Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 127

Regels met betrekking tot versnelde
ontwikkeling en verwezenlijking van ruimtelijke
en infrastructurele projecten (Crisis- en
herstelwet)

Nr. 147

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 6 december 2011
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu1 hebben de
enkele fracties de behoefte om enkele vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de minister van Infrastructuur en Milieu over de brief van 7 juli
2011 inzake het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit uitvoering
Crisis- en herstelwet (Kamerstuk 32 127, nr. 146).
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 5 december 2011.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Snijder-Hazelhoff
De adjunct-griffier van de commissie,
Israel

1
Samenstelling:
Leden: Dijksma, S.A.M. (PvdA), Gent, W. van
(GL), Snijder-Hazelhoff, J.F. (VVD), voorzitter,
Slob, A. (CU), Haverkamp, M.C. (CDA),
Aptroot, Ch.B. (VVD), Samsom, D.M. (PvdA),
Jansen, P.F.C. (SP), Graus, D.J.G. (PVV),
Ouwehand, E. (PvdD), Rouwe, S. de (CDA),
Bashir, F. (SP), Mos, R. de (PVV), Tongeren, L.
van (GL), Monasch, J.S. (PvdA), Dekken, T.R.
van (PvdA), Dijkgraaf, E. (SGP), Veldhoven, S.
van (D66), Koolmees, W. (D66), ondervoorzitter, Jong, L.W.E. de (PVV), Leegte, R.W. (VVD),
Caluwé, I.S.H. de (VVD) en Holtackers, M.P.M.
(CDA).
Plv. leden: Groot, V.A. (PvdA), Braakhuis,
B.A.M. (GL), Houwers, J. (VVD), Wiegman-van
Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Koopmans,
G.P.J. (CDA), Lucas, A.W. (VVD), Smeets, P.E.
(PvdA), Gerven, H.P.J. van (SP), Bontes, L.
(PVV), Thieme, M.L. (PvdD), Bochove, B.J. van
(CDA), Ulenbelt, P. (SP), Agema, M. (PVV), El
Fassed, A. (GL), Plasterk, R.H.A. (PvdA),
Jacobi, L. (PvdA), Staaij, C.G. van der (SGP),
Ham, B. van der (D66), Verhoeven, K. (D66),
Bemmel, J.J.G. van (PVV), Lodders, W.J.H.
(VVD), Boer, B.G. de (VVD) en Werf, M.C.I. van
der (CDA).

kst-32127-147
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

1

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
VVD
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het genoemde ontwerpbesluit. De leden van de VVD-fractie hebben
wel enkele vragen.
De leden van de VVD-fractie merken op dat de minister niet aangeeft of de
vier genoemde stortplaatsen voor de pilot de enige vier zijn die onder de
Crisis- en herstelwet vallen. Kan de minister aangeven of er plannen zijn
om nog meer experimenten te starten of zijn de vier genoemde stortplaatsen de enige vier?
Kan de minister aangeven of de voorgestelde systematiek van tussenevaluatie na vijf jaar en een eindevaluatie op een later moment strookt met de
bedoeling en de reikwijdte van de Crisis- en herstelwet? Kan de minister
tevens aangeven hoe lang de pilots naar schatting gaan duren? Is dit de
genoemde periode van tien jaar? Wat gebeurt er als binnen die tien jaar
blijkt dat de pilot juist een overweldigend succes is of juist volstrekt niet
werkt? Kan dan tussentijds door de overheid worden ingegrepen?
De leden van de VVD-fractie vragen wanneer naar schatting het convenant
Duurzaam Stortbeheer wordt getekend. Indien de ondertekening
vertraging oploopt, lopen dan de overige in de derde tranche van de
Crisis- en herstelwet genoemde projecten ook vertraging op, omdat het
koninklijk besluit pas wordt ingediend als het convenant is getekend? Of is
sprake van directe indiening van de overige artikelen, ook als het
convenant nog op zich laat wachten?
De leden van de VVD-fractie vragen of het toevoegen van de RijnGouwelijn aan de lijst wel reëel is nu er sprake is van overheveling van gelden
voor dit project naar de Rijnlandroute of varianten daarvan. Kunt u
aangeven of de omschrijving van het project wel klopt nu er, als de
RijnGouwelijn al wordt gerealiseerd, sprake zal zijn van een ingekorte lijn?
PvdA
De leden van de PvdA hebben met belangstelling kennisgenomen van het
genoemde ontwerpbesluit. Zij hebben enkele vragen over dit ontwerpbesluit.
De leden van de PvdA zouden de Crisis- en herstelwet graag van
toepassing verklaren op het aanwijzen van Natura2000-gebieden. Op dit
vlak loopt Nederland grote vertraging op door toedoen van bezwaarmakers. Is de minister bereid de nog niet aangewezen gebieden op te
nemen in dit besluit? Zo nee, waarom niet?
De leden van de PvdA-fractie vragen ten aanzien van artikel 3 onderdeel a
voor welke specifieke activiteiten geen natuurbeschermingswetvergunning meer vereist zal zijn. Welke gebieden betreft het? Hoe kan een
gemeente besluiten tot het niet vergunningplichtig verklaren als de
provincie bevoegd gezag is? Is uitgesloten dat het hier Natura2000gebieden betreft?
PVV
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het genoemde ontwerpbesluit. De leden van de PVV-fractie hebben
wel enkele vragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

