Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 605 VI

Jaarverslag en slotwet van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie 2012

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE (VI)
Aangeboden 15 mei 2013

kst-33605-VI-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

1

Gerealiseerde uitgaven van het ministerie in 2012 verdeeld over de beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen
Gerealiseerde uitgaven 2012 totaal € 11.467,3 mln.

Veiligheid en bestuur
€ 20,5 miljoen
Inspectie openbare
orde en veiligheid
€ 5,6 miljoen

Niet-beleidsartikelen
€ 264,9 miljoen
Rechtspleging en rechtsbijstand
€ 1.573,8 miljoen

Rechtshandhaving en
criminaliteitsbestrijding
€ 3.177,4 miljoen

Veiligheidsregio’s
en politie
€ 5.494,4 miljoen

Contraterrorismeen nationaal
veiligheidsbeleid
€ 73,9 miljoen

Jeugd
€ 856,8 miljoen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

2

Gerealiseerde ontvangsten door het ministerie in 2012 verdeeld over de beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen
Gerealiseerde ontvangsten 2012 totaal € 1.320,3 mln.

Veiligheidsregio’s en politie
€ 5,5 miljoen
Jeugd
€ 16,0 miljoen

Overig
€ 5,3 miljoen
Rechtspleging en rechtsbijstand
€ 243,1 miljoen

Rechtshandhaving en
criminaliteitsbestrijding
€ 1.050,3 miljoen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

3

INHOUD
blz.
A.
1
2

ALGEMEEN
Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
Leeswijzer

B.
3
4
11
12
13
14
17
21
23
25
29
5
91
92
93
6
7

BELEIDSVERSLAG
Beleidsprioriteiten
Beleidsartikelen
Nederlandse rechtsorde
Rechtspleging en rechtsbijstand
Rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding
Jeugd
Internationale rechtsorde
Contraterrorisme- en nationaal veiligheidsbeleid
Veiligheidsregio’s en politie
Veiligheid en bestuur
Inspectie openbare orde en veiligheid
Niet-beleidsartikelen
Apparaatsuitgaven kerndepartement
Nominaal en onvoorzien
Geheim
Bedrijfsvoeringsparagraaf
Raad voor de rechtspraak

11
11
24
24
33
42
59
69
72
81
97
105
109
109
110
111
112
117

C.
8
9
1
2
3
4

JAARREKENING
De departementale verantwoordingsstaat
De baten-lastendiensten
Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB)
Nederlands Forensisch Instituut
Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit,
Screening (Dienst Justis)
Gemeenschappelijk Dienstencentrum ICT (GDI)
Korps Landelijke Politiediensten (KLPD)
De Saldibalans

118
118
119
120
130
135

BIJLAGEN
Toezichtsrelatie Zelfstandige bestuursorganen en
Rechtspersonen met een wettelijke taak
Externe inhuur
Overzicht van in 2012 tot stand gekomen wetten
Overzicht onderzoeken naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid
Lijst met afkortingen
Trefwoordenlijst

164

5
6
10
D.
11
12
13
14
15
16

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

5
5
7

139
146
151
156

165
168
169
171
174
182

4

A. ALGEMEEN
HOOFDSTUK 1 – AANBIEDING VAN HET JAARVERSLAG EN
VERZOEK TOT DECHARGEVERLENING
AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
AAN de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de
Staten-Generaal.
Hierbij bied ik, mede namens de staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie, het departementale jaarverslag van het Ministerie van Veiligheid
en Justitie over het jaar 2012 aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal
de Minister van Veiligheid en Justitie decharge te verlenen over
het in het jaar 2012 gevoerde financiële beheer.
Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit
verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als
externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001
een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene
Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
a. het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer;
b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
c. de financiële informatie in het jaarverslag;
d. de betrokken saldibalans;
e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;
f.
de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering.
Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2012;
b. het voorstel van de slotwet dat met het onderhavige jaarverslag
samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer met betrekking tot het
onderzoek van de centrale administratie van ’s Rijks schatkist en van
het Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met
betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2012
opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
2012, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over
2012 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid,
van de Comptabiliteitswet 2001).
Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

5

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Tweede Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, tweede lid van de Comptabiliteitswet 2001
wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na
ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter
behandeling doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Eerste Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, derde lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de
Minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

6

Leeswijzer

HOOFDSTUK 2 – LEESWIJZER
Algemeen
In dit departementaal jaarverslag 2012 legt de Minister van Veiligheid en
Justitie, mede namens de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
verantwoording af over het gevoerde beleid, de bereikte resultaten van dit
beleid en de kosten van het beleid in 2012. In dit departementaal
jaarverslag wordt tevens verantwoord over het gevoerde beheer over het
jaar 2012. Als uitgangspunt geldt dat dit jaarverslag de spiegel vormt van
de begroting.
Met het aantreden van het kabinet Rutte-Asscher op 5 november 2012 is
de verantwoordelijkheid voor het beleid ten aanzien van vreemdelingenzaken, met inbegrip van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), het
Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), de Dienst Terugkeer en
Vertrek (DT&V) en de grensbewaking in vreemdelingenzaken overgegaan
van de voormalige Minister voor Immigratie, Integratie en Asiel naar de
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. Budgettair is deze wijziging
geëffectueerd met ingang van de begroting 2013. In dit kader is de
verantwoording 2012 over dit beleidsterrein nog opgenomen in de
verantwoording 2012 van de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties.
Verantwoord begroten
Op 20 april 2011 is de Tweede Kamer akkoord gegaan met een aanpassing
van de presentatie van de Rijksbegroting onder de naam «Verantwoord
Begroten» (Kamerstukken II, 31 865, nr. 26 (http://www.rijksbegroting.nl/
algemeen/gerefereerd/1/5/4/kst154681.html)). De nieuwe presentatie geeft
meer inzicht in de financiële informatie, de rol en verantwoordelijkheid
van de Minister en laat een duidelijke splitsing tussen apparaat en
programma zien.
De begroting 2012 was een overgangsjaar waarin de Rijksbegroting deels
volgens de systematiek van Verantwoord Begroting is opgesteld. Dit
jaarverslag is vormgegeven conform de voorschriften van Verantwoord
Begroten voor zover deze in de begroting 2012 al waren doorgevoerd.
Door de nieuwe indeling kunnen in sommige tabellen geen gegevens
worden opgenomen voor de jaren 2011 en eerder. Voor de indicatoren en
kengetallen die niet langer in de begroting 2013 zijn opgenomen wordt
qua verantwoording volstaan met de realisatiewaarden.
In de begroting en dus ook in dit jaarverslag zijn slechts enkele maatregelen van verantwoord begroten verwerkt en wel de volgende:
• Het jaarverslag bevat één centraal artikel (artikel 91) waarop alle
apparaatsuitgaven van het kerndepartement zijn opgenomen. Als
gevolg hiervan is in artikel 11 en artikel 17 vanaf 2012 een «nulbudget»
opgenomen. Bij verdere invoering van Verantwoord Begroten bij de
begroting 2013 is de inhoud van deze artikelen geheralloceerd in de
overige beleidsartikelen en de beleidsagenda.
• De beleidsdoorlichtingen staan niet meer apart vermeld onder de
beleidsartikelen maar zijn in een totaaloverzicht opgenomen in de
beleidsagenda.
• De apparaatsuitgaven zijn uitgesplitst in een aantal categorieën
• Nieuw aan de begroting en dit jaarverslag is de toevoeging van een
subsidieoverzicht als bijlage.
Dit jaarverslag valt uiteen in:
• deel A Algemeen;
• deel B Beleidsverslag;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

7

Leeswijzer

•
•

deel C Jaarrekening;
deel D Bijlagen.

Deel A – Algemeen
In deel A zijn opgenomen het verzoek tot dechargeverlening aan de
Voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer van de Staten-Generaal en
deze leeswijzer.
Deel B – Beleidsverslag
In deel B wordt ingegaan op de beleidsmatige resultaten. Hoofdstuk 3
«Beleidsprioriteiten» geeft inzicht in de voortgang van de doelstellingen
van dit Ministerie.
Hoofdstuk 4 «Beleidsartikelen» schetst per beleidsartikel de resultaten van
het in 2012 gevoerde beleid. Dit op basis van de doelstellingen zoals
geformuleerd in de begroting 2012.
Hoofdstuk 5 bevat de niet-beleidsartikelen. In deel B is tevens de
Bedrijfsvoeringparagraaf (hoofdstuk 6) opgenomen.
De indeling van de beleidsartikelen volgt de indeling van de begroting, te
weten:
11. Nederlandse rechtsorde
12. Rechtspleging en rechtsbijstand
13. Rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding
14. Jeugd
17. Internationale rechtsorde
21. Contraterrorisme- en nationaal veiligheidsbeleid
23. Veiligheidsregio’s en Politie
25. Veiligheid en bestuur
29. Inspectie openbare orde en veiligheid.
Naast deze beleidsartikelen kent Veiligheid en Justitie ook een drietal
niet-beleidsartikelen, te weten:
91. Apparaatsuitgaven Kerndepartement
92. Nominaal en onvoorzien
93. Geheim
Het beleidsverslag bevat zowel financiële als niet-financiële informatie.
Deze zijn aan verschillende kwaliteitsnormen onderhevig. De auditdienst
controleert van de financiële informatie de comptabele rechtmatigheid. Zij
geeft in de controleverklaring bij het jaarverslag een oordeel over het
getrouwe beeld van de financiële informatie. Van de niet-financiële
informatie wordt door de auditdienst alleen onderzocht of ze op deugdelijke wijze tot stand is gekomen en of ze niet strijdig is met de financiële
informatie.
In de beleidsartikelen in deel B is het jaarrekeninggedeelte terug te vinden
in de tabellen budgettaire gevolgen van beleid met bijbehorende
financiële toelichting. In de toelichtende paragraaf zijn verschillen en
mutaties toegelicht die groter zijn dan € 5 miljoen, dan wel politiek of
anderszins relevant. Mutaties die in eerdere begrotingsstukken
(waaronder suppletoire begrotingen) aan de Tweede Kamer (TK) zijn
gemeld, zijn in de financiële toelichting op hoofdlijnen toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

8

Leeswijzer

Deel C – Jaarrekening
Deel C bestaat uit de verantwoordingsstaat van het departement, de
samenvattende verantwoordingsstaat van de baten-lastendiensten en de
departementale saldibalans. Per baten-lastendienst wordt de balans, de
staat van baten en lasten en het kasstroomoverzicht gepresenteerd.
Deel D – Bijlagen
Deel D bevat de volgende bijlagen:
• Een overzicht toezichtrelatie Zelfstandige bestuursorganen en
Rechtspersonen met een wettelijke taak.
• Externe inhuur
• Overzicht in 2012 in werking getreden wetsvoorstellen
• Lijst met afkortingen en
• Trefwoordenlijst
Tevens zijn als sluitstuk van het jaarverslag stroomschema’s opgenomen
voor de strafrechtsketen, voor de Wet administratieve handhaving
verkeersvoorschriften, bestuurlijke boete en voor de vreemdelingenketen.
Deze schema’s bieden inzicht in de diverse organisatieonderdelen die deel
uitmaken van de keten en hun onderlinge relaties.
Afspraken ten aanzien van de begroting 2012
Zoals in de begroting 2011 is vermeld, is op een aantal punten specifieke
afspraken gemaakt met het Ministerie van Financiën. De afspraken die ook
doorwerken in deze verantwoording worden hieronder gememoreerd.
Meetbare gegevens: outcome, output, throughput, input
De beleidsartikelen bevatten prestatiegegevens. Bij voorkeur wordt het
beoogde maatschappelijke effect van beleid vermeld. Het is echter niet
altijd mogelijk om een inschatting te maken van het maatschappelijk
effect van het beleid (outcome): soms omdat dit methodologisch te
ingewikkeld is, soms omdat de relatie tussen het VenJ-beleid en het
beoogde maatschappelijke effect niet één-op-één is vast te stellen, soms
omdat het eenvoudigweg nog te vroeg is om maatschappelijke effecten te
kunnen vaststellen.
Is opname van out-come indicatoren niet mogelijk, dan wordt volstaan
met indicatoren op een lager aggregatieniveau. Het kan gaan om
outputgegevens (de concrete producten van het beleid), om throughputgegevens die inzicht bieden in processen, zoals bijvoorbeeld doorlooptijden of om inputgegevens. In het laatste geval gaat het om een
weergave van de beleidsinspanningen: welke activiteiten worden
ondernomen, welke middelen worden ingezet, et cetera? Dit alles om toch
een zo maximaal mogelijk inzicht te bieden in de beleidseffecten die met
het VenJ-beleid worden beoogd. Door middel van het comply or explain
principe wordt dit toegelicht. Indien het geheel onmogelijk is om
prestatiegegevens op te nemen, wordt de reden daarvan aangegeven en
wordt waar mogelijk toegelicht hoe op een meer kwalitatieve wijze inzicht
wordt verkregen in de beleidsprestaties.
Raad voor de rechtspraak
In de Wet op de rechterlijke organisatie is de verantwoordelijkheid voor de
bedrijfsvoering geattribueerd aan de gerechten en aan de Raad voor de
rechtspraak. Daarmee heeft de Minister van Veiligheid en Justitie geen
directe verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering. Wel heeft de
Minister een verantwoordelijkheid als toezichthouder.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

9

Leeswijzer

De bekostigingswijze van de Raad is volledig gebaseerd op outputfinanciering, waarbij het Ministerie van Veiligheid en Justitie gekozen heeft
voor een bijdrage-constructie. Dit betekent dat op artikel 12 «Rechtspleging en rechtsbijstand» de bijdrage aan de Raad is opgenomen. Over
de Raad voor rechtspraak is, analoog aan de begroting 2012 een apart
hoofdstuk opgenomen (deel B, hoofdstuk 7), waarin evenwel wordt
verwezen naar het separaat aan dit Jaarverslag uit te brengen Jaarverslag
van de Raad voor de rechtspraak zelf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

10

Beleidsprioriteiten

B. BELEIDSVERSLAG
HOOFDSTUK 3 – BELEIDSPRIORITEITEN
Op het beleidsterrein van Veiligheid en Justitie is, ondanks het feit dat het
kabinet Rutte I vanaf april 2012 demissionair werd, veel tot stand
gebracht. De Tweede Kamer heeft vrijwel niets controversieel verklaard,
waardoor wij met dezelfde daadkracht en passie verder hebben kunnen
werken aan een veiliger Nederland en een geloofwaardige rechtsstaat
voor de korte en de langere termijn. Grote en ingrijpende veranderingsprocessen zijn dit jaar in gang gezet om juist ook onze ambities voor de
langere termijn te verwezenlijken. De justitiële ketens kunnen en moeten
slimmer, sneller en effectiever. Met de in 2012 tot stand gebrachte
nationale politie en de herziening van de gerechtelijke kaart zijn daartoe
belangrijke randvoorwaarden gerealiseerd. Het Ministerie van Veiligheid
en Justitie heeft het afgelopen jaar veel geïnvesteerd in het verbeteren
van de samenwerking binnen de justitiële ketens, met medeoverheden en
met maatschappelijke organisaties. Dit heeft onder meer geresulteerd in
een uniforme werkwijze en structuur bij de gezamenlijke aanpak van
georganiseerde criminaliteit en in de doorontwikkeling van de Veiligheidshuizen.
I Slagkracht voor onze professionals
Eén nationale politie: een toekomstbestendige politieorganisatie
In 2012 zijn de Politiewet 2012 en het aanvullend wetsvoorstel op de
politiewet door het parlement aanvaard. Als gevolg daarvan is op
1 januari 2013 de nationale politie van start gegaan. De benodigde
voorbereidende handelingen ten behoeve van een adequate startpositie
zijn in 2012 afgerond. Zo is de benoeming van de top van de nationale
politie, waaronder de korpsleiding en de politiechefs van de regionale en
landelijke eenheden tot stand gekomen en zijn in 2012 het ontwerpplan,
het inrichtingsplan en het realisatieplan vastgesteld. Tenslotte is met de
verschillende, bij de nationale politie betrokken partijen – burgemeesters
en regioburgemeesters, openbaar ministerie, vakbonden en
medezeggenschap- intensief overleg gevoerd om een goed voorbereide
start van de nationale politie mogelijk te maken.
De rechtspleging kwalitatief hoogwaardig en doelmatig: herziening
gerechtelijke kaart
In 2012 is de Wet herziening gerechtelijke kaart door de Kamer aanvaard.
Op 1 januari 2013 is de nieuwe indeling van werkgebieden van de
gerechten een feit geworden. Per 1 april 2013 is de rechtbank
Oost-Nederland gesplitst in de rechtbanken Overijssel en Gelderland. De
ontstane nieuwe gebiedsindeling zorgt ervoor dat de kwaliteit van de
Rechtspraak op peil kan worden gehouden en slagvaardig kan blijven.
Actieprogramma Bureaucratie Politie: minder regels, meer op straat
Het Programma Minder Regels meer op straat (PMR) heeft zich in 2012
concreet gericht op de doelstelling 1.000 fte productiviteitswinst te
realiseren door het verminderen van administratieve lasten voor de
politie. De productiviteitswinst voor 2012 is op ruim 600 fte uitgekomen,
voornamelijk als gevolg van ICT-problemen. De productiviteitswinst is o.a.
gerealiseerd door aanpassing/vereenvoudiging van een aantal formulieren en de overdracht van taken naar bijvoorbeeld gemeenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

11

Beleidsprioriteiten

ICT bij de politie op orde
Bij brief van 19 september 2011 is het Aanvalsprogramma Informatievoorziening Politie 2011–2014 aangeboden aan de Tweede Kamer (TK 29 628,
nr. 269). In de loop van 2012 zijn de ambities van het Aanvalsprogramma
meer in evenwicht gebracht met de beschikbare capaciteit bij de ICT
organisatie van de politie. Dit leidde halverwege 2012 tot een bijgesteld
Aanvalsprogramma (TK 29 628, nr. 327). In het bijgestelde programma ligt
de focus voor de korte termijn (2012–2013) op een drietal doelstellingen:
borging van de continuïteit van de ICT systemen bij de politie, verbetering
van de ICT systemen voor de operationele politiemensen en het gereed
maken van de ICT systemen op het terrein van de bedrijfsvoering voor de
start van de nationale politie per 1 januari 2013 (Dag 1 gereed projecten).
In de halfjaarlijkse rapportage van 19 juli 2012 (TK 29 628, nr. 327) is aan
de Tweede Kamer gerapporteerd over de voortgang en de resultaten van
het Aanvalsprogramma. Daaruit blijkt dat de continuïteit en stabiliteit van
de politiesystemen belangrijk zijn toegenomen. De dalende lijn van het
aantal grote storingen zette zich door. Het aantal grote storingen bedroeg
in 2012 tot en met oktober 373 ten opzichte van 4.067 in 2010 en 1 454 in
2011. Een belangrijke verbetering voor de agent op straat is de
mogelijkheid tot integrale bevraging van politiesystemen op de werkplek.
De «Dag 1 projecten» zijn volgens schema afgerond. De vervanging van
de nationale component van het Schengen Informatie Systeem (project
SIS II) zal begin 2013 plaatsvinden.
Meer (aandacht voor) vrijwilligers bij de politie
Het aantal vrijwilligers bedroeg op 31 december 2012 2.940. Doelstelling is
dat het aantal vrijwilligers in 2015 tien procent van de operationele sterkte
bedraagt. Om deze doelstelling te ondersteunen zal er een landelijk
uniform beleid voor vrijwilligersmanagement in het vernieuwde beleidskader Politievrijwilligers opgenomen worden.
Decentralisatie jeugdzorg
Het Programma Stelselherziening Jeugdzorg heeft in 2012 met name
gewerkt aan de concept Jeugdwet die per 1-1-2015 in werking zal treden.
In deze wet worden alle vormen van hulp voor de jeugd gedecentraliseerd
van Rijk, provincies en verzekeraars naar gemeenten en worden de
financieringsstromen gebundeld. In 2012 is er een uitvoeringsscan gedaan
naar de uitvoerbaarheid van de Jeugdwet voor de uitvoerende organisaties. De resultaten van de uitvoeringsscan worden in januari 2013
opgeleverd. Gelet op het belang en de complexiteit van de transitie van
het stelsel is het nodig dat er een goede monitoring plaatsvindt van de
voortgang van het transitieproces. Daartoe is op 28 september 2012
samen met de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
besloten om een transitie-commissie stelselherziening jeugd te installeren
(Staatscourant nr. 20415 van 5 oktober 2012).
II Offensief tegen ondermijnende en georganiseerde criminaliteit
Criminaliteit daadkrachtig aangepakt
De bestrijding van georganiseerde misdaad is de afgelopen jaren fors
versterkt, niet alleen via strafrechtelijke interventies maar ook door een
gecombineerde inzet van politie, OM, fiscus en lokaal bestuur. De
doelstelling om het aantal aangepakte criminele groepen in 2015 te
verdubbelen naar 40% verloopt volgens planning. De doelstellingen over
de jaren 2010 (stijging naar 21,5%) en 2011 (stijging naar 24%) zijn
behaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

12

Beleidsprioriteiten

Aanpak mensenhandel versterkt
Het wetsvoorstel tot verhoging van de strafmaxima voor mensenhandel is
in december 2012 door de Tweede Kamer aangenomen. Er is duidelijkheid
over de wijze waarop de opvang voor slachtoffers van mensenhandel
moet worden vormgegeven en dat wordt ook gerealiseerd. Binnen deze
structurele opvangvoorzieningen sluit het aantal opvangplekken en de
binnen de opvang gegeven zorg en hulp goed aan bij de vraag van de
specifieke slachtofferdoelgroep. Het actieplan voor de aanpak van de
loverboy-problematiek wordt uitgevoerd. Zo is er een campagne van Meld
Misdaad Anoniem gestart, is er een voorlichtingsfilm ontwikkeld, zijn
jeugdzorginstellingen getraind en geadviseerd en is er een brochure
ontwikkeld met de rechten en plichten van slachtoffers.
Offensief tegen kinderporno
In 2012 is de aanpak van kinderpornografie en kindersekstoerisme bij de
politie en het OM nationaal ingericht met één landelijke en tien regionale
eenheden. Op nationaal niveau is er vanaf 1 januari 2012 een landelijke
stuur- en weegploeg operationeel. Op 1 maart 2012 is een gemeenschappelijk politie- en OM expertisecentrum van start gegaan. Verder is de wijze
om downloadzaken, zonder indicatie van misbruik, eenvoudig en versneld
af te doen in 2012 landelijk uitgerold. Met de inzet van het project
«Vliegende Start» is de werkvoorraad kinderpornografiezaken geschoond
en in overeenstemming met de actuele stand van zaken gebracht. Tevens
is het aantal beschikbare fte’s bij politie en OM voor kinderpornografiezaken per 1 oktober 2012 uitgebreid.
Daders meer financieel treffen
In 2012 is door het OM samen met de politie en de bijzondere opsporingsdiensten € 49,7 mln. aan crimineel geld door middel van ontneming en
verbeurdverklaring geïncasseerd. De overheidsbrede aanpak van illegaal
geld is erop gericht om illegaal verkregen geld af te pakken en daarmee te
laten zien en voelen dat het overtreden van regels niet loont. Daarbij
worden strafrechtelijke, bestuurlijke en fiscale instrumenten ingezet.
Alle mogelijke middelen ingezet: bestuurlijk, fiscaal en strafrechtelijk
In 2012 is gestart met een uniforme werkwijze en structuur bij de
gezamenlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit. Hierbij spelen de
Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC’s) een belangrijke rol, met
name als Informatieplein en in het adviseren over mogelijke interventiestrategieën aan de partners. De RIEC’s zijn in 2012 ingedeeld conform de
indeling van de nieuwe politieregio’s en de herziening van de gerechtelijke kaart. De bestuurlijke aanpak van de georganiseerde criminaliteit is
versterkt; het aantal gemeenten dat is aangesloten bij de RIEC’s is eind
2012 opgelopen tot 96%. De Brabantse Taskforce B5 heeft in het tweede
jaar van haar bestaan meer criminele netwerken aangepakt en meer
crimineel vermogen ontnomen dan in het eerste jaar, vooral door de
verbetering van de gezamenlijke informatiepositie die door verschillende
instanties, waaronder politie, justitie, gemeenten en de Belastingdienst, is
opgebouwd.
Aanpak cybercrime geïntensiveerd – meer aandacht voor cybersecurity
Cybercrime is bij uitstek een vorm van criminaliteit waar het internationale en het lokale heel dicht bij elkaar liggen én waarbij een strikt
nationale afbakening een belemmering voor de aanpak vormt. Een
internationale aanpak is noodzakelijk om te voorkomen dat cybercrimenetwerken hierdoor weg kunnen komen met hun criminele activiteiten. De
High Tech Crime Unit (HTCU) heeft in 2012 samen met de FBI ervoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

13

Beleidsprioriteiten

gezorgd dat een Zweeds hacker gearresteerd kon worden. In november
2012 heeft de campagne Alert Online plaats gevonden. In deze campagne
hebben overheid, wetenschap en bedrijfsleven gezamenlijk een impuls
gegeven aan het bewustzijn ten aanzien van cyber security door aandacht
in nationale media, een landelijk onderzoek naar de staat van cyber
security awareness en daaraan gekoppeld campagnes gericht op het
MKB, de veiligheid van wachtwoorden en een cyber security awareness
module voor het bedrijfsleven. De Cyber Security Raad (CSR), waarin
overheid, bedrijfsleven en wetenschap gezamenlijk invulling geven aan de
nationale cyber security strategie, heeft in de afgelopen periode twee
adviezen uitgebracht aan de regering. In 2012 heeft een eerste uitwerking
plaatsgevonden voor een meldplicht bij inbreuken op de veiligheid
(security breaches) en interventiemogelijkheden ten behoeve van een
wetsvoorstel voor een meldplicht dat begin 2013 in consultatie is gegaan.
Er is een leidraad gepubliceerd die (vitale) organisaties en overheden
ondersteunt bij het op verantwoorde wijze openbaar maken van
ICT-kwetsbaarheden in informatiesystemen en softwareproducten. In
januari 2012 is het Nationaal Cybersecuritycentrum geopend en heeft het
centrum gewerkt aan de uitbouw van activiteiten, in het bijzonder in de
publiek-private samenwerking. Ook is het tweede Cybersecuritybeeld
Nederland in juli 2012 naar de Tweede Kamer gezonden. Dit beeld geeft
inzicht in de dreigingen, risico’s en trends op het gebied van cybersecurity.
III De buurt veilig, voor bewoner en ondernemer
Overvalcriminaliteit
In 2012 is door publieke en private partijen in de «Taskforce Overvallen»
fors geïnvesteerd in de aanpak van overvallen. Onder meer door het
instellen van vaste overvallenteams bij de politie en de inzet op preventie
die samen met het bedrijfsleven is gepleegd, is het aantal overvallen in
2012 verder gedaald naar 1.982 (dus ruim onder de doelstelling van
2.100). Dit is een daling met 31,6% ten opzichte van 2009. Het aantal
overvallen moet in 2014 zijn teruggedrongen tot onder het niveau van
2006, dus onder de 1.900. Het ophelderingspercentage bij overvallen is in
2012 verder gestegen naar 31,4%. Daarmee is de doelstelling (32%) net
niet gehaald. Het ophelderingspercentage overvallen moet in 2014 zijn
gestegen naar 40%.
Aanpak van straatroof
In overleg met de politie en het OM is begin 2012 een aantal aanvullende
acties benoemd dat het aantal straatroven moet terugdringen tot
maximaal 6.557 per jaar (was 8.743 in 2009) en een stijging van de
pakkans met 25%. Het betreft onder meer de volgende acties:
• In 2012 zijn belangrijke stappen gezet om het blokkeren van gestolen
mobiele telefoons mogelijk te maken. De landelijke campagne «Hier
waak ik» werd gestart om het installeren van volgsoftware op mobiele
telefoons te stimuleren en de roof hiervan tegen te gaan, op te sporen
en te vervolgen;.
• Er zijn safety spots aangebracht bij geldautomaten in 50 KVO
(Keurmerk Veilig Ondernemen) gebieden;
• Om het aantal onjuiste registraties en onnodige sepots te verminderen
is een concept- standaard proces-verbaal voor straatroof ontwikkeld.
Enkele korpsen hebben inmiddels het standaard-pv ingevoerd:
• Ook is in 2012 de campagne «Straatroof is triest» gestart om het beeld
bij jongeren over de pakkans van straatrovers en de gevolgen hiervan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

14

Beleidsprioriteiten

voor hun eigen toekomst bij te stellen. Onderdeel van de campagne is
een lesmodule die verspreid is onder 1.000 scholen.
Offensief tegen geweld
In het kader van het offensief tegen geweld is in 2012 gestart met de
uitvoering van maatregelen die tot doel hebben het geweld in de
samenleving terug te dringen, de pakkans voor geweldplegers te
vergroten, een persoonsgerichte aanpak van geweldplegers te ontwikkelen, de opvang van slachtoffers te verbeteren en de risicofactoren voor
geweldpleging (waaronder alcohol en wapenbezit) beter te bestrijden.
Deze maatregelen worden deels ook via het vierjarige politieprogramma
«Antwoord op Geweld» gerealiseerd.
Aanpak van inbraken
Het aantal woninginbraken is in het afgelopen jaar licht gestegen met 3%
tot 91.583. Hiervan is bijna éénderde een poging tot inbraak. De pakkans
op overvallen was in 2012 8,3% en het ophelderingspercentage was 9,2%.
Eind 2012 is besloten om de aanpak van woninginbraken verder te
intensiveren. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het kabinetsvoornemen om tot een intensivering van opsporing en aanpak van ingrijpende
misdrijven zoals woninginbraken te komen.
Criminele jeugdgroepen van de straat
Problematische jeugdgroepen (hinderlijke, overlast gevende en criminele)
hebben een negatieve impact op de samenleving. De jongeren in de
groepen laten intimiderend gedrag zien en plegen criminele feiten. De
feiten die deze groepen plegen en de gevolgen hiervan zijn zeer ingrijpend
en ondermijnen het veiligheidsgevoel. Eind 2010 zijn 89 criminele
jeugdgroepen geïdentificeerd en de sleutelfiguren binnen de overlast
gevende groepen zijn in beeld gebracht. Samen met de politie, het OM,
gemeenten en andere betrokken partners is per 18 mei 2011 het actieprogramma problematische jeugdgroepen ingericht. Deze aanpak is
succesvol gebleken. Eind mei 2012 resteerden er van de oorspronkelijke
89 nog 28 criminele jeugdgroepen. Echter, het ontstaan van nieuwe
criminele groepen – al dan niet uit een bestaande overlast gevende
jeugdgroep – kan niet geheel worden voorkomen. Uit een inventarisatie
van de politie en het OM blijkt dat er – naast de 89 groepen – in de periode
1 januari 2011 – mei 2012, 36 nieuwe criminele jeugdgroepen zijn
ontstaan. De in totaal 64 criminele jeugdgroepen worden met prioriteit
aangepakt.
Aanscherping van het coffeeshopbeleid
Van 1 mei tot 19 november 2012 is in coffeeshopgemeenten van de
provincies Limburg, Noord-Brabant en Zeeland (met uitzondering van het
maximum-ledenaantal) het besloten-club-criterium en het ingezetenencriterium gehandhaafd. Dit leidde in deze periode tot een drastische afname
van het aantal drugstoeristen. Het aantal inschrijvingen van ingezetenen
van Nederland verschilde sterk per coffeeshop en per gemeente. Er werd
een beheersbare situatie gemeld, waarbij echter wel sprake was van een
toename van de overlast van illegale (straat)handel. In de genoemde
periode zijn nauwelijks verschuivingseffecten naar de rest van het land
opgetreden. In het regeerakkoord is opgenomen dat de wietpas vervalt,
maar dat de toegang tot coffeeshops voorbehouden blijft aan ingezetenen
van Nederland. Hiertoe is de Aanwijzing Opiumwet per 1 januari 2013
aangepast. De handhaving van het ingezetenencriterium geschiedt in
overleg met betrokken gemeenten en zo nodig gefaseerd, waarbij wordt
aangesloten bij het lokale coffeeshop- en veiligheidsbeleid zodat er sprake

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

15

Beleidsprioriteiten

is van lokaal maatwerk. In de uitwerking van het Regeerakkoord is aan de
Tweede Kamer gemeld dat gemeenten vanaf 19 november 2012 kunnen
afzien van het besloten-clubcriterium.
Aanpak van wapenbezit
In 2012 is zowel aandacht besteed aan de beheersing van legaal wapenbezit als aan illegaal wapenbezit. In het kader van Alphen zijn de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid in nauw overleg met het
Ministerie van VWS, veldpartijen en de politie omgezet in regelgeving en
beleid. Daarnaast is in afstemming met alle betrokken partijen de
Circulaire Wapens en Munitie wederom geactualiseerd en verbeterd per
1 januari 2013. Er is een regeling opgesteld die het beoefenen van de
airsoft-sport mogelijk maakt, er is een ontheffingsbeleid voor verzamelaars ontworpen en het wettelijk stilettoverbod is medio 2012 in werking
getreden, waar een bewustwordingscampagne en inleveractie aan vooraf
is gegaan. Naar de omvang en aard van de illegale handel in vuurwapens
en munitie is dit jaar – als onderdeel van het nationaal dreigingsbeeld –
onderzoek gedaan en de resultaten vandaar zullen samen met de andere
deelonderzoeken binnenkort openbaar worden gemaakt.
Eenvoudiger aangifte doen
Om de burger beter te informeren over de mogelijkheden van aangifte is
op 8 november 2012 de nieuwe website politie.nl gestart waarmee de
voorziening voor internetaangiften is verbeterd en het vanaf 1 januari
2013 ook mogelijk voor de burger is om overal aangifte te doen: via
internet, per telefoon, op het bureau of op locatie. Om de communicatie te
verbeteren is er bij internetaangifte standaard direct terugkoppeling
wanneer er geen opvolging aan wordt gegeven (wegens onvoldoende
daderinformatie). De Inspectie Veiligheid en Justitie heeft naar aanleiding
van deze doelen en ambities een onderzoek uitgevoerd naar het aangifteproces en aanbevelingen gedaan. In het kader van het Programma
Versterking van de Prestaties in de Strafrechtketen is samen met de politie
en het OM onderzoek gedaan naar het aangifteproces bij de politie. Hierbij
is gekeken hoe het aangifteproces efficiënter kan worden georganiseerd
en hoe de ongewenste uitstroom van aangiften kan worden teruggedrongen. Medio 2013 wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de
resultaten van dit onderzoek.
Aanpak van criminaliteit in wijk en buurt: doorontwikkeling van de
Veiligheidshuizen
In 2012 is het Landelijk Kader Veiligheidshuizen ontwikkeld door en voor
partners, waaronder politie, het OM, de Raad voor de Kinderbescherming,
reclassering, DJI, gemeenten/VNG, Jeugdzorg Nederland en GGZ
Nederland. Het kader beschrijft het gewenste perspectief, de functie, het
doel en de meerwaarde van de Veiligheidshuizen en is ondersteunend aan
de lokale en regionale praktijk van de Veiligheidshuizen. Daarnaast zijn er
bestuurlijke afspraken gemaakt waardoor – met ingang van 2013 – de
regie op de Veiligheidshuizen verschuift van het Openbaar Ministerie naar
gemeenten. Een belangrijke ontwikkeling in de Veiligheidshuizen is de
implementatie van GCOS (Generiek Casus Ondersteunend Systeem). Op
1 januari 2012 werkten 13 van de 40 Veiligheidshuizen met GCOS. Vanaf
1 oktober 2012 is GCOS geïmplementeerd in 27 Veiligheidshuizen. In het
kader van de vraagstukken rondom de uitwisseling van persoonsgegevens in casusoverleggen van Veiligheidshuizen subsidieert het
programma Doorontwikkeling Veiligheidshuizen een pilotproject in
Midden Brabant, Groningen en Friesland gericht op het op lokaal
uitvoeringsniveau borgen van de privacy met als doel te komen tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

16

Beleidsprioriteiten

werkbare oplossingen voor uitwisseling van gegevens voor alle regio’s.
Tot slot heeft het programma in samenwerking met het Programma
Jeugdgroepen en het Programma Stelselherziening Jeugdzorg in 2012
twee verkenningen uitgevoerd naar de kaders, wensen en mogelijkheden
voor het ontwikkelen van effectieve casusselectie aan de poort voor
gemeenten. Op lokaal en regionaal niveau vinden verschillende
overleggen plaats waarbij veiligheid en zorg elkaar raken. Met de
verschuiving van de regierol naar de gemeenten en de aanstaande
transitie van de Jeugdzorg naar de gemeenten ontstaat er bij gemeenten
een groeiende behoefte aan goede, efficiënte en effectieve afstemming
van «de diverse tafels», waaronder ZSM, CJG en Veiligheidshuizen. Het
streven is om in 2013 hiervoor een instrument voor gemeenten te
ontwikkelen.
Aanpak van criminaliteit tegen het bedrijfsleven
In 2012 is de Taskforce Criminaliteit tegen bedrijven gestart met de
uitvoering van het Actieplan Criminaliteit tegen bedrijven. Ten aanzien van
de georganiseerde criminaliteit door mobiele bendes is de informatieuitwisseling tussen winkelketens en politie om daders in beeld te hebben
en te houden uitgebreid en worden onder leiding van het OM en op basis
van de informatie van IPOL opsporingsonderzoeken gestart naar Middenen Oost-Europese mobiele bendes. Ook internationaal wordt samengewerkt om deze dadergroepen in beeld te krijgen en aan te pakken. Ten
behoeve van de versterking van de weerbaarheid en kennis van ondernemers over veiligheid is een QuickScan ontwikkeld als voorloper op de
Do-it-yourself veiligheidsscan voor bedrijven, welke bij 10.000 ondernemers wordt uitgevoerd. Daarnaast is een handreiking opgesteld voor
cameratoepassing, zodat bedrijven en winkeliers weten hoe camera’s
effectief te plaatsen en gebruiken. Naast de beoogde uitrol van KVO’s en
hercertificeringen, zijn eind 2012 het KVO voor winkelgebieden en de
nieuwe aanpak Veiligheid kleine bedrijven (VKB) gecombineerd. De
aanpak van mass marketing- en acquisitiefraude is in 2012 van start
gegaan en richt zich op het vergroten van kennis over het fenomeen
fraude en fraudeurs, de aanpak van enkele grote fraudezaken en
voorlichting ter voorkoming van slachtofferschap. Er is in 2012 een
onderzoek gedaan naar modus operandi en daderprofielen. Als vervolg op
de pilot Secure Lane (A67, A58, A16) is in overleg met de betrokken
publieke en private partijen in 2012 een transitiemodel uitgewerkt voor de
aanpak van met name ladingdiefstal. Het doel van het transitiemodel is
het borgen van voldoende, veilige, parkeerplaatsen langs (inter-) nationale
transportcorridors voor vrachtvervoer. Bij autodiefstal is de kans op
tracering van het gestolen voertuig binnen 48 uur aanzienlijk. Daarom is
het van belang dat snel aangifte wordt gedaan en er tevens een melding
bij de verzekeraars gedaan wordt, zodat een koppeling wordt gemaakt
met hun database met kentekens van gestolen voertuigen. Deze laatste is
vervolgens weer in te zien en te koppelen aan o.a. ANPR. Om dit te
realiseren is in 2012 een start gemaakt met het opstellen van een
convenant, dat begin 2013 getekend wordt. Bij de aanpak van koperdiefstal is door middel van nieuwsbrieven, een digitaal meldpunt en een
voorlichtingscampagne de alertheid van burgers en bedrijven vergroot.
Daarnaast wordt intensief toezicht gehouden door boa’s en politie
opsporingsteams op de risico locaties. De aangifte van koperdiefstal is
voorts geüniformeerd en voor de opsporing is gebruik van SDNA (bijna
onzichtbare markering van voorwerpen) beproefd en wordt dit nu
toegepast. Een belangrijke ontwikkeling is de invoering van de legitimatieplicht bij contante inkoop van metaal per 1 januari 2013. Bij de bestraffing
wordt de gevaarzetting door koperdiefstal al meegenomen als strafver-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

17

Beleidsprioriteiten

zwarende factor in de strafeis. In Benelux-verband zijn er afspraken
gemaakt voor een gezamenlijke aanpak van koperdieven, die onder meer
voorziet in het verbeteren van de informatie-uitwisseling, het gezamenlijk
optrekken bij de invoering van de legitimatieplicht en onderlinge
afstemming van het communicatiebeleid.
Veiligheidsregio’s: meer slagkracht bij crisisbeheersing en rampenbestrijding
Om burgers beter te beschermen tegen de risico’s van branden, rampen
en crises en te komen tot een efficiëntere en uniforme aanpak is in 2012
een wetsvoorstel aanvaard dat verplicht tot regionalisering van de
brandweer en dat de oprichting van het Instituut Fysieke Veiligheid regelt.
De evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s en het stelsel van de crisisbeheersing is in 2012 gestart. Het rapport van de wetsevaluatie wordt op
1 mei 2013 verwacht. Met steun van het Ministerie van Veiligheid en
Justitie zijn de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR) en de Vakvereniging voor Brandweervrijwilligers (VBV)
gezamenlijk in 2012 gestart met het project «Visie ontwikkeling brandweervrijwilligers» om een toekomstvisie op de brandweervrijwilligers te
ontwikkelen en de geconstateerde knelpunten op te lossen. De visie gaat
handvatten bieden voor het blijven vinden, binden en boeien van
brandweervrijwilligers. Naar aanleiding van rapportages over de brand in
Moerdijk heeft een gezamenlijke bestuurlijke werkgroep van het Veiligheidsberaad en het Ministerie van Veiligheid en Justitie in 2012 een
aanpak voor verbetering van de bovenregionale samenwerking geadviseerd op onder ander het gebied van crisiscommunicatie, opschaling,
interregionale leiding en coördinatie en de faciliterende en sturende rol
van de rijksoverheid. Op het gebied van crisiscommunicatie heeft het
ministerie via een financiële impuls het Veiligheidsberaad in staat gesteld
om versneld (september 2012) kwalificatieprofielen en opleidingskaders
voor crisiscommunicatie vast te stellen. De volledige verbeteraanpak
wordt momenteel gereed gemaakt voor implementatie begin 2013.
Veilige publieke taak
In 2012 is intensief ingezet op de aanpak van agressie en geweld tegen
werknemers met een publieke taak (programma Veilige Publieke Taak).
Begin 2012 is een «aanscherpingsbrief programma VPT» aan de Tweede
Kamer gezonden en per 1 september 2012 is het doen van aangifte onder
nummer (vorm van anonieme aangifte) ingevoerd. De Kamer is geïnformeerd over de uitkomsten van een onderzoek naar de al bestaande
vormen van anonimiteit in het strafproces. Er zijn daarnaast aanvullende
maatregelen aangekondigd naar aanleiding van een onderzoek naar de
strafmaat die door OM en ZM is toegepast bij zaken van agressie en
geweld tegen werknemers met een publieke taak. Tot slot zijn de
afspraken geëvalueerd die met politie en OM zijn gemaakt over de
behandeling van dergelijke zaken.
IV Een geloofwaardige rechtsstaat
Sneller recht doen, sneller straffen
De vijf regionale pilots ZSM zijn samen met de landelijke pilot rond artikel
8 Wegenverkeerswet (rijden onder invloed) afgerond en geëvalueerd. De
resultaten ervan hebben geleid tot een uniforme landelijke ZSM-werkwijze
voor de politie en het OM. Tegelijk zijn in het afgelopen jaar business
cases opgesteld voor politie, OM, slachtofferhulp, kinderbescherming,
HALT en reclassering. Met de advocatuur zijn procesafspraken gemaakt
voor het ontwikkelen van de business case rechtsbijstand. Voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

18

Beleidsprioriteiten

rechterlijke macht is in kaart gebracht welke organisatorische voorzieningen nodig zijn om het mogelijk te maken dat de zittende magistratuur
bij het ZSM-proces kan aanhaken. Op basis daarvan is geconcludeerd dat
we verder gaan met ZSM. De bestaande ZSM-werkwijze is doorontwikkeld
naar een landelijk uniforme ketenbrede werkwijze voor ZSM.
Sterkere positie slachtoffers
Op 1 september 2012 is de wet uitbreiding spreekrecht in werking
getreden. Daarmee is het aantal nabestaanden dat mag spreken uitgebreid en is vertegenwoordiging toegestaan voor slachtoffers die zelf niet
in staat zijn te spreken. Op 1 januari 2012 is ook de wet Schadefonds
Geweldsmisdrijven gewijzigd en is de groep nabestaanden die een beroep
kan doen op het Schadefonds verruimd. Het wetsvoorstel conservatoir
beslag is ingediend bij de Tweede Kamer. Met de beleidsbeslissing
terugwerkende kracht voorschotregeling zijn nog bij het CJIB
openstaande schadevergoedingsmaatregelen van voor 1 januari 2011
door de overheid aan slachtoffers uitgekeerd. Inmiddels hebben circa
4.287 slachtoffers een uitkering ontvangen, met een totaalbedrag van
€ 7,8 mln. In het kader van slachtofferschap van geweld is voor communicatiemedewerkers bij de politie de handreiking «Communicatie bij
maatschappelijke onrust na ernstige geweldsincidenten» opgesteld. Deze
handreiking is te gebruiken om (dreigende) onrust in de maatschappij uit
communicatief perspectief zo snel en zo goed mogelijk aan te pakken. Het
casemanagement bij zware gewelds- en zedenzaken en de hernieuwde
wijze van voegingsondersteuning door Slachtofferhulp Nederland wordt
geëvalueerd. Om de uitvoering van de wet versterking positie slachtoffers
te verbeteren is een drietal verbetertrajecten gestart met de ketenpartners,
gericht op vereenvoudiging van mogelijkheden om schade te verhalen,
verbetering van de informatievoorziening aan slachtoffers en versterking
van de positie van slachtoffers in de fase van tenuitvoerlegging. Ook op
Europees niveau is gewerkt aan versterking van de positie van slachtoffers. De richtlijn tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten,
de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten
is aangenomen door het Europees Parlement en de Raad. Nederland dient
in november 2015 aan de richtlijn te voldoen, de implementatie van de
richtlijn wordt voorbereid.
Een toekomstbestendige Tbs
De Tbs-maatregel draagt bij aan de veiligheid van de samenleving. Het
kabinet wil de Tbs-maatregel daarom ook voor de toekomst behouden.
Met dit doel is het afgelopen jaar gewerkt aan zichtbare effectiviteit van de
Tbs en zijn maatregelen genomen tegen verdachten die hun medewerking
aan het Pro Justitia-onderzoek weigeren. De effectiviteit van de behandeling is inzichtelijk gemaakt met behulp van prestatie-indicatoren. De
eerste resultaten zijn in 2012 tijdens de jaarverslaggesprekken met de
forensisch psychiatrische centra (fpc’s) besproken. In verschillende gremia
is gestart met de afstemming over de precieze uitwerking en toepassing
van de indicatoren. Het Pieter Baan Centrum (PBC) laat het beeld zien dat
door extra inspanningen en een flexibele inzet van onderzoekers over een
langere periode bij circa 37% van de weigerende verdachten toch een
rapport met een conclusie en/of advies kan worden opgemaakt. De
rapporteurs van het NIFP (Nederlands Instituut voor Forensische
Psychiatrie en Psychologie) krijgen met de inwerkingtreding van de Wet
Forensische Zorg de beschikking over medische gegevens van andere
instanties. Behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer is in
2012 afgerond. Door middel van levenslang toezicht op zeden- en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

19

Beleidsprioriteiten

geweldsdelinquenten draagt de Tbs-maatregel bij aan een veiligere
samenleving, ook op de langere termijn.
Kwaliteit van de wetgeving en de juridische functie
In 2012 is een aantal acties uitgevoerd ter versterking van de kwaliteit van
de juridische functie. Er is een breed juridisch platform gecreëerd op de
site van het Kenniscentrum Wetgeving (www.kc-wetgeving.nl) met alle
relevante informatie en kennis over wetgeving en juridische aangelegenheden bij het Rijk. Dubbel werk wordt zo voorkomen en accumulatie van
kennis wordt mogelijk. Interdepartementaal is het afgelopen jaar gewerkt
aan rijksbreed geldende juridische handleidingen, formats en regelingen,
zoals standaardmodules over hoe om te gaan met verzoeken op grond
van de Wet Openbaarheid Bestuur en de behandeling van bezwaar- en
beroepschriften, wijze van inschakeling van de Landsadvocaat,
standaarden over klachtrecht, behandeling van schadevergoedingen en
aanbestedingen. Deze standaarden vormen het instrumentarium voor
overheidsjuristen en zijn te vinden op de KCW-site. Het rijksbrede gebruik
hiervan maakt de eenheid zichtbaar in de uitoefening van juridische taken
en daarmee de corporate uitstraling van de juridische functie binnen het
Rijk tot stand gebracht. Het ICT-programma Legis is in 2012 afgerond. In
het kader van Legis is het hele wetgevingsproces, vanaf voorbereiding tot
aan publicatie Staatsblad, tot één elektronisch ketensysteem gedigitaliseerd. Ook de informatie van de Raad van State en de Tweede en Eerste
Kamer wordt via het systeem ontsloten. Het systeem is gebruiksvriendelijk en biedt rijksbreed eenduidige monitorings- en rapportagemogelijkheden. Ook is er een wetgevingseditor ontwikkeld, waar vanuit een
doorlopende wettekst «met één druk op de knop» een wetsvoorstel kan
worden opgesteld. In 2012 is een educatief puntenstelsel voor juristen
(www.puntenstelsel.nl) ingesteld, waarbij net als in de rechterlijke macht
en advocatuur per jaar 30 uur aan opleiding en inhoudelijke ontwikkeling
moet worden besteed. Sinds 2012 is er een speciale managementopleiding voor juristen bij de Academie voor Wetgeving en Overheidsjuristen (www.academievoorwetgeving.nl) die voor leidinggevenden in de
juridische functie een verdieping geeft op de ABD-opleiding.
Kansspelen: veilig en verantwoord
Op 22 maart 2012 is het onderzoek van het WODC «Gokken in Kaart», over
de aard en omvang van kansspelverslaving, aangeboden aan de Tweede
Kamer. Samenvattend telt de Nederlandse bevolking in 2011 naar
schatting 8,7 miljoen recreatieve spelers, 92.000 risicospelers en 20.300
probleemspelers. Het geschatte aantal recreatieve spelers is daarmee
gedaald ten opzichte van 2005, toen 9,6 miljoen Nederlanders tot de
recreatieve spelers werden gerekend. Het geschatte aantal risico- en
probleemspelers bedroeg in 2005 respectievelijk 55.000 en 28.700. De
doelstelling het aantal probleemspelers te verlagen is daarmee bereikt. Op
1 april 2012 is de Kansspelautoriteit van start gegaan. De Kansspelautoriteit heeft succes behaald met het aanpakken van illegale online
kansspelen. Meer dan de helft van de aangeschreven online kansspelaanbieders is niet meer specifiek gericht op de Nederlandse markt voor
kansspelen, dit houdt in dat ze geen .nl extensie meer hebben, niet langer
de Nederlandse taal hebben en geen reclame meer maken via televisie,
radio en/of geprinte media. In het laatste half jaar van 2012 zijn de
vergunningsvoorwaarden voor online kansspelen nader uitgewerkt ter
voorbereiding van regulering van deze sector.De opties ter realisatie van
een centraal register voor de uitsluiting van kansspelen zijn op effectiviteit
en impact onderzocht (motie Kooiman, Tweede Kamer, vergaderjaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

20

Beleidsprioriteiten

2011–2012, 32 264, nr. 24). De conclusies van dit onderzoek worden
meegenomen in het wetsvoorstel online kansspelen.
Auteursrecht 20@20
In 2012 is voortgang gemaakt met elk van de vier pijlers van het in april
2011 aan de Kamer aangeboden programma Auteursrecht 20@20
(Kamerstukken II 29 838 nr. 29). De stand van zaken is als volgt.
• Het wetsvoorstel versterking toezicht auteursrechtorganisaties – pijler
1 – is op 13 maart door de Tweede Kamer aanvaard en de schriftelijke
stukkenwisseling in de Eerste Kamer is afgerond. Bij het toezicht hoort
de oprichting van een laagdrempelige geschillencommissie.
• Het wetsvoorstel auteurscontractenrecht – pijler 2 – werd op 18 juni
2012 bij de Tweede Kamer ingediend.
• Een reeks moties en Kamervragen (zie Kamerstukken 29 838) waarin
werd verzocht af te zien van invoering van een zogenoemd downloadverbod heeft moeten leiden tot een nieuwe, tijdelijke regeling voor de
thuiskopievergoedingen. De Amvb op basis van het advies van de
stichting onderhandelingen thuiskopievergoedingen SONT werd op
26 oktober 2012 vastgesteld en trad op 1 januari 2013 in werking (pijler
3).
• In Europees verband werd mede op aandringen van Nederland op
17 juli 2012 de ontwerprichtlijn collectief beheer en grensoverschrijdende licentieverlening gepubliceerd. In internationaal verband – pijler
4 – valt verder te noemen het door dit Ministerie georganiseerde en
goed bezochte internationale congres over fair use, dat op 10 februari
2012 werd gehouden in het Vredespaleis, en de totstandkoming, na
twaalf jaar, op 26 juni 2012 van het Verdrag van Beijing over de rechten
van makers in de audiovisuele sector.
(Internationale) familierechtelijke verhoudingen
Het jaar 2012 stond in het teken van de beleidsdoorlichting Interlandelijke
adoptie, de herziening van de Wobka en de beslissing tot opschorting van
interlandelijke adopties uit Oeganda. Op 13 maart 2012 zijn de bevindingen van de beleidsdoorlichting aan de Tweede Kamer gestuurd.
Geconcludeerd is dat er een goede basis ligt voor een doelmatig
adoptiesysteem. Ook is daarbij aangegeven dat de professionaliteit van de
keten en de ketenpartners kan worden verbeterd. Reden hiervoor is dat
gezien de veranderingen ten aanzien van de dalende aantallen adopties,
de toename van het aantal «special needs kinderen» dat voor adoptie
wordt aangeboden, de consequenties voor de draagkracht van de
aspirant-adoptief ouders er meer kwaliteit gevraagd wordt van alle
ketenpartners. Deze conclusie en de voorgestelde maatregelen zijn door
de Tweede Kamer onderschreven tijdens het AO van 19 april 2012. Naar
aanleiding van berichten over mogelijke misstanden bij interlandelijke
adopties uit Oeganda is onderzoek gedaan door twee ambtelijke
delegaties naar de adoptieprocedures in Oeganda. Hierbij is geconstateerd dat deze procedures te broos zijn om van een zorgvuldige en zuivere
adoptieprocedure te spreken. Op basis van de bevindingen van de
ambtelijke werkbezoeken is besloten interlandelijke adopties uit Oeganda
op te schorten.
Meer ruimte voor ondernemen
In 2012 is een aantal belangrijke wetten tot stand gekomen ter uitvoering
van het programma modernisering ondernemingsrecht, Daartoe is op
1 oktober 2012 de nieuwe, flexibele bv ingevoerd, met minder formaliteiten en meer ruimte voor eigen afspraken tussen aandeelhouders. De
flex-bv wordt gevolgd door de wet bestuur en toezicht, die na de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

21

Beleidsprioriteiten

aanvaarding van de reparatiewet commissariaten op 25 september 2012
in werking is getreden en ondernemingen de keuze biedt tussen een one
tier en two tier bestuursmodel. In 2012 is een begin gemaakt met de
herijking van het faillissementsrecht.
Adolescentenstrafrecht
Met het oog op een samenhangende strafrechtelijke aanpak van jongeren
en jongvolwassenen is in 2012 het wetsvoorstel Adolescentenstrafrecht
bij de Tweede Kamer ingediend. Daarmee kan voor jongeren en jongvolwassenen van 15 tot 23 jaar beter rekening worden gehouden met hun
ontwikkelingsfase, en komt een pedagogische aanpak beschikbaar waarin
duidelijk en consequent optreden een belangrijke plaats hebben. In 2012
zijn, in voorbereiding op de inwerkingtreding van het wetsvoorstel, twee
pilots gestart om de advisering door de Raad voor de Kinderbescherming,
reclassering en gedragsdeskundigen over adolescenten ten behoeve van
een strafrechtelijke beslissing, verder te verbeteren. Deze pilots worden in
2013 geëvalueerd. Ook is in 2012 een methodiek ontwikkeld die door de
jeugd- en volwassenenreclassering in aanvulling op hun bestaande
methodieken wordt gebruikt voor het toezicht op en de begeleiding van
adolescenten. Ten slotte is een beleidskader opgesteld voor de toepassing
van elektronisch toezicht bij minderjarigen wat in 2013 zal worden
geïmplementeerd.
Commissie Samson en taskforce Kindermishandeling en seksueel
misbruik.
De commissie Samson heeft op 8 oktober 2012 haar advies «Omringd
door zorg, toch niet veilig» gepresenteerd. Op 29 oktober 2012 hebben de
bewindslieden gesproken met de lotgenotenorganisaties. Bij deze
bijeenkomst zijn namens met kabinet excuses aangeboden aan de
slachtoffers over wat hen is aangedaan en is gesproken over ervaringen
en tegemoetkoming. Op 29 oktober 2012 is tevens een brief inzake
excuses en aansprakelijkheid aan de Tweede Kamer gestuurd met de
toezegging dat een brief met een uitgebreide reactie van het kabinet op de
aanbevelingen voor de Kerst zou volgen. Er is een conceptregeling civiele
vordering tot schadevergoeding opgesteld bedoeld voor minderjarige
slachtoffers van misbruik in de periode 1945 t/m 2012 en een concept
«vangnetregeling» gelijkend op de regeling Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM) voor slachtoffers die hun schade niet op de dader kunnen
verhalen. Met het SGM is de voorbereiding van de uitvoering van beide
regelingen door het SGM gestart. Eind december heeft een tweede
bijeenkomst met de lotgenotenorganisaties plaatsgevonden en is de aan
de Kamer toegezegde brief met een reactie op alle aanbevelingen
verzonden. In het «Actieplan aanpak kindermishandeling 2012–2016,
Kinderen veilig» is opgenomen dat er een Taskforce met ambassadeurs
wordt opgericht voor de belangrijkste thema’s uit het actieplan. Het
Instellings- en Benoemingsbesluit van de Taskforce is op 11 september
2012 in de Staatscourant gepubliceerd (nrs. 18731 en 18741). De opdracht
van de Taskforce is «de uitvoering van het actieplan kritisch te volgen,
specifieke thema’s uit het actieplan hoog op de agenda te houden en
nieuwe kansrijke initiatieven te stimuleren». De Taskforce heeft op
20 november voor het eerst een publieke bijeenkomst georganiseerd.
Daarbij zijn het werkplan «Kinderen veilig, drie speerpunten, één appèl»
en de monitor overhandigd aan de Staatssecretaris van VWS en de
Minister van VenJ. In het werkplan heeft de Taskforce drie speerpunten
gekozen: preventie, seksueel misbruik en multidisciplinaire samenwerking. Voor elk speerpunt is binnen de Taskforce een kernteam
geformuleerd dat in samenspraak met partners in het veld de opvolging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

22

Beleidsprioriteiten

van de acties wil bevorderen. Daarnaast doet de Taskforce een voortdurend beroep op ieders verantwoordelijkheid om kindermishandeling en
seksueel misbruik te voorkomen en terug te dringen: een appèl. De eerste
monitor die in november is gepresenteerd was een nulmeting. De monitor
verschijnt twee keer per jaar en gaat in op de voortgang van de acties uit
het actieplan.
Realisatie beleidsdoorlichting 2012
Artikel

Realisatie
2010

Artikel 11 Nederlandse rechtsorde
Nederlandse rechtsorde
Artikel 13 Rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding
Terrorismebestrijding (was OD 13.6 t/m begroting
2011)
Artikel 13 Rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding
Preventieve maatregelen (OD 13.1)
Artikel 14 Jeugd
Interlandelijke adoptie en Internationale kinderontvoering (OD 14.1)
Tenuitvoerlegging jeugdsancties (OD 14.2)
Artikel 17 Internationale rechtsorde
Internationale rechtsorde (OD 17.1)
Artikel 23 Veiligheidsregio’s en Politie
Veiligheidsregio’s en Politie
(OD 23.1 t/m 23.4)

Artikel 25 Veiligheid en bestuur
Veiligheid
Radicalisering (OD 25.1)

Veiligheid ICT (OD 25.2)

Realisatie
2011

Realisatie
2012

X

Toelichting

Dit onderzoek is afgerond.

