De vraag naar
studentenhuisvesting
En het effect daarop van de
kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

De vraag naar
studentenhuisvesting
En het effect daarop van de kabinetsmaatregelen
Hoger Onderwijs

Uitgevoerd in opdracht van Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Co Poulus, Maarten Vijncke

Definitieve versie: Maart 2014 | r2013-0056CP | 13207-OVO

ABF Research | Verwersdijk 8 | 2611 NH | Delft | 015 - 27 99 300

Copyright ABF Research 2013
ABF Research heeft dit rapport met zorg samengesteld. ABF Research aanvaardt geen aansprakelijkheid voor type- of
drukfouten of andere onvolkomenheden. Voor gebruik van (onderdelen van) dit rapport is goedkeuring door ABF
Research vereist.

Inhoudsopgave
Samenvatting .............................................................................................................................................. 1
1

Inleiding............................................................................................................................................... 5

1.1

Effecten kabinetsmaatregelen op Hoger Onderwijs ...................................................................5

1.2

Responsverantwoording ............................................................................................................6

2

Effecten op gedrag in bachelorfase.................................................................................................. 7

2.1

Vraagsteling...............................................................................................................................7

2.2

Effect op het studiegedrag .........................................................................................................7

2.3

Effect op het studietempo ..........................................................................................................8

2.4

Effect op het woongedrag ..........................................................................................................8

2.5

Effect op de inkomsten ..............................................................................................................8

2.6

Regionale verschillen.................................................................................................................9

2.7

Te verwachten gedragsreacties ...............................................................................................10

3

Effecten op gedrag in masterfase ................................................................................................... 11

3.1

Vraagsteling.............................................................................................................................11

3.2

Effect op het studiegedrag .......................................................................................................11

3.3

Effect op het studietempo ........................................................................................................12

3.4

Effect op het woongedrag ........................................................................................................12

3.5

Effect op de inkomsten ............................................................................................................12

3.6

Regionale verschillen...............................................................................................................13

3.7
4

Te verwachten gedragsreacties ...............................................................................................13
Effecten afschaffing OV studentenkaart ........................................................................................ 15

4.1

Vraagsteling.............................................................................................................................15

4.2

Effect op het studiegedrag .......................................................................................................15

4.3

Effect op het studietempo ........................................................................................................15

4.4

Effect op het woongedrag ........................................................................................................16

4.5

Effect op de inkomsten ............................................................................................................16

4.6

Regionale verschillen...............................................................................................................17

4.7
5

Te verwachten gedragsreacties ...............................................................................................17
Combinatie sociaal leenstel en afschaffing van de OV studentenkaart ...................................... 19

5.1

Effect op studiegedrag .............................................................................................................19

5.2

Effect op studietempo, inkomsten en woongedrag ..................................................................19

Bijlage A: Respons verantwoording .......................................................................................................21
Bijlage B: Aanvullende tabellen bachelorfase........................................................................................ 23
Bijlage C: Aanvullende tabellen masterfase........................................................................................... 27
Bijlage D: Aanvullende tabellen OV maatregelen .................................................................................. 31
Bijlage E: Aanvullende tabellen combinatie van maatregelen.............................................................. 35

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

Samenvatting
Voor u ligt de rapportage van een onderzoek naar de mogelijke effecten van de invoering van
kabinetsmaatregelen in het Hoger Onderwijs op de vraag naar studentenhuisvesting. Het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is opdrachtgever van dit onderzoek. Met dit
onderzoek wordt beoogd de validiteit en bruikbaarheid te verhogen van de Landelijke Monitor
Studentenhuisvesting, waarvan Kences de initiator en opdrachtgever is. BZK draagt hiermee conform
het Actieplan Studentenhuisvesting 2011-2016 bij aan het opbouwen van een kwalitatief hoogwaardige
kennisinfrastructuur op het vlak van de studentenhuisvesting in Nederland.

Mogelijke invoering sociaal leenstelsel en afschaffing OV studentenkaart
Het kabinet overweegt twee maatregelen voor het Hoger onderwijs: (1) invoering van een sociaal
leenstelsel voor zowel de bachelorfase als de masterfase en (2) de afschaffing van de OV studentenkaart.
Wat het effect van deze maatregelen op studentenaantallen en het gedrag van studenten zou kunnen zijn,
wordt hier globaal in beeld gebracht op basis van een enquête onder studenten.
Deze enquête is uitgezet onder studenten die eerder in 2013 meegedaan hebben aan de Landelijke
Kences Monitor Studentenhuisvesting. Aan die landelijke monitor hebben in totaal 30.000 studenten
meegedaan. Ongeveer de helft van deze respondenten gaf aan benaderbaar te zijn voor vervolg
onderzoek. Deze 15.000 studenten zijn begin september benaderd met een nieuwe vragenlijst. Ruim 6000
studenten hebben op dat verzoek positief gereageerd. Op basis van die 6000 ingevulde vragenlijsten
wordt hier gerapporteerd. Aan de studenten is de navolgende introductie meegegeven:
“We willen je graag een aantal vragen stellen over de keuzes die jij gemaakt zou hebben indien deze
maatregelen al ingevoerd zouden zijn. Je wordt gevraagd aan te geven of je in dat geval andere keuzes
zou maken of gemaakt zou hebben.”

Presentatie en interpretatie van de uitkomsten
In dit verslag is er bewust vanaf gezien om de antwoorden die gegeven zijn “snel” om te rekenen in
aantallen studenten. Daarvoor zou meer tijd nodig zijn, namelijk om de variatie in de antwoorden op een
verantwoorde wijze te vertalen in gedragsreacties van verschillende groepen studenten: HBO versus WO
studenten, jonge studenten komende vanaf een middelbare school versus studenten die via MBO of HBO
verder studeren. Dit betekent dat dit onderzoek zich beperkt tot het in beeld brengen van een eerste orde
van grootte.
De onderzoekspopulatie voor dit onderzoek is feitelijk immers de groep jongeren die dit jaar of komende
jaren de afweging maakt te gaan studeren. Dit onderzoek beperkt zich om praktische redenen tot
uitspraken op basis van jongeren die de afgelopen jaren al besloten hebben te gaan studeren.

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

1

Leenstelsel bachelorfase
Gemiddeld geeft 10% van de studenten aan dat ze niet zouden zijn gaan studeren als een sociaal leenstel
al bestaan zou hebben. Onder bepaalde groepen studenten (vooral oudere HBO-ers) is dit percentage
beduidend hoger; bij jonge studenten is het percentage duidelijk lager.
Degenen die ondanks invoering van een sociaal leenstelsel toch zouden zijn gaan studeren, is gevraagd
wat het effect zou zijn op hun studietempo, woongedrag en inkomsten. Zij verwachten over het algemeen
weinig verandering in studietempo (dat geldt voor bijna 80% van de studenten). Wel blijkt dat nogal wat
studenten vaker en/of langer thuis zullen blijven wonen of zelfs weer terugverhuizen naar het ouderlijk huis
(tezamen 55%). Daardoor kan de vraag naar studentenhuisvesting aanzienlijk ingeperkt worden. En waar
het gaat om de inkomsten, blijken studenten deze maatregel op te vangen door zowel meer geld te lenen
bij DUO (ruim de helft) als ook zelf meer te gaan verdienen (eveneens ruim de helft).

Leenstelsel masterfase
Invoering van een sociaal leenstelsel in de masterfase lijkt in grote lijnen een zelfde effect te hebben als
invoering in de bachelorfase. Opnieuw zal een aantal studenten in dit geval een deel van de studie niet
gaan volgen. Vooral HBO studenten, geven dit antwoord: 40 tot 50% (van de HBO studenten die
aangegeven hebben mogelijk wel een master te gaan doen) geeft aan dan af te zien van een master. Bij
de WO studenten geeft 12% aan in dat geval af te zien van een master.
Degenen die desondanks toch een master gaan volgen, verwachten net als bij de bachelorfase weinig
verandering in hun studietempo. Verder zou een flink deel van de wat oudere masterstudenten (40%)
langer thuis blijven wonen. Opnieuw komt hieruit naar voren dat de vraag naar studentenhuisvesting in
aanzienlijke mate omlaag zou kunnen gaan. Bovendien is er het signaal dat een deel van de studenten
goedkopere woonruimte zal gaan zoeken. Tenslotte blijft de reactie van de studenten waar het gaat om de
inkomsten in meerderheid zo dat men mogelijke bezuinigingen op de masterfase met name opvangt door
meer geld te lenen bij DUO dan wel extra geld te gaan verdienen.