2

De leden van de PVV-fractie vragen of er bij dit experiment extra schadelijke gassen vrijkomen. Daarnaast vragen deze leden waarom er juist voor
deze vier stortplaatsen is gekozen. Kan de minister hierover duidelijkheid
geven? De invloed op het grondwater is bij dit experiment onvoldoende
weergegeven. Vandaar dat de leden de minister willen verzoeken een
uitleg te geven over de risico’s die dit experiment bij deze vier stortplaatsen met zich meebrengt rondom grondwaterbesmetting.
CDA
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het genoemde ontwerpbesluit en hebben op een aantal punten nog
behoefte aan een toelichting.
De Crisis- en herstelwet is inmiddels meer dan een jaar – met succesvolle
resultaten – van kracht. De regeling vervalt nu echter per 1 januari 2014.
De minister heeft aangegeven na de zomer van 2011 de Crisis- en
herstelwet permanent te willen maken. Wanneer gaat de minister gevolg
geven aan deze uitspraak? Wat zijn de conclusies van de minister ten
aanzien van de evaluatie van de wet en gesprekken met belangenorganisaties?
De Crisis- en herstelwet is er om knelpunten aan te pakken en mogelijkheden te versnellen. Nu moeten de leden van de CDA-fractie constateren
dat het nieuw in te voegen artikel 11, met betrekking tot het nieuwbouwproject Nieuwveense landen in de gemeente Meppel, extra regels creëert
in plaats van wegneemt. De leden van de CDA-fractie vragen of dit de
situatie niet moeilijker maakt dan nodig en vernemen dan ook graag wat
de ratio is van dit artikel.
Aangaande het te vervallen artikel 7 van het Besluit uitvoering Crisis- en
herstelwet willen de leden van de CDA-fractie graag weten waarom de
minister het niet nuttig acht om een «vaste» commissie in te stellen en
daarnaast waarom de opdracht van artikel 7 in de eerste plaats nooit is
uitgevoerd.
De leden van de CDA-fractie zijn in principe voorstander van het verduurzamen van stortplaatsen door innovatieve technieken en juichen het
vervolgonderzoek naar mogelijkheden dan ook toe. Tegelijkertijd is het
zaak aandacht te houden voor mogelijke problemen voor de omgeving.
De leden van de CDA-fractie vernemen graag hoe mogelijke gevolgen
voor omwonenden en bedrijven in de omgeving afgedekt zijn en welk
deel van de onderzoekskosten in het kader van dit experiment daar mee
gemoeid zijn. Daarnaast zouden de leden van CDA-fractie graag vernemen
welke kostenbesparingen uiteindelijk gerealiseerd kunnen worden.
Ten aanzien van de experimenteerparagraaf in het Stortbesluit bodembescherming zijn de leden van de CDA-fractie er dan ook voorstander van
om dit vervolgonderzoek beleidsmatig en wetgevingstechnisch mogelijk
te maken. Met name het geven van voldoende helderheid naar de branche
is voor deze leden belangrijk. De leden van de CDA-fractie merken op dat
met een kleine investering grote kostenbesparingen voor de branche en
voor burgers gerealiseerd kunnen worden. Zij juichen dit toe.
SP
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het genoemde
ontwerpbesluit en hebben enige vragen en opmerkingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

3

De leden van de SP-fractie zijn verbaasd over het feit dat onder categorie
Aa een aantal projecten wordt toegevoegd dat volgens de omschrijving
onder genoemd artikel «aangewezen lokale en (boven) regionale
projecten met een nationale betekenis zijn», te meer daar met diverse
voorgenomen wetsvoorstellen op het gebied van ruimtelijke ordening
wordt uitgegaan van een Rijk dat zich terugtrekt uit de ruimtelijke
ordening. Zo spreekt de minister van toenemende regionale verschillen en
maatwerk en stelt zij »je gaat erover of niet». Rijksverantwoordelijkheid
kan volgens de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (Kamerstuk 32 660,
nr. 17) aan de orde zijn indien er sprake is van onderwerpen van nationaal
belang. De leden van de SP-fractie vragen om welke reden bij de derde
tranche het voornemen bestaat om Vossenberg–West II Tilburg en
Bedrijvenpark H2O (knooppunt Hattemerbroek) toe te voegen. Daarnaast
zijn de leden van de SP-fractie benieuwd of bij beide voornemens de
minister de behoefte aan dit soort bedrijventerreinen in de regio heeft
gemeten. Is bijvoorbeeld het aantal vierkante meters leegstand bekend
en/of in kaart gebracht? Is er een behoeftemeting gedaan naar het soort
van bedrijventerrein? Is de SER-ladder toegepast? De leden van de
SP-fractie zouden graag een gedegen uitleg willen omtrent de reden
waarom, ondanks het voornemen het ruimtelijk beleid van het Rijk een
wezenlijk andere invulling te geven, toch besloten is tot deze keuzes.
Daarnaast vragen de leden van de SP-fractie hoe artikel 3 (nieuw) van het
Besluit uitvoering Crisis en herstelwet moet worden geduid. In de nota
van toelichting wordt gesproken over «de ervaringen met gebiedsontwikkelingsprojecten gaven op het moment van vaststelling van die
opsomming nog onvoldoende inzicht om voor alle wetten te duiden» en
«In de toekomst zullen mogelijk nog bepalingen worden toegevoegd». De
leden van de SP-fractie vragen of met eventuele toegevoegde bepalingen,
hiermee de gehele Crisis- en herstelwet wordt bedoeld of alleen in dit
geval de derde tranche. Ook zijn de leden van de SP-fractie benieuwd hoe
eventuele toevoegingen onder de aandacht van de Kamer(s) worden
gebracht. Zal dit geschieden via een algemene maatregel van bestuur of
via een separate aanvulling? Ook zijn de leden benieuwd over de
eventuele termijn voor eventuele toevoegingen. Graag een toelichting.
Daarnaast vragen de leden van de SP-fractie waarom is gekozen om voor
ontwikkelingsgebieden de termijn van ten hoogste vijftien jaar vast te
stellen. Om welke reden is hierbij, afwijkend van het Besluit omgevingsrecht, op grond van artikel 2.23, tweede lid van die wet, een andere
termijn dan die van ten hoogste vijf jaar toegestaan? Hoe verhoudt zich
deze vijftien jaar tot de geldigheidsduur van een bestemmingsplan?
Onder onderdeel D, wordt gesproken over «de opdracht tot het bij
ministeriele regeling instellen van een commissie die diende te adviseren
over de experimenten genoemd in paragraaf drie van dat besluit».
Gesteld wordt dat het gezien de verschillende looptijden van de experimenten niet zinvol is om een «vaste» commissie in te stellen. De leden
van de SP-fractie zouden hier graag meer verduidelijking krijgen. Tevens
wordt er gesteld dat de opdracht van artikel 7 van het Besluit uitvoering
Crisis- en herstelwet nimmer is uitgevoerd. Dat artikel is daarom – volgens
de tekst – nu geschrapt. De leden van de SP-fractie zijn benieuwd waarom
artikel 7 opgenomen was in de oorspronkelijke wet, waarom dat artikel 7
nooit is uitgevoerd en waarom er gesteld wordt dat het nu wel geschrapt
kan worden. Ook zijn de leden benieuwd wat de consequenties zijn voor
eerdere genomen besluiten onder de Crisis- en herstelwet. De leden van
de SP-fractie zijn eveneens benieuwd of dat voor alle tranches binnen de
wet geldt, of alleen voor de voorliggende derde tranche