X

Afgerond (TK 29 754, nr. 195)
Dit onderzoek is afgerond.
X

Het rapport is naar de TK
gestuurd.

X

Afgerond (TK 33 199, nr 1)

X

Afgerond (TK 31 101, nr 8)
N.v.t.1

n.v.t.

X

X

X

Dit onderzoek is afgerond.
Het rapport wordt in de
zomer 2013 naar de TK
gestuurd.

Dit onderzoek is afgerond.
Het rapport is naar de TK
gestuurd.
Dit onderzoek is afgerond.
Het rapport wordt naar
verwachting in juni 2013
naar de TK gestuurd.

1
De in 2011 geplande beleidsdoorlichting van artikel 17.1 is, na afstemming met het Ministerie van Financiën, opgeschort. Dit mede met het oog
op de wijzigingen die voorkomen uit de nieuwe begrotingssystematiek «Verantwoord Begroten». Die systematiek maakt dat artikel 17 met ingang
van 2013 als zodanig geen onderdeel meer uitmaakt van de ontwerp-begroting, maar onderdeel wordt van artikel 91 «Apparaatsuitgaven kerndepartement».

De in 2011 geplande beleidsdoorlichting van artikel 17.1 is, na afstemming
met het Ministerie van Financiën, opgeschort. Dit mede met het oog op de
wijzigingen die voorkomen uit de nieuwe begrotingssystematiek
«Verantwoord Begroten». Die systematiek maakt dat artikel 17 met ingang
van 2013 als zodanig geen onderdeel meer uitmaakt van de ontwerpbegroting, maar onderdeel wordt van artikel 91 «Apparaatsuitgaven» van
het kerndepartement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

23

Beleidsartikelen

HOOFDSTUK 4 – BELEIDSARTIKELEN
11 NEDERLANDSE RECHTSORDE
Algemene doelstelling

Een goed functionerende rechtsorde waarbinnen samenleving en burger
tot hun recht komen.

Doelbereiking en maatschappelijke effecten

Zorg voor een goed functionerende rechtsorde komt onder meer tot
uitdrukking in het beheer en onderhoud van de algemene wetboeken op
het terrein van het strafrecht en strafvordering, burgerlijk recht en
burgerlijk procesrecht en de Algemene wet bestuursrecht. In 2012 lagen
zwaartepunten bij:
– De wettelijke grondslag voor de nieuwe politieorganisatie en de
nieuwe inrichting van de gerechtelijke kaart. Voorts stond het
scheppen van een juridische infrastructuur die ruimte geeft aan
innovatie en ondernemen centraal. Deze doelstellingen konden
worden verwezenlijkt door de voltooiing van de wetsvoorstellen voor
een nieuwe Politiewet en de herinrichting van de gerechtelijke kaart
alsmede de totstandkoming van de wetten voor het nieuwe BV-recht
en de aanpassing van het bestuursprocesrecht.

Externe factoren

De uitvoering van het wetgevingsprogramma heeft plaatsgevonden in een
jaar waarin het kabinet demissionair werd, verkiezingen plaatsvonden en
een nieuw kabinet aantrad. De nieuwe verhoudingen stonden uiteindelijk
niet in de weg om de doelstellingen op het gebied van wetgeving in
belangrijke mate te verwezenlijken.

Realisatie meetbare gegevens
bij de algemene doelstelling

Ontwikkeling aantal regels
Figuur: Aantal geldende wetten, Amvb’s en ministeriële regelingen per 1 januari
2004–2013 zoals opgenomen in het Basiswettenbestand (exclusief
BES-regelgeving en materieel uitgewerkte regelingen)

12.000

10.000

8.000

6.000

4.000

2.000

0
2004

2005

Min. Reg.

2006

2007

2008

2009

Amvb/KB

2010

2011

2012

2013

Wet

De getallen in deze grafiek zijn als gevolg van de gebruikte meetmethodiek niet rechtstreeks vergelijkbaar met die in voorgaande jaren zijn
gepresenteerd. De hier getoonde getallen tonen de regelingen die
daadwerkelijk in werking zijn getreden per 1 januari. Regelingen die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

24

Beleidsartikelen

formeel of materieel niet meer in werking waren zijn niet meegeteld,
evenals regelingen die uitsluitend op de BES-eilanden betrekking hebben.
Eén element van kwalitatief goede wetgeving is dat geen onnodige
regelgeving wordt gemaakt. Het aantal geldende regelingen op een
bepaald moment zegt niets over de vraag of regelgeving wel of niet
onnodig is, maar het aantal regelingen is wel medebepalend voor de
regeldruk die wordt ervaren. In het rapport «Alle regels tellen» (2004)
werd nog een gestage groei van het regelingenbestand sinds 1980
geconstateerd. In de periode rond 2004 heeft een grootschalige opschoningsactie plaatsgevonden onder met name de ministeriële regelingen.
Sinds 2004 is het aantal geldende wetten, Amvb’s en ministeriële
regelingen weer in geringe mate gestegen. Per 1 januari 2013 bedroeg het
totaal aantal regelingen 9.588 (tegen 9.505 per 1 januari 2012).
De ontwikkeling van de administratieve lasten
Indicator

Administratieve lasten bedrijven uit regelgeving van Veiligheid en Justitie
Administratieve lasten burgers (in uren) uit regelgeving van Veiligheid en Justitie
Administratieve lasten burgers (in out-of-pocket kosten) uit regelgeving van
Veiligheid en Justitie
Vermindering administratieve lasten politie

Streefwaarde/
Begroting
2012

Realisatie
2012

– 126, 8 mln.
(-11,7%)
– 763.000 (2015)

– 128,1mln
(– 11,8%)
– 375.343

– 641.000 (2015)

– 23.597 546
Ruim 600 FTE

Toelichting op de cijfers:
Reductie AL bedrijven in 2012 is gerealiseerd en hoger uitgevallen door
een aantal maatregelen. De reductie in uren van de AL burgers is lager
uitgevallen dan voorzien; de oorzaak daarvoor ligt in het feit dat het
wetsvoorstel Elektronische dienstverlening burgerlijke stand (kamerstuknr. 32 444) niet in 2012 in werking is getreden. De verwachting is dat
dit in 2013 gebeurt. De reductie in de out-of-pocketkosten voor de burgers
is veel hoger uitgekomen dan voorzien. Oorzaak hiervoor is dat een
belangrijke maatregel in het erfrecht (in bepaalde gevallen hoeft bij
partner-overlijden geen verklaring van erfrecht meer te worden
opgemaakt, deze maatregel levert een besparing op van ruim 23 mln euro
voor burgers) niet was ingecalculeerd bij het opstellen van de begroting
voor 2012. Zie voor een toelichting op de ontwikkeling administratieve
lasten politie dit jaarverslag, hoofdstuk 4, doelstelling 23.3, onder 8.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

25

Beleidsartikelen

Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000
2008

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

Verplichtingen

12.289

17.149

17.515

13.293

0

0

0

Apparaat-uitgaven

12.187

15.322

18.454

14.737

0

0

0

11.1
11.1.1

(Nationale) wetgeving
Directie Wetgeving

6.219
6.219

7.528
7.528

7.820
7.820

6.501
6.501

0
0

0
0

0
0

11.2
11.2.1

Wetgevingskwaliteitsbeleid
Directie Wetgeving

5.968
5.968

7.794
7.794

10.634
10.634

8.236
8.236

0
0

0
0

0
0

34

34

886

32

0

0

0

Ontvangsten

Toelichting
Uitgaven
In het kader van rijksbrede begrotingstraject «Verantwoord Begroten» zijn
de apparaatsuitgaven van het bestuursdepartement van Veiligheid en
Justitie overgeheveld naar het artikel apparaatsuitgaven kerndepartement
(artikel 91), waardoor op dit artikel een nulbudget resteert. Bij de verdere
invoering van Verantwoord Begroten (Begroting 2013) is de inhoud van
dit artikel gereallocceerd in de beleidsagenda en de overige beleidsartikelen.
Operationele doelstelling 11.1

Het tot stand brengen van wet- en regelgeving ter uitvoering van de
grondwettelijke opdracht het burgerlijk recht, het strafrecht en het
burgerlijk- en strafprocesrecht in algemene wetboeken en algemene
regels van bestuursrecht bij wet vast te leggen.

Doelbereiking

Bevordering van veiligheid en rechtshandhaving
De buurt veilig, voor bewoner en ondernemer
Het wetsvoorstel uitbreiding fouilleerbevoegdheden is in 2012 ingediend
bij de Tweede Kamer (TK 33 112). De schriftelijke behandeling is afgerond.
Het voorstel is gereed voor plenaire behandeling door de Tweede Kamer.
Dat laatste geldt eveneens voor het wetsvoorstel regierol gemeenten (TK
32 459). Het wetsvoorstel adolescentenstrafrecht, waarbij de strafdienstplicht voor jeugdigen is betrokken, is ingediend bij de Tweede Kamer (TK
33 498).
Offensief tegen ondermijnende en georganiseerde criminaliteit
De uitvoerige parlementaire behandeling van het wetsvoorstel uitbreiding
en verbetering Wet bevordering integriteitsbeoordelingen (TK 32 676)
door het openbaar bestuur is in 2012 nagenoeg afgerond. Tevens werd bij
het parlement een Algemene maatregel van bestuur (Amvb) voorgehangen ter uitvoering van dit wetsvoorstel. De Wet aanscherping van de
Wet ter voorkoming van witwassen is op 1 januari 2013 in werking
getreden.
Slagkracht voor onze professionals
Veel aandacht ging in 2012 uit naar de wetgeving die was gericht op de
vorming van de nationale politie. De nieuwe Politiewet 2012, de
Invoerings- en aanpassingswet en het daarbij behorende pakket aan
lagere regelgeving is op 1 januari 2013 in werking getreden. Tevens werd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

26

Beleidsartikelen

in 2012 naar aanleiding van de behandeling van het wetsvoorstel in de
Eerste Kamer en de daar gedane toezeggingen, onder meer over de
positie van de korpschef, nog een wetsvoorstel opgesteld dat, grotendeels, eveneens op 1 januari 2013 in werking is getreden. De Raad van
State bracht advies uit over het wetsvoorstel wijziging van het Wetboek
van Strafvordering (TK 33 542), dit in verband met de regeling van het
vastleggen en bewaren van kentekengegevens door de politie.
Een doelmatige en doeltreffende rechtspleging
Slagkracht voor de rechtspraak en vermindering kosten
Veel tijd en aandacht kostte de voorbereiding en behandeling van het
wetsvoorstel tot herziening van de gerechtelijke kaart en het daarbij
behorende pakket uitvoeringsregelgeving. De behandeling van deze
wetgeving is 2012 afgerond en op 1 januari 2013 in werking getreden.
Tevens is naar aanleiding van de behandeling in de Eerste Kamer een
voorstel tot splitsing van het arrondissement Oost-Nederland voorbereid.
Ook van dit voorstel is de behandeling in 2012 afgerond en op 1 april 2013
in werking getreden. Diverse maatregelen tot vermindering van de kosten
voor de rechtsbijstand zijn in 2012 voorbereid. Op 1 januari van dat jaar
trad een Amvb in werking tot verlaging van de vergoedingen voor de
advocatuur; de consultatie en voorhang van een tweede Amvb met
diverse maatregelen tot verlaging van de kosten voor rechtsbijstand is in
2012 afgerond; een derde Amvb, inzake een regeling van no cure no fee
voor rechtsbijstandverleners in vreemdelingenzaken, is in 2012 in
consultatie gegaan.
Juridische beroepen
Bij het voorstel tot wijziging van de Advocatenwet (TK 32 382) is in 2012
een omvangrijke nota van wijziging ingediend waarbij het toezicht op de
advocatuur op geheel nieuwe leest wordt geschoeid. De schriftelijke
behandeling in de Tweede Kamer is gaande.
Positie slachtoffer
De Wet uitbreiding spreekrecht slachtoffers en nabestaanden is op
01-09-2012 in werking getreden.
Aanscherping strafrecht
De Wet taakstraffen trad in januari 2012 in werking. Het wetsvoorstel
minimumstraffen wordt ingevolge het regeerakkoord ingetrokken. Het
wetsvoorstel herziening ten nadele is door de Tweede Kamer aangenomen en nog aanhangig bij de Eerste Kamer.
Stroomlijning executieketen
Het wetsvoorstel uitvoering strafrechtelijke beslissingen is in voorbereiding genomen.
Modernisering Awb
Belangrijke stappen zijn in 2012 gezet om de Awb te moderniseren. De
parlementaire behandeling van de Wet aanpassing bestuursprocesrecht
(TK 32 450) is afgerond en op 1 januari 2013 grotendeels in werking
getreden. Daarin zijn twee onderdelen van de Crisis- en herstelwet
(verruiming passeren gebreken en relativiteitsvereiste) permanent
gemaakt. Voorts werd door de Minister van Infrastructuur en Milieu mede
namens de Minister van Veiligheid en Justitie een wetsvoorstel ingediend
om de Crisis- en herstelwet voor onbepaalde tijd te verlengen. In 2012
werd verder de Veegwet aanpassing bestuursprocesrecht bij de Tweede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

27

Beleidsartikelen

Kamer ingediend, als sluitstuk op de Wet aanpassing bestuursprocesrecht.
parlementaire behandeling van het wetsvoorstel nadeelcompensatie en
schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten is tot en met de schriftelijke voorbereiding in de Eerste Kamer gevorderd. Mede doordat de
ontwikkelingen rond de zogeheten Nieuwe Zaaksbehandeling in een
stroomversnelling kwamen, is geconcludeerd dat voor afzonderlijke
wetgeving op het punt van regiezittingen geen aanleiding meer was,
omdat de praktijk inmiddels goed haar weg weet te vinden zonder
regeling. Het wetsvoorstel inzake verhoging van griffierechten is
controversieel verklaard na de val van het kabinet, waarna het nieuwe
kabinet besloot het wetsvoorstel in te trekken.
Procesrecht
Op 1 juli 2012 is de Wet prejudiciële vragen aan de Hoge Raad in werking
getreden (TK 32 612). Een eerste vraag die zich – conform de wettelijke
regeling in talrijke andere soortgelijke geschillen zou kunnen voordoen,
werd al in augustus 2012 gesteld. Verder is in 2012 de schriftelijke
behandeling van het wetsvoorstel wijziging Wet collectieve afwikkeling
massaschade in de Tweede Kamer afgerond (TK 33 126). In juli 2012 is aan
de Tweede Kamer tevens een beleidsbrief gezonden met voorstellen rond
de mogelijke introductie van een collectieve regeling tot schadevergoeding ter uitvoering van de in november 2011 aanvaarde motieDijksma.
De wet tot beperking van de aansprakelijkheidspositie van de Nederlandse
Bank en de Autoriteit Financiële Markten trad op 1 juli 2012 in werking.
Ruimte voor innovatie en ondernemen
Ondernemingsrecht
Vanaf 1 oktober 2012 is de flexibele bv, beter bekend als flex bv,
beschikbaar. De flex bv biedt een laagdrempelige rechtsvorm voor het
bedrijfsleven (TK 31 058). Kleine ondernemers kunnen gebruik maken van
de in de wet vastgelegde standaardregeling; voor joint ventures en andere
samenwerkingsverbanden is maatwerk mogelijk, bijvoorbeeld verschillende aandelen en verdeling van bestuurszetels. Op de eerste dag van de
invoering zijn er ongeveer 700 flex BV’s opgericht.
Ongeveer 80% van de geschillen die de Ondernemingskamer van het
gerechtshof Amsterdam behandelt, betreffen enquête procedures. Een in
2012 in Tweede en Eerste Kamer behandelde wetswijziging verbetert de
werking van dit bijzondere instrument voor de beslechting van geschillen
tussen vooral aandeelhouders en bestuur (TK 32 887). Ook de positie van
de onderzoekers in een enquête is verbeterd, onder meer door duidelijke
aansprakelijkheidsregels. De wet is op 1 januari 2013 in werking getreden.
Verder trad de zogenaamde Interventiewet op 13 juni 2012 in werking (TK
33 059). Deze wet maakt het mogelijk om bijzondere, vergaande maatregelen te treffen bij financiële ondernemingen in problemen. Onder leiding
van De Nederlandse Bank (DNB) kunnen maatregelen worden getroffen
die leiden tot de overdracht van de onderneming aan een private partij.
De wet biedt ook de basis voor nationalisatie van een systeemrelevante
instelling door de Staat.
In 2012 is de behandeling voltooid van een wetsvoorstel dat verduidelijkt
hoe de op initiatief van de Tweede Kamer tot stand gekomen beperking
van het aantal commissariaten bij ondernemingen in de profit en de non

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

28

Beleidsartikelen

profitsector moet worden toegepast (TK 32 873). Door de aanvaarding van
deze wet kon de al eerder, in 2011, tot stand gekomen Wet bestuur en
toezicht ook op 1 januari 2013 in werking treden. De wet legt de regels
vast voor een bestuursstructuur waarbij bestuur en commissarissen in
één orgaan zitten, bekend als de one tier board. Daarnaast zijn er nieuwe
regels voor besluitvorming bij tegenstrijdig belang en de man-vrouw
verdeling binnen bestuur of RvC (TK 31 763).
Jaarrekeningenrecht
In 2012 is veel tijd besteed aan de onderhandelingen over de nieuwe
richtlijn jaarlijkse financiële verslaggeving, die de bestaande 4e en 7e EU
richtlijn moet vervangen. De regeling voor micro-entiteiten maakt deel uit
van die nieuwe richtlijn.
Incassokosten
De hoogte van buitengerechtelijke incassokosten is sinds 1 juli 2012 bij
wet vastgelegd (TK 32 418). Schuldeisers en schuldenaren weten hierdoor
beter waar zij aan toe zijn; zij kunnen nalezen welke incassokosten bij een
bepaalde vordering in rekening mogen worden gebracht. Bedrijven
mogen onderling een andere regeling treffen, maar bij consumenten mag
geen hoger bedrag in rekening worden gebracht.
Consumentenrecht
De herziening van de richtlijn consumentenacquis is in 2012 voltooid. Een
voorstel van wet ter uitvoering van de richtlijn is in 2012 aan de ministerraad en Raad van State voorgelegd; begin 2013 is het wetsvoorstel bij
de Tweede Kamer ingediend (TK 33 520).
Richtlijn betalingsachterstanden
Te late betaling van facturen door de overheid of bedrijven moet zoveel
mogelijk worden teruggedrongen. Ook in de onderlinge verhoudingen
tussen bedrijven kan een betere betalingsdiscipline bijdragen aan een
verbeterde liquiditeitspositie van bedrijven, die juist in deze economisch
moeilijke tijden onder druk kan staan. De wet ter uitvoering van de
richtlijn betalingsachterstanden is in 2012 door de Tweede en daarna
Eerste Kamer aanvaard en is op 15 maart 2013 in werking getreden (TK
33 171).
Overig
Bescherming van persoonsgegevens
Op het terrein van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer moest
veel tijd worden gestoken in onderhandelingen over de ontwerpverordening van de Europese Commissie en het rapporteren daarover aan het
parlement. De voorgenomen wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens waarin onder andere een meldplicht datalekken is geregeld
werd ter hand genomen. De Raad van State bracht advies uit.
Polygamie
In 2012 is een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer die de
erkenning van in het buitenland gesloten polygame huwelijken beperkt
(TK 33 488). Ook zijn in dit wetsvoorstel opgenomen een verbod op
neef/nichthuwelijken, een verbod op kinderhuwelijken, alsmede het
vergemakkelijken van de nietigverklaring van een huwelijk indien sprake
is van dwang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

29

Beleidsartikelen

Meetbare gegevens
De maatschappelijke effecten van het beleid ter bevordering van een goed
functionerende rechtsorde laten zich niet goed cijfermatig in beeld
brengen. Wel worden hieronder ten aanzien van enkele speerpunten,
voortgangsindicatoren gegeven voor 2012.
Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Activiteit
In hoofdstuk 14 is de voortgang van de belangrijkste onderwerpen en
wetgevingsinitiatieven weergegeven die in de begroting 2012 expliciet zijn
genoemd.

Kwaliteit algemene wetboeken en wetgeving (operationele doelstelling 1)

Coherentie tussen nationale en
Europese rechtsorde

Omschrijving/
activiteit

Doel
2012

Streefwaarde
2012 en verder

Snelheid implementatie
Europese richtlijnen,
percentage binnen de
Europese normen zoals
beschreven in het Scoreboard van de interne markt.

PM

– In 0% van de geldende
richtlijnen termijnoverschrijding van meer dan 2
jaar (Nederland: 0%)
– In ten hoogste 1% van de
geldende richtlijnen
termijnoverschrijding
(Nederland nu: 0,5%).

Bron: I-Timer, elektronische Termijnbewakingssysteem implementatie Europese regelgeving

Operationele doelstelling 11.2

Het bevorderen van de kwaliteit van wetten en regels, van de onderlinge
samenhang en consistentie van de wetgeving en het versterken van de
juridische functie binnen de Rijksoverheid.

Doelbereiking

Stroomlijning en versnelling van het wetgevingsproces:
Aan de beide Kamers is in 2012 het vergelijkend WODC-onderzoek naar
wetgevingsprocessen aangeboden dat input leverde voor een aantal
maatregelen voor een goede sturing en monitoring van het wetgevingsproces (zie de brief van de Minister van Veiligheid en Justitie van
12 december 2012, Kamerstukken II, 2012/13, 33 400 VI, nr. 78).
Gebruik van ICT-instrumenten in het wetgevingsproces:
Het programma voor de digitale ondersteuning van het wetgevingsproces
is voltooid. Opgeleverd zijn onder andere een rijksbreed wetgevingsvoortgangssysteem en een wetgevingseditor (zie ook de brief van12 december
2012, Kamerstukken II, 2012/13, 33 400 VI, nr. 78)).
Implementatie integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving:
Het afwegingskader is een normaal onderdeel van het voorbereidingsproces van nieuwe wetgeving geworden. Dat betekent onder meer dat de
wezenlijke vragen omtrent doel/middel, effectiviteit en effecten in de
toelichting op een nieuwe maatregel worden verantwoord.
Vaker consulteren via internet:
Het aantal internetconsultaties is ongeveer op hetzelfde niveau gebleven.
Juridische functie van het Rijk en uitvoering compacte overheid:
In 2012 is belangrijke vooruitgang geboekt bij de standaardisering van
handleidingen en standaarden voor juridische producten. Zij worden
rijksbreed aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

30

Beleidsartikelen

Implementatie van Europese regelgeving:
Het project implementatieverbanden is als onderdeel van het digitale
wetgevingsondersteuningssysteem opgeleverd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

31

Beleidsartikelen

Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstellingen

Activiteit

Rijksbrede wetgevingskwaliteit (operationele doelstelling 2)

Systematisch monitoren
wetgevingskwaliteit en daar
algehele beleidslijn t.b.v.
wetgevingskwaliteit uit
destilleren

Integrale voorbereiding van
beleid en wetgeving en
verantwoording van gemaakte
keuzes

Vaste verandermomenten
(VVM)

Omschrijving/
activiteit

Doel
2012

Streefwaarde
2012 en verder

Wetsevaluaties worden
systematisch bijeengebracht
in het clearing house wetsevaluatie en daar aan de hand van
een analysekader geanalyseerd
om informatie te verzamelen
over de werking van wetgeving
Toepassing werkwijze van het
integraal afwegingskader voor
beleid en regelgeving (IAK) en
verantwoording van gemaakte
keuzes in beleid- en regelgevingsvoorstellen.

Wordt in 2013 opgeleverd

In 2012 wordt een eindrapportage opgesteld door het
clearing house wetsevaluatie
en door de Minister van
Veiligheid en Justitie aan het
parlement gezonden.

Is onderdeel wetgevingsproces
geworden

Toepassing VVM en verantwoording hierover in de
toelichting bij een wettelijke
regeling.

VVM-evaluatie-onderzoek is
uitgevoerd. Bericht aan de
Staten-Generaal begin 2013.

Structurele inbedding in
beleids- en wetgevingsproces
houdt in dat zoveel mogelijk
beleidsnota’s en wetsvoorstellen worden voorbereid met
behulp van het IAK en dat de
gemaakte keuzes expliciet
worden verantwoord in de
beleidsnota of toelichting bij
een wetsvoorstel.
In 2012 wordt een evaluatieonderzoek uitgevoerd naar de
werking van het systeem van
VVM en de mate waarin het
systeem wordt nageleefd. De
resultaten van dit onderzoek
worden gerapporteerd aan de
Tweede Kamer.

Voor een overzicht van de in 2012 tot stand gekomen wetten wordt
verwezen naar Hoofdstuk 14 «Overzicht van de in 2012 tot stand gekomen
wetten»].

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

32

Beleidsartikelen

12 RECHTSPLEGING EN RECHTSBIJSTAND
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 11.467,3 miljoen
art. 12 Rechtspleging en rechtsbijstand 13,7 %
Slagvaardige en kwalitatief
goede rechtspleging

Overig
Veiligheid
en Justitie

Rechtspleging en
rechtsbijstand:
€ 1.573,7 miljoen

Adequate toegang
tot het rechtsbestel

Algemene doelstelling

Een doeltreffend en doelmatig rechtsbestel.

Doelbereiking en maatschappelijke effecten

Het jaar 2012 heeft in het teken gestaan van het uitvoeren van het
Regeerakkoord 2010. Ingezet is op een beter functionerend rechtsbestel,
wat geresulteerd heeft in de aanvaarding van de Wet herziening gerechtelijke kaart (TK 32 891). Per 1 januari 2013 is de gerechtelijke indeling van
Nederland herzien. Ook bij het toezicht op de juridische beroepen heeft
nieuwe regelgeving het toezicht op het notariaat verbeterd en er wordt
gewerkt aan een verbetering van het toezicht op de advocatuur. Voorts is
op 1 januari 2012 een algemene maatregel van bestuur in werking
getreden waarin maatregelen zijn opgenomen die bijdragen aan de
financiële beheersing in het domein van de gesubsidieerde rechtsbijstand
(Stbl. 2011, nr. 590). De consultatie en voorhang van een tweede
algemene maatregel van bestuur met maatregelen in de rechtsbijstand is
in 2012 afgerond (TK 31 753, nr. 53). Een derde algemene maatregel van
bestuur inzake een regeling no cure less fee voor rechtsbijstandverlening
in vreemdelingenzaken is in 2012 in consultatie gebracht. Op 1 juli 2012 is
de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Stbl. 2012, nr. 78) in werking
getreden, die onderstreept dat een buitengerechtelijke oplossing het
uitgangspunt van de schuldhulpverlening is. Verder is een conceptalgemene maatregel van bestuur voorbereid die moet leiden tot een
herijking van de vergoedingenstructuur voor de bewindvoerder in de Wet
schuldsanering natuurlijke personen. De innovatie in de rechtspraak wordt
uitgewerkt in een samenwerkingsproject tussen het ministerie en de Raad
voor de rechtspraak.

Externe factoren

Het goed functioneren en de inrichting van de (stelsels van) rechtspraak
en rechtsbijstand wordt mede beïnvloed door een aantal externe factoren.
Dit betreft vooral Europese wetgeving en jurisprudentie. Daarnaast wordt
het beroep op het rechtsbestel beïnvloed door economische, demografische en sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen.

Realisatie meetbare gegevens
bij de algemene doelstelling

De bevoegdheid van de Minister van Veiligheid en Justitie ten aanzien van
het rechtsbestel is voorwaardenscheppend. Daarnaast is de Minister van
Veiligheid en Justitie verantwoordelijk voor de doeltreffendheid en
doelmatigheid van het rechtsbestel als zodanig. De normen voor een
adequaat rechtsbestel laten zich niet in indicatoren vatten, die in één
oogopslag de beleidseffecten in beeld brengen. Met behulp van
monitoren, trendrapportages en beleidsanalyses wordt op kwantitatieve,
maar ook op kwalitatieve wijze inzicht verkregen in de effecten van het
beleid. Voor de rechtspraak kan dit slechts met kwalitatieve indicaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

33

Beleidsartikelen

Daarnaast zijn bij de operationele doelstellingen een aantal input,
throughput en outputindicatoren opgenomen die samen inzicht bieden in
de effectiviteit van beleidsinstrumenten op geformuleerde doelstellingen.
Budgettaire gevolgen van beleid

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
1.314.339

1.490.881

983.503

1.534.994

1.572.040

1.569.535

2.505

Apparaatsuitgaven
12.3.2 Hoge Raad

28.671
28.671

30.546
30.546

32.949
32.949

33.227
33.227

42.520
42.520

36.009
36.009

6.511
6.511

Programma-uitgaven

1.318.009

1.404.968

1.403.183

1.502.956

1.531.242

1.533.526

-2.284

444.942
420.012
24.930

482.093
455.200
26.893

483.277
458.368
24.909

524.239
495.618
28.621

528.078
498.884
29.194

524.712
494.816
29.896

3.366
4.068
– 702

873.067

922.875

919.906

978.717

1.003.164

1.008.814

– 5.650

857.353
15.714

907.413
15.462

904.692
15.214

962.718
15.999

988.174
14.990

993.131
15.683

– 4.957
– 693

182.519
162.850

194.389
185.140

199.380
190.743

249.019
241.433

243.122
237.570

302.882
295.026

-59.760
– 57.456

Verplichtingen

12.2

Adequate toegang tot het
rechtsbestel
12.2.1 Raden voor rechtsbijstand
12.2.2 Overig
12.3

Slagvaardige en kwalitatief
goede rechtspleging
12.3.1 Raad voor de rechtspraak –
gerechten
12.3.3 Overige diensten
Ontvangsten
Waarvan griffieontvangsten

Toelichting
Uitgaven
Het verschil tussen de vastgestelde begroting en de gerealiseerde
uitgaven bij de Hoge Raad wordt met name verklaard doordat een deel
van de a fonds perdu-regeling aan de RGD bestemd voor het jaar 2011
pas in 2012 tot uitbetaling is gekomen. Daarnaast is bij 1e suppletoire
begroting € 3,5 miljoen aan het budgettaire kader – in verband met
huisvestingskosten nieuwbouw – toegevoegd.
Ontvangsten
De voorgenomen verhoging van de griffierechten uit het vorige regeerakkoord is niet doorgegaan. Hierdoor zijn de ontvangsten circa € 46 mln.
lager uitgevallen dan bij begroting 2012 was geraamd. Daarnaast is er
sprake van een lager dan geraamde instroom aan zaken. Ook hierdoor zijn
de griffierechtontvangsten ruim € 11 mln. lager uitgevallen.
Operationele doelstelling 12.2

Burgers en bedrijven hebben toegang tot een passende en effectieve
vorm van geschillenbeslechting en/of rechtspleging.

Doelbereiking

Rechtsbijstand en buitengerechtelijke geschiloplossing
Op 1 januari 2012 is een algemene maatregel van bestuur in werking
getreden waarin maatregelen zijn opgenomen die bijdragen aan de
financiële beheersing in het domein van de gesubsidieerde rechtsbijstand.
In dat besluit is de vergoeding van de advocatuur verlaagd. De wijze van
indexering van deze vergoeding is aangepast. De consultatie en voorhang
van een tweede algemene maatregel van bestuur in de rechtsbijstand is in
2012 afgerond (TK 31 753, nr. 53). Een derde algemene maatregel van
bestuur inzake een regeling no cure less fee voor rechtsbijstand in
vreemdelingenzaken is in 2012 in consulatie gegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

34

Beleidsartikelen

In 2012 heeft een brede consultatie plaatsgevonden van partijen die
werkzaam zijn binnen het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. De
denkrichtingen die hieruit naar voren zijn gekomen, zijn bij brief van
10 juli 2012 aan de Kamer voorgelegd (TK 31 753, nr. 52). Onder andere
wordt de kwaliteit en daarmee het probleemoplossend vermogen van de
eerstelijns rechtsbijstand verbeterd.
Wat betreft de buitengerechtelijke geschiloplossing heeft de Eerste Kamer
het wetsvoorstel ter implementatie van de internationale richtlijn
mediation aangenomen (Stbl. 2012, nr. 570). De wet is op 1 april 2013 in
werking getreden. Daarnaast zijn diverse projecten met het
mediation-veld gestart om mediation beter in de samenleving te
verankeren als instrument om geschillen op te lossen.
Voorts is in Europees verband onderhandeld over de richtlijn Alternative
Dispute Resolution (ADR) en de verordening Online Dispute Resolution
(ODR). De richtlijn ADR ziet op een dekkend systeem van buitengerechtelijke geschilbeslechting in alle lidstaten van de Europese Unie. De
verordening Online Dispute Resolution (ODR) maakt het mogelijk voor de
Europese Commissie een Europees platform in te richting waarop
consumenten hun klachten over online consumententransacties ter
beslechting kunnen aanmelden.
Raadsman bij politieverhoor
Het wetsvoorstel raadsman en politieverhoor is nog in voorbereiding,
waardoor de voorziene indiening bij de Tweede Kamer niet in het
verslagjaar heeft plaatsgevonden. Het wetsvoorstel implementeert niet
alleen de uitspraken van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens
en de fundamentele vrijheden inzake het consult van een raadsman
voorafgaand aan het verhoor, maar anticipeert ook op de komende
Europese richtlijn inzake een bredere toegang tot een raadsman in
strafprocedures. De beoogde bredere regeling voor de toegang tot een
raadsman vergt nader overleg met diverse partijen die zijn betrokken bij
het strafproces.
Juridische beroepsgroepen
In 2012 is de laatste hand gelegd aan de invoeringsregelgeving van de
nieuwe Wet op het notarisambt en de implementatie daarvan. Deze wet is
op 1 januari 2013 in werking getreden (Stbl. 2012, nr. 591). Tevens is in
2012 de Tweede nota van wijziging ingediend op het wetsvoorstel ter
wijziging van de Advocatenwet (TK 32 382, nr. 10). Zowel de Wet op het
notarisambt als het wetsvoorstel voor de Advocatenwet verscherpen en
versterken het toezicht en de tuchtrechtspraak op de beide beroepsgroepen om de maatschappelijke belangen en het maatschappelijke
vertrouwen in het functioneren van advocaten en notarissen te borgen.
Om deze doelen te bereiken, zijn in beide wetten zowel de positie van de
toezichthouder als het toezichtinstrumentarium versterkt. Ook het
sanctiearsenaal van de tuchtrechter is uitgebreid met onder andere de
geldboete, voorwaardelijke sancties en de mogelijkheid tot het opleggen
van een dwangsom. Voor de gerechtsdeurwaarders is een wetsvoorstel
met dezelfde uitgangspunten in voorbereiding.
Schuldsanering
De economische conjunctuur in 2012 heeft een verdere toename van de
schuldenproblematiek bij particulieren in de hand gewerkt. Een
evenredige toename van de instroom in de schuldsanering is niettemin
uitgebleven. Dit strookt met het streven van het kabinet om een buitengerechtelijke oplossing van de schuldenlast als uitgangspunt te nemen. Op
1 juli 2012 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Stbl. 2012, nr. 78)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

35

Beleidsartikelen

in werking getreden. Deze wet onderstreept dit uitgangspunt. Uit de 8e
Monitor Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp), die eind 2012
aan de Kamer is aangeboden, blijkt dat de Wsnp te goeder trouw een
positieve rol vervult daar waar een minnelijke oplossing aantoonbaar niet
tot de mogelijkheden behoort (TK 33 400 VI, nr. 16). De Raad voor
rechtsbijstand, die de Wsnp uitvoert, heeft concrete maatregelen
genomen om de schuldenketen verder te digitaliseren en om het
minnelijke en het wettelijke traject beter op elkaar te laten aansluiten. Een
concept-Amvb is voorbereid die moet leiden tot een herijking van de
vergoedingenstructuur voor de Wsnp-bewindvoerders.
Realisatie meetbare gegevens

Alternatieve geschillenbeslechting

Mediation

Slagingspercentage mediations binnen het justitiële domein (%)
Verwijzing door de rechter
Verwijzing door het Juridisch Loket
Afgegeven mediation toevoegingen

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
60
4.500
2.500
6.500

56
3.067
4.274
7.341

60
3.440
2.250
7.300

54
2.717
2.845
8.501

2012

Bron: Raad voor de Rechtsbijstand en Raad voor de rechtspraak

Toelichting
Het aantal verwijzingen voor mediation door de rechter is lager dan
begroot voor 2012, maar ook lager dan 2011. Het slagingspercentage
vertoont ook een lichte daling. De verwijzingen voor mediation door het
Juridisch Loket nemen toe ten opzichte van de begroting 2012. Er is echter
wel sprake van een afname t.o.v. 2011. Het aantal afgegeven toevoegingen voor mediation door de Raad voor rechtsbijstand is gestegen tot
8.501; een toename t.o.v. de begroting 2012 en 2011.
Geschillencommissies
Het jaarverslag van de stichting geschillencommissies consumentenzaken
is te vinden op: www.degeschillencommissie.nl
Rechtsbijstand

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

36

Beleidsartikelen

Rechtsbijstand
Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010

Strafzaken (ambtshalve)
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (mln.)

99.927
€ 111,50

99.451
€ 120,50

99.350
€ 113,30

98.706
€ 125,60

Strafzaken (regulier)
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (mln.)

54.412
€ 41,70

50.096
€ 37,20

52.797
€ 36,90

58.926
€ 43,80

Civiele zaken
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (mln.)

243.281
€ 199,80

227.199
€ 195,00

249.590
€ 201,70

244.201
€ 194,20

Inverzekeringstellingen
Aantal toevoegingen
Uitgaven (mln.)

90.678
€ 24,80

125.916
€ 30,5

133.531
€ 33,40

123.389
€ 32,20

Lichte adviestoevoeging
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (mln.)

12.257
€ 2,80

8.363
€ 2,0

9.160
€ 2,10

9.814
€ 2,30

Asiel
Instroom asielzoekers in AC
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (mln.)

18.000
27.000
€ 45,20

14.630
28.728
€ 46,3

15.000
29.105
€ 46,40

13.632
27.165
€ 43,50

Het Juridisch Loket
Aantal klantencontacten
Uitgaven (mln.)

777.955
€ 21,80

755.821
€ 24,0

801.062
€ 23,90

858.914
€ 24,10

Uitvoeringslasten Rechtsbijstand
Raad voor Rechtsbijstand

€ 29,70

€ 29,2

€ 29,90

€ 29,60

Totaal uitgaven (mln.)

€ 477,10

€ 484,8

€ 487,60

€ 495,40

2012

Programma-uitgaven Rechtsbijstand

Toelichting
Voor de rechtsbijstand als geheel is sprake van een toename met € 8 mln.
ten opzichte van de begroting 2012. De toename wordt met name
veroorzaakt door een stijging van de kosten voor ambtshalve en reguliere
straftoevoegingen. De kosten voor civiele en asiel toevoegingen zijn lager
dan begroot. Ten opzichte van de begroting vertoont het aantal toevoegingen regulier straf en de lichte adviestoevoegingen een stijging. Bij de
overige categorieën is het aantal afgegeven toevoegingen minder dan
begroot. Het totale aantal toevoegingen stijgt van 413.837 in 2011 naar
438.812 in 2012; een stijging van 6%. De groei van het aantal Inverzekeringstellingen lijkt af te vlakken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

37

Beleidsartikelen

Verdeling budget rechtsbijstand
Inkomens- en eigen bijdrage tabel
Verzamelinkomen tot1
Alleenstaande

Niet-alleenstaande

Eigen bijdrage1

Aandeel in totaal
inkomensonafhankelijke
toevoegingen2

€ 17.500
€ 18.200
€ 19.200
€ 21.000
€ 24.900

24.500
25.400
26.700
29.700
35.200

127
186
301
510
786

82 %
2%
3%
6%
7%

Inkomenscategorie
A
B
C
D
E
Totaal
1

Per 1-1-2012
Bron: monitor rechtsbijstand 2011
T.a.v. het aandeel in totaal inkomensafhankelijke toevoegingen zijn dit de cijfers over 2011. De cijfers over 2012 worden in augustus 2013 bekend
met de uitgifte van de Monitor Rechtsbijstand 2012.
2

Operationele doelstelling 12.3

Optimale randvoorwaarden voor een doelmatig en doeltreffend rechtsbestel.

Doelbereiking

In 2012 is verder gewerkt aan een doelmatig functionerend rechtsbestel.
Efficiënt en doelmatig werken binnen het rechtsbestel wordt bevorderd
door de herziening van de gerechtelijke kaart en de innovatie van het
rechtsbestel.
Herziening gerechtelijke kaart
Het wetsvoorstel Herziening Gerechtelijke Kaart (32 891) is begin 10 juli
2012 door de EK aangenomen waarna de wet op 13 juli jl. in het
Staatsblad is geplaatst. De tweede helft van 2012 stond in het teken van
de voorbereidingen van de implementatie van de nieuwe gerechtelijke
kaart met het oog op de invoering per 1 januari 2013. In dit kader zijn de
bestuurders van de gerechten benoemd. Voorts zijn de overige bestuursleden benoemd, zijn de zaakverdelingsreglementen en de bestuursreglementen tot stand gekomen, zijn de ministeriële regelingen en Amvb’s
aangepast en heeft besluitvorming over de sluiting van kantonlocaties en
het aanpassen van informatiestromen tussen de partners in de strafrechtketen plaatsgevonden. Daarnaast vond in de tweede helft van 2012 ook de
parlementaire behandeling van het wetsvoorstel Splitsingwet (33 451)
plaats. Dit voorstel regelt ter uitvoering van de motie Beuving (PvdA) c.s.
de splitsing van rechtbank Oost-Nederland in de rechtbanken Overijssel
en Gelderland. De Tweede Kamer heeft op 29 november 2012 de
Splitsingswet aangenomen (Handelingen TK, 2011–2012, nr. 29). De Eerste
Kamer heeft het wetsvoorstel aanvaard op 18 december 2012 (Handelingen EK, 2011–2012, nr. 12). De nieuwe gebiedsindeling bestaat uit 11
rechtbanken en vanwege de fusie van de hoven Arnhem en Leeuwarden
uit vier gerechtshoven. De wet is op 1 april 2013 in werking getreden.
Innovatie rechtsbestel
De Innovatieagenda Rechtsbestel is gericht op het ontwikkelen van
vernieuwende ideeën voor het rechtsbestel van juridische professionals
als rechtspraak, advocatuur, gefinancierde rechtsbijstand, notariaat,
deurwaarderij etc. Doel is het verbeteren van gerechtelijke procedures,
buitengerechtelijke geschiloplossing en onderlinge relaties in het
rechtsbestel. Als onderdeel van het verbeteren van gerechtelijke proce-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

38

Beleidsartikelen

dures is de wet elektronisch indienen van een dagvaarding per 1 juli 2012
van kracht geworden (Stb. 2012, nr. 291). Pilotrechtbanken zijn gestart met
het inrichten van een eenvoudige, informele en digitale procedure, die
partijen in de gelegenheid stelt hun geschil in een beveiligde elektronische omgeving aan de kantonrechter voor te leggen. Experimenten zijn
gestart met mediation in het bestuursrecht. In pilots bij VenJ-organisaties
wordt een informele aanpak van geschiloplossing bevorderd. In 2012 zijn
de activiteiten gericht op het vereenvoudigen en digitaliseren van het
civiele en bestuursrecht opgenomen in het programma Kwaliteit en
Innovatie Rechtspraak (KEI), waarmee de stap naar een meer grootschalige verspreiding van een deel van de innovatieagenda wordt gezet.
Het (werk)proces in het civiele recht en het bestuursrecht wordt daartoe
gedigitaliseerd en geïnnoveerd. Het Ministerie werkt bij dit programma
nauw samen met de Raad voor de rechtspraak, die een gelijknamig
programma is gestart. De advocatuur en de deurwaarders worden hier
nauw bij betrokken.
Visie toekomst gerechtelijk onderzoek
Om de effecten van de inschakeling van particuliere instituten naast het
Nederlands Forensisch Instituut (NFI) te bezien, is de afgelopen jaren een
pilot uitgevoerd. In totaal zijn 19 particuliere instituten ingeschakeld voor
de meest uiteenlopende onderzoeken. Uit de evaluatie van de pilot is
gebleken dat deze instituten naar tevredenheid van politie, OM en
advocatuur rapportages hebben geleverd. In twee brieven ( 5 juli 2012, TK
33 000 VI, nr. 106 en 5 november 2012 TK 33 400 VI, nr. 8) is de inrichting
van het forensisch onderzoek voor de toekomst geschetst. Het NFI blijft
leidend in de levering van forensische diensten en producten. Tegelijkertijd zijn er adequate voorzieningen noodzakelijk voor tegenonderzoek,
bijzondere expertise en ingeval van (tijdelijk) gebrek aan capaciteit bij het
NFI. Voorts wordt een analyse gemaakt van de inrichting van en de kosten
voor de regionale onderzoeksruimten van de politie voor
DNA-vooronderzoek, verdovende middelen en indicatief vooronderzoek.
Ook komt de afbakening van de werkzaamheden van de politie, het NFI én
de werkzaamheden die particuliere onderzoeksinstituten aan de orde.
Voor geheel 2013 geldt een interim-regeling voor de inschakeling van
particuliere instituten.
Versnelling doorlooptijden keten strafrechtelijke handhaving
Bij alle parketten is in 2012 gestart met de invoering van de
ZSM-werkwijze. Voorts zijn voorbereidingen getroffen voor de landelijke
uitrol van de inmiddels vastgelegde ZSM-werkwijze 1.0 en is onderzocht
wat de Raad voor de Kinderbescherming, de reclassering, HALT en
Slachtofferhulp Nederland nodig hebben om in de loop van 2013 bij de
ZSM-werkwijze aan te haken. De landelijke uitrol van ZSM wordt met
ingang van 2013 gefaseerd uitgevoerd. In het kader van de ketenbrede
verbetering en versnelling van de werkprocessen zijn de regio’s Noord en
Utrecht-Lelystad gestart met opleiding van professionals en het trekken
van verbeterprojecten in eerste aanleg. Verder is de focus verbreed naar
complexe zaken en de tweede aanleg. In de regio’s Rotterdam en Den
Haag worden zaken met een grote impact op maatschappij en/of
slachtoffer versneld aangebracht en afgedaan door het Gerechtshof.
Verkorten Raio-opleiding
Conform de taakstelling uit het Regeerakkoord 2010 wordt met ingang van
2016 € 10 mln. structureel bezuinigd op de raio-opleiding. De Raad voor
de rechtspraak en het College van procureurs-generaal hebben op
31 januari 2011 besloten de raio-opleiding te verkorten door afschaffing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

39

Beleidsartikelen

van de buitenstage en het aantal plaatsen voor deelname aan de
opleiding te beperken. In 2012 zijn de opbrengsten van de besparingsmaatregelen ingezet ten behoeve van de modernisering van de initiële
opleiding. Eind 2012 zijn de contouren zichtbaar geworden van de
gemoderniseerde initiële opleiding waarmee halverwege 2013 wordt
gestart.
Realisatie meetbare gegevens bij de operationele doelstelling
Belangrijke indicatoren voor het functioneren van de rechtspraak zijn de
verwachte instroomontwikkelingen in relatie tot de financiering van de
rechtspraak. Meer informatie daaromtrent is te vinden in het Jaarverslag
van de Raad voor de rechtspraak. Daarin wordt tevens ingegaan op de
volume- en prestatiegegevens, concrete ontwikkelingen en de gevolgen
voor de doorlooptijden.
Indicatoren
Meerjarige instroomontwikkeling rechtspraak

Totaal instroom
Jaarlijkse mutatie

Realisatie

Realisatie

Streefwaarde/
Begroting
2012

Realisatie

2010

2011

1.975.184
1%

1.801.177
– 9%

1.972.662

1.686.086
– 6%

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2010

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

1.959.617
1%

1.806.870
– 8%

1.914.702

1.678.065
– 7%

2012

Meerjarige productieontwikkeling rechtspraak

Totaal productie
Jaarlijkse mutatie

2012

Bron: Raad voor de rechtspraak

Toelichting
Zowel de instroom als het aantal afgehandelde zaken is in 2012
afgenomen ten opzichte van 2011. In 2012 stroomde er ongeveer 1,7
miljoen zaken in bij de gerechten. Het aantal afgehandelde zaken bedroeg
eveneens ongeveer 1,7 miljoen. De daling is over de hele linie van de
rechtspraak zichtbaar, maar de grootste daling zit bij het relatief goedkope
product kanton. Rekening houdend met de diverse zaakzwaarten,
uitgedrukt in de diverse prijzen, is er in 2012 sprake van een daling van de
(gewogen) instroom (– 4%), maar iets minder sterk dan uit de ongewogen
aantallen blijkt (– 6%).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

40

Beleidsartikelen

Gerealiseerde instroom en uitstroom Hoge Raad
Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
Straf
Instroom
Uitstroom

3.685
3.681

3.919
4.070

3.600
3.750

3.895
3.688

Civiel
Instroom
Uitstroom

653
627

557
652

660
625

564
648

Belasting
Instroom
Uitstroom

1.030
1.081

1.042
1.038

1.000
1.000

1.140
1.256

Totaal
Instroom
Uitstroom

5.368
5.389

5.518
5.760

5.260
5.375

5.599
5.592

2012

Bron: Hoge Raad

Toelichting
Zowel de instroom als de uitstroom van zaken bij de Hoge Raad zijn hoger
uitgekomen dan eerder geraamd. Bij belastingzaken zijn de verschillen in
relatieve zin het grootst. Daar lijkt bij de stijging van de instroom sprake te
zijn van een meerjarige tendens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

41

Beleidsartikelen

13 RECHTSHANDHAVING EN CRIMINALITEITSBESTRIJDING
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 11.467,3 miljoen
art. 13 Rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding 27,7%
Tenuitvoerlegging
strafrechtelijke sancties

Overig
Veiligheid
en Justitie

Rechtshandhaving en
criminaliteitsbestrijding:
€ 3.177,4 miljoen

Handhaving en vervolging
Preventieve maatregelen
Vreemdelingenbewaring en uitzetten
Slachtofferzorg

Algemene doelstelling

Het bestrijden van criminaliteit door een doelmatige en effectieve
preventie, rechtshandhaving en sanctietoepassing.

Doelbereiking en maatschappelijke effecten

De criminaliteit is de laatste tien jaren met meer dan een derde
verminderd. Dat geldt zowel voor vermogenscriminaliteit als voor zware
criminaliteit zoals moord en doodslag, verkrachting en beroving. In 2012
is sprake van een stabilisering van deze dalende trend. De politie
registreerde drie procent minder verdachten dan een jaar eerder.
De aanpak van georganiseerde criminaliteit is verder verstevigd. Ook de
aanpak van cybercrime, zogenaamde high-impact crimes (beroving,
geweld, straatroof, woninginbraak), en financieel-economische criminaliteit heeft prioriteit gekregen. De rol van het openbaar bestuur in het
tegengaan van criminaliteit heeft verder vorm gekregen. Dat is bijvoorbeeld zichtbaar bij de Brabantse Taskforce B5 die zich richt op de aanpak
van criminele samenwerkingsverbanden.

Externe factoren

Duidelijk is dat de trend in criminaliteit niet alleen kan worden toegeschreven aan demografische en economische factoren of de inzet van
handhaving. Van belang zijn bijvoorbeeld ook de investeringen van
burgers en bedrijven in criminaliteitspreventieve maatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

42

Beleidsartikelen

Realisatie meetbare gegevens
bij de algemene doelstelling
Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000

Verplichtingen
waarvan garanties

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
2.722.045
134

2.938.544
293

3.075.007
286

3.160.590
773

3.144.956
719

3.087.921
692

57.035
27

559.366
7.762
551.604

576.603
8.000
568.603

– 17.237
– 238
– 16.999

Apparaatsuitgaven1
13.3.1 Rechtshandhaving
13.3.2 Openbaar Ministerie
Programma-uitgaven
13.1
13.1.1
13.1.2
13.3
13.3.1
13.3.2
13.3.3
13.4

13.4.1
13.4.2
13.4.3
13.4.5
13.4.6
13.5
13.5.1
13.5.2

13.6
13.6.1
13.6.2
13.7
13.7.1
13.7.2

2.694.104

2.939.067

2.913.129

3.146.012

2.618.065

2.510.318

107.747

Preventieve
maatregelen
Dienst Justis
Overig

15.322
4.313
11.009

19.315
4.537
14.778

27.793
9.501
18.292

33.959
14.944
19.015

36.341
17.190
19.151

33.186
10.230
22.956

3.155
6.960
– 3.805

Handhaving en
vervolging
Rechtshandhaving
Openbaar Ministerie
NFI

716.149
82.941
570.903
62.305

794.078
115.972
611.165
66.941

811.137
129.084
615.642
66.411

836.973
120.580
641.026
75.367

266.267
110.776
85.320
70.171

278.169
116.276
87.855
74.038

– 11.902
– 5.500
– 2.535
– 3.867

1.886.853

2.055.808

2.000.713

2.072.595

2.121.441

2.001.147

120.294

1.043.547
532.803
211.715
93.503
5.285

1.164.888
577.162
236.982
70.050
6.726

1.035.610
672.255
241.569
43.978
7.301

1.089.129
675.146
241.589
60.022
6.709

1.070.044
706.947
250.832
86.861
6.757

991.802
717.742
278.830
5.553
7.220

78.242
– 10.795
– 27.998
81.308
– 463

32.331

33.996

33.072

48.147

42.519

46.758

– 4.239

14.706

15.407

17.384

32.222

22.948

22.619

329

17.625

18.589

15.688

15.925

19.571

24.139

– 4.568

43.449
40.352
3.097

35.870
32.697
3.173

40.414
37.374
3.040

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

203.288

185.782

167.128

154.338

151.497

151.058

439

160.693
42.595

142.443
43.339

127.648
39.480

119.586
34.752

116.390
35.107

114.523
36.535

1.867
– 1.428

818.542
731.143
23.401

846.774
763.625
39.116

842.826
746.106
33.885

839.386
732.241
30.820

1.050.291
898.031
29.151

1.042.047
971.324
35.820

8.244
– 73.293
– 6.669

Tenuitvoerlegging
strafrechtelijke
sancties
DJI-gevangeniswezenregulier
DJI-Forensische zorg
Reclassering
CJIB
Overig
Slachtofferzorg
Slachtofferhulp
Nederland (SHN)
Schadefonds
Geweldsmisdrijven
(SGM)
Terrorismebestrijding
NCTb
IND
Vreemdelingenbewaring en uitzetten
Vreemdelingenbewaring
Uitzetcentra

Ontvangsten
Waarvan Boeten en Transacties
Waarvan Pluk-ze
1

realisatie naar rato stand ontwerpbegroting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

43

Beleidsartikelen

Toelichting
Uitgaven
13.3 Handhaving en vervolging
Op operationele doelstelling 13.3 «Handhaving en vervolging» doet zich
een meevaller voor van per saldo € 12 mln. In het kader van tegenvallers
op andere dossiers zijn uitgaven op de beleidsdossiers Projecten Onder
Architectuur (POA) en de Innovatie agenda rechtspraak getemporiseerd.
13.4 Tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties
Het gevangeniswezen laat een stijging zien in de capaciteitsbehoefte die
veroorzaakt wordt door een complexe combinatie van zowel bestaand als
nieuw beleid. Dit leidt tot een tekort aan direct inzetbare celcapaciteit. Het
tekort kan voor een deel worden opgevangen door meer gebruik te maken
van meerpersoonscellen en door het activeren van reservecapaciteit.
Hierdoor is het kader € 14,9 mln. verhoogd.
Van alle uitvoerende functies bij DJI valt 74% in de categorie Substantieel
Bezwarende Functies (SBF). Dat wil zeggen dat medewerkers werkzaam in
een dergelijke functie na hun zestigste levensjaar rechtspositioneel
gebruik kunnen maken van de SBF-regeling. Sinds 1 januari 2006 is de
Wet op de loonbelasting aangepast en gelden fiscale sancties voor de
werkgever t.a.v. van regelingen die vervroegd uittreden mogelijk maken.
De regeling Tweede carrière heeft als doel om het gebruik van de
SBF-regeling te beperken, door de mobiliteit van medewerkers te
bevorderen of door werknemers te helpen over te stappen naar een
functie die niet substantieel bezwarend is en derhalve niet onder de
bewuste regeling valt. De kosten voor deze regelingen komen -mede door
de veranderingen die tijdens de laatste Cao-onderhandelingen zijn
afgesproken- veel hoger uit dan destijds door de onderhandelaars
voorzien. In 2012 bedragen de meerkosten € 20,9 mln. Deze kosten
worden binnen de begroting van VenJ gedekt.
Bij de DJI heeft een technische mutatie van circa € 32 mln. van artikel 14
naar dit artikel plaatsgevonden. Deze interne herschikking is noodzakelijk
teneinde de DJI-budgetten op de verschillende operationele doelstellingen in overeenstemming te brengen met de productie van de verschillende DJI-onderdelen. Per saldo blijft het budgettaire kader van DJI
ongewijzigd, zie ook operationele doelstelling 14.2.
13.4.3 Reclassering
Het verschil tussen begroting en realisatie is veroorzaakt door een
taakstelling van ca. € 15 mln. en door reallocatie van budgetten naar
andere operationele doelstellingen binnen dit begrotingsartikel.
Ontvangsten
Op het dossier Boeten en Transacties zijn de ontvangsten tegengevallen.
Er is sprake van minder staandehoudingen als gevolg van het afschaffen
van de bonnenquota. Daarnaast is een afname van het aantal zaken bij
trajectcontroles waarneembaar. Dit is het gevolg van een afname van het
aantal vervoersbewegingen als gevolg van de economische crisis en niet
optimale beschikbaarheid van alle trajectcontrolesystemen. Zowel de
uitgaven als de ontvangsten zijn op dit artikel bij Slotwet met € 51,7 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

44

Beleidsartikelen

verhoogd. Het betreft de comptabele verantwoording van de ontvangen
vergoeding voor administratiekosten bij boeten en transacties. Deze
ontvangsten zijn beschikbaar gesteld aan het Centraal Justitieel Incassobureau ter dekking van de gemaakte kosten.
Operationele doelstelling 13.1

Het voorkomen en verder terugdringen van criminaliteit en het effectief
bestrijden van huiselijk geweld.