OV studentenkaart
Afschaffing van de OV studentenkaart zal, net als afschaffing van de basisbeurs, van invloed zijn op het
studiegedrag; maar het effect op de behoefte aan studentenhuisvesting zou wel eens volstrekt anders
kunnen uitpakken. Gemiddeld geeft net als bij een sociaal leenstelsel in de bachelorfase circa 10% van de
studenten aan, dat ze in dat geval niet zouden zijn gaan studeren.
Maar waar het gaat om het woongedrag pakt deze maatregel duidelijk anders uit. Waar afschaffen van de
basisbeurs in bachelor- en/of masterfase kan leiden tot een afname van de vraag naar
studentenhuisvesting, zou het afschaffen van de OV studentenkaart eerder voor het omgekeerde kunnen
zorgen. Een behoorlijk aantal studenten geeft namelijk aan in dat geval juist eerder uit huis te gaan (25%),
dichter bij het ouderlijk huis te gaan studeren (25%) en/of juist te verhuizen naar de stad waar de studie
aangeboden wordt (ruim 40%).

2

r2013-0056CP

Combinatie van maatregelen
Indien zowel een sociaal leenstel ingevoerd als de OV studentenkaart afgeschaft zou gaan worden, lijkt
het percentage van de studenten dat niet gaat studeren nog wat groter te worden, namelijk circa 15%.

Waar het gaat om het effect op studentenhuisvesting, is in bijgaand overzicht met plusjes en minnetjes
aangegeven in welke mate een gecombineerde invoering effect zou hebben. Hieruit blijkt dat invoering van
beide maatregelen ertoe zal leiden dat er vooral meer studenten thuis blijven wonen (dus minder vraag
naar studentenhuisvesting) en meer studenten zullen gaan wonen in de stad waar ze studeren (meer
vraag naar studentenhuisvesting).
■

Langer of weer thuis bij ouders wonen > - - -

■

Eerder uitwonend worden > +

■

In een stad dichter bij het ouderlijk huis studeren > +

■

In de stad van de studie wonen > + +

De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

3

1

Inleiding
1.1

Effecten kabinetsmaatregelen op Hoger Onderwijs

Met deze Quickscan wordt antwoord gegeven op de vraag hoe studenten, onderscheiden naar
verschillende kenmerken, zouden kunnen reageren op twee maatregelen die het kabinet overweegt ten
aanzien van het Hoger onderwijs. Het gaat hierbij om de mogelijke invoering van:
■

■

Een sociaal leenstelsel
■

voor de bachelorfase en

■

voor de masterfase,

De eventuele afschaffing van de OV studentenkaart.

Bij elk van deze maatregelen is aan de studenten gevraagd naar mogelijke gedragsreacties in termen van:
■

Studiegedrag;

■

Studietempo;

■

Woongedrag en

■

Inkomstenverwerving.

De vraagstelling aan studenten (die de facto al begonnen zijn met hun studie) is als volgt geformuleerd.
“We willen je graag een aantal vragen stellen over de keuzes die jij gemaakt zou hebben indien deze
maatregelen al ingevoerd zouden zijn. Je wordt gevraagd aan te geven of je in dat geval andere
keuzes zou maken of gemaakt zou hebben.”

In dit onderzoeksverslag worden de gegeven antwoorden als zodanig gepresenteerd. De onderzoekers
hebben er bewust vanaf gezien kanttekeningen te maken bij de gegeven antwoorden en zo te trachten iets
te zeggen over hardheid of realiteitsgehalte van de gegeven antwoorden. Op deze wijze wordt voorkomen
dat er enig oordeel doorklinkt in de interpretatie van de antwoorden over bijvoorbeeld de combinatie van
studietempo en bijverdiensten.

Ook is er bewust vanaf gezien om de antwoorden over gedrag “snel” om te rekenen in aantallen
studenten. Daarvoor zou meer tijd nodig zijn, namelijk om de variatie in de antwoorden op een
verantwoorde wijze te vertalen in gedragsreacties van verschillende groepen studenten: HBO versus WO
studenten, jonge studenten komende vanaf een middelbare school versus studenten die via MBO of HBO
verder studeren. Dit betekent dat dit onderzoek zich beperkt tot het in beeld brengen van een eerste orde
van grootte. De onderzoekspopulatie voor dit onderzoek is feitelijk immers de groep jongeren die dit jaar of
komende jaren de afweging maakt te gaan studeren. Dit onderzoek beperkt zich om praktische redenen
tot uitspraken op basis van jongeren die de afgelopen jaren al besloten hebben te gaan studeren.

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

5

1.2

Responsverantwoording

Er zijn vragenlijsten uitgezet onder studenten die eerder in 2013 meegedaan hebben aan de Landelijke
Kences Monitor Studentenhuisvesting. Aan de landelijke monitor hebben in totaal 30.000 studenten
meegedaan. Bij het afnemen van die enquête in het voorjaar van 2013, is aan alle respondenten gevraagd
of zij open stonden voor een mogelijk vervolgonderzoek. Ongeveer 15.000 respondenten reageerden
destijds positief op de vraag om opnieuw benaderd te mogen worden en lieten hiervoor een e-mailadres
achter.

Deze studenten zijn begin september opnieuw benaderd. Van deze 15.000 studenten hebben er zo’n
6.000 de vragenlijst van de Quickscan ingevuld. Voor meer informatie over de respons wordt verwezen
naar de bijlage.

6

r2013-0056CP

2

Effecten op gedrag in bachelorfase
2.1

Vraagsteling

De vragenlijst met vragen over de bachelorfase bestond uit een viertal vragen over wat de student
(anders) gedaan zou hebben in studiegedrag, studietempo, woongedrag en/of inkomstenverwerving in het
geval het sociaal leenstelsel reeds ingevoerd zouden zijn.

Als inleidende tekst werd onderstaande

meegegeven.
Volgens de plannen wordt de basisbeurs voor nieuwe bachelorstudenten vanaf studiejaar 2015/2016
vervangen door de mogelijkheid (meer) geld te lenen via een Sociaal Leenstelsel. De aanvullende
beurs voor studenten met ouders met een relatief laag inkomen blijft bestaan. Er volgen nu een aantal
vragen die je kunt beantwoorden ALSOF dit al was ingevoerd voordat jij je studiekeuze maakte.

2.2

Effect op het studiegedrag

De respondent kon kiezen uit één van de volgende vier mogelijkheden:
■

Zonder verandering gaan studeren > 71%

■

1 of 2 jaar later gaan studeren > 14%

■

De studie langer dan 2 jaar uitstellen > 5%

■

Niet gaan studeren > 10%

Vooral de laatste reactie (niet gaan studeren) is vanzelfsprekend van groot belang voor de ontwikkeling
van het aantal studenten. Gemiddeld geeft 10% van de studenten dit antwoord.
In de bijlage zijn deze cijfers verder uitgesplitst naar leeftijd, naar HBO-WO, naar woonsituatie en naar het
aantal jaar dat men studeert. Uit deze cijfers blijkt dat dit percentage wat hoger ligt bij studenten van 24
jaar en ouder (17%), bij HBO studenten (13%) en bij studenten die zelfstandig wonen (14%). Vooral de
HBO-studenten ouder dan 24 jaar, zouden minder vaak zijn gaan studeren (20%). Verder zou ook de
(relatief kleine) groep oudere studenten die nog niet zo lang geleden (na een MBO / HBO opleiding)
begonnen is met deze studie, dan niet gaan studeren (30%).

Alleen aan degenen die aangegeven hebben dat ze zonder verandering dan wel 1-2 jaar later zouden zijn
gaan studeren, is gevraagd de vervolgvragen op dit onderdeel te beantwoorden. Bij de interpretatie van de
navolgende cijfers, moet dit onthouden worden. Als verderop bijvoorbeeld 51% zegt langer thuis te blijven
wonen is dat 51% van degenen die wel zouden gaan studeren. De percentages zeggen dus alleen iets
over het gedrag van degenen die in een bepaalde situatie terecht zouden kunnen komen. Mede om die
reden is er in dit verkennend onderzoek vanaf gezien de gegeven gedragsreacties te vertalen in aantallen
studenten.

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

7

2.3

Effect op het studietempo

De respondent kon hier kiezen uit één van de volgende vijf mogelijkheden:
■

Aanzienlijk korter studeren (>1 jaar korter) > 4%

■

Korter studeren > 9%

■

Weinig verschil > 79%

■

Langer studeren > 6%

■

Aanzienlijk langer studeren (> 1 jaar langer) > 3%

Het studietempo zou dus slechts in beperkte mate veranderen als gevolg van deze maatregel: circa 13%
zou sneller gaan studeren en 8% juist langzamer. Uit de tabellen in de bijlage blijkt dat vooral degenen die
al 5 of meer jaar studeren, opgeven dat het studietempo hierdoor versneld zou zijn: van deze groep zou
18% (aanzienlijk) korter studeren. Een ander deel (13%) van deze zelfde groep die al meer dan 5 jaar
studeert zou overigens juist (aanzienlijk) langer over de studie doen.