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

4

Met betrekking tot de introductie van duurzaam stortbeheer wordt gesteld
dat het experiment tot doel heeft een structurele invoering van duurzaam
stortbeheer te onderbouwen. Wanneer is dit experiment naar het oordeel
van de minister geslaagd?
De minister staat via de derde tranche van de Crisis- en herstelwet toe dat
er op een viertal plaatsen experimenten gedaan worden met afvalstortplaatsen om te zien of door middel van het toelaten van lucht en water,
deze stortplaatsen zichzelf zullen reinigen. Waarom wordt voor dit
experiment voor alle stortplaatsen de verplichting tot afdekking
opgeheven? Is het niet beter die ontheffing te beperken tot de vier
betreffende stortplaatsen?
Er bestaat volgens de leden van de SP-fractie een wettelijke verplichting
om vuilstortplaatsen af te sluiten door deze te voorzien van een onderafdichting en een bovenafdichting, juist vanwege de potentiële vervuiling
van lucht en grondwater. Naar de mening van deze leden heeft deze
techniek zich de laatste decennia bewezen. Dit wordt ook bevestigd door
de laatste onderzoeken (van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
Milieu en het adviesbureau ECOFYS) waaruit blijkt dat er na het
aanleggen van de bovenafdichting geen CO2 meer wordt uitgestoten in de
atmosfeer en de verontreiniging van het grondwater tot nul blijft
gereduceerd. Graag ontvangen de leden van de SP-fractie hier een reactie
op. Bij opening van de bovenafdichting komt die CO2 (dan wel equivalenten) weer vrij. Is het meten van deze uitstoot onderdeel van het
experiment?
Door te experimenteren met het toelaten van lucht en water, wordt naar
mening van de minister, de bron aangepakt waardoor de zogenaamde
eeuwigdurende nazorg worden beperkt. Naar mening van de leden van de
SP-fractie wordt de bron echter maar voor een klein deel aangepakt.
Immers, alleen makkelijk afbreekbaar organische stof wordt verwijderd.
Naar mening van deze leden is nu al duidelijk dat het afvallichaam niet
voor de volle honderd procent kan worden belucht en bewaterd en
daardoor blijft de eeuwigdurende nazorg bij deze techniek nodig. Tevens
vragen de leden van de SP-fractie of het klopt dat de grondwaternorm
onder de stortplaats moet worden aangepast om deze techniek mogelijk
te maken.
Tot slot vragen de leden van de SP-fractie wat de reden is dat het NIVB
(Nederlands Informatiecentrum Bodembeschermende Voorzieningen)
heeft aangegeven niet in te stemmen met het voorliggende ontwerpbesluit.
D66
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het genoemde ontwerpbesluit. De voorgenoemde leden brengen in
herinnering dat het oorspronkelijke wetsvoorstel van de Crisis- en
herstelwet gericht was «op de versnelling van infrastructurele projecten
en andere grote bouwprojecten en op projecten op het gebied van
duurzaamheid, energie en innovatie. Alle voorgestelde maatregelen
beogen bij te dragen aan versterking van de economische structuur op de
langere termijn». Het is de leden niet geheel duidelijk hoe de voorgestelde
wijzigingen op dit moment op deze manier bijdragen aan het oorspronkelijke doel. Kan de minister dit toelichten?
Met betrekking tot de derde tranche vragen de leden van de D66-fractie
waarom er voor is gekozen genoemde bepalingen in dit ontwerpbesluit
mee te nemen. Kan de minister deze keuze motiveren? Zijn deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

5

bepalingen noodzakelijk voor het realiseren van de in het ontwerpbesluit
benoemde projecten? Zo nee, kan de minister toelichten waarom zij
gekozen heeft deze wijziging in de algemeen geldende regelgeving op te
nemen in dit voorstel? Deze leden vragen zich voorts af wat de
samenhang is tussen artikel 3, onderdelen d) en e) en de aangekondigde
geluidregelgeving met betrekking tot provinciale en gemeentelijke
infrastructuur en industrielawaai (SWUNG-II). De leden van de D66-fractie
vragen de minister, met het oog op de aangevoerde onduidelijkheden, bij
deze bepalingen te onderbouwen waarom deze onmisbaar zijn en deze
anders uit het ontwerpbesluit te verwijderen.
Ten aanzien van de introductie van duurzaam stortbeheer constateren de
leden van de D66-fractie dat onder voorwaarden bij ministeriële regeling
uitstel verleend wordt aan stortplaatsen voor het aanbrengen van de
bovenafdichting (17, onder c, vierde lid, van het Stortbesluit). Kan de
minister uiteenzetten aan welke voorwaarden voldaan moet worden om in
aanmerking te komen voor dit uitstel?
De leden van de D66-fractie zien niet de noodzaak in van het algemene
karakter van de regeling genoemd in artikel 17, onder c, vierde lid. Deze
leden willen graag weten wat de argumentatie is om dit uitstel te kunnen
verlenen per ministeriële regeling. Kan de minister toelichten waarom het
uitstel voor de vier pilotprojecten niet direct wordt vastgelegd in het
besluit Crisis- en herstelwet? Is het de intentie om de ontheffing van de
afdekkingplicht alleen te regelen voor de vier pilotprojecten of zal deze
ontheffing in werking treden voor alle stortplekken in Nederland?
De leden van de D66-fractie constateren dat een milieudoel van duurzaam
stortbeheer het beperken van emissies is. De leden vragen of het niet
afdekken van een stortplek niet juist tot meer emissie leidt. Kan de
minister uiteenzetten hoe het beperken van emissies wordt behaald door
duurzaam stortbeheer? Kan de minister toelichten of en hoe er afdoende
rekening wordt gehouden met eventuele extra uitstoot van broeikasgassen? Hoe wordt de extra uitstoot gemonitord?
De leden van de D66-fractie constateren dat de minister opdracht heeft
gegeven voor het ontwikkelen van toetswaarden voor toelaatbare
bodembelasting op de pilotstortplaatsen. Deze leden stellen vast dat er
geen toetswaarden worden opgesteld met betrekking tot eventuele extra
uitstoot van broeikasgassen. De leden vragen de minister aan te geven of
er een toetswaarde opgesteld moet worden met betrekking tot extra
uitstoot van broeikasgassen. Mocht dit wenselijk zijn, dan verzoeken de
voorgenoemde leden de minister een toetswaarde op te stellen voor de
uitstoot van broeikasgassen en de emissie van deze gassen te monitoren
bij de pilotstortplaatsen.
De leden van de D66-fractie constateren dat voor stortplaatsen, die in de
toekomst mogelijk in aanmerking komen voor duurzaam stortbeheer,
onder bepaalde voorwaarden uitstel kunnen krijgen voor het aanbrengen
van bovenafdichting. Kan de minister toelichten waarom het wenselijk is
dat dit uitstel wordt verleend? Kan de minister daarnaast ook toelichten
onder welke «bepaalde voorwaarden» zulk uitstel verleend kan worden?
De leden verzoeken de minister om te onderzoeken of het stimuleren van
biologische afbraakprocessen in stortplaatsen ook mogelijk is zonder
uitstel van het aanbrengen van de bovenafdichting.
De leden van de D66-fractie constateren dat het kostenbesparingspotentieel voor de stortbranche geschat wordt op 88 miljoen euro. De voorgenoemde leden vragen de minister toe te lichten wie zal profiteren van het
kostenbesparingspotentieel. Wordt deze doorberekend aan de consu-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