Doelbereiking

Een effectieve en efficiënte rechtshandhaving is het meest gebaat bij een
combinatie van preventie en repressie. Bij preventie van criminaliteit heeft
niet alleen de rijksoverheid verantwoordelijkheden, maar de samenleving
als geheel.

Instrumenten

• Het tegengaan van expressief geweld
In 2012 is gestart met de uitvoering van het landelijke politieprogramma
«Antwoord op geweld», waarbij ook de resultaten van het eerdere
programma Geweld in het (semi)publieke domein (2008–2011) meegenomen worden. In het kader van de dadergerichte aanpak is gestart met
de ontwikkeling van een persoonsgerichte aanpak voor geweldplegers
(toolbox, netwerk). Tevens is het proces in gang gezet voor het formuleren
van een landelijk in de politiepraktijk werkbare definitie van geweld en
typologieën van geweldplegers.
Om de pakkans van geweldplegers te vergroten zet de politie in op beter
zicht op geweldplegers (hot shots), locaties van geweld (hot spots), het
type en soort geweld (hot crimes) en tijdstippen waarop geweld
veelvuldig gepleegd wordt (hot times). Informatie die de geweldscans in
de wijken oplevert, wordt gekoppeld met straatkennis van wijkagenten,
taakaccenthouders enz. gebruikt voor het opstellen top-X lijsten van
geweldplegers en doelgroepanalyse. De informatie-uitwisseling over
geweldplegers met organisaties die buiten de politie vallen, wordt in twee
pilots beproefd: het openbaar vervoer en de spoedeisende hulp van
ziekenhuizen. Er is onderzoek verricht naar de mogelijkheden voor het
versterken van de heterdaadkracht. Voorts is een project voor informatieuitwisseling tussen OV en de politie in voorbereiding. Met betrekking tot
de kennis en expertise bij het vergroten van de pakkans is een benchmark
geweld opgesteld, een kennisplattegrond voor geweld opgesteld en een
expertmeeting «De dader ontleed» georganiseerd.
Met betrekking tot wapenbezit is het wettelijk verbod op stiletto’s, vlinderen valmessen op 1 mei 2012 in werking getreden. Voorafgaand aan de
inwerkingtreding van dit verbod is de campagne Spreekwapens uitgevoerd. Ten aanzien van het middelengebruik is, in het kader van de
invoering van de registratie door de politie van alcohol- en drugsgebruik
bij geweld en het aanmerken van dit middelengebruik als strafverzwaringsgrond, het wetsvoorstel (Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met het terugdringen van geweld onder invloed van
middelen) in consultatie gegaan. Dit wetsvoorstel geeft de politie de
bevoegdheid om bij geweldplegers middelentesten af te nemen. Via het
NFI is een expertmeeting georganiseerd om de mogelijke ondergrenzen
voor middelengebruik als strafverzwaringsgrond te bepalen. Het advies is
in concept gereed. Tot slot is begin 2012 de effectevaluatie van de
Halt-afdoening Alcohol van start gegaan en wordt eind 2013 afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

45

Beleidsartikelen

Nadat de Agressie Regulatie Training voor scholen is geïntroduceerd en
inmiddels meer dan honderd docenten en Halt-medewerkers hiervoor zijn
opgeleid op zo’n 35 scholen, is in 2012 gestart met het onderzoeken van
de effecten van deze inzet op het terugdringen van agressief gedrag.
• De aanpak van criminaliteit gericht tegen bedrijven
In 2012 heeft een inventarisatie plaatsgevonden van de knelpunten bij
criminaliteit specifiek gericht tegen het bedrijfsleven. Op basis hiervan is
een lijst met activiteiten opgesteld en neergelegd in het Actieplan
Criminaliteit tegen bedrijven. De activiteiten zijn geclusterd op drie
thema’s, te weten: 1. veilig ondernemen voor winkels, horeca en
bedrijventerreinen; 2. verbeteren meldingen en aangifteproces; en 3.
voorkomen en bestrijden fraude. Tevens zijn de raakvlakken met lopende
programma’s, waaronder de ketenaanpak overvalcriminaliteit, benoemd
in het Actieplan. Voor de uitvoering van dit Actieplan Criminaliteit tegen
bedrijven is in april 2012 een Taskforce Criminaliteit tegen bedrijven in het
leven geroepen, onder leiding van Alexander Sakkers. De Taskforce wordt
gevormd door een aantal kernleden uit het bedrijfsleven en overheidsorganisaties.
• De aanpak van huiselijk geweld
In 2012 is ingezet op een rijksbrede aanpak van geweld in huiselijke kring:
huiselijk geweld, eergerelateerd geweld, kindermishandeling, vrouwelijke
genitale verminking en ouderenmishandeling. Aan de volgende zaken is
prioriteit gegeven in 2012:
• Het wetgevingstraject verplichte meldcode. Het wetsvoorstel is in
oktober 2012 aan de Tweede Kamer aangeboden.
• De uitvoering van de effectevaluatie Wet tijdelijk huisverbod, die in
2011 is gestart en in 2013 afgerond wordt. De effectevaluatie vindt
plaats in samenwerking met het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS).
• De ontwikkeling van een stevige daderaanpak voor geweld in
huiselijke kring in strafrechtelijk kader. Deze daderaanpak heeft zowel
vergelding als effectieve daderhulpverlening als kernelementen. Het
gaat hierbij om een verscherpte aanpak van recidivisten en plegers van
intimate terrorism, (bij intimate terrorism probeert de dader het
slachtoffer te domineren door controle en macht uit te oefenen). In
2012 hebben er drie pilots plaatsgevonden om te bezien of het
mogelijk is deze ernstigste daders van geweld in huiselijke kring te
traceren en zo ja, hiervoor een aparte aanpak te ontwerpen. De
eindrapportage van de pilots wordt in het voorjaar van 2013 naar de
Kamer gezonden.
• BIBOB
Het doel van de Wet bevordering Integriteitsbeoordelingen door het
Openbaar Bestuur (Wet Bibob) is te voorkomen dat de overheid ongewild
criminele activiteiten faciliteert. Als gevolg van de gewijzigde begrotingspresentatie wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 25 «Veiligheid en
bestuur.
• Verklaring omtrent het gedrag
Bij de beoordeling van een aanvraag voor de Verklaring Omtrent het
Gedrag (VOG) beoordeelt de Dienst Justis of een persoon een relevant
antecedent op zijn naam heeft staan, dat een risico oplevert voor een
goede uitoefening van de functie of taak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

46

Beleidsartikelen

Sinds 1 oktober 2012 zijn bij alle VOG-aanvragen van personen die belast
zijn met de zorg voor minderjarigen in de kinderopvang, de jeugdzorg en
het onderwijs, justitiële gegevens uit het EU-land van nationaliteit
opgevraagd. Deze procedure wordt toegepast bij aanvragers die een
andere EU-nationaliteit hebben dan de Nederlandse. De justitiële
gegevens worden uitgewisseld via het Europees Strafregister Informatiesysteem (ECRIS). Justis betrekt deze buitenlandse juridische gegevens in
de beoordeling van de VOG. Tot december 2012 zijn door Nederland rond
de 630 informatieverzoeken uitgezet.
In 2012 is begonnen met het vergoeden van de kosten voor het aanvragen
van een VOG aan vrijwilligers. Het project wordt doorgezet en geëvalueerd in 2013.
• Kansspelen
Veilig en verantwoord deelnemen aan kansspelen, dat is waar het
kansspelbeleid onder dit kabinet voor staat. Het beleid heeft tot doel een
passend en attractief aanbod te realiseren en maatregelen te treffen voor
het tegengaan van kansspelverslaving, het beschermen van de
consument en het tegengaan van fraude en witwassen. In april 2012 is de
Kansspelautoriteit in werking getreden. De Kansspelautoriteit heeft succes
behaald met het aanpakken van illegale online kansspelen. Meer dan de
helft van de aangeschreven online kansspelaanbieders is niet meer
specifiek gericht op de Nederlandse markt voor kansspelen, dit houdt in
dat ze geen .nl extensie meer hebben, niet langer de Nederlandse taal
voeren en geen reclame meer maakt via televisie, radio en/of geprinte
media. Op 22 maart 2012 is het onderzoek van het WODC «Gokken in
Kaart» over de aard en omvang van kansspelverslaving aangeboden aan
de Tweede Kamer.
Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Indicatoren

Aantal aangevraagde en geweigerde VOG’s

Aantal aangevraagde VOG’s
Waarvan geweigerd in de beschikkingsfase op basis
van antecedenten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
504.033

538.771

520.000

563.273

4.064

3.332

3.000

3.189

2012

Bron: Justis

Integriteit (aantal Bibob-adviezen en Bibob-adviezen ernstig gevaar)

Aantal adviezen
Waarvan ernstige mate van gevaar

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
212
92

240
107

300
n.v.t.

213
126

2012

Bron: MinVenJ/Justis

Operationele doelstelling 13.3

Het bestrijden van criminaliteit door een effectief en doelmatig instrumentarium van opsporing en vervolging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

47

Beleidsartikelen

Doelbereiking

Aanpak georganiseerde criminaliteit
Georganiseerde criminaliteit heeft een ondermijnende werking op het
functioneren van de samenleving, de rechtstaat en de integriteit van het
financieel-economisch stelsel. In 2012 zijn daarom forse inspanningen
gepleegd om meer criminele organisaties aan te pakken, wat onder meer
blijkt uit de stijging van het aantal criminele samenwerkingsverbanden.
Ook het afnemen van crimineel vermogen is geïntensiveerd zodat de
georganiseerde misdaad, die primair winst gedreven is, in de kern wordt
geraakt. In 2012 leidde dat tot het afpakken van bijna 50 miljoen euro
crimineel vermogen.
Toelichting instrumenten
• Gewelddadige vermogenscriminaliteit
De integrale ketenaanpak van gewelddadige vermogenscriminaliteit heeft
zich in 2012 gericht op de persoonsgerichte aanpak van (potentiële)
daders, de gebiedsgerichte aanpak op hotspots en de slachtoffergerichte
aanpak. In deze probleemgerichte aanpak zijn ook straatroven meegenomen. De heterdaadkracht bij overvallen is versterkt (procedures zijn
aangescherpt waardoor bijvoorbeeld de inzet van speciale arrestatieteams
en de inzet van helikopters bij het zware segment van overvallen mogelijk
is geworden), het gebruik van het zogenaamde drie-ringen-model na een
overval is ingevoerd en ANPR wordt breed toegepast, de protocollen voor
plaats-delict-management zijn aangescherpt en het Openbaar Ministerie
(OM) heeft de richtlijn voor de strafvordering bij overvallen op woningen
en bedrijven aangescherpt, waarbij de strafeis is verhoogd. In 2012 zijn
verschillende regio’s ondersteund bij de inrichting van een (regionale)
persoongerichte aanpak van High Impact Crimes (HIC). Begin 2012 is door
reclassering en OM gestart met de landelijke invoering van verscherpt
toezicht op overvallers die vervroegd in vrijheid worden gesteld
(toezichtsniveau 3). In 2012 is voorts het startschot gegeven van de
campagne «Keihard tegen overvallen; alleen jij bepaalt wie je bent». In
deze campagne zijn diverse topsporters bereid gevonden om de Minister
te steunen als «ambassadeurs» in zijn strijd tegen overvallen. Ten
behoeve van de gebiedsgerichte aanpak (met name preventie) van
overvallen en straatroof zijn in 2012 15 extra Keurmerk Veilig
Ondernemen-projecten gestart met een accent op overvallen. Voor
gebieden waar geen samenwerking is tussen winkeliers is een methodiek
KVO plus ontwikkeld. Hiervan zijn in 2012 10 projecten uitgerold.
Verschillende branches hebben subsidie ontvangen voor preventie en
advisering van ondernemers (onder andere juweliers, horeca, maaltijdbezorgers en tankstations). In week 41 zijn in de Week van de veiligheid in
diverse sectoren activiteiten in het kader van de preventie van overvallen
georganiseerd waaronder 20 Road shows «Laat je niet Overvallen» voor
ondernemers. Ter ondersteuning van het lokale bestuur in de aanpak van
overvallen en straatroof zijn in 2012 korpsbeheerderbijeenkomsten en
expertmeetings georganiseerd voor bestuurders respectievelijk voor
gemeenteambtenaren op het gebied van openbare orde en veiligheid.
Voor de bestuurlijke aanpak op lokaal en regionaal niveau is in 2012 het
regiemodel Slim Samen Toezien ontwikkeld en beschikbaar gesteld aan
gemeenten. Diverse gemeenten worden ondersteund bij de invoering van
deze aanpak. Ook is er in 2012 bijzondere aandacht geweest voor de
ondersteuning van gemeenten bij de (verdere) uitrol van de persoonsgerichte aanpak van (potentiële) plegers van HIC. Hiervoor is door politie en
OM een Toolbox Persoonsgerichte Aanpak HIC ontwikkeld. De pilot
Bestuurlijke Informatievoorziening Overvallen en Straatroof (BIOS) die in
2012 is gestart richt zich op verstrekking van justitiële gegevens aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

48

Beleidsartikelen

burgemeesters in verband met de terugkeer van de gedetineerde
overvallers en straatrovers in de maatschappij. In overleg met politie en
het OM is begin 2012 een aantal aanvullende acties benoemd die het
aantal straatroven moeten terugdringen tot maximaal 6.557 per jaar (was
8.743 in 2009) en het verhogen van de pakkans met 25%. Er zijn safety
spots aangebracht bij geldautomaten in 50 KVO gebieden. Om het aantal
onjuiste registraties en onnodige sepots te verminderen is een conceptstandaardverbaal voor straatroof ontwikkeld. Enkele korpsen hebben
inmiddels het standaard-pv ingevoerd. In 2012 is de landelijke campagne
«Hier waak ik» gestart om het installeren van volgsoftware op mobiele
telefoons te stimuleren en de roof hiervan tegen te gaan en opsporing te
vervolgen. In 2012 is ook de campagne «Straatroof is triest» gestart met
als doel bij jongeren het beeld over de pakkans van straatrovers en de
gevolgen hiervan voor hun eigen toekomst bij te stellen.
Offensief tegen ondermijnende en financieel-economische criminaliteit
In 2012 is 48% van het aantal criminele samenwerkingsverbanden
aangepakt, waarmee de doelstelling van 35% is gerealiseerd. Ook de
Brabantse Taskforce B5, waarin het Ministerie van Veiligheid en Justitie,
de vijf grootste steden in Brabant, het OM, de nationale recherche, de
Belastingdienst, de Koninklijke Marechaussee en de drie Brabantse
politiekorpsen samenwerken om de georganiseerde criminaliteit in
Brabant terug te dringen, heeft in het tweede jaar van haar bestaan meer
criminele netwerken aangepakt dan in het eerste jaar. Het aantal
Brabantse criminele netwerken dat werd aangepakt steeg van 4 in 2011
naar 11 in 2012, waarbij het aantal aangehouden verdachten opliep naar
62.
De aanpak van financieel-economische criminaliteit krijgt een impuls door
het wetsvoorstel dat eind 2012 naar de Raad van State is gezonden.
Daarin is voorgesteld het mogelijk te maken bedrijven een geldboete op te
leggen van ten hoogste 10% van hun jaaromzet. Er komen daarnaast
hogere straffen voor witwassen en corruptie. Tot slot wordt misbruik van
gemeenschapsgeld breder strafbaar gesteld.
Afnemen crimineel vermogen
Er is in 2012 € 49,7 mln. afgepakt van criminelen. Dat is 11 procent meer
dan de € 44,6 mln. aan crimineel vermogen die opsporingsdiensten in
2011 van misdadigers afpakten. Het bedrag is daarmee in lijn met de € 49
mln. die aan het begin van het jaar werd verwacht en bestaat uit onder
meer ontnemingen van het OM, verbeurdverklaringen en schikkingen met
verdachten. Conform de overheidsbrede aanpak die het kabinet voor ogen
heeft, spelen ook andere overheidsdiensten, zoals de Belastingdienst, het
UWV en de Voedsel- en Warenautoriteit een belangrijke rol om illegaal
geld met bestuurlijke of fiscale instrumenten af te pakken. Over de totale
opbrengsten en de intensivering van deze rijksbrede inzet ontvangt de
Tweede Kamer in het voorjaar van 2013 een brief.
Aanpak cybercrime
In 2012 zijn er door het Team High Tech Crime conform de verwachting 9
grote internationale zaken opgepakt. Door onder andere extra kennis en
expertise aan te trekken moet dat aantal in 2014 zijn opgelopen tot 20
zaken. De aanpak van cybercrime is onderdeel van het bredere thema
cyber security, zie art. 21.1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

49

Beleidsartikelen

Aanpak kinderporno
Sinds het begin van 2012 is een landelijke stuur- en weegploeg operationeel. Door centraal te wegen, sturen en af te handelen konden er grote
stappen worden gezet met betrekking tot de werkvoorraad. Zo zijn alle
oude plankzaken weggewerkt, waardoor de werkvoorraad eind 2012
alleen bestond uit zaken uit dat jaar. Het actueel en beheersbaar houden
van de werkvoorraad krijgt blijvend aandacht. Naast het centraal sturen
gebeurt dit door uitbreiding van de politiecapaciteit en een efficiëntere
afdoening van lichtere zaken. Hierbij moet worden opgemerkt dat de
omvang van de werkvoorraad, gezien de sterke internationale en
onvoorspelbare context, kan blijven fluctueren.
Versterking bestrijding (zware) milieucriminaliteit
Eind 2012 is het programma versterking strafrechtelijke milieuhandhaving
volgens planning beëindigd. Concrete resultaten van het programma zijn
onder andere de verbetering van de samenwerking tussen OM, politie en
BOD’en op strategisch en tactisch niveau, onder andere door de inrichting
van de strategische milieukamer, verbeterde informatie-uitwisseling en de
herinrichting van het selectieproces. Verder zijn afspraken gemaakt over
de inrichting van de milieutaak binnen de nieuwe nationale politie en zijn
de bestuurlijke strafbeschikking milieu en gespecialiseerde milieurechters
geïntroduceerd. Daarnaast is een eerste versie van een kwaliteitsmonitor
strafrechtelijke milieuhandhaving ontwikkeld, is uitvoering gegeven aan
een proeftuin zware milieucriminaliteit en is dit thema in het Nationaal
dreigingsbeeld opgenomen. Tot slot is vanuit het programma geparticipeerd in het interbestuurlijke programma PUmA (Programma Uitvoering
met Ambitie), waarin per 1 januari 2013 een landelijk dekkend en robuust
netwerk van zogenaamde Regionale uitvoeringsdiensten (RUD’s) tot stand
is gebracht. Daarbij zijn ook afspraken gemaakt over de afstemming
tussen dat stelsel van RUD’s en de strafrechtelijke handhavingspartners.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

50

Beleidsartikelen

Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Indicatoren

Basiswaarde

Gewelddadige vermogenscriminaliteit
aantal overvallen1
het oplossingspercentage overvallen 1
percentage overvallen waarin tenminste 1 dader
wordt bestraft2
pakkans (verdachtenratio) overvallen, straatroof,
inbraken en geweld3
percentage overvallers dat binnen twee jaar recidiveert4
percentage bedrijven dat preventieve maatregelen
tegen overvallen neemt5
aantal straatroven6
pakkans (verdachtenratio) straatroof7
pakkans (verdachtenratio) woninginbraken8
pakkans (verdachtenratio) enkelvoudige geweldsdelicten9
ondermijnende en financieel-economische
criminaliteit
aantal aangepakte criminele samenwerkingsverbanden (csv’s)10
Afnemen crimineel vermogen
crimineel vermogen dat langs strafrechtelijke weg
wordt afgepakt11
Aanpak cybercrime
aantal grote internationale zaken dat wordt
opgepakt door het Team High Tech Crime12
Aanpak kinderporno
Aan OM aan te leveren zaken13

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010

2.898
23%

–
–

–
–

2.100
32%

1.982
31,4%

16%

–

–

26%

30%

30%

–

–

34,50%

38%

54%

–

–

–

nnb

73%
8.700
25%
11%

–
–
–
–

–
–
–
–

–
8.265
30%
12%

nnb
7.953
40%
8,3%

2012

5%

20%

30%

35%

48%

€ 30,8 mln.

€ 28,9 mln.

€ 35,8 mln.

€ 49,7 mln.

5

8

10

9

480

385

516

507

1

Bron: Landelijk Overvallen en Ramkraken Systeem. Het jaar 2009 wordt als nulwaarde gehanteerd.
Bron: Openbaar Ministerie (COMPAS/GPS).
3
Bron: GIDS-politie. Het jaar 2009 wordt als nulwaarde gehanteerd.
4
Bron: Fijnaut c.s., 2010. Het jaar 2010 wordt als nulwaarde gehanteerd. In 2012 is (cf. methodiek Fijnaut) onderzoek gedaan naar recidive van
overvallers (binnen 2 jaar) op basis van de gegevens van 2011. Daaruit blijkt dat de recidive van overvallers in 2011 constant is gebleven. De
persoonsgerichte aanpak van overvallers is in 2012 gestart. Medio 2013 wordt het onderzoek opgeleverd naar recidive van overvallers in 2012.
5
Bron: Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2009. Het jaar 2009 wordt als nulwaarde gehanteerd.
6
Bron: GIDS-politie. Het jaar 2011 wordt als nulwaarde gehanteerd.
7
Bron: GIDS-politie. Het jaar 2011 wordt als nulwaarde gehanteerd.
8
Het jaar 2010 wordt als nulwaarde gehanteerd.
9
De startpositie moet nog worden bepaald, hierover zijn nog geen cijfers bekend.
10
Eind 2009 wordt als nulsituatie gehanteerd. De genoemde percentages gelden nadrukkelijk als globale streefwaarden. Criminele samenwerkingsverbanden zijn namelijk vaak fluïde werkverbanden die in een bepaalde periode actief zijn en geen vaste groepen die kunnen worden uitgedrukt in
mathematische rekeneenheden.
11
Bron: OM. Het jaar 2011 wordt als nulwaarde gehanteerd.
12
Bron: KLPD. Het jaar 2010 wordt als nulwaarde gehanteerd.
13
Bron Jaarbericht OM 2010. Het jaar 2010 wordt als nulwaarde gehanteerd.
2

Toelichting:
Het Team High Tech Crime (THTC) is verdubbeld met 33 fte’s. in 2012 zijn 9
High-Tech Crime-onderzoeken gestart. Voorts zijn 6 volwaardige
HTC-onderzoeken afgerond. Het doel voor 2012 is niet behaald omdat
capaciteit is ingezet naar aanleiding van meerdere grote rechtshulpverzoeken, de extra capaciteit laat beschikbaar kwam en opleiden en
inwerken van deze capaciteit tijd heeft gevraagd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

51

Beleidsartikelen

Indicatoren
Prestatiegegevens Financial Intelligence Unit Nederland (FIU NL)

Aantal ongebruikelijke transacties
Aantal verdachte transacties
Percentage verdachte transacties

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
183.400
29.800
16

167.200
23.200
14

191.900
31.700
17

209.231
23.834
11

2012

Toelichting:
Nadere toelichting op stijging aantal OT’s:
Het totaal aantal geregistreerde meldingen komt in 2012 ruim boven de
200.000 uit. Deze stijging ten opzichte van eerdere jaren houdt verband
met een sterke stijging van het aantal subjectieve meldingen. Het aantal
objectieve meldingen blijft in 2012 ongeveer gelijk aan het aantal van
2011. De stijging van het aantal subjectieve meldingen houdt verband met
ontwikkelingen binnen de money transfer-sector. Zo is bijvoorbeeld
sprake van aanscherping van het meldbeleid op advies van de toezichthouder. Ook was sprake van bepaalde onregelmatigheden bij een
bepaalde wisselinstelling (subagent), waardoor alle transacties van dit
kantoor door de agent zijn gemeld. Dit leidde in 2012 tot meer money
transfer-meldingen. Daarnaast wordt een toename gezien van het aantal
meldingen door de overheid, wisselinstellingen en handelaren.
Overheidsmeldingen nemen toe onder invloed van een stijging van het
aantal passagiers dat aangifte doet van de invoer, uitvoer en doorvoer van
contanten ter waarde van € 10.000 of meer. Bij de wisselinstellingen
neemt met name het aantal meldingen over prepaidcards toe en bij de
handelaren is sprake van een stijging van het aantal OT’s bij autohandelaren en edelmetalenhandelaren.
Nadere toelichting op stijging aantal VT’s1:
Het aantal transacties dat de FIU-Nederland jaarlijks verdacht verklaart,
hangt niet alleen samen met de mate waarin transacties deze status
«toekomt», maar ook van de inspanningen die de FIU-Nederland en de
diverse handhavingspartners (kunnen) leveren. Zo speelt de mate waarin
politiebestanden waarmee de FIU-Nederland matches uitvoert gevuld
worden door opsporingsdiensten (onder andere het VROS-bestand), een
belangrijke rol. Ook het aantal LOvJ-verzoeken dat de FIU-Nederland
ontvangt, is bepalend voor het aantal verdachtverklaringen. Daarnaast is
de kwaliteit van meldingen belangrijk om het eventuele verdachte karakter
van een transactie te kunnen vaststellen. Ten slotte speelt de beperkt
beschikbare onderzoekscapaciteit van de FIU-Nederland een zeer
belangrijke rol bij het aantal verdachtverklaringen.

1

totaal aantal VT’s in 2011: 23.224 (money transfers: 19571, niet-money transfers: 3653), in 2012:
23.834 (money transfers: 21251, niet-money transfers: 2583)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

52

Beleidsartikelen

Productie en prestaties Openbaar Ministerie
Arrondissementsparketten

Streefwaarde/
Begroting

Realisatie

2012

2012

218.100
100
30.300

196.900
200
19.690

226.500
100
37.200

29.600
– 100
17.510

60.700
5.100
120.500

63.700
4.600
119.500

55.100
3.810
118.100

76.300
4.500
108.500

21.200
690
– 9.600

14.800

13.900

14.600

14.700

15.100

400

119.600
14.500
86%

115.500
12.700
87%

96.300
10.300
88%

95.800
9.100
85%

92.800
10.600
90%

85.000
8.400
83%

– 7.800
– 2.200
– 7%

57%

53%

52%

50%

55%

53%

– 2%

79%

79%

81%

76%

80%

72%

– 8%

241.000

243.000

209.400

168.400

164.600

147.900

– 16.700

91.400
149.600

84.500
158.500

45.900
163.500

85.200
82.800

32.900
131.700

74.700
73.100

41.800
– 58.600

Mulderzaken (afdoeningen)
Uitstroom beroepen Openbaar Ministerie

329.500

360.200

313.400

281.400

346.300

376.800

30.500

Hoger beroep (ressortsparketten)
(uitstroom)
Rechtbankappellen
Kantongerechtsappellen
Klachten artikel 12 Sv
Mulderberoepen

12.800
5.700
2.500
1.600

15.600
5.300
2.400
2.300

15.700
4.900
2.500
2.300

17.200
4.500
2.400
1.800

15.200
5.200
2.500
2.100

16.800
3.800
2.300
2.100

1.600
– 1.400
– 200
0

Realisatie
2008

Realisatie
2009

Realisatie
2010

Realisatie
2011

Rechtbankzaken (afdoeningen)
Overdracht aan buitenland
Onvoorwaardelijk sepot
Transactie, strafbeschikking en
voorwaardelijk sepot
Voegen (ter berechting of ad info)
Dagvaardingen
wv Meervoudige kamer (inclusief
economisch en militair)
wv Politierechter (inclusief economisch
en militair)
wv Kinderrechter
Interventiepercentage (%)
doorlooptijd (% afdoening < 180 dagen
na 1e verhoor)
Doorloopsnelheid jeugd binnen 3
maanden afgedaan OM (%)

264.900
200
31.400

260.000
100
31.200

210.100
100
23.800

72.800
12.000
148.600

77.100
8.600
143.000

14.500

Kantonzaken (afdoeningen)
Sepot, transacties, strafbeschikkingen,
voegen en overdracht buitenland
Dagvaardingen

Verschil

Toelichting
Het aantal afdoeningen van het OM in rechtbankzaken is verder gestegen
naar 236.500. Deze stijging is onder andere te verklaren door het
toepassen van meer strafbeschikkingen dan transacties, stijgende
volumes van ZSM en meer afdoeningen door het OM zelf. De hoge
voorraden van meer dan 100.000 rechtbankzaken zijn een bottleneck voor
de verdere opschaling van ZSM. Het College constateert ook oplopende
doorlooptijden en hogere sepotpercentages. De duiding daarvan wordt
onderzocht, binnen het OM en ketenbreed binnen de Strafrechtsmonitor.
Indicatoren
Centraal Informatiepunt Onderzoek en Telecommunicatie (CIOT)

Aantal aanbieders
Aantal vragen
Hit-rate (%)1

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
153
2.592.320
93

172
2.328.595
91

180
3.200.000
97

191
2.758.435
89

2012

1
Hit-rate is het aantal hits gedeeld door het aantal vragen maal 100%. De hit-rate wordt bepaald door het aantal aangesloten aanbieders, de
kwaliteit van de vragen en de kwaliteit van de aangeleverde gegevens. Een hit op een vraag kan een of meerdere antwoorden bevatten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

53

Beleidsartikelen

Toelichting:
De autonome realisatie van de bevragingsmodule van het CIOT is
afhankelijk van de behoefte van de (bijzondere) opsporings-, inlichtingenen veiligheidsdiensten ((B)OID-en).
Operationele doelstelling 13.4

Het bestrijden van criminaliteit met een effectieve en doelmatige
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties en maatregelen.

Doelbereiking

Een groot deel van de maatschappelijke overlast als gevolg van criminaliteit wordt veroorzaakt door recidivisten. De aanpak om recidive terug te
dringen is persoonsgericht: zowel bij strafoplegging, de straftoepassing,
als bij nazorg wordt gekeken naar de specifieke problematiek van het
individu en wordt bij voorkeur gekozen voor een traject waarbij repressie
en preventie hand in hand gaan. Daarbij is het essentieel dat detentie
wordt gevolgd door een goed nazorgtraject. Goede nazorg draagt bij aan
het verminderen van de lokale overlast en het vergroten van de veiligheid.
Om de recidive te verminderen is verder een nauwe samenwerking tussen
verschillende justitiepartners nodig, maar ook met niet-justitiële partners,
zoals gemeenten, zorginstellingen en woningcorporaties. Zo worden
justitiële en maatschappelijke interventies goed op elkaar afgestemd.
Toelichting instrumenten:
Programma Uitvoeringsketen Strafrechtelijke Beslissingen
Het programma Uitvoeringsketen Strafrechtelijke Beslissingen (USB,
voorheen programma stroomlijning executieketen) heeft in 2012 gewerkt
aan het snel, zeker en goed geïnformeerd uitvoeren van strafrechtelijke
beslissingen. Daarbij zijn de volgende resultaten bereikt:
Om de prestaties in de executieketen inzichtelijk te kunnen maken zijn in
2011 kritieke prestatie indicatoren (kpi’s) geformuleerd. In 2012 is een
drietal metingen op de kpi’s verricht. Daarnaast is met de ketenpartners
een eerste reeks streefnormen op uitval voorbereid.
Ten behoeve van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen ketenorganisaties en een versterkte regierol van het departement:
Ë Het programma heeft voorbereidingen getroffen voor de realisatie van
het Administratie- en Informatiecentrum Executie (AICE) bij het CJIB
en in samenwerking met het OM de realisatie van de Universele
Zaaksinterface (UZI). Met de realisering van het AICE wordt uitvoering
gegeven aan de nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling tussen OM en
departement.
Ë De nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling vergt wetswijziging. Het
wetsvoorstel waarmee de algemene verantwoordelijkheid voor de
tenuitvoerlegging van strafvorderlijke beslissingen overgaat van het
OM naar de Minister van Veiligheid en Justitie heeft enige vertraging
opgelopen. Een concept is begin 2013 gereed en gaat daarna in
consultatie.
Ë Binnen het programma zijn voor de executieketen (27) werkprocessen
geïnventariseerd en beoordeeld. Op basis van het daartoe strekkende
eindrapport zijn werkprocessen geprioriteerd ten behoeve van het (in
2013) op te leveren handboek.
Ë Het programma heeft sinds de zomer van 2012 naar aanleiding van
toenemende publiciteit over openstaande vrijheidsstraffen gewerkt
aan rubricering en prioritering van deze straffen. Ook heeft het
programma in deze context verbetermaatregelen verkend. Deze
worden begin 2013 verwerkt in een brief aan de Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

54

Beleidsartikelen

• Ruimere toepassing justitiële voorwaarden
Op 1 april 2012 is de Wijziging van het Wetboek van Strafrecht inzake de
regeling van de voorwaardelijke veroordeling en de regeling van de
voorwaardelijke invrijheidstelling in werking getreden. De wet bevat drie
op zorg gerichte voorwaarden, te weten ambulante behandeling, klinische
behandeling en begeleid wonen of maatschappelijke opvang. Deze op
zorg gerichte voorwaarden krijgen een kwaliteitsimpuls door een gerichte
inkoop van zorg op basis waarvan veroordeelden in zorg kunnen worden
geplaatst. Daarnaast biedt de wetswijziging voorwaardelijke sancties de
mogelijkheid om sneller en consequenter te reageren op overtreding van
de voorwaarden.
• Tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en nazorg
De tenuitvoerlegging binnen het gevangeniswezen heeft zich in 2012
gericht op de verdere invoering van een persoonsgerichte aanpak in het
kader van het programma Modernisering Gevangeniswezen (MGW),
waarbij re-integratie in de maatschappij centraal staat met inachtneming
van de eigen verantwoordelijkheid van de gedetineerde. Daarbij is onder
meer ingezet op een goede, gestandaardiseerde screening bij binnenkomst als basis voor het detentie- en re-integratieplan.
Om gedetineerden beter voor te bereiden op hun terugkeer naar de
maatschappij is samenwerking met ketenpartners belangrijk. Met het
UWV zijn in 2012 landelijke afspraken gemaakt over het tijdens detentie
(schriftelijk) aanmelden voor een uitkering voor jongeren tot 27 jaar.
Daarnaast is met de Sociale Werkvoorzienings-branche een landelijke
expertbijeenkomst georganiseerd om de samenwerking tussen het
gevangeniswezen en de SW-bedrijven en gemeenten te bevorderen.
De regionale samenwerking is in 2012 bevorderd door:
Ë De informatie-uitwisseling via het Digitaal Platform Aansluiting Nazorg
(DPAN) sneller, meer betrouwbaar en volledig te laten verlopen. Met
een nieuwe release van DPAN is tegemoetgekomen aan een groot
aantal wensen van gemeenten en medewerkers uit het gevangeniswezen. Voor 80% van de gedetineerde burgers wordt in beeld gebracht
wat de noodzakelijke basisvoorzieningen zijn.
Ë Te stimuleren dat de organisatie en coördinatie van nazorg in regionale
samenwerkingsverbanden, via de Veiligheidshuizen, wordt vormgegeven.
Ë Te bewerkstelligen dat er landelijk (inmiddels 404) gemeentelijke
coördinatoren nazorg zijn.
• Ontwikkeling recidive
In de periode 2002–2010 dient de 2-jaars recidive onder ex-gedetineerden
met 7,7%-punt te zijn gedaald. De WODC-Recidivemonitor is de belangrijkste informatiebron voor de uiteindelijke toets of deze doelstelling is
behaald. In de brief aan de Tweede Kamer van 26 maart 2012 (TK
2011–2012, 29 270, nr. 66) is aangegeven dat we op de goede weg zijn. In
2002 bedroeg het 2-jarig recidivepercentage onder ex-gedetineerden
55,2% en in 2008 is dat 48,5%. Er is nu dus al sprake van een daling van
6,7%. Begin 2014 wordt bekend of de recidivedoelstelling daadwerkelijk is
gerealiseerd.
• Forensische zorg
Het kabinet heeft in 2012 ingezet op een verdere verhoging van de
kwaliteit en effectiviteit van de Tbs-maatregel, zodat de maatregel ook
voor de toekomst zijn waarde behoudt. Dat de maatregel binnen het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

55

Beleidsartikelen

sanctiepalet waardevol is, blijkt uit de relatief lage recidive onder
Tbs-gestelden ten opzichte van andere strafrechtelijke sancties. Volgens
de WODC-Recidivemonitor bedroeg het recidivepercentage van het laatst
toegevoegde cohort Tbs-gestelden 20,9% (algemene recidive na twee
jaar).
Eind 2012 is de Wet Forensische Zorg aangenomen in de Tweede Kamer.
Daarmee is een belangrijke stap gezet richting de vernieuwing van de
forensische zorg. De wet zorgt ervoor dat personen met een psychische
stoornis of verstandelijke beperking, als onderdeel van de straf of bij de
tenuitvoerlegging van een maatregel, de geestelijke gezondheidszorg
krijgen die nodig is voor hun resocialisatie en ter voorkoming van
recidive. Daarnaast voorziet het wetsvoorstel in een zorgvuldige
procedure die het mogelijk maakt voor de rapporteurs van het NIFP om
psychiatrische gegevens uit de reguliere GGZ te gebruiken, zodat zij zich
vaker kunnen uitspreken over de psychische gesteldheid van verdachten,
ook als die hun medewerking aan het Pro Justitia-onderzoek weigeren.
Daarmee is een belangrijke stap gezet om het Tbs-stelsel toekomstbestendig te maken.
Tbs-gestelden verblijvend op een longstay-afdeling komen per 1 april
2012 niet meer in aanmerking voor begeleid verlof, tenzij door onafhankelijke gedragsdeskundigen is vastgesteld dat zij vooral zorg nodig hebben
in combinatie met een lage behoefte aan structurerende beveiliging. Deze
versobering van de longstay vergroot de veiligheid van de samenleving.
Voorts zijn met de vertegenwoordigers van de forensische psychiatrische
centra (FPC’s) in 2011 reeds een aantal prestatie-indicatoren vastgesteld,
waarvan in 2012 de eerste gegevens beschikbaar kwamen. De gegevens
van de afzonderlijke FPC’s zijn aan alle FPC’s teruggekoppeld, met als doel
samen met hen de beoogde kwaliteitsverbetering tot stand te brengen.
Het afgelopen jaar is begonnen met de uitbreiding van de huidige set
prestatie-indicatoren, waarvan de nadere uitwerking en toepassing in
2013 wordt afgerond.
Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Indicatoren

Justitiële voorwaarden

Aantal kandidaten voorwaardelijke invrijheidstelling1
Aantal verslaafden dat onder justitiële voorwaarden
naar zorg wordt geplaatst
1
2

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010

1.076

1.0082

1.380

1.117

4.096

4.224

6.000

5.177

2012

Dit betreft het aantal personen dat de aanvraagprocedure voor v.i. ingaat. Het aantal dat daadwerkelijk met v.i. gaat wijkt hiervan af.
Dit betreft een voorlopig aantal.

Toelichting:
Zorgvoorwaarden vormen een belangrijk onderdeel van de persoonsgerichte aanpak met bijzondere voorwaarden. Derhalve is een doelstelling
gesteld in het kader van het programma Justitiële Voorwaarden. Het doel
was het onder justitiële titel toeleiden naar verslavingszorg van 6.000
personen. In 2010 zijn de groeidoelstellingen voor de toeleiding naar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

56

Beleidsartikelen

justitiële verslavingszorg bijgesteld omdat bleek dat met het aanbod van
ruim 4.000 trajecten in voldoende mate aan de vraag kon worden voldaan.
Dit aantal is in 2011 gerealiseerd. Het programma is in de zomer van 2012
afgerond. Ten opzichte van 2011 is er in 2012 sprake van een groei van
bijna 20%.
Indicatoren
Nazorg

Percentage screeningen en informatie-overdracht
aan gemeenten1
Percentage dekking gemeentelijke contactpersonen

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010

90
90

90
90

100
100

89
99

2012

1
Bij gedetineerden die korter dan twee weken verblijven, worden alleen naam, adres, woonplaats, datum van binnenkomst en verwachte ontslagdatum doorgegeven.

Toelichting
Het aantal gedetineerden dat in 2012 is gescreend is iets lager dan in
2011. Dit is te verklaren door een iets groter aantal gedetineerden dat
geen medewerking heeft verleend of vóór de screening is geschorst.
Operationele doelstelling 13.5

Het bijdragen aan de beperking van schade van slachtoffers door een
effectieve slachtofferzorg.

Doelbereiking

1 januari 2012 is de wijziging van de wet Schadefonds Geweldsmisdrijven
in werking getreden en op 1 september 2012 is de wet uitbreiding
spreekrecht in werking getreden. Het wetsvoorstel conservatoir beslag,
dat regelt dat in een vroeg stadium van het strafproces ten behoeve van
de schadevergoeding aan het slachtoffer beslag kan worden gelegd op
geld en goederen van de verdachte, is bij de Tweede Kamer ingediend en
wordt naar verwachting begin 2013 in de Tweede Kamer besproken. Het
WODC is een evaluatieonderzoek gestart naar de effectiviteit van
professionele hulp door casemanagers bij zware gewelds- en zedenzaken
door Slachtofferhulp Nederland. Begin 2013 zal bezien worden of dit een
structureel onderdeel van de hulpverlening van Slachtofferhulp Nederland
wordt.
Toelichting instrumenten:
• Verdere versterking positie slachtoffers
Slachtoffers hebben de afgelopen jaren een sterkere positie gekregen in
het strafproces. In 2012 zijn drie verbetertrajecten gestart. Deze zijn gericht
op het verbeteren van de positie van het slachtoffer in het strafproces.
Het eerste verbetertraject betreft het vereenvoudigen van het schadeverhaal voor het slachtoffer. Dit traject richt zich op het verbeteren van het
verhalen van de schade door het slachtoffer via de civiele rechtsgang
alsmede het verbeteren van het verhalen van de schade via het strafproces zelf. Het tweede traject is gericht op het structureel verbeteren van
de informatievoorziening richting slachtoffers. Het derde traject behelst
het versterken van de positie van het slachtoffer in de fase van tenuitvoerlegging. De belangen van het slachtoffer dienen ook te worden meegewogen bij de tenuitvoerlegging van straffen, bijvoorbeeld door het
opleggen van een contact- of locatieverbod bij verlof. Het in 2012 gestarte
project «slachtoffers in de fase van tenuitvoerlegging» werkt dit verder uit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

57

Beleidsartikelen

Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling
Aantal uitkeringen uit Schadefonds geweldsmisdrijven (SGM)

Aantal positieve beslissingen SGM
1

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
5.266

4.481

5.5001

4.652

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2010

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

1.075

1.211

1.200

1.284

Realisatie

PM
PM
PM

2012

Concept Kaderbrief SGM 2012

Bron: SGM – voorlopige cijfers januari 2013

Aantal slachtoffer-dadergesprekken

Aantal slachtoffer-dadergesprekken

2012

Bron: : SiB – voorlopige cijfers januari 2013

Aantal slachtoffers dat juridische ondersteuning ontvangt van Slachtofferhulp Nederland (SHN)

Juridische ondersteuning
Emotionele ondersteuning
Praktische ondersteuning
1

Realisatie

Realisatie

2010

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

43.311
34.471
35.524

46.398
31.977
33.557

44.0001
36.0001
38.0001

2012

Raming

Bron: SHN – voorlopige cijfers januari 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

58

Beleidsartikelen

14 JEUGD
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 11.467,3 miljoen
art. 14 Jeugd 7,5 %
Tenuitvoerlegging justitiële
sancties jeugd

Overig
Veiligheid
en Justitie

Jeugd:
€ 856,8 miljoen

Uitvoering
jeugdbescherming

Opvang
AMV’s

Algemene doelstelling

Het beschermen van jeugdigen tegen aantasting van een goede
opvoedings- en leefsituatie en het bestrijden van jeugdcriminaliteit.

Doelbereiking en maatschappelijke effecten

Het beschermen van jeugdigen tegen aantasting van een goede
opvoedings- en leefsituatie en het bestrijden van jeugdcriminaliteit.

Externe factoren

De Minister van Veiligheid en Justitie heeft geen invloed op het aantal
kinderen dat voor interlandelijke adoptie in aanmerking komt. Evenmin
heeft hij invloed op het aantal kinderontvoeringen.
De omvang van Jeugdcriminaliteit en de benodigde jeugdbescherming is
deels afhankelijk van ontwikkelingen in de samenleving die niet direct
door de Minister van Veiligheid en Justitie zijn te beïnvloeden, zoals
sociale problemen en demografische veranderingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

59

Beleidsartikelen

Budgettaire gevolgen van beleid

Verplichtingen
Apparaatsuitgaven
14.1.1 RvdK – civiele
maatregelen
14.2.2 RvdK – strafzaken
Programma-uitgaven
14.1
14.1.1
14.1.2

14.1.3
14.1.4
14.2

14.2.1
14.2.2
14.2.3
14.2.4
14.2.5

Uitvoering jeugdbescherming
RvdK – civiele
maatregelen
Landelijk Bureau
Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO)
Bureaus jeugdzorg –
voogdij en OTS
Overig
Tenuitvoerlegging
justitiële sancties
jeugd
DJI – jeugd
RvdK – strafzaken
HALT
Bureaus jeugdzorg –
Jeugdreclassering
DJJ – Overig

14.3
Voogdij AMV’s
14.3.1 NIDOS – opvang
Ontvangsten

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
481.470

528.109

419.600

892.592

1.262.041

889.779

372.262

0

0

0

0

187.134

170.970

16.164

0
0

0
0

0
0

0
0

93.754
93.380

88.354
82.616

5.400
10.764

517.921

526.011

445.169

857.624

669.659

718.809

– 49.150

8.635

7.020

6.721

384.049

311.386

305.705

5.681

4.960

5.070

4.798

90.867

0

0

0

0

0

0

3.609

4.398

3.538

860

0
3.675

0
1.950

0
1.923

286.869
2.704

294.636
12.352

294.529
7.638

107
4.714

509.286
333.010
97.564
12.909

518.991
324.912
102.679
12.540

438.448
253.982
98.264
12.986

442.912
267.399
93.597
11.979

329.905
239.931
0
12.795

388.537
272.052
0
12.776

– 58.632
– 32.121
0
19

53.390
12.413

57.877
20.983

60.194
13.022

62.928
7.009

66.716
10.463

68.204
35.505

– 1.488
– 25.042

0
0

0
0

0
0

30.663
30.663

28.368
28.368

24.567
24.567

3.801
3.801

4.010

12.850

8.048

20.179

16.046

2.800

13.246

Toelichting
Verplichtingen
Het verschil tussen de vastgestelde begroting en de realisatie op de
aangegane verplichtingen wordt veroorzaakt omdat ten aanzien van de
doeluitkering voor de Jeugdzorg in 2012 zowel de verplichting voor het
jaar 2012 als de verplichting voor het jaar 2013 in het financiële systeem is
vastgelegd.
Uitgaven
Het verschil tussen de vastgestelde begroting en de realisatie op de
uitgaven wordt voor voornamelijk verklaard door technische overboekingen naar de Raad voor de Kinderbescherming en DJI ten behoeve van
de financiering van het Generiek Casusoverleg Ondersteunend Systeem
(GCOS), Informatiemanagement in de Jeugdketen (IMJK) en Landelijk
Instrumentarium Jeugdstrafrechtketen (LIJ), Gedragsinterventies,
Adolesecentenstrafrecht en Gedragsbeïnvloedende Maatregelen (GBM).
Bij de DJI – Jeugd heeft een technische mutatie van € 32 mln. plaatsgevonden. Deze interne herschikking is noodzakelijk teneinde de
DJI-budgetten op de verschillende operationele doelstellingen in
overeenstemming te brengen met de productie van de verschillende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

60

Beleidsartikelen

DJI-onderdelen. Per saldo blijft het budgettaire kader van DJI ongewijzigd,
zie ook operationele doelstelling 13.4.
Ontvangsten
In 2012 heeft de afrekening plaatsgevonden van een aantal subsidies. De
teveel verleende voorschotten zijn in 2012 terugbetaald.
Operationele doelstelling 14.1

Effectieve bescherming van jeugdigen tegen voor hun opvoeding en
ontwikkeling bedreigende situaties met inzet van juridische dwangmiddelen en een zorgvuldige toepassing van regelingen betreffende
internationale kinderontvoering, interlandelijke adoptie en internationale
kinderbeschermingszaken.

Doelbereiking

Om te voldoen aan de uitgangspunten en waarborgen van het Haags
Adoptieverdrag en het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het
kind (IVRK) is gewaarborgd dat ouders voorlichting krijgen (uitgevoerd
door de Stichting Adoptievoorziening), wordt toezicht uitgeoefend op de
vergunninghouders (deze zijn verantwoordelijk voor de adoptiebemiddeling) en is vormgegeven aan het gezinsonderzoek (uitgevoerd door de
Raad voor de Kinderbescherming).
De Centrale Autoriteit internationale kinderontvoering (CA) voerde
activiteiten uit ter bescherming van jeugdigen in het kader van internationale kinderontvoering onder meer door het geven van voorlichting en
het bieden van procesvertegenwoordiging.
Toelichting op de instrumenten:
Interlandelijke adoptie
De herziening van de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie
(Wobka) is in 2012 in de fase gekomen van de formele wetgevingsprocedure. De eerste stap in deze procedure, de consultatiefase is gestart en
de reacties zijn ontvangen. Door de wisseling van het kabinet en de
herprioritering van de wetgevingsagenda van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie is besloten om de herziening van de Wobka tot
nader order uit te stellen.
De implementatie van de Regeling tegemoetkoming adoptiekosten is in
2012 ter hand genomen en is in uitvoering. De verwachting is dat dit in
2016 is afgerond.
De Inspectie Jeugdzorg is in 2011 een vooronderzoek naar die aspecten in
de adoptieprocedure die voor kinderen met een zogenaamd special need
risico’s met zich meebrengen. Op basis van de bevindingen in het
vooronderzoek is geconstateerd dat nader onderzoek in 2012 niet
noodzakelijk is.
Internationale kinderontvoering
• Per 1 januari 2012 is de Uitvoeringswet inzake internationale kinderontvoering gewijzigd. Hierin wordt concentratie van rechtspraak geregeld,
alleen de rechtbank en het Hof Den Haag behandelen de teruggeleidingsprocedures. Ook is hierin, ter bevordering van «equality of
arms», geregeld dat de procesvertegenwoordiging van de achtergebleven ouder niet meer plaatsvindt door de Centrale autoriteit internationale kinderontvoering, maar door de advocatuur (net als bij de
ontvoerende ouder). Ten slotte is ook de cassatie beperkt tot cassatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

61

Beleidsartikelen

•

in het belang der wet. Deze wijzigingen hebben alleen gevolgen voor
de procedure in inkomende zaken van internationale kinderontvoering.
De verantwoordelijkheden die voortvloeien uit het Haags Kinderontvoerings Verdrag (HKOV) zijn dezelfde gebleven, maar door de
wijziging van de Uitvoeringswet en daarmee het schrappen van de
procesvertegenwoordigende taak door de Centrale Autoriteit, is het
stelsel internationale kinderontvoering in inkomende zaken veranderd.
Inkomende verzoeken worden afgehandeld conform de beschrijving
zoals opgenomen in de Handreiking Stelsel Internationale Kinderontvoering.

Internationale bescherming van kinderen
De implementatie van het Haags Kinderbeschermingsverdrag is in 2012
ter hand genomen in overleg met de betrokken organisaties waardoor
effectiever kan worden ingezet op de internationale bescherming van
kinderen.
Kinder- en jeugdbescherming
In 2012 zijn innovatieve pilotprojecten gestart gericht op een structurele
afname van de duur en het aantal ondertoezichtstellingen (OTS) en
uithuisplaatsingen door het versterken van de uitvoering van jeugdbeschermingsmaatregelen. Het ministerie financiert vier grote vliegwielprojecten waarin de Deltamethode voor gezinsvoogdij wordt verrijkt en
verbreed om dit te bereiken. Daarnaast is het doel van 17 kleine vliegwielprojecten die het ministerie ondersteunt specifiek het verkorten van de
OTS-duur.
Verkorting van de OTS-duur is tevens één van de afspraken over de
tarieven in de jeugdbescherming tussen het ministerie en de provincies
en stadsregio’s van 8 december 2011 (TK 31 839 nr. 159). Voor 2012 en
2013 zijn de tarieven jeugdbescherming en jeugdreclassering in totaal met
€ 17,5 mln. verhoogd. In 2012 zijn de provincies en stadsregio’s gestart
met het uitwerken van de afspraak om de noodzakelijke verbeterslag in
bedrijfsvoering en -administratie, sturing en toezicht te bewerkstelligen,
mede gelet op de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer (TK
2011–2012, bijlage bij Kamerstuk 31 839 nr. 158). Evaluatie van de
afspraken met de provincies en stadsregio’s is voorzien in 2013.
Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Indicatoren

Doorlooptijden gezinsonderzoek

Percentage zaken dat binnen de norm voor de
doorlooptijd van gezinsonderzoek moet worden
gerealiseerd

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010

75

75

75

78

2012

Bron: Raad voor de Kinderbescherming

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

62

Beleidsartikelen

Toelichting:
Indicatoren
Jeugdbescherming

Totaal OTS
Voorlopige voogdij
Overige voogdij
Gemiddelde duur OTS in jaren

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
33.118
136
6.694
2,9

32.415
111
7.633
2,9

37.217
212
6.825
2,9

30.910
107
8.151
2,8

2012

Bron: Gegevens over de jaren 2010 en 2011 zijn afkomstig van Bureaus Jeugdzorg. De realisatiegegevens over 2012 zijn voorlopige cijfers.

Toelichting:
Operationele doelstelling 14.2

Bestrijden van jeugdcriminaliteit door het terugdringen van grensoverschrijdend gedrag, crimineel gedrag van risicojongeren, individueel en in
groepen.

