Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 350 V

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2015 (wijziging samenhangende met de
Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2015 wijzigingen
aan te brengen in:
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (V);
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-34350-V-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. Voorstel van wet
Door middel van het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de
uitgaven van de begroting 2015 van Buitenlandse Zaken (V) met EUR 1,03
miljard te verhogen en de ontvangsten te verhogen met EUR 85,2 miljoen.
2. Leeswijzer
De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen
ten opzichte van de eerste suppletoire begroting 2015 van hoofdstuk V
van de begroting van het Rijk.
In de toelichting worden de wijzigingen welke zijn opgetreden in de
omvang van de HGIS en de belangrijkste mutaties op de begroting van
Buitenlandse Zaken toegelicht. Ten slotte volgt per artikel de nieuwe stand
en een toelichting op de opmerkelijke verschillen.
Per artikel is een tabel opgenomen met de mutaties. De toelichting per
beleidsartikel heeft betrekking op de kolom mutaties suppletoire
begroting. Het aantal activiteiten en het aantal financiële instrumenten
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken inclusief het postennet is
aanzienlijk. Om de leesbaarheid te waarborgen zijn daarom alleen de
financiële instrumenten die meer dan 3 procent van het artikelonderdeel
uitmaken opgenomen in de financiële tabel. Dat betekent dat er in
sommige gevallen geen uitputtende opsomming is van de financiële
instrumenten per artikelonderdeel.
Conform de Rijksbegrotingsvoorschriften en de Comptabiliteitswet van
2001 dienen de opmerkelijke verschillen tussen de oorspronkelijke en
huidige raming te worden toegelicht. Op uitgavenniveau is voor deze
toelichting een norm gehanteerd waarbij voor de beleidsartikelen 1–4 en
niet-beleidsartikel 6 afwijkingen van 10% of meer, met een minimum van
EUR 2 miljoen, ten opzichte van de stand van de eerste suppletoire
begroting 2015 op sub-artikel niveau zijn opgenomen. Hierbij is een
uitzondering gemaakt voor artikel 3.1 (EU-afdracht) omdat de mutaties op
instrumentniveau in absolute zin een substantieel aandeel vormen van de
mutatie op sub-artikel niveau. Voor niet-beleidsartikel 7 is een afwijking
van 1% opgenomen. Voor verplichtingen wordt de norm van 10% op
artikel niveau aangehouden.
3. Wijzigingen in de omvang van de HGIS
In deze paragraaf wordt geschetst welke wijzigingen zijn opgetreden in de
omvang van de HGIS sinds de Voorjaarsnota 2015. Zoals uit de hierna
volgende tabel blijkt, is de netto HGIS (uitgaven minus ontvangsten) ten
opzichte van de stand bij de Voorjaarsnota 2015 toegenomen met EUR
524,1 miljoen.
Wijzigingen in HGIS-uitgaven en -ontvangsten vanaf Voorjaarsnota 2015 (bedragen x
€ 1 mln)
Totaal

Wv. ODA

Totaal mutaties

6.024,1
281,8
289,2
571,0

4.489,8
305,8
349,5
655,2

Uitgaven NJN 2015

6.595,1

5.145,0

Uitgaven VJN 2015
mutatie MJN 2016
mutatie NJN 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

2

Totaal

Wv. ODA

Totaal mutaties

133,6
15,7
31,1
46,9

31,8
5,4
– 0,5
4,9

Ontvangsten NJN 2015

180,5

36,7

Ontvangsten VJN 2015
mutatie MJN 2016
mutatie NJN 2015

De toename van de HGIS is het gevolg van meerdere mutaties. In de
hierna volgende tabel zijn de uitgaven uitgesplitst.
Oorzaken uitgavenmutatie HGIS en ODA-daling vanaf Voorjaarsnota 2015 (bedragen x
€ 1mln)
Totaal

Wv. ODA

Bijstellingen BNP (ODA) en prijscomponent BBP (non-ODA)
Overboekingen van/naar HGIS
desalderingen op ontvangsten
Intertemporele kasschuif
Verwachte onderuitputting