6

menten? Het is de leden niet duidelijk of er rekening is gehouden met
mogelijke externe effecten van het voor langere tijd niet afdekken van
stortplaatsen. De leden van de D66-fractie vragen de minister toe te
lichten van welke externe effecten er sprake is bij het, voor langere tijd,
niet afdekken van stortplaatsen. De leden zijn van mening dat stank en
luchtvervuiling mogelijke externe effecten zijn. Kan de minister onderbouwen of en hoe er afdoende rekening is gehouden met deze en andere
externe effecten. De leden verzoeken de minister daarbij ook een
inschatting te geven van deze externe kosten. Deze leden vragen de
minister tot slot om de Kamer na één jaar te informeren over de hoogte
van de kostenbesparingen, over de eventuele externe effecten en over de
vraag waar de besparingen terecht zijn gekomen.
ChristenUnie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het genoemde ontwerpbesluit.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen hoe artikel 1, onder c, sub d)
en e) ten aanzien van geluidsnormen zich verhoudt tot de onlangs in de
Kamer behandelde Invoeringswet Geluidproductieplafonds (ook wel
genoemd SWUNG-I, Kamerstuk 32 625) en de nog in voorbereiding zijnde
wetgeving SWUNG-II.
II. Reactie van de minister
Hierbij doe ik u toekomen de beantwoording van de vragen van de
fracties van de vaste Kamercommissie naar aanleiding van het Ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet.
Duurzaam stortbeheer
Allereerst wil ik de fracties bedanken voor de belangstelling die zij hebben
getoond voor de voorgenomen wijziging van het Stortbesluit bodembescherming.
De fracties van VVD, PVV, SP en D66 hebben verschillende vragen gesteld
over de strekking en de structuur van het besluit.
Strekking en structuur van het besluit
Duurzaam stortbeheer beoogt de afwenteling van de gevolgen van het
storten van afval op toekomstige generaties te verminderen.
Dit gebeurt door een brongerichte aanpak ter vermindering van het
verontreinigingpotentieel van het bestaande afvalpakket op de stortplaats.
Deze aanpak is een alternatief voor de traditionele aanpak die slechts is
gericht op het isoleren van verontreiniging.
Dit wijzigingsbesluit heeft tot doel langjarig onderzoek mogelijk te maken
op vier pilotstortplaatsen om na te gaan of duurzaam stortbeheer in de
praktijk inderdaad tot de verwachte resultaten leidt. Dit is allereerst een
substantiële vermindering van het verontreinigingpotentieel van de
pilotstortplaatsen. Daarnaast wordt onderzocht of de huidige verplichting
in het Stortbesluit bodembescherming (hierna: Stortbesluit) om na
sluiting van de stortplaats een bovenafdichting aan te brengen, voor een
deel van de stortplaatsen kan komen te vervallen.
Dit kan voor de exploitanten van die stortplaatsen een aanzienlijke
kostenbesparing meebrengen. Verwacht wordt dat met duurzaam
stortbeheer tevens de noodzaak van eeuwigdurende nazorg kan worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

7

beperkt. Tenslotte kan duurzaam stortbeheer leiden tot een hoogwaardiger hergebruik van de ruimte op de stortplaats.
Naar aanleiding van de vragen die de verschillende fracties hebben
gesteld, ben ik tot de conclusie gekomen dat het wenselijk is de structuur
en bewoordingen van het ontwerpbesluit te verduidelijken, zodat de
bedoeling en inhoud van het experiment beter uit de verf komen. Ten
opzichte van het ontwerpbesluit dat in het kader van de voorhangprocedure aan de beide Kamers der Staten Generaal is toegezonden, zal dit
niet tot inhoudelijke wijzigingen van het experiment zal leiden.
De fracties van SP en D66 hebben verschillende vragen gesteld over de
achtergronden en het doel van het experiment.
Wetenschappelijk onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek in de laatste twee decennia laat zien dat
biologische en geochemische processen die zich onder gunstige condities
kunnen voordoen in het stortlichaam leiden tot een afname van het
verontreinigingpotentieel.
Uit onderzoek is duidelijk geworden dat, afhankelijk van het type afval,
deze afbraakprocessen kunnen worden versneld door middel van
infiltratie van water en beluchting van het afvalpakket.
Huidig beleid
Het huidige beleid rond beheer van stortplaatsen is gericht op het volledig
water- en luchtdicht inpakken van het afvalpakket met als doel het isoleren
van verontreinigingen. Het is juist dat de huidige bodembeschermende
voorzieningen voor stortplaatsen goed functioneren. Bij de traditionele
aanpak is echter tot nu toe één belangrijke kwestie niet geadresseerd
geweest: het feit dat het verontreinigingpotentieel van het afval niet wordt
aangepakt en daarmee wordt doorgegeven aan toekomstige generaties.
Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat in de traditionele aanpak de
stortplaats droog wordt gehouden. Hierdoor komen in het afvalpakket
geen afbraakprocessen van verontreinigende stoffen op gang, zodat het
verontreinigingpotentieel onverminderd even hoog blijft.
Duurzaamheid
Duurzaam stortbeheer beoogt het verontreinigingpotentieel van het
afvalpakket op stortplaatsen waar deze aanpak wordt toegepast, substantieel te verminderen. Hierdoor kan tevens de noodzaak van eeuwigdurende nazorg worden beperkt.
Een dergelijke aanpak sluit beter aan bij het algemene uitgangspunt van
het milieubeleid dat het ontstaan van milieuproblemen beter aan de bron
kan worden voorkomen dan dat milieuproblemen achteraf moeten
worden opgelost. Duurzaam stortbeheer vermindert hiermee de afwenteling van de gevolgen van het storten van afval op toekomstige
generaties. Daarnaast kan duurzaam stortbeheer leiden tot een hoogwaardiger hergebruik van de ruimte op de stortplaats. Op de milieuhygiënische
gevolgen die duurzaam stortbeheer zou kunnen hebben, ga ik hierna nog
in bij de bespreking van de vragen die daarover zijn gesteld.
Experiment
Met behulp van het experiment kan nu worden aangetoond in welke mate
het emissiepotentieel kan worden teruggebracht. Het experiment is
gericht op het verkrijgen van informatie over de mate van reductie van het
verontreinigingpotentieel die kan worden bereikt, de betrouwbare
vaststelling van het verontreinigingpotentieel en de passende eindafwerking van de stortplaats. Het experiment heeft tot doel ter voorbereiding van de invoering van duurzaam stortbeheer (en in aanvulling op
de traditionele vorm van stortbeheer) te onderzoeken of op de pilotstort-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