Doelbereiking

De jeugdketen is op de goede weg met de realisatie van ketenvoorzieningen gericht op een persoonsgerichte ketenaanpak. Daarvoor is het ook
van belang dat de jeugdstrafrechtketen goed functioneert. De afgelopen
jaren is geïnvesteerd in het voorkomen en bestrijden van deze criminaliteit met een op de persoon gerichte aanpak. Het vaak niet halen van de
normen voor de doorlooptijden in de jeugdstrafrechtketen (Kalsbeeknormen) vormt een probleem. Hoe eerder de jongere een passende straf
krijgt hoe beter het effect op de jongere is, hoe minder snel de jongere
recidiveert en hoe beter zijn deelname aan de maatschappij. Op dit
moment is duidelijk dat tussen organisaties in de jeugdstrafrechtketen de
samenwerking, informatieverstrekking en gegevensuitwisseling over de
jongere verbeterd moet worden.
Speerpunten vervat in het programma Jeugdcriminaliteit en Jeugdgroepen en het regulier beleid waren vroegtijdig ingrijpen, een persoonsgerichte aanpak, een snelle en consequente jeugdketen, de aanpak van
recidive onder strafrechtelijk werkgestrafte jeugdigen en de intensieve
aanpak van de jeugdgroepen. De verbeterplannen van de Justitiële
Jeugdinrichtingen (gericht op het verhogen van de kwaliteit van de
opvoeding en effectiviteit van de behandeling in de Justitiële Jeugdinrichtingen) bevinden zich in de laatste fase. Veel van de beoogde verbeteringen zijn bereikt en geborgd. In het terugblikonderzoek van de
Algemene Rekenkamer «rapport Detentie, behandeling en nazorg
criminele jeugdigen» van maart 2012 (TK 31 215, nrs. 7–10) is geconstateerd dat veel verbeteringen inmiddels zijn gerealiseerd.
Toelichting op instrumenten:
Het programma Jeugdcriminaliteit en Jeugdgroepen is gericht op het
voorkomen en bestrijden van jeugdcriminaliteit. Het programma had in
2012 twee speerpunten. Het eerste betrof de implementatie van het reeds
ontwikkelde instrumentarium en werkwijzen en het borgen van de
instrumenten, werkwijzen en ondersteunende (ICT-)voorzieningen. In 2012
is de landelijke uitrol gestart van het Landelijk Instrumentarium Jeugdstrafrechtketen (LIJ). Dit bevindt zich momenteel in een afrondende fase.
Daarnaast hebben de voorbereidingen plaatsgevonden voor de landelijke
uitrol van Prokid en is in dit kader een pilot gestart. Het tweede speerpunt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

63

Beleidsartikelen

betrof het vergroten van de daadkracht in de uitvoering zoals de aanpak
van problematische jeugdgroepen naar aanleiding van de opgenomen
doelstellingen in het Regeerakkoord. In dit kader is het actieprogramma
Problematische Jeugdgroepen ingericht. Het actieprogramma is faciliterend van aard en heeft zich in 2012 bezig gehouden met het verstevigen
en verbeteren van de samenwerking tussen de relevante ketenpartners en
daarmee samenhangend het versterken van informatie en kennisdeling
tussen deze partners en het verspreiden van «best practices». Dit heeft er
toe geleid dat in 2012 61 van de 89 criminele jeugdbendes, die eind 2010
met de shortlistmethodiek in beeld zijn gebracht2, op een integrale wijze
zijn aangepakt.
Gedragsinterventies
Op dit moment is een pakket van 18 erkende en 2 voorlopig erkende
gedragsinterventies voor jeugdige justitiabelen beschikbaar. Daarmee is
een passende en kwalitatief goede interventie voor alle criminogene
factoren voorhanden.
In 2012 zijn in het kader van leerstraffen van de Raad voor de Kinderbescherming in veel gevallen erkende gedragsinterventies ingezet. Vanaf
1 januari 2013 zijn dat alleen nog (voorlopig) erkende interventies.
Erkende gedragsinterventies worden ook ingezet in de justitiële jeugdinrichtingen (JJI’s). Door de verminderde instroom is het aantal jongeren
met zo’n interventie minder hoog dan verwacht. Omdat uit een procesevaluatie bleek dat ook de implementatie minder ver gevorderd is dan
voorzien, is in 2012 ingezet op de verbetering daarvan. De implementatie
en de evaluatie van gedragsinterventies is een aanpak met een langetermijnperspectief. Daarom is per 1 juli 2012 de regeling van de Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie aangepast. Onder meer de
termijn voor het aantonen van de effectiviteit is verlengd. In 2012 is één
effectiviteitsonderzoek afgerond en zijn er twee in gang gezet.
Adolescentenstrafrecht
Met het oog op een samenhangende strafrechtelijke aanpak van jongeren
en jongvolwassenen is eind 2012 het wetsvoorstel Adolescentenstrafrecht
bij de Tweede Kamer (TK 2012, 33 498, nr. 2) ingediend. Daarmee kan voor
jongeren en jongvolwassenen van 15 tot 23 jaar beter rekening worden
gehouden met hun ontwikkelingsfase en komt een pedagogische aanpak
beschikbaar waarin duidelijk en consequent optreden een belangrijke
plaats heeft. In 2012 zijn, in voorbereiding op de inwerkingtreding van het
wetsvoorstel, twee pilots gestart om de advisering door de Raad voor de
Kinderbescherming, reclassering en gedragsdeskundigen over adolescenten ten behoeve van een strafrechtelijke beslissing, verder te verbeteren. Deze pilots worden in 2013 geëvalueerd. Ook is in 2012 een
methode ontwikkeld die door de jeugd- en volwassenenreclassering in
aanvulling op hun bestaande methoden wordt gebruikt voor het toezicht
op en de begeleiding van adolescenten. Ten slotte is een beleidskader
opgesteld voor de toepassing van elektronisch toezicht bij minderjarigen.
Vanaf 2013 wordt dit kader geïmplementeerd.
Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI’s)
Alle JJI’s zijn eind 2011 gecertificeerd volgens de kwaliteitsstandaard van
HKZ (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector). Alle inrichtingen hebben de visie op ouderparticipatie geïmplementeerd en hebben
2

Ferwerda, H. en T. van Ham (2010). Problematische jeugdgroepen in Nederland. Omvang en
aard in het najaar 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

64

Beleidsartikelen

speciale functionarissen voor de ouderparticipatie aangesteld. Ouders
worden hierdoor meer betrokken bij de begeleiding en nemen vaker deel
aan de besprekingen van de perspectief-plannen. Vanuit de Academische
Werkplaats Forensische Zorg Jeugd zijn in 2012 modules gezinsgericht
werken voor kort- en langverblijfgroepen ontwikkeld, die aansluitend in
pilots zullen worden getoetst.
De invoering van de visie op seksualiteit in de inrichtingen is op landelijk
niveau afgesloten met een studiedag in maart 2012. Binnen de inrichtingen zelf wordt (veelal in samenwerking met het onderwijs) de implementatie voortgezet, bijvoorbeeld door het organiseren van voorlichtingsdagen over relaties en seksualiteit.
In 2011 is de visie op Middelengebruik in de JJI’s vastgesteld. De
invoering van nieuwe en aangescherpte maatregelen (o.a. inzet drugshonden, aangiftebeleid, samenwerking met verslavingszorg) en borging
van bestaande maatregelen (o.a. voldoende Brains4Use trainers en
kamercontroles) zijn in 2012 vrijwel afgerond.
In 2012 is onderzoek verricht naar de aansluiting van het onderwijs bij het
niveau en de behoeften van jeugdigen in justitiële jeugdinrichtingen
(JJI’s) en de Jeugdzorgplus3. De uitkomsten van het onderzoek zijn door
VenJ, VWS en OCW benut voor de invoering van een doorlopend
onderwijstraject voor, tijdens en na het verblijf.
Binnen de JJI’s zijn afspraken gemaakt om behandeling en onderwijs –
logistiek en inhoudelijk – beter op elkaar aan te laten sluiten. Een aantal
JJI’s heeft afspraken gemaakt met MBO’s over plaatsing gedurende het
schooljaar en financiën. Met bedrijven zijn lokaal afspraken gemaakt, over
stageplaatsen en de begeleiding.
Doorontwikkeling Veiligheidshuizen
Om de samenwerking in Veiligheidshuizen daadkrachtig voort te zetten en
verder te optimaliseren, geeft het kabinet een impuls aan de doorontwikkeling van Veiligheidshuizen. Via de samenwerking in Veiligheidshuizen
wordt ernstige overlast en criminaliteit effectief en slagvaardig aangepakt.
Het programma richt zich erop de Veiligheidshuizen en deelnemende
organisaties te stimuleren en ondersteunen in het vormgeven en
optimaliseren van de integrale probleemgerichte aanpak rond risicogroepen met complexe problemen. Knelpunten in beleid en regelgeving
die belemmerend werken voor de samenwerking, worden opgelost.
Doelstellingen programma Doorontwikkeling Veiligheidshuizen
Het Programma had voor 2012 de volgende mijlpalen benoemd: meer
inzicht in maatschappelijk rendement, regionalisering, bestuurlijke
afspraken over inzet van participerende organisaties en een goed werkend
systeem voor informatie-uitwisseling op casusniveau.
Resultaten in 2012
– In 2012 is het Landelijk Kader Veiligheidshuizen ontwikkeld door en
voor partners, waaronder politie, het Openbaar Ministerie (OM), de
Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering, DJI, gemeenten/VNG,
Jeugdzorg Nederland en GGZ Nederland. Het kader beschrijft het
gewenste perspectief, de functie, het doel en de meerwaarde van de
Veiligheidshuizen en is ondersteunend aan de lokale en regionale
praktijk van de Veiligheidshuizen.
3

Onderwijs in Justitiële Jeugdinrichtingen en gesloten jeugdzorg (ITS, 2011): www.wodc.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

65

Beleidsartikelen

–

–

–

Daarnaast zijn er bestuurlijke afspraken gemaakt dat – met ingang van
2013 – de regie op de Veiligheidshuizen verschuift van het OM naar
gemeenten. Hiermee samenhangend wordt de structurele financiële
bijdrage van het Ministerie van Veiligheid en Justitie vanaf januari
2013 niet langer via het OM uitgekeerd aan de Veiligheidshuizen, maar
via een decentralisatie-uitkering in het gemeentefonds aan de 25
zetelgemeenten van de veiligheidsregio’s. Dit sluit aan op de versterking van de regierol van gemeenten op het terrein van lokale veiligheid.
Een belangrijke ontwikkeling in de Veiligheidshuizen is de implementatie van het Generiek Casusoverleg ondersteunend systeem (GCOS). Op
1 januari 2012 werkten 13 van de 40 Veiligheidshuizen met GCOS.
Vanaf 1 oktober 2012 is GCOS geïmplementeerd in 27 Veiligheidshuizen. In het kader van de vraagstukken rondom de uitwisseling van
persoonsgegevens in casusoverleggen van Veiligheidshuizen
subsidieert het programma Doorontwikkeling Veiligheidshuizen een
pilotproject in Midden-Brabant, Groningen en Friesland gericht op het
op lokaal uitvoeringsniveau borgen van de privacy met als doel te
komen tot werkbare oplossingen voor uitwisseling van gegevens voor
alle regio’s.
Tot slot heeft het programma in samenwerking met het Programma
Jeugdcriminaliteit en Jeugdgroepen en het Programma Stelselherziening Jeugdzorg in 2012 twee verkenningen uitgevoerd naar de kaders,
wensen en mogelijkheden voor het ontwikkelen van effectieve
casusselectie aan de poort voor gemeenten. Op lokaal en regionaal
niveau vinden verschillende overleggen plaats waarbij veiligheid en
zorg elkaar raken. Met de verschuiving van de regierol naar de
gemeenten en de aanstaande transitie van de Jeugdzorg naar de
gemeenten ontstaat er bij gemeenten een groeiende behoefte aan
goede, efficiënte en effectieve afstemming van «de diverse tafels»,
waaronder ZSM, CJG, Halt en Veiligheidshuizen. Het streven is om in
2013 hiervoor een instrument voor gemeenten te ontwikkelen.

Indicatoren
Doorlooptijden Jeugdstrafrechtketen

Percentage binnen de normtijd (%) voor
1e verhoor:
Haltverwijzing
Ontvangst pv
Start Halt-afdoening (2 mnd – m.i.v. 2010 35 dagen)
Afdoening OM
Vonnis ZM
Melding Raad:
Afronding taakstraf
Rapport Basisonderzoek

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010

76
80
69

76
78
88

80
80
80

77
75

2 mnd.
3 mnd.
6 mnd.

81
62

79
61

80
80

59
72
56

160 dgn.
40 dgn.

84
72

86
65

80
80

83
66

2012

Norm
7 dgn.
1 mnd.

Bron: Parket Generaal (factsheets doorlooptijden jeugdstrafrechtketen)

Toelichting:
Aan de hand van de factsheets kan worden geconcludeerd dat de
doorlooptijden over het algemeen zijn gestabiliseerd. Binnen Halt heeft in
2012 een grote reorganisatie plaatsgevonden. Dit heeft o.a. geleid tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

66

Beleidsartikelen

langere doorlooptijden in diverse regio’s. Vonnis ZM is een indicator van
de gezamenlijke doorlooptijden van de politie, OM en ZM. Ook de Raad
voor de Kinderbescherming doet zijn onderzoek binnen deze termijn. De
verbetering van deze indicator ligt dan ook op keteniveau, hierop wordt
vanuit meerdere programma’s stevig op geïnvesteerd.
Nazorg na verblijf in een JJI op strafrechtelijke titel
Bereik nazorgtraject
Realisatie

Realisatie

2010
Percentage jongeren dat nazorg krijgt aangeboden
Percentage jongeren waarvoor een trajectberaad is
gehouden

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

100

100

100

100

95

95

100

95

2012

Bron Raad voor de Kinderbescherming

Toelichting:
In het kader van de re-integratie van jeugdigen die in een JJI hebben
verbleven wordt zoveel mogelijk van hen een na-zorgaanbod gedaan. In
dat kader zijn de netwerk- en trajectberaden mede ingesteld.
Operationele doelstelling 14.3

Voorzien in de voogdij van alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

Doelbereiking

De Minister van Veiligheid en Justitie draagt zorg voor het voorzien in de
voogdij van alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Hiertoe subsidieert het Ministerie van Veiligheid en Justitie op grond van het Besluit
subsidie rechtspersonen voor voogdij en gezinsvoogdij vreemdelingen de
Stichting Nidos die deze voogdijtaak uitoefent.
Toelichting instrumenten
In 2012 is het aantal jongeren dat door Nidos wordt begeleid verder
gedaald.

Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Indicatoren

Voogdij (prestatiegegevens Nidos)

Aantal jongeren onder voogdij aan het begin van het
jaar
Aantal instroom jongeren onder voogdij
Aantal uitstroom jongeren onder voogdij
Gemiddelde bezetting voogdij
Gemiddelde bezetting opvang door Nidos
Gemiddelde prijs voogdij per jongere
Gemiddelde prijs verzorging jongere in Nidosopvang
Gemiddelde prijs opvang per jongere (inclusief
voogdij)

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010

2.964
1.254
1.285
2.952
1.808
5.258

3.031
1.042
1.355
2.879
1.893
6.186

2.775
1.060
1.205
2.703
2.108
5.984

2.722
715
1.114
2.505
1.828
6.347

5.384

5.307

4.929

5.142

10.642

11.493

10.913

11.489

2012

Bron: NIDOS

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

67

Beleidsartikelen

Toelichting:
De instroom is in 2012 substantieel achtergebleven ten opzichte van de
begroting. Deze daling is overeenkomstig het beeld dat de instroom van
het totaal aan vreemdelingen landelijk laat zien. De gemiddelde bezetting
van voogdij en opvang daalt logischerwijs mee. Dalende instroom leidt tot
krimp van de organisatie. Omdat deze krimp met een vertraging wordt
gerealiseerd stijgt in eerste instantie de gemiddelde prijs voor voogdij per
jongere.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

68

Beleidsartikelen

17 INTERNATIONALE RECHTSORDE
Algemene doelstelling

Bevorderen van de ontwikkeling van de Europese en internationale
rechtsorde.

Doelbereiking en maatschappelijke effecten

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft zich ook in 2012 gericht op
het creëren en uitbouwen van een Europese rechtsruimte waar burgers en
bedrijven worden beschermd tegen corruptie en criminaliteit en gefaciliteerd op het gebied van het burgerlijk en het handelsrecht. Explicieter dan
voorheen is deze inzet geplaatst in het kader van het economisch herstel,
dat gebaat is bij het slechten van – ook juridische – obstakels voor
grensoverschrijdend handels- en personenverkeer. Bij de bestrijding van
grensoverschrijdende criminaliteit heeft de inzet zich in toenemende mate
gericht op de bestrijding van financieel-economische criminaliteit.
Vanuit Veiligheid en Justitie zijn in 2012 in samenwerking met de
Ministeries van Buitenlandse zaken en van Defensie bijdragen in mensen
en middelen geleverd ten behoeve van rechtstaatopbouw en civiele
missies in derde landen.

Externe factoren

De ontwikkeling van de Europese en internationale rechtsorde krijgt
gestalte in onderhandelingen in de Europese Unie met de Europese
lidstaten, in interactie met internationale organisaties, zoals de Raad voor
Europa en de Verenigde Naties en tussen staten onderling. De uitkomst
van internationale besluitvorming is dan ook vrijwel altijd een onderhandelingsresultaat.

Realisatie meetbare gegevens
bij de algemene doelstelling

De maatschappelijke effecten van de bijdrage van Nederland aan de
ontwikkeling van de Europese en de internationale rechtsorde zijn moeilijk
uit te drukken in indicatoren. Er worden wel doelen en voorwaarden
geformuleerd voor de Nederlandse Veiligheid en Justitie-inzet ( het zo
optimaal mogelijk inventariseren van de Nederlandse belangen en de
verspreiding daarvan in de internationale context). De inzet van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie is vaak onderdeel van inspanningen
van meerdere partijen, waardoor de effecten alleen als geheel zichtbaar
zijn.

Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
Verplichtingen

2.123

2.464

2.359

2.112

0

0

0

Apparaat-uitgaven

2.113

2.444

2.415

2.116

0

0

0

17.1
17.1.1

2.113
2.113

2.444
2.444

2.415
2.415

2.116
2.116

0
0

0
0

0
0

4

4

87

4

0

0

0

Ontvangsten

Internationale regelgeving
Directie Wetgeving

Toelichting
Uitgaven
In het kader van rijksbrede begrotingstraject Verantwoord begroten zijn de
apparaatsuitgaven van het bestuursdepartement van Veiligheid en Justitie
overgeheveld naar het artikel apparaatsuitgaven kerndepartement (artikel
91), waardoor op dit artikel een nulbudget resteert. Bij de verdere

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

69

Beleidsartikelen

invoering van Verantwoord Begroten (Begroting 2013) is de inhoud van
dit artikel gereallocceerd in de beleidsagenda en de overige beleidsartikelen.
Operationele doelstelling 17.1

Bevorderen van de ontwikkeling van de Europese en de internationale
rechtsorde.

Doelbereiking

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft in 2012 bijgedragen aan de
ontwikkeling en instandhouding van de instituties die aan de Europese en
internationale rechtsorde verbonden zijn en aan Europese en internationale regelgeving en structuren voor justitiële en politiële samenwerking. Daarbij is actief gestuurd op het realiseren van Nederlandse
prioriteiten in het Stockholm Programma en in praktische en operationele
samenwerking ter vergroting van vrijheid, veiligheid en recht binnen de
Unie.
Toelichting op instrumenten:
• Over de voortgang van de uitvoering van het Stockholm-programma is
aan de Tweede Kamer het jaarlijkse rapport aangeboden op 17 juli
2012 (Kamerstukken II, 2011/12, 32 317, nr. 131).
• Op het gebied van het burgerlijk en handelsrecht in de Europese
rechtsruimte zijn enkele belangrijke verordeningen aangenomen, in
het bijzonder de verordening betreffende de bevoegdheid, toepasselijk
recht, de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen en
authentieke akten op het gebied van erfopvolging en betreffende de
instelling van een Europese erfrechtverklaring, alsmede de verordening betreffende de bevoegdheid, erkenning en tenuitvoerlegging van
beslissingen in burgerlijke en handelszaken (Brussel I).
• Op het terrein van cyber security is de Nederlandse inzet gericht
geweest op de beïnvloeding van de Europese cyber security strategie,
die op 7 februari 2013 is verschenen. Van belang is daarnaast de
oprichting van het Europese Cyber Crime Centrum, dat in januari 2013
bij Europol in Den Haag is geopend, waarvoor Nederland zich ook
heeft ingezet.
• Op het gebied van crisisbeheersing zijn in 2012 de onderhandelingen
geopend over het Europese Mechanisme voor Civiele Bescherming en
over de Crisis Coördinatie Arrangementen.
• De versterking van de strafrechtelijke samenwerking heeft zich in 2012
in het bijzonder gericht op maatregelen ter bestrijding van de
financieel-economische criminaliteit, zoals de onderhandelingen over
de richtlijn over strafrechtelijke sancties op handel met voorkennis en
marktmanipulatie, de richtlijn betreffende de bevriezing en confiscatie
van opbrengsten van misdrijven, en de richtlijn betreffende de
strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van
de Unie schaadt.
• Bij de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit is de Nederlandse inzet gericht onder meer geweest op de uitvoering van de
EU-beleidscyclus ter bestrijding van georganiseerde criminaliteit. De
huidige beleidscyclus wordt in 2013 afgerond.
• De samenwerking met de buurlanden is voortgezet en waar mogelijk
geïntensiveerd. Voorbeelden zijn de informatievoorziening over het
gewijzigde coffeeshopbeleid en het houden van een grote gezamenlijke controle van de Duitse en Nederlandse politie op snelheidsovertredingen. Met Duitsland is afgesproken een gezamenlijke cyberoefening te houden. In Beneluxverband is onder meer het
gemeenschappelijk werkprogramma 2013–2016 opgesteld, waarbij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

70

Beleidsartikelen

•

•

VenJ inzet op versterking van de grensoverschrijdende politiesamenwerking, rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Met betrekking tot gegevensbescherming en -uitwisseling is met name
van belang dat in 2012 de onderhandelingen zijn begonnen over de
algemene verordening gegevensbescherming en de richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging. Over deze onderhandelingen
wordt regelmatig aan de Tweede Kamer gerapporteerd.
In het kader van rechtstaatsopbouw en civiele missies is deelgenomen
aan projecten en missies in onder andere Suriname, Turkije, de Balkan,
Marokko, Afghanistan en Afrika (ter ondersteuning van operationele
belangen zoals aanpak van internationale criminaliteit, piraterijbestrijding en de samenwerking op het gebied van jeugd- en familierecht).

Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling
Bevorderen internationale rechtsorde

Bevorderen mensenrechten

Omschrijving/
activiteit

Streefwaarde
2012 en verder

Doel
2012

– Hervorming van het EHRM,
zodat het beter kan functioneren en de overbelasting
wordt aangepakt

– Succesvolle voortgang van
het Interlakenproces met een
zichtbare Nederlandse inzet,
waarbij steeds zo mogelijk
gezamenlijk met andere landen
wordt opgetreden.
– Besluitvorming en start
ratificatieproces.

De uitvoering van het
(inmiddels zogeheten)
Brighton-proces ligt op
schema. Protocol 15 ligt thans
voor advies bij de Parlementaire Assemblee
– Besluitvorming is nog niet
afgerond, omdat lidstaten nog
niet tot overeenstemming zijn
gekomen.
– Sinds begin 2012 wordt per
kwartaal een voortgangsoverzicht aangeboden aan beide
Kamers over de voorstellen in
JBZ-verband, met bijzondere
aandacht voor de Nederlandse
prioriteiten.

– Toetreding EU tot het EVRM.

Nederlandse prioriteiten in
JBZ-meerjarenprogramma

– Voortgang bij de uitvoering
van Nederlandse prioriteiten
en voorstellen in JBZ-verband,
waarbij Nederlandse doelstellingen worden neergelegd in
de BNC-fiches.

– Bereiken van vastgelegde
Nederlandse doelstellingen op
geprioriteerde maatregelen
wordt gemonitord.

Bijdrage rechtsstaatopbouw in
derde landen en fragiele
staten.

Beleidsvorming en coördinatie
op het gebied van rechtsstaatopbouw op basis van de
operationele belangen van
VenJ

Opstellen nota rechtsstaatopbouw; ontwikkelen projecten
en trainingen t.b.v. prioriteitslanden o.b.v. het Matra
Instrument; experts uitgezonden in EU-geleide missies
en overige samenwerkingsverbanden; sturen bij het
ontwikkelen van projecten in
prioriteitslanden; uitwerking
justitieprogramma Indonesië
op basis van Meerjarig
Interdepartementaal Beleidskader;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

71

Beleidsartikelen

21 CONTRATERRORISME- EN NATIONAAL VEILIGHEIDSBELEID
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 11.467,3 miljoen
art. 21 Contraterrorisme- en nationaal veiligheidsbeleid 0,7 %
Terrorismebestrijding

Overig
Veiligheid
en Justitie

Contraterrorismeen nationaal
veiligheidsbeleid:
€ 73,9 miljoen

Onderzoeksraad
voor veiligheid

Nationaal
CrisisCentrum

Nationale
veiligheid

Algemene doelstelling

Het voorkomen van en prepareren op dreigingen tegen de nationale
veiligheid en zorgen dat burgers, bedrijfsleven en overheidsorganisaties
goed voorbereid zijn op mogelijke crises.

Doelbereiking en maatschappelijke effecten

Om meer robuust de weerbaarheid van Nederland te kunnen versterken,
zijn in 2012 drie bestaande organisatieonderdelen met taken op gebied
van nationale veiligheid samengevoegd tot één Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Met de ontwikkelde producten
is in 2012 de weerbaarheid tegen extremisme, terrorisme en andere
bedreigingen van de nationale veiligheid versterkt, evenals de preparatie
op calamiteiten. Zo is geïnvesteerd in oefeningen en opleidingen en zijn
burgers en bedrijfsleven door voorlichtingscampagnes zich meer bewust
geworden van hun eigen verantwoordelijkheid in het kader van de
nationale veiligheid en de risico’s die aan de orde zijn.

Externe factoren

De belangrijke voorwaarde voor het realiseren van een samenleving
waarin de burgers en bedrijven goed worden beschermd tegen grootschalige dreigingen is de steun, inzet en samenwerking van en tussen de
partners in veiligheid.
De verwevenheid van ICT in de hele samenleving zorgt er bovendien voor
dat publiek-private, civiel-militaire en (inter)nationale samenwerking
noodzakelijk is om de digitale veiligheid te verhogen. Deze samenwerking
is nodig op alle aspecten van de cyber veiligheidsketen. Deze onderdelen
zijn: awareness, verhogen van de weerbaarheid, de mogelijkheden om te
detecteren, vroegtijdig alerteren, adequate respons en crisisbeheersing,
opsporing en vervolging. Iedere partner (publiek en privaat) heeft hierin
zijn eigen rol en verantwoordelijkheden. Door te investeren in samenwerking in de gehele cyberketen ontstaat synergie.
Voor wat contra-terrorisme (CT) betreft heeft de in 2011 geformuleerde
CT-strategie een versterking van de samenwerking tussen diverse
organisaties en diensten op dit domein gerealiseerd. De voortgang is
mede afhankelijk van de diverse samenwerkingspartners, zoals politie en
AIVD, en staat onder coördinatie van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. De gezamenlijke voortgangsbesprekingen
bieden een structuur voor diepgaander overleg, uitwisseling van expertise
en nauwere samenwerking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

72

Beleidsartikelen

Realisatie meetbare gegevens
bij de algemene doelstelling

De maatschappelijke effecten in het kader van crisisbeleid en terrorismebestrijding laten zich door het grote aantal activiteiten en instrumenten en
de afhankelijkheid van derden bij de realisatie van de doelstellingen niet
in kwantitatieve maar kwalitatieve termen uitdrukken.

Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000

Verplichtingen

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
0

0

90.680

59.107

63.248

55.406

7.842

22.415

10.615

11.800

Apparaatsuitgaven
21.4.1 NCTb
Programmauitgaven

0

0

85.415

70.217

51.507

44.791

6.716

21.1
Nationale veiligheid
21.1.1 Nationale veiligheid

0
0

0
0

19.409
19.409

4.621
4.621

9.906
9.906

9.763
9.763

143
143

21.2
Nationaal CrisisCentrum
21.2.1 Nationale veiligheid

0
0

0
0

19.217
19.217

19.535
19.535

9.785
9.785

8.349
8.349

1.436
1.436

Onderzoeksraad voor
veiligheid
21.3.1 Nationale veiligheid

0
0

0
0

9.415
9.415

11.587
11.587

11.380
11.380

11.175
11.175

205
205

21.4
Terrorismebestrijding
21.4.1 NCTb

0
0

0
0

37.374
37.374

34.474
34.474

20.436
20.436

15.504
15.504

4.932
4.932

Ontvangsten

0

0

134

1.427

262

–

262

21.3

Toelichting
Uitgaven
21.4.1 Apparaatsuitgaven NCTb:
Naar aanleiding van de departementale herschikking zijn de apparaatsuitgaven van de organisatie- onderdelen die van BZK zijn overkomen tijdelijk
op dit artikel verantwoord. Hierdoor is een bedrag van € 11,8 mln.
aanvullend verantwoord op dit artikel.
21.4.1 Programmauitgaven Terrorismebestrijding:
Er is een bedrag van € 2,4 mln. meer uitgegeven ten behoeve van de
realisatie van de rijkscrisisuitwijk. Daarnaast is een bedrag van € 2,4 mln.
meer uitgegeven voor investeringen op het gebied van beveiliging.
Operationele doelstelling 21.1

Het systematisch identificeren en beoordelen van mogelijke dreigingen op
de nationale veiligheid en het in kaart brengen en waar nodig versterken
van de strategische capaciteiten die nodig zijn om de dreigingen op de
nationale veiligheid te voorkomen dan wel om er mee om te gaan.

Doelbereiking

De werkwijze van de Strategie Nationale Veiligheid heeft het mogelijk
gemaakt om een breed en divers palet aan mogelijke risico’s in kaart te
brengen en onderling te vergelijken. Op basis daarvan zijn keuzes
gemaakt voor de te nemen maatregelen om gericht de capaciteiten te
versterken die nodig zijn om de dreigingen op de nationale veiligheid te
voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

73

Beleidsartikelen

Instrumenten
Identificeren van dreigingen en versterken van capaciteiten
De Nationale Risicobeoordeling (NRB) is ook in 2012 uitgevoerd door het
analistennetwerk; een netwerk van kennisinstellingen en inlichtingendiensten. Op basis van de uitkomsten van de NRB is inzichtelijk gemaakt
waar en hoe concreet versterking van de weerbaarheid van Nederland
(capaciteiten) moet plaats vinden. Dit gebeurde in samenwerking met
bedrijfsleven, medeoverheden, operationele partners, maatschappelijke
organisaties en internationale partners.
In de voortgangsbrief Nationale Veiligheid (TK 2011–2012. 30 821 nr. 16)
zijn de belangrijkste uitkomsten van de NRB toegelicht en is aangegeven
welke capaciteiten zouden kunnen worden versterkt om de kans en impact
van dreigingen voor de nationale veiligheid te verminderen. Het kabinet
heeft ervoor gekozen om te investeren in:
– Het vermogen om (potentiële) sociale calamiteiten effectief te
beheersen. Zo is er een team beschikbaar dat in bijzondere gevallen
van maatschappelijke onrust gemeenten kan ondersteunen bij de
aanpak.
– Vergroten weerbaarheid tegen gevolgen satellietuitval door zonnestorm. Zo is gestart met het inrichten van een alarmeringsfunctionaliteit om tijdig te kunnen waarschuwen voor zonnestormen. Het
Ministerie van Infrastructuur en Milieu rapporteert hier verder over.
– Versterken van detectie van aanvallen op netwerken en informatiesystemen. Nader uitwerken van de aanpak van eenlingen. Dit is onder
andere gebeurd door het trainen van eerstelijnsprofessionals om
signalen te herkennen en te duiden.
– Het vermogen om internationaal de nationale veiligheidsbelangen te
beschermen. Daartoe richten de Ministeries van Buitenlandse Zaken en
Defensie samen met VenJ een strategische monitorfunctie in, die
tevens wordt gekoppeld aan de NRB om stelselmatig de ontwikkelingen in de wereld en de implicaties daarvan op de nationale veiligheid
in kaart brengen.
Nafase
Het project nafase is in 2012 afgerond met de eindrapportage «Richting
geven aan de laatste schakel: de nafase». In het Instellingsbesluit
ministeriële commissie Crisisbeheersing (Stct. 2012 nr. 9310) is de nafase
verankerd; de procedure ten aanzien van de nafase wordt opgenomen in
het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming en in een draaiboek voor de
nafase.
Verhogen weerbaarheid tegen spionage
Om de weerbaarheid tegen spionage bij de (rijks)overheid en het
bedrijfsleven te vergroten is medio 2012 de e-learning module aan
relevante sectoren beschikbaar gesteld, die onder andere kan worden
gebruikt als middel om alertheid te verhogen. Daarnaast heeft de Minister
van Veiligheid en Justitie de Inspectie Veiligheid en Justitie verzocht om in
samenwerking met de rijksinspecties een specifiek onderzoek te
verrichten naar de voortgang van weerbaarheidsverhoging tegen
spionage binnen de rijksoverheid. Dit onderzoek is van start gegaan; de
resultaten worden begin 2013 verwacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

74

Beleidsartikelen

Nationale cyber security strategie (NCSS)
In 2012 is door middel van publiek-private, civiel-militaire en (inter)nationale samenwerking het fundament gelegd voor een integrale Nederlandse cyber security aanpak. Enkele van de in 2012 gerealiseerde
resultaten zijn:
– Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) is begin 2012 opgericht.
Het NCSC is hét centrum waar publieke en private partijen en
wetenschap samen werken aan een veiliger digitale samenleving. Dit
heeft in 2012 geresulteerd in het afhandelen van 364 incidenten en de
publicatie van 1.516 beveiligingsadviezen.
– Er is een leidraad gepubliceerd voor (vitale) organisaties en overheden. Deze kunnen daarmee een beleid vaststellen voor het op
verantwoorde wijze openbaar maken van ICT-kwetsbaarheden in
informatiesystemen en softwareproducten.
– Er is een traject gestart om een 24/7 nationaal detectie- en responsnetwerk op te richten dat in 2014 operationeel moet zijn. Hierdoor kunnen
aanvallen en incidenten eerder en beter worden gesignaleerd en
bestreden.
– In 2012 is een Friends of the Presidency werkgroep opgericht waar
Nederland aan deelneemt. Deze horizontale werkgroep adviseert de
Europese Commissie over onder meer de EU cyber security strategie
die in 2013 wordt gepubliceerd.
Evaluaties incidenten
Naar aanleiding van onder andere de evaluatierapporten van de Inspectie
Veiligheid en Justitie en van de Onderzoeksraad voor Veiligheid met
betrekking tot de brand in Moerdijk zijn verbeterpunten opgepakt. Deze
hebben onder meer geleid tot de onder operationele doelstelling 21.2
beschreven afspraken. Verder zijn de gehouden oefeningen geëvalueerd.
Operationele doelstelling 21.2

Een effectieve nationale crisisresponsorganisatie voor de aansturing van
crisisbeheersing.

Doelbereiking

Bij (bovenregionale) rampen en crises mag geen discussie ontstaan over
wie de leiding heeft, wie informeert en op welke wijze wie met de
bevolking communiceert en met welke boodschap. Het gaat om het
gezamenlijk optreden van alle betrokken overheden dat leidt tot samenhangende crisisbeheersing. In 2012 zijn hierover – mede naar aanleiding
van de ervaringen tijdens de brand bij het bedrijf Chemiepack in Moerdijk
– afspraken gemaakt tussen rijksoverheid en de veiligheidsregio’s.

Instrumenten

Herinrichting van de rijkscrisisstructuur
De activiteiten van het herinrichtingstraject rijkscrisisstructuur zijn in 2012
beëindigd met de oplevering van het ICT instrument «informatieknooppunt». Het functioneren en zo nodig verder verbeteren van de
rijkscrisisstructuur heeft de voortdurende aandacht.
Interdepartementaal informatieknooppunt
Het webportaal van het interdepartementale informatieknooppunt is
opgeleverd in november 2012. De koppeling van de bestaande crisismanagementsystemen wordt in 2013 gerealiseerd.
Opleiden en oefenen
Voor de professionalisering van medewerkers binnen de nationale
crisisorganisatie zijn door de academie van het Nationaal Crisis Centrum
(NCC) verschillende leerprogramma’s ontwikkeld en gebundeld.
Daarnaast zijn verschillende (bestuurlijke) oefeningen gehouden om het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

75

Beleidsartikelen

werken binnen de nationale crisisbesluitvormingsstructuur op departementaal en interdepartementaal niveau te oefenen. Ook is in samenwerking met een groot aantal partijen, waaronder veiligheidsregio’s en
ministeries, de aanpak van een grootschalige natuurbrand beoefend,
gebaseerd op de scenario’s uit de Nationale Risicobeoordeling. De
uitkomsten van de evaluatie worden in het voorjaar van 2013 aangeboden
aan de Tweede Kamer.
Bovenregionale samenwerking
Samen met het Veiligheidsberaad en de andere ministeries is in 2012
uitgewerkt hoe de bovenregionale samenwerking op het gebied van
rampenbestrijding en crisisbeheersing kan worden verbeterd. De
uitkomsten zijn in december 2012 opgeleverd en worden in 2013
geïmplementeerd. De voorstellen die op korte termijn gerealiseerd
kunnen worden betreffen ondermeer verduidelijking van leiding en
coördinatie in de aansturing en bevelvoering bij rampen en crises,
eenduidigheid in de crisiscommunicatie en helderheid over de rol van de
rijksoverheid.
Crisiscommunicatie
Om de crisiscommunicatie te professionaliseren is in 2012 onder andere
het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie (NKC) opgericht. Hierdoor
kan de crisiscommunicatie van de rijksoverheid sneller en eenduidiger
opgepakt worden tijdens een crisis. Eerste stappen zijn gezet voor een
bovenregionale crisiscommunicatiepool, te realiseren per 1 oktober 2013.
Verder is:
– in juni 2012 de nieuwe website www.crisis.nl opgeleverd;
– in 2012 gestart met het maken van omgevingsanalyses op basis van
(onder andere) social media en is het NCC toegerust om zelf social
media in te zetten;
– de awareness-campagne Alert Online gerealiseerd.
Crisisplannen en Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming
In het traject Crisisstructuur op Rijksniveau zijn in een samenwerking
tussen de verschillende ministeries twee specifieke crisisplannen
opgesteld, een crisisplan ICT-uitval en een crisisplan natuurbranden. In
mei 2012 is het nieuwe instellingsbesluit ministeriële commissie Crisisbeheersing (MCCb) 2012 in werking getreden (Stct. 2012, 9310). De
commissie is belast met de coördinatie van intersectorale crisisbeheersing
en besluitvorming over de samenhangende aanpak daarvan. De MCCb is
ingesteld om meer slagkracht en eenduidigheid te creëren bij crisisbesluitvorming op nationaal niveau. In interdepartementaal verband is – mede
op basis van het nieuwe besluit MCCb – gewerkt aan een grondige
herziening van het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming uit 2009.
Deze is na verwerking van de uitkomsten van het project Bovenregionale
Samenwerking, begin 2013 gereed.
NL – Alert
Het systeem voor rampen- en crisisinformatie per mobiele telefoon –
NL-Alert – is in 2012 met een grote publiekscampagne opgeleverd.
Operationele doelstelling 21.3

Wegnemen van structurele veiligheidstekorten binnen het Koninkrijk door
de uitvoering van onafhankelijk onderzoek naar ernstige ongevallen,
rampen of dreiging daartoe.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

76

Beleidsartikelen

Doelbereiking

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) fungeert als onafhankelijk
onderzoeksorgaan, dat op eigen gezag kan besluiten tot het doen van
onderzoek naar de oorzaak van (ernstige) ongevallen en rampen of een
dreiging daartoe. De aanbevelingen van de OVV zijn gericht aan
overheden en bedrijfsleven om een bijdrage te leveren aan het vergroten
van de structurele veiligheid binnen het Koninkrijk.
In de praktijk is de OVV actief binnen de sectoren: luchtvaart, scheepvaart,
railverkeer, wegverkeer, defensie, gezondheid van mens en dier, industrie,
buisleidingen en netwerken, bouw en dienstverlening, water en crisisbeheersing en hulpverlening.

Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

De werkzaamheden van de raad zijn gekoppeld aan het zich voordoen van
een voorval of een reeks van voorvallen. De minister heeft een toezichthoudende rol als het gaat om de bij algemene maatregel van rijksbestuur
of algemene maatregel van bestuur aangewezen voorvallen verplicht te
onderzoeken.
De onderzoeken die zijn gedaan in 2012 zijn te vinden op www.onderzoeksraad.nl.

Operationele doelstelling 21.4

Het risico op en de vrees voor terroristische aanslagen in Nederland zo
veel mogelijk verkleinen, alsmede het op voorhand beperken van schade
als gevolg van een mogelijke aanslag.

Doelbereiking

In Nederland zijn ruim twintig instanties betrokken bij de bestrijding van
terrorisme. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
(NCTV) heeft coördinatie, samenwerking en afstemming van beleid en
uitvoering tussen deze organisaties gerealiseerd. Om dit te bereiken heeft
de NCTV onder meer de instrumenten ontwikkeld en aan de partners ter
beschikking gesteld.

Instrumenten

De instrumenten die zijn ingezet ten behoeve van terrorismebestrijding in
Nederland zijn onder te verdelen in vijf pijlers, zoals verwoord in de
Nationale Contraterrorismestrategie 2011–2015 (TK 29 754, nr. 203,
vergaderjaar 2010–2011). Het gaat om de pijlers «verwerven»,
«voorkomen», «verdedigen», «voorbereiden» en «vervolgen». De
werkzaamheden van de NCTV vallen binnen de eerste vier pijlers. Het
opsporen en vervolgen van verdachten van terroristische handelingen
gebeurde door de opsporingsdiensten, onder gezag van het OM.
Verwerven
Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland
Evenals in andere jaren is in 2012 viermaal het Dreigingsbeeld Terrorisme
Nederland (DTN) uitgebracht. Het DTN fungeert als inhoudelijke basis
voor het contraterrorismebeleid en stelt de NCTV en zijn samenwerkingspartners in staat beleidsmatig en operationeel snel in te spelen op nieuwe
ontwikkelingen.
Ook is het tweede Cyber Security Beeld Nederland (CSBN) gepubliceerd.
Deze publicatie geeft een integraal dreigingsbeeld op het gebied van
cyber security.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

77

Beleidsartikelen

Voorkomen
Gewelddadig extremisme en reisbewegingen
Aangezien de dreigingsimpact van een terroristische aanslag of een
extremistische daad zeer hoog is, is goede signalering en interventie
belangrijk. Om deze reden ondersteunt de NCTV de (lokale) partners, zoals
gemeenten, politie, hulpverlenings-instanties, gevangenissen, reclassering, bij het versterken van de benodigde kennis, kunde, en interventiemogelijkheden van betrokken organisaties, etc. Om dit doel te bereiken,
zijn het afgelopen jaar een aantal producten/instrumenten ontwikkeld en
ingezet, zoals:
– Simulatiespel «Terrorismebestrijding op lokaal niveau», met als doel
de informatiedeling, samenwerking en interventiemogelijkheden van
de ketenpartners te verbeteren.
– Informatiekaart, die partners in de bredere CT-keten inzicht biedt in de
complexe informatiestromen rondom detectie.
– Training signaleren radicalisering aan gemengde groepen van
eerstelijns-professionals.
– Training in herkennen van potentieel gewelddadige eenlingen (PGE)
aan gemengde groepen van eerstelijns-professionals.
– Handelingskader polarisatie en radicalisering.
Het afgelopen jaar zijn de instrumenten en deskundige professionals
enkele tientallen malen – in samenspraak met lokale autoriteiten – ingezet,
zowel bij vermoedens van radicalisering van islamitische signatuur als
van extreemrechts. Er is vooral ingezet op het versterken van de integrale
samenwerkingsverbanden, waar (politie)professionele invalshoeken
worden aangevuld met een bestuurlijke aanpak van gemeentelijke
instanties (bestuur, jeugdhulpverlening etc.) – zowel waar het gaat om
detectie- als om interventiemogelijkheden.
Counter narrative
Nederland heeft zich ingezet tegen de verspreiding van jihadistische
propaganda en voor de beperking van het effect van het jihadistisch
discours. Dit gebeurde door in samenhang met de inzet van internationale
partners tegengeluiden («counter narratives») te stimuleren. Daarnaast is
nationaal en internationaal bestaand counternarrative materiaal
verzameld, uitgewisseld en besproken.
Internet
In het Clean IT-project hebben overheden, IT-bedrijven en
non-gouvernementele organisaties in 2012 algemene beginselen
geformuleerd en best practices geïnventariseerd voor het monitoren en zo
veel mogelijk tegengaan van misbruik van internet voor terroristische
doeleinden. Het project wordt begin 2013 afgerond.
Beveiliging burgerluchtvaart – PNR
In april 2012 bereikte de JBZ Raad een «general approach» op basis
waarvan de Raad gaat onderhandelen met het Europees Parlement (EP).
Momenteel bepaalt het EP haar standpunt. Daarna worden de onderhandelingen tussen Raad, EP en Commissie gestart.
Verdedigen
Herkenning digitale informatie en fingerprinting
In 2012 zijn technieken ontwikkeld waarmee diensten uit de sector
Openbare Orde en Veiligheid sneller en efficiënter relevante informatie
kunnen detecteren in de digitale wereld. De ontwikkelde software

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

78

Beleidsartikelen

applicaties zijn in gebruik genomen door het Internet Recherche Netwerk,
een snel groeiend en innovatief computernetwerk waarmee opsporingsambtenaren aan internetsurveillance, -recherche, en -monitoring kunnen
doen.
Bewaken en beveiligen – geradicaliseerde eenlingen
In het afgelopen jaar zijn diverse initiatieven genomen om de risico’s van
potentieel gewelddadige eenlingen (PGE) te verkleinen. Er zijn verschillende wetenschappelijke onderzoeken gestart om meer zicht te krijgen op
de achtergronden van het fenomeen: systeemhaat in relatie tot complottheorieën, neurobiologisch onderzoek naar de werking van het fight, flight
or freeze-mechanisme, de bruikbaarheid van risicotaxatiemodellen en een
evaluatie van het Project Dreigings Management (PDM) voor dreigers in
het Rijksdomein. Ook zijn stappen gezet om de toegang tot geweldsmiddelen door PGE’en te bemoeilijken, onder meer door aan te sluiten bij
initiatieven om het toezicht op de afgifte van wapenverloven te versterken
en het herkennen van afwijkend- en risicogedrag van aanstaande en
bestaande leden door schietverenigingen.
CBRN en zelfgemaakte explosieven (CBRN/E)
In 2012 is met het nationale CBRN/E programma, dat is gericht op het
(doen) voorkomen van, effectief optreden tegen en/of beperken van de
gevolgen van incidenten of (terroristische) aanslagen met chemische,
biologische, radiologische of nucleaire middelen en/of (zelfgemaakte)
explosieven (CBRN/E), onder meer het volgende gerealiseerd:
– verhoging van de weerstand van instellingen met CBRN middelen
(onderzoeksinstellingen, ziekenhuizen, laboratoria);
– implementatie van de Nationale Strategie ter Voorkoming Misbruik
Explosieven (2011–2015); Deze strategie is begin 2012 vastgesteld door
het kabinet en beschrijft de NCTV, MinI&M, AIVD, MIVD, de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD), de Joint Taskforce CounterIED, de politie, het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en andere
publieke en private partijen (producenten, distributie, detailhandel,
koepelorganisaties) die samenwerken om aanslagen met zelfgemaakte
explosieven te voorkomen.
– start implementatie van de EU verordening ter voorkoming misbruik
precursoren voor explosieven (COM(2010)473) door Agentschap NL;
– alle ketenpartners zijn in 2012 aangesloten op het nationale Bom Data
Systeem;
– Nederland heeft de organisatie van het gerenommeerde International
Symposium Security and Analysis Explosives 2013 (ISADE2013)
toegewezen gekregen;
– de nucleaire sector is (wettelijk) verplicht zich te beveiligen tegen
(vertrouwelijke) referentiedreigingen. In 2012 is hier een uitwerking
voor cybersecurity voor opgesteld.
– Nederland heeft in 2012 mede uitvoering gegeven aan het initiatief van
het CBRN Centres of Excellence van de Europese Unie dat leidt tot
verbetering van beveiliging van laboratoria en vergroting van het
bewustzijn over mogelijke dual use-toepassingen en het risico op
misbruik in biotechnologie.
– Verder is in 2012 gestart met de voorbereidingen op de Nuclear
Security Summit 2014, en heeft in dat kader onder andere de jaarlijkse
grote internationale CBRN/E oefening @tomic2012 in Nederland
plaatsgevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

79

Beleidsartikelen

Voorbereiden
Security awareness and performance
In 2012 zijn diverse e-learning modules en een serious game ontwikkeld,
waaronder een film en e-learningmodule op het terrein van cyber security
awareness. Een aantal onaangekondigde realistische fysieke- en cybertesten («red teaming») is bij een aantal vitale objecten uitgevoerd. De
eventuele kwetsbaarheden en beperkingen worden gedeeld in een
zogenoemde trusted community, waardoor de lessen uit één oefening een
zo groot mogelijk bereik krijgen. Ook heeft in 2012 wederom een
bijeenkomst over security awareness plaatsgevonden met CEO’s van
bedrijven en instellingen die een vitale functie hebben in de Nederlandse
samenleving.
Alertering
Het Alerteringssysteem Terrorismebestrijding (ATb) waarschuwt zowel
decentrale als centrale operationele diensten alsmede bedrijfssectoren in
geval van een verhoogde dreiging of bij een concrete aanslag. In 2012 is
het systeem diverse malen beoefend om de werking te testen. Daarnaast
is het systeem en het netwerk in overleg met de sectoren en ketenpartners
verder ontwikkeld waarbij recente ontwikkelingen (bijvoorbeeld op gebied
van de Veiligheidsregio’s) verder geoperationaliseerd zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

80

Beleidsartikelen

23 VEILIGHEIDSREGIO’S EN POLITIE
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 11.467,3 miljoen
art. 23 Veiligheidsregio’s en politie 47,9 %
Bekostiging Politie
regionaal/bovenregionaal

Overig
Veiligheid
en Justitie

Veiligheidsregio’s
en politie:
€ 5.494,4 miljoen

Bekostiging
Veiligheidsregio’s
Kwaliteit Politie en
Veiligheidsregio’s
Bekostiging
Politie landelijk

Algemene doelstelling

Een veilige samenleving met behulp van een goed functionerende politie-,
brandweer- en geneeskundige hulpverleningsorganisatie.
Medio 2012 zijn de Politiewet 2012 en de daarbij behorende Invoerings- en
aanpassingswet Politiewet 2012 door de Eerste Kamer aanvaard. Als
uitvloeisel van de toezeggingen die ter gelegenheid van de behandeling
van de Politiewet 2012 aan de Eerste Kamer zijn gedaan, is het
wetsvoorstel «Wijziging van de Politiewet 2012 in verband met de positie
van de korpschef en van de regioburgemeester alsmede enkele andere
verbeteringen» (Kamerstuk 33 368) opgesteld. Dit wetsvoorstel is in
december 2012 aanvaard door de Eerste Kamer. Ook is in de tweede helft
van 2012 de noodzakelijke op de Politiewet 2012 gebaseerde lagere
regelgeving afgerond.
Op 1 januari 2013 is de Politiewet 2012 in werking getreden en sindsdien
bestaat de Nederlandse politie uit één landelijk politiekorps. Door de
invoering van nationale politie is de politie beter in staat tegemoet te
komen aan de eisen die een moderne maatschappij aan de politie stelt.
Het maakt dat de politie ook beter zware, georganiseerde vormen van
criminaliteit, die een regio-overstijgend, vaak zelfs internationaal karakter
hebben, kan aanpakken. Méér eenheid, betere samenwerking, minder
bureaucratie, minder administratieve rompslomp en meer nadruk op het
vakmanschap binnen de nieuwe organisatie van de politie moeten leiden
tot een slagvaardiger, effectiever en efficiënter opererende politie – met
als resultaat: een veiliger Nederland.
Naast de vorming van de nationale politie is in 2012 onverminderd inzet
gepleegd op de landelijke prioriteiten van de politie, zoals de aanpak van
criminele jeugdgroepen, het vergroten van de pakkans en de vermindering van de administratieve lasten. In diverse voortgangsrapportages is
de Tweede Kamer hierover geïnformeerd.

Externe factoren

Bij de vorming van de nationale politie is een groot aantal externe partijen
betrokken. Zij zijn onder meer betrokken bij het op- en vaststellen van het
inrichtingsplan en het realisatieplan voor de nationale politie. Deze
plannen zijn opgesteld door de kwartiermaker nationale politie en
voorafgaand aan de vaststelling door de Minister afgestemd met en ter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

81

Beleidsartikelen

consultatie voorgelegd aan de regioburgemeesters, het Openbaar
Ministerie, de vakorganisaties, de medezeggenschap en andere belangrijke partijen.
Ten opzichte van de begroting 2011 zijn de indicatoren inzake jeugdcriminaliteit, aantal verdachten van politie naar OM en normering verdachtenratio geweld behorend tot de landelijke prioriteiten 2008–2011 van het
voorgaand Kabinet niet meer opgenomen. Daarnaast zijn de kengetallen
ten aanzien van de brandweer verplaatst van de algemene doelstelling
naar operationele doelstelling 23.4.

Realisatie meetbare gegevens
bij de algemene doelstelling

Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
Verplichtingen

0

0

5.433.100

6.107.517

6.298.056

5.764.420

533.636

Programmauitgaven

0

0

5.208.858

5.525.906

5.494.417

5.466.020

28.397

0

0

4.025.629

4.351.035

4.336.492

4.323.876

12.616

0

0

4.025.629

4.351.035

4.336.492

4.323.876

12.616

0

0

663.894

651.464

650.994

672.268

– 21.274

0

0

663.894

651.464

650.994

672.268

– 21.274

0

0

400.232

349.482

324.256

295.196

29.060

0

0

400.232

349.482

324.256

295.196

29.060

0

0

119.103

173.925

182.675

174.680

7.995

0

0

119.103

173.925

182.675

174.680

7.995

0

0

4.767

406.877

5.487

750

4.737

23.1

Bekostiging politie
(boven)regionaal
23.1.1 Veiligheidsregio’s en
politie
23.2

Bekostiging politie
landelijk
23.2.1 Veiligheidsregio’s en
politie
23.3

Kwaliteit politie en
veiligheidsregio’s
23.3.1 Veiligheidsregio’s en
politie
23.4

Bekostiging veiligheidsregio’s
23.4.1 Veiligheidsregio’s en
politie
Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
In 2012 zijn meer verplichtingen aangegaan dan geraamd. Deze stijging is
veroorzaakt door de vorming van de nationale politie waarin de politieregio’s, de KLPD en VtsPN zijn opgegaan. De bekostiging 2012 aan het
agentschap KLPD en de VtsPN zijn in 2012 verplicht evenals de gehele
bijdrage aan de nationale politie voor het jaar 2013.
Uitgaven
23.1
Bekostiging Politie (boven)regionaal
Het verschil wordt voornamelijk verklaard door:
– Een technische mutatie voor de gerealiseerde uitbreidingsplaatsen van
financieel-economische criminaliteit. Deze kosten worden nu bekostigd
uit de bijdragen aan de korpsen.
– Daarnaast zijn de uitgaven hoger als gevolg van de reallocatie
vanwege de centralisering van de bijdrage aan de VtsPN.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

82

Beleidsartikelen

–

Technische mutatie als gevolg van interne herschikking om het dossier
internationale politiesamenwerking en civiele vredesmissies op de
juiste operationele doelstelling te plaatsen.

23.2 Bekostiging Politie landelijk
De onderschrijding wordt voornamelijk verklaard door de reallocatie van
de bijdrage aan de VtsPN, hierdoor zijn de uitgaven op dit artikelonderdeel lager dan begroot. Daarnaast zijn meer uitgaven gedaan dan
begroot als gevolg van een technische herschikking voor onder andere
internationale politiesamenwerking, civiele vredesmissies en FIU
Nederland.
23.3 Kwaliteit Politie en Veiligheidsregio’s
De overschrijding is gedeeltelijk veroorzaakt door hogere uitgaven aan de
regelingen FLO/FPU. In oktober 2012 is in het kader van de vierde
kwartaalbetaling 2012 aan de korpsen besloten om een eerder voorgenomen inhouding op de korpsen, die bedoeld was om een tekort op de
regelingen FLO/FPU op te vangen, niet gestand te doen. Op basis van de
in oktober beschikbare informatie over de ingediende declaraties was
namelijk de verwachting dat voor deze regelingen de overschrijding van
het budget in 2012 lager zou uitvallen dan aanvankelijk verwacht.
Daarnaast dragen de Ministeries van Defensie, VWS en Financiën voor in
totaal € 11,5 mln. bij aan de centrale exploitatiekosten van het C2000netwerk. De Koninklijke Marechaussee, ambulancezorg en de douane
maken gebruik van dit netwerk.
23.4 Bekostiging Veiligheidsregio’s
Naar aanleiding van de ontvlechting van het Directoraal-Generaal
Veiligheid van het Ministerie van BZK is een bedrag van € 7 mln.
toegevoegd aan artikel 21.1.1. Het betreft middelen ten behoeve van de
Brandweer en de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en
Rampen (GHOR). De feitelijke realisatie is verantwoord op artikel 23.4.1.
Operationele doelstelling 23.1

Voorzien in middelen die nodig zijn voor adequate politiezorg door de
regionale politiekorpsen op regionaal en bovenregionaal niveau.

Doelbereiking

In 2012 zijn er aan de politieorganisatie algemene bijdragen beschikbaar
gesteld en daarnaast zijn er aan de regionale politiekorpsen bijzondere
bijdragen beschikbaar gesteld. Deze middelen waren voor het diverse en
omvangrijke takenpakket van de Nederlandse politie in 2012 toereikend
om de personele sterkte te kunnen financieren. Over alle regio’s samen
wordt over 2012 een positief rekeningresultaat verwacht, mede door het
beschikbaar stellen van middelen uit het Regeerakkoord Rutte I.
Toelichting instrumenten
• Repressief toezicht
Op basis van de in november 2011 ingediende begrotingen konden alle
regiokorpsen direct onder repressief toezicht worden gesteld. Alle korpsen
hadden een sluitende begroting 2012. Onder de Politiewet 1993 die in
2012 van kracht was, behoefde de begroting geen goedkeuring van de
Minister en kon worden volstaan met repressief toezicht, zolang een
regionaal politiekorps een evenwichtig en verantwoord financieel beleid
voert.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

83

Beleidsartikelen

• Toekenning bijdragen
In 2012 zijn de diverse bedragen toegekend op basis van bekostigingsstelsels. Deze stelsels zijn ontwikkeld en onderhouden door de Minister
van Veiligheid en Justitie.
Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Bijdragen aan de korpsen (x € 1 mln.)

Algemene bijdragen aan regionale politiekorpsen
Bijzondere bijdragen aan regionale politiekorpsen
1
2

2008

2009

2010

2011

Reali- Begroting2
satie1
2012
2012

3.605

3.687

3.637

3.754

3.911

3.873

38

101

359

355

530

412

383

29

Verschil

Bron: decembercirculaire 2012
Bron: junicirculaire 2011

Toelichting kengetallen
Aan het verschil bij de algemene bijdrage liggen de volgende oorzaken
ten grondslag:
• toevoeging van de bekostiging van de sterkte voor bestrijding van
financieel economische criminaliteit;
• toevoeging van de bekostiging van de maatregel CAO 2012–2014;
• bijdragen aan taakstellingen uit het Begrotingsakkoord, waaronder
doorberekening van de inkooptaakstelling aan de regiokorpsen.
Het verschil bij de bijzondere bijdragen is ontstaan door een verschuiving
van de algemene bijdrage naar de bijzondere bijdrage. De bijdrage voor
aspiranten (onderdeel van de bijzondere bijdragen) is gestegen en de
bijdrage voor de sterkte van de politie (onderdeel van de algemene
bijdrage) is afgenomen.
Operationele doelstelling 23.2

Voorzien in middelen die nodig zijn voor adequate politiezorg op landelijk
niveau.

Doelbereiking

De Politieonderwijsraad (POR) is in 2012 gestart met een project gericht
op herziening van de kwalificatiestructuur politieonderwijs. In juli 2013
worden de voorstellen voor de opzet van de nieuwe kwalificatiedossiers
verwacht. De POR adviseert vanuit zijn reguliere adviesrol in de Voorjaarsen Najaarscirculaires de Minister van VenJ over de invulling en benodigde
actualisering van de kwalificatiedossiers en de opleidingen hierbinnen.
Gewerkt is aan voorbereidingen voor de inbedding van de Politieacademie in het bestel van de nationale politie. De taken van de Politieacademie zijn het verzorgen van het politieonderwijs en de kennis- en
onderzoeksfunctie. Voor de inbedding is een wijziging van de Politiewet
2012 nodig.
Toelichting op instrumenten:
Politieacademie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

84

Beleidsartikelen

Naar aanleiding van het rapport Staat van het Politieonderwijs van de
Inspectie Veiligheid en Justitie uit 2011 voerde de Politieacademie het
Verbeterplan Politieonderwijs uit, te weten:
– In 2012 zijn de verkorte opleidingen, met behoud van kwaliteit, van
start gegaan voor de assistent politiemedewerker, vrijwilliger en de
(allround) politiemedewerker.
– De opleiding HTV-politie (Handhaver Toezicht en Veiligheid) is in
september 2011 bij zeven ROC’s (Regionale Opleidingscentra) van start
gegaan. Eind 2012 waren er 19 ROC’s die dit onderwijsarrangement
aanboden.
– Eind 2012 is opdracht gegeven voor een onderzoek naar de flexibilisering van het politieonderwijs. Het onderzoek wordt naar verwachting in
juni 2013 afgerond.
– Ook wordt thans een aantal modellen voor de beoogde wetswijziging
(inbedding beheer Politieacademie in de Nationale Politie) onderzocht.
Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD)
Met de bekostiging van het KLPD is dit onderdeel van de politie in staat
gesteld de politietaken op een adequaat niveau uit te voeren. Voor
specifieke informatie over het KLPD wordt verwezen naar de paragraaf
van de baten- lastendiensten van dit jaarverslag. Naast de uitvoering van
haar reguliere taken stond 2012 ook in het teken van de voorbereiding
voor de invlechting in de Nationale Politie. Dit betekent dat het KLPD als
baten-lastendienst ophoudt te bestaan.
Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Deze operationele doelstelling betreft met name de bekostiging van de
Politieacademie en het KLPD. Deze organisaties hebben een grote mate
van vrijheid om beleid vorm te geven en uit te voeren. Dit maakt het niet
zinvol om bij deze operationele doelstelling aparte meetbare gegevens op
te nemen.

