Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 178 (R 1898)

Reglement voor de Gouverneur van Curaçao

Nr. 2

VOORSTEL VAN RIJKSWET
Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het noodzakelijk is, in
verband met het verkrijgen van de hoedanigheid van land in het
Koninkrijk door Curaçao, uitvoering te geven aan het bepaalde in artikel 2,
tweede en derde lid, van het Statuut voor het Koninkrijk;
Zo is het, dat Wij, de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, en met
gemeen overleg der Staten-Generaal, de bepalingen van het Statuut voor
het Koninkrijk in acht genomen zijnde, hebben goedgevonden en
verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:
Eerste afdeling Benoeming en ontslag van de Gouverneur
Artikel 1
1. De Gouverneur is vertegenwoordiger van de Koning in diens
hoedanigheid van hoofd van de regering van Curaçao. Hij is tevens
vertegenwoordiger van de regering van het Koninkrijk.
2. De Gouverneur wordt bij koninklijk besluit voor de tijd van zes jaren
benoemd. Bij het verstrijken van deze termijn kan hij eenmaal worden
herbenoemd voor de tijd van ten hoogste zes jaren.
3. De Gouverneur kan te allen tijde bij koninklijk besluit worden
ontslagen.
4. Bij algemene maatregel van rijksbestuur wordt zijn materiële positie
geregeld.
5. Het pensioen van de Gouverneur en zijn nagelaten betrekkingen
wordt bij rijkswet geregeld.
6. Alle uitgaven, verband houdende met de uitoefening van het ambt
van Gouverneur, komen ten laste van het land Nederland, behoudens de
verrekening bedoeld in artikel 35 van het Statuut voor het Koninkrijk.
Artikel 2
De Gouverneur legt in handen van de Koning of van degene, door de
Koning hiertoe aangewezen, de eed (verklaring en belofte) af:

KST135981
0910tkkst32178R1898-2
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 178 (R 1898), nr. 2

1

«Ik zweer (verklaar), dat ik, middellijk noch onmiddellijk, onder welke
naam of wat voorwendsel ook, in verband met het verkrijgen van mijn
benoeming tot Gouverneur aan iemand, wie hij ook zij, iets heb gegeven
of beloofd, noch zal geven.
Ik zweer (beloof), dat ik om iets hoegenaamd in dit ambt te doen of te
laten, van niemand hoegenaamd enige beloften of geschenken aannemen
zal, middellijk of onmiddellijk.
Ik zweer (beloof), trouw aan de Koning en aan het Statuut voor het
Koninkrijk; dat ik het welzijn van Curaçao naar mijn vermogen bevorderen
zal; dat ik de Staatsregeling van Curaçao en het Reglement voor de
Gouverneur van Curaçao steeds zal onderhouden en doen onderhouden
en dat ik mij in alles zal gedragen, zoals een goed Gouverneur betaamt.
Zo waarlijk helpe mij God Almachtig!» («Dat verklaar en beloof ik»).
Artikel 3
De Gouverneur aanvaardt zijn ambt door overlegging in een plechtige
vergadering van de Staten van een afschrift van het koninklijk besluit
houdende zijn benoeming en van het procesverbaal van zijn eedaflegging,
en brengt de aanvaarding van zijn ambt bij proclamatie ter kennis van de
ingezetenen.
Artikel 4
Onverminderd hetgeen elders in dit reglement is bepaald, is de
Gouverneur verplicht zijn ambt te blijven uitoefenen totdat zijn opvolger
het ambt heeft aanvaard, tenzij de uitoefening van zijn ambt eindigt op
een eerder tijdstip ingevolge Koninklijke opdracht of toestemming.
Artikel 5
De Gouverneur mag zonder verlof van Onze Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties Curaçao niet verlaten.
Artikel 6
1. De Gouverneur mag rechtstreeks noch zijdelings deelhebber zijn in,
noch borg zijn voor enige onderneming, ten grondslag hebbende een
overeenkomst om winst of voordeel aangegaan met Nederland, Aruba,
Curaçao of Sint Maarten.
2. Hij mag, behalve openbare schuldbrieven, geen schuldvorderingen
ten laste van een van de landen van het Koninkrijk bezitten.
3. Hij mag rechtstreeks noch zijdelings deel hebben in enige concessie
in een van de landen van het Koninkrijk, noch in enige onderneming van
welke aard ook, in het Koninkrijk gevestigd of in het Koninkrijk haar bedrijf
uitoefenende.
4. Hij mag geen bestuurder, commissaris, adviseur of werknemer zijn
van enige onderneming van welke aard ook.
5. Het bij het eerste en derde lid bepaalde blijft op hem van toepassing
gedurende één jaar na zijn aftreden.
6. Het bij het vierde lid bepaalde blijft op hem van toepassing
gedurende één jaar na zijn aftreden voor zover het een onderneming
betreft die in het Koninkrijk is gevestigd of in het Koninkrijk haar bedrijf
uitoefent.
7. Indien een verbod als bedoeld in het vijfde en zesde lid ten aanzien
van een gewezen Gouverneur kennelijk onredelijk is te achten, kan bij
koninklijk besluit daarvan ontheffing worden verleend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 178 (R 1898), nr. 2