2.4

Effect op het woongedrag

Voor de mogelijke effecten op het woongedrag konden de respondenten meerdere van onderstaande
zeven reacties aankruisen. Gemiddeld kruisten studenten 1,4 keer een antwoord aan.
■

(Langer) thuis bij ouders wonen > 51%

■

Weer thuis bij ouders wonen > 14%

■

Eerder uitwonend worden > 1%

■

In een stad dichter bij het ouderlijk huis studeren > 16%

■

In de stad van de studie wonen > 6%

■

Op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten > 19%

■

Geen andere keuzes maken > 36%

Het eerste dat de studenten in hun woongedrag zouden doen, blijkt langer thuis te blijven wonen of weer
thuis te gaan wonen bij de ouders. Langer thuiswonen bij de ouders wordt door 51% genoemd als
mogelijkheid. Daarbij zijn het vooral de studenten die al thuis wonen, die deze optie frequent aankruisen
(58%). Het weer terug naar huis gaan, blijkt voor alle groepen studenten een keus te zijn waar ongeveer 1
op de 7 studenten voor zou kiezen. Ook de minder vaak gekozen oplossing om dichter bij het ouderlijk
huis te gaan wonen blijkt voor alle groepen studenten in vergelijkbare mate een optie te zijn.
De als laatst genoemde optie om woonruimte te zoeken met lagere woonlasten, wordt gemiddeld door
19% gezien als mogelijkheid. Studenten ouder dan 24 jaar noemen deze mogelijkheid vaker (24%).

2.5

Effect op de inkomsten

Verder zijn de respondenten geconfronteerd met de vraag hoe zij de mogelijke verhoging van de
studiekosten zouden opvangen. Daarbij konden ze kiezen uit meerdere van onderstaande vijf reacties.
Gemiddeld kruisten studenten hierbij 2,1 keer een antwoord aan.

8

■

Meer geld lenen bij DUO > 57%

■

Meer geld lenen van ouders > 30%

■

Meer geld krijgen van ouders > 34%

■

Meer geld verdienen met werken > 54%

■

Met minder geld rondkomen > 37%

r2013-0056CP

Meer geld lenen bij DUO is een optie voor 57% van alle studenten. Meer dan gemiddeld wordt hiervoor
gekozen door oudere studenten boven 24 jaar (69%), studenten die op kamers wonen (71%) en studenten
die al 5 of meer jaar studeren (64%).
Een andere optie gebaseerd op de verwachting dat de ouders meer geld aan de studenten zouden geven,
wordt gemiddeld door 34% van de studenten aangekruist. Vooral jongere studenten (43%), studenten die
thuis wonen (42%) en studenten die pas 1 of 2 jaar studeren (39%) rekenen hier op. Oudere studenten
veel minder (17%).

Zelf meer geld verdienen is voor net iets meer dan de helft van alle studenten een mogelijkheid. Op dit
punt zijn er amper verschillen tussen de diverse groepen studenten. En ook de laatste mogelijkheid om
zelf zuiniger aan te doen is een mogelijkheid die door alle groepen benoemd wordt in vergelijkbare mate.
Bij nadere analyse blijkt overigens dat vrijwel niemand deze laatste mogelijkheid (met minder geld
rondkomen) als enige mogelijkheid noemt. Dit antwoord wordt vrijwel altijd gecombineerd met meer lenen,
krijgen of verdienen.

2.6

Regionale verschillen

Om na te gaan of studenten in hun reactie wellicht beïnvloed worden door de aanwezigheid (op korte
afstand) van hoger onderwijs voorzieningen, is ook nagegaan in welke mate er sprake is van regionale
verschillen in de antwoorden. Daardoor zijn de studentensteden gegroepeerd naar 4 landsdelen (Noord =
Groningen, Friesland en Drenthe; Oost = Overijssel, Flevoland en Gelderland); West = Utrecht, Noord- en
Zuid-Holland; Zuid = Zeeland, Noord-Brabant en Limburg).

Waar bij de HBO studenten gemiddeld 13% aangeeft, dat hij / zij (dan) niet zou zijn gaan studeren, ligt dit
percentage iets hoger in West Nederland (15%) en Zuid Nederland (18%); en juist lager in Noord (10%) en
Oost Nederland (11%). Deze verschillen zijn beperkt en niet significant. Hetzelfde geldt voor de reacties
van de WO studenten.

Ook waar het gaat om reacties van studenten op de vragen over studietempo, woongedrag en inkomsten,
zijn er geen duidelijke verschillen in reacties naar landsdeel. Hooguit blijkt dat in Oost Nederland een
groter percentage dan gemiddeld opgeeft thuis te blijven wonen (59 versus 51% gemiddeld).

Dit betekent dat invoering van een sociaal leenstelsel in de bachelorfase vooralsnog geen grote
regiospecifieke gevolgen lijkt te zullen hebben.

De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

9

2.7

Te verwachten gedragsreacties

Het effect van een sociaal leenstelsel in de bachelorfase zal van invloed kunnen zijn op zowel
studiekeuze, studietempo, woongedrag als inkomsten.

Ten eerste zijn er studenten die mogelijk niet waren gaan studeren, als deze maatregel al ingevoerd zou
zijn. Gemiddeld geeft 10% van de studenten dit antwoord. Onder bepaalde groepen studenten (vooral
oudere HBO-ers) is dit percentage beduidend hoger: zij geven aan dat zij destijds niet zouden zijn gaan
studeren. Andersom ligt dit percentage “niet studeerders” lager dan gemiddeld binnen de groep jonge
studenten.
In welke mate de maatregel van invloed zou kunnen zijn op de jaarlijkse instroom van studenten is moeilijk
precies aan te geven. Maar dat er sprake zal zijn van enig effect lijkt wel duidelijk.
Degenen die ondanks invoering van een sociaal leenstelsel toch zouden zijn gaan studeren, is gevraagd
wat het effect zou zijn op hun studietempo. Zij verwachten over het algemeen weinig verandering in
tempo. Kleine groepen denken korter te studeren, anderen juist langer. Kortom: een groot effect door een
kortere of langere studieduur op het aantal studenten, mag niet direct verwacht worden.

Verder kan uit de cijfers worden afgeleid dat studenten vaker en/of langer thuis blijven wonen, mocht een
sociaal leenstelsel voor de bachelorfase ingevoerd worden. Ongeveer de helft van de studenten zou dat
doen. Bovendien zou 1 op de 6 studenten die nu uitwonend is, weer terugverhuizen naar het ouderlijk
huis. Beide antwoorden geven aan dat de vraag naar studentenhuisvesting in aanzienlijke mate hierdoor
ingeperkt zou kunnen worden. Als daarbij wordt meegenomen dat een vijfde van de uitwonenden zal gaan
uitkijken naar goedkopere woonruimte, zou vooral de vraag naar de wat duurdere vormen van
studentenhuisvesting wel eens kunnen terugvallen.

Los van dit alles blijkt de meest voor de hand liggende reactie van de studenten op een sociaal leenstelsel
er een te zijn waardoor ze de hogere lasten opvangen door meer geld te “organiseren”: door extra geld te
lenen bij DUO of thuis, door de ouders meer te laten betalen dan wel extra geld te verdienen.

10

r2013-0056CP

3

Effecten op gedrag in masterfase
3.1

Vraagsteling

De vragenlijst met vragen over de masterfase bestond uit een viertal vragen over wat de student zal gaan
doen of anders gedaan zou hebben in studiegedrag, studietempo, woongedrag en/of inkomstenverwerving
in geval van invoering van een sociaal leenstelsel. Als inleidende tekst werd onderstaande meegegeven.
Volgens de plannen wordt de basisbeurs voor nieuwe masterstudenten vanaf studiejaar 2014/2015
vervangen door de mogelijkheid (meer) te lenen via een Sociaal Leenstelsel. De aanvullende beurs
voor studenten in de masterfase met ouders met een relatief laag inkomen blijft bestaan. Hoe ga jij
hierop reageren of hoe zou je reageren als je er zelf mee te maken zou hebben?