Operationele doelstelling 23.3

Verhogen van het prestatievermogen en de professionaliteit van de
politieorganisatie.

Doelbereiking

Een doelstelling voor de Nederlandse politie is een grotere eenheid en
een verbetering van de prestaties van de politie. Om dit doel te bereiken is
er, naast de vorming van een nationale politie, gewerkt aan diverse
criminaliteitsbestrijdingsprogramma’s en professionalisering van de
politieorganisatie.
Toelichting op instrumenten
Landelijke prioriteiten
De 10 landelijke prioriteiten voor de politie (TK, 2010–2011, 29 628, nr. 237)
gelden voor de periode 2011–2014. In 2012 is volop inzet gepleegd op
deze prioriteiten, waarvan hieronder op hoofdlijnen verslag wordt gedaan.
Cluster I: De buurt veilig voor bewoner en ondernemer
1. Aanpak van ten minste de helft van de criminele jeugdbendes
Problematische jeugdgroepen (hinderlijke, overlast gevende en criminele)
hebben een negatieve impact op de samenleving. De jongeren in de
groepen laten intimiderend gedrag zien en plegen criminele feiten. De
feiten die deze groepen plegen en de gevolgen hiervan zijn zeer ingrijpend
en ondermijnen het veiligheidsgevoel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

85

Beleidsartikelen

De gezamenlijke aanpak van gemeenten, OM, politie en Ministerie van
VenJ kenmerkt zich door integrale samenwerking. Dit levert resultaten, er
is een evidente afname op de criminele, overlastgevende en hinderlijke
jeugdgroepen waarneembaar. Dus een daling in de volle breedte. Ook
nieuwe opkomende groepen worden aangepakt. De interventies zijn niet
alleen repressief/strafrechtelijk maar ook bestuurlijk, curatief en preventief
van aard. Eind 2010 zijn 89 criminele jeugdgroepen geïdentificeerd en de
sleutelfiguren binnen de overlast gevende groepen zijn in beeld gebracht.
Eind mei 2012 resteerden er van de oorspronkelijke 89 nog 28 criminele
jeugdgroepen. Echter, het ontstaan van nieuwe criminele groepen – al dan
niet uit een bestaande overlast gevende jeugdgroep – kan niet geheel
worden voorkomen. Uit een inventarisatie van de politie en het OM blijkt
dat er – naast de 89 groepen – in de periode 1 januari 2011 – mei 2012, 36
nieuwe criminele jeugdgroepen zijn ontstaan. De in totaal 64 criminele
jeugdgroepen worden met prioriteit aangepakt.
2. Aanpak delicten met een hoge impact op het slachtoffer:
overvallen, straatroof, inbraken en geweld
Aanpak van de «high impact» is een prioriteit met specifiek aandacht voor
overvallen, straatroof, inbraken en geweld. Dit wordt gemeten aan de
hand van een in 2011 ontwikkelde verdachtenratio high impact. Het doel
voor 2012 was een pakkans van 34,5 op deze delicten. Het begrip
«pakkans» ten aanzien van de high-impact delicten is gedefinieerd als de
verdachtenratio (op basis van politieadministratie): – is aantal afgehandelde verdachten misdrijf / misdrijven x 100. Uit de rapportage is gebleken
dat de pakkans 38 is waarmee de doelstelling voor 2012 ruimschoots
gehaald is. De landelijke aanpak van overvallen gaat goed: de landelijke
doelstelling ten aanzien van het terugdringen van het aantal overvallen is
gesteld op een reductie naar 2.100 in 2012. Deze doelstelling is gehaald,
het aantal overvallen was 1.982. Het ophelderingspercentage van
overvallen is gestegen naar 31,4%. De doelstelling voor 2012 van 32% is
daarmee net niet gerealiseerd. De afspraak rond het terugdringen van het
aantal straatroven is niet gehaald. Deze staan op 7.953 in 2012 ten
opzichte van de afspraak van 7.432.
Wel betreft dit een daling van 9,1 procent ten opzichte van het peiljaar
2009. Met de pakkans op straatroof gaat het goed, in 2012 was dit 40%.
Hiermee is de doelstelling van 2012 (32,5%) gehaald. In 2012 vonden
99.416 gevallen van geweld plaats. De pakkans op geweld betrof in 2012
64%. Het vierjarige politieprogramma Aanpak Geweld dat sinds 1 januari
2012 wordt uitgevoerd, wordt de komende jaren doorgezet, met als
einddoel een slagvaardige integrale aanpak van geweldsplegers te
ontwikkelen en in te voeren.
Het aantal woninginbraken is in het afgelopen jaar licht gestegen met 3%
tot 91.583. Hiervan is bijna één derde een poging tot inbraak. De pakkans
op overvallen was in 2012 8,3% en het ophelderingspercentage was 9,2%.
Eind 2012 is besloten om de aanpak van woninginbraken verder te
intensiveren. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het kabinetsvoornemen om tot een intensivering van opsporing en aanpak van ingrijpende
misdrijven zoals woninginbraken te komen
3. Veiligheid op straat
In 2012 is er een evaluatie van de gebiedsscan uitgevoerd. Het blijkt dat de
Gebiedsscan Criminaliteit en Overlast eind 2011 bij een grote meerderheid
van de korpsen onderdeel was van de reguliere bedrijfsvoering. De
gebiedsscan heeft in de optiek van de korpsen bijgedragen aan een betere

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

86

Beleidsartikelen

invulling van het lokale veiligheidsbeleid. Daarnaast wordt de
gebiedsscan ervaren als hulpmiddel in de interne sturing. De systeemkennis die wordt gebruikt in de gebiedscan wordt verder gestandaardiseerd en tegelijk worden in de uitvoering mogelijkheden gecreëerd voor
aanpassing aan de behoefte en lokale context van de teams.
4. Aanpak dierenmishandeling: 500 politiemedewerkers dierenpolitie
Onder het kabinet Rutte I is een hardere aanpak van dierenmishandeling
gestart, onder meer door de inzet van dierenpolitie. In het regeerakkoord
Rutte II is opgenomen: «de reguliere politie pakt verwaarlozing en
mishandeling van dieren hard aan». Sinds 2011 zijn er 180 agenten
opgeleid en aan het werk gegaan als dierenpolitieagent. De burger kan
een beroep blijven doen op het meldpunt «144 red een dier». De
politietaak op het gebied van de aanpak van verwaarlozing en mishandeling van dieren wordt daarnaast structureel opgenomen binnen de
nationale politie door deze taak in het reguliere politiewerk op te nemen.
Binnen de nationale politie krijgen de robuuste basisteams taakaccenthouders voor de aanpak van dierenmishandeling. Daarbij is er ruimte
voor regionaal maatwerk voor stedelijke en landelijke gebieden. Het
Inrichtingsplan nationale politie geeft aan dat er ultimo 2012 180 agenten
dit taakaccent dragen.
Cluster II: Offensief tegen ondermijnende en georganiseerde
criminaliteit
5. Versterking integrale aanpak cybercrime en kinderporno
Cybercrime
Het Team High Tech Crime (THTC) is verdubbeld met 33 fte. Ter ondersteuning van de intelligencepositie en opsporingsvoorbereiding van het
THTC is een Flexibel Informatie en Exptertise Team (FIET) opgericht van
20 fte dat in 2013 volledig operationeel is.
In 2012 is door het Programma Aanpak Cybercrime een groot aantal
projecten opgestart, voortgezet, afgerond en opgeleverd. Deze zijn gericht
op de inrichting van Digitale Expertise, facilitering van wetenschappelijk
onderzoek, ontwikkeling en uitvoering van opleiding en training voor
medewerkers, investering in tools en technieken en versterking van
publiek-private samenwerking.
Kinderporno
Sinds het begin van het 2012 is een landelijke stuur- en weegploeg
operationeel. Door centraal te wegen, sturen en af te handelen kon de
werkvoorraad sterk worden verminderd. De werkvoorraad eind 2012
bestond daardoor uitsluitend uit zaken uit datzelfde jaar. Het actueel en
beheersbaar houden van de werkvoorraad krijgt blijvend aandacht. Naast
het centraal sturen gebeurt dit door uitbreiding van de politiecapaciteit en
een efficiëntere afdoening van lichtere zaken.
6. Intensievere opsporing en hardere aanpak van Criminele
SamenwerkingsVerbanden (CSV)
Intensievere opsporing en hardere aanpak van CSV’s op vooral de thema’s
mensenhandel, productie/in- en uitvoer van drugs, witwassen en zware
milieucriminaliteit heeft in 2012 geresulteerd in een stijging van het aantal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

87

Beleidsartikelen

aangepakte CSV’s van 48% ten opzichte van 2009, waarmee de voor 2012
gestelde doelstelling van 35% ruim is behaald.
Cluster III: Slagkracht voor onze professionals
7. Verbetering intake en afhandeling aangifte in kwantitatieve als
kwalitatieve zin
In het kader van het Inrichtingsplan Nationale Politie en het hierin
beschreven dienstverleningsconcept is de Multi channel aanpak verder
uitgewerkt. De implementatie hiervan krijgt het komend jaar verder vorm.
Daarnaast is de terugkoppeling naar burgers op woninginbraken per
1 januari 2013 gerealiseerd.
8. Aanvalsplan bureaucratie politie: daling van administratieve lasten met
25%.
Op 28 augustus 2012 is een voortgangsbrief naar de Tweede Kamer
gestuurd (TK 29 628, nr. 328), waarin een tussenstand van ruim 500 fte is
genoemd evenals een aantal maatregelen met een additionele opbrengst
in 2012. Het ging daarbij met name om de maatregelen «Anderstalige
aanhoudingsformulieren», «Gevonden voorwerpen», «Afhandeling van
overtredingen van art. 8 WvW (rijden onder invloed)» en «Werkwijze ten
aanzien van opgevoerde bromfietsen». Inmiddels is ruim 600 fte gerealiseerd, dat wil zeggen inclusief de additionele maatregelen.
Naast maatregelen die de nodige productiviteitswinst in fte opleveren, zijn
er ook maatregelen genomen die het werk met name efficiënter maken en
het werkplezier vergroten, waardoor met andere woorden kwalitatieve
winst is geboekt. Een voorbeeld hiervan is de invoering van BVI-IB
(Basisvoorziening Informatie – Integrale Bevraging). Met dit digitale
systeem kan de politie in dezelfde tijd 16 systemen in plaats van 1
systeem bevragen. Doordat de politie aldus over meer informatie kan
beschikken kunnen mogelijk meer zaken worden opgelost, wat de
kwaliteit en effectiviteit van het politiewerk ten goede komt.
In plaats van de beoogde tussendoelstelling van 1.000 fte is de opbrengst
van 2012 dus ruim 600 fte. Een belangrijke oorzaak voor de achterblijvende resultaten op het gebied van administratieve lastenvermindering is
dat de beschikbare ICT-capaciteit is ingezet op het borgen van de
continuïteit en stabiliteit van de informatievoorziening. Hierdoor moesten
de projecten met een ICT-component die betrekking hebben op administratieve lastenvermindering worden uitgesteld.
In het regeerakkoord wordt ingezet op het verminderen van de minder
meetbare, maar zeer merkbare regeldruk voor de politie. Vanuit VenJ en
door de politie is een bijdrage geleverd aan het verminderen van de
regeldruk voor politieprofessionals.
9. Verbetering heterdaadkracht
In de vorming van de nationale politie is het onderwerp heterdaadkracht
geborgd onder de aandachtsgebieden Burgerparticipatie en Basisteams.
In de in 2012 verder uitgewerkte strategie zijn burgerparticipatie en
operationeel sturingsconcept vastgesteld als hefbomen om te komen tot
meer heterdaadkracht. Inrichting van de (realtime) intelligence functie en
kwalitatief versterkte intake aan de voorkant zijn daarbij randvoorwaar-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

88

Beleidsartikelen

delijk. Deze worden inmiddels via de opbouw van RTIC (Real Time
Intelligence Center) en het Dienstverleningsconcept landelijk gestalte
gegeven.
Daarnaast is onderzoek geïnitieerd naar een aantal initiatieven om de
heterdaadkracht te vergroten, beter te kunnen duiden en te kunnen
vertalen in effecten en aanbevelingen te kunnen doen aan de nationale
politie voor bredere borging in alle eenheden. In 2012 is verder gewerkt
aan een aantal beloftevolle praktijken, waaronder het drieringenmodel en
FoBo.
Cluster IV Aanpak (faciliteerders) illegaliteit en criminele vreemdelingen
10. Het controleren, identificeren en overdragen van criminele
(illegale) vreemdelingen aan de strafrechtketen, conform de
werkwijze Vreemdelingen in de Strafrechtketen (VRIS) en aan de
vreemdelingenketen ter fine van uitzetting. Hierbij zijn voor 2012
de volgende doelen gesteld:
a.

b.

Voor 2012 was de doelstelling dat 83% van de in de PSH-V geregistreerde identiteitsonderzoeken voldoet aan de afgesproken kwaliteitseisen. In 2012 voldeed 85,3% van de identiteitsonderzoeken aan de
kwaliteitseisen.
Voor 2012 was de doelstelling dat alle naar het OM verzonden
processenverbaal met een niet-Nederlander als verdachte worden
voorzien van een vreemdelingennummer. De Task Force VRIS
(vreemdelingen in de Strafrechtketen) heeft er in 2012 voor gezorgd
dat alle relevante partners nieuwe instructies hebben gekregen
waarin expliciet staat vermeld dat een v-nummer moet worden
toegekend. Ook is het protocol VRIS op dit punt gewijzigd. Daarnaast
is de implementatie van fase 3 Progis grotendeels afgerond,
waardoor automatische toekenning v-nummer op de korte termijn is
voorzien.

Naast de 10 landelijke prioriteiten zijn ook activiteiten ontwikkeld op het
gebied van:
Burgernet
Burgernet is in 2012 met succes verder landelijk uitgerold. Inmiddels is
Burgernet actief in 388 gemeenten en zijn ruim een miljoen burgers actief
betrokken bij veiligheid in de eigen woon- en werkomgeving. De
publiekscampagnes op lokaal en regionaal niveau, met als doel het
werven van deelnemers, zijn daarmee een succes geweest. Daarnaast is
gestart met de voorbereidingen voor een landelijke campagne die in 2013
plaats vindt. Burgernet is in 2012 gecombineerd met een twitteraccount,
waardoor het daadwerkelijke bereik nog groter is. Het aantal (succesvolle)
acties stijgt nog steeds. Al met al is de doelstelling voor 2012 ruimschoots
gehaald.
ProgIS (titel was eerst Havank)
ProgIS betreft de decentrale implementatie van de Wet en het Protocol
Identiteitsvaststelling. De geplande koppeling van dit identificatiesysteem
in de strafrechtketen met het vernieuwde geautomatiseerde vingerafdrukkensysteem Havank is succesvol verlopen. Nederland wisselt vingerafdrukken uit met zes lidstaten conform de Raadbesluiten Prüm. Tevens is
verder gewerkt aan het digitaal «rollen» (afnemen) van vingerafdrukken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

89

Beleidsartikelen

Aan het vervolg identificatiesysteem in de strafrechtketen (Progis fase 3)
is in 2012 ook verder gewerkt. Het project wordt eind 2013 afgerond.
Veiligheid Bonaire, Sint Eustatius en Saba
In 2012 is verder gewerkt aan de verbetering van de politie- en brandweerorganisatie door investeringen in personeel, opleidingen, materieel,
huisvesting, informatievoorziening en financiën. De bezetting van het
politiekorps is nog niet op het gewenste niveau. Daardoor blijft
versterking vanuit de Koninklijke Marechaussee nodig. Bij het brandweerkorps is de personele bezetting op peil. Voor beide organisaties is een
meerjarig investeringsplan opgesteld. Zowel bij de politie als brandweer
is een aanvang gemaakt met het gefaseerd vervangen van het wagenpark.
Het onderhoud van de bestaande huisvesting en de realisatie van nieuwe
huisvesting heeft verder vorm gekregen.
In 2012 is de registratie van criminaliteitscijfers voor het genereren van
veiligheidsrapportages en -analyses verder ontwikkeld, opdat trends
gesignaleerd kunnen worden en er betere sturing door het Openbaar
Ministerie en de lokale besturen kan plaatsvinden. Deze cijfers kunnen
vergelijkingsmateriaal bieden voor de komende jaren. Het brandweerkorps richt zich naast repressie ook op andere schakels van de veiligheidsketen, zoals pro-actie, preventie, preparatie en nazorg.
Bewapening en uitrusting politie
In 2012 is de Europese aanbesteding van het nieuwe dienstpistool
afgerond. Zodra ook de aanbesteding van de nieuwe holsters is afgerond,
kan de omscholing en de invoering van het nieuwe dienstwapen in 2013
van start gaan. De invoering neemt twee jaar in beslag. Daarnaast is in
2012 het Europese aanbestedingstraject gestart voor een nieuw veiligheidsvest dat het huidige veiligheidsvest gaat vervangen. De uitlevering
van het nieuwe veiligheidsvest start volgens planning in 2014 als
onderdeel van de invoering van een nieuw operationeel uniform dat beter
aansluit op de operationele taak van de politie. Verder is in 2012 een pilot
opgestart naar de in- en uitschuifbare wapenstok en zijn de laatste
voorbereidingen afgerond voor een pilot met het stroomstootwapen. De
besluitvorming wordt in 2013 afgerond. In de besluitvorming worden de
uitkomsten van het onderzoek naar de «less lethal» bewapening van de
politie (rapport «politiële bewapening in perspectief») meegenomen.
Operationele sterkte van de politie
Met de Tweede Kamer is een minimale operationele sterkte van 49.500 fte
afgesproken. De operationele sterkte van de Nederlandse politie bedroeg
op 31 december 2012 51.552 fte. Daarmee is de doelstelling ruimschoots
gehaald. Om ervoor te zorgen dat de operationele sterkte niet onder de
49.500 zakt, is in de jaren 2011 en 2012 ingezet op de inname van
voldoende aspiranten. Het aantal aspiranten was ultimo 2012 vergelijkbaar met dat van 2011 en bedroeg 5.130 fte. Op advies van de
Taskforce Instroom Politiepersoneel is bij de inname ook rekening
gehouden met recherchekundigen en zij-instromers met specialisaties die
de bestrijding bevorderen van financieel-economische criminaliteit,
cybercrime en criminele samenwerkingsverbanden voor het Beleidsprogramma Nederland Veiliger.
De verdeling van de operationele sterkte vormt zich geleidelijk naar de
verdeling zoals die met de herijking van het verdeelsysteem is vastgesteld. Deze verdeling sluit aan op de verdeling van de werklast van de
politie over Nederland. Uit de sluitende jaarrekeningen 2012 van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

90

Beleidsartikelen

korpsen blijkt dat het geboden financiële kader toereikend is geweest voor
de bekostiging van de sterkte en de taakuitvoering door die sterkte en dat
er sprake is van een evenwicht tussen de omvang van de middelen die
een korps ontvangt en de sterkte die ervan betaald moet worden.
De daling van de niet-operationele sterkte zoals die in de departementale
begroting 2012 is aangekondigd krijgt geleidelijk vorm.
Arbeidsvoorwaardenakkoord Politie
Op 21 juni 2012 is het «Akkoord Arbeidsvoorwaarden sector Politie
(2012–2014)» getekend. De belangrijkste afspraken die met de vakorganisaties gemaakt zijn, hebben betrekking op het landelijk functiegebouw, de
werkgelegenheid, de inzetbaarheid van de politie en het verhogen van de
professionele weerbaarheid.
Integriteit
Het afgelopen jaar is in aanloop naar de start van de nationale politie
(1 januari 2013) gewerkt aan het centraal beleggen van de regie op
aanwijzing en uitvoering van veiligheidsonderzoeken in het kader van de
Wet Veiligheidsonderzoeken. Invoering van de Wet Verruiming Screening
is in voorbereiding genomen. In 2012 is afgesproken dat centrale regie op
de veiligheidsonderzoeken belegd gaat worden bij de Korpsstaf van de
nationale politie. Verder is er gewerkt aan een vernieuwde Leidraad
Vertrouwensfuncties die scherper de criteria voor aanwijzing moet
beschrijven.
Uitvoering plan van aanpak ICT politie
In de loop van 2012 zijn de ambities van het Aanvalsprogramma Informatievoorziening Politie 2011–2014 (TK 29 628, nr. 269) meer in evenwicht
gebracht met de beschikbare capaciteit bij de ICT-organisatie van de
politie. Dit leidde halverwege 2012 tot de aanbieding van een bijgesteld
Aanvalsprogramma aan de Tweede Kamer, tegelijk met de rapportage
over de voortgang en de resultaten van het Aanvalsprogramma (TK
29 628, nr. 327). In het bijgestelde Aanvalsprogramma ligt de focus voor
de korte termijn (2012–2013) op een drietal doelstellingen:
Borging continuïteit
• De continuïteit en stabiliteit van de politiesystemen zijn belangrijk
toegenomen. Het aantal grote storingen bedroeg in 2012 tot en met
oktober 373 ten opzichte van 4.067 in 2010 en 1.454 in 2011.
• Het aantal applicaties is teruggebracht van 1.244 (april 2012) naar 851
(oktober 2012). Hierdoor is de complexiteit van het applicatieportfolio
afgenomen en is de beheersbaarheid verbeterd.
Verbetering ICT systemen voor de agent
• Een belangrijke verbetering voor de agent op straat is de mogelijkheid
tot integrale bevraging van politiesystemen op zowel de vaste als de
mobiele werkplek. Daarmee wordt invulling gegeven aan meer
slagkracht voor de politie professional.
• De voorziening Betere Opsporing door Sturing op Zaken (BOSZ) is
landelijk uitgerold bij alle korpsen. Hiermee kunnen opsporingszaken
beter worden gevolgd en efficiënter worden afgehandeld en wordt
bijgedragen aan versterking van de prestaties in de strafrechtketen.
Gereedmaken van projecten voor de start van de nationale politie
• De noodzakelijke ICT voorzieningen voor de bedrijfsvoering zijn voor
de start van de Nationale Politie per 1 januari 2013 technisch opgele-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

91

Beleidsartikelen

•

verd. Hieronder vallen onder andere: contractregister, huisvestingsdatabase, HRM-loket, geconsolideerde rapportages financiën, nationale
startpagina intranetsite. Deze voorzieningen dragen bij aan een
gestandaardiseerde informatievoorziening voor de bedrijfsvoeringsprocessen van de nationale politie.
Politie.nl is live. Hiermee heeft de Nationale Politie een voor de burger
eenduidig en herkenbaar gezicht op het internet. Politie.nl voorziet er
ook in dat internetaangifte door de burger op geüniformeerde wijze
wordt gedaan.

Verbetertrajecten C2000
Project ODIN houdt zich bezig met het verhelpen van de 53 dekkingsproblemen. Hiervoor worden 67 ODIN opstelpunten bijgebouwd. Inmiddels
zijn er voor 34 locaties het grondverwervingproces gaande. 30 opstelpunten bevinden zich in de bouwfase en drie nieuwe opstelpunten zijn in
gebruik genomen. Naast deze 67 ODIN opstelpunten zijn inmiddels ook 16
opstelpunten die al vóór de start van dit project gebouwd waren,
operationeel. De technische maatregelen gericht op het vrijmaken en
uitbreiden van de benodigde radiofrequenties zijn uitgewerkt en deels
gerealiseerd. De resterende maatregelen zullen voor eind 2013 worden
doorgevoerd.
Nieuwe meldkamerorganisatie
In een brief (TK 29 517 nr. 58) heeft de Minister de wijze geschetst waarop
uitvoering wordt gegeven aan de afspraken uit het regeerakkoord van
2010 over de meldkamerorganisatie: een onafhankelijk voorzitter van het
meerpartijenoverleg meldkamer, waarin alle partijen in het meldkamerdomein vertegenwoordigd zijn met als taken:
1. met het meerpartijenoverleg komen tot een transitieakkoord waarin
bestuurlijke, juridische en financiële afspraken worden opgenomen
op basis waarvan een kwartiermaker kan worden aangesteld voor de
uitvoering ervan;
2. komen tot een voorstel voor de keuze van maximaal tien meldkamerlocaties.
Eind 2012 heeft deze voorzitter een advies ingediend bij de Minister van
Veiligheid en Justitie voor de keuze van de meldkamerlocaties. Mede op
basis hiervan wordt in het voorjaar van 2013 een transitieakkoord
getekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

92

Beleidsartikelen

Realisatie meetbare gegevens bij de operationele doelstelling
Indicatoren
Nulwaarde

Uitvoering plan van aanpak ICT poltie: Vermindering
aantal verzorgingsgebieden1
Verhoging aantal direct inzetbare uren politiewerk2
Heterdaadratio met 25% omhoog in 2014
Vrijwillige ambtenaren van politie (executief,
voluntair en administratief technisch)

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

7
0
–

7
0
0

7
1.000 fte
5%

7
605 fte
–

2.406

2.516

3.125

–

2012

1
Verzorgingsgebieden zijn computercentra van vtsPN die ICT-diensten verlenen aan de korpsen. Er zijn zes regionale verzorgingsgebieden en één
verzorgingsgebied Land (t.b.v. alle korpsen). In 2015 dienen deze zes regionale verzorgingsgebieden en het landelijk verzorgingsgebied over te zijn
gegaan naar één centraal verzorgingsgebied.
2
Uitgangspunt is operationele sterkte van 49.500 met een gemiddelde administratieve last van 43%. Hiervan moet 25% gereduceerd worden. Dit
resulteert in een productieviteitswinst equivalent aan 1.000 fte’s in 2012 die bereikt wordt door uitvoering van het actieprogramma bureaucratie.
(Het getal van 43% wordt dit najaar nog gevalideerd in aanvullend onderzoek).

Toelichting:
«Verhoging van het aantal direct inzetbare uren politiewerk»: in plaats van
de beoogde tussendoelstelling van 1.000 fte is de opbrengst van 2012
ruim 600 fte. Een belangrijke oorzaak voor de achterblijvende resultaten
op het gebied van administratieve lastenvermindering is dat de
beschikbare ICT-capaciteit is ingezet op het borgen van de continuïteit en
stabiliteit van de informatievoorziening. Hierdoor moesten de projecten
met een ICT-component die betrekking hebben op administratieve
lastenvermindering worden uitgesteld.
«Heterdaadratio»: de definitie van de heterdaadratio is in 2012 aangepast,
zodat deze meer is gericht op het maatschappelijk effect. Inmiddels is de
ratio geoperationaliseerd en vanaf nu reproduceerbaar uit de politiesystemen.
«Vrijwillige ambtenaren van de politie»: om het aantal vrijwilligers bij de
politie te vergroten zijn diverse maatregelen getroffen. Zo zijn de initiële
opleidingen verkort, zodat ze beter passen bij de taakuitvoering. Ook zijn
er opleidingen voor hogere niveaus ontwikkeld, om de gelegenheid en
stimulans te bieden om zich te verbreden en verdiepen in politievak.
Daarnaast is gewerkt aan een landelijk uniform beleid, aan de modernisering van de rechtspositie van vrijwilligers en aan het ontwerp van een
intensieve en permanente wervingscampagne voor vrijwilligers bij de
politie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

93

Beleidsartikelen

Indicatoren
Gerealiseerde sterkte korpsen

Gerealiseerde sterkte korpsen1
Tijdige afhandeling van incidenten binnen C2000
infrastructuur2 (in %)
Beschikbaarheid systeem C20002 (in %)
Radiodekking C2000 (in %)
Aantal opgeleide agenten Dierenpolitie3

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
49.745

50.587

49.500

51.552

97,4
99,9
97,4
–

99,3
99,9
97,4
–

95–98
98
95
125

98,7
99,9
97,6
180

2012

1
In 2009 is met de Kamer een nieuwe definitie operationele sterkte afgesproken (TK 29 628, nr. 160). In dit Jaarverslag wordt via deze definitie
gerapporteerd. Tevens is een nieuwe sterkteafspraak gemaakt met het parlement van ten minste 49.500 fte operationele sterkte.
2
Bron indicatoren 2, 3 en 4: Voorziening tot samenwerking Politie Nederland (VtsPN).
3
Bron indicator 5: Landelijke prioriteiten politie (TK 29 628, nr. 237).

Toelichting:
Aantal opgeleide agenten dierenpolitie: Zoals afgesproken met de Tweede
Kamer is deze doelstelling veranderd van volledig gericht op dierenleed
naar taakaccent. Ultimo 2012 waren er dus 180 agenten met het
taakaccent dierenleed.
Operationele doelstelling 23.4

Vergroten bestuurlijke en operationele slagkracht veiligheidsregio’s en
deze regio’s voorzien in middelen die nodig zijn voor een adequate
taakuitvoering door veiligheidsregio’s.

Doelbereiking

De veiligheidsregio’s zijn met een aantal maatregelen en randvoorwaarden ondersteund om de slagkracht van de professionals bij veiligheidsregio’s, brandweer en GHOR te kunnen vergroten. Zo is in 2012 een
wetsvoorstel aanvaard dat voorziet in de oprichting van het Instituut
Fysieke Veiligheid en de verplichte regionalisering van de gemeentelijke
brandweerorganisatie. Zoals toegelicht bij operationele doelstelling 21.2
zijn in 2012- mede naar aanleiding van de ervaringen tijdens de brand bij
het bedrijf Chemiepack in Moerdijk – afspraken tussen rijksoverheid en
veiligheidsregio’s gemaakt die de bovenregionale samenwerking
verbeteren tussen veiligheidsregio’s onderling en tussen de veiligheidsregio’s en de rijksoverheid.

Instrumenten

Multidisciplinaire samenwerking
In 2012 is de samenwerking tussen veiligheidsregio’s en de politie onder
andere verankerd in invoerings- en aanpassingswetgeving bij de nieuwe
Politiewet. De monitoring van de samenwerking tussen de politie en de
veiligheidsregio’s vindt, in verband met de uitgestelde invoering van de
nieuwe politieorganisatie, plaats vanaf 2013.
Oprichting Instituut Fysieke Veiligheid (IFV)
In 2012 heeft het Parlement het wetsvoorstel tot oprichting van het
Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) aangenomen en zijn sluitende afspraken
gemaakt over de transitie van het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid
en het Nederlandse Bureau Brandweerexamens naar het IFV. Het resultaat
hiervan is dat het IFV per 1 januari 2013 formeel van start is gegaan. In het
IFV zijn taken op het gebied van brandweeronderwijs en examinering,
kennis en expertiseontwikkeling en het beheer van landelijk rampenbestrijdingsmaterieel ondergebracht. Daarnaast stimuleert het instituut de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

94

Beleidsartikelen

bovenregionale samenwerking door in opdracht van de veiligheidsregio’s
gemeenschappelijke taken uit te voeren.
Het verhogen van het prestatievermogen van de brandweer
Om het prestatievermogen van de brandweer te verhogen is een
aanpassing van de Wet veiligheidsregio’s in werking getreden op basis
waarvan onder andere de brandweer verplicht is te regionaliseren. Op
1 januari 2014 dient het proces van regionalisering in alle regio’s te zijn
afgerond.
Ook zijn onderzoeken verricht die een bijdrage kunnen leveren aan het
presterend vermogen van de brandweer, ondermeer variabele voertuigbezetting.
Naar aanleiding van een onderzoek van de Inspectie VenJ is een
handreiking vervaardigd die als hulpmiddel dient voor regio’s om de
afwijkingen van de wettelijke opkomsttijden eenvoudiger in het
dekkingsplan weer te geven.
Geneeskundige hulpverlening (GHOR)
In alle veiligheidsregio’s is een directeur publieke gezondheid benoemd,
waardoor de organisaties van de GGD en GHOR worden aangestuurd
door één functionaris. Het onderzoek naar een mogelijke uitbreiding van
het aantal kwaliteitseisen is uitgesteld, omdat eerst de uitkomsten van de
evaluatie van Wet veiligheidsregio’s terzake worden afgewacht. De in 2012
aanvaarde Tijdelijke wet ambulancezorg is op 1 januari 2013 in werking
getreden.
Vitale sectoren
In 2012 is gewerkt aan convenanten op het gebied van drinkwater, gas,
elektra, telecom, spoor en Rijkswaterstaat. Er zijn in 18 regio’s bestuurlijke
convenanten drinkwater en in 12 regio’s convenanten gas en elektra
ondertekend en volledig geïmplementeerd.
Evaluatie Wet veiligheidsregio’s
De evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s is in 2012 gestart. Het rapport
van de wetsevaluatie wordt op 1 mei 2013 verwacht. Daarnaast is de
Evaluatiecommissie «Wet veiligheidsregio’s en het stelsel van rampenbestrijding en crisisbeheersing» ingesteld. De commissie brengt, mede op
basis van het evaluatierapport in juli 2013 haar advies uit.
Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR)
Van het totaal aan uitgaven voor de brandweer, GHOR, rampenbestrijding
en crisisbeheersing op lokaal en regionaal niveau wordt ongeveer 90%
bekostigd door de gemeenten uit hun algemene uitkering van het
gemeentefonds. Daarnaast ontvangen de veiligheidsregio’s van VenJ een
Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) op grond van het Besluit
veiligheidsregio’s in de vorm van een lump sum als financiële tegemoetkoming voor alle taken die in de Wet veiligheidsregio’s zijn opgenomen. In
2012 bedroeg de BDUR aan de veiligheidsregio’s in totaal circa € 140
miljoen, waarvan ongeveer € 10 miljoen als incidentele uitkering. De
omvang van de BDUR dekt landelijk gezien globaal 10% van de totale
uitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

95

Beleidsartikelen

Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Kengetallen brandweer

Meldingen brand
Meldingen hulpverlening
doden bij brand
gewonden bij brand
Reddingen bij brand
vrijwillig operationeel personeel
waarvan vrouwen
beroeps operationeel personeel
waarvan vrouwen
niet operationeel personeel1

2007

2008

2009

Realisatie
2010

Realisatie
2011

47.300
49.400
68
843
576
21.429
1.300
5.424
307
3.271

45.300
43.900
97
874
880
21.417
1.300
5.468
300
3.582

47.100
41.800
57
1.018
609
21.587
1.300
5.522
300
3.921

40.800
48.600
65
1.000
600
21.407
1.300
5.460
300
4.200

40.800
44.900
63
900
700
21.200
1.200
5.400
300
4.062

1
Niet operationeel personeel is personeel met een functie op het terrein van pro-actie en/of preventie en personeel in een ondersteunende functie.
De cijfers over 2012 komen in november 2013 beschikbaar.

Bron:CBS

Regionalisering

Geregionaliseerde brandweer

Realisatie
2012

Streefwaarde
2012

Verschil

2011
14

25

25

0

Toelichting
Eind 2012 beschikten alle 25 regio’s, conform de Wet veiligheidsregio’s,
over een risicoprofiel, een beleidsplan en een crisisplan. Eind 2012
hadden 14 veiligheidsregio’s het besluit genomen de gemeentelijke
brandweer op te heffen. De overige regio’s treffen de voorbereidingen om
uiterlijk per 1 januari 2014 volledig geregionaliseerd te zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

96

Beleidsartikelen

25 VEILIGHEID EN BESTUUR
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 11.467,3 miljoen
art. 25 Veiligheid en bestuur 0,2%
Veiligheid, informatie
en technologie

Overig
Veiligheid
en Justitie

Veiligheid en bestuur:
€ 20,5 miljoen

Veiligheid en
bestuur

Algemene doelstelling

Een veiligere samenleving door de bestuurlijke kracht van de decentrale
overheden en hun partners in veiligheid te versterken.

Doelbereiking en maatschappelijke effecten

De aanpak van onveiligheid voor burgers en ondernemers thuis, op straat
en bij evenementen is in 2012 verbeterd. De instrumenten van het bestuur
voor de aanpak van overlast en (georganiseerde) criminaliteit zijn op
verschillende terreinen uitgebreid of – naar aanleiding van evaluaties –
aangepast. Het effect hiervan is dat bestuurders, met name burgemeesters, beter in staat zijn hun verantwoordelijkheden op het gebied van
de openbare orde en veiligheid waar te maken. In 2012 is de samenwerking tussen alle ketenpartners geïntensiveerd om een meer uniforme
werkwijze en structuur voor de geïntegreerde aanpak van georganiseerde
misdaad te realiseren.

Externe factoren

In de visie «Veiligheid in Balans» zijn de veranderende verhoudingen
beschreven in de verantwoordelijkheden van de partners (private
organisaties en burgers) in het veiligheidsveld. Naast particulier initiatief,
vergt het vergroten van veiligheid een overheidsbrede, en waar nodig
geïntegreerde, aanpak. Gemeenten vervullen hierbij vaak een voorname
rol, via onder meer het vormgeven van evenementenbeleid, het screenen
van vergunningen en de handhaving van de leefbaarheid (onder meer via
de inzet van de wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en
ernstige overlast). Voor de realisatie van doelstellingen op het gebied van
lokale veiligheid zijn gemeenten als eerste verantwoordelijk.

Realisatie meetbare gegevens
bij de algemene doelstelling

In de Begroting 2012 van het Ministerie van Veiligheid en Justitie is
aangegeven dat als effect van de gezamenlijke inspanningen van Rijk,
gemeenten, politie en justitie en alle beleidsmaatregelen de gevoelens
van onveiligheid en door burgers ervaren overlast in 2014 met 10%
gedaald moeten zijn ten opzichte van 2010. Bij overlast wordt gekeken
naar jongerenoverlast, overlast van dronken mensen op straat, drugsoverlast en overlast van omwonenden. Bij onveiligheidsgevoelens wordt
gekeken naar de algemene onveiligheidsgevoelens en onveiligheidsgevoelens in de eigen woonomgeving. De ontwikkeling van deze doelstellingen wordt gemeten via de Veiligheidsmonitor. Op 28 februari 2013 is de
Veiligheidsmonitor 2012 aan de Tweede Kamer gezonden (Tweede Kamer
2012–2013, 28 684 nr. 371). Het CBS geeft de volgende ontwikkeling aan in
de kabinetsdoelstellingen. Van deze ontwikkelingen zijn alleen de
(dalingen van) algemene onveiligheidsgevoelens en jongerenoverlast

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

97

Beleidsartikelen

volgens het CBS «significant», de ontwikkelingen op de overige indicatoren zijn «niet-significant».4
Doelstelling 2010–2014

Indicator

Ontwikkeling
2010–20121

Vermindering onveiligheidsgevoelens
met 10%
Vermindering ervaren overlast met 10%

Algemene onveiligheidsgevoelens
Onveiligheidsgevoelens in de eigen buurt
Jongerenoverlast
Overlast van dronken mensen op straat
Drugsoverlast
Overlast van omwonenden

– 6%
0%
– 12%
5%
16%
1%

1
Doelstelling Vermindering onveiligheidsgevoelens is gebaseerd op de VM2012 en een «terugrekening» vanuit de VM 2012 naar IVM 2010 en IVM
2011 door het CBS. De doelstelling Vermindering ervaren overlast heeft het CBS gebaseerd op de IVM 2010, IVM 2011 en IVM 2012. De IVM 2012
betreft de op beperkte schaal afgenomen «oude» IVM (hiervan is melding gemaakt in de genoemde Kamerbrief). Een «terugrekening» vanuit de
nieuwe VM 2012 was voor overlast niet mogelijk omdat overlast op een andere manier geoperationaliseerd is in de nieuwe VM.

Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
Verplichtingen

0

0

45.947

35.035

20.893

34.599

– 13.706

Programmauitgaven

0

0

32.158

40.143

20.496

33.916

– 13.420

25.1
Veiligheid en bestuur
25.1.1 Veiligheid en bestuur

0
0

0
0

14.729
14.729

13.417
13.417

11.384
11.384

7.172
7.172

4.212
4.212

Veiligheid, informatie en
technologie
25.2.1 Veiligheid en bestuur

0
0

0
0

17.429
17.429

26.726
26.726

9.112
9.112

26.744
26.744

– 17.632
– 17.632

Ontvangsten

0

0

1.733

467

144

0

144

25.2

Toelichting
Verplichtingen en Uitgaven 25.2 Veiligheid, informatie en technologie
De onderschrijding wordt voornamelijk verklaard door technische
mutaties en lagere uitgaven aan bijdragen en subsidies. Er heeft een
reallocatie plaatsgevonden op de programma’s Bestuurlijke Aanpak en
Integrale Veiligheid en uitgaven op de Pijler V /innovatiebudgetten.
Daarnaast resteert een onderuitputting, die vooral is veroorzaakt doordat
de middelen bestemd voor de ontwikkeling van de nieuwe meldkamerorganisatie nog niet aangewend behoefden te worden, als gevolg van
vertraging in de besluitvorming. Daarnaast zijn minder subsidies aan
individuele politieregio’s op het terrein van Informatievoorziening en
concrete ICT projecten verstrekt. Dit laatste werd vooral ingegeven door
de reeds verregaande geplande vorming van de Nationale Politie en het
halverwege 2012 aangepaste aanvalsprogramma ICT politie.
Operationele doelstelling 25.1

De veiligheidspartners in staat stellen om hun werk efficiënt en effectief
uit te kunnen oefenen.

4

Als een stijging of daling in de monitor «significant» is wil dat zeggen dat met een grote mate
van zekerheid in de samenleving een daadwerkelijke stijging of daling heeft plaatsgevonden.
Als een stijging of daling in de monitor niet «significant» heeft is er in feite sprake van «gelijk
blijven».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

98

Beleidsartikelen

Doelbereiking

Rijk, gemeenten en andere veiligheidspartners nemen onverminderd hun
verantwoordelijkheid voor veiligheid. Het integrale veiligheidsbeleid
vormt de kern van de lokale aanpak. De gemeente bepaalt hierin de
prioriteiten in de (lokale) veiligheidsaanpak, brengt partners samen en
regisseert. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft de «gereedschapskist» voor een geïntegreerde en effectieve aanpak van onveiligheid
verder ontwikkeld en ondersteund.

Instrumenten

Toezicht en handhaving in de openbare ruimte
In 2012 zijn door VenJ in samenwerking met gemeenten stappen gezet
voor een verdere professionalisering van gemeentelijke buitengewoon
opsporingsambtenaren (boa’s) in de openbare ruimte. Per oktober 2012
zijn aanvullende bekwaamheidseisen ingegaan voor boa’s in Domein I,
Openbare ruimte, gericht op sociale vaardigheden, gesprekstechnieken en
permanente her- en bijscholing. Mede in relatie tot de motie Brinkman (TK
32 500 VI, motie nr. 35) zijn de mogelijkheden verkend om te komen tot
één landelijk uniform/landelijke kledinglijn voor alle gemeentelijke boa’s in
Domein I. Dit heeft geresulteerd in overeenstemming met de VNG over de
wenselijkheid van de komst van een landelijk uniform. Behalve een
herkenbaar uiterlijk is ook een herkenbaar takenpakket van belang om
gemeentelijke boa’s duidelijk te positioneren. Een heldere taakafbakening
tussen boa’s en politie (en particuliere beveiligers) wordt steeds belangrijker naarmate de boa’s vaker in het straatbeeld te zien zijn en professioneler worden. In 2012 is de evaluatie van het boa-bestel van start gegaan.
Ook is een pilot van start gegaan met de «winkelboa», een gemeentelijke
boa in Domein I die aanvullende bevoegdheden heeft om bij winkeldiefstal op te treden. Parallel aan de pilot loopt een (proces- en resultaat)evaluatie. Beide onderzoeken dragen bij aan aanscherping van de
taakafbakening. De strategische regie bij gemeenten krijgt in toenemende
mate vorm. De operationele regierol van de politie is nog niet gestandaardiseerd. De politie heeft in 2012 een start gemaakt met een landelijke
uitwerking. Dit wordt ook een kapstok om de samenwerking en de
informatie-uitwisseling tussen boa’s en politie eenduidiger en beter vorm
te geven.
Prostitutie
De Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche (EK
32 221, A) is op 30 oktober 2012 op verzoek van de Minister van Veiligheid
en Justitie aangehouden door de Eerste Kamer. De Minister heeft hierbij
toegezegd zich te herbezinnen op het wetsvoorstel. Op 8 maart 2013 heeft
de Minister de Eerste en Tweede Kamer geïnformeerd over de resultaten
van de herbezinning (EK 32 211, nr. 1; TK 28 638, nr. 96).
Alcoholgerelateerde overlast
De wijziging van de Drank- en Horecawet (DHW) (TK 27 565, nr. 75) is op
1 januari 2013 in werking getreden. Onder meer is het toezicht op de
naleving van de DHW overgegaan van de Nederlandse Voedsel en
Warenautoriteit naar gemeenten; zijn jongeren onder de 16 jaar in het
bezit van alcoholhoudende dranken op de openbare weg en in voor
publiek toegankelijke ruimten strafbaar gesteld en hebben gemeenten
instrumenten gekregen om alcoholgerelateerde overlast tegen te gaan.
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft er samen met het Ministerie
van VWS voor gezorgd dat gemeenten zich konden voorbereiden op de
nieuwe wet. Er is een handreiking voor gemeenten gepubliceerd; is een
expertisecentrum toezicht DHW ingericht; zijn voorlichtingsbijeenkomsten
voor burgemeesters, wethouders en gemeenteambtenaren gehouden en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

99

Beleidsartikelen

zijn ondernemers, betrokken instellingen en het publiek voorgelicht over
de wetswijziging.
Overlast
Bij de aanpak van overlast werken Rijk, gemeenten en andere veiligheidspartners samen. Hierbij geldt dat het lokaal gezag bevoegd en verantwoordelijk is voor de openbare orde. Het Rijk stelt instrumenten
beschikbaar en zorgt er voor dat goede voorbeelden op verschillende
terreinen via het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV)
of op andere wijzen worden verspreid. Voorts zijn gemeenten ondersteund met de inzet van praktijkteams (samenwerking tussen gemeenten
en VenJ, onder andere over overlast door jongeren en alcohol en overlast
door mensen met onaangepast gedrag). Om de betrokkenheid van
burgers bij het verbeteren van de eigen veiligheid te bevorderen heeft het
CCV een aantal activiteiten ondernomen en de resultaten op de website
gepubliceerd. Op het terrein van veiligheid bij evenementen is de
handreiking evenementenveiligheid verschenen.
Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast
De Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast
(TK 25 232, nr. 61) is geëvalueerd en voor de tweede keer gemonitord.
Gekeken is of met de maatregelen uit de wet (voetbal)overlast effectief
kan worden aangepakt en of aanpassing van de maatregelen noodzakelijk
is. Tevens is een vergelijking gemaakt met het Engelse model van de
voetbalwet. Zowel de evaluatie als de monitor geeft aanleiding tot
aanpassing van de maatregelen uit de wet. Er is een wetsvoorstel in
voorbereiding dat de wet aanscherpt en de termijnen van de maatregelen
verhoogt. Het wetsvoorstel wordt voor de zomer van 2013 aan de Tweede
Kamer gezonden. Daarnaast is er een netwerk Wet mbveo opgericht dat
de gemeente kan helpen in de toepassing van de maatregelen uit de wet.
Tot slot is gewerkt aan een digitaal handboek voor gemeenten. Dit
handboek bevat de mogelijkheden uit het strafrecht, bestuursrecht en het
privaatrecht om (voetbal)overlast tegen te gaan.
Coffeeshops
Vanaf 1 mei tot 19 november 2012 is in coffeeshopgemeenten van de
provincies Limburg, Noord-Brabant en Zeeland het besloten-clubcriterium en het ingezetenencriterium gehandhaafd. Dit leidde in deze
periode tot een drastische afname van het aantal drugstoeristen. Het
aantal inschrijvingen van ingezetenen van Nederland verschilde sterk per
coffeeshop en per gemeente. Er werd een beheersbare situatie gemeld,
waarbij echter wel sprake was van een toename van de overlast van
illegale (straat)handel. In de genoemde periode zijn nauwelijks verschuivingseffecten naar de rest van het land opgetreden. In het regeerakkoord
is opgenomen dat de wietpas vervalt, maar dat de toegang tot coffeeshops voorbehouden blijft aan ingezetenen van Nederland. Hiertoe is de
Aanwijzing Opiumwet per 1 januari 2013 aangepast. De handhaving van
het ingezetenencriterium geschiedt in overleg met betrokken gemeenten
en zo nodig gefaseerd, waarbij wordt aangesloten bij het lokale
coffeeshop- en veiligheidsbeleid. In de uitwerking van het Regeerakkoord
is aan de Tweede Kamer gemeld (TKJ 24 077, nr. 293) dat gemeenten
vanaf 19 november kunnen afzien van het besloten-club-criterium.
Versterking regierol gemeenten
De Tweede Kamer heeft de behandeling van het wetsvoorstel Regierol
gemeenten aangehouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

100

Beleidsartikelen

Preventief fouilleren
Het wetsvoorstel verruiming fouilleerbevoegdheden (TK 33 112) is gereed
gemaakt voor plenaire behandeling in de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel
bevat een aantal maatregelen: de burgemeester kan voor maximaal 12
uur een gebied aanwijzen waar de politie op (mondeling) bevel van
officier van justitie preventief fouilleert op wapens; de bevoegdheid voor
de politie om personen te fouilleren die worden vervoerd naar het
politiebureau; ruimere bevoegdheid voor de politie tot het fouilleren van
arrestanten die worden ingesloten in een politiecel, inclusief (onder
voorwaarden) onderzoek aan en in het lichaam. Inwerkingtreding is
voorzien op 1 september 2013.
Cameratoezicht
Het wetsvoorstel flexibel cameratoezicht (TK 28 684, nr. 330) is in
consultatie gegaan bij diverse partijen en verzonden aan de Raad van
State voor consultatie. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat mobiele
camera’s flexibel en efficiënter kunnen worden ingezet en dat burgemeesters een gebied kunnen aanwijzen waarbinnen mobiele camera’s
eenvoudig en snel kunnen worden geplaatst en verplaatst. Inwerkingtreding wordt voor 1 januari 2014 voorzien. Daarnaast is gestart met het
aanpassen van de handreiking cameratoezicht aan het wetsvoorstel en
aan de ontwikkelingen rondom Live View.
Veiligheidsbeleving
Om de veiligheidsbeleving te verbeteren is de aandacht de afgelopen
periode in het bijzonder gericht op overlastbeleving en onveiligheidsgevoelens. In 2012 is een instrument ontwikkeld om kennis en expertise over
de belevingskant van veiligheid te bevorderen en dit te integreren in de
reguliere overlastaanpak bij zowel het Ministerie van Veiligheid en Justitie
zelf als ook bij gemeenten, politie en andere veiligheidsprofessionals.
Bovendien is gestart met een aantal innovatieve projecten in gemeenten
gericht op de aanpak van overlastbeleving. Die projecten moeten kennis
opleveren wat nu exact wel en niet werkt bij de nieuwe overlastaanpak.
Daarnaast zijn verschillende bijeenkomsten georganiseerd voor veiligheidsprofessionals. Tevens is er in het afgelopen jaar een e-book
overlastbeleving opgesteld. Voor het verminderen van onveiligheidsgevoelens is in 2012 de zgn. tafel van 12 geëvalueerd en aangepast. Deze
Tafel van 12 geeft 12 speerpunten, verdeeld over 3 strategieën, om
onveiligheidsgevoelens aan te pakken. De monitoring van bovenstaande
onderwerpen vindt plaats met de Integrale Veiligheidsmonitor.
Bestuurlijke aanpak georganiseerde criminaliteit
De bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit is in 2012 via een
aantal sporen versterkt. Hierdoor zijn met name gemeenten beter in staat
de georganiseerde criminaliteit aan te pakken. Zij worden hierin met name
ondersteund door de Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC’s).
De RIEC’s maken een sterke ontwikkeling door voor wat betreft hun rol als
Informatieplein en het adviseren over mogelijke interventiestrategieën
aan gemeenten en andere partners. De RIEC’s zijn in 2012 allemaal
congruent gemaakt aan de indeling van de nieuwe politieregio’s en de
herindeling van de gerechtelijke kaart. De bestuurlijke aanpak van
georganiseerde misdaad is versterkt; het aantal gemeenten dat is
aangesloten bij de RIEC’s is eind 2012 opgelopen tot ruim 93%. Op het
gebied van de versterking van informatie-uitwisseling zijn enkele
wettelijke verruimingen/verduidelijkingen in gang gezet en is een herijkt
convenant opgesteld. Het wetsvoorstel Evaluatie- en Uitbreidingswet
Bibob (EK 32 676, A) is in behandeling bij de Eerste kamer. De Minister

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

101

Beleidsartikelen

van Veiligheid en Justitie heeft naar aanleiding van vragen van het lid
Marcouch (PvdA) de Tweede Kamer toegezegd te gaan onderzoeken of
gemeenten naast het BIBOB- traject behoefte hebben aan een aanvullend
bestuurlijk instrumentarium (sluiting) om het verplaatsingseffect van
criminele activiteiten van vergunningsplichtige naar vergunningsvrije
sectoren in een gebied aan te kunnen pakken. De resultaten van deze
verkenning en de (juridische) mogelijkheden om hiertoe al dan niet een
wetstraject te starten zijn eerste helft 2013 gereed.
Fysieke Veiligheid
Vanuit VenJ zijn middelen beschikbaar gesteld aan het Landelijk Expertisecentrum voor brandweer en Besluit rampen en zware ongevallen
(BrandweerBRZO) en het Platform Transportveiligheid. Hiermee is in 2012
voor de Veiligheidsregio’s ondersteuning verzorgd bij het aanwijzen van
bedrijfsbrandweer en de samenwerking tussen veiligheidsregio’s om
gespecialiseerde regionale uitvoeringsdiensten te vormen. Ook is
bijgedragen aan de instrumentontwikkeling voor toezicht en handhaving
in het kader van het Besluit risico’s zware ongevallen en zijn gemeenten
en veiligheidsregio’s ondersteund bij het treffen van zelfredzaamheidsvoorzieningen in weg- en spoortunnels.
Met het doel om in 2016 een reductie van 50% van nodeloze uitrukken te
hebben gerealiseerd, zijn in 2012 financiële bijdragen geleverd aan
juridisch onderzoek om het verrekenen van kosten van het nodeloos
uitrukken mogelijk te maken. De resultaten van dit onderzoek worden in
de loop van 2013 bekend.
In 2012 is de visie «Veiligheid in balans» met de relevante partners verder
ontwikkeld, opdat de verantwoordelijkheden voor veiligheid in de
samenleving meer in balans komen en blijven. De visie omschrijft hoe
overheid, burgers en bedrijven hun verantwoordelijkheid voor veiligheid
dienen op te pakken, veiligheidsbewust moeten handelen en zelfredzaam
dienen te zijn en hoe de overheid hierop aansluit.
In 2012 is een aantal evaluaties, handreikingen en cursussen ontwikkeld
en beschikbaar gesteld die bijdragen aan:
– het vergroten van het kennisniveau over het thema natuurbranden;
– het, mede naar aanleiding van de Nationale Risico Beoordeling (NRB),
creëren van een eenduidige aanpak van de natuurbrandpreventie en
het professionaliseren van de operationele crisisorganisatie gericht op
de bestrijding van natuurbranden;
– het verhelderen van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de
betrokken partners in het veld;
– het versterken van het publieke en private netwerk op alle niveaus.
Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

De instrumenten onder deze operationele doelstelling dragen bij aan de
realisatie van de indicatoren onder de algemene doelstelling. Gegevens
uit de Integrale Veiligheidsmonitor zijn opgenomen onder de algemene
doelstelling van beleidsartikel 25.

Operationele doelstelling 25.2

Het bevorderen van efficiënt en effectief gebruik van communicatie,
informatie en technologie door de veiligheidspartners.

Doelbereiking

Informatie en innovatie zijn belangrijke middelen voor de veiligheidspartners om hun presterend vermogen en daarmee de fysieke, sociale en
nationale veiligheid van burgers te verbeteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

102

Beleidsartikelen

In 2012 zijn de veiligheidspartners waar mogelijk ondersteund bij het
bevorderen van efficiënt en effectief gebruik van communicatie, informatie en technologie op het gebied van veiligheid.
Instrumenten

Informatie Beleid en Veiligheid (IBV)
Politie, brandweer, GHOR (Geneeskundige Hulpverlening in de Regio) en
lokaal bestuur zijn ondersteund bij het bevorderen van een samenhangende informatiehuishouding en goede communicatie binnen en tussen
deze disciplines. Daarnaast is in 2012 de Nood Communicatie Voorziening
(NCV) voor de veiligheidspartners in beheer genomen, als vervanger van
het Nationaal Noodnet. De NCV is een «last resort» voorziening voor de
veiligheidspartners die alleen mag worden gebruikt als (delen van) andere
telecommunicatievoorzieningen zijn uitgevallen.
Onder regie van het Veiligheidsberaad is de netcentrische werkwijze in
bijna alle veiligheidsregio’s, het NCC en het LOCC geïmplementeerd,
ondersteund door een landelijk crisismanagementssysteem.
Implementatie van Europese en internationale verdragen
De vervanging van de nationale component van het Schengen Informatie
Systeem (project SIS II) en de realisatie van de daaraan gekoppelde
applicaties nadert zijn afronding. In 2012 zijn de daarvoor op Europees
niveau geplande formele en functionele tests van de nationale component
en de daaraan gekoppelde politieapplicaties voor Nederland succesvol
verlopen.
Nederland wisselt vingerafdrukken uit met zes lidstaten van de Europese
Unie op basis van de Raadsbesluiten Prüm. Dit aantal was gepland voor
2012. Voor de uitbreiding van de informatie-uitwisseling is Nederland
afhankelijk van de realisatie van de benodigde voorzieningen door andere
lidstaten, waardoor aansluiting in 2013 op alle 26 lidstaten onmogelijk
lijkt. Nederland levert ook geautomatiseerd gegevens over gestolen en
verloren reisdocumenten aan Interpol. Vanwege de voorgenomen
vervanging van de Basisvoorziening Opsporing door Summ-IT is de
uitbreiding van de geautomatiseerde levering van gegevens aan Europol
uitgesteld. Momenteel wordt de mogelijkheid onderzocht om eenmalig
gegevens over de lopende onderzoeken te leveren aan Europol.
Veilig door innovatie
Vanuit het programma «Veilig door innovatie» zijn 14 nieuwe projectaanvragen gefinancierd. Het betreffen projecten die het presterend vermogen
van veiligheidspartners kan verhogen door slimmer, sneller en/of
efficiënter te gaan werken.
Misbruik Alarmnummer 1-1-2
Het misbruik van 1-1-2 bestaat voor 99% uit SIM-kaartloze oproepen. In
2012 is een aantal technische maatregelen gerealiseerd om het
«misbruik» van het alarmnummer te reduceren. Hoewel de precieze cijfers
nog niet bekend zijn, is wel duidelijk dat dit heeft geleid tot een lichte
daling van het aantal onterechte 112 oproepen. Het uitsluiten van simless
calls heeft echter vanwege technische- en juridische bezwaren nog niet
plaatsgevonden. Verdere maatregelen om simless calls uit te sluiten
zullen in 2013 worden doorgevoerd. Zie voor toelichting op C2000 en
Meldkamer ook de toelichting bij operationele doelstelling 23.3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

103

Beleidsartikelen

Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Alarmnummer 112
Realisatie

Realisatie

Realisatie

2011

Streefwaarde/
Begroting
2012

2010
Bereikbaarheid 112-netwerk

99,90%

99,90%

≥99,9

99,90%

Misbruik 112 terug brengen1

71%

68,8%

50

65

2012

1
Betreft % aan «misbruik» telefoontjes van alle binnenkomende mobiele omroepen die bij het KLPD binnenkomen. Cijfers voor 2012 zijn nog niet
bekend, volgen zo snel mogelijk.