101,5
365,8
34,5
163,5
– 94,4

105,4
350,0
9,9
190,0

TOTAAL

571,0

655,2

Toelichting uitgaven:
•
•

•

Op basis van wijzigingen in de CPB-ramingen voor het BNI (ODA) en
de prijscomponent van het BBP is de omvang van de HGIS bijgesteld.
Er vindt een aantal overboekingen van en naar de HGIS plaats. De
belangrijkste mutaties zijn:
1. Vanwege de, sinds augustus 2015, verhoogde vluchtelingeninstroom wordt de asielraming aangepast naar 58.000 voor 2015. De
verhoogde raming heeft gevolgen voor de toerekening aan ODA
van de eerstejaarsopvang voor vluchtelingen uit DAC-landen.
Voor 2015 wordt er EUR 350 miljoen additioneel beschikbaar
gesteld voor de eerstejaarsopvang. Onderuitputting bij verschillende departementen wordt ingezet als dekking. De totale
asieltoerekening aan ODA komt daarmee in 2015 uit op EUR 1,186
miljard.
2. Overheveling van budget binnen de Defensiebegroting. De
budgetten voor de inzet van vessel protection detachments
(VPD’s) zijn binnen artikel 1 (Inzet) overgebracht van overige inzet
naar opdracht inzet, zodat alle HGIS en BIV (Budget Internationale
Veiligheid) gerelateerde activiteiten onder hetzelfde artikelonderdeel worden verantwoord.
3. Bij de afwikkeling van de uitgaven voor de GCCS zijn uitgaven
gedaan door andere departementen. Deze uitgaven zijn niet-HGIS
waardoor het HGIS saldo afneemt.
Een deel van de ontvangsten op de begrotingen van Buitenlandse
Zaken en Defensie wordt ingezet om de uitgaven van het HGIS-kader
te verhogen. Bij Buitenlandse Zaken betreft het hogere consulaire
opbrengsten en een restitutie op een eerder betaalde bijdrage voor de
wederoplevering van het ICC-gebouw. Binnen het Ministerie van
Defensie zijn ontvangsten opgenomen die verband houden met de
MINUSMA missie in Mali waarvoor vanuit de VN een vergoeding
wordt betaald. Op de begroting van het Ministerie van Financiën
stijgen de ontvangsten vanwege een aantal restituties door internationale financiële instellingen en ten slotte zijn op de begroting van
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking middelen
opgenomen uit de begrotingsreserve voor de Faciliteit Opkomende
Markten (FOM).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

3

•

•

Een aantal kasschuiven heeft plaatsgevonden op de HGIS-onderdelen
binnen de departementale begrotingen voor IDA (Financiën, EUR 80
miljoen) en noodhulpprogramma’s (BHOS, EUR 110 miljoen).
Daarnaast is binnen het BIV in 2015 (EUR 26,5 miljoen) vrije ruimte
ontstaan door vrijval van middelen binnen verschillende missieramingen. Dit wordt binnen het BIV meegenomen naar 2016.
Binnen de HGIS verwacht een aantal departementen dat de realisaties
ca. EUR 94 miljoen lager zullen zijn dan geraamd. De belangrijkste
mutaties zijn opgenomen op de begrotingen van BZ, BHOS, VenJ en
Defensie.

