Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 911

Bestrijding georganiseerde criminaliteit

Nr. 98

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 februari 2015
Met deze brief reageer ik op uw verzoek d.d. 17 december jl. om een
reactie op de liquidaties in Amsterdam en omstreken en de aanhoudende
berichten dat er bij de politie-eenheden in het noorden en zuiden van
Nederland onvoldoende recherchecapaciteit zou zijn om criminele
netwerken op te rollen. Uw Kamer heeft mij tevens verzocht te reageren
op het gegeven dat er geen budget meer zou zijn om de overuren bij de
recherche uit te betalen.
Liquidaties Amsterdam
In de afgelopen maanden hebben de verschillende liquidaties in en om
Amsterdam, maar ook afrekeningen in het criminele circuit elders in
binnen- en buitenland, voor veel onrust gezorgd, met name vanwege het
ernstige gevaar dat niet-rechtstreeks betrokkenen of toevallige
omstanders liepen. Waar georganiseerde criminaliteit over het algemeen
onzichtbaar blijft en heimelijk te werk gaat, vormen liquidaties een
openlijke inbreuk op de autoriteit van de overheid. Dit raakt direct aan het
veiligheidsgevoel van burgers en moet daarom met hoge prioriteit
worden bestreden.
Ik heb goed overleg met de Amsterdamse driehoek over de ontwikkelingen aldaar. Vooropgesteld zetten Openbaar Ministerie en politie hard in
op de strafrechtelijke aanpak van liquidaties. Tegelijk geven de gemeente
Amsterdam, het Openbaar Ministerie en de politie gezamenlijk vorm aan
een integrale aanpak van de – deels gerelateerde – incidenten in
Amsterdam en omstreken, waarbij vanzelfsprekend afstemming op
landelijk niveau plaatsvindt. De strategie is gericht op het tegenhouden en
verstoren van activiteiten van verdachten en van betrokkenen uit hun
netwerk. Doel hiervan is het voorkomen van excessief geweld in de
openbare ruimte. Op basis van lopende onderzoeken wordt een persoonsgerichte aanpak opgezet, waarmee verdachten, faciliteerders en mogelijke
slachtoffers uit de anonimiteit gehaald worden. Ook sleutelplaatsen
worden aan regelmatige controles onderworpen.

kst-29911-98
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 98

1

Ik heb vertrouwen in deze aanpak, die reeds heeft geleid tot een aantal
aanhoudingen en veroordelingen. De nodige maatregelen worden
getroffen om deze gewelddadige afrekeningen verder aan te pakken, waar
nodig in samenwerking met andere regio’s en de landelijke diensten.
Daarmee wordt geborgd dat de lokale aanpak van de incidenten en
onderliggende netwerken in verbinding staat met de inzet op landelijk
en/of internationaal opererende criminele samenwerkingsverbanden.
Liquidaties kunnen niet enkel als afzonderlijke incidenten worden
beschouwd. Zij moeten worden aangepakt in relatie tot de onderliggende
problematiek, zoals niet zelden de grootschalige drugscriminaliteit. Dit
vergt een vaak langdurige aanpak waarbij criminele verbanden worden
onderzocht en (faciliterende) netwerken worden blootgelegd. Complicerende factoren daarbij zijn de wisselende samenstellingen van de
criminele groeperingen en het feit dat subjecten vaak niet willen verklaren
over achterliggende netwerken. Informatiecoördinatie bij de opsporing en
zicht op faciliteerders van wapens en geld die nodig zijn voor de liquidaties, zijn daarom cruciaal. De aanpak van georganiseerde criminaliteit is
één van de prioriteiten in de Veiligheidsagenda 2015 – 2018 (Kamerstuk
28 684, nr. 412). Hierbij wordt ingezet op de benodigde kwalitatieve
versterking van de aanpak, waarbij kopstukken en sleutelfiguren worden
aangepakt en het criminele proces wordt ontwricht.
Illegale wapens
Binnen de brede aanpak van georganiseerde criminaliteit vergt de
beschikbaarheid van wapens een bijzonder aandachtspunt. Er lijkt sprake
te zijn van een toenemend gebruik van zware automatische wapens
binnen het criminele circuit – zo ook recentelijk is aangegeven door de
burgemeester van Amsterdam en de Hoofdcommissaris van politie
Amsterdam.
De aanpak van illegale wapenhandel wordt vanuit verschillende invalshoeken vormgegeven. De strafmaat voor illegaal wapenbezit is in maart
2012 nog verhoogd en het Openbaar Ministerie geeft extra aandacht aan
illegaal wapenbezit. Intensivering van informatiedeling, opsporing en
inlichtingenverwerving inzake het verkrijgen van (illegale) vuurwapens
geeft de politie meer zicht op criminele netwerken. Daarnaast vindt
verbetering van de expertise en automatisering bij de forensische
opsporing plaats, en heeft het tegengaan van illegale handel in
vuurwapens op internet bijzondere aandacht. Dat deze aanpak vruchten
afwerpt, blijkt onder andere uit het feit dat door de Nationale Politie
onlangs een grote wapensmokkel naar Nederland vanuit Kroatië werd
verhinderd.
Zoals gemeld in mijn brief aan uw Kamer d.d. 27 januari jl. (Kamerstuk
28 684, nr. 431) heeft de illegale wapenhandel ook op Europees niveau de
volle aandacht. Op Frans initiatief is onlangs afgesproken grenscontroles,
binnen het bestaande wetgevingskader, te intensiveren en tot een betere
uitwisseling van inlichtingen te komen. Ook is eind vorig jaar het actieplan
over illegale wapenhandel tussen de EU en de Zuid-Oost Europese regio
aangenomen. Tijdens de informele JBZ-raad van 29-30 januari jl. is
gesproken over verbetering van de operationele samenwerking en
structurele langetermijn-aanpak van dit probleem.
Recherchecapaciteit Noord- en Zuid-Nederland
Op de vraag van uw Kamer of de recherchecapaciteit in Noord- en
Zuid-Nederland voldoende is om criminele netwerken op te rollen, deel ik
u mede dat ik van mening ben dat dat in beginsel het geval is. Dit wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 98