Bron: Korps landelijke politie diensten (KLPD)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

104

Beleidsartikelen

29 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 11.467,3 miljoen
art. 29 Inspectie openbare orde en veiligheid 0,05 %
Toezicht onderzoek
en aanbevelingen

Overig
Veiligheid
en Justitie

Inspectie openbare
orde en veiligheid:
€ 5,6 miljoen

Algemene doelstelling

Een bijdrage leveren aan een veilige samenleving en het vertrouwen van
de burger in de overheid vergroten door onafhankelijk toezicht, onafhankelijk onderzoek en het doen van aanbevelingen die verantwoordelijken in
staat stellen de kwaliteit van hun werk en daarmee de veiligheid te
verbeteren.

Doelbereiking en maatschappelijke effecten

De Inspectie Veiligheid en Justitie (Inspectie VenJ) heeft op basis van haar
Werkplan 2012 onderzoek verricht naar (aspecten van) de kwaliteit
waarmee brandweer, geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de
regio (GHOR), politie-, rampenbestrijdings- en crisisbeheersingstaken
worden uitgevoerd. De rapportages van de Inspectie laten zien of datgene
wat is afgesproken in de praktijk daadwerkelijk werkt. De rapportages
bevatten conclusies en aanbevelingen die verantwoordelijken in staat
stellen de kwaliteit van de uitvoering van hun veiligheidstaken te
verbeteren. Dit geldt zowel voor de ondertoezichtgestelden als voor de
verantwoordelijke besturen. De Inspectie heeft haar onderzoeksbevindingen gericht gedeeld met de betrokken verantwoordelijken. Daarnaast
zijn de rapportages van de Inspectie aangeboden aan de Tweede Kamer
en gepubliceerd op de website van de Inspectie VenJ om de bevindingen
van haar onderzoek voor een zo groot mogelijk publiek toegankelijk te
maken.

Externe factoren

Willen de door de Inspectie voorgestelde verbeteringen effect hebben,
dan moeten de verantwoordelijke besturen en organisaties op het terrein
van openbare orde en veiligheid ook daadwerkelijk aandacht en bestuurlijke kracht inzetten om met deze verbeteringen aan de slag te gaan.

Realisatie meetbare gegevens
bij de algemene doelstelling

Meetgegevens ten aanzien van de resultaten van het toezicht door de
Inspectie zijn vooraf moeilijk te formuleren. Het daadwerkelijke effect van
toezicht ligt niet in de hoeveelheid gerealiseerde onderzoeken en
rapporten, maar in kwaliteitsverbetering van de taakuitvoering in de
praktijk. De Inspectie VenJ investeert daar waar mogelijk in effectmeting
van haar toezichtactiviteiten door middel van follow-up onderzoek (de
opvolging van aanbevelingen en de werking van verbetermaatregelen) en
evaluaties van toezichtmethoden. Over de uitkomsten van deze onderzoeken wordt aan de Tweede Kamer gerapporteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

105

Beleidsartikelen

Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
Verplichtingen

0

0

5.538

6.144

5.191

4.583

608

Apparaatsuitgaven1
29.1.1 IOOV

0

0

0

0

5.137

4.183

954

Programmauitgaven

0

0

5.540

5.559

493

400

93

Toezicht onderzoek en
aanbevelingen
29.1.1 IOOV

0
0

0
0

5.540
5.540

5.559
5.559

493
493

400
400

93
93

Ontvangsten

0

0

0

34

54

0

54

29.1

1

realisatie naar rato stand ontwerpbegroting

Toelichting
Op dit artikel worden de uitgaven van de voormalige Inspectie Openbare
orde en Veiligheid (IOOV) verantwoord. Daarnaast waren op artikel 13.4.6
uitgaven geraamd voor de voormalige Inspectie Sanctietoepaasingen.
Beide inspecties zijn in de loop van 2012 formeel opgegaan in één
inspectie. De splitsing in de uitgaven over de verschillende artikelen is niet
geheel te traceren. Tegenover een hogere realisatie van artikel 29 staat
een lagere realisatie op artikel 13.4.6 van € 782.000.
Operationele doelstelling 29.1

Het vergroten van de kwaliteit van de taakuitvoering en de organisatie van
politie, brandweer, Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en
Rampen (GHOR) en rampenbestrijdings- en crisisbeheersingsorganisaties
door toezicht en onderzoek.

Doelbereiking

Ook in 2012 is het toezicht van de Inspectie VenJ tot stand gekomen na
afstemming en overleg met vertegenwoordigers uit haar werkveld. Het
toezicht sloot aan op de laatste ontwikkelingen en op
de beleidsdoelstellingen van zowel het kabinet Rutte-Verhagen als dat van
Rutte-Asscher. De onderzoeksprogrammering van de Inspectie is
vastgelegd in het Werkplan 2012 van de Inspectie VenJ.

Instrumenten

In 2012 heeft de Inspectie de volgende onderzoeken uitgevoerd:
Politie
De Inspectie VenJ heeft in 2012 de volgende onderzoeken op het domein
Politie uitgevoerd:
• Effectmeting verbeteracties van het beheer van in beslag en in
bewaring genomen vuurwapens en munitie (TK 28 684, nr. 343)
• Financieel-Economische criminaliteit (TK 2 991, nr. 68)
• Risicovolle aanhoudingen
• CIOT-bevragingen (TK 29 628, nr. 342)
• De Staat van het Nederlandse Politieonderwijs (TK 29 628, nr. 323)
Daarnaast heeft de Inspectie VenJ, in nauwe samenspraak met het
politiekorps, het toetsingskader ontwikkeld voor de geleidelijke invoering
van een robuust toezichtkader in 2013 waarmee een goed beeld ontstaat
van de taakuitvoering door het nationale korps.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

106

Beleidsartikelen

Aanpak georganiseerde criminaliteit
In 2012 is de Inspectie VenJ gestart met twee onderzoeken die zich richten
op landelijke afspraken (TK 29 628, nr. 237) die de Minister van Veiligheid
en Justitie in het kader van de beleidsprioriteiten heeft vastgesteld. Ter
verbetering van de intake en afhandeling van aangiftes heeft de Inspectie
onderzoek gedaan naar de aansluiting van het aangifteproces van de
politie op de behoeften, verwachtingen en ervaringen van de burger (TK
29 628, nr. 340). Het onderzoek naar overvalcriminaliteit is nog in
uitvoering. Na nadere oriëntatie heeft de Inspectie besloten het voorgenomen onderzoek naar mensenhandel niet uit te voeren. Omdat al
verschillende onderzoeken op dit onderwerp plaatsvonden door onder
andere de Nationaal Rapporteur Mensenhandel zou een onderzoek van de
Inspectie geen meerwaarde hebben gehad.
Rampenbestrijding en Veiligheidsregio’s op orde
De Inspectie heeft in 2012 een tussentijdse stand van zaken opgeleverd
van de staat van de rampenbestrijding (TK 26 956, nr. 126) . Hierin heeft
de Inspectie gerapporteerd over de ontwikkelingen op het terrein van de
rampenbestrijding en crisisbeheersing en het landelijke beeld van de
voorbereidingen op de rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Hiernaast heeft de Inspectie de volgende onderzoeken op het domein
rampenbestrijding en crisisbeheersing uitgevoerd:
• Quickscan aanwijzing bedrijfsbrandweer risicobedrijven (TK 26 956, nr.
115)
• Quickscan regionale voorbereiding op nucleaire ongevallen (TK 26 956,
nr. 126)
• Veiligheid en gezondheidsbescherming bij publieksevenementen (TK
28 684, nr. 357)
• Opkomsttijden en dekkingsplannen van de brandweer (TK 29 517, nr.
60)
• Stand van zaken verbetertrajecten C2000 (TK 25 124, nr. 70)
Bestuurlijke veiligheidsvraagstukken
Zoals door de Eerste Kamer gewenst, heeft de Inspectie VenJ in 2012
wederom gerapporteerd over de toepassing van en de ervaringen met de
Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme (TK 25 232, nr. 61).
De Inspectie heeft een tussenmeting uitgevoerd naar de stappen die
departementen hebben gezet om spionage tegen te gaan. De Inspectie
rapporteert hier in 2013 over.
Toezichtsactiviteiten BES
De Inspectie VenJ heeft in 2012 inzet en expertise geleverd aan de Raad
voor de Rechtshandhaving voor het toezicht op de rechtshandhaving op
Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Dit heeft geresulteerd in een onderzoek
naar het aangifteproces op deze eilanden. Het toezicht op de rampenbestrijding en de crisisbeheersing op de BES-eilanden ligt bij zowel de
Inspectie VenJ als bij de Rijksvertegenwoordiger. In 2012 hebben de
Inspectie en de Rijksvertegenwoordiger in een convenant nadere
afspraken vastgelegd over samenwerking en werkwijze en de rol van de
Inspectie, ook bij incidenten.
Incidentonderzoek en onderzoek naar actuele vraagstukken
• Evaluatie van de rijkscrisisorganisatie tijdens de DigiNotar-crisis (TK
26 643, nr. 250)
• Storing telecommunicatienetwerk Waalhaven Rotterdam (TK 24 095,
nr. 323)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

107

Beleidsartikelen

•
Realisatie meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling

Treinbotsing Amsterdam op 21 april 2012 (TK 29 517, nr. 67)

Zie de toelichting bij de algemene doelstelling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

108

Niet-beleidsartikelen

HOOFDSTUK 5 – NIET-BELEIDSARTIKELEN
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie €11,467,3 miljoen
Niet-beleidsartikelen (91, 92, 93) 2,3%

Overig
Veiligheid
en Justitie

Niet-beleidsartikelen:
€ 264,9 miljoen

Niet beleidsartikel 91. Apparaatsuitgaven kerndepartement
Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000
Reali- Begroting
satie
2012
2012

Verschil

2008

2009

2010

2011

Verplichtingen

185.624

251.375

220.109

263.954

277.008

268.022

8.986

Apparaat-uitgaven

185.032

218.652

257.433

237.344

261.899

268.022

– 6.123

91.1 Algemeen
91.1.1 Effectieve besturing van het VenJ apparaat

185.032
185.032

218.652
218.652

257.433
257.433

237.344
237.344

261.899
261.899

268.022
268.022

– 6.123
– 6.123

5.386

7.584

6.445

4.165

4.834

2.073

2.761

Ontvangsten

Toelichting:
Op dit artikel is sprake van een incidentele meevaller als gevolg van
lagere kosten voor ICT in de nieuwbouw. In de begroting 2012 was
rekening gehouden met huur voor de nieuwbouw met ingang van
december; in de praktijk bleek dit vanaf januari 2013 te gelden. Als gevolg
van latere oplevering van een aantal gebruikersvoorzieningen in de
nieuwbouw is in 2012 minder uitgeven dan aanvankelijk geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

109

Niet-beleidsartikelen

Apparaatsuitgaven en -kosten Ministerie van Veiligheid en Justitie
begroting
2012

verantwoording
2012

Bestuursdepartement

268.022

277.007

Baten-lastendiensten
KLPD
DJI
CJIB
NFI
Justis
GDI

543.911
2.198.890
78.498
72.562
29.845
32.065

566.584
2.215.239
89.516
70.171
30.827
47.624

OM
Rvdr
RvdK
Hoge Raad
IOOV
NCTb
JustID en CIOT

568.603
1.011.155
170.970
36.009
4.183
10.615
8.000

591.420
988.174
187.134
40.138
5.137
22.415
16.865

6.216
7.679

5.113
7.693

440
495
5.045

511
5.252
6.440

5.120
12.200

5.515
12.795

3.538
15.807

4.398
20.7981

1.688
10.081
96.123
225.124
192.770
3.996.360
29.900
216.000
15.532
24.567

1.776
11.380
81.720
243.245
195.748
4.187.854
29.600
231.987
16.816
28.205

ZBO’en RWT’s
Bureau Financieel Toezicht
College Bescherming Persoonsgegevens
College van Toezicht Auteursrechten en
naburige rechten
College van Toezicht op de Kansspelen (CvTK)
Commissie Gelijke Behandeling (CGB)
Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven
(SGM)
Halt
Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen
(LBIO)
Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid (NIFV)
Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen
(NRGD)
Onderzoeksraad voor veiligheid (OVV)
Particuliere Jeugdinrichtingen
Particuliere TBS-inrichtingen
Politieacademie (PA)
Politieregio’s
Raad voor de rechtsbijstand (RRB)
Reclasseringsorganisatie
Slachtofferhulp Nederland (SHN)
Stichting Nidos
1

Voorlopig cijfer.

Niet beleidsartikel 92 Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000

2009

2010

Realisatie
2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
Verplichtingen

0

0

0

0

0

30.482

– 30.482

Programma-uitgaven

0

0

0

0

0

30.482

– 30.482

92.1 Nominaal en onvoorzien
92.1.1 Nominaal en onvoorzien

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

30.482
30.482

– 30.482
– 30.482

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

110

Niet-beleidsartikelen

Niet beleidsartikel 93 Geheim
Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2008
Verplichtingen

2.808

2.611

2.428

2.665

2.977

3.074

– 97

Programma-uitgaven

2.828

2.611

2.429

2.666

2.976

3.074

– 98

93.1 Geheim
93.1.1 Geheime uitgaven

2.828
2.828

2.611
2.611

2.429
2.429

2.666
2.666

2.976
2.976

3.074
3.074

– 98
– 98

627

111

254

19

35

0

35

Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

111

Bedrijfsvoeringsparagraaf

HOOFDSTUK 6 – BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
Inleiding
Deze paragraaf bevat een rapportage over de bedrijfsvoering van VenJ.
Hiermee geeft VenJ aan in hoeverre er sprake is van beheerste bedrijfsprocessen en maakt VenJ waar nodig melding van bijzonderheden,
onvolkomenheden en onrechtmatigheden.
1. Rechtmatigheid (en getrouwheid)
In 2012 heeft het ministerie van BZK, dat verantwoordelijk is voor de
SiSa-verantwoordingssystematiek, aanvullende maatregelen getroffen die
hebben geresulteerd in een zodanige verbetering dat er geen onzekerheden meer bestaan ten aanzien van de uitgevoerde accountantscontrole
over het controlejaar 2011 bij gemeenten en provincies (SiSaverantwoording) over specifieke uitkeringen. Hierdoor kan bij de
vaststelling van specifieke uitkeringen worden gesteund op deze
derdengegevens.
Wat betreft de financiële rechtmatigheid en getrouwheid kan geconstateerd worden dat zowel het aantal fouten als de onzekerheden in de
uitgavensfeer gedurende het jaar 2012 binnen de gestelde toleranties zijn
gebleven, met uitzondering van artikel 91 Apparaatsuitgaven Kerndepartement en de Samenvattende staat van de agentschappen. De financiële
overzichten geven verder een getrouw beeld van de uitkomsten van de
begrotingsuitvoering.
Op artikel 91 Apparaatsuitgaven Kerndepartement is er een onzekerheid
van € 24 miljoen. Dit overschrijdt de artikeltolerantie voor de onzekerheden bij de verplichtingen van € 15 miljoen. Dit is een overschrijding van
3,1% op een totaal van € 277.008.000 aan aangegane verplichtingen op
artikel 91.
In de Samenvattende staat van de agentschappen kent een tolerantiegrens aan fouten van € 31.350.000. De geconstateerde fouten bedragen
evenwel € 40.627.000; hetgeen een overschrijding van € 9.177.000 c.q.
van 29 % betekent. Het betreft voornamelijk fouten op grond van de
Europese aanbestedingsregels bij het CJIB en bij de Dienst Justitiële
Inrichtingen.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
Het is van belang dat de Kamer juiste en goede informatie ontvangt over
de ontwikkeling van de indicatoren en kengetallen in de begroting en het
jaarverslag. Daarom moet ook de niet-financiële informatie van goede
kwaliteit zijn. Er zijn een aantal tekortkomingen bij het totstandkomingsproces van de niet-financiële informatie. De tekortkomingen hangen veelal
samen met het ontlenen van informatie uit decentrale systemen en het
aggregeren naar centrale managementinformatie. De veelheid en
diversiteit van onder verantwoordelijkheid van het ministerie fungerende
organisaties is een reden dat de aggregatie en betrouwbaarheid van
beleidsinformatie binnen het ministerie permanente aandachtspunten zijn
binnen de bedrijfsvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

112

Bedrijfsvoeringsparagraaf

3. Financieel en materieel beheer
Verslechtering financieel beheer als gevolg van implementatie nieuw
systeem
De ingebruikneming van een nieuw financieel-administratief systeem is
een gebeurtenis met grote gevolgen voor de organisatie. Hierdoor kan het
financieel beheer (tijdelijk) negatief worden beïnvloed. Met het oog
daarop is voor een opzet en aansturing gekozen die dit zoveel mogelijk
voorkomt. Zo is heel nadrukkelijk gestuurd op risico’s en is de introductie
van het nieuwe systeem gefaseerd ingevoerd bij de verschillende
organisatieonderdelen. Ondanks deze voorbereiding hebben zich – bij
name bij het Bestuursdepartement waar het nieuwe systeem Leonardo op
1 juli 2012 in gebruik is genomen – veel problemen voorgedaan die de
ordelijkheid van het financieel beheer ernstig hebben aangetast. Dit uitte
zich op verschillende terreinen:
• Conversieverschillen: Bij het overzetten van de informatie uit de
financiële administratie van het oude systeem Jurist naar het nieuwe
systeem Leonardo zijn conversieverschillen ontstaan. Deze zijn na de
conversie gecorrigeerd.
• Financiële beheersinformatie: De implementatie van het nieuwe
systeem heeft invloed gehad op de tijdige en juiste rapportering van
financiële beheersinformatie op het gebied van verplichtingen en
voorschotten, in het tweede halfjaar van 2012. De belangrijkste
financiële stuurinformatie voor het management (de budgetuitputting
op basis van kasuitgaven) is niet verslechterd. Het management kon
daarvoor in voldoende mate steunen op Leonardo.
• Tijdigheid van de registratie van verplichtingen en tijdigheid van het
betalen: De tijdigheid van de registratie van verplichtingen in de
verplichtingenadministratie en de tijdigheid van het betalingsverkeer
bij het Bestuursdepartement stonden onder druk. Eind 2012 is daarom
een taskforce betaalgedrag gestart om de problemen aan te pakken.
Deze taskforce gaat in 2013 verder met verbeteringen door te voeren in
de processen en achterstanden weg te werken.
• Vorderingenbeheer: De inning van vorderingen door het Bestuursdepartement is door de invoering van Leonardo enige tijd vertraagd. De
inning van boetes door het CJIB heeft geen problemen ondervonden
van Leonardo.
• Fouten in boekingen: De veranderingen van de werkprocessen, in
combinatie met de verandering van de budgetstructuur, de onwennigheid van de medewerkers met het nieuwe systeem en de grote
werkdruk, hebben geleid tot boekingsfouten
• Autorisaties: Het autorisatiebeheer waarmee de noodzakelijke
functiescheiding is geborgd, voldoet in opzet aan de daaraan te stellen
wettelijke minimumeisen. In de praktijk is de werking tekort geschoten.
De te ruime autorisaties van de medewerkers van de tijdelijke
projectorganisatie zijn in 2013 ingetrokken.
• Maandafsluitingen: Na de implementatie van Leonardo bij het
Bestuursdepartement is de administratie niet elke maand afgesloten
door de budgethouders en zijn de verschillen niet tijdig geanalyseerd.
• Vertraging oplevering jaarrekening: Bij de totstandkoming van de
jaarrekening bleek het noodzakelijk aan de Algemene Rekenkamer en
het Ministerie van Financiën uitstel te vragen. De vertraging werd
onder andere veroorzaakt door een niet betrouwbare verplichtingenadministratie en voorschottenadministratie. De verplichtingenadministratie is daarom extracomptabel opgesteld. Deze actie is goed afgerond
en heeft geleid tot een verplichtingenstand in de saldibalans, die geen
materiële fouten bevat. Daarnaast bleek het noodzakelijk om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

113

Bedrijfsvoeringsparagraaf

openstaande posten te schonen en de verschillen op de tussenrekeningen te controleren.
De bovenstaande tekortkomingen hebben slechts in beperkte mate geleid
tot onrechtmatigheden. De kwaliteit van de informatievoorziening aan het
Parlement in dit jaarverslag is dankzij grote additionele inspanningen
voldoende. De tekortkomingen hebben echter wel consequenties gehad
voor de betrouwbaarheid van de interne financiële managementinformatie gedurende de tweede helft van 2012 op het terrein van verplichtingen en voorschotten. Hierdoor werd de sturing door de budgethouders
bemoeilijkt, echter de belangrijkste financiële stuurinformatie – de
budgetuitputting op kasbasis – is geheel 2012 op orde geweest. Tot slot
hebben de tekortkomingen geleid tot efficiencyproblemen bij de controles
door de Departementale Auditdienst.
Verbeterplan financieel beheer
Om het financieel beheer in 2013 te verbeteren is een verbeterplan
opgesteld. Hierin zijn de noodzakelijke en gewenste herstel- en verbeteracties opgenomen. Daarbij gaat het onder andere om het wegwerken van
achterstanden, het vereenvoudigen van het betaalproces waardoor
facturen sneller worden betaald, het correct vastleggen van verplichtingen, voorschotten en vorderingen, het voorkomen van boekingsfouten,
het periodiek afsluiten van de financiële administratie en het verbeteren
van managementinformatie. Met het opstellen en invoeren van een
interne controle-plan eind 2013 wordt voorzien in waarborgen voor de
kwaliteit van de financiële administratie. Daarnaast is er aandacht voor het
verzorgen van aanvullende trainingen voor de medewerkers die met het
systeem werken en het inperken van autorisaties. Met het totaal van deze
verbeteracties wordt beoogd om toekomstige boekingsfouten te
vermijden; dit mede omdat het herstellen van fouten veel capaciteit vergt.
Specifiek zal worden gestuurd op het proces van periodieke afsluiting van
de financiële administratie. Naast de verbeteracties op het financieel
systeem worden er ook verbeteringen doorgevoerd in de planning &
controlcyclus en in de organisatie van de financiële functie.
Hiermee zal zoveel mogelijk een vertraging in de oplevering van de
financiële rapportages worden voorkomen en een bijdrage worden
geleverd aan de totstandkoming van betrouwbare management informatie en het departementale jaarverslag.
De voortgang van de verbeteracties zullen periodiek worden besproken in
het Audit Committee en de Bestuursraad. Deskundigen van andere
departementen en de Algemene Rekenkamer worden betrokken bij het
verbeterplan en de verbeteracties.
Tijdigheid van betalen
Het betaalproces van het gehele departement is in 2012 licht verbeterd. In
2012 zijn 84% van de facturen tijdig betaald (2011: 81%), maar de
rijksbrede doelstelling om 90% van de facturen tijdig te betalen hebben, is
nog niet gerealiseerd. De implementatie van een nieuw systeem voor de
financiële bedrijfsvoering heeft een negatieve invloed gehad op het
behalen van de betalingstermijn in 2012. Eind 2012 is er daarom een
taskforce betaalgedrag gevormd op het Bestuursdepartement om het
betaalgedrag te verbeteren en blokkades bij het betalen van facturen te
verhelpen. Deze taskforce zal in 2013 verder gaan om de problemen met
het betalen van facturen te verhelpen. Het nieuwe systeem kent echter wel
betere mogelijkheden om aangegane verplichtingen te monitoren en dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

114

Bedrijfsvoeringsparagraaf

is een belangrijke voorwaarde om in de toekomst te kunnen voldoen aan
de gestelde betaaltermijn.
Voorschottenbeheer bij DG Politie
Gedurende het jaar 2011 is het voorschottenbeheer niet op orde geweest,
waardoor per eind 2011 initieel geen juiste overzichten met toegekende
voorschotten bleken te kunnen worden gemaakt. Pas na aanvullende
correcties sloot de voorschotadministratie aan met het grootboek. Dit
heeft geleid tot de rapportering door de Algemene Rekenkamer van een
onvolkomenheid in het financieel beheer over 2011. In 2012 is er, mede
door de overgang naar Leonardo (zie eerder), verscherpte aandacht
geweest voor het voorschottenbeheer. Dit heeft echter niet kunnen
voorkomen dat per eind 2012 diverse correcties noodzakelijk waren.
Departementale herindeling
De naar aanleiding van de departementale herindeling uit te voeren
overdracht van organisatie onderdelen van BZK naar VenJ en de daarmee
gepaard gaande aanpassingen in de financiële administratie krijgen in het
jaar 2013 hun beslag.
Inkoopbeheer
In 2011 bestempelde de Algemene Rekenkamer het inkoopbeheer bij DJI
en het Openbaar Ministerie als een onvolkomenheid. Op basis van de
ingezette verbeteringen van het inkoopbeheer in het jaar 2011, is voor
2012 een departementsbrede doelstelling geformuleerd om maximaal
€ 19,8 miljoen aan onrechtmatigheden te verwezenlijken. In 2012 is een
bedrag van circa € 30 miljoen aan onrechtmatige inkoopuitgaven
geconstateerd. Daarmee is het streven voor 2012 niet gehaald en heeft
zich bovendien een terugval voorgedaan ten opzicht van 2011 (€ 24,8
miljoen aan overschrijdingen). De terugval in het inkoopbeheer is mede
veroorzaakt aan een aantal specifieke gevallen zoals (noodzakelijk)
onrechtmatige contractverleningen binnen de gezamenlijke politieorganisatie waarin het agentschap KLPD aan deelnam. Ook bij DJI hebben
verbeterplannen niet voorkomen dat zich een kleine toename van
onregelmatigheden heeft voorgedaan ten opzichte van 2011.
Ondanks de overall toename van onregelmatigheden in het inkoopbeheer
heeft de uitvoering van het plan van aanpak Verbetering Inkoopbeheer in
de periode 2010–2012 wel degelijk zijn vruchten afgeworpen en tot
resultaat geleid. Zo is het inkoopbeheer bij diensten als het Bestuursdepartement, Openbaar Ministerie en Raad voor de Kinderbescherming
substantieel verbeterd. Het ministerie heeft zich tevens voor de komende
jaren een verdere reductie van het bedrag aan onrechtmatigheden ten
doel gesteld, met telkens 20% ten opzichte van het voorgaande jaar.
Hiervoor is een actieplan voor een verdere verbetering van het inkoopbeheer opgesteld. Dit plan bevat maatregelen, waaronder het tijdiger
signaleren van vertraagde aanbestedingsprocessen, het verbeteren van
de informatiewaarde van de maandrapportages en een departementsbreed onderzoek naar het gebruik van inhuurcontracten.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Personeelsbeheer bij het Bestuursdepartement
Het personeelsbeheer binnen het Bestuursdepartement is verbeterd ten
opzicht van 2011, toen een onvolkomenheid werd gerapporteerd. Deze
richtte zich op een gebrekkige implementatie van de mandaatregeling. In
2012 zijn maatregelen genomen om de mandaatregeling in personele en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

115

Bedrijfsvoeringsparagraaf

financiële systemen in te regelen, zodat binnen het ministerie op dezelfde
eenduidige wijze mandaat wordt verleend. In 2013 worden deze mandaataanpassingen geformaliseerd.
Vertrouwensfuncties
VenJ kent veel vertrouwensfuncties. Er is een centrale administratie bij de
beveiligingsautoriteit waarin de aanvragen voor een veiligheidsonderzoek, en de afgegeven c.q. geweigerde verklaring geen bezwaar
worden geregistreerd. In 2013 wordt beoogd om hiervoor een verbeterd
systeem te realiseren in samenwerking met DP&O, opdat de signalering
voor het tijdig aanvragen voor een veiligheidsonderzoek geoptimaliseerd
kan worden. Daarnaast heeft de beveiligingsautoriteit een aparte
administratie voor de lijsten met vertrouwensfuncties. Dit betreft het
bijhouden van de wijzigingen in organisatieonderdelen, vertrouwensfuncties en andere wijzigingen. Dit loopt naar tevredenheid van alle
betrokken partijen.
Open source en standaarden
De Instructie rijksdienst schrijft voor dat bij de aanschaf van ICT-diensten
of ICT-producten in bepaalde gevallen gebruik moet worden gemaakt van
open source en standaarden. Binnen VenJ wordt bij investeringen op het
gebied van software standaard een bewuste afweging gemaakt omtrent
het gebruik van open source software, een belangrijk aspect hierbij is dat
de bedrijfsvoering niet in gevaar mag komen. De behoefte aan specifieke
software die niet altijd als open source beschikbaar is, beveiligingsdoeleinden en samenwerking met partners zijn redenen om specifiek te kiezen
voor closed source producten. Daarnaast wordt interoperabiliteit en
koppelbaarheid van nieuwe software systemen aan de bestaande
software meegenomen in de toetsing, hetgeen kan leiden tot de conclusie
dat het gebruik van open source praktisch niet mogelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

116

Raad voor de rechtspraak

HOOFDSTUK 7 RAAD VOOR DE RECHTSPRAAK
Hieronder is de realisatie weergegeven over het aantal afgedane zaken
door de rechtspraak.
Productie

2008

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil
2012

1.827.279

1.934.225

1.959.617

1.806.870

1.678.065

1.914.702

– 236.637

Gerechtshoven
Civiel
Straf
Belasting

15.038
36.767
2.793

16.136
37.612
3.371

16.661
37.815
3.657

17.308
38.789
4.130

16.427
38.504
3.621

18.176
37.852
3.212

– 1.749
652
409

Rechtbanken
Civiel1
Straf
Bestuur (exc;.VK)
Bestuur (VK)
Kanton2
Belasting

261.299
219.498
45.457
45.090
1.168.785
25.177

280.107
217.460
44.409
45.858
1.258.442
23.286

288.057
195.955
46.963
50.739
1.288.999
23.221

340.531
196.996
47.668
43.519
1.083.128
27.326

336.186
191.750
44.892
40.169
973.516
25.750

343.645
186.583
51.596
55.500
1.187.111
22.528

– 7.459
5.167
– 6.704
– 15.331
– 213.595
3.222

7.375

7.544

7.550

7.475

7.250

8.500

– 1.250

Totaal

Bijzondere colleges
Centrale Raad van beroep
1
2

vanaf 2011 worden gezamenlijk gezagsverzoeken (circa 43.000) bij civiel geteld i.p.v. bij kanton;
vanaf 2011 worden akten en verklaringen bij kanton niet meer meegeteld als product;

Zowel de instroom als het aantal afgehandelde zaken is in 2012
afgenomen ten opzichte van 2011. In 2012 stroomde er ongeveer 1,7
miljoen zaken in bij de gerechten. Het aantal afgehandelde zaken bedroeg
eveneens ongeveer 1,7 miljoen. De daling is over de hele linie van de
rechtspraak zichtbaar, maar de grootste daling zit bij het relatief goedkope
product kanton. Rekening houdend met de diverse zaakzwaarten,
uitgedrukt in de diverse prijzen, is er in 2012 sprake van een daling van de
werklast (– 4%), maar iets minder sterk dan uit de ongewogen aantallen
blijkt (– 6%).
In het jaarverslag van de Rechtspraak, separaat uitgebracht door de Raad
voor de rechtspraak, dat tevens aan de Staten-Generaal wordt aangeboden, wordt gedetailleerd ingegaan op de ontwikkelingen binnen de
rechtspraak in 2012, het wetenschapsprogramma, kennisniveau. Tevens
bevat het jaarverslag van de Raad informatie over de instroom en
productie en de Financiën, inclusief de managementparagraaf, de
Jaarrekening en de controleverklaring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

117

C. JAARREKENING
HOOFDSTUK 8 DEPARTEMENTALE VERANTWOORDINGSSTAAT
Departementale verantwoordingstaat 2012 van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI)
(1)
Artikel Omschrijving

Oorspronkelijk vastgestelde begroting

Verplichtingen

14
21
23
25
29

91
92
93

Uitgaven Ontvangsten

(3) = (2) – (1)
Realisatie

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting
Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

TOTAAL

11.707.821

11.407.738

1.350.552

12.646.410

11.467.326

1.320.275

938.589

59.588

– 30.277

Totaal beleidsartikelen

11.406.243

11.106.160

1.348.479

12.366.425

11.202.451

1.315.406

960.182

96.291

– 33.073

Rechtspleging en rechtsbijstand
Rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding
Jeugd
Contraterrorisme- en nationaal
veiligheidsbeleid
Veiligheidsregio’s en politie
Veiligheid en bestuur
Inspectie openbare orde en
veiligheid

1.569.535

1.569.535

302.882

1.572.040

1.573.762

243.122

2.505

4.227

– 59.760

3.087.921
889.779

3.086.921
889.779

1.042.047
2.800

3.144.956
1.262.041

3.177.431
856.793

1.050.291
16.046

57.035
372.262

90.510
– 32.986

8.244
13.246

55.406
5.764.420
34.599

55.406
5.466.020
33.916

0
750
0

63.248
6.298.056
20.893

73.922
5.494.417
20.496

262
5.487
144

7.842
533.636
– 13.706

18.516
28.397
– 13.420

262
4.737
144

4.583

4.583

0

5.191

5.630

54

608

1.047

54

Totaal niet-beleidsartikelen

301.578

301.578

2.073

279.985

264.875

4.869

– 21.593

– 36.703

2.796

Apparaatsuitgaven kerndepartement
Nominaal en onvoorzien
Geheim

268.022
30.482
3.074

268.022
30.482
3.074

2.073
0
0

277.008
0
2.977

261.899
0
2.976

4.834
0
35

8.986
– 30.482
– 97

– 6.123
– 30.482
– 98

2.761
0
35

Departementale verantwoordingsstaat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

12
13

(2)

118

Baten-lastendiensten

HOOFDSTUK 9 BATEN-LASTENDIENSTEN
SAMENVATTENDE VERANTWOORDINGSSTAAT 2012 INZAKE
BATEN-LASTENDIENSTEN VAN HET MINISTERIE VAN VEILIGHEID
EN JUSTITIE (VI)
x € 1.000
Art.

1

2

3

4

5

6

Omschrijving

(-1)
Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

(-2)
Realisatie

(3) = (2)-(1)
Verschil realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

2.300.300
2.300.300
0

2.263.161
2.322.402
– 59.240

– 37.139
22.103
– 59.240

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

42.000
– 60.330

26.482
– 76.064

– 15.518
– 15.734

Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

99.351
99.351
0

108.437
109.660
– 1.223

9.086
10.309
– 1.223

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

11.540
– 22.917

8.925
– 13.904

– 2.615
9.013

Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

78.162
78.162
0

79.097
78.529
568

935
367
568

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

4.804
– 10.298

4.797
– 6.578

–7
3.720

Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

32.072
32.072
0

31.394
31.043
351

– 678
– 1.029
351

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

2.876
– 4.898

86
–5

– 2.790
4.893

Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

35.664
35.664
0

52.441
53.815
– 1.374

16.777
18.151
– 1.374

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

3.600
– 5.052

5.400
– 10.818

1.800
– 5.766

Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

604.651
604.651
0

612.317
610.777
1.540

7.666
6.126
1.540

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

20.000
– 59.903

1.247
– 130.452

– 18.753
– 70.549

Dienst Justitiële Instellingen

Centraal Justitieel Incasso Bureau

Nederlands Forensisch Instituut

Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit,
Screening

Gemeenschappelijk Dienstencentrum ICT

Korps Landelijke Politiediensten (KLPD)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

119

Baten-lastendiensten

HOOFDSTUK 9 – BATEN-LASTENDIENSTEN
9.1 DIENST JUSTITIËLE INRICHTINGEN (DJI)
Gespecificeerde staat van baten en lasten 2012
Bedragen x € 1.000

1. Baten
1.1. Omzet moederdepartement
1.2. Vordering op moederdepartement
1.3. Omzet derden
1.4. Rentebaten
1.5. Vrijval voorzieningen
Totaal baten
2. Lasten
Apparaatskosten
2.1. personele kosten
2.2 materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

(1)
Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

(2)
Realisatie 2012

(3)=(2) – (1)
Verschil realisatie
en oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

2.132.654
66.400
100.996
250

2.145.851

2.138.654

2.300.300

112.889
205
4.216
2.263.161

13.197
– 66.400
11.893
– 45
4.216
– 37.139

1.002.655
1.196.236
3.172

1.039.512
1.175.727
2.299

36.857
– 17.768
– 873

1.030.264
1.110.975
2.702

49.143
5.460

45.015
4.786

– 6.868
– 674

51.492
5.909

43.634

55.063

11.429

2.300.300

2.322.402

22.103

95.135
38.100
2.334.576

0

– 59.240

– 59.240

– 55.316

Realisatie 2011

132.628
527
7.451
2.279.260

In bovenstaande tabel wordt een negatief saldo van baten en lasten
gepresenteerd ad € 59,2 mln.
Bij de verdeling van het resultaat 2012 zal voor een gelijk bedrag een
vordering op het Moederdepartement worden opgenomen. Dit bedrag is
in feite de realisatie van post 1.2. vordering op het Moederdepartement.
Toelichting exploitatie 2012
Baten
Omzet Moederdepartement
De bijdrage 2012 van het Moederdepartement is gedurende het jaar per
saldo met € 35,8 miljoen opwaarts bijgesteld in verband met beleidsmatige mutaties (+ € 21,5 miljoen), compensatie hogere kosten verlofregeling substantieel bezwarende functies (SBF) en regeling 2e carrière
(+ € 22,2 miljoen), (inter)departementale overboekingen (+ € 9,2 miljoen),
kortingen en taakstellingen (– € 17,1 miljoen).
Het bedrag van de beleidsmatige mutaties (in- en extensiveringen) heeft
betrekking op:
– uitbreiding van de capaciteit in het gevangeniswezen (€ 14,9 mln.)
– de autonome groei van de forensische zorg in het strafrechtelijk kader
(€ 4,6 miljoen);
– uitbreiding rapportagecapaciteit Nederlands Instituut voor Forensische
Psychiatrie en Psychologie (€ 2 mln.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

120

Baten-lastendiensten

De bijdrage van het Moederdepartement wordt verstrekt op kasbasis. De
Dienst Justitiële Inrichtingen is een baten-lastendienst. Als gevolg van de
verschillende stelsels wijkt de stand van de definitieve kasbijdrage 2012
circa € 22,6 miljoen af van de opbrengst Moederdepartement in de
gespecificeerde staat van baten en lasten 2012. Dit bedrag is het saldo van
o.a. de aan het Moederdepartement terug te betalen bijdragen en de in de
balans opgenomen vooruit ontvangen en nog te ontvangen bijdragen.
Omzet derden
De gerealiseerde opbrengsten van derden zijn ten opzichte van de
oorspronkelijke begroting € 11,9 miljoen hoger uitgekomen. De hogere
realisatie is voornamelijk het gevolg van hogere opbrengsten in verband
met het verzorgen van capaciteit voor derden (o.a. het Koninkrijk België),
hogere arbeidsopbrengsten en hogere opbrengsten als gevolg van
subsidie- en inkoopvaststellingen over voorgaande jaren.
Rentebaten
Door gebruik te maken van de depositofaciliteit van het Ministerie van
Financiën is in 2012 € 0,2 miljoen aan rentebaten gerealiseerd.
Overige baten
De overige baten zijn het gevolg van vrijval uit de balanspost voorzieningen. Verderop in dit hoofdstuk worden de mutaties van de voorzieningen afzonderlijk toegelicht.
Met de bijdrage van het Moederdepartement en de overige opbrengsten
dient DJI de kosten af te dekken die worden gemaakt om de afgesproken
productietaakstelling en de opdrachten voor derden te realiseren. De
gerealiseerde productie is opgenomen en nader toegelicht bij de
betrokken operationele doelstellingen, te weten: 13.4, 13.7 en 14.2.
Lasten
Apparaatskosten
De apparaatskosten zijn circa € 16,3 miljoen (circa 0,7%) hoger uitgekomen dan de oorspronkelijk vastgestelde begroting. De uitvoering van
de voornoemde beleidsintensiveringen heeft geleid tot hogere kosten.
Voorts heeft de prijsontwikkeling in 2012 geleid tot een stijging van de
kosten. Hier staat tegenover dat de kosten die samenhangen met het
afbouwen van de capaciteit van de Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI’s)
lager zijn uitgekomen dan oorspronkelijk geraamd. Het inrichten van
lokale mobiliteitsbureaus is hierbij een succesvolle aanpak gebleken.
Rentelasten
De rentelasten hebben betrekking op de leningen van het Ministerie van
Financiën. Omdat de afgelopen jaren voor een lager bedrag aan nieuwe
leningen is afgesloten dan oorspronkelijk geraamd, zijn de totale
rentekosten lager uitgekomen.
Afschrijvingskosten
Per saldo zijn de gerealiseerde afschrijvingskosten € 4,8 mln. (9%) lager
uitgekomen dan begroot. Dit is onder meer het gevolg van de krimp van
de capaciteit in de rijkssector van DJI, waardoor minder investeringen
hebben plaatsgevonden dan geraamd. Daarnaast heeft per 1 januari 2012
een stelselwijziging plaatsgevonden waardoor de activagrens is verhoogd
tot € 2.000,– per activum.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

121

Baten-lastendiensten

Saldo Baten en Lasten
Over 2012 is een negatief exploitatieresultaat ad € 59,2 miljoen gerealiseerd. Dit komt overeen met circa 2,6 % van de totale omzet in 2012. Dit
saldo is het resultaat van de consolidatie van de administraties van de
onder de DJI ressorterende inrichtingen en diensten.
Conform de Regeling baten- en lastendiensten 2011 moet het negatieve
exploitatieresultaat ten laste te gebracht worden van de exploitatiereserve. Na verdeling van het negatieve resultaat over 2011 beschikt DJI
echter niet meer over een exploitatiereserve. Conform artikel 17 lid 4c van
de Regeling baten- en lastendiensten 2011 mag het eigen vermogen van
een baten-lastendienst per ultimo het jaar niet minder bedragen dan nul.
Volgens artikel 19 lid 2 dient bij een overschrijding van de in artikel 17 lid
4 genoemde grens bij eerstvolgende suppletoire wet te worden aangegeven hoe dit wordt hersteld binnen het lopende begrotingsjaar.
De Minister van Financiën heeft formeel ingestemd met een afwijking van
de Regeling baten-lastendiensten. De passage uit de betreffende brief
luidt: «Op grond van artikel 21 van de Regeling baten-lastendiensten 2007
verleen ik u hierbij toestemming om in de periode 2011-2015 af te wijken
van artikel 17 lid 3 van dezelfde regeling, ten behoeve van het aanhouden
van een langlopende vordering op DJI.»
Balans per 31 december 2012
x € 1.000
2012

2011

Activa
Immateriële activa
Materiële activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen
Totaal activa

11.248

7.333

137.219
5.526
2.593
16.366
204.265
43.497
420.714

145.536
9.722
2.460
18.690
92.840
162.189
438.770

Passiva
Eigen Vermogen
– exploitatiereserve
– verplichte reserves
– onverdeeld resultaat
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Voorzieningen
Crediteuren
Nog te betalen
Totaal passiva

0
–
– 59.240
76.030
142.227
1.093
260.604
420.714

49.798
–
– 55.316
72.860
160.088
6.020
205.320
438.770

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

122

Baten-lastendiensten

Voorzieningen
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

Functioneel leeftijdsontslag
Substantieel bezwarende functies
FPU-plus
Wachtgelden
Afkoop boekwaarde gebouwen
Reorganisatie
Verzelfstandiging Mesdagkliniek
Totaal

Stand per
31-12-2011

Vrijval in
2012

Dotatie in
2012

Onttrekking
in 2012

Stand per
31-12-2012

24.402
40.082
9.735
1.277
48.747
23.134
12.711
160.088

– 697
– 480

304
27.029
360
9
17.318
7.642
2.401
55.063

– 12.654
– 24.223
– 6.298
– 437
– 579
– 13.292
– 11.225
– 68.708

11.355
42.408
3.797
832
63.993
15.955
3.887
142.227

– 17
– 1.493
– 1.529
– 4.216

Functioneel leeftijdsontslag (FLO)
De omvang van de voorziening is gebaseerd op de bestaande verplichting
aan personeelsleden die op 31 december 2012 nog gebruik maakten van
de FLO-regeling. De in 2012 betaalde FLO-uitkeringen ter grootte van
€ 12,7 miljoen zijn aan de voorziening onttrokken.
Substantieel bezwarende functies (SBF)
De dotatie aan de voorziening SBF houdt verband met de nieuwe
instroom in de SBF. De werkgever is wettelijk verplicht de kosten per
werknemer voor de gehele looptijd van de regeling (circa 3 jaar) in één
keer te doteren aan de voorziening. De in 2012 betaalde verlofuitkeringen
ad € 24,2 miljoen zijn aan de voorziening onttrokken.
FPU-plus
In 2004 is een voorziening gevormd in verband het gebruikmaken van het
FPU-plus arrangement door DJI-medewerkers. De betalingen ad € 6,3
miljoen aan de ex-medewerkers, die van dit arrangement gebruikmaken,
zijn aan de voorziening onttrokken.
Wachtgelden
Met ingang van 2007 is een voorziening wachtgelden gevormd voor
ex-DJI-medewerkers die op deze datum onder de wachtgeldregeling
vallen. De omvang van de voorziening is berekend op basis van het aantal
deelnemers en de verwachte einddatum van de uitkering.
Afkoop boekwaarde gebouwen
DJI heeft ten aanzien van een aantal van de RGD gehuurde panden de
beslissing genomen deze af te stoten. Aan deze beslissingen zijn veelal
kosten verbonden, zoals nog resterende huren, kosten wederoplevering
en sloopkosten. In het kader van diverse capacitaire maatregelen is in
2012 besloten een aantal locaties te sluiten. De kosten die hiermee
samenhangen zijn aan de voorziening gedoteerd.
Reorganisatie
In verband met de verplichtingen die voortvloeien uit (voorgenomen)
reorganisaties zijn reorganisatie-voorzieningen gevormd. De dotaties in
2012 vloeien voornamelijk voort uit reorganisaties die verband houden
met de capacitaire krimp (het sluiten van delen van inrichtingen en het
buitengebruikstellen van plaatsen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

123

Baten-lastendiensten

Verzelfstandiging Mesdagkliniek
Per 1 januari 2008 is de Van Mesdagkliniek verzelfstandigd in de vorm van
een private stichting. Dit heeft tot gevolg dat de medewerkers van de Van
Mesdagkliniek zijn overgegaan naar een ander pensioenfonds. In verband
met de kosten die hiermee samenhangen is een voorziening gevormd.
X € 1.000
Kasstroomoverzicht per 31 december 2012

1

(1)

(2)

(3) = (2)–(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

94.932

160.410

65.478

Rekening Courant RHB 1 januari 2012 + stand
depositorekeningen

2

Totaal operationele kasstroom

– 14.400

– 68.894

– 54.494

– 43.900

3

Totaal investeringen
Totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom

– 43.900

– 64.234
11.482
– 52.752

– 20.334
11.482
– 8.852

4

Eenmalige uitkering aan moederdepartement
Eenmalige storting door moederdepartement
Aflossing op leningen
Beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom

– 16.430
42.000
25.570

– 11.830
15.000
3.170

4.600
– 27.000
– 22.400

62.202

41.934

– 20.268

5

Rekening Courant RHB 31 december 2012
+ stand depositorekeningen (=1+2+3+4)

Toelichting op kasstroomoverzicht
De operationele kasstroom is als volgt te specificeren (x € 1.000,–):
saldo van baten en lasten
afschrijvingen (incl. afschr. interne overboekingen)
Stelselwijziging
mutaties voorzieningen
mutaties werkkapitaal

– 59.240
49.801
11.549
– 17.861
– 53.143

Totaal operationele kasstroom

– 68.894

De mutaties in het werkkapitaal zijn voornamelijk het gevolg van de
toename van de kortlopende schulden en de toename van de post
kortlopende vorderingen. Dit is het gevolg van het naar voren halen van
de bevoorschotting van de particuliere inrichtingen en inkoopinstellingen
in verband met de overgang naar een nieuw financieel systeem
(Leonardo) in 2013.
Omdat een hoger bedrag aan langlopende voorzieningen beschikbaar is
voor de financiering van vaste activa, is het beroep op de leenfaciliteit
lager uitgekomen dan oorspronkelijk geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

124

Baten-lastendiensten

Doelmatigheid
Doelmatigheid 2012

Omschrijving
DJI-totaal:
FTE-totaal
Saldo van baten en lasten in %
Productiviteitsindicatoren
1. gemiddeld aantal tbs-passanten
2a. gemiddeld aantal personen in PP’s
(equivalentplaatsen)
2b. verhouding equivalentplaatsen /
gemiddelde bezetting

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting

Verschil

17.221
2,1%

16.698
– 0,7%

16.285
– 2,4%

16.140
– 2,6%

16.534
0%

– 394
– 2,6%

76

32

22

25

21

4

466

450

407

401

456

– 55

4,2

4,2

3,9

3,9

4,4

– 0,5

2012

* exclusief SBF-verlof

Toelichting
FTE-totaal
Het gerealiseerde aantal fte is in 2012 lager uitgekomen dan oorspronkelijk begroot. Dit heeft voornamelijk te maken met de neerwaartse
ontwikkeling van de detentiecapaciteit van DJI.
Productiviteitsindicatoren
1. Hoewel het gemiddeld aantal passanten iets hoger is dan geraamd, is
wel de gemiddelde wachttijd per passant aanzienlijk teruggelopen.
Het aantal passanten zal nimmer tot 0 kunnen worden
teruggebracht omdat personen met een ontslag van alle rechtsvervolging direct na het onherroepelijk worden van het vonnis geplaatst
moeten worden in een FPC. Procedureel is echter enige maanden
nodig om een tbs-gestelde te kunnen plaatsen.
2. Het aantal PP’s is iets lager dan hetgeen over 2011 is gerealiseerd. De
omvang van het aantal PP’s hangt samen met de omvang van de
bezetting. Deze is in de loop van 2012 enigszins afgenomen. Voorts is
er sprake van een substitutie-effect t.a.v. (Z)BBI’s. Verwacht wordt dat
de afbouw van voornoemde capaciteit zal leiden tot een groei van het
aantal PP’s in 2013.
Doelmatigheid per operationele doelstelling
In de onderstaande tabellen worden doelmatigheidsgegevens gepresenteerd. De verschillen bij de omzet (PxQ) kunnen zowel het gevolg zijn van
volumeverschillen als van prijsverschillen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

125

Baten-lastendiensten

Operationele doelstelling 13.4
Sanctiecapaciteit
Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

479
58
84
12

12.166
11.430
0
583
57
84
12

11.746
10.944
88
580
20
84
30

420
486
– 88
3
37
0
– 18

90,9

91,1

89,6

91,3

– 1,7

229

232

259

247

12

133

121

113

123

– 10

1.089,7

1.004,7

1.010,3

1.110,0

1.029,2

80,80

Extramurale capaciteit verdeeld naar:
(Bijzonder) pen. programma’s met of zonder elektr.
toezicht
Elektronische Detentie

615

517

407

401

435

– 34

466
149

450
67

407
0

401
0

435
0

– 34
0

Gemiddelde prijs per dag per plaats (x € 1,–)
Omzet extramurale sanctiecapaciteit (p*q * € 1
miljoen)

85

51

34

47

46

1

19,1

9,6

5,1

6,9

7,2

– 0,3

2009

2010

2011

Intramurale capaciteit verdeeld naar:
Operationele strafrechtelijke sanctiecapaciteit
In stand te houden capaciteit
Reservecapaciteit
In bewaringgestelden op politiebureaus
VN-cellen
Internationaal Strafhof

13.822
12.578
799
285
64
84
12

12.167
11.657

12.152
11.519

350
64
84
12

Bezettingsgraad direct inzetbare capaciteit (%)

90,4

216

Gemiddelde prijs per dag operationele capaciteit (x
€ 1,–)
Gemiddelde prijs per dag reserve capaciteit (x
€ 1,–)
Omzet operationele en res.capaciteit (p*q * €
1 miljoen)

Eind 2011 werd duidelijk dat er in 2012 circa 250 detentieplaatsen meer
nodig waren dan conform de begroting 2012 was voorzien. De
beschikbare capaciteit is derhalve in 2012 met circa 250 plaatsen ten
opzichte van de stand begroting 2012 verhoogd. De Directie Bijzondere
Voorzieningen realiseert deze capaciteit ten behoeve van de Directie
Gevangeniswezen, zodat de Dienst Terugkeer & Vertrek voorbereidingen
kan treffen voor de terugkeer naar het land van herkomst.
De in stand te houden capaciteit betreft capaciteit die definitief buiten
gebruik gesteld is, maar nog niet afgestoten is. In 2012 is besloten om alle
in stand te houden capaciteit van GW af te stoten, terwijl hier in de
begroting 2012 nog geen rekening mee was gehouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

126

Baten-lastendiensten

Forensiche zorg

Capaciteit FPC’s / forensische zorg verdeeld naar:
Rijks-Tbs-klinieken
Particuliere Tbs-klinieken
Tbs-contractplaatsen in GGz- en GHZ-instellingen
Reservecapaciteit
Bezettingsgraad Justitiële Tbs-klinieken (%)

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2009
2.084
427
1.383
274

2.156
427
1.456
273

94,6

91,9

2.067
427
1.379
256
5
92,0

2.077
392
1.376
208
101
90,0

2.109
427
1.325
256
101
91,3

– 32
– 35
51
– 48
0
– 1,3

478

480

479

496

489

7

221

173

281

– 108

Gemiddelde prijs per dag operationele capaciteit (x
€ 1,–)
Gemiddelde prijs per dag reserve capaciteit (x
€ 1,–)
Omzet operationele en res.capaciteit (p*q * € 1
miljoen)

363,6

377,6

360,6

364,1

368,1

– 4,8

Forensische zorgplaatsen in het GW (PPC’s)
Gemiddeld aantal plaatsen
Gemiddelde prijs per dag (x € 1,–)
Omzet (p*q * € 1 miljoen)

194
328
23,2

700
367
93,8

700
360
92,1

692
399
100,8

700
381
97,4

–8
18
3,4

Intramurale cap. for. zorg in GGz/GHz verdeeld
naar:
Inkoop forensische zorg in het strafrechtelijk kader
Inkoop forensische zorg voor gedetineerden

1.036
925
111

1.244
1.052
192

1.369
1.172
197

1.546
1.337
209

1.510
1.262
248

36
75
– 39

283
107,0

285
129,4

294
146,7
52,5

329
185,7
56,6

302
166,7
50

27
19
6,6

Gemiddelde prijs per dag (x € 1,–)
Omzet intramurale capaciteit (p*q * € 1 miljoen)
Omzet ambulante zorg (p*q * € 1 miljoen)

In 2011 is op beperkte schaal gestart met het realiseren van
tbs-reservecapaciteit (5 plaatsen). In 2012 is de productietaakstelling van
101 plaatsen volledig gerealiseerd. Hierbij is gebleken dat deze plaatsen
voor een aanzienlijk lagere gemiddelde prijs konden worden gerealiseerd
dan was geraamd in de V&J-begroting 2012. Overigens is de gemiddelde
prijs in de V&J-begroting 2013 reeds neerwaarts bijgesteld tot € 202 per
plaats per dag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

127

Baten-lastendiensten

Operationele doelstelling 13.7
Vreemdelingenbewaring en uitzetcentra

Capaciteit vr.bew. en uitzetcentra verdeeld naar:
Vrijheidsbeneming (art. 6 Vw)
Vreemdelingenbewaring (art. 59 Vw)
In bewaring gestelden op politiebureau’s
Uitzetcentra
Reservecapaciteit
In stand te houden capaciteit korte termijn
In stand te houden capaciteit lange termijn
Bezettingsgraad (%) capaciteit vreemdelingenbewaring
Gemiddelde prijs per dag operationele cap. (x € 1,–)
Gemiddelde prijs per dag reserve capaciteit (x
€ 1,–)
Gem. prijs per dag in stand te houden cap. kort (x
€ 1,–)
Gem. prijs per dag in stand te houden cap. lang (x
€ 1,–)
Omzet (p*q * € 1 miljoen)

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2009
2.781
96
1.648
25
482
130
400

2.781
195
1.568
2
486
130
400

2.781
108
1.421
1
421
130
330
370

2.776
166
1.382
1
202
325
330
370

2.781
168
1.162
5
421
325
330
370

–5
–2
220
–4
– 219
0
0
0

72,6

70,9

71,8

59,0

91,3

– 32,3

170

193

195

196

196

0

134

75

125

131

–6

79

38

78

76

2

23

5

31

25

6

171,0

147,3

153,7

153,5

0,2

172,6

In 2012 heeft een verschuiving van capaciteit tussen Vreemdelingenbewaring en Uitzetcentra plaatsgevonden zodat dit meer recht doet aan de
werkelijke bezetting van Vreemdelingenbewaring en Uitzetcentra bij de
directie Bijzondere Voorzieningen. Als gevolg hiervan zijn er uitvoeringsverschillen ontstaan. Aangezien de begrotingsprijs voor Vreemdelingenbewaring en Uitzetcentra hetzelfde is, heeft de wijziging geen financieel
effect.
Operationele doelstelling 14.2
Justitiële Jeugdinrichtingen

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil

2009
Capaciteit JJI verdeeld naar:
Rijks Jeugdinrichtingen
Particuliere Jeugdinrichtingen
Inkoopplaatsen (niet justitieel)
Reservecapaciteit
In stand te houden capaciteit