3.2

Effect op het studiegedrag

De respondent kon kiezen uit één van de volgende vier mogelijkheden:
■

Dezelfde keus maken > 47%

■

De master in de huidige studiestad volgen > 14%

■

Sowieso geen master > 12%

■

Afzien van een master > 27%

Vooral de laatste reactie (afzien van een master) is van belang voor de ontwikkeling van het aantal
studenten. 27% van de studenten geeft dit antwoord. Gelet op het feit dat 12% zegt sowieso geen master
gaat doen geldt eigenlijk dat (27% van 88%) 31% dan afziet van een master.
In de bijlage zijn deze cijfers verder uitgesplitst naar leeftijd, naar HBO-WO, naar woonsituatie en naar het
aantal jaar dat men studeert. Uit de bijlage en aanvullende analyses blijkt dat dit percentage duidelijk
hoger ligt bij HBO studenten dan bij WO studenten. Voor 40% van de HBO studenten (eigenlijk 50% gelet
op degenen die sowieso geen master zouden doen) is een master dan geen optie meer, terwijl 12% van
de WO studenten hierdoor zou afhaken.
Voor de HBO studenten geldt overigens dat de helft van deze studenten (aan het begin van de vragenlijst)
al aangeeft geen master te zullen gaan doen. Toch hebben ook deze studenten vanuit de vraagstelling
(“hoe zou jij reageren als je hiermee zelf te maken zou hebben”) geantwoord op deze vraag. Van deze
groep die sowieso geen master gaat doen geeft 40% dit ook aan (via de derde antwoord mogelijkheid),
maar ook 40% geeft aan “dan” af te zien van een master. Mochten deze HBO studenten van wie bekend is
dat ze eigenlijk geen master gaan doen, niet meegeteld worden, dan geldt voor de andere helft die dus
wel een master wil gaan doen dat als gevolg van een sociaal leenstelsel ook 40% van die studenten af
zou zien van de master. Daarmee zouden de uitkomsten dus niet veranderen.

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

11

Opnieuw geldt dat alleen aan degenen die aangegeven hebben dat ze wel een master (eventueel elders)
zouden volgen, is gevraagd de vervolgvragen op dit onderdeel te beantwoorden.

3.3

Effect op het studietempo

De respondent kon hier kiezen uit één van de volgende vijf mogelijkheden:
■

Aanzienlijk korter studeren (>1 jaar korter) > 3%

■

Korter studeren > 11%

■

Weinig verschil > 75%

■

Langer studeren > 9%

■

Aanzienlijk langer studeren (> 1 jaar langer) > 2%

Net als bij de invoering van een sociaal leenstelsel in de bachelorfase, blijkt ook hier dat de meeste
studenten hun studietempo niet zouden wijzigen als gevolg van deze maatregel. Circa 14% zou korter
over de studie doen en 11% langer. Waar bij de bachelorfase bleek dat met name langstudeerders iets in
het gedrag zouden kunnen veranderen, blijkt dat het sociaal leenstelsel in de masterfase bij geen enkele
groep studenten in het bijzonder zou doorwerken.

3.4

Effect op het woongedrag

Voor de mogelijke effecten op het woongedrag konden de respondenten meerdere van onderstaande zes
reacties aankruisen. Gemiddeld kruisten studenten 1,3 keer een antwoord aan.
■

(Langer) thuis bij ouders wonen > 40%

■

Eerder uitwonend worden > 2%

■

In een stad dichter bij het ouderlijk huis studeren > 10%

■

In de stad van de studie wonen > 12%

■

Op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten > 25%

■

Geen andere keuzes maken > 40%

Bij een sociaal leenstelsel in de bachelorfase zou ruim de helft van de studenten langer thuis blijven
wonen of zelfs weer terug naar huis gaan. Voor studenten in de masterfase is dat minder een optie.
Ongeveer 40% zou bij deze maatregel langer thuis blijven wonen. Daarmee is dit overigens nog wel de
meest gekozen gedragsreactie. Van de andere opties is op zoek gaan naar goedkopere woonruimte de
meest genoemde. Circa 25% van de studenten denkt daar dan aan, waar dat bij de bachelorfase door
slechts 19% genoemd werd. Vooral studenten die pas 1 of 2 jaar studeren – en voor wie de masterfase
nog wat verder weg is – geven aan in dat geval goedkoper te gaan wonen.

3.5

Effect op de inkomsten

Verder zijn de respondenten geconfronteerd met de vraag hoe zij de mogelijke verhoging van de
studiekosten zouden opvangen. Daarbij konden ze kiezen uit meerdere van onderstaande vijf reacties.
Gemiddeld kruisten studenten hierbij 2,1 keer een antwoord aan.

12

r2013-0056CP

■

Meer geld lenen bij DUO > 64%

■

Meer geld lenen van ouders > 30%

■

Meer geld krijgen van ouders > 24%

■

Meer geld verdienen met werken > 59%

■

Met minder geld rondkomen > 39%

Meer geld lenen bij DUO was in de bachelorfase al de meest gekozen oplossing met 57%. Voor de
masterfase wordt die oplossing nog vaker genoemd namelijk door 64%. Meer dan gemiddeld wordt
hiervoor gekozen door oudere studenten boven 24 jaar (70%) en studenten die al 5 of meer jaar studeren
(72%). De tweede oplossing voor studenten in de masterfase is zelf meer geld verdienen (59%). Dat is
een oplossing die breed gedeeld wordt door alle (sub)groepen studenten.
En opnieuw net als bij de bachelorfase wordt rondkomen met minder geld wel frequent genoemd, maar
nooit als enige mogelijkheid. Doorgaans wordt dat genoemd in combinatie met meer lenen, krijgen of
verdienen.

3.6

Regionale verschillen

Ook mogelijke regionale verschillen in reacties op invoering van een sociaal leenstel voor de masterfase
zijn onderzocht. Ook op dit punt blijkt dat bijvoorbeeld het percentage HBO studenten dat (dan) geen
master zou gaan doen regionaal weinig uiteen loopt. Gemiddeld voor heel Nederland geldt dat 40% van
de HBO studenten aangeeft dan geen master te zullen doen. In Noord en Zuid Nederland ligt dat
percentage hoger (44%), maar opnieuw zijn de verschillen klein en niet significant.

Ook waar het gaat om reacties van studenten op de vragen over studietempo, woongedrag en inkomsten,
zijn er geen duidelijke verschillen in reacties naar landsdeel. Hier blijkt bijvoorbeeld dat studenten in Noord
en Oost Nederland vaker op zoek lijken te gaan naar woonruimte met lagere woonlasten (32% versus 25%
gemiddeld).

Dit betekent dat ook invoering van een sociaal leenstelsel voor de masterfase vooralsnog geen
regiospecifieke gevolgen lijkt te zullen hebben.

3.7

Te verwachten gedragsreacties

Het effect van een sociaal leenstelsel in de masterfase lijkt in grote lijnen op het effect dat een sociaal
leenstelsel in de bachelorfase zou kunnen hebben.

Opnieuw zal een aantal studenten in dit geval een deel van de studie niet gaan volgen. Gemiddeld geeft
40% van de HBO studenten aan geen masterfase te gaan volgen (eigenlijk 50% omdat 20% sowieso geen
master gaat doen). Bij de WO studenten is dat 12%. HBO en WO studenten reageren derhalve duidelijk
anders op deze maatregel, terwijl andere kenmerken als leeftijd, woonsituatie of studieduur veel minder
differentiërend zullen gaan werken.
Ook nu is moeilijk precies in te schatten hoe groot het effect zal zijn op de aantallen studenten, maar dat
met name het aantal HBO studenten dat een (vervolg) master doet zal gaan afnemen, staat wel vast.

De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

13

Degenen die ondanks een dergelijke (eventuele) maatregel toch een master zouden gaan volgen,
verwachten, net als bij de bachelorfase, weinig verandering in hun studietempo. De kortere of langere
verblijfsduur met als gevolg daarvan minder of meer studenten, is dan ook minder te verwachten.

Een flink deel van de masterstudenten (nog altijd 40%) zou langer thuis blijven wonen, mocht een sociaal
leenstelsel ingevoerd worden. Opnieuw komt hieruit een signaal naar voren dat de vraag naar
studentenhuisvesting in aanzienlijke mate omlaag zou kunnen gaan. En ook is er net als bij de vragen
over de bachelorfase het signaal dat een flink deel van de studenten goedkopere woonruimte zal gaan
zoeken.

Verder blijft de reactie van de studenten in groter meerderheid zo dat men mogelijke bezuinigingen op de
masterfase met name oplost door meer geld te lenen bij DUO dan wel extra geld te gaan verdienen.