2

Artikel 7
1. Bloed- of aanverwantschap tot en met de tweede graad of huwelijk
mag niet bestaan tussen de Gouverneur enerzijds en de ondervoorzitter of
een overig lid van de Raad van Advies, een minister of de Gevolmachtigde Minister anderzijds.
2. Hij, die na zijn benoeming komt te verkeren in een van de gevallen,
genoemd in het eerste lid, behoudt zijn ambt niet dan met bij koninklijk
besluit verleende toestemming.
3. De aanverwantschap houdt op door ontbinding of nietigverklaring
van het huwelijk, waardoor zij ontstaan is.
Artikel 8
1. Wanneer er vermoeden bestaat, dat de Gouverneur lijdt aan een
zodanige ziekelijke stoornis van de geestvermogens dat hij niet in staat
moet worden geacht het ambt naar behoren uit te oefenen, belegt de
voorzitter van de raad van ministers uit eigen beweging of op verzoek van
twee leden een vergadering van die raad, ten einde de gegrondheid van
het vermoeden te onderzoeken.
2. De raad van ministers, oordelende dat daartoe termen bestaan,
beveelt het instellen van een geneeskundig onderzoek aan een
commissie, tezamen gesteld uit drie geneeskundigen waaronder ten
minste één geneeskundige, gespecialiseerd in de psychiatrie dan wel in
de zenuw- en zielsziekten.
3. Deze commissie is bevoegd de gewone geneesheer van de
Gouverneur in haar midden te roepen en dient de raad van ministers van
bericht.
4. Van het in de raad van ministers verhandelde worden nauwkeurige
processen-verbaal in dubbel opgemaakt en door de voorzitter, de leden en
de secretaris ondertekend.
5. Als de raad, na de Raad van Advies te hebben gehoord, oordeelt, dat
het bericht van de commissie het bestaande vermoeden bevestigt, wordt
onverwijld een van de dubbelen van de processen-verbaal gezonden aan
de Koning en belegt de voorzitter van de raad van ministers een vergadering van de Staten.
6. De vergadering wordt gehouden met gesloten deuren. De vergadering verklaart, na de personen, die inlichtingen geven kunnen, onder
ede gehoord te hebben, en bij volstrekte meerderheid van stemmen van
de aanwezige leden, of er termen bestaan de Gouverneur niet in staat te
achten zijn ambt naar behoren uit te oefenen.
7. De verklaring, dat zodanige termen bestaan, ontheft, zolang zij niet,
na gelijk onderzoek, op gelijke wijze is ingetrokken en in afwachting van
een bij koninklijk besluit te nemen beschikking, de Gouverneur van de
uitoefening van zijn ambt.
8. Van het in de Staten verhandelde wordt een nauwkeurig procesverbaal in dubbel opgemaakt en door al de leden en de griffier ondertekend.
9. Een van de dubbelen wordt onverwijld gezonden aan de Koning.
10. Wanneer de Gouverneur door een plotselinge ziektetoestand anders
dan bedoeld in het eerste lid niet in staat is om zijn ambt uit te oefenen en
om de uitoefening hiervan overeenkomstig artikel 13, derde lid, tijdelijk
aan de aldaar bedoelde persoon over te dragen, worden de in dit artikel
opgenomen bepalingen eveneens toegepast, met dien verstande echter,
dat de Gouverneur, nadat hij voldoende hersteld is, de uitoefening van
zijn ambt hervat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 178 (R 1898), nr. 2