Voor een verdere toelichting op de diverse mutaties wordt verwezen naar
de begrotingsartikelen op de respectievelijke suppletoire begrotingen.
Toelichting ontvangsten:
De ontvangsten binnen de HGIS nemen toe met EUR 46,9 miljoen. Op
diverse onderdelen van de begroting zijn mutaties opgenomen. Een deel
van deze mutaties wordt ingezet om de uitgaven van het HGIS-kader op
diverse begrotingen te verhogen.
Bij Buitenlandse Zaken betreft het hogere consulaire opbrengsten, een
restitutie op een eerder betaalde bijdrage voor de wederoplevering van
het ICC-gebouw en de verkoop van panden in het buitenland. Op de
begroting van Veiligheid en Justitie nemen de ontvangsten toe door een
restitutie op de nieuwbouw van Eurojust. Binnen het Ministerie van
Defensie zijn ontvangsten opgenomen die verband houden met de
MINUSMA missie in Mali waarvoor vanuit de VN een vergoeding wordt
betaald. Op de begroting van het Ministerie van Financiën stijgen de
ontvangsten vanwege een aantal restituties door internationale financiële
instellingen en ten slotte zijn op de begroting van Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking middelen opgenomen uit de begrotingsreserve voor de Faciliteit Opkomende Markten (FOM).
4. Overzicht belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2015
Buitenlandse Zaken (V):
Het voorstel is de uitgaven voor 2015 te verhogen met EUR 1,03 miljard.
De belangrijkste reden hiervoor is een verhoging van de EU-afdracht. Hier
staat tegenover dat een deel van de afdrachten aan VN-crisisbeheersingsoperaties zijn vertraagd en de apparaatsuitgaven afnemen.
In de volgende tabel volgt een overzicht van de meest in het oog
springende wijzigingen ten opzichte van de eerste suppletoire begroting
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V), gevolgd door een
toelichting. Alleen de mutaties die te maken hebben met beleidsmatige
wijzigingen zijn in het overzicht opgenomen.
Bedragen x EUR 1 miljoen
Artikel
2.4
3.1

Mutatie
Veiligheid en stabiliteit
Afdracht Europese Unie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

– 27,6
1.066,1

4

Toelichting
Artikel 2.4
De verlaging van het budget voor bevordering van veiligheid, stabiliteit en
rechtsorde in internationaal verband is het gevolg van een vertraging van
de betaling van een deel van de Nederlandse contributie aan
VN-crisisbeheersingsoperaties. Deze uitgaven vinden plaats na afroep
door de VN en zijn gebaseerd op de kosten van de verschillende
operaties, de geldende afspraken over het Nederlandse aandeel in de
totale kosten, en de liquiditeitsbehoefte in dit specifieke jaar.
Artikel 3.1
Ten eerste betreft het de verwerking van de voorjaarsraming van de
Europese Commissie. Dit heeft geleid tot een actualisatie van de raming
voor het BNI en de geharmoniseerde grondslag voor de BTW-afdracht.
Hierdoor stijgen de afdrachten met EUR 157 miljoen. Daarnaast zijn sinds
de Miljoenennota 2016 twee aanvullende begrotingen (draft amending
budget; DAB7 en DAB8) ingediend. De aanname van DAB8 in het
Europees Parlement heeft niet tijdig genoeg plaatsgevonden om de aan
DAB8 gekoppelde restituties nog in 2015 te verwerken. De uitbetaling van
de restituties vindt nu plaats in 2016, dit resulteert voor 2015 in een
aanvullende bruto-afdracht van EUR 909 miljoen, waarvoor EUR 612
miljoen reeds gereserveerd was op de aanvullende post zoals opgenomen
in de Miljoenennota 2016. Voor de netto-afdracht moet hierbij nog 49
miljoen worden verrekend aan additionele inkomsten voor de perceptiekostenvergoeding voor de invoerrechten, waardoor er netto sprake is van
een aanvullende afdracht van EUR 860 miljoen.
5. Toelichting per beleidsartikel
Beleidsartikel 1
Beleidsartikel 1 Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten Bedragen in EUR 1.000
Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

95.101

100.301

– 762

99.539

111.701

117.251

– 927

116.324

57.831

59.081

– 2.862

56.219

Internationaal recht

6.135

7.135

2.079

9.214

Verenigde Naties
OESO
VN-campagne VN veiligheidsraad
Internationaal Strafhof

40.501
6.375

40.501
6.625

– 5.008
134

35.493
6.759

1.780
3.040

1.780
3.040

– 300
233

1.480
3.273

53.870

58.170

1.935

60.105

Verplichtingen
Uitgaven:

Instrument

Programma-uitgaven totaal
1.1

Goed functionerende internationale instellingen met een
breed draagvlak
Subsidies

Bijdragen (inter)nationale
organisaties

1.2

Bescherming en bevordering van
mensenrechten
Subsidies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

