2012D22532

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 15 mei 2012 over het Besluit tot wijziging van het Eindexamenbesluit VO1, het Staatsexamenbesluit VO en het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB2 (Kamerstuk 33 267, A/nr. 1).
De voorzitter van de commissie,
Van Bochove
Adjunct-griffier van de commissie,
Bošnjaković-van Bemmel

1
2

Vo: voortgezet onderwijs.
WEB: Wet educatie en beroepsonderwijs.

nds-tk-2012D22532

1

Inhoudsopgave
1.
2.
3.
4.
5.

Inleiding
Voortgezet onderwijs
Mbo
Invoeringsfase referentieniveaus Nederlands en rekenen in
vo en mbo
Openbare consultatie

I. Vragen en opmerkingen uit de fracties
1. Inleiding
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige Besluit tot wijziging van de Examenbesluiten in
verband met de referentieniveaus taal en rekenen VO en in verband met
de beroepsgerichte kwalificatiestructuur. Zij zijn zich bewust van het
belang van de basisvaardigheden taal en rekenen binnen het onderwijs,
opdat het jonge mensen kwalificeert om te kunnen functioneren in de
Nederlandse samenleving en op de Nederlandse arbeidsmarkt. Deze
leden zijn van mening dat het niet de bedoeling kan zijn dat deze
basisvaardigheden nog langer binnen het onderwijs in de verdrukking
raken door alle taken die er bij de scholen worden gelegd. De leden
rekenen de beroepsgerichte vakken in het (voorbereidend) beroepsonderwijs echter ook tot de kern van het (voorbereidend) beroepsonderwijs.
Zij willen niet dat scholen, die weten dat de Inspectie van het Onderwijs
hen wel afrekent op taal en rekenen -in de vorm van de vakken Nederlands, Engels en wiskunde- maar nauwelijks op de beroepsgerichte
vakken, de beroepsgerichte vakken gaan verwaarlozen. Hoe wil de
minister de kwaliteit van deze vakken waarborgen, zo vragen de
genoemde leden.
De leden vragen ten slotte of de minister nader kan toelichten welke
doorlopende leerweg de minister voor ogen staat bij de beperkte groep
reken- of taalzwakke leerlingen die ondanks uiterste inspanningen nooit
een cijfer van 5,5 of hoger behaalt.
De leden van de CDA-fractie kunnen zich vinden in het besluit dat gaat
over het instellen van een rekentoets in het voortgezet onderwijs. Deze
leden hebben nog wel de vraag wat er gebeurt met een leerling die ook
op de herkansing niet slaagt. Krijgt hij/zij in het laatste jaar ook weer twee
kansen, net zo lang totdat hij/zij wel slaagt en dan het diploma verwerft
(mits aan de andere vereisten is voldaan)? Graag ontvangen deze leden
een uitgebreide toelichting.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het Besluit tot
wijziging van het Eindexamenbesluit VO, het Staatsexamenbesluit VO en
het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB. Zij hebben
hier nog enkele vragen over.
De leden van de SGP-fractie lezen dat met het nagehangen besluit de
basis wordt gelegd voor structurele verhoging van de basisvaardigheden
rekenen en taal. Deze leden vragen of de verhoging van het basisniveau
het gevolg zal zijn van de implementatie van het systeem op zich, dan wel
dat de referentieniveaus daadwerkelijk een verscherping van de inhoudelijke eisen betekenen, de wijzigingen van de uitslagregel daargelaten. Zij
vragen eveneens hoe deze stelling in overeenstemming te brengen is met
paragraaf 4 van de nota van toelichting, waar toegelicht wordt dat op
basis van monitoring moet worden bepaald of de vastgestelde niveaus
haalbaar zijn.

2

2. De rekentoets in het voortgezet onderwijs
De leden van de SGP-fractie vragen of de minister wil toelichten wat de
gang van zaken zal zijn wanneer een leerling gezakt is voor de examens
en de problemen vooral te maken hebben met de rekentoets. Kan in het
vavo1 in dat geval hoofdzakelijk volstaan worden met het opnieuw
afleggen van de rekentoets, zo vragen zij.
3. Mbo
De leden van de SGP-fractie vragen of de minister heeft overwogen de
rekentoets alleen voor doorstroming naar het hbo te hanteren. Zij vragen
hoe het opnieuw afleggen van een rekentoets in het mbo zich verhoudt tot
het gegeven dat het afleggen van de rekentoets in de vooropleiding
kennelijk geen belemmering voor doorstroming vormde. Bestaat niet het
risico dat dubbel werk wordt gedaan, zo vragen zij.
4. Invoeringsfase referentieniveaus Nederlands en rekenen in vo en mbo
De leden van de SP-fractie merken op dat mocht tijdens de invoeringsfase
van de referentieniveaus en daarbij behorende toetsen blijken dat de kans
groot is dat een grote groep leerlingen/studenten niet kan voldoen aan de
gestelde eisen van de referentieniveaus, er dan per koninklijk besluit kan
worden bepaald om de invoeringsfase te verlengen. Wat is in dit geval
een grote groep? Op welk moment wordt besloten tot uitstel? Wat wordt
ondernomen indien deze groep niet kleiner wordt?
Tevens merken zij op dat als leerlingen niet kunnen voldoen aan de
referentieniveaus, er meerdere dingen aan de hand kunnen zijn. Zo kan
een leerling niet het juiste niveau hebben met betrekking tot dat
onderdeel. Het kan ook zijn dat de opleiding niet de juiste kwaliteit levert.
Wat kan een leerling ondernemen wanneer het laatste het geval is, zo
vragen zij.
Voorts vragen deze leden wat er gebeurt met de zakkers. Moeten scholen
hen accepteren voor een herkansing? Of kunnen zij gemakkelijk worden
uitgesloten van onderwijs nadat zij de toetsen rondom de referentieniveaus niet hebben gehaald? Hoe zal dit zijn in het mbo indien het
wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs ten behoeve van het bevorderen van meer doelmatige leerwegen
in het beroepsonderwijs en het moderniseren van de bekostiging van het
beroepsonderwijs2 in werking is getreden, zo vragen zij. Zijn zakkers
automatisch voortijdig schoolverlaters? Wat gebeurt met leerlingen die op
alle andere gebieden wel goede cijfers hebben? In hoeverre is het voor
taal- of rekenzwakke leerlingen met «gouden handjes» mogelijk een
diploma te halen, zo vragen de genoemde leden.
Ten slotte vragen deze leden of wordt bijgehouden hoeveel taal- of
rekenzwakke leerlingen afvloeien naar lagere niveaus, terwijl hun punten
op andere vakken goed zijn.
5. Openbare consultatie

1

vavo: voortgezet algemeen
volwassenenonderwijs.
2
Kamerstuk 33 187.

De leden van de SGP-fractie hebben de indruk dat de positionering van de
rekentoets enigszins wringt. Leerlingen dragen in de uitslagregel wel de
risico’s van de rekentoets, maar profiteren niet in de compensatieregel. De
onderbouwing voor deze keuze dat het bij de rekentoets gaat om
basisvaardigheden, lijkt willekeurig toegepast te worden. Allereerst geldt
dat probleem ten minste ook voor het vak Nederlandse taal. De vaardigheden die in dat verband getoetst worden, werken wel door in de
compensatieregel. Anderzijds had het op basis van het onderscheid
tussen basisvaardigheden en eindexamenvakken juist voor de hand

3

gelegen de rekentoets uit te sluiten van de uitslagregel. Deze leden vragen
een nadere toelichting van de minister op de voorgestelde systematiek.

4