3

Artikel 9
1. De Gouverneur kan, zolang hij zijn ambt bekleedt, niet voor de
strafrechter in Aruba, Curaçao of Sint Maarten worden gedagvaard, noch
aldaar in burgerlijke gijzeling gebracht, noch zonder koninklijke toestemming als getuige in een rechtsgeding geroepen worden.
2. Hij kan, ook na zijn ontslag, wegens feiten, tijdens zijn ambtsperiode
gepleegd, in Aruba, Curaçao of Sint Maarten niet tot straf vervolgd
worden.
Artikel 10
De Gouverneur staat wegens ambtsmisdrijven in zijn betrekking
gepleegd, ook na zijn aftreden terecht voor de Hoge Raad der Nederlanden. De opdracht tot vervolging wordt gegeven bij koninklijk besluit of
bij een besluit van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
Artikel 11
1. De Gouverneur staat in Nederland, behalve wegens ambtsmisdrijven, terecht voor de rechter, die volgens de aldaar geldende wetten
bevoegd zou zijn geweest, naar gelang van de tegen het feit bedreigde
straffen, daarvan kennis te nemen, ware het gepleegd in de gemeente in
welke de zetel van de regering van het Koninkrijk gevestigd is.
2. De straf tegen het feit bedreigd, is die welke daartegen bedreigd
wordt bij het strafrecht van de plaats, waar het feit is begaan.
Artikel 12
Indien tegen de Gouverneur, hetzij in het geval voorzien in artikel 10,
hetzij ter zake van andere strafbare feiten, een vervolging in Nederland
wordt ingesteld, draagt hij de uitoefening van zijn ambt over aan degene,
die bij koninklijk besluit is aangewezen om tijdelijk het ambt van
Gouverneur uit te oefenen.
Artikel 13
1. Wanneer de Gouverneur overeenkomstig artikel 8 tijdelijk van de
uitoefening van zijn ambt is ontheven, of wanneer hij niet in staat is om
het uit te oefenen, treedt als waarnemende Gouverneur op de persoon, bij
koninklijk besluit daartoe aangewezen.
2. Hetzelfde geschiedt wanneer de Gouverneur overlijdt of de uitoefening van zijn ambt tussentijds beëindigt en zijn opvolger nog niet is
benoemd of nog niet kan optreden.
3. Wanneer ziekte van de Gouverneur anders dan bedoeld in artikel 8,
eerste lid, een voorziening noodzakelijk maakt, onderscheidenlijk wanneer
hij verlof verkrijgt, draagt de Gouverneur de uitoefening van zijn ambt
tijdelijk over aan de persoon, bedoeld in het eerste lid.
4. Telkenmale wanneer de waarnemende Gouverneur als zodanig
optreedt in de gevallen, bedoeld in het eerste en tweede lid, doet hij
hiervan mededeling aan de Staten en brengt hij dit bij proclamatie ter
kennis van de ingezetenen.
5. De mededeling, onderscheidenlijk de proclamatie, bedoeld in het
vierde lid, worden gedaan door de Gouverneur in de gevallen, genoemd
in het derde lid.
6. Wanneer de Gouverneur in gevallen als bedoeld in het eerste en
derde lid, de uitoefening van zijn ambt hervat, doet hij hiervan mededeling aan de Staten en brengt hij dit bij proclamatie ter kennis van de
ingezetenen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 178 (R 1898), nr. 2

