Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2486
Vragen van de leden Kooiman (SP) en Schouw (D66) aan de Staatssecretaris
van Veiligheid en Justitie over het bericht dat veel mensen in de problemen
komen na zinloze gijzeling vanwege verkeersboetes (ingezonden 29 april 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) mede namens
de Minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 8 juni 2015). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 2312
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat veel mensen in de problemen komen na
zinloze gijzeling vanwege verkeersboetes?1
Antwoord 1
Gijzeling is een ingrijpende maatregel. De inzet van dwangmiddelen heeft tot
doel om betrokkenen te bewegen tot betaling van een sanctie over te gaan.
Dit is noodzakelijk voor de geloofwaardigheid van de rechtshandhaving en
voor het verhogen van de (verkeers)veiligheid. Ik vind het nodig om te komen
tot een meer maatschappelijk verantwoorde tenuitvoerlegging van financiële
sancties, in het bijzonder bij Wahv-sancties. Daartoe zijn en worden de
nodige verbetermaatregelen getroffen.
In het geval van Wahv-sancties wordt nieuw beleid doorgevoerd in de
inningsfase. Allereerst door mijn voorstel het wettelijk mogelijk te maken
Wahv-beschikkingen vanaf € 225 in termijnen te kunnen betalen. Dit zal door
middel van de aangekondigde interim- maatregel per 1 juli 2015 deels
worden ingevoerd en wettelijk volledig worden verankerd met het Wetsvoorstel herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen (Kamerstukken
II 34 086).
Tevens is beleid ontwikkeld voor betrokkenen die het traject van aanschrijving, aanmaning, toepassing verhaal zonder dwangbevel, inschakelen
deurwaarder en mogelijk invordering rijbewijs en buitengebruikstelling
voertuig hebben doorlopen. Wanneer dan een vordering gijzeling aan de orde
komt, wordt sinds kort gebruik gemaakt van een nieuw model «vordering
gijzeling». De betalingsmacht van betrokkene staat daarbij meer centraal in
de motivering. Het uitgangspunt is dat alleen een vordering gijzeling wordt

1

ah-tk-20142015-2486
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://journalistiek.npo.nl/dossiers/recht---justitie/370_34747-ombudsman-wil-direct-einde-aangijzeling-kansarmen-door-cjib

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

ingediend indien er geen indicatie is dat de betrokken persoon de sanctie niet
kan betalen.
Vraag 2 en 3
Waarom is er volgens u een wettelijke grondslag nodig om een betalingsregeling te treffen en waarom biedt de wet op dit moment blijkbaar te weinig
mogelijkheden? Kunt u aangeven welke wetsartikelen verhinderen dat er op
dit moment een betalingsregeling kan worden getroffen?
Hoe komt het dat een betalingsregeling onder zeer strikte voorwaarden wel
mogelijk is, terwijl daar dus eigenlijk een wettelijke grondslag voor zou
moeten zijn?2 Waarom kunnen deze voorwaarden niet worden aangepast
zonder een wettelijke grondslag?
Antwoord 2 en 3
In de artikelen 22, 23 en 25 Wahv is limitatief geregeld op welke wijze
administratieve verkeersboetes dienen te worden geïnd en binnen welke
betalingstermijnen. De mogelijkheid voor het treffen van een betalingsregeling is daarbij niet inbegrepen. Dit betekent dat in de wet niet wordt voorzien
in mogelijkheden om de administratieve boete in termijnen te voldoen.
Hiervan kan niet structureel door middel van beleidsregels of lagere
wetgeving worden afgeweken.
Naast een structurele wettelijke inbedding van termijnbetalingen in de Wahv
zie ik op grond van de beginselen van behoorlijk bestuur, het feit dat het ten
gunste is van de burger en derden er geen nadeel van ondervinden, ruimte
om alvast betalingsregelingen toe te kennen via een interim--maatregel. Om
termijnbetalingen voor alle Wahv-beschikkingen van € 225 en hoger te
kunnen aanbieden, is een wettelijke grondslag nodig. Het voorstel hiertoe zal
via nota van wijziging worden betrokken bij het Wetsvoorstel herziening
tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen (Kamerstukken II 34086). Ik heb
uw Kamer hierover bij brief d.d. 29 april jl. (Kamerstukken II, 29 279, nr. 240)
reeds geïnformeerd. Voor het op grote schaal mogelijk maken van termijnbetalingen is het naast de beschreven wetswijziging ook noodzakelijk wijzigingen in de uitvoering bij het CJIB door te voeren. Dit neemt voorbereidingstijd
in beslag. Wij zijn voornemens per 1 juli 2015 als interim--maatregel eerste
ervaringen op te doen met de mogelijkheden die de voorgestelde wetswijziging beoogt te bieden.
Vraag 4
Waarop is het beleid gebaseerd dat tot gijzeling kan worden overgegaan bij
het uitblijven van betaling? Welk(e) wetsartikel(en) rechtvaardigen het huidige
gijzelingsbeleid?
Antwoord 4
De mogelijkheid voor de officier van justitie om de gijzeling te vorderen is
gebaseerd op artikel 28 Wahv. Hiertoe wordt in beginsel pas overgegaan
wanneer iemand na herhaalde aanschrijvingen, het deurwaarderstraject,
inhouding rijbewijs en buitengebruikstelling voertuig nog niet aan zijn
betalingsverplichting heeft voldaan. De vordering wordt vervolgens ingediend
bij de kantonrechter, die op de vordering beslist. De betrokkene wordt voor
de zitting bij de kantonrechter volgens artikel 28 Wahv opgeroepen om daar
zijn reactie op de vordering te kunnen geven.
Vraag 5
Is het mogelijk om, net als in het strafrecht, bij het innen van verkeersboetes
tot (gedeeltelijke) vervangende hechtenis over te gaan in plaats van tot
gijzeling? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Het is niet mogelijk een Wahv-boete tijdens de inning te wijzigen in (vervangende) hechtenis. Dit zou immers neerkomen op het achteraf, tijdens de
tenuitvoerlegging wijzigen van een door een opsporingsambtenaar opgelegde geldsanctie in een vrijheidsbenemende sanctie. Ook in het strafrecht is