8

plaatsen een substantiële vermindering van het verontreinigingpotentieel
en de nazorg kan worden bereikt.
De fracties van VVD en SP hebben vragen gesteld over de looptijd, de
toetsing van het succes van het experiment, de tussenevaluatie en het
convenant (greendeal).
Looptijd
De looptijd van het experiment bedraagt tien jaar. Bij ministeriële regeling
wordt het mogelijk gemaakt het experiment na afloop van de looptijd voor
ten hoogste twee jaar voort te zetten indien het de bedoeling is na een
succesvol verloop duurzaam stortbeheer blijvend in te voeren. Dit geldt
ook voor de opschorting van de verplichting om een bovenafdichting op
de andere daartoe aangewezen stortplaatsen. Voor een permanente
regeling van duurzaam stortbeheer is een wijziging van het Stortbesluit
nodig, waarmee naar verwachting ongeveer twee jaar is gemoeid.
Toetsing experiment
Of het experiment succesvol is geweest, wordt na afloop getoetst aan de
voor aanvang van het experiment vastgestelde toetswaarden. Deze geven
aan welke concentraties van verontreinigende stoffen het percolaat ten
hoogste mag bevatten. Bij ministeriële regeling kan een andere grondslag
van de toetswaarden worden vastgesteld, indien de stofconcentraties in
het percolaat niet een geschikte methode zijn om te bepalen of het
verontreinigingpotentieel van het afvalpakket substantieel is verminderd.
De toetswaarden worden ontwikkeld in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) en het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). De toetswaarden worden voor elke
stortplaats vastgesteld bij ministeriële regeling.
Indien het experiment succesvol blijkt te zijn verlopen, zal de mogelijkheid
van duurzaam stortbeheer definitief worden ingevoerd door aanpassing
van het Stortbesluit bodembescherming. Duurzaam stortbeheer zal in de
toekomst niet op alles stortplaatsen mogelijk zijn. Daarom zal duurzaam
stortbeheer dan worden ingevoerd als extra mogelijkheid naast de
bestaande voorschriften die blijven gelden voor een deel van de stortplaatsen waar duurzaam stortbeheer niet mogelijk is.
Greendeal
Eind 2012 zal naar verwachting met de bij het experiment betrokken
partijen een greendeal (convenant) worden gesloten met het doel het
lange termijn commitment tussen de betrokken partijen een stevige basis
mee te geven.
Indien de ondertekening van de greendeal vertraging oploopt, dan lopen
de overige projecten die zijn opgenomen in voorliggend ontwerpbesluit
geen vertraging op, omdat de inwerkingtreding van dit experiment bij
afzonderlijk koninklijk besluit wordt geregeld.
Tussenevaluatie
Vijf jaar na de start zal een tussenevaluatie plaatsvinden. Na tien jaar is
het experiment afgelopen en kan de eindbalans worden opgemaakt.
Indien na de tussenevaluatie blijkt dat binnen de gestelde looptijd van het
experiment redelijkerwijs geen sprake kan zijn van een succesvol
experiment dan kan de provincie het experiment met deze stortplaats
beëindigen.
Deze systematiek strookt overigens met de bedoeling en reikwijdte van de
Crisis- en herstelwet (hierna: Chw). De huidige Chw geldt tot 1 januari
2014. De looptijden van de experimenten zijn langer, de experimenten
moeten immers de tijd krijgen om hun waarde te bewijzen. Dit geldt ook
voor de stortplaatsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

9

De fracties van VVD, PVV en D66 hebben verschillende vragen gesteld
over het aantal en de keuze van de pilotstortplaatsen.
Aantal pilotlocaties
Aan het experiment zullen maximaal 4 pilotstortplaatsen deelnemen.
Eén van de voorgenomen wijzigingen ten opzichte van het voorgehangen
ontwerpbesluit wil ik er graag uitlichten omdat de fracties daarvoor naar
mijn verwachting bijzondere belangstelling zullen hebben.
In het voorgehangen ontwerpbesluit waren de vier pilotstortplaatsen nog
met name genoemd. De beoogde volgorde is echter dat eerst de
greendeal zal worden gesloten en dat kort daarna de wijziging van het
Stortbesluit in werking zal treden bij Koninklijk besluit. Deze vormt een
weerslag van de greendeal. Onderdeel van de greendeal is de definitieve
vaststelling van de pilotstortplaatsen. Er moet op dat moment duidelijkheid zijn verkregen tussen de exploitant van elke pilotstortplaats en het
bevoegd gezag op welke wijze het experiment op de stortplaats zal
worden uitgevoerd. De juiste volgorde is daarom dat eerst de totstandkoming van de greendeal wordt afgewacht en dat vervolgens de
pilotstortplaatsen pas definitief worden aangewezen voor de toepassing
van de experimentenregeling in het Stortbesluit. Om na de ondertekening
van de greendeal niet onnodig tijd te verliezen ben ik voornemens de
pilotstortplaatsen aan te wijzen bij ministeriële regeling. In de toelichting
bij de onderhavige wijziging van het Stortbesluit zal dan al wel kunnen
worden aangegeven welke vier pilotstortplaatsen naar verwachting in de
greendeal zullen worden opgenomen en dat bij de definitieve aanwijzing
van de pilotstortplaatsen bij ministeriële regeling zal worden aangesloten
bij de greendeal.
Keuze pilotstortplaatsen
De keuze voor deze vier stortplaatsen is gebaseerd op technischinhoudelijke en organisatorische redenen. Technisch-inhoudelijk is onder
meer van belang het soort afval en het nog niet aanwezig zijn van een
bovenafdichting. Organisatorisch is van belang de bereidheid van de
stortplaatsexploitant om aan het experiment deel te nemen en de
bereidheid de hiervoor noodzakelijke investeringen te doen en de kosten
van het experiment te dragen.
De fracties van SP en D66 hebben verschillende vragen gesteld over de
noodzaak van het verlenen van uitstel voor het aanbrengen van de
bovenafdichting, de stortplaatsen waarvoor dit uitstel geldt, de
voorwaarden voor het uitstel en het algemene karakter voor het aanwijzen
van stortplaatsen.
Uitstel aanbrengen bovenafdichting
Zo lang het experiment loopt zal voor stortplaatsen, die bij ministeriële
regeling zijn aangewezen, de verplichting om een bovenafdichting aan te
brengen worden uitgesteld. Het uitstel wordt niet alleen voor de vier
pilotstortplaatsen verleend, maar geldt tevens voor stortplaatsen die in de
toekomst mogelijk in aanmerking komen voor verduurzaming.
Waarom ook uitstel voor bepaalde overige stortplaatsen?
Uitstel is gewenst om optimaal gebruik te kunnen maken van de potentiële (milieuhygiënische en financiële) voordelen van het verduurzamen.
Aldus wordt beoogd te voorkomen dat op deze stortplaatsen voor het
einde van het experiment al onomkeerbare stappen worden gezet,
waardoor duurzaam stortbeheer daarna niet meer mogelijk of zinvol is.
Alleen door het verlenen van uitstel zijn de stortplaatsen, die potentieel in
aanmerking komen voor deze duurzame vorm van nazorg, in de
gelegenheid om in de toekomst (na 2023) een afweging te maken ten
aanzien van de gewenste vorm van nazorg. Als deze locaties vroegtijdig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