4

Artikel 14
1. Al wat in dit reglement en in de Staatsregeling van Curaçao is
bepaald omtrent de Gouverneur is van overeenkomstige toepassing op de
waarnemende Gouverneur, met uitzondering van de voorschriften in de
artikelen 3 en 7 van dit reglement, en met dien verstande, dat de
verbodsbepalingen van artikel 6 van dit reglement niet gelden voor het
deel dat de waarnemende Gouverneur in de daarbij bedoelde concessies
en ondernemingen had, alsmede voor door hem vervulde betrekkingen
als genoemd in het vierde lid bij de aldaar bedoelde ondernemingen, voor
zover verworven onderscheidenlijk aanvaard buiten de tijd dat hij als
waarnemende Gouverneur optreedt, en dat het vijfde en zesde lid van dat
artikel niet op hem van toepassing zijn.
2. De waarnemende Gouverneur legt in een plechtige vergadering van
de Staten een afschrift over van het koninklijk besluit, bedoeld in artikel
13, eerste lid, en van het proces-verbaal van zijn eedaflegging.
Tweede afdeling De bevoegdheden van de Gouverneur als orgaan
van het Koninkrijk
Artikel 15
1. De Gouverneur vertegenwoordigt de regering van het Koninkrijk en
waakt daarbij over het algemeen belang van het Koninkrijk overeenkomstig de bepalingen van dit reglement en met inachtneming van de bij
of krachtens koninklijk besluit te geven aanwijzingen. Hij is verantwoordelijk aan de regering van het Koninkrijk.
2. Indien de Gouverneur dan wel de Gouverneur van Aruba of Sint
Maarten het gewenst acht, plegen zij onderling overleg omtrent aangelegenheden waarbij het belang van het Koninkrijk is betrokken.
3. Onze Minister-President of een andere minister van het Koninkrijk
kan overleg voeren met de Gouverneur, de Gouverneur van Aruba en de
Gouverneur van Sint Maarten.
4. Ten minste tweemaal per jaar vindt er een overleg plaats tussen de
Gouverneur, de Gouverneur van Aruba, de Gouverneur van Sint Maarten
en Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties omtrent
aangelegenheden waarbij het belang van het Koninkrijk is betrokken. Aan
dat overleg kunnen eveneens deelnemen Onze Ministers van het
Koninkrijk wie de te bespreken onderwerpen aangaan.
5. Indien Onze Minister-President deelneemt aan een overleg als
bedoeld in het derde of vierde lid, zit hij de vergadering voor.
Artikel 16
De Gouverneur zorgt voor de afkondiging van de hem daartoe vanwege
de Koning toegezonden rijkswetten en algemene maatregelen van
rijksbestuur. Hij draagt eveneens zorg voor de uitvoering van de rijkswetten en algemene maatregelen van rijksbestuur en van de in Curaçao
geldende verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties, tenzij
deze uitdrukkelijk aan een landsorgaan is opgedragen.
Artikel 17
1. De Gouverneur kan om gewichtige redenen de hem bevolen
afkondiging of uitvoering van de in artikel 16 bedoelde rijkswetten en
algemene maatregelen van rijksbestuur opschorten en geeft hiervan
terstond kennis aan de regering van het Koninkrijk.
2. Wanneer de afkondiging of uitvoering van een rijkswet door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 178 (R 1898), nr. 2

5

Gouverneur is opgeschort, wordt hiervan door de Koning ten spoedigste
mededeling gedaan aan de vertegenwoordigende lichamen van de
landen.
3. Indien de handeling van de Gouverneur niet de instemming van de
regering van het Koninkrijk verwerft, dan wordt de Gouverneur hiervan in
kennis gesteld. De afkondiging of uitvoering heeft daarna onverwijld
plaats.
Artikel 18
1. De rijkswetten en algemene maatregelen van rijksbestuur worden
afgekondigd door plaatsing in het officiële publicatieblad, met vermelding
van de datum van uitgifte.
2. Het formulier van afkondiging luidt:
«In naam van de Koning!
«De Gouverneur van Curaçao,
«Vanwege de Koning de last ontvangen hebbende tot afkondiging van
onderstaande rijkswet (onderstaande algemene maatregel van rijksbestuur):
(Mededeling van de wettelijke regeling)
«Heeft opneming daarvan in het officiële publicatieblad bevolen.
Gedaan te , de .»
(Ondertekening van de Gouverneur)
3. Ingeval de uitoefening van het ambt van Gouverneur wordt
waargenomen, heeft voor zoveel nodig wijziging van dat formulier plaats.
Artikel 19
De afgekondigde rijkswet of algemene maatregel van rijksbestuur treedt
in werking op het in of krachtens die regeling te bepalen tijdstip.
Artikel 20
De Gouverneur houdt toezicht op de naleving van de rijkswetten en
algemene maatregelen van rijksbestuur en van de verdragen en besluiten
van volkenrechtelijke organisaties. Ter zake doet hij de nodige voordrachten aan de regering van het Koninkrijk.
Artikel 21
De Gouverneur stelt een landsverordening en een hem voorgedragen
landsbesluit niet vast, wanneer hij de verordening of het besluit in strijd
acht met het Statuut, een internationale regeling, een rijkswet of een
algemene maatregel van rijksbestuur, dan wel met belangen, waarvan de
verzorging of waarborging aangelegenheid van het Koninkrijk is. Hij geeft
hiervan terstond kennis aan de Koning als hoofd van de regering van het
Koninkrijk. Wanneer bij koninklijk besluit, de Raad van State van het
Koninkrijk gehoord, wordt beslist dat zodanige strijd niet aanwezig is, stelt
de Gouverneur de landsverordening of het landsbesluit alsnog vast. Het
koninklijk besluit, waarbij wordt beslist dat zodanige strijd wel aanwezig
is, wordt in het officiële publicatieblad bekend gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 178 (R 1898), nr. 2