5

Bevordering van het vrije
woord
Landenprogramma’s
mensenrechten

Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

14.000

14.000

0

14.000

10.915

13.915

935

14.850

21.205

22.505

1.000

23.505

7.750

7.750

bijdragen (inter) nationale
organisaties
Landenprogramma’s
mensenrechten
Centrale mensenrechtenprogramma’s

7.750

Uitgaven
Artikel 1.1
De per saldo daling van het budget kent twee oorzaken. Het budget voor
Internationaal recht stijgt doordat de uitgaven voor de huisvesting van het
Internationaal Gerechtshof en het Permanent Hof van Arbitrage zijn
toegenomen, omdat extra kosten zijn gemaakt in verband met asbestverwijdering. Hier staat een daling tegenover van de uitgaven voor de
Verenigde Naties vanwege koerseffecten.
Artikel 1.2
Het budget voor landenprogramma’s mensenrechten (onderdeel van het
Mensenrechtenfonds) is verhoogd om additionele inzet mogelijk te maken
op het gebied van gelijke rechten voor LHBTI, vrijheid van godsdienst en
levensovertuiging, mensenrechten en bedrijfsleven en bescherming van
mensenrechtenverdedigers.
Beleidsartikel 2
Beleidsartikel 2 Veiligheid en stabiliteit Bedragen in EUR 1.000
Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

232.482

247.767

– 24.263

223.504

251.622

266.918

– 21.551

245.367

18.468

21.573

1.137

22.710

Programma ondersteuning
buitenlands beleid
Atlantische Commissie

2.250
440

2.500
500

1.800
0

4.300
500

NAVO
Veiligheidsfonds
WEU

14.713
500
565

15.713
2.250
610

– 2.413
1.750
0

13.300
4.000
610

Verplichtingen
Uitgaven:
Programma-uitgaven totaal
2.1

Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen
en bondgenootschappelijke
veiligheid
Subsidies

Bijdragen (inter) nationale
organisaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

6

2.2

Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

6.800

8.541

1.059

9.600

Anti-terrorisme instituut

300

400

300

700

Cyber Security Conference
Global Forum on Cyber
Expertise

6.500

8.141

259

8.400

500

500

Bestrijding en terugdringing van
internationaal
terrorisme en andere vormen van
internationale
criminaliteit
Subsidies
Opdrachten

2.3

Bevordering van ontwapening en
wapenbeheersing, bestrijding
van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van
een transparant en verantwoord
wapenexportbeleid

0

12.794

12.830

– 487

12.343

7.317

7.317

– 317

7.000

3.557
1.920

3.585
1.920

– 170

3.585
1.750

194.620

205.434

– 27.557

177.877

15.500
28

20.500
28

3.000
0

23.500
28

7.195

7.195

– 695

6.500

102.000

102.000

– 24.000

78.000

63.400

69.400

4.000

73.400

18.940

18.540

4.297

22.837

8.118
10.822

8.118
10.422

4.122
–7

12.240
10.415

1.168

1.182

2.456

3.638

Doorberekening Defensie
diversen

168

182

0

182

Restituties contributies

1.000

1.000

2.456

3.456

Bijdragen (inter) nationale
organisaties
IAEA
OPCW en andere ontwapeningsorganisaties
CTBTO
2.4

Bevordering van veiligheid,
stabiliteit en rechtsorde in
internationaal verband
Subsidies
Landenprogramma’s
veiligheid voor mensen
(stabiliteitsfonds)
Nederland Helsinki Comité
Bijdragen (inter) nationale
organisaties
OVSE
VN-contributie voor crisisbeheersingsoperaties
waarvan landenprogramma’s
veiligheid voor mensen
(stabiliteitsfonds)

2.5

Bevordering van transitie in
prioritaire gebieden

Bijdragen (inter)nationale
organisaties/Subsidies
Landenprogramma’s
hervormingen Arabische Regio
MATRA-programma’s