14

r2013-0056CP

4

Effecten afschaffing OV studentenkaart
4.1

Vraagsteling

De vragenlijst met vragen over de mogelijke afschaffing van de OV studentenkaart bestond uit een vijftal
vragen over hoe de student zal gaan reageren in studiegedrag, studietempo, woongedrag en/of
inkomstenverwerving in geval er bezuinigd wordt op de OV studentenkaart. Als inleidende tekst werd
onderstaande meegegeven.
Volgens de plannen wordt er bezuinigd op de OV Studentenkaart, maar het is nog niet bekend hoe
dat precies zal uitpakken. Hoe ga jij hierop reageren of hoe zou je reageren als je er zelf mee te
maken zou hebben?

4.2

Effect op het studiegedrag

De respondent kon kiezen uit één van de volgende vier mogelijkheden:
■

Wel gaan studenten > 76%

■

1 of 2 jaar later gaan studeren > 9%

■

De studie langer dan 2 jaar uitstellen > 4%

■

Niet gaan studeren > 11%

Ook een afschaffing van de OV studentenkaart zal leiden tot een behoorlijke gedragsreactie van de
studenten. Circa 11% geeft aan in dat geval niet te gaan studeren. Opnieuw zijn het vooral de studenten
van 24 jaar (21%) en HBO studenten (15%), die dan niet zouden zijn gaan studeren.
Alleen aan degenen die aangegeven hebben dat ze zonder verandering dan wel 1-2 jaar later zouden zijn
gaan studeren, is gevraagd de vervolgvragen over de OV studentenkaart te beantwoorden.

4.3

Effect op het studietempo

De respondent kon hier kiezen uit één van de volgende vijf mogelijkheden:
■

Aanzienlijk korter studeren (>1 jaar korter) > 2%

■

Korter studeren > 7%

■

Weinig verschil > 82%

■

Langer studeren > 6%

■

Aanzienlijk langer studeren (> 1 jaar langer) > 3%

Net als bij de maatregelen ten aanzien van de basisbeurs, zal ook een besparing op de OV studentenkaart
slechts beperkt van invloed zijn op het studietempo.

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

15

4.4

Effect op het woongedrag

Om de mogelijke effecten op het woongedrag in te schatten, is aan de respondenten twee keer eenzelfde
vraag voorgelegd. De eerste keer onder de aanname dat studenten zelf 50% van de reiskosten zullen
moeten gaan betalen. De tweede keer onder de aanname dat studenten 100% zelf moeten gaan betalen.
Vervolgens konden studenten meerdere van onderstaande zes reacties aankruisen. Gemiddeld kruisten
studenten 1,6 keer een antwoord aan. De mate waarin antwoorden aangekruist werden is voor beide
vraagstellingen weergegeven, maar het verschil (tussen 50% en 100% betalen) blijkt vrij gering.
■

(Langer) thuis bij ouders wonen > 23% - 25%

■

Eerder uitwonend worden > 24% - 26%

■

In een stad dichter bij het ouderlijk huis studeren > 24% - 24%

■

In de stad van de studie wonen > 40% - 44%

■

Op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten > 19% - 21%

■

Geen andere keuzes maken > 28% - 26%

Her eerste wat de studenten in hun woongedrag veranderen in geval de OV studentenkaart wordt
afgeschaft, is te kiezen voor een andere woonplaats. Circa 40% geeft aan in dit geval te gaan wonen in de
stad waar men ook studeert. Van de studenten die op dit moment buiten de studiestad wonen, eventueel
thuis maar eventueel ook zelfstandig, kiest ruim 40% voor deze oplossing: men zou dus gaan verhuizen.
Maar ook van de studenten die op dit moment al wel wonen in de stad waar ze studeren, geeft bijna 40%
aan in de stad te gaan wonen; voor deze groep verandert er dus weinig.
Daarnaast is er een kwart van de studenten die langer thuis blijft wonen maar een vergelijkbaar aantal
studenten dat juist in dit geval eerder uitwonend zal worden. Vooral jonge studenten onder 20 jaar,
thuiswonende studenten en studenten die pas 1-2 jaar studeren zouden eerder uitwonend worden en
verhuizen naar de studiestad.
Waar afschaffen van de basisbeurs in bachelor en/of masterfase kan leiden tot een afname van de vraag
naar studentenhuisvesting, zou het afschaffen van de OV studentenkaart eerder voor het omgekeerde
kunnen zorgen.

4.5

Effect op de inkomsten

Tot slot zijn de respondenten geconfronteerd met de vraag hoe zij de mogelijke kostenverhoging in het OV
zouden opvangen. Daarbij konden ze kiezen uit meerdere van onderstaande vijf reacties. Gemiddeld
kruisten studenten hierbij 2 keer een antwoord aan.
■

Meer geld lenen bij DUO > 49%

■

Meer geld lenen van ouders > 26%

■

Meer geld krijgen van ouders > 25%

■

Meer geld verdienen met werken > 51%

■

Met minder geld rondkomen > 43%

Meer geld lenen bij DUO is een optie voor 49% van alle studenten. Vooral studenten die op kamers wonen
(57%) en studenten die al 5 of meer jaar studeren (53%) kiezen hiervoor. Ook zelf meer geld verdienen is
een belangrijke optie voor vrijwel alle studenten.

16

r2013-0056CP

4.6

Regionale verschillen

Ook mogelijke regionale verschillen in reacties op bezuinigingen op de OV studentenkaart zijn onderzocht.
Op de vragen hiernaar reageren dit keer de studenten die in Oost Nederland studeren het sterkst. Waar
gemiddeld 15% van de HBO studenten aangeeft dan niet te zijn gaan studeren, ligt dat percentage in Oost
Nederland op 20%. Maar ook deze verschillen zijn klein en niet significant.

Wel is er een enkel echt verschil te registeren waar het gaat om de vraag of studenten mogelijk langer
thuis zouden blijven wonen. Gemiddeld geeft 23% aan hiervoor te kiezen wanneer 50% van de OV kosten
zelf betaald moeten worden. In West Nederland met relatief veel hoger onderwijs instellingen (dus
dichterbij) ligt dat percentage duidelijk lager: 11%. Voor het overige blijkt echter opnieuw dat er geen
regionale verschillen zijn in woongedrag (of in studietempo resp. inkomsten).

Dit betekent dat ook bezuinigingen op de OV studentenkaart vooralsnog weinig regiospecifieke gevolgen
lijken te zullen hebben. Alleen in West Nederland zal het effect op langer thuiswonen iets minder groot zijn
dan elders.

4.7

Te verwachten gedragsreacties

Afschaffing van de OV studentenkaart zal, net als afschaffing van de basisbeurs, van invloed zijn op het
studiegedrag; maar het effect op de behoefte aan studentenhuisvesting zou wel eens volstrekt anders
kunnen uitpakken.

Gemiddeld geeft net als bij een sociaal leenstelsel in de bachelorfase circa 10% van de studenten aan, dat
ze in dat geval niet zouden zijn gaan studeren. Dit betekent dat ook deze maatregel waarschijnlijk van
invloed zal zijn op het aantal studenten, al is niet precies te zeggen hoeveel.

Veranderingen in het studietempo blijken amper verwacht te mogen worden. Een groot effect door een
kortere of langere studieduur op het aantal studenten, mag niet direct verwacht worden.

Waar het gaat om het woongedrag pakt deze maatregel duidelijk anders uit. Waar afschaffen van de
basisbeurs in

bachelor

en/of

masterfase

kan

leiden tot

een afname

van

de

vraag

naar

studentenhuisvesting, zou het afschaffen van de OV studentenkaart eerder voor het omgekeerde kunnen
zorgen. Een behoorlijk aantal studenten geeft namelijk aan in dat geval juist eerder uit huis te gaan (25%),
dichter bij het ouderlijk huis te gaan studeren (25%) en juist te verhuizen naar de stad waar de studie
aangeboden wordt (ruim 40%).

Tot slot blijkt dat studenten meer geld zullen lenen bij DUO, dan wel meer gaan werken, ongeacht hoe
eventuele besparingen in het hoger onderwijs worden ingezet.