6

Artikel 22
1. De Gouverneur zendt elke vastgestelde landsverordening en elk
vastgesteld landsbesluit, houdende algemene maatregelen, onverwijld
aan de Koning als hoofd van de regering van het Koninkrijk.
2. Wetgevende en bestuurlijke maatregelen in Curaçao getroffen,
kunnen op grond van strijd met het Statuut, een internationale regeling,
een rijkswet of algemene maatregel van rijksbestuur, dan wel met
belangen, waarvan de verzorging of waarborging aangelegenheid van het
Koninkrijk is, geheel of gedeeltelijk bij koninklijk besluit, de Raad van State
van het Koninkrijk gehoord, worden geschorst en vernietigd. De
voordracht tot vernietiging geschiedt door de raad van ministers van het
Koninkrijk.
3. Het besluit tot schorsing of vernietiging wordt in het officiële
publicatieblad geplaatst.
4. De schorsing stuit onmiddellijk de werking van de geschorste
bepalingen.
5. Is binnen één jaar na de dagtekening van het schorsingsbesluit geen
besluit tot vernietiging tot stand gekomen, dan vervalt de schorsing.
Hiervan geschiedt kennisgeving in het officiële publicatieblad.
6. Bepalingen, die geschorst zijn geweest, kunnen niet opnieuw worden
geschorst.
7. Het besluit tot vernietiging regelt de gevolgen van de vernietiging.
Artikel 23
De landsverordening kan aan de Gouverneur als orgaan van het
Koninkrijk met koninklijke toestemming bevoegdheden met betrekking tot
aangelegenheden van Curaçao opdragen, welke hij niet uitoefent als
vertegenwoordiger van de Koning als hoofd van de regering van Curaçao.
Artikel 24
1. De landsorganen verlenen op verzoek van de Gouverneur hun
medewerking bij de uitoefening van de hem in dit reglement toegekende
bevoegdheden.
2. De onder hen ressorterende diensten en ambtenaren staan daartoe
te zijnen dienste.
Artikel 25
1. De Gouverneur is naar de bepalingen, vervat in de wet van 22 april
1855 (Stb. 33), houdende regeling der verantwoordelijkheid van de
hoofden der ministeriële departementen, tot straf vervolgbaar:
a. wanneer hij opzettelijk uitvoering geeft of doet geven aan koninklijke
besluiten, niet voorzien van de vereiste mede-ondertekening van een der
ministers van het Koninkrijk;
b. wanneer hij opzettelijk beschikkingen neemt, of opdrachten geeft, of
bestaande beschikkingen of opdrachten handhaaft, waardoor de
bepalingen van dit reglement of andere in Curaçao geldende wettelijke
regelingen worden geschonden;
c. wanneer hij opzettelijk nalaat uitvoering te geven of te doen geven
aan de voorschriften van dit reglement of andere in Curaçao geldende
wettelijke regelingen, of aan koninklijke besluiten, geen wettelijke
regelingen zijnde, doch waarvan hem de uitvoering is opgedragen;
d. indien hij zonder opzet de uitvoering onder letter c omschreven,
grovelijk verzuimt.
2. De feiten in dit artikel vermeld worden beschouwd als misdrijven.
3. De feiten, vermeld onder letters a, b en c worden gestraft met de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 178 (R 1898), nr. 2

7

straf genoemd in artikel 355, en het feit, vermeld onder letter d, met de
straf genoemd in artikel 356 van het Nederlandse Wetboek van Strafrecht.
Artikel 26
Deze rijkswet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip.
Artikel 27
Deze rijkswet wordt aangehaald als: Reglement voor de Gouverneur van
Curaçao.
Artikel 28
Het Reglement voor de Gouverneur van de Nederlandse Antillen wordt
ingetrokken.

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad, in het Publicatieblad van
de Nederlandse Antillen en in het Afkondigingsblad van Aruba zal worden
geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie
zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister van Justitie,

De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 178 (R 1898), nr. 2

8