Ontvangsten
2.10

2.40

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

7

Verplichtingen
De verplichtingen nemen af vanwege de verlaging van het budget voor
bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal
verband als gevolg van de vertraging van een deel van de Nederlandse
contributie aan VN-crisisbeheersingsoperaties (zie ook uitgaven).
Uitgaven
Artikel 2.1
De per saldo stijging van het budget voor goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke
veiligheid wordt (hoofdzakelijk) veroorzaakt doordat het budget voor het
Veiligheidsfonds en het Programma ondersteuning buitenlands beleid is
verhoogd om hiermee in te zetten op ondersteuning in conflictsituaties
(m.n. in Irak en Syrië) en op het terrein van contraterrorisme en cybersecurity. Hier staat een daling van de uitgaven voor de NAVO(-nieuwbouw)
tegenover omdat op basis van de voortgang bij de nieuwbouw dit jaar
een lagere bijdrage nodig is. Een deel van de voorziene uitgaven voor
2015 wordt via de eindejaarsmarge doorgeschoven naar 2016.
Artikel 2.4
De verlaging van het budget voor bevordering van veiligheid, stabiliteit en
rechtsorde in internationaal verband is het gevolg van een vertraging van
een deel van de Nederlandse contributie aan VN-crisisbeheersingsoperaties. Deze uitgaven vinden plaats na afroep door de VN en zijn
gebaseerd op de kosten van de verschillende operaties, de geldende
afspraken over het Nederlandse aandeel in de totale kosten, en de
liquiditeitsbehoefte in dit specifieke jaar. De uitgaven voor programma’s
op het gebied van vrede, veiligheid & ontwikkeling (Stabiliteitsfonds) zijn
gestegen als gevolg van de problematiek in de instabiele ring rond
Europa.
Artikel 2.5
De stijging van het budget voor de bevordering van transitie in prioritaire
gebieden vloeit voort uit additionele inzet op het ondersteunen van
hervormingen in een zestal Arabische transitielanden op het gebied van
goed bestuur en duurzame en inclusieve groei.
Ontvangsten
Een deel van de eerder betaalde bijdrage ten behoeve van de wederoplevering van het huidige ICC-gebouw is dit jaar teruggestort. Hierdoor
nemen de ontvangsten toe.
Beleidsartikel 3
Beleidsartikel 3 Europese samenwerking Bedragen in EUR 1.000

Verplichtingen

Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

7.962.322

7.939.033

1.068.685

9.007.718

6.680.065

8.113.981

1.068.685

9.182.666

Uitgaven:
Programma-uitgaven totaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

8

Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

6.479.038

7.912.644

1.066.131

8.978.775

3.713.099
67.406
2.698.533

4.315.703
898.408
2.698.533

814.849
3.939
247.343

5.130.552
902.347
2.945.876

174.00

174.600

0

174.600

174.600

174.600

10.100

10.100

– 350

9.750

10.100

10.100

– 350

9.750

16.327

16.637

2.904

19.541

EU voorzitterschap

12.000

12.310

2.940

15.250

Benelux bijdrage
EIPA

3.979
348

3.979
348

– 36
0

3.943
348

Ontvangsten

413.890

674.858

69.933

744.791

3.10

413.740

674.633

69.933

744.566

413.740

674.633

69.933

744.566

150

225

3.1

Een democratische, slagvaardige
en transparante Europese Unie
die haar burgers vrijheid, recht,
recht, veiligheid, welvaart en
duurzame economische groei
biedt
Bijdragen (inter)natioanle
organisaties
BNP-afdracht
BTW-afdracht
Invoerrechten

3.2

Een effectief, efficient en
cohorent optreden van de Unie
ten opzichte van derde landen en
regio’s, inclusief ontwikkelingslanden
Bijdragen (inter)natioanle
organisaties
Europees Ontwikkelingsfonds

3.3

Een hechtere Europese waardengemeenschap

174.600

Bijdragen (internationale
organisaties
Raad van Europa
3.4

Versterkte Nederlandse positie in
de Unie van 28
Subsidies/Opdrachten

Bijdragen (inter)nationale
organisaties

Perceptiekostenvergoedingen
Invoerrechten

3.30

Restitutie Raad van Europa

225

Verplichtingen
De mutaties op de verplichtingen houden verband met de mutaties zoals
onder de uitgaven is toegelicht.
Uitgaven
Artikel 3.1
De mutatie op de afdracht aan de Europese Unie bestaat uit een aantal
onderdelen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