De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

17

5

Combinatie
sociaal
leenstel
en
afschaffing van de OV studentenkaart
5.1

Effect op studiegedrag

De vraag is wat het effect zou kunnen zijn op studentenaantallen en studentenhuisvesting, indien zowel
een sociaal leenstel ingevoerd als de OV studentenkaart afgeschaft zou gaan worden. Daarvoor zijn de
antwoorden op de vraag naar invoering in de bachelor fase gecombineerd met de antwoorden op de vraag
over afschaffing van de OV studentkaart. Dat levert de volgende cijfers op:
■

Wel gaan studenten > 65%

■

1 of 2 jaar later gaan studeren > 14%

■

De studie langer dan 2 jaar uitstellen > 6%

■

Niet gaan studeren > 16%

Vooral het mogelijk “niet gaan studeren” is vanzelfsprekend van groot belang voor de ontwikkeling van het
aantal studenten. Gemiddeld geeft 16% van de studenten aan af te zien van een studie als beide
maatregelen ingevoerd zouden worden.
In de bijlage zijn deze cijfers verder uitgesplitst naar leeftijd, naar HBO-WO, naar woonsituatie en naar het
aantal jaar dat men studeert. Uit deze cijfers blijkt dat dit percentage hoger ligt bij studenten van 24 jaar en
ouder (29%), bij HBO studenten (21%) en bij studenten die zelfstandig wonen (29%). Vooral de HBOstudenten ouder dan 24 jaar, zouden minder vaak zijn gaan studeren (38%). Dit betreft met name de
(relatief kleine) groep oudere HBO studenten die nog niet zo lang geleden (na een MBO opleiding)
begonnen is met deze studie; daarvan zou ruim 50% dan afzien van een studie.

5.2

Effect op studietempo, inkomsten en woongedrag

Bij een gecombineerde invoering van het sociaal leenstelsel en afschaffing van de OV studentenkaart, zal
er slechts een beperkt effect zijn op het studietempo. Ruim 70% van de studenten geeft aan weinig
verandering op dit punt te verwachten.

Wat betreft de inkomsten geeft ruim 60% aan de gecombineerde invoering van de maatregelen meer geld
te gaan lenen bij DUO. Een zelfde percentage geeft aan meer geld te gaan verdienen met werken. Ten
opzichte van de 50% die aangaf dit te gaan doen bij invoering van de afzonderlijke maatregelen, verandert
er op dit punt dus niet zoveel.

Maar waar het gaat om het woongedrag is eerder al geconstateerd dat het sociaal leenstel een duidelijk
andere invloed zal hebben dan afschaffing van de OV studentenkaart. Bij invoering van het sociaal

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

19

1

leenstelsel zou 55% langer of weer thuis gaan wonen. Bij afschaffing van de OV kaart (alle reiskosten zelf
te betalen) zou 25% langer thuis blijven wonen. Combinatie van de maatregelen zou ertoe leiden dat zo’n
57% thuis blijft wonen. De combinatie van beide maatregelen heeft op dit punt dus niet veel meer effect
dan de invoering van het sociaal leenstelsel alleen al heeft.

In bijgaand overzicht is met plusjes en minntjes aangegeven in welke mate een gecombineerde invoering
effect zou hebben. Bij drie tekens is het effect aanzienlijk. Bij één beperkt. Hieruit blijkt dat invoering van
beide maatregelen ertoe zal leiden dat er vooral meer studenten thuis blijven wonen (dus minder vraag
naar studentenhuisvesting) en meer studenten zullen gaan wonen in de stad waar ze studeren (dus meer
vraag naar studentenhuisvesting).

■

Langer of weer thuis bij ouders wonen > - - -

■

Eerder uitwonend worden > +

■

In een stad dichter bij het ouderlijk huis studeren > +

■

In de stad van de studie wonen > ++

1

20

Dit is een combinatie van de eerste twee antwoord mogelijkheden zoals gepresenteerd in hoofdstuk 2

r2013-0056CP

Bijlage A: Respons verantwoording
Aan de enquête die in april 2013 uitgezet is voor de landelijk Kences Monitor Studentenhuisvesting,
hebben circa 30.000 studenten medewerking verleend. Deze 30.000 studenten vertegenwoordigen
600.000 HBO en WO voltijd studenten. Hierbij is gebruik gemaakt van weegfactoren die per studiestad
zorgen voor een representatief beeld van de studenten naar leeftijd, geslacht, HBO-WO en woonsituatie
(bron: DUO). Van de 30.000 studenten die meegedaan hebben aan de landelijke monitor, hebben er
15.000 aangegeven opnieuw geënquêteerd te mogen worden. Deze studenten zijn begin september
benaderd voor deze Quickscan, hetgeen geleid heeft tot 6000 ingevulde enquêtes.

In de grafieken zijn de totale (gewogen) aantallen studenten naar achtergrondkenmerken grijs gekleurd.
De (gewogen) aantallen die meegedaan hebben aan deze Quickscan zijn oranje gekleurd. Hieruit blijkt dat
de deelname niet selectief geweest is. De respons naar leeftijd, geslacht, HBO-WO en woonsituatie is
vergelijkbaar en ook vanuit alle steden hebben studenten geantwoord.
Figuur B.1: Aantal studenten in Kences Enquête (600.000) en Quickscan (122.000) naar enkele kenmerken
Duizenden
0

50

Man

100

150

200

250

300

350

400

150

200

250

300

350
400
Duizenden

16%

Vrouw

24%

17-19

23%

20-21

22%

22-23

19%

24 eo

17%

HBO

18%

WO

23%

Bij ouders

19%

Kamers - gedeelde voorzieningen

22%

Kamers - eigen voorzieningen

25%

Zelfstandige huurwoning

20%

Zelfstandige koopwoning

15%

Overig

24%
0

50

100

Kences Enquete

QuickScan

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

21

Figuur B.2: Aantal studenten in Kences Enquête (600.000) en in Quickscan (122.000) per stad

0

20

40

60

80

100

40

60

80

100

Duizenden
120

23%

Groningen
Almere

31%

Leeuwarden

15%

Emmen
10%

Deventer
Enschede

22%

Hengelo
Zwolle

41%

Apeldoorn

42%

Arnhem

17%

Doetinchem

21%

Ede

14%

Nijmegen

24%

Rheden
W ageningen

22%

Amersfoort

10%

Utrecht

25%
15%

Alkmaar
Amsterdam

19%

Haarlem

16%

Hilversum

22%
19%

Delft

25%

Gouda
s-Gravenhage

14%

Leiden

24%

Rotterdam

18%

Vlissingen

21%

Breda

14%

Eindhoven

16%

s-Hertogenbosch

18%

Tilburg

23%

Maastricht

24%

Venlo

7%

Sittard-Geleen
Overig

12%
0

20

Kences Enquete

22

r2013-0056CP

QuickScan

120
Duizenden

Bijlage
B:
bachelorfase

Aanvullende

tabellen

In deze bijlage wordt een aantal tabellen gepresenteerd die een aanvullend beeld geven op de analyses
zoals gepresenteerd in dit rapport.
Tabel B.1: Effect van leeftijd op gedrag in de bachelorfase
Studiegedrag
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

17-19
76%
16%
3%
6%
100%

20-21
72%
13%
6%
9%
100%

22-23
71%
14%
5%
10%
100%

24 eo
66%
12%
5%
17%
100%

Totaal
71%
14%
5%
10%
100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld hebben geleend bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders hebben geleend
Dan zou ik meer geld van mijn ouders gekregen hebben
Dan zou ik meer geld verdiend hebben met werken
Dan zou ik met minder geld zijn rondgekomen
Totaal

48%
28%
43%
52%
38%
208%

55%
31%
35%
58%
40%
218%

61%
31%
35%
49%
37%
213%

69%
29%
22%
56%
30%
206%

57%
30%
34%
54%
37%
212%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

2%
8%
84%
4%
2%
100%

3%
11%
81%
4%
2%
100%

7%
8%
73%
7%
4%
100%

6%
7%
74%
8%
5%
100%

4%
9%
79%
6%
3%
100%

Woongedrag (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) zijn blijven wonen
Dan zou ik weer thuis (bij mijn ouders) zijn gaan wonen
Dan zou ik eerder uitwonend zijn geworden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis zijn gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie zijn gaan wonen
Dan zou ik op zoek zijn gegaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

55%
15%
3%
15%
5%
17%
34%
144%

51%
12%
1%
20%
7%
16%
36%
144%

45%
15%
1%
14%
5%
21%
43%
143%

51%
13%
1%
11%
8%
24%
32%
140%

51%
14%
1%
16%
6%
19%
36%
143%

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

23

Tabel B.2: Effect van HBO-WO op gedrag in de bachelorfase

24

Studiegedrag
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

HBO
66%
15%
6%
13%
100%

WO
78%
12%
3%
7%
100%

Totaal
71%
14%
5%
10%
100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld hebben geleend bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders hebben geleend
Dan zou ik meer geld van mijn ouders gekregen hebben
Dan zou ik meer geld verdiend hebben met werken
Dan zou ik met minder geld zijn rondgekomen
Totaal