2

https://www.cjib.nl/Onderwerpen/Alles-over-betalen-aan-het-cjib/Ik-kan-niet-betalen/
betalingsregeling.aspx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

bij de buitengerechtelijke afdoening met een strafbeschikking geen sprake
van een wijziging in vervangende hechtenis achteraf. Daar waar vervangende
hechtenis mogelijk is, wordt door de rechter reeds in de uitspraak waarin de
sanctie wordt opgelegd, bepaald dat vervangende hechtenis kan worden
toegepast bij de tenuitvoerlegging.
Vraag 6
Kloppen de cijfers van De Monitor, dat in 2014 92.500 verzoeken tot gijzeling
zijn gedaan en daarvan 4.600 in totaal zijn toegekend? Zo nee, kunt u de
juiste cijfers uiteenzetten?
Antwoord 6
Voor de volledigheid geef ik u hierbij informatie over de cijfers van 2013 en
2014.
In 2013 zijn er 117.244 reguliere vorderingen gijzeling in het kader van de
Wahv bij de rechter ingediend. Daarnaast zijn er nog 77.667 Dwang Pro
Forma vorderingen gijzeling ingediend, oftewel een vordering gijzeling voor
betrokkenen zonder geldige woon- en/of verblijfplaats. In het kader van de
Wet OM-afdoening zijn er daarnaast nog 69.871 vordering gijzeling bij de
rechtbank ingediend. Er wordt niet geregistreerd bij hoeveel Dwang Pro
Forma zaken gijzeling wordt toegekend. Voor de reguliere zaken geldt dat er
in dat jaar 96.336 verzoeken zijn toegewezen. In totaal zijn er in 2013 bijna
29.000 gijzelingsbeschikkingen in het kader van de Wahv en strafbeschikkingen binnengestroomd bij DJI. In ongeveer 22.000 zaken is tot gijzeling
overgegaan.
In 2014 zijn er 88.521 reguliere vorderingen gijzeling in het kader van de
Wahv bij de rechter ingediend. Daarnaast zijn er nog 64.137 Dwang Pro
Forma vorderingen gijzeling ingediend. In het kader van de Wet
OM-afdoening zijn er daarnaast nog 51.384 vorderingen gijzeling ingediend
bij de rechtbank. Er wordt niet geregistreerd bij hoeveel Dwang Pro Forma
zaken gijzeling wordt toegekend. Voor de reguliere zaken geldt dat er in dat
jaar 83.320 verzoeken zijn toegewezen. In totaal zijn er in 2014 ruim 44.000
gijzelingsbeschikkingen in het kader van de Wahv en strafbeschikkingen
binnengestroomd bij DJI. In ongeveer 41.000 zaken is tot gijzeling overgegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3