9

Mutaties EU afdrachten Voorjaarsnota 2015 – Miljoenennota 2016:
Ten eerste betreft het de verwerking van de voorjaarsraming van de
Europese Commissie. Dit heeft geleid tot een actualisatie van de raming
voor het BNI en de geharmoniseerde grondslag voor de BTW-afdracht. In
de voorjaarsraming autoriseert de Europese Commissie nooit nieuwe
uitgaven.
Tabel 1: Mutatie in afdrachten (Miljoenennota 2016 minus Voorjaarsnota 2015; in
miljoenen euro)
2015
Voorjaarsraming van de Europese Commissie
Overboeking van de perceptiekostenvergoeding naar nietbelastingontvangsten

136,631

Totale mutatie EU-afdrachten (bruto)

157,087

20,456

Mutaties EU afdrachten Miljoenennota 2016 – Najaarsnota 2015:
Daarnaast zijn sinds de Miljoenennota 2016 twee aanvullende begrotingen
(draft amending budget; DAB7 en DAB8) ingediend. De aanname van
DAB8 in het Europees Parlement heeft niet tijdig genoeg plaatsgevonden
om de aan DAB8 gekoppelde restituties nog in 2015 te verwerken. De
uitbetaling van de restituties vindt nu plaats in 2016, dit resulteert voor
2015 in een aanvullende bruto-afdracht van EUR 909 miljoen1, waarvoor
EUR 612 miljoen reeds gereserveerd was op de aanvullende post zoals
opgenomen in de Miljoenennota 2016 (H86).
Een overzicht van de mutaties van de EU-afdrachten sinds de Miljoenennota 2016 treft u aan in onderstaande tabel.
Tabel 2: Mutatie in afdrachten (Najaarsnota 2015 minus Miljoenennota 2016 in
miljoenen euro)
2015
1. Bruto nacalculatie
2. Tweede terugbetaling naheffing 2014
3. Invoerrechten
Totale mutatie EU-afdrachten (bruto)

1.

2.

1

512,386
251,597
145,061
909,044

De bruto nabetaling van EUR 512 miljoen is het gevolg van enkele
opwaartse bijstellingen van de BTW en BNI-grondslagen voor de
Nederlandse afdrachten aan de EU-begroting. Deze opwaartse
bijstellingen vloeien voort uit de bronnenrevisie die in 2014 plaatsvond en uit een nieuwe herziening door het CBS en in samenwerking
met DNB, waardoor de nationale rekeningen en de betalingsbalans
beter op elkaar aansluiten.
De tweede terugbetaling van de naheffing over 2014 zal om bovengenoemde reden niet meer in 2015 plaatsvinden. Door valuta-effecten
valt deze restitutie hoger uit (EUR 269 miljoen) dan geraamd bij
Miljoenennota 2016 (EUR 252 miljoen). Nu blijkt dat deze ontvangst
pas in 2016 zal plaatsvinden, moet er voor 2015 de eerder ingeboekte
EUR 252 miljoen weer worden afgeboekt. Voor het EMU-saldo is dit
niet relevant, de terugbetaling is al in het EMU-saldo van 2014
verwerkt.

Nederland ontvangt een vergoeding voor de inning van de invoerrechten van 49 mln. Deze
wordt separaat opgenomen binnen het ontvangstenkader onder artikel 3.10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

10

3.

Verder heeft de EU de raming voor de invoerrechten voor 2015
verhoogd. Dit leidt voor Nederland tot een verwachte extra brutoafdracht van EUR 145 miljoen.