1.883
990
865
28

1.331
688
630

1.351
454
384

1.202
358
442

1.502
358
442

– 300
0
0

13

150
363

150
252

150
552

0
– 300

Bezettingsgraad operationele capaciteit (%)

67,4

52,8

72,3

72,8

90,0

– 17,2

Gemiddelde prijs per dag operationele cap. (x € 1,–)
Gemiddelde prijs per dag reserve capaciteit (x
€ 1,–)
Gemiddelde prijs per dag aan te houden capaciteit
(x € 1,–)

436

510

543

552

563

– 11

153

143

132

143

– 11

92

132

143

– 11

186,2

180,6

201,1

– 20,5

Omzet operationele en res.capaciteit (p*q * € 1
miljoen)

299,7

246,1

In 2012 is voor in totaal 300 in stand te houden plaatsen een (tijdelijke)
alternatieve bestemming gevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

128

Baten-lastendiensten

Toelichting op niet uit de balans blijkende verplichtingen:
Op 22 maart 2013 is het kabinet akkoord gegaan met het masterplan DJI.
In dit plan is een groot aantal maatregelen opgenomen om invulling te
geven aan de bezuinigingstaakstelling die voortvloeit uit zowel het
Begrotingsakkoord en vervolgens het regeerakkoord. Maatregelen zijn
onder meer het sluiten van diverse inrichtingen, invoeren meerpersoonscelgebruik en invoering van eolectronische detentie voor diverse
groepen van gedetineerden. Het masterplan DJI moet nog door de
Staten-Generaal worden behandeld en goedgekeurd. Doordat definitieve
vaststelling van het masterplan nog niet heeft plaatsgevonden en een
nadere uitwerking en uitvoering van de plannen nog moet plaatsvinden
zuijn de financiële consequenties voor het resultaat en de reserves van de
DJI voor de komende jaren op dit moment niet exact aan te geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

129

Baten-lastendiensten

9.2 CENTRAAL JUSTITIEEL INCASSOBUREAU (CJIB)
Gespecificeerde staat van baten en lasten 2012
x € 1.000

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– waarvan ICT
Overige lasten
Gerechtskosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Dovergelden
Systeemvernieuwing
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
– bijzondere waardevermindering
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

–1
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

–2
Realisatie 2012

(3)=(2) – (1)
Verschil realisatie
en oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

5.507
13.987
79.857
0
0
99.351

48.071
17.805
42.561
0
0
108.437

42.564
3.818
– 37.296
0
0
9.086

48.765
7.353
50.706
2
0
106.826

49.479
47.020
2.459
29.019
12.495

57.499
52.268
5.231
32.017
8.073

8.020
5.248
2.772
2.998
– 4.422

60.515
54.459
6.056
37.543
16.143

14.567
717
5.569
489
5.080
0
0
0
0
0
99.351

13.941
411
5.792
5.210
582
0
0
0
0
0
109.660

– 626
– 306
223
93
130
0
0
0
0
0
10.309

9.128
826
4.838
4.339
499
821
0
0
0
0
112.850

0

– 1.223

– 1.223

– 6.024

Realisatie 2011

Toelichting exploitatie 2012
Baten
De veel hogere «Omzet moederdepartement», en daarmee de lagere
«Omzet derden», is hoofdzakelijk te verklaren door de latere invoering van
administratiekosten voor de producten boetevonnissen en
OM-afdoeningen. Hierdoor heeft voor deze producten de financiering tot
1 oktober 2012 door het moederdepartement plaatsgevonden. Daarnaast
zijn de gerealiseerde productieaantallen hoger dan begroot; dit heeft
geleid tot hogere omzet alsmede hogere (personele en materiele) kosten.
Voorts heeft het CJIB extra middelen ontvangen voor onder meer de
projecten Uitvoeringsketen Strafrechtelijke Beslissingen (USB) en
Herziening Gerechtelijke Kaart (HGK).
De hogere «Omzet overige departementen» is vooral het gevolg van
hogere in rekening te brengen dienstverlening aan het College van
Zorgverzekeraars (op basis van nacalculatie) inzake onverzekerden
zorgpremies.
De «Omzet derden» betreft de ontvangen financiering voor de producten
waarvoor bij de burger administratiekosten in rekening worden gebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

130

Baten-lastendiensten

Lasten
De stijging van de personele en materiële kosten is hoofdzakelijk het
gevolg van hogere productieaantallen ten opzichte van de begroting,
waardoor er sprake is van een hogere personele bezetting.
Saldo Baten en Lasten
Over het boekjaar 2012 is een negatief resultaat van € 1,2 mln. gerealiseerd. Dit komt overeen met 1,2% van de totale omzet in 2012. Het gevolg
hiervan is dat het eigen vermogen onder de nulstand uitkomt. Volgens de
Regeling Baten-en Lastendiensten 2012 is aanvulling tot tenminste de
nulstand vereist.
Balans per 31 december 2012
x € 1.000
Balans 2012

Balans 2011

Activa
Immateriële activa
Materiële activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen
Totaal activa

3.051

611

2.927
6.418
7.329
–
61
5.332
12.262
37.380

2.255
5.169
9.610
–
115
3.006
18.780
39.546

Passiva
Eigen Vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Voorzieningen
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Crediteuren
Nog te betalen
Totaal passiva

0
– 1.223
65
17.922
8.385
12.231
37.380

2.254
– 6.024
211
18.721
6.570
17.814
39.546

De toename van de boekwaarde van de immateriële activa heeft
betrekking op geactiveerde ICT-ontwikkelcapaciteit.
Het negatieve eigen vermogen per ultimo 2011 is door het moederdepartement aangezuiverd.
Voorzieningen
Voorzieningen 2012 x € 1.000
Omschrijving

FPU-plus

Stand per
01-01-2012

Vrijval in
2012

Dotatie in
2012

Onttrekking
in 2012

Stand per
31-12-2012

211

0

0

146

65

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft voor de
rijksdiensten de mogelijkheid geschapen om medewerkers die daarvoor in
aanmerking komen een FPU-plus arrangement aan te bieden. De
onttrekkingen betreffen de feitelijke uitbetalingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

131

Baten-lastendiensten

x € 1.000
Kasstroomoverzicht per 31 december 2012

(1)

(2)

(3) = (2)–(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Rekening Courant RHB 1 januari 2012 + stand
depositorekeningen

5.484

18.768

13.284

2

Totaal operationele kasstroom

5.892

– 1.531

– 7.423

3

Totaal investeringen
Totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom

– 11.540
–
– 11.540

– 7.950
0
– 7.950

3.590
0
3.590

4

Eenmalige uitkering aan moederdepartement
Eenmalige storting door moederdepartement
Aflossing op leningen
Beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom

0
0
– 11.377
11.540
163

0
3.770
– 5.954
5.155
2.971

0
3.770
5.423
– 6.385
2.808

0

12.258

12.258

1

5

Rekening Courant RHB 31 december 2012 + stand
depositorekeningen (=1+2+3+4)
(* noot: maximale roodstand € 0,5 miljoen)

De operationele kasstroom is lager dan begroot, met name doordat ná
vaststelling van de begroting besloten is tot uitbetaling van voorschotten
aan slachtoffers in het kader van «Versterking positie van het slachtoffer in
het strafproces». In de operationele kasstroom is ook het negatieve
exploitatieresultaat verwerkt.
De eenmalige storting door het moederdepartement heeft betrekking op
de aanzuivering van het negatieve eigen vermogen ultimo 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

132

Baten-lastendiensten

Doelmatigheid
Doelmatigheid 2012
Bedragen x € 1

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil
2012

913
– 2,2

929
1,6

943
– 6,0

930
– 1,2

848
0,0

82
– 1,2

WAHV- Sancties *
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)
% geïnde zaken binnen 1 jaar

11.960.177
4,94
59.083.274
95,7

11.285.857
5,18
58.460.739
95,6

9.772.320
5,42
52.965.974
95,5

9.294.673
4,37
40.586.691
94,6

11.486.790 – 2.192.117
4,78
0,44
54.906.856 – 14.320.165
95,0
– 0,4

Boetevonnissen
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)
% afgedane OH-zaken binnen 1 jaar

183.473
69,92
12.828.432
72,5

147.156
70,79
10.417.173
70,8

151.842
68,87
10.457.359
71,2

122.829
67,59
8.301.642
69,7

89.544
70,97
6.354.938
70,0

33.285
– 3,38
1.946.704
– 0,3

Transacties (t/m 2010 = incl. OM-afdoeningen)
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)
% geïnde zaken binnen 1 jaar

565.804
23,40
13.239.814
65,2

467.155
34,76
16.238.308
64,9

290.142
15,33
4.447.877
62,7

136.295
21,84
2.976.966
65,7

45.661
31,14
1.421.884
65,0

90.634
– 9,30
1.555.082
0,7

39.105

180.464
65,86
11.885.359
87,5

239.350
68,04
16.285.379
70,0

457.500
– 218.150
40,65
27,39
18.597.375 – 2.311.996
75,0
– 5,0

CJIB-totaal:
FTE-totaal
Saldo van baten en lasten in %

OM-afdoening
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)
% geïnde zaken binnen 2 jaar
Vrijheidsstraffen**
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)

25.036
115,97
2.903.425

23.568
73,35
1.728.713

23.267
98.78
2.298.314

20.025
66,97
1.341.037

7.217
96,12
693.698

12.808
– 29,15
647.339

Taakstraffen**
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)

40.324
50,38
2.031.523

36.996
25,90
958.196

33.238
40,18
1.335.503

34.256
34,75
1.190.361

11.194
34,58
387.089

23.062
0,17
803.272

Schadevergoedingsmaatregelen
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)
% afgedane zaken binnen 3 jaar

12.426
449,67
5.587.599
84,8

11.671
438,47
5.117.383
87,4

10.973
468,03
5.135.693
87,3

13.201
399,29
5.302.181
86,9

3.830
457,00
1.750.310
85,0

9.371
– 57,71
3.551.871
1,9

1.232
3.029,50
3.732.344
56,1

1.150
3.745,49
4.307.314

1.152
4.435,43
5.109.615

1.129
3.513,27
4.092.954

390
3.213,38
1.253.218

739
299,89
2.839.736

64,3
41,3

67,3
90,1

66,5
82,8

65,0
80,0

1,5
2,8

Ontnemingsmaatregelen
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)
% afgedane zaken binnen 3 jaar
% afgedane A-zaken binnen 3 jaar
% afgedane B-zaken binnen 5 jaar

Toelichting doelmatigheidstabel
Over de gehele linie zijn de productieaantallen in meer of mindere mate
hoger uitgekomen, met uitzondering van WAHV-sancties en de
OM-afdoeningen. Vooral de instroom en daarmee ook de uitstroom van
WAHV-sancties waren lager dan begroot. Door de inwerkingstelling van
nieuwe trajectcontrolesystemen en de digitalisering van de flitspalen is de
daling beperkt gebleven. Ook de hogere instroom van 30 WAM beschik-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

133

Baten-lastendiensten

kingen heeft op deze realisatie invloed gehad. Ten aanzien van de
OM-afdoeningen geldt dat de begrote aantallen uitgingen van implementatie van alle zaakstromen in 2012. Doordat deze planning niet gerealiseerd is, zijn de aantallen lager dan begroot.
De inning- en afdoeningspercentages staan onder druk. Desalniettemin
zijn de afgesproken indicatoren vrijwel alle (bijna) gehaald. Het lagere
inningpercentage bij de OM-afdoeningen is te verklaren door de huidige
samenstelling van de zaakstromen. Inmiddels zijn de zaakstromen met
een lager inningpercentage geïmplementeerd, maar nog niet de
zaakstromen waarbij een hoger inningpercentage wordt verwacht. Bij de
vaststelling van de doelstelling was ervan uitgegaan dat kentekenzaken in
2012 geïmplementeerd zouden worden.
Over het algemeen zijn de kostprijzen lager uitgekomen dan begroot. Daar
waar de gerealiseerde aantallen hoger zijn dan begroot heeft dit een
kostprijs verlagend effect, omdat de vaste kosten over dat hogere aantal
zaken wordt verdeeld. Bij lagere aantallen dan begroot is het effect
tegengesteld. De kostprijs voor de OM-afdoening is naast de hierboven
genoemde oorzaken ook gestegen, omdat er nog handmatige inzet is
vereist om het product te verwerken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

134

Baten-lastendiensten

9.3 NEDERLANDS FORENSISCH INSTITUUT (NFI)
Gespecificeerde Staat van baten en lasten per 31 december 2012
x € 1.000

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
personele kosten
– Waarvan eigen personeel
– Waarvan externe inhuur
materiële kosten
– Waarvan ICT*
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
Rentelasten
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

(1)
Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

(2)
Realisatie

(3)=(2)-(1)
Verschil realisatie
en oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

74.032

70.587

– 3.445

73.386

4.100
30
0
78.162

8.440
70
0
79.097

4.340
40
0
935

5.418
32
0
78.836

39.505
38.600
905
33.057
1.200

43.417
41.477
1.940
30.357
2.970

3.912
2.877
1.035
– 2.700
1.770

39.076
38.135
832
32.809
3.120

5.100

4.410

– 690

4.815

0
500

0
345

0
– 155

78.162

78.529

367

0
427
0
77.127

0

568

568

1.709

Realisatie 2011

Toelichting exploitatie 2012
Baten
De gerealiseerde baten zijn € 0,9 miljoen hoger dan begroot. Dit komt met
name door enerzijds € 3,5 miljoen lagere omzet moederdepartement (met
name € 3,7 miljoen taakstelling NFI) en anderzijds € 4,3 miljoen hogere
omzet derden. Dit laatste heeft twee oorzaken:
– het NFI voert in samenwerking met andere partijen activiteiten uit
waarvoor het NFI in voorkomende gevallen geheel of gedeeltelijk
wordt gecompenseerd voor gemaakte kosten;
– het NFI werkt in toenemende mate voor betalende overheidsklanten in
binnen- en buitenland.
Rentebaten
Rentebaten vallen hoger uit dan begroot doordat uitgezette deposito’s
meer hebben opgeleverd dan begroot.
Lasten
De gerealiseerde lasten zijn € 0,4 miljoen hoger dan begroot.
Saldo Baten en Lasten
De stand van de exploitatiereserve ultimo 2012 is € 4,6 miljoen. Na
verwerking van het onverdeeld resultaat is de stand per ultimo 2012 van
de exploitatiereserve € 4,6 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

135

Baten-lastendiensten

Balans per 31 december 2012
x € 1.000
Balans 2012

Balans 2011

Activa
Immateriële activa
Materiële activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen
Totaal activa

11.948
1.556
83
2.301
1.320
13.013
30.221

13.850
1.113
10
799
829
14.615
31.216

Passiva
Eigen Vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Voorzieningen
Crediteuren
Nog te betalen
Totaal passiva

3.598
994
13.521
159
3.303
8.646
30.221

1.889
1.709
12.363
163
4.787
10.305
31.216

In de Regeling baten-lastendiensten is vastgelegd dat het eigen vermogen
is gebonden aan een maximum van 5 % van de gemiddelde jaaromzet,
berekend over de laatste drie jaar. Uitgaande van dit percentage overstijgt
het Eigen Vermogen dit maximum met € 0,8 mln. Bij Voorjaarsnota 2013
wordt over dit overschot besloten.
Voorzieningen
Voorzieningen 2012
x € 1.000
Omschrijving

Stand per
01-01-2012

Vrijval in
2012

Dotatie in
2012

Onttrekking
in 2012

Stand per
31-12-2012

FPU
Wachtgelden
Totaal

50
113
163

0
0
0

80
42
122

91
35
126

39
120
159

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

136

Baten-lastendiensten

x € 1.000
Kasstroomoverzicht per 31 december 2012

(1)

(2)

(3) = (2)–(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Rekening Courant RHB 1 januari 2012 + stand
depositorekeningen

2.932

14.612

11.680

2

Totaal operationele kasstroom

5.100

123

– 4.945

3

Totaal investeringen
Totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom

– 4.804
0
– 4.804

– 2.929
–9
– 2.937

1.875
–9
1.867

4

Eenmalige uitkering aan moederdepartement
Eenmalige storting door moederdepartement
Aflossing op leningen
Beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom

0
0
– 5.494
4.804
– 690

0
0
– 3.649
4.806
1.157

0
0
1.845
2
– 1.847

2.538

12.955

10.417

1

5

Rekening Courant RHB 31 december 2012 + stand
depositorekeningen (= 1+2+3+4)
(* noot: maximale roodstand € 0,5 miljoen)

De investeringen 2012 zijn lager dan het beroep op de leenfaciliteit, omdat
de levering van enkele bestelde activa begin 2013 plaats vinden. Het
investeringsplan ter hoogte van het totaal van de leenfaciliteit is wel
volledig uitgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

137

Baten-lastendiensten

Toelichting doelmatigheid
Doelmatigheid
Doelmatigheid 2012
x€1
Aantal geleverde producten
forensisch
onderzoek (extern product )

2009

2010

NFI-totaal:
FTE-totaal
Saldo van baten en lasten in %

516
– 1,5

1. DNA-Databank
2. Biologisch Sporenonderzoek
3. Haaronderzoek
4. DNA
5. Verdovende middelen
6. Chemisch Identificatieonderzoek
7. Schotresten
8. Niet humane biologische sporen
9. Pathologie
10. Antropologie
11. Geneeskunde
12. Toxicologie
12.1 Tox lab
12.2 Tox
13. Beeldonderzoek en biometrie
14. Digitale technologie
15. Document en printeronderzoek
16. Hand- en machineschriftonderzoek
17. KECIDA
18. Spraak en audio
19. Vingersporen
20. Afvalstoffen en risico’s
21. Brand, technisch en materiaalonderzoek
22. Explosies en explosieven
23. Verkeersongevallenonderzoek
24. Wapens en munitie
25. Mobiel forensisch team
26. Interdisciplinair forensisch
onderzoek
27. Vezels & textiel
28. Verf, glas en tape
29. Forensische Elementenanalyse
30. Kras-, indruk- en vormsporen
31. Statistiek
Totaal (afgerond op honderdtallen)
waarvan Humane biologische
sporen

Realisatie

SLA

Verschil

2011

2012

2012

524
–0

537
2,2

555
0

22
4.205
105
24.659
4.411
380
269
91
1.000
305
229
4.055

73
6.408
116
31.288
5.231
371
240
88
1.114
280
426
3.957

128
6.275
73
35.218
5.290
495
205
99
969
111
439

700
6.380
120
39.835
4.805
380
232
110
1.045
90
415
2.500
1.510
143
317
80

– 572
– 105
– 47
– 4617
485
115
– 27
– 11
– 76
21
24
0
– 465
– 135
– 34
176
– 11

119
248
110

126
307
91

2.035
1.375
109
493
69

94
0
36
358
97

76
4
54
362
83

108
5
58
334
80

110
13
55
845
87

–2
–8
3
– 511
–7

69
145
59
427
192

45
199
64
490
198

51
148
61
486
152

50
187
65
509
193

1
– 39
–4
– 23
– 41

18

19

27

32

–5

426

502

42.100

52.200

506
1
55.400

531
24
61.363

– 25
– 23
– 5.963

29.000

37.800

41.600

46.300

– 4.700

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

138

Baten-lastendiensten

9.4 JUSTITIËLE UITVOERINGSDIENST TOETSING, INTEGRITEIT,
SCREENING (DIENST JUSTIS)
Gespecificeerde Staat van baten en lasten per 31 december 2012
x € 1.000

Baten
Omzet moederdepartement
Vooruit ontvangen moederdepartement 2011
Vooruit ontvangen moederdepartement 2012
Bijdrage overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– waarvan Eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– waarvan ICT
Overige lasten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

(1)
Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

(2)
Realisatie

(3)=(2)-(1)
Verschil realisatie
en oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

17.202

233
600
– 2.477
115
851

16.699

14.870

17.435
600
– 2.477
115
15.721

32.072

31.394

– 678

34.201

16.303
15.102
375
13.542
5.431

14.478
13.597
541
16.349
6.244

– 1.825
– 1.505
166
2.807
813

13.957

205
2.022

2
130

– 203
– 1.892

5

Realisatie 2011

– 600
17.747
81
274

19.330

109
84

84

220

32.072

31.043

– 1.029

33.621

0

351

351

580

Toelichting exploitatie 2012
Baten
De baten zijn € 0,6 mln. lager dan begroot.
De stijging van de Bijdrage moederdepartement wordt veroorzaakt door
een extra bijdrage ad € 0,2 mln. voor de verhuizing. De vooruit ontvangen
post 2011 van € 0,6 mln. bestaat uit een aantal projecten waarvoor in 2011
wel veel werkzaamheden zijn verricht, maar welke nog niet allemaal
waren uitgevoerd en zijn uitgesteld naar 2012. De vooruit ontvangen post
2012 van € 2,5 mln. bestaat uit de projecten RADAR, Scherp & Efficiënt en
Verhuizing waarvoor diverse werkzaamheden uitgesteld zijn naar 2013. De
bijdrage overige departementen van € 0,1 mln. betreft een bijdrage van
het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor het project
Continue Screening kinderopvang
Het verschil opbrengst derden wordt veroorzaakt door een stijging van het
aantal VOG aanvragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

139

Baten-lastendiensten

Lasten
De lasten zijn € 1,1 mln. lager dan begroot. De personeelslasten zijn € 1,7
mln. lager en de materiële lasten zijn € 2,7 mln. hoger. De rente- en de
afschrijvingslasten zijn samen € 2,0 mln. lager dan begroot.
Personeel:
Diverse teams hebben nog niet hun volledige formatie ingevuld volgens
het nieuwe Organisatie & Formatierapport. Hierdoor blijft de uitputting
van de personeelslasten achter.
Materieel en overige lasten:
De hogere materiele lasten worden vooral veroorzaakt door de vertraging
in het afronden van release 1.0 van het project Herziening Toezicht
Rechtspersonen (HTR) en kosten van de doorontwikkeling (RADAR) die bij
het opstellen van de begroting nog niet voorzien waren. Door veranderd
inzicht ten aanzien van de activering van HTR en de elektronische VOG
(Elovog) en de latere start van Scherp & Efficiënt zijn de rente -en
afschrijvingskosten van deze programma’s weggevallen.
Saldo Baten en Lasten
Conform de Regeling Baten- en Lastendiensten 2012 is het eigen
vermogen gebonden aan een maximumomvang van 5% van de gemiddelde jaaromzet, berekend over de laatste drie jaar. Op grond van de
gemiddelde omzet over de jaren 2010, 2011 en 2012, bedraagt de
maximumomvang van het eigen vermogen € 1.556 mln. Het onverdeeld
resultaat over 2012 bedraagt € 351.000.
Dit betekent dat van het resultaat van € 351.000 niet meer dan € 251.000
aan het eigen vermogen kan worden toegevoegd. Over het restant wordt
bij Voorjaarsnota besloten.
Balans per 31 december 2012
x € 1.000
Balans 2012

2011

0
0

0
131

Activa
Immateriële activa
Materiële activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen
Totaal activa

0
0

130
0

1.811
235
9.682
11.728

909
120
9.306
10.465

Passiva
Eigen Vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Voorzieningen
Crediteuren
Vooruit ontvangen bedragen
Nog te betalen
Totaal passiva

1.656
1.305
351
32
335
1.269
2.780
5.656
11.728

1.306
726
580
37
358
592
970
7.202
10.465

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

140

Baten-lastendiensten

Voorzieningen
Voorzieningen 2012
x € 1.000
Omschrijving

Stand per
01-01-2012

Voorziening FPU
Reorganisatievoorziening
Voorziening wachtgeld
Totaal

Vrijval in
2012

52
220
86
358

Dotatie in
2012

Onttrekking
in 2012

Stand per
31-12-2012

35
56
16
107

17
248
70
335

84
84

x € 1.000
Kasstroomoverzicht

(1)

(2)

(3) = (2)–(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

1.197

9.306

8.109

2

Rekening Courant RHB 1 januari 2012
+ stand depositorekeningen
Totaal operationele kasstroom

2.022

295

– 1.727

3a
3b
3c

Totaal investeringen
Totaal boekwaarden desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom

– 2.876
86
86

2.876
86
2.962

4a
4b
4c
4d
4

Eenmalige uitkering aan Moederdepartement
Eenmalige storting door Moederdepartement
Aflossing op leningen
Beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom

0
0
– 2.022
2.876
854

–5
–5

2.017
– 2.876
– 859

5

Rekening Courant RHB 31 december 2012
+ stand depositorekeningen* (=1+2+3+4)
(*noot: maximale roodstand € 0,5 miljoen)

1.197

9.682

8.485

per 31 december 2012

1

– 2.876

De systemen van HTR en Elovog leveren geen toekomstig economisch
voordeel op. Hierdoor kunnen deze kosten niet als investering worden
aangemerkt. Hierdoor zijn de investeringen en daarmee ook het beroep op
de leenfaciliteit en de aflossing veel lager dan begroot.
Doelmatigheid
Doelmatigheid 2012

Dienst Justis -totaal:
FTE-totaal
Saldo van baten en lasten in %
Beleidsartikel 13.1
VvGB (Verklaring van Geen
Bezwaar)
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd: oprichten % in 6
dagen

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil
2012

219
7,0%

234
– 3%

237,47
1%

233
2%

247,3

– 14,3

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

54,52
7.081

39,77
6.445

33,33
3 145

97

98

54

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

141

Baten-lastendiensten

VIV (Vennoot Inlichtingen Verstrekkingen
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd: verstrekkingen in
2wekwn (in %)
Doorlooptijd: aanwijzingen in 48 uur
(in %)
Doorlooptijd: faillissementen in 5
dagen (in %)
HTR (Toezicht op rechtspersonen)(v.h. Risico Meldingen op
Verzoek)RM(O)V
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil
2012

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

822
3.725,79
3.063
n.v.t.

750
7.729,12
5.797
n.v.t.

72
– 4.003
– 2.734

654
852,22
557
n.v.t.
90
71

690
759,00
524
n.v.t.
84
100

750
798,95
599
n.v.t.
95
95

– 60
– 39,95
– 75
n.v.t.
– 11
5

2009

2010

2011

n.v.t.

15,49
n.v.t.

17.39
n.v.t

67

73

53

100

100

100

96

96

96

n.v.t
n.v.t.

n.v.t
n.v.t

10
109 337,46
1.093
n.v.t.

485
675,49
328
n.v.t.
95
86

GSR (Garantstellingregeling
Curatoren)
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Positieve beslissingen in 4 weken
Positieve beslissingen in 8 weken

n.v.t.

BIBOB (Bevordering Integriteitbeoordelingen door het Openbaar
Bestuur)
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 8 weken

232
11.208,99
2.600
117
58

232
19.105,65
4.433
111
52

240
18.755,86
4.501
92
68

280
17.443,26
4.884
108
45

300
18.742,39
5.623
150
60

– 20
– 1299,13
– 739
– 42
– 15

(VOG NP) Verklaring omtrent het
Gedrag
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 2 weken
Doorlooptijd: % binnen 4 weken
Doorlooptijd: % binnen 8 weken

454.027
17,37
7.886
11.2011
98
n.v.t.
56

490.721
16,41
8.053
11.066
95
100
74

537.386
18,01
9.675
11 845
n.v.t
100
85

557.184
16,35
9.112
12.873
n.v.t
100
64

515.800
18,02
9.295
11.631
n.v.t
95
90

41.384
– 1,67
– 183
1.242
n.v.t
5
– 26

(VOG RP) Verklaring omtrent het
Gedrag
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 4 weken
Doorlooptijd: % binnen 8 weken
Doorlooptijd: % binnen 12 weken

6 046
86,84
525
Zie VOG NP
97
50
n.v.t.

7.252
142,17
1.031
1.070
99
83

5.689
134,32
764
1 210
n.v.t
100
100

9.084
89,71
815
1.338
n.v.t.
100
100

5.200
226,9
1.180
767
n.v.t
95
95

3.884
– 137,19
– 365
571
n.v.t
5
5

6.060
108,26
656
n.v.t3

3.822
85,30
326
246

IVB (Integriteitverklaring Beroepsgoederen Vervoer)
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)

n.v.t2

n.v.t2
6.000
125,18
751
360

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

142

Baten-lastendiensten

(NM) Naamswijziging
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 6 maanden

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil
2012

3.672
759,32
2.788
684
87

2.686
532,50
1 430
764
94

2.247
646,29
1.452
847
83

2.228
649,89
1.448
1.001
53

2.250
732,00
1.647
1.587
95

– 22
– 82,11
– 199
– 586
– 42

–

130
6.679,16
868
n.v.t.

103
7 .064,20
728
n.v.t.

120
8.670,20
1.040
n.v.t.

100
7.736,68
774
n.v.t.

20
933,52
266
n.v.t.

16

12

51

35

n.v.t.

n.v.t.

–

250
436,57
109
13

277
347,7
96
15

225
1.644,37
340
10

245
426,31
104
12

– 20
1.218,06
236
–2

84

89

82

73

95

– 22

6.412
116,45
746
n.v.t.

8.205
116,88
959
n.v.t.

8.714
139,37
1.214
n.v.t.

7.209
138,93
1.002
n.v.t.

8.500
133,20
1.132
n.v.t.

– 1.291
5,73
– 130
n.v.t.

82

100

100

100

95

5

n.v.t.

100

100

100

95

5

n.v.t.

n.v.t

n.v.t
220
339,42
75
n.v.t.
100

340
56,52
19
n.v.t.
n.v.t.

– 120
282,9
56

Beleidsartikel 13.3
WWM (Wet Wapens en Munitie)
beroepen
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd administratieve
beroepen: % binnen 26 weken
WWM (Wet Wapens en Munitie)
ontheffingen
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd verzoeken om
ontheffing: % binnen 12 weken
(BOA) Buitengewone opsporingsambtenaren
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)
Doorlooptijd: binnen 16 weken
(verzoek art. 1a)
Doorlooptijd: binnen 4 weken
(verzoek art. 1b/art. 1c)
BOD (bijzondere opsporingsdienst)
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)
Doorlooptijd
WPBR (Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus ) ondernemingen
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
WPBR (Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus) leidinggevenden
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd WPBR
Doorlooptijd: Verlening/verlenging
vergun. Binnen 16 Weken
Doorlooptijd: Toestemming
leidinggevende binnen 16 weken

–

–

747
919,54
687
356

649
824,67
535
276

678
1.016,59
689
327

840
696,90
585
299

– 594
319,69
104
28

–

1.036
312,40
324
n.v.t4.

893
361,99
323
38

887
525,08
456
46

1.135
305,00
346
64

– 248
220,08
110
– 18

–

92

84

82

95

– 13

–

93

83

78

95

– 17

–
–

–

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

143

Baten-lastendiensten

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil
2012

133
320,06
43
n.v.t.
n.v.t.

140
298,63
42
n.v.t
88

49
1.455,17
71
n.v.t
66

130
342,45
45
n.v.t
n.v.t.

– 81
1.112,72
26
n.v.t

–
–

65
654,89
43
n.v.t.
56

32
1.214,93
39
n.v.t
94

35
2.037,24
71
n.v.t
89

30
1.483,95
45
n.v.t
95

5
554
26
n.v.t
–6

2.147
617,43
1.325
n.v.t.
84

2.193
629,39
1.380
n.v.t.
96

2.091
516,68
1.080
n.v.t.
89

1.968
582,19
1.146
n.v.t.
77

2.100
534,12
1.122
n.v.t.
95

– 132
48,07

2009

WBP (Wet bescherming persoonsgegevens)
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1 000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd: Binnen 16 weken
EG-verklaringen
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)(x € 1.000)
Doorlooptijd: Binnen 16 weken
Beleidsartikel 13.4
Gratie
Volume
Kostprijs (x € 1)
Bedrag(x € 1.000)
Omzet (p*q)
Doorlooptijd: % binnen 6 maanden

–
–
–

–

n.v.t.
– 18

1

inclusief VOG RP
IVB is in 2012 opgenomen in VOG NP en RP
3
De omzet van IVB / RP is in 2010 opgenomen in de omzet VOG NP en VOG RP
4
De omzet van WPBR leidinggevenden is in 2010 opgenomen in de omzet WPBR ondernemingen
2

Productievolume
Bij Justis is in 2012 een tweeledig beeld te zien.
Aan de ene kant stijgt de productie van VOG NP en VOG RP. In het
productieproces is efficiënter gewerkt, waardoor het product met minder
capaciteit is voortgebracht, waardoor de kostprijs is gedaald.
Daarnaast zijn de kostprijzen van WWM en WPBR gestegen. Dit wordt
veroorzaakt door productieachterstanden als gevolg het inwerken van
medewerkers op meerdere werkprocessen en met moeilijk beïnvloedbaar
ziekteverzuim. Hierdoor is tijdelijk extra personeel op diverse producten
ingezet. Daarnaast was in 2012 de instroom van deze producten
aanzienlijk hoger dan geraamd.
De kostprijzen van een aantal zeer kleine producten, zoals WBP,
EG-verklaringen, BOA categoriale besluiten en BOD laten een extreme
fluctuatie zien. Door de zeer kleine omvang van deze producten is een
kostprijsberekening minder relevant; een kleine verschuiving in aantallen
of benodigde capaciteit zorgt voor een groot verschil ten opzichte van de
prognose.
Voor het Herziene Toezicht op Rechtspersonen is geen kostprijs
opgenomen omdat deze nog onvoldoende stabiliteit vertoont om een
realistisch beeld te geven.
Doorlooptijden
Bij producten WWM, WPBR Naamswijziging en Gratie zijn de doorlooptijden niet conform de norm. Dit heeft vooral te maken met boven
genoemde productieachterstanden, hogere instoom, het inwerken van
personeel op meerdere werkprocessen en met moeilijk beïnvloedbaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

144

Baten-lastendiensten

ziekteverzuim. Bij BIBOB zijn de lagere doorlooptijden een gevolg van de
onderbezetting.
Kwaliteit
Kwaliteit heeft betrekking op klachten, ombudsman-, bezwaar- en
beroepszaken.
In 2012 is, gezien over alle producten, 23% van de bezwaarzaken gegrond
verklaard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

145

Baten-lastendiensten

9.5 GEMEENSCHAPPELIJK DIENSTENCENTRUM ICT (GDI)
Gespecificeerde Staat van baten en lasten per 31 december 2012
x € 1.000
(1)

(2)

(3)=(2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil realisatie
en oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie 2011

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten

34.860
804
0
0
0
35.664

43.691
6.278
0
0
2.472
52.441

7.609
6.696
0
0
2.472
16.777

35.400
3.221
0
0
557
39.178

Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– waarvan ICT
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten

32.064
19.307
14.612
4.695
12.758
6.368
100
3.500
3.500
0
0
0
0
35.664

47.624
31.713
13.614
18.099
15.911
10.718
205
3.274
3.274
0
2.712
0
2.712
53.815

15.560
12.406
– 998
13.404
3.154
4.350
105
– 226
– 226
0
2.712
0
2.712
18.151

34.717
22.741
12.733
10.008
11.975
8.498
107

Saldo van baten en lasten

0

– 1.374

1.374

– 436

2.724
0
2.066
0
2.066
39.614

Toelichting exploitatie 2012
Baten
De hogere opbrengsten zijn het gevolg van een 8% hogere omzet aan
beheer diensten door nieuwe diensten, zoals het beheer van de automatische paspoortcontrole poortjes op Schiphol (NoQ) in kader van de
vernieuwing grensmanagement en de website crisis.nl voor het Nationale
Crisis Centrum (NCC) en door uitbreiding van bestaande dienstverlening
zoals DigiJust (documentmanagement). Daarnaast is de omzet aan
projecten ruim twee keer zo groot als begroot. GDI is als ICT leverancier
betrokken bij een aantal grote projecten, zoals de inrichting van de ICT
infrastructuur in de nieuwbouw van de Ministeries van Veiligheid en
Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. GDI levert de
inrichting van de basis infrastructuur, in beheer name van de ICT,
voorbereiding van de verhuizing en realisatie van een nieuwe flexibele
basis werkplek. Ook is GDI in de rol van toekomstig beheerder betrokken
bij de invoering van Leonardo.
De forse toename van de omzet overige departementen ten opzichte van
begroot is het gevolg van de departementale herindeling, dit betreft de
diensten voor IND en DT&V (financiële systemen) en IDMI (NoQ voor van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Ook een
deel van de projectkosten van de ICT in de Nieuwbouw komt ten laste van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

146

Baten-lastendiensten

het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De
bijzondere baten zijn het gevolg van de vrijval van lasten uit voorgaande
jaren.
Lasten
De hogere lasten zijn het gevolg van de extra personele en materiele
kosten vanwege de toegenomen dienstverlening. Sprake is van meer
inhuur vanwege de piek in de capaciteitsvraag door de ICT projecten voor
de Nieuwbouw De bijzondere lasten betreffen correcties op vorderingen
uit voorgaande jaren. Dit is het gevolg van te hoog ingeschatte afrekeningen dienstverlening in 2011.
Saldo Baten en Lasten
Het onverdeelde resultaat van 2012 komt uit op een verliessaldo van € 1,4
miljoen. Oorzaken van dit verlies zijn divers: naar verhouding is meer
ingehuurd dan begroot, er zijn meer uren aan interne projecten besteed,
de overhead is groter dan begroot en er moesten kosten voor eigen
rekening worden genomen welke niet ten laste van opdrachtgevers
konden worden gebracht. Dit verliessaldo komt ten laste van het eigen
vermogen. Het eigen vermogen van GDI per 31-12-2011 is € 1,55 miljoen.
Na verwerking van het verlies valt het eigen vermogen terug naar € 0,2
miljoen. Het 5% plafond voor de omvang van het eigen vermogen is € 2,2
miljoen, op basis van de omzetten van de afgelopen drie jaar.
Balans per 31 december 2012
x € 1.000
Balans 2012

2011

Activa
Immateriële activa
Materiële activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen
Totaal activa

0
9.114
45
201
8.868
0
3.098
373
8.773
21.358

0
3.688
65
271
3.354
0
4.334
881
4.298
13.201

Passiva
Eigen Vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Voorzieningen
Crediteuren
Nog te betalen
Liquide middelen
Totaal passiva

178
1.552
– 1.374
7.855
93
2.731
10.500
0
21.357

1.552
1.988
– 436
4.572
154
2.012
4.911
0
13.201

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

147

Baten-lastendiensten

Voorzieningen
Voorzieningen 2012
x € 1.000
Omschrijving

FPU-plus

Stand per
01-01-2012

Vrijval in
2012

Dotatie in
2012

Onttrekking
in 2012

Stand per
31-12-2012

154

0

0

61

93

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft voor de
rijksdiensten de mogelijkheid geschapen aan medewerkers die daarvoor
in aanmerking komen een FPU-plus arrangement aan te bieden. De
onttrekkingen betreffen uitbetalingen aan ex-medewerkers die gebruik
maken van deze regeling.
x € 1.000
Kasstroomoverzicht 2012

(1)

(2)

(3) = (2)–(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

1

Rekening Courant RHB 1 januari 2012

4.826

4.298

– 528

2

Totaal operationele kasstroom

3.438

9.892

6.454

3a
3b
3c

Totaal investeringen
Totaal boekwaarden desinvesteringen
Totaal investeringskosten

– 3.600
0
– 3.600

– 8.701
0
– 8.701

– 5.101
0
– 5.101

4a
4b
4c
4d
4

Eenmalige uitkering aan Moederdepartement
Eenmalige storting door Moederdepartement
Aflossing op leningen
Beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom

0
0
– 1.452
3.600
2.148

0
0
– 2.117
5.400
3.283

0
0
– 665
1.800
1.135

5

Rekening Courant RHB 31 december 2012
+ stand depositorekeningen* (=1+2+3+4)
(*noot: maximale roodstand € 0,5 miljoen)

6.812

8.772

1.960

Kastroomoverzicht
De toename van de totale operationele kasstroom wordt veroorzaakt door:
• het verliessaldo baten en lasten 2012: € 1,4 miljoen;
• de toename van kortlopende schulden met € 6,1 miljoen;
• de toename kortlopende vorderingen met € 1,7 miljoen;
• minder afschrijvingskosten € 0,2 miljoen.
De totale investeringskosten wijkt af omdat voor de financiering van de
inrichtingskosten van de Nieuwbouw is afgesproken dat GDI de infrastructuurinvesteringen voor haar rekening neemt en deze verrekent met beide
departementen. Dit heeft in januari 2012 tot een verhoogde aanvraag
leenfaciliteit voor 2012 geleid met als gevolg een hogere realisatie ten
opzichte van de oorspronkelijke begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

148

Baten-lastendiensten

Doelmatigheid 2012

2009

2010

2011

Realisatie
2012

Begroting
2012

Verschil
2012

GDI

GDI

GDI

GDI

GDI

GDI

GDI-totaal:
FTE-totaal
Saldo baten en lasten in % van
totale baten

162

176

178,5

186,6

191

– 4,4

5,58%

11,2%

– 1,1%

– 2,6%

0%

– 2,6%

Omzet:
Omzet totaal (x € 1.000)
Omzet beheer (x € 1.000)
Omzet projecten (x € 1.000)

38.492
31.502
6.990

40.142
30.628
9.514

38.621
28.941
9.680

49.969
29.942
20.027

35.664
26.961
8.703

14.305
2.981
11.324

100,47

102,55

NB

109

98

11

100

100

NB

89

NB

100

75

NB

76

NB

– 4,4%

NB

NB

4%

2%

2%

99,95%
97,0%
6,8

99,99
91,1%
7,3

99,98%
95,8
8

99,9%
94,3%
6,4

99,9%
95%
7

0
– 0,7%
– 0,6

Tarieven:
Gemiddeld uurtarief in €
Gemiddeld tarief werkplekdiensten
(index = 2010)
Gemiddeld tarief infrastructuurcomponenten (index = 2010)
Benchmark ten opzichte van
vergelijkbare ICT-organisaties
Kwaliteitsindicatoren:
Beschikbaarheid systemen
Betrouwbaarheid dienstverlening
Klanttevredenheid

Doelmatigheid
GDI streeft als baten-lastendienst naar een doelmatige dienstverlening,
maar is gehouden aan de randvoorwaarden en eisen die rijksbreed, door
het Ministerie van Veiligheid en Justitie en de opdrachtgevers worden
gesteld aan de dienstverlening. Dit betreft bijv. beveiligingseisen en
gebruik van netwerkvoorzieningen. Hieronder een korte toelichting op de
kengetallen:
• Bezetting in aantal FTE is het gemiddelde over 2012, exclusief
stagiaires. Vanwege de groei van de dienstverlening is in 2012 de
toegestane formatie uitgebreid naar 203,3 FTE met als doel extra
inhuur te beperken.
• Baten-lasten saldo in 2012 is-2,6% op de totale baten.
• Totale omzet is 47% hoger door extra projecten.
• Omzet aan beheerdiensten is 8% hoger dan begroot, door nieuwe
diensten zoals NoQ en VGM, NCC en uitbreiding van bestaande
diensten zoals DigiJust en Leonardo.
• Omzet aan projecten is ruim twee keer zo groot als begroot, door een
aantal grote projecten zoals de inrichting van de ICT infrastructuur in
de Nieuwbouw.
• Gemiddeld uurtarief 2012: € 109 t.o.v. begroot in jaarplan € 103 als
gevolg van een lager percentage declarabele uren.
• Gemiddeld tarief voor werkplekproducten en infrastructuurproducten
2012: nog niet te berekenen vanwege onvoldoende rapportagemogelijkheid in Leonardo.
• Benchmark: uit deze meting in 2012 blijkt dat de uurtarieven 4% hoger
liggen dan de markt, maar daar staat een hoger niveau van dienstverlening tegenover dat deze hogere tarieven rechtvaardigt.
• De beschikbaarheid van de systemen tijdens de afgesproken openingstijden is conform de hoge norm van 99,9%.
• De betrouwbaarheid van de dienstverlening betreft de mate waarin de
afgesproken serviceniveaus worden gehaald; dit is net onder de
gestelde norm van 95%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

149

Baten-lastendiensten

•

De klanttevredenheid is in het najaar 2012 gemeten bij alle gebruikers
en heeft een cijfer opgeleverd van 6,4. In dit cijfer niet de tevredenheid
van opdrachtgevers met projecten en van cursisten met de gebruikerstrainingen opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

150

Baten-lastendiensten

9.6. KORPS LANDELIJKE POLITIEDIENSTEN (KLPD)
Staat van Baten en Lasten
Gespecificeerde Staat van baten en lasten per 31 december 2012
x € 1.000
-1

-2

(3)=(2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil realisatie
en oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie 2011

536.268
49.681
18.702
–
–
604.651

574.484
17.543
20.238
–
52
612.317

38.216
– 32.138
1.536
–
52
7.666

565.769
22.714
19.355
28
41
607.907

386.096
157.815
4.770

392.740
174.478
3.509

6.644
16.663
– 1.261

381.204
156.074
4.375

43.475
–

33.726
–

– 9.749
–

48.903
–

12.495
–
604.651

6.278
46
610.777

– 6.217
46
6.126

4.227
339
595.122

0

1.540

1.540

12.785

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
– personele kosten
– materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige Lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

Toelichting:
Algemeen
De baten en lasten laten afwijkingen zien tussen de realisatie en de
begroting. Bij het opstellen van de begroting is uitgegaan van de
voorziene ontwikkelingen waarvan de financiële effecten waren vast te
stellen. De afwijking tussen realisatie en begroting wordt voornamelijk
veroorzaakt door voorziene ontwikkelingen welke niet financieel waren in
te schatten en onvoorziene ontwikkelingen.
Baten
De opbrengsten van het moederministerie bestaan uit de algemene
bijdrage en bijzondere bijdragen. De afwijking van de algemene bijdrage
ten opzichte van de begroting wordt voornamelijk veroorzaakt door de
brutering C2000 (€ 4,3 mln.), wijzigingen als gevolg van de CAO
2012–2014 (€ 3,4 mln.), bekostiging FINEC (€ 2,6 mln.), tegemoetkoming
inkomensafhankelijke bijdrage in het kader van de zorgverzekeringswet
(€ 0,9 mln.) en een technische mutatie toegelicht in de eerste suppletoire
begroting ( –/– € 3,2 mln.). De bijzondere bijdragen zijn ten opzichte van
de begroting gestegen. Dit wordt hoofdzakelijk verklaard, doordat een
aantal taken en projecten onder de post opbrengst overige ministeries
waren geraamd in de begroting. Voorbeelden hiervan zijn de ontvangen
bijdrage Bureau Verkeershandhaving Openbaar Ministerie (BVOM),
Financieel-Economische Criminaliteit (FINEC), Financial Intelligence Unit
(FIU) en Uitzendingen en Landenprogramma’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

151

Baten-lastendiensten

In totaal gaat het om een bedrag van circa € 26 mln.
De belangrijkste oorzaak van de afwijking van de opbrengst overige
ministeries is de hierboven reeds genoemde verschuiving naar opbrengst
moederministerie. Daarnaast is de ontvangen bijdrage van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties ten behoeve van het
Recherche Samenwerkingsteam (RST) substantieel lager dan opgenomen
in de begroting. Achterliggende reden hiervoor is dat diverse kosten direct
door het Ministerie betaald worden.
Lasten
De overschrijding op de personele kosten kan op hoofdlijnen worden
onderverdeeld in een overschrijding op de salariskosten van € 4,4 mln. en
een overschrijding op de post inhuur externe deskundigen van € 1,2 mln.
De overschrijding op de salariskosten wordt voornamelijk veroorzaakt
door een overschrijding op de post inhuur op formatie als gevolg van
extra inhuur van centralisten in verband met storingen bij de 112-centrale
en extra specialisten voor de nieuwe taak dierenpolitie (€ 3,5 mln.). Verder
zijn in het kader van de uitbreiding van de FINEC taken FIOD-specialisten
ingehuurd voor circa € 1,0 mln.
Voor wat betreft de materiële kosten geldt een overschrijding van € 16,6
mln. ten opzichte van de begroting. Belangrijke oorzaken hiervan zijn
hogere kosten van verbindingen & automatisering als gevolg van
doorlopende ICT-projecten uit 2011 (herijking infrastructuur) en hogere
kosten doorbelasting vanuit de VtsPN. Daarnaast overschrijden de kosten
van huisvesting de begroting als gevolg van overlopende projecten uit
voorgaande jaren.
De lagere afschrijvingskosten houden verband met enerzijds de verhoging
van de activeringsgrens en anderzijds door het later opgang komen van
het investeringsprogramma 2012.
Naast de hiervoor genoemde ontwikkelingen is een bedrag van € 6,3 mln.
(incl. € 0,4 mln. voorziening debiteuren) gedoteerd aan de voorzieningen.
In de begroting was hiermee geen rekening gehouden. Anderzijds heeft
de geraamde dotatie aan de voorziening ICT van € 12,5 mln. op
aanwijzing van het Ministerie niet plaatsgevonden. Hiernaast is in verband
met de vorming van de Nationale Politie de voorziening leegstand
huurpanden gevormd. Deze is ter dekking van verlieslatende contracten
van leegstaande panden. Deze panden zullen niet meer in gebruik worden
genomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

152

Baten-lastendiensten

Balans
Balans per 31 december 2012
x € 1.000
Balans 2012

2011

Activa
Immateriële activa
Materiële activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen
Totaal activa

–
155.492
–
8.505
146.987
–
2.716
10.746
950
169.904

–
159.550
–
8.671
150.879
–
14.806
–
91.212
265.568

Passiva
Eigen Vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Voorzieningen
Bankier
Crediteuren
Nog te betalen
Liquide middelen

31.204
29.664
1.540
–
17.161
18.821
13.812
88.906
169.904

29.664
16.879
12.785
99.090
16.314
–
120.500
–
265.568

Toelichting:
De post materiële vaste activa is met € 4,1 mln. afgenomen. De belangrijkste oorzaak is terughoudendheid ten aanzien van het doen van
investeringen in verband met de vorming van de nationale politie.
Alle financiële transacties met opdrachtgevers en het kerndepartement
vinden plaats via de Rijkshoofdboekhouding. Per balansdatum heeft de
rekening-courant – als gevolg van de aflossingen van de langlopende
leningen – een negatief saldo en is derhalve gepresenteerd onder de
kortlopende schulden.
Voor wat betreft de post voorzieningen zijn de belangrijkste mutaties een
dotatie aan de voorziening leegstand voor een bedrag van € 2,9 mln. en
een onttrekking aan de voorziening reorganisatie bedrijfsvoering van per
saldo € 1,2 mln. De eerstgenoemde voorziening is gevormd in verband
met de vorming van de nationale politie en is ter dekking is van verlieslatende contracten van panden die momenteel leegstaan en niet meer in
gebruik zullen worden genomen.
De post nog te betalen is met € 14,8 mln. afgenomen. Dit betreft met
name een daling van de nog te besteden bijzondere bijdragen voor een
bedrag van € 12,2 mln. Deze daling is met name het gevolg van daling
van de openstaande bijdrage prestatiebekostiging met € 6 mln. Deze post
is in 2012 als bate verantwoord.
In onderstaande tabel is het verloop van de post voorzieningen weergegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

153

Baten-lastendiensten

Voorzieningen 2012
x € 1.000
Omschrijving

ambtsjubilea
implementatie Wet Politiegegevens (WPG)
Leegstand
Reorganisatie bedrijfsvoering
Reorganisatie Nationale Recherche
RST Arbeidsvoorwaarden
Schade (incl. gehoorschade)
Toelage W&B Nationale Recherche
Totaal voorzieningen

Stand per
01-01-2012

Dotatie in
2012

Onttrekking
in 2012

6.576
144
0
5.672
107
750
1.265
1.800
16.314

634

– 656
– 74
0
– 3.056
– 55
0
– 393
– 1.315
– 5.549

2.862
1.874
0
0
548
600
6.518

Overige
mutaties

Stand per
31-12-2012
6.554
0
2.862
4.490
0
750
1.420
1.085
17.161

– 70

– 52

– 122

In onderstaande tabel is het verloop van het eigen vermogen weergegeven.
Eigen Vermogen
(bedragen x € 1.000)
2008

2009

2010

2011

2012
ontwerpbegroting

2012
realisatie

13.578

13.783

15.928

16.879

15.051

29.664

2) saldo baten en lasten KLPD

205

2.145

951

12.785

–

1.540

3c) directe mutaties in het EV
3d) overige mutaties

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

4) eigen vermogen ultimo jaar

13.783

15.928

16.879

29.664

15.051

31.204

4,2%

1,8%

2,1%

4,9%

2,5%

5,1%

1) EV begin jaar

EV als % van totale baten

Toelichting:
Het onverdeelde resultaat wordt na vaststelling van de jaarrekening ten
gunste van het eigen vermogen gebracht. Het eigen vermogen dient als
buffer voor incidentele onvoorziene tegenvallers en overlopende
projecten.
In de Regeling Batenlastendiensten is vastgelegd dat het eigen vermogen
van een baten-lastendienst is gebonden aan een maximumomvang van
5% van de gemiddelde jaaromzet, berekend over de laatste drie jaar. Bij
voorjaarsnota 2013 wordt een beslissing genomen omtrent het surplus op
het Eigen Vermogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

154

Baten-lastendiensten

Kasstroomoverzicht 2012
-1

-2

(3) = (2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

1

Rekening Courant RHB 1 januari 2012

62.394

94.538

32.144

2

Totaal operationele kasstroom

40.129

20.270

– 19.859

3a
3b
3c

Totaal investeringen
Totaal boekwaarden desinvesteringen
Totaal investeringskosten

– 44.165
1.000
– 43.165

– 31.362
1.247
– 30.116

12.803
247
13.049

4a
4b
4c
4d
4

Eenmalige uitkering aan Moederdepartement
Eenmalige storting door Moederdepartement
Aflossing op leningen
Beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom

–
–
– 15.738
19.000
3.262

–
–
– 99.090
–
– 99.090

5

Rekening Courant RHB 1 januari 2012

62.620
(5)= (1+2+3+4)

– 14.397

–
–
– 83.352
– 19.000
– 102.352
0
– 77.017

Het saldo van de rekening-courant RHB is ten opzichte van 1 januari 2012
gedaald met € 108,9 mln., hoofdzakelijk als gevolg van de integrale
aflossing van de leningen.
Voor het achterblijven van de investeringen zijn een aantal oorzaken te
noemen. Allereerst is sprake van een ophoging van de activeringsgrens.
Hierdoor is sprake van een verschuiving van de investeringen naar de
exploitatie. Daarnaast is sprake van terughoudendheid ten aanzien van
het doen van investeringen als gevolg van de vorming van de nationale
politie.
Doelmatigheid
Doelmatigheid 2012

2010
KLPD

2011
KLPD

Realisatie
2012
KLPD

Begroting
2012
KLPD

Verschil
2012
KLPD

KLPD-totaal:
FTE-totaal
Saldo van baten en lasten in % van totale baten

4.933
0,2%

5.162
2,1%

5.096
0,3%

5.064
0,0%

32
0,3%

Specifiek
Kwaliteitsindicatoren:
Ontwikkelingsgericht Personeelsbeleid (OPB)
Ziekteverzuim
Inhuur externen

83,2%
6,5%
3,7%

72,0%
7,1%
6,6%

70,0%
6,2%
8,8%

5,5%
10,0%

70,0%
0,7%
– 1,2%

Het weergegeven aantal fte’s is de ultimo stand.
Voor wat betreft de doelstelling betaalbaar stellen van 95% van de
facturen binnen 31 dagen geldt dat de ontwikkeling van het betaalgedrag
van het korps in het afgelopen jaar sterk is verbeterd en eind 2012 op en
rond de 90% is uitgekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

155

Departementale saldibalans

HOOFDSTUK 10 – DEPARTEMENTALE SALDIBALANS
Saldibalans per 31 december 2012 van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie
De saldibalans per 31 december 2012 geeft de financiële posten weer die
bij de afsluiting van de begrotingsboekhouding aan het einde van 2012
bestonden en meegenomen worden naar volgende begrotingsjaren.
Hieronder worden de onderdelen van de saldibalans nader toegelicht.
Bedragen X € 1.000
1
3
4
5
7
8

Uitgaven ten laste van de begroting

2
11.467.323
494

Liquide middelen
Rekening-courant RHB
Uitgaven buiten begrotingsverband
(=intra-comptabele vorderingen)
Openstaande rechten
Extra-comptabele vorderingen

4a
6
12.880
0

10
11a
12a
13

Tegenrekening extra-comptabele
schulden
Voorschotten
Tegenrekening garantieverplichtingen
Tegenrekening openstaande verplichtingen
Deelnemingen
Totaal

0
6.767.295
1.831.857
5.875.596
0

1.320.279

9

Rekening-courant RHB
Ontvangsten buiten begrotingsverband
(= intra-comptabele schulden)
Tegenrekening openstaande rechten
Tegenrekening extra-comptabele
vorderingen
Extra-comptabele schulden

10a
11
12

Tegenrekening voorschotten
Garantieverplichtingen
Openstaande verplichtingen

13a

Tegenrekening deelnemingen

5.875.596
0

Totaal

26.906.449

7a
8a

951.004
9a

Ontvangsten ten gunste van de
begroting

26.906.449

9.794.086
366.332
0
951.004
0
6.767.295
1.831.857

ad 1 en 2) Begrotingsuitgaven en -ontvangsten
Bedragen X € 1.000
Begrotingsuitgaven
uitgaven ten laste van de begroting 2011
uitgaven ten laste van de begroting 2012
Totaal

2012

2011

0
11.467.323
11.467.323

11.438.501
0
11.438.501

2012

2011

Bedragen X € 1.000
Begrotingsontvangsten
ontvangsten ten gunste van de begroting 2011
ontvangsten ten gunste van de begroting 2012
Totaal

1.521.614
1.320.279
1.320.279

1.521.614

Onder de post uitgaven en ontvangsten ten laste van de begroting zijn de
gerealiseerde begrotingsuitgaven en -ontvangsten van het jaar 2012
opgenomen, met betrekking tot het jaar waarvoor de Rijksrekening nog
niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd.
ad 3) Liquide middelen
Het totaalbedrag van € 494.000 is als volgt opgebouwd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

156

Departementale saldibalans

Bedragen X € 1.000
2012

2011

Kas
ING bank
RBS bank

232
260
2

145
24
–6

Saldo liquide middelen

494

163

De post liquide middelen is opgebouwd uit het saldo bij de banken
(gebaseerd op het laatste dagafschrift van het jaar 2012) en de contante
gelden aanwezig in de kluis van de kasbeheerders.
ad 4 en 4a) Rekening-courant RHB
Bedragen X € 1.000

Rekening Courant RHB

2012

2011

9.794.086

9.595.554

Het saldo van deze post geeft de financiële verhouding met het ministerie
van Financiën weer. Het saldo sluit aan bij het Rekening-courant overzicht
van de afdeling Rijkshoofdboekhouding van het ministerie van Financiën.
ad 5 en 6) Uitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverband
De uitgaven buiten begrotingsverband worden als volgt gespecificeerd:
Bedragen X € 1.000
Uitgaven
buiten begrotingsverband