53%
28%
34%
52%
38%
205%

61%
31%
35%
56%
36%
219%

57%
30%
34%
54%
37%
212%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

4%
7%
82%
5%
2%
100%

5%
10%
75%
7%
3%
100%

4%
9%
79%
6%
3%
100%

Woongedrag (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) zijn blijven wonen
Dan zou ik weer thuis (bij mijn ouders) zijn gaan wonen
Dan zou ik eerder uitwonend zijn geworden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis zijn gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie zijn gaan wonen
Dan zou ik op zoek zijn gegaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

55%
15%
2%
16%
7%
17%
34%
145%

46%
12%
1%
16%
6%
22%
38%
140%

51%
14%
1%
16%
6%
19%
36%
143%

r2013-0056CP

Studiegedrag
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

Bij ouders

Op Kamers

Zelfstandig

Totaal

Tabel B.3: Effect van woonsituatie op gedrag in de bachelorfase

73%
12%
6%
9%
100%

71%
16%
3%
10%
100%

68%
13%
6%
14%
100%

71%
14%
5%
10%
100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld hebben geleend bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders hebben geleend
Dan zou ik meer geld van mijn ouders gekregen hebben
Dan zou ik meer geld verdiend hebben met werken
Dan zou ik met minder geld zijn rondgekomen
Totaal

40%
30%
42%
55%
43%
209%

71%
29%
31%
53%
33%
217%

68%
29%
25%
51%
32%
206%

57%
30%
34%
54%
37%
212%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

3%
8%
85%
4%
1%
100%

6%
10%
75%
7%
3%
100%

4%
9%
74%
7%
6%
100%

4%
9%
79%
6%
3%
100%

Woongedrag (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) zijn blijven wonen
Dan zou ik weer thuis (bij mijn ouders) zijn gaan wonen
Dan zou ik eerder uitwonend zijn geworden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis zijn gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie zijn gaan wonen
Dan zou ik op zoek zijn gegaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

58%
10%
2%
12%
6%
9%
40%
138%

45%
16%
1%
19%
5%
27%
33%
146%

48%
17%
1%
17%
8%
24%
32%
148%

51%
14%
1%
16%
6%
19%
36%
143%

De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

25

Tabel B.4: Effect van inschrijvingsduur op gedrag in de bachelorfase

Studiegedrag
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

26

1-2 jaar 3-4 jaar 5+ jaar
69%
69%
79%
16%
14%
11%
4%
6%
3%
12%
11%
7%
100% 100%
100%

Totaal
71%
14%
5%
10%
100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld hebben geleend bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders hebben geleend
Dan zou ik meer geld van mijn ouders gekregen hebben
Dan zou ik meer geld verdiend hebben met werken
Dan zou ik met minder geld zijn rondgekomen
Totaal

51%
30%
39%
50%
35%
205%

57%
28%
31%
59%
39%
215%

64%
32%
33%
50%
36%
215%

57%
30%
34%
54%
37%
212%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er korter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

2%
6%
85%
4%
2%
100%

3%
10%
80%
5%
2%
100%

9%
9%
69%
8%
5%
100%

4%
9%
79%
6%
3%
100%

Woongedrag (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) zijn blijven wonen
Dan zou ik weer thuis (bij mijn ouders) zijn gaan wonen
Dan zou ik eerder uitwonend zijn geworden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis zijn gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie zijn gaan wonen
Dan zou ik op zoek zijn gegaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

54%
14%
3%
16%
8%
21%
33%
149%

52%
14%
1%
18%
5%
17%
36%
142%

46%
13%
1%
12%
6%
19%
41%
138%

51%
14%
1%
16%
6%
19%
36%
143%

r2013-0056CP

Bijlage
C:
masterfase

Aanvullende

tabellen

In deze bijlage wordt een aantal tabellen gepresenteerd die een aanvullend beeld geven op de analyses
zoals gepresenteerd in dit rapport.
Tabel C.1: Effect van leeftijd op gedrag in de masterfase

Stu diegedrag
Ja, ik zou dezelfde k eus maken
Ja, maar ik zou deze alleen in de huidige studiestad volgen
Nee, ik zou sowieso geen master gaan doen
Nee, ik zie er dan van af
Totaal

17-19
49%
18%
6%
27%
100%

20-21
44%
18%
10%
28%
100%

22-23
49%
10%
13%
28%
100%

24 eo To taal
45%
47%
9%
14%
20%
12%
26%
27%
100% 100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld lenen bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders lenen
Dan zou ik meer geld van mijn ouders krijgen
Dan zou ik meer geld verdienen met werken
Dan zou ik met minder geld rondkomen
Totaal

57%
29%
33%
56%
40%
215%

65%
30%
23%
63%
43%
224%

67%
33%
23%
56%
39%
218%

70%
25%
13%
58%
31%
198%

64%
30%
24%
59%
39%
215%

Stu dietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er korter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

2%
14%
74%
9%
2%
100%

2%
10%
80%
7%
2%
100%

3%
8%
75%
11%
3%
100%

4%
12%
68%
11%
4%
100%

3%
11%
75%
9%
2%
100%

Woongedrag (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

45%
1%
14%
10%
27%
35%
132%

43%
2%
11%
14%
28%
36%
134%

32%
1%
9%
10%
24%
45%
122%

34%
2%
7%
12%
19%
46%
121%

40%
2%
10%
12%
25%
40%
128%

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

27

Tabel C.2: Effect van HBO-WO op gedrag in de masterfase

28

Studiegedrag
Ja, ik zou dezelfde k eus maken
Ja, maar ik zou deze alleen in de huidige studiestad volgen
Nee, ik zou sowieso geen master gaan doen
Nee, ik zie er dan van af
Totaal

HBO
29%
11%
20%
40%
100%

WO
68%
18%
2%
12%
100%

Totaal
47%
14%
12%
27%
100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld lenen bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders lenen
Dan zou ik meer geld van mijn ouders krijgen
Dan zou ik meer geld verdienen met werk en
Dan zou ik met minder geld rondkomen
Totaal

61%
26%
21%
63%
40%
210%

66%
32%
26%
56%
39%
218%

64%
30%
24%
59%
39%
215%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er korter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

2%
11%
78%
7%
1%
100%

3%
11%
74%
10%
3%
100%

3%
11%
75%
9%
2%
100%

Woongedrag (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

43%
2%
8%
14%
26%
36%
129%

38%
1%
11%
11%
25%
42%
128%

40%
2%
10%
12%
25%
40%
128%

r2013-0056CP

Studiegedrag
Ja, ik zou dezelfde keus maken
Ja, maar ik zou deze alleen in de huidige studiestad volgen
Nee, ik zou sowieso geen master gaan doen
Nee, ik zie er dan van af
Totaal

Bij ouders

Op Kamers

Zelfstandig

Totaal

Tabel C.3: Effect van woonsituatie op gedrag in de masterfase

39%
17%
12%
33%
100%

54%
14%
9%
23%
100%

48%
8%
19%
25%
100%

47%
14%
12%
27%
100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld lenen bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders lenen
Dan zou ik meer geld van mijn ouders krijgen
Dan zou ik meer geld verdienen met werken
Dan zou ik met minder geld rondkomen
Totaal

49%
31%
28%
60%
45%
213%

75%
30%
23%
55%
37%
219%

71%
26%
15%
66%
33%
211%

64%
30%
24%
59%
39%
215%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

2%
11%
77%
8%
2%
100%

3%
11%
74%
9%
3%
100%

4%
9%
74%
10%
3%
100%

3%
11%
75%
9%
2%
100%

Woongedrag (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

57%
2%
9%
12%
21%
31%
132%

27%
1%
11%
13%
31%
43%
127%

34%
1%
10%
8%
19%
52%
124%

40%
2%
10%
12%
25%
40%
128%

De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

29

Tabel C.4: Effect van inschrijvingsduur op gedrag in de masterfase

Studiegedrag
Ja, ik zou dezelfde keus maken
Ja, maar ik zou deze alleen in de huidige studiestad volgen
Nee, ik zou sowieso geen master gaan doen
Nee, ik zie er dan van af
Totaal

30

1-2 jaar 3-4 jaar 5+ jaar Totaal
42%
45%
54%
47%
16%
15%
12%
14%
10%
12%
14%
12%
32%
28%
19%
27%
100% 100% 100% 100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld lenen bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders lenen
Dan zou ik meer geld van mijn ouders krijgen
Dan zou ik meer geld verdienen met werken
Dan zou ik met minder geld rondkomen
Totaal