In 2016 zal Nederland de restitutie ontvangen van EUR 443 miljoen. Deze
bestaat uit de volgende onderdelen: de restitutie van EUR 66 miljoen voor
de nacalculatie 2015, de tweede nabetaling van de restitutie over 2014 van
EUR 252 miljoen, die tegelijkertijd verhoogd wordt naar EUR 269 miljoen
door valuta-effecten, de restitutie van EUR 38 miljoen uit hoofde van de
hogere invoerrechtenafdracht en de restitutie van EUR 70 miljoen door
hogere additionele inkomsten. Nadere informatie over de aanvullende
begrotingen is terug te vinden in brieven aan de Kamer van 72 en 203
oktober j.l.
Artikel 3.4
Het budget voor de versterkte Nederlandse positie in de Unie van 28 stijgt
omdat bepaalde uitgaven voor het EU-Voorzitterschap in 2015 betaald zijn
die oorspronkelijk voorzien waren voor 2016. Om binnen het totale
vastgestelde budget te blijven wordt bij Voorjaarsnota 2016 het budget
voor dat jaar met hetzelfde bedrag verlaagd.
Ontvangsten
De stijging van de ontvangsten met 49 miljoen euro is gerelateerd aan de
stijging van de invoerrechten binnen het uitgavenkader. Het betreft de
vergoeding die de lidstaten ontvangen voor het innen van de invoerrechten.
Beleidsartikel 4
Beleidsartikel 4 Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen Bedragen in
EUR 1.000

Verplichtingen

Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

50.981

57.200

270

57.470

53.220

57.205

– 401

56.804

10.545

14.545

1.601

16.146

2.000

2.000

350

2.350

259

259

51

310

4.025
500

5.825
400

0
0

5.825
400

3.761

6.261

1.000

7.261

5.319

6.829

– 1.186

5.643

Uitgaven:
Programma-uitgaven totaal
4.1

Op basis van eigen verantwoordelijkheid consulaire dienstverlening bieden aan Nederlanders in het buitenland
Subsidies
Gedetineerdenbegeleiding
Opdrachten
Consulaire bijstand
Reisdocumenten en verkiezingen
Consulaire opleidingen
Consulaire informatiesystemen

4.2

Samen met (keten) partners het
personenverkeer reguleren

2
3

Brief Zevende aanvullende EU-begroting voor 2015; kenmerk BFB 2015–2099M
Brief Achtste aanvullende EU-begroting voor 2015; kenmerk BFB 2015–2228M

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

11

Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

900
300
100

1.100
130
80

0
– 30

1.100
100
80

3.156

3.156

344

3.500

863

863

6.927

7.585

0

7.585

3.598
3.329

6.389
1.196

90
– 90

6.479
1.106

20.899

20.881

– 559

20.322

2.320

2.320

– 269

2.051

3.058
270

3.458
250

0
0

3.458
250

3.200

4.600

0

4.600

2.000

3.200

0

3.200

525

525

0

525

106

166

– 106

60

9.530

7.365

– 257

7.108

490
4.400
640

1.800
4.400
1.165

0
0
0

1.800
4.400
1.165

42.090

42.090

5.800

47.890

Consulaire dienstverlening aan
Nederlanders

19.300

19.300

800

20.100

Consulaire dienstverlening aan
vreemdelingen

22.000

22.000

5.000

27.000

Dooberekening Defensie diversen

790

790

0

790

Opdrachten
Visumverlening
Ambtsberichtenonderzoek
Legalisatie en verificatie
Consulaire informatiesystemen
Bijdragen (inter)nationale
organisaties
Asiel en migratie
4.3

Grotere buitenlandse bekendheid
met de Nederlandse cultuur

863

Subsidies
Internationaal cultuurbeleid
Erfgoed
4.4

Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en
BZ om het beeld van Nederland
in het buitenland te versterken en
op een positief realistische
manier uit te dragen
Subsidies
Instituut Clingendael
Programma ondersteuning
buitenlands beleid
overige subsidies
Opdrachten
Bezoeken hoogwaardigheidsbekleders en uitgaven Corps
Diplomatique en internationale
Organisaties
waarvan in- en uitgaande
Staatsbezoeken
Adviesraad Internationale
vraagstukken
Internationale manifestaties en
diverse bijdragen