2012

2011

Door te belasten uitgaven
Salarisvoorschotten
Nog te verantwoorden salarisjournaal
Rc kasbeheerders
Nog te betalen premies

8.258
3.557
996
70

5.020
3.469
560
0

Totaal

12.880

9.049

Door te belasten uitgaven
Het saldo van deze post wordt gevormd door projecten die door het
ministerie van Veiligheid en Justitie worden uitgevoerd en waarbij de
uitgaven en ontvangsten niet binnen hetzelfde jaar worden verantwoord
doordat de projectafrekening achteraf op declaratiebasis plaatsvindt.
Salarisvoorschotten
Op deze rekeningen worden de salarisvoorschotten verantwoord die door
de decentrale diensten zijn verstrekt na goedkeuring van de salarisadministratie. Het verstrekte voorschot wordt vervolgens op het salaris van de
medewerker ingehouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

157

Departementale saldibalans

Nog te verantwoorden salarisjournaal
Het betreft hier mutaties uit het salarisjournaal waarvan niet duidelijk is
ten laste van welke rekening deze dienen te worden verantwoord. Na
beoordeling van de salarisadministratie worden deze posten alsnog
verwerkt.
Bedragen X € 1.000
Ontvangsten
buiten begrotingsverband

2012

2011

RC-kasbeheerders
Vooruitontvangen bedragen
Af te dragen inhoudingen
Tussenrekening liquide middelen
Af te wikkelen proceskosten
Af te wikkelen OM
Conservatoir IBG
Gedeponeerde geldsommen
Nog te betalen premies

–
26.756
39.572
30.963
2.028
97.410
136.744
9.204
23.655

8
22.885
39.349
18.281
2.203
96.400
120.431
9.175
21.813

Totaal

366.332

330.545

Vooruit ontvangen bedragen
Het saldo van deze rekening bestaat voornamelijk uit sociale lasten over
de maand december 2012 die bij de agentschappen in rekening zijn
gebracht. Deze bedragen zijn in januari 2013 aan de diverse instanties
afgedragen. Daarnaast wordt het creditsaldo opgenomen van de
projecten die door het ministerie van Veiligheid en Justitie worden
uitgevoerd en waarbij de uitgaven en ontvangsten niet in hetzelfde jaar
worden verantwoord.
Af te dragen inhoudingen
Op de rekening af te dragen inhoudingen is met name de loonheffing
verantwoord, die in de maand december 2012 op de ambtenarensalarissen is ingehouden. In de maand januari 2013 is deze post aan de
Belastingdienst afgedragen.
Tussenrekening liquide middelen
Op deze rekening worden ontvangsten verantwoord, waarover op het
moment van ontvangst nog geen zekerheid bestaat over de bestemming
van het geld.
Af te wikkelen proceskosten
Deze rekening geeft het saldo weer van de proceskosten die nog met
partijen moet worden afgerekend.
Af te wikkelen OM
Bedragen die in het kader van het «vrijlaten op borgtocht» van een
verdachte zijn ontvangen, worden op deze rekening verantwoord.
Daarnaast wordt deze rekening gecrediteerd voor de gelden die in beslag
genomen zijn. De uiteindelijke bestemming van de gelden wordt bepaald
door een uitspraak van de rechter in de desbetreffende zaak of door het
Openbaar Ministerie. Een dergelijke beslissing kan leiden tot geheel of
gedeeltelijke teruggave of verbeurdverklaring van het in beslag genomen
geld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

158

Departementale saldibalans

Conservatoir In Beslaggenomen Gelden
Het creditsaldo op deze rekening wordt gevormd door de gelden waarop
in het kader van ontnemingsmaatregelen conservatoir beslag is gelegd.
Gedeponeerde geldsommen
Betreft ontvangsten van partijen in rechtszaken waarvan de rechter een
deskundigenonderzoek heeft gelast. De kosten van het deskundigenonderzoek worden hiermee gefinancierd.
Nog te betalen premies
Deze premies zijn afkomstig uit het salarisjournaal van december 2012 en
zijn in januari 2013 betaalbaar gesteld.
ad 8 en 8a) Extra-comptabele vorderingen
Evenals 2011 is er een toename van debiteuren die bij CJIB in beheer zijn.
In 2012 is er ook een toename van het aantal CJIB vorderingen welke in
2013 worden afgerekend.
Bedragen X € 1.000
Extra-comptabele vorderingen

2012

2011

951.004
951.004

672.701
672.701

2012

2011

Bestuursdepartement
Jeugdbescherming en reclassering
Rechtspleging
CJIB

6.193
450
10.646
933.716

10.454
21.356
640.891

Totaal

951.004

672.701

2012

2011

Salarisvorderingen op ex-personeel
Strafrechtelijke boetes (STRABIS)
Sancties (wet Mulder)
Vorderingen opgelegde ontnemingsmaatregelen
Overige debiteuren

2.564
96.841
497.076

1.867
109.446
268.095

339.798
14.725

263.349
29.944

Totaal

951.004

672.701

Vorderingen binnen begrotingsverband
Totaal

Bedragen X € 1.000
Onderscheiden naar organisatie onderdeel

Bedragen X € 1.000
Ingedeeld naar aard

Sancties (Wet Mulder)
Het vorderingenbedrag Wet Administratieve handhaving verkeersvoorschriften (Wahv) is gestegen van € 268 mln. ultimo 2011 naar € 497 mln.
ultimo 2012, een stijging van € 229 mln.
De stijging wordt veroorzaakt door een aantal oorzaken. De belangrijkste
oorzaak is dat de boetes onverzekerd rijden (de zogenaamde artikel 30
Wam-zaken) vanaf oktober 2011 afgehandeld worden via de Wahv. Deze
zaken hebben een hoog boetebedrag en een laag inningspercentage.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

159

Departementale saldibalans

Ultimo 2012 stond € 169 mln. open aan boetes aan onverzekerd rijden.
Ten tweede zijn alle tarieven in 2012 met minimaal 15% verhoogd en is
een indexering van 4,7% toegepast. Daarnaast zijn de 1e en 2e verhoging,
indien de betrokkene niet betaalt, verdubbeld en is het aantal
openstaande zaken gestegen met 360.000 zaken tot 3,58 miljoen zaken.
Bedragen X € 1.000
Tegenrekening extra-comptabele vorderingen

2012

2011

Tegenrekening extra-comptabele vorderingen
Totaal

951.004
951.004

672.201
672.201

ad 10 en 10a) Voorschotten
De post voorschotten wordt als volgt gespecificeerd:
Bedragen X € 1.000
Voorschotten

2012

2011

6.697.271
70.024
6.767.295

6.643.669
72.593
6.716.262

Ouderdom van voorschotten naar jaar

Subsidies

Overige
voorschotten

< 2008
2008
2009
2010
2011
2012

1.210
40.383
29.909
154.922
417.861
6.052.986

3.177
144
2.334
172
48.724
15.474

Totaal

6.697.271

70.024

Tegenrekening voorschotten

2012

2011

Tegenrekening voorschotten

6.767.295

6.716.262

Voorschotten gesubsidieerde instellingen
Overige voorschotten
Totaal voorschotten

Bedragen X € 1.000

Bedragen X € 1.000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

160

Departementale saldibalans

Bedragen X € 1.000
Afgerekende en afgeboekte voorschotten
naar ouderdom en beleidsthema
Beleidsthema
Politieregio’s, VTSPN, KLPD en Politieacademie
Rechtsbestel (o.a. Raden voor Rechtsbijstand)
Reclassering (o.a. SRN, SVG, Leger des
Heils)
Jeugd (o.a. HALT, NIDOS, SAV)
Slachofferhulp (o.a.SHN, SIB, Comensha)
NIFV
Regionale en Landelijke Informatie- en
Expertisecentra
Overig (inclusief kleine voorschotten)
Totaal

2010 en eerder

2011

2012

Totaal

52.335

5.286.785

0

5.339.119

202

512.681

0

512.884

8.915
34.801
2.052
75.000

227.219
34.989
24.667
25.000

0
0
0
0

236.134
69.791
26.719
100.000

4.300
32.470

2.571
21.139

0
3.447

6.872
57.056

210.075

6.135.052

3.447

6.348.574

Overeenkomstig de subsidievoorschriften dienen de gesubsidieerde
instellingen binnen dertien weken na afloop van het boekjaar een door
een registeraccountant gecertificeerde jaarrekening bij het ministerie van
Veiligheid en Justitie in te dienen. Na controle en accoordbevinding van
de stukken wordt de subsidie definitief vastgesteld en vindt verrekening
met de verstrekte voorschotten plaats. Indien in afwijking van de wens
van een gesubsidieerde instelling een of meerdere posten uit de jaarrekening niet subsidiabel worden verklaard, vindt overleg met betrokkenen
plaats, alvorens tot vaststelling van de exploitatiesubsidie wordt
overgegaan. Bij de overige voorschotten bestaat het saldo voornamelijk
uit betalingen waarbij de bijbehorende prestatie op het moment van de
betaling nog niet is verricht.
ad 11 en 11a) Garantieverplichtingen
Onder de post garantieverplichtingen in de saldibalans worden de
bedragen opgenomen die de hoofdsommen vormen van de garanties.
Een verleende garantie wordt gezien als een verplichting en moet op
dezelfde manier in de administratie worden verwerkt. Er is dus geen
verschil in de registratie van garantieverplichtingen en andersoortige
verplichtingen. Een verschil tussen een garantie en een andere
verplichting is wel dat de hoofdsom van een garantie veelal niet of slechts
gedeeltelijk tot uitbetaling leidt.
De garantieverplichtingen, die een onderdeel zijn van de openstaande
verplichtingen, dienen apart te worden toegelicht.
Tegenrekening garantieverplichting
Bedragen X € 1.000

Tegenrekening garantieverplichtingen
Garantieverplichtingen

2012

2011

1.831.857
1.831.857

1.873.951
1.873.951

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

161

Departementale saldibalans

Garantieverplichting
Bedragen X € 1.000

Garantieverplichtingen

2012

2011

1.831.857

1.873.951

Afgegeven garanties
Bedragen X € 1 miljoen
Politieregio’s
Procesrisico’s faillissementscuratoren
RC-limiet

1.814,9
13,9
3,0

Garanties politieregio’s
De politieregio’s, politieacademie (PA) en de Voorziening tot Samenwerking Politie Nederland (VtSPN), kunnen in het kader van schatkistbankieren een rekening-courantkrediet en een leenovereenkomst aangaan
met het Ministerie van Financiën. Voorafgaand aan het afsluiten van een
kredietovereenkomst tussen het Ministerie van Financiën en de betreffende politieorganisatie geeft het vakdepartement een garantie af voor de
vervallen termijnen van rente en aflossing indien de politieorganisatie de
uit de kredietovereenkomst voortkomende verplichting niet nakomt. Naast
de leenfaciliteiten , waarvan de politieorganisaties op vrijwillige basis
gebruik van kunnen maken, zijn zij verplicht hun creditsaldo aan te
houden bij de schatkist. Ultimo 2012 zijn voor rekening-courantkredieten
en leningen garanties afgegeven van € 1.831,9 miljoen. Ten opzichte van
ultimo 2011 is dat een daling van € 42.000.
Naast bovenvermelde afgegeven garanties is er nog een wettelijke
garantie voor gerechtsdeurwaarders en notarissen.
Gerechtsdeurwaarders
Voor zover de verplichtingen die krachtens artikel 480 Rechtsvordering op
de gerechtsdeurwaarder rusten, niet worden nageleefd, is op grond van
lid 3 van dit artikel de Staat jegens belanghebbenden voor de daaruit voor
hen voortvloeiende schade met de gerechtsdeurwaarder hoofdelijk
aansprakelijk. Het risico voor Justitie is echter klein. Het afgelopen
decennium betrof dit enkele gerechtsdeurwaarders, met vorderingen
variërend van enkele tienduizenden tot ruim € 2 miljoen.
Notarissen
Een soortgelijke regel is opgenomen in artikel 3:270 lid 6 BW ten aanzien
van de (opbrengst) van de executie van registergoederen door notarissen.
Artikel 3:270 lid 6 BW is in de afgelopen 10 jaar niet toegepast.
ad 12 en 12a) Openstaande verplichtingen
Bedragen X € 1.000
Openstaande verplichtingen

2012

2011

Openstaande verplichtingen

5.875.596

4.696.517

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

162

Departementale saldibalans

Bedragen X € 1.000
Openstaande verplichtingen
Openstaande verplichtingen per 1 januari 2012
Aangegane verplichtingen in 2012
Tot betaling gekomen in 2012
Openstaande verplichtingen per 31 december
2012

4.696.517
12.646.402
11.467.323
5.875.596

Bedragen X € 1.000
Art

Omschrijving

12
13
14
21
23
25
29
91

Rechtspleging en Rechtsbijstand
Rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding
Jeugd
Nationale crisis- en veiligheid
Veiligheidregio’s en Politie
Veiligheid en Bestuur
IOOV
Algemeen

235
251.915
410.810
6.975
5.132.701
11.612
13
61.335

Totaal aangegane verplichtingen die nog niet tot uitgaven
hebben geleid

5.875.596

Bedragen X € 1.000
Tegenrekening
Openstaande verplichtingen
Tegenrekening openstaande verplichtingen

2012

2011

5.875.596

4.696.517

VPL (Inkoop Max) en FLO
In de stand per 31 december 2012 is de meerjarige verplichting die het
Ministerie van Veiligheid en Justitie naar de politie heeft, in het kader van
de VUT, prepensioen en levensloopregeling (Inkoop Max regeling) en
functioneel leeftijdsontslag (FLO regeling), niet opgenomen. De verplichtingen die hieruit voortvloeien zijn afhankelijk van de bedragen die
worden opgenomen in de openingsbalans van de politie. De openingsbalans van de politie is bij het opstellen van de jaarrekening van het
ministerie nog niet beschikbaar. Indien de verplichtingen definitief bekend
zijn worden deze alsnog opgenomen in de saldibalans. In een eerste
berekening wordt rekening gehouden met een bedrag van € 799 miljoen
voor Inkoop Max en een bedrag van € 115 miljoen voor FLO. De Inkoop
Max regeling loopt af in het jaar 2023 en de FLO regeling in het jaar 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

163

Bijlagen

D. BIJLAGEN

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

164

HOOFDSTUK 11: TOEZICHTSRELATIES ZBO’S EN RWT’S
Naam organisatie
(zie * bij
toelichting)

RWT ZBO

Artikel

Financiering van RWT’s en ZBO’s

Begrotingsramingen 2012
(x 1000 euro)

RealisatiePremies
cijfers 2011
(zie 7 bij
(x 1000 euro) toelichting)

Verwijzingen
(URL-link) naar
toezichtvisies/arrangementen
(zie 8 bij
toelichting)

Het bestuur en/of
accountant verklaart
dat de rechtmatigheid
op orde is (zie 9 bij
toelichting)

Er volgt, conform het
controleprotocol, een
zelfstandige
mededeling voor het
ministerie (waarin de
rechtmatigheid is
afgedekt).

Tarieven
(zie 7 bij
toelichting)

1

Bureau Financieel
Toezicht, BFT (zie 1
bij toelichting)

x

12.2.2

5.940

5.113

www.bureauft.nl

2

College
Bescherming
Persoonsgegevens
(CBP)
College van
Toezicht Auteursrechten en
naburige rechten
(zie 2 bij
toelichting)
College van
Toezicht op de
Kansspelen (CvTK)
Commissie Gelijke
Behandeling (CGB)

x

12.1.3

7.679

7.693

www.cbpweb.nl

Er is een
toezichtarrangement,
kenmerk.
5629628/09/9
van december
2009, Verder
heeft de Wet
op het
notarisambt, in
Titel IX.
bepalingen
over het
toezicht over
de notarissen
en kandidaatnotarissen en
de tuchtrechtspraak,
alsmede het
financiële
toezicht.
v

p.m

p.m

www.cvta.nl

n.n.b.

n.n.b.

3

4

5

x

v

x

13.1.2

495

463

www.toezichtkansspelen.nl

n.n.b.

n.n.b

x

12.1.3

5.045

6.440

www.cgb.nl

v

v

To e z i c h t s r e l a t i e s z b o ’ s e n r w t ’ s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

Verwijzing
(URL-link) naar
website RWT/ZBO

165

Naam organisatie
(zie * bij
toelichting)

RWT ZBO

Artikel

Financiering van RWT’s en ZBO’s

Begrotingsramingen 2012
(x 1000 euro)
6

7

9

10

11

12

13

14
15
16
17

Landelijk Bureau
Inning Onderhoudsbijdragen
(LBIO)
Nederlands
Instituut Fysieke
Veiligheid, NIFV.
(zie 4 bij
toelichting)
Nederlands
Register Gerechtelijk Deskundigen
(NRGD)
Notarissen, cluster.
(zie 5 bij
toelichting)
Onderzoeksraad
voor veiligheid
(OVV)
Particuliere
Jeugdinrichtingen
Particuliere
TBS-inrichtingen
Politieacademie
(PA)
Politieregio’s

x

Verwijzingen
(URL-link) naar
toezichtvisies/arrangementen
(zie 8 bij
toelichting)

Het bestuur en/of
accountant verklaart
dat de rechtmatigheid
op orde is (zie 9 bij
toelichting)

www.schadefonds.nl

n.n.b.

n.n.b.

n.v.t

n.v.t

n.v.t

v

Tarieven
(zie 7 bij
toelichting)

166

x

13.5.2

24.139

15.994

x

n.v.t

n.v.t

n.v.t

14.2.3

12.776

11.979

www.halt.nl

14.1.2

4.605

3.137

www.lbio.nl

zie financieel
economisch
toezicht statuut
en specifiek
Controleprotocol Halt
v

x

23

9.540

9.638

www.nifv.nl

v

v

x

13.3.1

1.788

1.776

n.v.t

n.v.t

www.nrgd.nl

v

v

x

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

x

21

p.m

p.m

www.onderzoeksraad.nl

n.n.b.

n.n.b.

x

14.2.1

96.123

81.720

www.dji.nl

v

x

13.4.2

225.124

243.245

www.dji.nl

23

140.561

140.746

n.n.b

23

4.256.000

4.323.000

www.politieacademie.nl
Jaarverslag politie
2011

www.jaarverslagzorg.nl
www.jaarverslagzorg.nl
n.n.b.
n.n.b.

n.n.b.

x

x

x

x
x

x

n.v.t

n.v.t

v

v

To e z i c h t s r e l a t i e s z b o ’ s e n r w t ’ s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

8

Commissie
Schadefonds
Geweldsmisdrijven
(SGM)
Gerechtsdeurwaarders, cluster.
(zie 3 bij
toelichting)
HALT

RealisatiePremies
cijfers 2011
(zie 7 bij
(x 1000 euro) toelichting)

Verwijzing
(URL-link) naar
website RWT/ZBO

Naam organisatie
(zie * bij
toelichting)

RWT ZBO

Artikel

Financiering van RWT’s en ZBO’s

Begrotingsramingen 2012
(x 1000 euro)
Raad voor
Rechtsbijstand
(RRB)

x

19

Reclasseringsorganisaties

20

Slachtofferhulp
Nederland (SHN)
Stichting
Donorgegevens
Kunstmatige
Bevruchting,
SDKB. (zie 6 bij
toelichting)
Stichting Nidos

21

22

x

12.2.1

487.400

495.400

x

13.4.3

216.000

Zie
operationele
doelstelling
12.2
213.312

x

13.5.1

15.532

20.651

x

n.v.t

n.v.t

x

27.589

29.382

Verwijzingen
(URL-link) naar
toezichtvisies/arrangementen
(zie 8 bij
toelichting)

Het bestuur en/of
accountant verklaart
dat de rechtmatigheid
op orde is (zie 9 bij
toelichting)

www.rvr.org

v

v

www.reclassering.nl; www.svg.nl;
www.jeugdzorgenreclassering.nl
www.slachtofferhulp.nl
www.donorgegevens.nl

n.n.b

v

n.n.b.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

v

v

Tarieven
(zie 7 bij
toelichting)
Zie
operationele
doelstelling
12.2

www.nidos.nl

To e z i c h t s r e l a t i e s z b o ’ s e n r w t ’ s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

18

RealisatiePremies
cijfers 2011
(zie 7 bij
(x 1000 euro) toelichting)

Verwijzing
(URL-link) naar
website RWT/ZBO

167

Externe inhuur

HOOFDSTUK 12. EXTERNE INHUUR
Uitgaven voor inkoop van adviseurs en tijdelijk personeel (inhuur
externen)
Ministerie van Veiligheid en Justitie

Interim-management
organisatie- en formatieadvies
Beleidsadvies
Communicatieadvisering
Beleidsgevoelig (Som 1 tot en met 4)

JAAR 2012
647
14.325
4.299
3.995
23.266

Juridisch advies
Advisering opdrachtgevers automatisering
Accountancy, financiën en administratieve organisatie
Beleidsondersteunend (Som 5 tot en met 7)

5.656
53.976
5.247
64.879

Uitzendkrachten (formatie en piek)
Ondersteuning bedrijfsvoering (Som 8)

103.644
103.644

Totaal uitgaven inhuur externen

191.789

Toelichting
Het overzicht betreft de inkoop van adviseurs en tijdelijk personeel bij het
bestuursdepartement en de baten-lastendiensten van dit ministerie (DJI,
CJIB, NFI, Justis, GDI en KLPD). Deze opgave is exclusief de Raad voor de
rechtspraak.
Het ministerie gaf in het jaar 2011 € 191,8 miljoen uit aan externe inhuur.
De uitgaven voor ambtelijk personeel inclusief externen bedroegen
€ 2.196,8 miljoen. Het inhuurpercentage over het jaar 2012 bedraagt dan
8,73 %.
Ten aanzien van de motie de Pater kan worden gemeld dat er 4 keer is
ingehuurd voor een uurtarief dat de in de motie gestelde norm
overschrijdt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

168

Overzicht van in 2012 tot stand gekomen wetten

HOOFDSTUK 13: OVERZICHT VAN IN 2012 TOT STAND GEKOMEN
WETTEN
In 2012 tot stand gekomen wetten
Wetsvoorstel

Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het beperken van de mogelijkheden
om een taakstraf op te leggen voor ernstige zeden- en geweldsmisdrijven en bij recidive van
misdrijven
Wijziging van de Wet op de kansspelen in verband met de instelling van de kansspelautoriteit
Implementatiewet EG-richtlijn 2008/51 inzake de controle op de verwerving en het
voorhanden hebben van wapens
Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens in verband met de vermindering van
administratieve lasten en nalevingskosten, wijzigingen teneinde wetstechnische gebreken te
herstellen en enige andere wijzigingen
Wet prejudiciële vragen aan de Hoge Raad
Wijziging van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen in verband met de
evaluatie van deze wet en herstel van onvolledige implementatie van richtlijn nr. 2001/20/EG
Wet elektronische indiening dagvaarding
Wijziging van de Advocatenwet, de Wet op de rechterlijke organisatie en enige andere wetten
ter versterking van de cassatierechtspraak (versterking cassatierechtspraak)
Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de normering van de vergoeding voor kosten ter verkrijging van
voldoening buiten rechte
Partiële wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het herstel van een lacune
in de regeling van de voorwaardelijke beëindiging van de maatregel plaatsing in een
inrichting voor jeugdigen
Wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en enkele andere wetten
teneinde nader inhoud te geven aan het beginsel van openbaarheid van de behandeling van
zaken betreffende het personen- en familierecht
Wijziging van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren in verband met enkele aanvullingen op de regeling inzake de nevenbetrekkingen van rechterlijke ambtenaren en rechterlijke ambtenaren in opleiding gedurende de binnenstage
Wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op de terugdringing van het alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming van alcoholgerelateerde verstoring van de
openbare orde, alsmede ter reductie van de administratieve lasten
Wet bijzondere maatregelen financiële ondernemingen

Staatsblad

Datum
inwerkingtreding

Stb. 2012, 1
Stb. 2012, 11

03-01-2012
01-04-2012

Stb. 2012, 25

29-02-2012

Stb. 2012, 33
Stb. 2012, 65

09-02-2012
01-07-2012

Stb. 2012, 70
Stb. 2012, 100

Deels 01-07-2012
01-07-2012

Stb. 2012, 116

01-07-2012

Stb. 2012, 140

01-07-2012

Stb. 2012, 155

01-07-2012

Stb. 2012, 200

01-01-2013

Stb. 2012, 220

01-01-2013

Stb. 2012, 237

01-01-2013
deels 13-6-2012;
deels 01-07-2012

Stb. 2012, 241
Wijziging van de Wet op het notarisambt in verband met het laten vervallen van het
nationaliteitsvereiste voor benoeming tot notaris
Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de aanpassing van het recht
van enquête
Wet hervorming herziening ten voordele
Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht
Invoeringswet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht
Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie in verband met de implementatie van
Besluit 2009/426/JBZ van 16 december 2008 inzake het versterken van Eurojust en tot
wijziging van Besluit 2002/187/JBZ van 28 februari 2002 betreffende de oprichting van
Eurojust teneinde de strijd tegen ernstige vormen van criminaliteit te versterken
Wet herziening gerechtelijke kaart
Politiewet 2012
Invoerings- en aanpassingswet Politiewet 2012
Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en voorwaardelijke
sancties
Wijziging van het Wetboek van Strafvordering ter uitbreiding van het spreekrecht van
slachtoffers en nabestaanden in het strafproces
Goedkeuring van het op 1 november 2002 te Londen tot stand gekomen Protocol van 2002 bij
het Verdrag van Athene inzake het vervoer van passagiers en hun bagage over zee, 1974
(Trb. 2011, 110)
Wijziging van Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van het Verdrag van Athene
betreffende het vervoer van passagiers en hun bagage over zee van 1974, zoals gewijzigd bij
het Protocol van 2002 ((Trb. 2011, 110), en ter uitvoering van Verordening (EG) 392/2009 van
het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 betreffende de aansprakelijkheid van
vervoerders van passagiers bij ongevallen (PB EU L 131)

Stb. 2012, 272
Stb. 2012, 274
Stb. 2012, 275
Stb. 2012, 299
Stb. 2012, 300

01-01-2013
01-10-2012
01-10-2012
01-10-2012

Stb. 2012, 303
Stb. 2012, 313
Stb. 2012, 315
Stb. 2012, 316

01-09-2012
01-01-2013
01-01-2013
01-01-2013

Stb. 2012, 333

01-11-2012

Stb. 2012, 345

01-09-2012

Stb. 2012, 348

25-07-2012

Stb. 2012, 349

31-12-2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

169

Overzicht van in 2012 tot stand gekomen wetten

Wetsvoorstel

Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het verhogen van de maximale
proeftijd voor misdrijven die de gezondheid of het welzijn van dieren benadelen, en in
verband met het verhogen van het strafmaximum voor onder meer het doden van
andermans dieren
Wijziging van de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden, de Penitentiaire
beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met de
verruiming van de mogelijkheid onvrijwillige geneeskundige behandeling te verrichten
Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek ter verduidelijking van de artikelen 297a en
297b
Wijziging van de Wet Veiligheidsregio’s in verband met de oprichting van het Instituut
Fysieke Veiligheid en in verband met de volledige regionalisering van de brandweer
Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van
schade veroorzaakt door strafbare feiten
Wet bestuurlijke boete meldingsplichten door ministers verstrekte subsidies
Wet implementatie richtlijn nr. 2008/52/EG betreffende bepaalde aspecten van bemiddeling/
mediation in burgerlijke en handelszaken
Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met de aanpassing van de regeling van
de vervolgingsverjaring
Wijziging van de Wet op het financieel toezicht, de Wet giraal effectenverkeer en het
Burgerlijk Wetboek naar aanleiding van het advies van de Monitoring Commissie Corporate
Governance Code van 30 mei 2007
Goedkeuring van het op 31 januari 1995 te Straatsburg tot stand gekomen Verdrag inzake de
sluikhandel over zee, ter uitvoering van artikel 17 van het Verdrag van de Verenigde Naties
tegen de sluikhandel in verdovende en psychotrope stoffen (Trb. 2010, 165 en 239)
Uitvoering van het op 31 januari 1995 te Straatsburg tot stand gekomen Verdrag inzake de
sluikhandel over zee, ter uitvoering van artikel 17 van het Verdrag van de Verenigde Naties
tegen de sluikhandel in verdovende en psychotrope stoffen (Trb. 2010, 165 en 239)
Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en enkele andere wetten in verband met de
implementatie van Richtlijn 2011/7/EU van het Europees Parlement en de Raad van
23 februari 2011 betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties
(PbEU L48/1)
Wet elektronische registratie notariële akten
Wijziging van de Politiewet 2012 in verband met de positie van de korpschef en van de
regioburgemeester alsmede enkele andere verbeteringen
Wijziging van de Wet op de rechterlijke indeling, de Wet op de rechterlijke organisatie en
enige andere wetten in verband met de vorming van de arrondissementen Gelderland en
Overijssel
Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II
Wet aanpassing bestuursprocesrecht
Wijziging van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme en de Wet
ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme BES in verband met de
implementatie van aanbevelingen van de Financial Action Task Force

Staatsblad

Datum
inwerkingtreding

Stb. 2012, 392

01-10-2012

Stb. 2012, 410
Stb. 2012, 440

01-01-2013

Stb. 2012, 443

01-01-2013

Stb. 2012, 454
Stb. 2012, 527

01-01-2013

Stb. 2012, 570

21-11-2012

Stb. 2012, 572

01-04-2013

Stb. 2012, 588

01-07-2012

Stb. 2012, 629

15-12-2012

Stb. 2012, 630

Stb. 2012, 647
Stb. 2012, 648

16-03-2013
01-01-2013

Stb. 2012, 660

Deels 01-01-2013

Stb. 2012, 666
Stb. 2012, 679
Stb. 2012, 682

01-04-2013
Deels 01-01-2013
Deels 01-01-2013

Stb. 2012, 686

01-01-2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

170

Overzicht van in 2012 tot stand gekomen wetten

HOOFDSTUK 14 OVERZICHT ONDERZOEKEN NAAR DOELTREFFENDHEID EN DOELMATIGHEID VAN BELEID
Soort onderzoek

Titel/ onderwerp

Art. 2012

Art.
2013

Start

Afronding

Preventieve maatregelen
Interlandelijke adoptie
en internationale
kinderontvoering

13.1
14.1

34.2
35.2

2012
2012

Veiligheidsregio’s
en Politie

23.1
t/m
23.4
25.2

31

2012

31.3

2012

12.2

32.3

2010

2012

14.2

35.3

2011

2013

11.1

32.2

2011

2012

11.1

32.2

2011

2012

11.1

32.2

2012

2012

32.2

2011

2012

11.2

32.3

2012

2012

11.2
12.3

32.3
32.3

2011

2012

12.3

32.3

2011

2013

12.1

32.3

2011

2012

33.2

2010

2012

33.2

2011

2012

Vindplaats

1. Onderzoek naar
doeltreffendheid en
doelmatigheid van
beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen

Veiligheid (ICT)

TK 33 199,
nr.1
Vergaderjaar
2011–2012

1b. Ander onderzoek
naar doeltreffendheid en
doelmatigheid
Effectenonderzoek
ex-ante
Effectenonderzoek
ex-post
Raadslieden bij
politieverhoor
Effectevaluatie Wet
tijdelijk
huisverbod
Evaluatie bestuursprocesrechtelijke
bepalingen Crisis- en
herstelwet

www.wodc.nl

www.wodc.nl

2. Overig onderzoek
Toepassing van de Wet
afgeschermde getuigen
in de praktijk
Evaluatie Voetbalwet

www.wodc.nl
www.wodc.nl

Evaluatie fraudeloket
Evaluatieonderzoek
werking
VVM-systeem
Monitor Rechtsbijstand
en
Geschiloplossing 2011
Evaluatie griffierechten
Verhoging competentiegrens
kantonrechter
Effectiviteit subsidie
letselschade
Monitor experiment
inschakeling particuliere
forensische instituten
Evaluatie strafrechtelijke
aanpak Eergerelateerd
Geweld

www.wodc.nl

www.wodc.nl
2

www.wodc.nl

www.wodc.nl

www.wodc.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

171

Overzicht van in 2012 tot stand gekomen wetten

Soort onderzoek

Titel/ onderwerp

Effectevaluatie
Halt-afdoening Alcohol
Actualisering recidivemetingen
Monitor nazorg
(kwalitatief); 2010 3e
meting
Proces- en effectevaluaties
gedragsinterventies:
Procesevaluatie van de
CoVa+
Procesevaluatie van de
korte leefstijltraining
Onderzoek naar de
effectiviteit van de
gedragsinterventie CoVa
Leefstijltraining
Evaluatie verplichting tot
aangifte door tbs-kliniek
van eenvoudige
mishandeling
Evaluatie verzelfstandiging
van Mesdagkliniek
Procesevaluatie
vervroegde invrijheidsstelling
Voorziening
nabestaanden
Monitor slachtofferzorg
(kwant.); Ontwikkeltraject
Slachtoffermonitor
(kwalit.); 2011

Art. 2012

Art.
2013

Start

Afronding

13.1
13.4

34.2
34.3

2011
2011

2013
2011; rapport
openbaar
2012

13.4

34.3

2011

2012

34.3

2010

2011; rapport
openbaar
2012

34.3

2010

2012

34.3
34.3
34.3

2010

2012

2010

2011; rapport
openbaar
2012

34.3

2010

13.4
13.5

34.3
34.4

2010
2007

2011
2011; rapport
openbaar
2012
2012; rapport
openbaar
2013

13.5

34.4

2010

2011

2011

Deel 1 2012;
Deel 2 2013

Evaluatie Wet veiligheidsregio’s
Kwantificering effectiviteit
maatregelen voor
ongevallen met
gevaarlijke
stoffen

www.wodc.nl

www.wodc.nl

www.wodc.nl

www.wodc.nl

www.wodc.nl
3

www.wodc.nl

www.wodc.nl

www.wodc.nl
www.wodc.nl

www.wodc.nl
4

13.5
Evaluatie verschijningsplicht
ouders minderjarige
verdachten
Evaluatie gedragsmaatregel
jeugdstrafrecht
Procesevaluaties van
erkende gedragsinterventies
Overkoepeld
eindrapport
PIJ-maatregel
Evaluatie pilot
zorginkoop Dforzo
Evaluatie solistische
dreigers

Vindplaats

34.4

2011; rapport
openbaar
2012
2011; rapport
openbaar
2012

14.2

35.2

2011

14.2

35.3

2005

14.2

35.3

14.2

35.3

2011

2012

35.3

2012

2012

2012

www.wodc.nl

www.wodc.nl

www.wodc.nl

5

www.wodc.nl
www.wodc.nl
6

www.wodc.nl
21.4

36.2

2011

2012

21

36.2

2012

2013

21

36.2

2012

2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

172

Overzicht van in 2012 tot stand gekomen wetten

Soort onderzoek

Titel/ onderwerp

De effectiviteit en de
vergoedingsregeling van
de Bestuurlijke Boete
overlast en de Bestuurlijke Strafbeschikking
Fatale woningbranden
2011
Fatale woningbranden
2003 en 2008 t/m 2011
Monitor wet opsporing
terroristische misdrijven
(vierde ronde)

Art. 2012

Art.
2013

Start

Afronding

25

36.2

2011

2012

36.2

2011

2012

36.2

2011

2012

36.2

2011

2012

Vindplaats

www.wodc.nl
www.wodc.nl
www.wodc.nl

www.wodc.nl

2

Nog niet gestart; planning nader te bepalen.
Onderzoek is niet doorgegaan.
4
Onderzoek in twee delen uitgevoerd; deel 1 (ervaringen met Politie) is eind 2012 afgerond; deel 2 (ervaringen met OM, rechter en SHN) zal medio
2013 worden afgerond.
5
Diversen, niet nader uitgesplitst (in Jb 2012).
6
Onder werktitel Analyse pilot dreigingsmanagement bekend bij WODC.
3

1) N.v.t.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

173

Lijst met afkortingen

HOOFDSTUK 15 LIJST MET AFKORTINGEN
A
ABD
AC
ACVZ
AFBZ
AICE
AID
AIVD
AJB
AMK
Amv
Amvb
ANPR
AO
APV
AR
ARAR
ATb
Awb
AWBZ
AZ
B
BDUR
BES-eilanden
BFrP
BFT
BHV
Bibob
BJZ
BNC
BOA
BOD
BOOM
BOSZ
BPP
BRZO
BS/GBA
BUZA
BVI-IB
BVOM
BVS
BW
BZK
C
CAO
CBIB
CBP
CBRN
CBS
CCV
CEO
CGB
CIO
CIOT

Algemene Bestuursdienst
Audit Committee
Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken
Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten
Administratie- en Informatiecentrum Executie
Algemene Inspectie Dienst
Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
Arrondissementaal Justitieel Beraad
Advies- en Meldpunt Kindermishandeling Nederland
Alleenstaande minderjarige vreemdeling
Algemene maatregel van bestuur
Automatic Number Plate Recognition
Ambtelijk Overleg
Algemene Plaatselijke Verordening
Algemene Rekenkamer
Algemeen Rijksambtenarenreglement
Alerteringssysteem Terrrorismebestrijding
Algemene Wet Bestuursrecht
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
Ministerie van Algemene Zaken
Brede DoelUitkering Rampenbestrijding
Bonaire, Sint Eustatius en Saba
Besluit Financiën regionale politiekorpsen
Bureau Financieel Toezicht
Bedrijfshulpverlening
Bevordering Integere Besluitvorming Openbaar Bestuur
Bureau Jeugdzorg
Beoordeling Nieuwe (EU) Commissievoorstellen
Buitengewone Opsporingsambtenaar
Bijzondere Opsporingsdienst
Bureau Ontnemingswetgeving Openbaar Ministerie
Betere Opsporing door Sturing op Zaken
Basis Penitentiair Programma
Besluit Rampen en Zware Ongevallen
Burgerlijke stand/ Gemeentelijke Basis Administratie
Ministerie van Buitenlandse Zaken
Basisvoorziening Informatie – Integrale Bevraging
Bureau Verkeershandhaving Openbaar Ministerie
Budgetverdeelsysteem
Burgerlijk Wetboek
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Collectieve arbeidsovereenkomst
Coördinerend Beraad Integrale Beveiliging
College bescherming persoonsgegevens
Chemisch Biologisch Radiologisch en Nucleair
Centraal Bureau voor de Statistiek
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid
Chief Executive Officer
Commissie gelijke behandeling
Centrale Informatie Organisatie
Centraal Informatiepunt Onderzoek & Telecommunicatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

174

Lijst met afkortingen

CJG
CJIB
COA
Comensha
COSI
COVOG
CPT
C&R
CRvB
CSBN
CSR
CSV
CTOV
CTR
CVOM
CvTK
CW
C&SCO
D
DBBC
DBM
DBM-V
DCL
DEMO
DG
DHW
DIPP
DJI
DNA
DPAN
DSI
DTN
DT&V
DWO
E
ECM
ED
EG
EHRM
EIS
EK
EL&I
ENISA
ERP
ESF
ET
EU
EU-VIS
EVF
EVRM
EZ
F
FES
FIET

Centrum voor Jeugd en Gezin
Centraal Justitieel Incasso Bureau
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
Coördinatiecentrum Mensenhandel
EU Comité voor interne veiligheid
Centraal Orgaan Verklaring Omtrent het Gedrag
Committee for the prevention of torture
Criminaliteit en Rechtshandhaving
Centrale Raad van Beroep
Cyber Security Beeld Nederland
Cyber Security Raad
Criminele Samenwerkings Verbanden
Camera Toezicht Openbaar Vervoer
Centraal Testamenten Register
Centrale Verwerkingseenheid Openbaar Ministerie
College van Toezicht op de Kansspelen
Comptabiliteitswet
Conflicthantering & Sociale Competentie in het Onderwijs
Diagnose Behandeling en Beveiliging Combinaties
Detentie en behandeling op maat
Detentie en behandeling op maat – Volwassenen
Detentieconcept Lelystad
Stichting Door, Vereniging Exodus Nederland, Stichting
Moria en Stichting de Ontmoeting
Directoraat-Generaal
Drank- en Horecawet
Dekkings Issues Prioritering Procedure
Dienst Justitiële Inrichtingen
Deoxyribose Nucleic Acid
Digitaal Platform Aansluiting Nazorg
Dienst Speciale Interventies
Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland
Dienst Terugkeer en Vertrek
Digitale Werkplekomgeving
Enterprise Content Management
Elektronische detentie
Europese Gemeenschap
Europese Hof voor de Rechten van de Mens
Europol Informatie Systeem
Eerste Kamer der Staten-Generaal
Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
European Network and Information Security
Enterprise Resource Planning
Europese Sociale Fondsen
Elektronisch toezicht
Europese Unie
Europees Visum Informatiesysteem
Europees Vluchtelingen Fonds
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de
fundamentele vrijheden
Ministerie van Economische Zaken
Fonds Economische Structuurversterking
Flexibel Informatie- en Expertise Team

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

175

Lijst met afkortingen

Finec
FIOD-ECD
FIU
FLO
FMP
FoBo
FPC
FPT
FPU
Frontex
FSO
FZG
G
GBO
GCOS
GDI
GGD
GGZ
GHOR
GOA
GPS
GSB
GSR
GW
H
HALT
HGIS
HGK
H1N1
HKZ
HRM
HTR
HTV
I
I&A
IAK
IBG
IBO
IBS
IBV
ICAO
ICCW
ICT
IFV
IGC
IMO
IND
IOM
IOOV
IPR
ISD
ISt

Fiancieel-Economische Criminaliteit
Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst – Economische
Controle Dienst
Financial Intelligence Unit
Functioneel Leeftijds Ontslag
Fraudemeldpunt
Frontoffice Backoffice
Forensisch Psychiatrisch Centrum
Forensisch Psychiatrisch Toezicht
Flexibele Pensioen Uitkering
Europees Agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen
Forensische Samenwerking in de Opsporing
Forensische Zorg
Gemeenschappelijke Beheerorganisatie
Geïntegreerd Casusoverleg ondersteunend systeem
Gemeenschappelijk Dienstencentrum ICT
Gemeentelijke Geneeskundige Diensten
Geestelijke Gezondheidszorg
Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen
Gemeentelijke Onderwijsachterstanden
Geïntegreerd Proces Systeem
Grote Stedenbeleid
Garantstellingregeling
Gevangeniswezen
Het Alternatief
Homogene Groep Internationale Samenwerking
Herziening Gerechtelijke Kaart
Nieuwe Influenza A
Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling Zorg
Human Resource Management
Herzien Toezicht Rechtspersonen
Handhaver Toezicht en Veiligheid
Immigratie en Asiel
Integraal Afwegingskader voor beleid en regelgeving
In Beslaggenomen Gelden
Interdepartementaal Beleidsonderzoek
Inbewaringstelling
Informatie Beleid Veiligheid
International Civil Aviation Organization
Interdepartementale Commissie voor Constitutionele
aangelegenheden en wetgevingsbeleid
Informatie- en Communicatietechnologie
Instituut Fysieke Veiligheid
Inter-governmental Consultations on Asylum, Refugee
and Migration Policies
International Maritime Organization
Immigratie- en Naturalisatiedienst
International Organization for Migration
Inspectie Openbare Orde en Veiligheid
Internationaal Privaatrecht
Inrichting voor Stelselmatige Daders
Inspectie voor de Sanctietoepassing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

176

Lijst met afkortingen

ITB
IVB RP/NP
IVM
IVRK
IVJ
J
JBZ
JiB
JIT
JJI
Just-ID
JUSTIS
J&G
K
KCW
KEI
KLPD
Kmar
KNB
KPI
KTV
KVO
KWAS
KWE
KWG
L
LBIO
LCA
LIEC
LIJ
LKNP
LNV
LOCC
M
MAOC-N
MARIJ
MBVEO
MCB
MCCb
MDI
MGW
MIA-V
MMD
M&O
MOT
MoU
MPC
MR
MTV
MvF
N
NAVO

Individuele Trajectbegeleiding
Integriteitsverklaring Beroepsgoederen Rechtspersonen/
Natuurlijke Personen
Integrale Veiligheidsmonitor
Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind
Inspectie Veiligheid en Justitie
Justitie en Binnenlandse Zaken
Justitie in de buurt
Joint Investigation Team
Justitiële Jeugdinrichtingen
Justitiële informatiedienst
Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit,
Screening
Jeugd en Gezin
Kenniscentrum Wetgeving
Kwaliteit en Innovatie Rechtspraak
Korps Landelijke Politie Diensten
Koninklijke Marechaussee
Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie
Kritische prestatie indicator
Kwaliteitsregister Tolken & Vertalers
Keurmerk Veilig Ondernemen
Kwetsbaarheidsanalyse Spionage
Kleine Woon Eenheden
Kleinschalige Woongroepen
Landelijk Bureau Inning Ouderbijdragen
Landelijke Coördinatie Arrestatiebevelen
Landelijk Informatie en Expertise Centrum
Landelijk instrumentarium Jeugdstrafrechtketen
Landelijk Kader Nederlandse Politie
Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit
Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum
Maritieme Analyse en Operatie Centrum Narcotica
Model Architectuur Rijksdienst
Maatregelen Bestrijding Voetbalvandalisme en Ernstige
Overlast
Monitor Criminaliteitsbestrijding
Ministeriële Commissie Crisisbeheersing
Meldpunt Discriminatie Internet
Modernisering Gevangeniswezen
Maatschappelijke Innovatie Agenda Veiligheid
Medewerker Maatschappelijke Dienstverlening
Misbruik en oneigenlijk gebruik
Meldpunt Ongebruikelijke Transacties
Memorandum of Understanding
Meerpersoonscel
Ministerraad
Mobiel Toezicht Vreemdelingen
Ministerie van Financiën
Noord Atlantische Verdragsorganisatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

177

Lijst met afkortingen

Nbbe
NCC
NCIPS
NCSC
NCSS
NCTV
NDM
NFI
NICC
Nidos
NIFP
NJCM
NKC
NPP
NRM
NTP
NORA
NovA
NRB
NVBR
NVIS
NVvR
O
OCW
ODA
ODIN
OESO
OH
OM
OPF
OTS
OVA
OVS
OVSE
OVV
P
PBC
PBO
PBV
PDM
PEGI
PI
PIDS
PIJ
PM
PMJ
PMR
PNR
POR
PP
PPC
PROGIS
PROMIS

Nederlands bureau brandweerexamens
Nationaal Crisis Centrum
Nederlands Centrum voor Internationale Politiesamenwerking
Nationaal Cyber Security Centrum
Nationale Cyber Security Strategie
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
Nationale Drugsmonitor
Nederlands Forensisch Instituut
Nationale Infrastructuur Cybercrime
Jeugdbescherming voor Vluchtelingen
Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie
Nederlands Juristencomité voor de mensenrechten
Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie
Nationaal Platform Personenschade
Nationale Rapporteur Mensenhandel
Nederlands Taxanomie Project
Nederlandse Overheid Referentie Architectuur
Nederlandse Orde van Advocaten
Nationale Risico Beoordeling
Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en
Rampenbestrijding
Nieuwe Visum en Informatie Systeem
Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Official Development Assistance
Oplossen DekkingsIssues Nederland
Organisatie voor economische samenwerking en
ontwikkeling
Onderherroepelijk(e)
Openbaar Ministerie
Outputfinanciering
Ondertoezichtstelling
Overheidsbijdrage in de arbeidsontwikkeling
Optimalisering voorwaardelijke sancties
Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa
Onderzoeksraad voor veiligheid
Pieter Baan Centrum
Particuliere Beveiliging en Opsporing
Programma Bureau Veiligheid
Project Dreigings Management
Pan European Game Information
Penitentiaire Inrichting
Platform Interceptie Decryptie en Signaalanalyse
Plaatsing in een Inrichting voor Jeugdigen
Pro Memorie
Prognosemodel Justitiële Ketens
Programma Minder regels meer op straat
Passenger Name Record
Politie Onderwijsraad
Penitentiair Programma
Penitentiar Psychiatrisch Centrum
Programma Informatievoorziening Strafrechtketen
Project Motiveringsverbetering in Strafvonnissen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

178

Lijst met afkortingen

PSH
PT
PV
PVAGM
PVJFR
PVS
R
Raio
RBV
RC
REAN
ReIS
RGD
RHB
RIEC
RISc
RM
ROC
RRB
RSJ
RSM
RST
RTIC
RVA
Rvb
RvdK
Rvdr
RvS
RWI
RWT
3RO
S
SCC-ICT
SER
SGM
SHN
SHNA
SIB
SIN
SIS
SONT
SRN
Stb
Stcrt
STP
STV
Sv
SVB
SW
SZW
T
Tbs
TGO
THTC
TK

Politie Suite Handhaving.
Platform Transportveiligheid
Proces Verbaal
Programma Versterking Aanpak Georganiseerde Misdaad
Programma Versterking Juridische Functie Rijk
Programma Versterking Strafrechtketen
Rechterlijke ambtenaar in opleiding
Rijksbegrotingsvoorschriften
Rekening-courant
Return and Emigration of Aliens from the Netherlands
Rechterlijk Informatiesysteem
Rijksgebouwendienst
Rijkshoofdboekhouding
Regionale Informatie en Expertise Centre
Recidive Inschattings Schalen
Rechterlijke macht
Regionaal opleidingscentrum
Raden voor rechtsbijstand
Raad voor de Strafrechttoepassing en Jeugdbescherming
Rechtsstaatmonitoring
Recherche Samenwerkingsteam
Real Time Intelligence Center
Regeling Verstrekkingen aan Asielzoekers
Regeling Verstrekkingen bepaalde categorieën vreemdelingen
Raad voor de Kinderbescherming
Raad voor de rechtspraak
Raad van State
Raad voor Werk en Inkomen
Rechtspersoon met een Wettelijke Taak
3 Reclasseringsorganisaties
Samenwerking Service Centrum-ICT
Sociaal-Economische Raad
Schadefonds Geweldsmisdrijven
SlachtofferhulpNederland
Staatkundig Hervorming Nederlandse Antillen
Stichting Slachtoffer In Beeld
Sporen Identificatie Nummer
Schengen Informatie Systeem
Stichting onderhandelingen thuiskopievergoedingen
Stichting Reclassering Nederland
Staatsblad
Staatscourant
Scholings- en Trainingsprogramma’s
Stichting tegen Vrouwenhandel
Strafvordering (wetboek)
Sociale Verzekeringsbank
Sociale Werkvoorziening
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Terbeschikkingstelling
Team Grootschalige Opvang
Team High Tech Crime
Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

179

Lijst met afkortingen

TNV
U
UAH
UNHCR
UNCITRAL
USB
UWV
UZI
V
VbbV
VBV
VenJ
VIA
VIC
VIS
VIV
VK
VKB
VMBO
VKB
VMR
VN
VNG
VOG
VON
VOV
VP
VPS
VPT
VRIS
VROM
VT
VtsPN
VvGB
VVm
VW
VWA
VWN
VWO
VWS
W
WAHV
WAM
Wbp
WIPO
WMO
WNA
Wobka
WODC
WPBR
WPG
Wrb
WRO

Tijdelijke Noodvoorzieningen Vreemdelingen
Uitvoerbaarheids- en Handhaafbaarheidstoets
United Nations High Commissioner for Refugees
United Nations Commission on International Trade Law
Uitvoeringsketen Strafrechtelijke Beslissingen
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
Universele Zaaksinterface
Veiligheid begint bij Voorkomen
Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers
Ministerie van Veiligheid en Justitie
Veiligheidsverbetering door Information Awareness
Vastgoed Intelligence Centre
Visum Informatie Systeem
Vennoot Inlichtingen Verstrekkingen
Vreemdelingenkamer
Veiligheid Kleine Bedrijven
Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
Veiligheid Kleine Bedrijven
Veiligheidsmonitor Rijk
Verenigde Naties
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Verklaring omtrent het gedrag
Vluchtelingen organisaties Nederland
Versterking Opsporing en Vervolging
Vreemdelingenpolitie
Versterking prestaties in de strafrechtketen
Programma Veiligheid Publieke Taak
Vreemdelingen in de Strafrechtketen
Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer
Verdachte transacties
Voorziening tot samenwerking Politie Nederland
Verklaring van Geen Bezwaar
Vaste verandermomenten
Vreemdelingenwet
Voedsel- en Warenautoriteit
Vluchtelingenwerk Nederland
Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Wet Administratiefrechtelijke Handhaving Verkeersvoorschriften
Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen
Wet Bescherming Persoonsgegevens
World Intellectual Property Organization
Wet Maatschappelijke Ondersteuning
Wet op het Notarisambt
Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie
Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum
Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
Wet politiegegevens
Wet op de rechtsbijstand
Wet op de rechterlijke organisatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

180

Lijst met afkortingen

Wsnp
Wth
Wvr
WVPS
WWFT
WWM
X
XBRL
Z
ZBO
ZM
ZSM
ZVW

Wet schuldsanering natuurlijke personen
Wet tijdelijk huisverbod
Wet veiligheidsrisico’s
Wet Pensioenverevening bij echtscheiding
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van
terrorisme
Wet wapens en munitie
eXtensible Business Reporting Language
Zelfstandig Bestuursorgaan
Zittende Magistratuur
Pilot Versnelde afdoening strafzaken
Zorgverzekeringswet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

181

Tr e f w o o r d e n l i j s t

HOOFDSTUK 16 TREFWOORDENLIJST
Adoptie 21,61, 180
Afdoeningen 53, 130, 133, 134
Afschrijvingskosten 120, 121, 130, 140, 135, 139, 146, 148,151, 152
Algemene wet bestuursrecht 24
Alleenstaande minderjarige vreemdeling 67, 174
Benchmark 45, 149
BES-eilanden 25, 107,174
Bibob 46, 47, 101, 174
BuitengewoneOpsporingsambtenaar 174
Bureau FinancieelToezicht 110, 165, 174
Celcapaciteit 44
Comensha 161, 175
Commissie GelijkeBehandeling 110, 165
Criminaliteitspreventie 42,100, 174
Crisis 18, 27, 44, 70, 73, 74, 75, 76, 96,102, 103, 107, 146, 163, 171, 178
Crisisbeheersing 18,70, 71, 72, 74, 75, 76, 77, 95, 105, 106, 107, 177
Cybercrime 13, 42, 49, 51, 87, 90, 178
Discriminatie 177
DNA 17, 39, 138, 175
Eergerelateerd geweld 46
Elektronischtoezicht 22, 64, 175
Financieringskasstroom 124,132, 137, 141, 148, 155
Fraudemeldpunt 176
Georganiseerde misdaad 12, 48, 97, 101
Gerechtskosten 130
Geschilbeslechting 35
Griffieontvangsten 34
Griffierechten 28, 34,171
Grootschalige dreiging 72
GroteStedenbeleid 176
Halt 45, 46, 66, 110, 166,171
Hoge Raad 28, 34, 41, 110, 169
HomogeneGroep Internationale Samenwerking 176
Huiselijkgeweld 45, 46
Inkoopbeheer 115
Integriteit 4, 26, 46, 47, 48, 91, 119, 142, 177
Interlandelijke adoptie 21, 23, 59, 61, 171
Jeugd 4, 8, 12, 15, 17, 22, 23, 26, 53, 59, 60, 61, 63, 64,65, 66, 67, 71, 78,
81, 85, 86, 118, 161, 163, 169, 172, 175, 177,178
Jeugdbescherming 59, 60, 62, 63, 159, 178, 179
Jeugdcriminaliteit 59, 63, 66, 82
Jeugdinrichtingen 63, 64, 65, 110, 121, 128, 166, 170,177
Jeugdreclassering 60, 62
Jeugdzorg 12, 13, 16, 17, 47, 60, 61, 63, 65, 66, 167,174
Justitie in de buurt 177
Kansspelen 20, 21, 47, 110, 165, 169, 175
Kasstroomoverzicht 9, 124, 132, 137, 141, 148, 155
Kinderbescherming 18, 61, 62
Mediation 35,36, 39, 170
MOT 20, 21, 28, 38, 58, 99, 168, 177
Naamswijziging 143, 144
Nationaleveiligheid 72, 73, 74, 102
NAVO 177
ODA 15, 17, 23, 33, 48, 55, 56, 71, 93, 112, 116, 126, 128,178
Official Development Assistance 178

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

182

Tr e f w o o r d e n l i j s t

Preventie 14, 22, 23, 42, 43, 45, 48, 51, 54, 86, 90, 96,101, 102, 171
Raad van State 20, 27, 29, 49, 101,179
Raad voor de Kinderbescherming 16, 22, 39, 60, 61,62, 64, 65, 67, 115,
179
Radicalisering 23, 78
Rechtsbijstand 4, 8, 10, 18, 27, 33, 34, 35, 36, 37, 38,110, 118, 161, 163,
167, 171, 179, 180
Rechtshandhaving 4, 8, 23, 26, 42, 43, 45, 107, 118, 163,175
Rechtsorde 4, 8, 23, 24, 30, 69, 70, 71
Rechtspleging 4, 8, 10, 11, 27, 33, 34, 118, 159, 163
Rechtsstaatmonitoring 179
Recidive 51, 54,55, 56, 63, 169, 172, 179
Reclassering 16, 18, 22, 39,43, 44, 48, 64, 65, 78, 110, 159, 161, 167, 179
RvdK 60, 110, 179
Sanctiecapaciteit 126
Schadefonds Geweldsmisdrijven 19, 22, 43, 57, 110, 166,179
Schuldsanering 33, 35, 36, 181
Slachtofferhulp 18, 19, 39, 43, 57, 58, 110, 167, 179
Slachtofferzorg 43, 57, 172
Strafrechtsketen 9
Strafvonnis 178
Subsidies 61, 98, 160, 170
Taakstraffen 27,133
Tbs 19, 20, 55, 56, 125, 127, 172, 179
Terrorisme 4, 8, 23, 43, 72, 73, 77, 78, 80, 118, 170, 175,178, 181
VbbV 180
Veiligheid begint bijVoorkomen 180
Veiligheid 1, 4, 5, 7, 8, 9, 10,11, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 23, 25, 26, 27, 30, 32,
33, 42, 46, 48, 49,54, 55, 56, 59, 61, 65, 66, 67, 69, 70, 72, 73, 74, 75, 76, 77,
78, 80,81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97, 98, 99,100,
101, 102, 103, 105, 106, 107, 109, 110, 116, 118, 146, 149, 156,157, 158, 161,
163, 166, 168, 170, 171, 172, 174, 175, 176, 177, 178,179, 180, 181
Verkeersvoorschriften 9, 159, 180
Verklaring omtrent het Gedrag 142
Verklaring vanGeen Bezwaar 141, 180
Visum 175, 178, 180
Vluchtelingenwerk Nederland 180
Voogdij 60,62, 63, 67, 68
Vreemdelingenbewaring 43, 128
Wobka 21, 61, 180

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 VI, nr. 1

183