10

(voor 2023) op traditionele wijze zouden worden afgedicht, dan bestaat er
geen kans meer om de milieuhygiënische en financiële voordelen te
behalen via duurzaam stortbeheer.
Aantal stortplaatsen die mogelijk uitstel krijgen
Uit onderzoek door de Erasmusuniversiteit en FFact (Economische
Verkenning: Introductie duurzaam stortbeheer, inzicht in de economische
effecten en het besparingspotentieel, van 17 januari 2011) blijkt dat van de
stortplaatsen die nog moeten worden afgedicht, er circa 19 zijn, die
mogelijk in aanmerking komen voor duurzaam stortbeheer. Deze 19
stortplaatsen betreffen slechts een deel van alle stortplaatsen die nog
moeten worden afgedicht, namelijk circa 440 ha van in totaal circa 1300
ha. Het merendeel van de stortplaatsen krijgt dus geen uitstel, hetzij
omdat de stortplaats niet in aanmerking komt voor verduurzamen, hetzij
omdat er al privaatrechtelijke afspraken zijn gemaakt om de stortplaats af
te dichten op de traditionele wijze.
Voorwaarden uitstel
De stortplaatsen worden aangewezen op grond van hun geschiktheid voor
duurzaam stortbeheer. Uitstel wordt uitsluitend verleend indien er geen
milieuhygiënische bezwaren bestaan tegen uitstel en slechts onder strikte
voorwaarden. Bepaalde (delen van) stortplaatsen krijgen geen uitstel als
zij niet in aanmerking komen voor verduurzaming. Hiervan is sprake bij
afval dat ongeschikt is voor verduurzaming.
Daarnaast worden stortplaatsen uitgesloten van duurzaam stortbeheer
indien de onderafdichting ontbreekt, dan wel indien de wel aanwezige
onderafdichting niet voldoet aan de bodembeschermende eisen en/of de
milieutechnische levensduur daarvan.
Algemene karakter aanwijzing stortplaatsen
Het aanwijzen van stortplaatsen bij ministeriële regeling heeft als
belangrijkste voordeel dat de vergunningen voor de stortplaatsen zelf,
waar het de uitvoering van de pilots en het uitstel van de aanleg van de
bovenafdichting betreft, niet hoeven te worden gewijzigd in aanloop van,
of tijdens, het experiment. Het is hierdoor mogelijk om het experiment op
relatief korte termijn en synchroon aan elkaar te laten starten.
De fracties van CDA, PVV, SP en D66 hebben verschillende vragen gesteld
over de milieuhygiënische gevolgen van het experiment.
Gevolgen omgeving
Er zijn geen gevolgen voor de omwonenden en bedrijven in de omgeving.
Voor alle stortplaatsen (pilotstortplaatsen en overige bij het experiment
betrokken stortplaatsen) gelden de huidige milieuhygiënische voorwaarden zoals gesteld in onder meer het Stortbesluit en de Uitvoeringsregeling Stortbesluit bodembescherming (hierna: Uitvoeringsregeling).
Deze voorwaarden betreffen met name de aanwezigheid van een goed
functionerende onderafdichtingsconstructie, waarvan de milieutechnische
levensduur niet verstreken is. Daarnaast blijven ook de geldende
vergunningsvoorschriften van toepassing.
Gevolgen grondwater
Het experiment heeft geen gevolgen voor het grondwater bij de vier
pilotstortplaatsen. Voor de pilotstortplaatsen gelden de huidige milieuhygiënische voorwaarden zoals gesteld in onder meer het Stortbesluit en de
Uitvoeringsregeling. Deze voorwaarden betreffen met name de aanwezigheid van een goed functionerende onderafdichtingsconstructie,
waarvan de milieutechnische levensduur niet verstreken is. Deze
verplichting is reeds opgenomen in het huidige artikel 4, eerste lid, van
het Stortbesluit. Met een goed functionerende onderafdichting zal geen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

11

sprake kunnen zijn van een belasting van de bodem, en daarmee van het
grondwater, met verontreinigende stoffen uit de stortplaats. Er vindt
monitoring plaats om dit te controleren. Optredende emissies aan
verontreinigingen manifesteren zich in het stortwater boven de onderafdichting (het percolaat) en worden door middel van percolaatdrains
afgevangen. De grondwaternorm onder de stortplaats wordt niet
aangepast om deze techniek mogelijk te maken.
Gevolgen lucht
Uit een in opdracht van AgentschapNL door het bureau ECOFYS
uitgevoerd onderzoek blijkt dat slechts marginaal sprake is van extra
methaanemissie. Vergeleken met de jaarlijkse emissie van methaan in
2009 bedraagt de extra emissie op basis van een realistisch scenario 0,7%
(zijnde 1,5 kton versus 219 kton voor de jaarlijkse methaanemissie in
2009). Deze toename is zo marginaal dat verwacht wordt dat geen
aanvullende maatregelen nodig zijn. Indien noodzakelijk zijn aanvullende
maatregelen wel mogelijk om de methaanemissie verder te verlagen.
Vanwege deze marginale extra uitstoot is het ook niet noodzakelijk om
ook hiervoor toetswaarden te ontwikkelen. Het meten van de uitstoot
vormt onderdeel van het experiment.
Bij de pilotstortplaatsen zal de uitstoot van methaan uit het stort op grond
van de huidige geldende voorschriften op dezelfde wijze worden
gemonitord als bij de andere stortplaatsen het geval is. Daarnaast zal
extra monitoring in de betreffende stortplaatsen worden uitgevoerd ten
behoeve van het inzicht in het verloop van de beoogde afbraakprocessen.
Bij het verduurzamen is overigens geen sprake van het openen van een
bovenafdichting, omdat de bovenafdichting nog niet is aangelegd.
Gevolgen overige externe effecten
Er zijn geen significante overige externe effecten (geur en verwaaiing) te
verwachten, omdat voor alle stortplaatsen die in aanmerking komen voor
uitstel van de bovenafdichting gewoon de huidige strenge wettelijke
voorschriften gelden, die ook voor de overige stortplaatsen van
toepassing zijn.
Uitstel voor het aanbrengen van de bovenafdichting betekent niet dat de
stortplaats die uitstel krijgt, open ligt. Na het beëindigen van het storten
wordt de stortplaats afgedekt met een tijdelijke afdeklaag die geur en
verwaaiing tegengaat. Deze eisen gelden al op grond van de huidige
milieuhygiënische voorwaarden.
De fracties van CDA en D66 hebben verschillende vragen gesteld over het
kostenbesparingspotentieel.
Kostenbesparingspotentieel
Duurzaam stortbeheer levert volgens bovengenoemd onderzoek door de
Erasmusuniversiteit en FFact naar verwachting een substantiële kostenbesparing op voor de stortbranche als het experiment slaagt: circa € 88
miljoen.
Het financiële voordeel komt op termijn vooral voor rekening van de
exploitanten. Circa 40% van de stortplaatsen en -bedrijven is in eigendom
van provincies, circa 40% in eigendom van gemeenten en circa 20% in
eigendom van particulieren.
Een succesvolle toepassing heeft tevens voor de provincies als voordeel
dat het risico van financiële problemen in de nazorgfase vermindert.
De kostenbesparingen kunnen worden gerealiseerd nadat is vastgesteld
dat sprake is van een succesvol experiment, dat wil zeggen, vanaf 2023.
Ik ga niet over de vraag of het kostenbesparingspotentieel wordt
doorberekend aan de consumenten. Dat is aan de exploitanten, waarvan
circa 40% in eigendom van provincies en circa 40% in eigendom van
gemeenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