4.5

Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale
organisaties in Nederland
Bijdragen (inter)nationale
organisaties
Speciaal Tribunaal Libanon
Internationaal Strafhof
Nederland Gastland

Ontvangsten
4.10

4.20

4.40

Uitgaven
Geen toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

12

Ontvangsten
De consulaire ontvangsten nemen toe doordat er meer visa zijn afgegeven
dan oorspronkelijk geraamd.
Beleidsartikel 5
Niet-beleidsartikel 5 Geheim Bedragen in EUR 1.000
Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

Verplichtingen

0

0

0

Uitgaven

0

0

0

Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

17.018

1.087

– 1.057

30

Uitgaven totaal

17.018

1.087

– 1.057

30

6.1

17.018

1.087

– 1.057

30

Verplichting en uitgaven
Geen mutaties
Niet-beleidsartikel 6
Niet-beleidsartikel 6 Nominaal en onvoorzien Bedragen in EUR 1.000

Verplichtingen
Uitgaven:

Nominaal en onvoorzien

Verplichtingen
Conform de toelichting onder de uitgaven.
Uitgaven
De verlaging op het artikel nominaal en onvoorzien is het gevolg van de
bijstelling van de BBP-raming. Deze raming is gepubliceerd in de MEV
2015 door het CPB. Hierdoor neemt het beschikbare budget voor dit
niet-beleidsartikel af.
Niet-Beleidsartikel 7
Niet-beleidsartikel 7 Apparaat Bedragen in EUR 1.000
Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

Verplichtingen

683.284

680.102

44.391

724.493

Uitgaven

760.864

757.623

– 9.774

747.849

7.1.1

478.800
470.300

471.109
462.609

– 10.845
– 10.845

460.264
451.764

Personeel
Eigen personeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

13

Inhuur extern
7.1.2

Materieel
ICT
bijdragen aan SSO’s
Overige materiele uitgaven

7.2

Koersverschillen

Stand
ontwerpbegroting
2015
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
2015
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
2015
(3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
2015
(4)=(2+3)

8.500

8.500

0

8.500

282.064
38.100
64.116
179.848

286.514
80.586
69.116
136.812

– 32.929
– 2.586
0
– 30.343

253.585
78.000
69.116
106.469

34.000

34.000

pm

Ontvangsten

19.450

21.450

7.000

28.450

7.10

Diverse ontvangsten

19.450

21.450

7.000

28.450

7.11

Koersverschillen

pm

pm

Verplichtingen
De verplichtingen zijn verhoogd en verder in lijn gebracht met het
uitgavenniveau. (De stand van de verplichtingen is lager dan het
uitgavenplafond omdat een deel van de verplichtingen vorig jaar al is
aangegaan).
Uitgaven
Een deel van de uitgaven voor onderhoud aan vastgoed in het buitenland,
IT uitgaven en kosten voor het openen en upgraden van posten in het
buitenland vallen begin 2016. Deze uitgaven worden opgenomen als
eindejaarsmarge. Daarnaast zijn koersverliezen opgenomen die zijn
opgetreden vanwege de stijging van de koers van de USD ten opzichte
van de Euro. Volgens een gebruikelijke systematiek werkt het ministerie
met een vooraf voor een jaar vastgestelde wisselkoers ten opzichte van
buitenlandse valuta. Deze vaste wisselkoers wordt jaarlijks vastgesteld
door het CPB. Voor 2015 wordt een bedrag van EUR 34 miljoen geraamd.
Het genoemde bedrag is opgenomen onder koersverschillen. Ten slotte
dalen de uitgaven voor eigen personeel omdat een reservering voor de
werkkostenregeling dit jaar niet wordt aangesproken en omdat uitgaven
voor personeel in het buitenland zijn afgenomen. Het apparaatsbudget
daalt per saldo ten gevolge van voornoemde mutaties.
Ontvangsten
De ontvangsten stijgen als gevolg van de verkoop van panden in het
buitenland (o.a. in Denemarken, Hongarije, Chili en Bolivia). Deze
onroerend goed ontvangsten worden toegevoegd aan het zgn.
huisvestingsfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 350 V, nr. 2

14