. en
marge van de World Humanitarian Summit zijn verontrusting kenbaar
gemaakt over de opheffing van de immuniteiten van de parlementsleden. Hij
heeft onderstreept dat het van belang is dat de Koerden onderdeel van een
inclusief politiek proces blijven uitmaken en sprak de hoop uit dat het in
november 2012 begonnen proces van dialoog onder toen nog premier
Erdoğan zou kunnen worden hervat.
Vraag 7
Vindt u, gelet op het feit dat Turkije lid is van de Raad van Europa en het
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heeft geratificeerd, dat deze
wet in strijd is met het EVRM? Zult u in het comité van Ministers Turkije
hierop aanspreken?
Antwoord 7
Parlementaire onschendbaarheid is als zodanig geen mensenrecht, vrijwaring
van discriminatie echter wel. Het besluit tot opheffing van parlementaire
immuniteit van die parlementariërs waar gerechtelijke aanklachten zijn
ingediend, maakt strikt genomen geen onderscheid naar etniciteit of politieke
voorkeur. Het feit echter dat verhoudingsgewijs vooral parlementsleden van
de pro-Koerdische HDP door deze maatregel worden getroffen, bergt een
mogelijk discriminerend effect in zich. Dat is reden tot zorg en de aanleiding
dat de premier dit heeft opgebracht bij president Erdoğan.
In geval één van de benadeelden met succes een zaak zou aanspannen bij het
Europees Hof voor de Rechten van de Mens zal het Comité van Ministers van
de Raad van Europa, waaronder Nederland, scherp toezicht houden op de
naleving van de uitspraak van dat Hof.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2