12

Gezien de looptijd van de projecten is het niet mogelijk om de Kamer na
één jaar te informeren over de hoogte van de kostenbesparingen en over
de vraag waar de besparingen terecht zijn gekomen, omdat er dan nog
geen kostenbesparingen zijn. Uiteraard zullen deze aspecten worden
meegenomen in de tussenevaluatie en de eindevaluatie.
De fractie van de SP heeft vragen gesteld over de ingebrachte zienswijze
van het NIBV.
Zienswijze NIBV
Het Nederlands Informatiecentrum Bodembeschermende Voorzieningen
(NIBV) heeft in de zienswijze naar aanleiding van de voorhang aangegeven niet in te stemmen met het voorliggende ontwerpbesluit. Het NIBV
vertegenwoordigt bedrijven die belang hebben bij continuering van de
huidige situatie, omdat zij bovenafdichtingen aanbrengen. Het NIBV heeft
twijfels en bedenkingen over nut en noodzaak van het experiment en
geeft aan dat er sprake is van een aantal onzekerheden. Daarnaast stelt
het NIBV vraagtekens bij het bieden van de mogelijkheid om stortplaatsen
die mogelijk in de toekomst in aanmerking komen voor verduurzaming
uitstel te verlenen voor het aanbrengen van een bovenafdichting. In het
vorenstaande ben ik uitvoerig ingegaan op het nut en de noodzaak van dit
experiment. Kortheidshalve verwijs ik daarna. Het experiment en de
vrijstelling van de verplichting een bovenafdichting aan te brengen, heeft
overigens betrekking op maar een deel van de stortplaatsen, zoals in het
voorgaande ook al werd vermeld.
Projecten
De fracties van CDA, VVD en SP hadden vragen over een aantal concrete
projecten die met dit voorstel worden toegevoegd. De leden van de PvdA
hebben gevraagd of de Natura-2000 gebieden kunnen worden opgenomen in het besluit.
Innovatief project Nieuwveense landen in Meppel
De gemeente Meppel realiseert in Nieuwveense Landen een duurzaam
energiesysteem. Door dit systeem wordt voldaan aan de huidige EPC. Om
te voorkomen dat de duurzame energievoorziening leidt tot een besparing
op de woningisolatie krijgt Meppel de bevoegdheid om zelf de isolatiewaarden voor woningen binnen Nieuwveense landen vast te stellen. Deze
isolatiewaarden treden bij dit experiment in de plaats van de normen van
het Bouwbesluit. Artikel 11 helpt op die manier een innovatieve ontwikkeling van de grond te komen.
RijnGouwelijn (bijlage II project)
Het doel van het project RijnGouwelijn, namelijk het realiseren van een
hoogwaardige OV verbinding tussen Gouda en Katwijk/Noordwijk, is niet
gewijzigd. Op dit moment wordt onderzocht of met een andere uitvoeringsvorm van het project hetzelfde resultaat kan worden gerealiseerd
zodat er middelen vrij gemaakt kunnen worden ten gunste van de
Rijnlandroute. Versnelling van de procedure voor de realisering van de
RijnGouwelijn blijft daarmee opportuun.
Vossenberg-West II Tilburg en Bedrijvenpark H2O (knooppunt Hattemerbroek)
Aan het toevoegen van projecten aan bijlage II zijn geen andere, meer
concrete criteria verbonden, dan dat de projecten moeten aansluiten op
het doel van de wet (bestrijding crisis en bevordering goed en duurzaam
herstel van de economische structuur). De provincie is in het ruimtelijk
beleid verantwoordelijk voor het bedrijventerreinenbeleid op haar
grondgebied. Tegen deze achtergrond hebben wij daarom ook bekeken of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