59%
30%
32%
56%
39%
215%

63%
28%
21%
65%
43%
219%

72%
32%
19%
53%
35%
210%

64%
30%
24%
59%
39%
215%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

2%
10%
78%
8%
1%
100%

2%
11%
75%
9%
2%
100%

3%
12%
71%
10%
4%
100%

3%
11%
75%
9%
2%
100%

Woongedrag (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

41%
2%
15%
13%
30%
34%
136%

43%
1%
8%
12%
25%
38%
127%

33%
1%
9%
11%
20%
48%
122%

40%
2%
10%
12%
25%
40%
128%

r2013-0056CP

Bijlage D: Aanvullende tabellen OV
maatregelen
In deze bijlage wordt een aantal tabellen gepresenteerd die een aanvullend beeld geven op de analyses
zoals gepresenteerd in dit rapport.
Tabel D.1: Effect van leeftijd op gedrag na afschaffing OV kaart
Stu diegedrag
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
T otaal

17-19
82%
11%
2%
5%
100%

20-21
76%
9%
5%
10%
100%

22-23
79%
8%
4%
9%
100%

24 eo Totaal
67%
76%
7%
9%
5%
4%
21%
11%
100% 100%

F inancieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld lenen bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders lenen
Dan zou ik meer geld van mijn ouders krijgen
Dan zou ik meer geld verdienen met werk en
Dan zou ik met minder geld rondkomen
T otaal

44%
26%
33%
54%
41%
198%

50%
26%
26%
52%
46%
200%

52%
28%
20%
47%
43%
190%

51%
24%
17%
52%
42%
186%

49%
26%
25%
51%
43%
195%

Stu dietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
T otaal

2%
11%
81%
5%
1%
100%

1%
5%
86%
5%
3%
100%

2%
6%
83%
8%
1%
100%

3%
6%
77%
9%
5%
100%

2%
7%
82%
6%
3%
100%

Woongedrag bij 50% b etalen (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
T otaal

18%
40%
22%
43%
22%
21%
166%

26%
23%
31%
40%
18%
27%
166%

23%
16%
19%
41%
17%
35%
150%

27%
14%
21%
35%
22%
32%
151%

23%
24%
24%
40%
19%
28%
160%

Woongedrag bij 100% betalen(meerdere antwoorden mog elijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
T otaal

17%
43%
21%
47%
21%
19%
168%

31%
24%
28%
42%
21%
24%
171%

21%
18%
22%
46%
18%
33%
158%

31%
14%
24%
38%
22%
33%
161%

25%
26%
24%
44%
21%
26%
165%

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

31

Tabel D.2: Effect van HBO-WO op gedrag na afschaffing OV kaart

32

Studiegedrag
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

HBO
69%
11%
5%
15%
100%

WO Totaal
85%
76%
6%
9%
3%
4%
6%
11%
100% 100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld lenen bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders lenen
Dan zou ik meer geld van mijn ouders krijgen
Dan zou ik meer geld verdienen met werk en
Dan zou ik met minder geld rondkomen
Totaal

45%
27%
24%
55%
45%
196%

53%
25%
26%
47%
42%
193%

49%
26%
25%
51%
43%
195%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

2%
8%
81%
6%
2%
100%

2%
6%
83%
6%
3%
100%

2%
7%
82%
6%
3%
100%

Woongedrag bij 50% betalen (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

29%
24%
25%
43%
21%
25%
167%

18%
24%
23%
38%
18%
31%
151%

23%
24%
24%
40%
19%
28%
160%

Woongedrag bij 100% betalen(meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

32%
24%
25%
46%
22%
24%
173%

17%
28%
23%
41%
19%
28%
157%

25%
26%
24%
44%
21%
26%
165%

r2013-0056CP

Studiegedrag
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

Bij ouders

Op Kamers

Zelfstandig

Totaal

Tabel D.3: Effect van woonsituatie op gedrag na afschaffing OV kaart

77%
10%
4%
10%
100%

80%
8%
4%
8%
100%

67%
6%
5%
22%
100%

76%
9%
4%
11%
100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld lenen bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders lenen
Dan zou ik meer geld van mijn ouders krijgen
Dan zou ik meer geld verdienen met werk en
Dan zou ik met minder geld rondkomen
Totaal

40%
29%
30%
56%
46%
202%

57%
23%
22%
47%
41%
190%

52%
26%
19%
51%
41%
188%

49%
26%
25%
51%
43%
195%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

2%
8%
83%
5%
2%
100%

2%
6%
82%
7%
3%
100%

3%
5%
80%
8%
4%
100%

2%
7%
82%
6%
2%
100%

Woongedrag bij 50% betalen (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

28%
31%
25%
43%
19%
22%
169%

17%
21%
25%
38%
20%
33%
154%

27%
14%
22%
40%
17%
31%
151%

23%
24%
24%
40%
19%
28%
160%

Woongedrag bij 100% betalen(meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

30%
36%
25%
49%
20%
19%
178%

19%
21%
24%
39%
22%
32%
158%

27%
14%
24%
42%
18%
30%
155%

25%
26%
24%
44%
20%
26%
166%

De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

33

Tabel D.4: Effect van inschrijvingsduur op gedrag na afschaffing OV kaart

Studiegedrag
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

34

1-2 jaar 3-4 jaar 5+ jaar
73%
73%
85%
12%
8%
6%
3%
6%
3%
12%
13%
6%
100% 100% 100%

Totaal
76%
9%
4%
11%
100%

Financieel effect (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik meer geld lenen bij DUO
Dan zou ik meer geld van mijn ouders lenen
Dan zou ik meer geld van mijn ouders krijgen
Dan zou ik meer geld verdienen met werk en
Dan zou ik met minder geld rondkomen
Totaal

45%
24%
30%
52%
41%
193%

49%
27%
23%
53%
46%
199%

53%
27%
22%
47%
41%
190%

49%
26%
25%
51%
43%
195%

Studietempo
Ik zou er aanzienlijk korter over doen (1 jaar of meer korter)
Ik zou er k orter over doen
Dat zou weinig verschil uitmaken
Ik zou er langer over doen
Ik zou er aanzienlijk langer over doen (1 jaar of meer langer)
Totaal

1%
8%
84%
5%
1%
100%

1%
6%
83%
6%
3%
100%

4%
6%
80%
7%
3%
100%

2%
7%
82%
6%
3%
100%

Woongedrag bij 50% betalen (meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

20%
34%
21%
42%
24%
25%
166%

26%
23%
27%
42%
18%
27%
162%

24%
15%
23%
35%
17%
34%
148%

23%
24%
24%
40%
19%
28%
160%

Woongedrag bij 100% betalen(meerdere antwoorden mogelijk)
Dan zou ik (langer) thuis (bij mijn ouders) blijven wonen
Dan zou ik eerder uitwonend worden
Dan zou ik in een stad dichter bij mijn ouderlijk huis gaan studeren
Dan zou ik in de stad van mijn studie gaan wonen
Dan zou ik op zoek gaan naar woonruimte met lagere woonlasten
Dan zou ik geen andere keuzes maken dan mijn huidige keuzes
Totaal

20%
36%
21%
46%
24%
23%
170%

28%
23%
26%
42%
19%
25%
164%

27%
19%
24%
42%
18%
32%
162%

25%
26%
24%
44%
21%
26%
165%

r2013-0056CP

Bijlage
E:
Aanvullende
combinatie van maatregelen

tabellen

Leeftijd
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

17-19
71%
16%
4%
9%
100%

20-21
67%
13%
6%
13%
100%

22-23
66%
13%
7%
15%
100%

HBO-WO
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

HBO
58%
15%
7%
21%
100%

WO
73%
13%
4%
10%
100%

Totaal
65%
14%
6%
16%
100%

Woonsituatie
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

Bij ouders

Op Kamers

Zelfstandig

Totaal

Tabel D.1: Studiekeuze bij invoering studiebeurs Bachelorfase en/of afschaffing OV-kaart

67%
13%
6%
13%
100%

68%
15%
5%
13%
100%

53%
11%
7%
29%
100%

65%
14%
6%
16%
100%

Inschrijftermijn
Dan was ik wel gaan studeren
Dan zou ik 1 of 2 jaar later zijn gaan studeren
Dan zou ik mijn studie langer (dan 2 jaar) hebben uitgesteld
Dan zou ik niet zijn gaan studeren
Totaal

24 eo Totaal
53%
65%
12%
14%
6%
6%
29%
16%
100% 100%

1-2 jaar 3-4 jaar 5+ jaar Totaal
63%
61%
74%
65%
16%
13%
11%
14%
4%
7%
4%
6%
17%
18%
10%
16%
100%
100%
100% 100%

r2013-0056CP | De vraag naar studentenhuisvesting en het effect van de kabinetsmaatregelen Hoger Onderwijs

35