Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1998
Vragen van het lid Becker (VVD) aan de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over exportcontrole op
cybersurveillancegoederen (ingezonden 20 maart 2018).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 1 mei 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Eleven member states back EU controls on
selling spyware»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat de in het bericht genoemde EU-lidstaten het voorstel van de
Europese Commissie reeds hebben gesteund in de vorm van een postion
paper en dus uitgesproken voorstander zijn van het uitbreiden van exportcontrole op cybersurveillancegoederen, teneinde te verhinderen dat onvrije
landen deze goederen kunnen misbruiken voor het schenden van mensenrechten?
Antwoord 2
Met het discussiepaper spraken elf EU-lidstaten in principe hun steun uit voor
het uitbreiden van exportcontrole op cybersurveillancegoederen om zo te
voorkomen dat deze goederen ingezet worden bij het schenden van
mensenrechten. Hoe deze uitbreiding er in de verordening concreet uit zou
moeten zien, alsmede de reikwijdte ervan, zijn op dit moment onderwerp van
besprekingen.
Vraag 3
Bent u bekend met het antwoord van de vorige Minister van Buitenlandse
Zaken d.d. 21 december 2017, waarin hij verklaarde dat Nederland een
dwingende vergunningplicht voor alle tussenhandeldiensten voor dual-usegoederen «onwenselijk» achtte, «maar [...]wel zicht [wil] hebben op de te

1

ah-tk-20172018-1998
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.euractiv.com/section/cybersecurity/news/eleven-member-states-back-eu-controlson-selling-spyware/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

plegen tussenhandeldiensten om deze eventueel vergunningplichtig te
verklaren»?2 Kunt u aangeven in hoeverre deze positie nog van kracht is en in
hoeverre deze steun geniet in de Unie?
Antwoord 3
Ik ben bekend met het antwoord van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d.
21 december 2017. Het kabinetsstandpunt hierover is niet gewijzigd. Overige
EU-lidstaten hebben in de discussie over het voorstel van de Europese
Commissie geen signalen afgegeven waaruit blijkt dat zij het Nederlandse
standpunt afwijzen dan wel steunen.
Vraag 4
Kunt u in algemene termen het krachtenveld beschrijven? Welke posities
nemen andere lidstaten in, zonder deze bij naam te noemen, en welke
tekortkomingen signaleren zij in het voorstel van de Commissie?
Antwoord 4
Nederland is, net als de elf EU-lidstaten die het discussiepaper ondertekenden, voorstander van het uitbreiden van exportcontrole op cybersurveillance
goederen om mensenrechtenschendingen tegen te gaan. Vragen vanuit de
EU Lidstaten, richten zich voornamelijk op de uitvoering en de handhaving
van de voorgestelde wijzingen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat als de dual-use verordening wordt aangepast en
uitgebreid, de regels voor het bedrijfsleven helder en uitvoerbaar moeten zijn,
en recht moeten doen aan een gelijk speelveld in de Europese Unie (EU)?
Antwoord 5
Ja. Het bevorderen van een sterk gelijk speelveld binnen de EU is één van de
prioriteiten binnen de Nederlandse inzet bij de onderhandelingen over de
herziening van de dual-use verordening.
Nederland wil een toename van administratieve lasten voorkomen en zet in
op een verordening die effectief is, maar ook helder geschreven is en
uitvoerbaar is voor exporterende bedrijven en overheden.
Vraag 6
In hoeverre wordt het bedrijfsleven betrokken bij of geconsulteerd gedurende
de onderhandelingen? Kunt u toezeggen dat als de dual-use verordening
wordt aangepast en uitgebreid, het bedrijfsleven gedegen zal worden
voorgelicht over de implicaties?
Antwoord 6
Er is op ambtelijk niveau frequent contact met exporterende bedrijven en
andere belanghebbende partijen over de herziening van de dual-use
verordening. Voorlichting over het exportcontrolebeleid, inclusief wijzigingen
in wet en regelgeving, is vast onderdeel van de consultaties met bedrijfsleven
en zal voortgezet worden.
Vraag 7
Zijn er ook pogingen ondernomen om het misbruik van cybersurveillancegoederen niet alleen op EU-niveau maar ook in ander multilateraal verband aan
de orde te stellen of zelfs aan te pakken? Waarom is (uiteindelijk) gekozen
voor het overwegen van regelgeving op EU-niveau?
Antwoord 7
Sommige cybersurveillancegoederen en -technologieën staan ingevolge het
Wassenaar Arrangement al onder exportcontrole. In multilateraal verband
worden inspanningen verricht om aanvullende cybersurveillancegoederen
aan de orde te stellen en te bezien of en zo ja hoe deze goederen onder
exportcontrole kunnen worden gebracht. Omdat dit een proces is dat langere
termijn inzet vraagt en consensus vraagt van alle landen die bij het Wasse-

2

Vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel bij de Handelingen, nummer 772

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

naar Arrangement zijn aangesloten, is het onderwerp nu ook op EU-niveau
aangekaart in het voorstel van de Commissie.
Vraag 8
Kunt u aangeven hoe frequent Europese of Nederlandse cybersurveillancegoederen door niet-Europese landen worden gebruikt voor het schenden van
mensenrechten? Is er volgens Nederland sprake van een urgent probleem?
Antwoord 8
Nee, Nederland kan op dit moment niet aangeven hoe frequent dit gebeurt,
omdat een deel van cybersurveillancegoederen op dit moment nog niet
gecontroleerd is. Nederland acht het onwenselijk dat schending van
mensenrechten plaatsvindt door dergelijke goederen en is voorstander van
het uitbreiden van exportcontrole op dergelijke goederen. Deze uitbreiding
vraagt om goede afbakening van goederen en een identificatie van de
risico’s. Het is van belang bij deze inzet, duidelijke en voorspelbare kaders
voor het bedrijfsleven te bieden.
Vraag 9
Wanneer verwacht u dat de onderhandelingen zijn afgerond? Is een resultaat
al in zicht?
Antwoord 9
Voor de Raad is het zaak zorgvuldig artikelsgewijs tot een gedeelde positie te
komen. De Raad is zich bewust van het feit dat het Europees parlement al
een positie heeft ingenomen. In algemene zin zet Nederland zich met een
aantal EU lidstaten in voor een voorspoedig proces.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3