2

onderschreven door de korpschef van de nationale politie. De recherchecapaciteit in Nederland is gestegen van 8.500 fte in 2002 naar 14.000 fte
op dit moment. Ook is er de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in de
kwaliteit van de opsporing. De vraag naar politiecapaciteit en politieexpertise is echter divers en groot. Daarom moeten zaken aan de hand
van de beschikbare capaciteit en expertise door het bevoegde gezag
worden geprioriteerd. Dat gebeurt bijvoorbeeld op basis van criteria als
de aard en ernst van de zaak door de weeg- en stuurgroepen van OM en
politie. Aangiftes van zware zaken zoals overvallen met fors geweld en
zware mishandelingen worden door de politie altijd opgepakt. Daarnaast
is het niet de vraag óf een zaak kan worden opgepakt binnen de huidige
capaciteit, maar vooral op welke wijze en vanuit welke expertise binnen
de politieorganisatie. Ter bestrijding van incidentele problemen, waarbij
naar het inzicht van de gezagsdragers de eigen politie-eenheid niet kan
voorzien in de noodzakelijke inzet, kan capaciteit ingezet worden vanuit
andere eenheden. Een goed voorbeeld hiervan is de extra inzet van 125
politiemedewerkers vanuit de eenheden in Zuid-Nederland en de
landelijke eenheid voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit in
Zuid-Nederland. In geval van incidenteel onvoldoende recherchecapaciteit
kan vanuit andere eenheden van de nationale politie flexibel worden
ingesprongen.
Budget overuren politie
De politie is een organisatie die 24x7 moet kunnen inspelen op zich
voordoende situaties. Dit vraagt om een tijdige afstemming van de inzet
van personeel en vraag naar politiediensten en om de nodige flexibiliteit.
Binnen de nationale politie kan gemakkelijker dan voorheen worden
geschoven met capaciteit (tussen verschillende eenheden). Daarnaast
kunnen overuren bijdragen aan de gewenste flexibiliteit. Overuren zijn
echter niet bedoeld om structureel extra capaciteit voor de organisatie te
realiseren. Binnen de daarvoor geldende rechtspositionele regels worden
overuren naar keuze van het bevoegd gezag gecompenseerd in tijd dan
wel in geld, waarbij het principe tijd-voor-tijd leidend is. Bij deze keuze
wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de wensen van de
medewerker. Het budget voor de vergoeding van overuren staat er niet
aan in de weg om voldoende capaciteit beschikbaar te hebben voor
belangrijke rechercheonderzoeken.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 911, nr. 98

3