13

de projecten aansluiten op het provinciale beleid. Beide terreinen zijn
opgenomen in het provinciaal beleid. De toevoeging van Vossenberg–
West II Tilburg en Bedrijvenpark H2O (knooppunt Hattemerbroek) past
daarmee in het ruimtelijke beleid en interbestuurlijke rolverdeling zoals
het kabinet dat voorstaat.
De naamgeving van de categorie (gebiedsontwikkeling met nationale
uitstraling) is verwarrend, ik zal de naam derhalve aanpassen.
Natura-2000
De versnellingen van de bestuurlijke procedures uit de Chw zijn alleen van
toepassing op ruimtelijke en infrastructurele projecten. Een aanwijzingsbesluit ten aanzien van een Natura-2000 gebied is niet aan te merken als
een project. In een aanwijzingsbesluit wordt het desbetreffende
Natura-2000 gebied begrensd en dit besluit bevat de instandhoudingdoelstelling voor het gebied.
Permanente verankering van de Chw
De CDA-fractie had vragen over de permanente verankering van de Chw,
de conclusies van de evaluatie en gesprekken met belangenorganisaties.
Onlangs is het advies van de Raad van State over het wetsvoorstel tot
permanent maken van de Chw ontvangen. Naar aanleiding hiervan wordt
op korte termijn het Nader Rapport samen met het wetsvoorstel voor de
permanente verankering van de Chw aangeboden aan uw Kamer. Samen
met dit wetsvoorstel wordt de Rapportage praktijkervaringen Chw,
evaluatie 2010–2011 aan uw Kamer aangeboden. De conclusie is dat de
Chw werkt. Uit gesprekken met IPO,VNG, Neprom blijkt voorts dat de Chw
veelal in een behoefte voorziet en de besluitvorming in de praktijk
ondersteunt.
Adviescommissie innovatieve projecten
De leden van het CDA en de SP hebben gevraagd om een toelichting op
waarom wordt afgezien van een «vaste» commissie voor de innovatieve
projecten.
Aanvankelijk heeft de Adviescommissie in de Chw een rol gekregen na
afloop van de innovatieve experimenten. Deze experimenten kennen een
looptijd 10 à 15 jaar. Bij nader inzien betekent dit dat de adviezen van de
adviescommissie te laat komen in het proces. Aangezien de voortgang
van experimenten gedurende hun looptijd al wordt gemonitord en
geëvalueerd, kan eerder goed inzicht worden verkregen in de werking van
de bepalingen omtrent de innovatieve experimenten. Het schrappen van
de bepaling omtrent de adviescommissie innovatieve experimenten heeft
geen consequenties voor eerder genomen besluiten en de evaluatie
gedurende het proces en geldt voor alle experimenten.
Afwijkingsmogelijkheden voor ontwikkelingsgebieden
De PvdA, D66 en de SP hebben vragen gesteld over de voorgestelde
afwijkingsmogelijkheden voor ontwikkelingsgebieden.
Afwijkingsmogelijkheden voor ontwikkelingsgebieden – algemeen
De Chw, artikel 2.3, lid 5, stelt van welke wetten aangewezen ontwikkelingsgebieden mogen afwijken. Voorts stelt dit artikel dat bij AMvB moet
worden aangegeven van welke wettelijke bepalingen de ontwikkelingsgebieden precies kunnen afwijken. Het ontwerpbesluit geeft hieraan
uitvoering en geldt voor alle aangewezen ontwikkelingsgebieden. Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

14

voorstel is opgesteld in overleg met de aangewezen gemeenten. Het
betreft een eerste inventarisatie, mogelijk worden in de toekomst
wettelijke bepalingen toegevoegd. De termijn waarop dat zal zijn, is
afhankelijk van de behoefte die ontstaat in de gemeentelijke projecten. Op
dit moment kunnen de gemeenten namelijk nog niet preciezer aangeven
van welke wettelijke bepalingen zij behoefte hebben om af te wijken. Over
een eventuele toevoeging zal de Kamer op de hoogte worden gebracht.
Afwijkingsmogelijkheid van de Natuurbeschermingwet 1998
Burgemeester en wethouders hebben de mogelijkheid om af te wijken van
de vergunningplicht ten aanzien van handelingen in een beschermd
natuurmonument die schadelijk kunnen zijn voor het natuurschoon, voor
de natuurwetenschappelijke betekenis van het beschermd natuurmonument of voor dieren of planten in het beschermd natuurmonument of
die het beschermd natuurmonument ontsieren. De afwijkingsmogelijkheid
van de Natuurbeschermingswet 1998 is niet beperkt tot specifieke
activiteiten.
Burgemeester en wethouders kunnen enkel besluiten tot het afwijken van
de vergunningplicht indien het beschermde natuurmonument onderdeel
uitmaakt van een aangewezen ontwikkelingsgebied op basis van het
gebiedsontwikkelingsplan. In het gebiedsontwikkelingsplan moet de
activiteit omschreven zijn en gemotiveerd dat bovengenoemde waarden
door die activiteit niet geschaad worden. Voor de opstelling van het
gebiedsontwikkelingsplannen is de gemeente het bevoegd gezag. De
vaststelling van het gebiedsontwikkelingsplan verloopt volgens de
uniforme openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4. van de
Algemene wet bestuursrecht.
De afwijkingsbevoegdheid geldt voor alle beschermde natuurmonumenten die op grond van artikel 10 van de Natuurbeschermingswet 1998
zijn aangewezen voor zover het beschermde natuurmonument valt in een
ontwikkelingsgebied dat bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen. In de brief van 14 september 2011 (Kamerstukken II 2010/11,
32 570, nr. 24) heeft de staatssecretaris van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie overigens gemeld dat het nationaal beschermingsregime zal worden afgeschaft. Het grootste deel van deze natuurmonumenten en de daarbij behorende natuurdoelen worden nu
beschermd door het regime van de ecologische hoofdstructuur (EHS). De
afwijkingsmogelijkheid heeft geen betrekking op Natura-2000 gebieden.
Geluid
De gemeente heeft bij de realisatie van de gebiedsontwikkelingen te
maken met de Wet geluidhinder. De mogelijkheid om te kunnen afwijken
van de Wet Geluidhinder is voor veel ontwikkelingsgebieden cruciaal in
verband met de fasering van projecten. In dit ontwerpbesluit wordt
daarom uitgegaan van de vigerende Wet geluidhinder. Op het moment
dat SWUNG in werking treedt, ontstaat een andere situatie.
Termijnen voor afwijkingen
De SP-fractie heeft vragen gesteld over de termijnen die aan de afwijkingsmogelijkheden zijn gekoppeld.
Artikel 2.2, lid 1, Chw stelt een termijn van ten hoogste tien jaar voor de
status van ontwikkelingsgebied. Voor de innovatieve projecten aangewezen bij AMvB wordt in een aantal gevallen de termijn van 15 jaar
gehanteerd. Voor deze projecten betreft het geen termijnen die gekoppeld
zijn aan ontwikkelingen die mogelijk gemaakt worden bij bestemmingsplan. Als het gekoppeld is aan ruimtelijke ontwikkelingen is er een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

15

koppeling met beheer, denk aan het langer kunnen verhuren van
monumenten.
Duurzaamheid
De leden van de D66-fractie vragen om toelichting op hoe de voorgestelde
wijzigingen bijdragen aan het doel van de wet.
Ik zal dit illustreren aan de hand van een aantal voorbeelden. De
aanwijzing van Kop van Isselt in Amersfoort en de Kanaalzone in
Apeldoorn maakt het mogelijk meer milieukwaliteit en ruimtelijke kwaliteit
aan deze gebieden toe te voegen. Dankzij de experimenten van de
autarkische woning in Leeuwarden en het project Nieuwveense landen in
Meppel worden innovaties mogelijk gemaakt die bijdragen aan een
duurzame energievoorziening. Door de bijdrage van de projecten aan
duurzaamheid, energie en innovatie dragen de projecten indirect bij aan
de versterking van de economische structuur op de langere termijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 127, nr. 147

16