Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 775 X

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2018

Nr. 133

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juli 2018
Naar aanleiding van de op 28 juni jl. gehouden technische briefing over
het RIVM-onderzoek naar chroom-6 bij Defensie (Kamerstuk 34 775 X, nr.
126), heeft uw Kamer om een brief gevraagd waarin wordt bevestigd dat
defensiepersoneel dat nu met chroom-6 houdende producten werkt, altijd
voldoende beschermd is.
Defensie heeft bewust twee onderzoeken laten uitvoeren naar de
veiligheid van het personeel vanwege chroom-6. De Auditdienst Rijk
(ADR) heeft onderzocht of de implementatie van de maatregelen uit het
plan van aanpak «verlaging grenswaarde chroom-6» op schema ligt.
Hierbij ging het om het verbetervermogen. Daarnaast is aan het Coördinatiecentrum Expertise Arbeidsomstandigheden en Gezondheid (CEAG)
gevraagd om te rapporteren over de effectiviteit van de toegepaste
chroom-6 maatregelen. Het CEAG heeft – als interne Arbodienst – de
inhoudelijke expertise en kan oordelen aan de hand van de eerder door
het CEAG uitgevoerde onderzoeken naar de blootstelling aan chroom-6 bij
de eenheden (de «decentrale werkgevers») van Defensie waar structureel
werkzaamheden met chroom-6 worden uitgevoerd.
De ADR geeft aan dat implementatie van maatregelen die relatief
eenvoudig zijn te implementeren, zijn gedaan. Een voorbeeld hiervan is
het invoeren van een detectiepen. Het aanpakken van de structurele bronen technisch gerichte maatregelen (zoals het vervangen van chroom-6 in
het materieel, het plaatsen van state-of-the-art spuitcabines en het
aanschaffen van beter gereedschap om het vrijkomen van stof te
reduceren) heeft de volle aandacht, maar de uitvoering vergt naast tijd
een betere belegging en prioritering van de acties bij betrokken lijnfunctionaris (eigenaarschap), het beschikbaar stellen van (financiële) middelen
en strakkere aansturing vanuit de lijn. De verbeteracties hiervoor zijn al
opgestart met als achterliggend oogmerk dat we de toepassing van
chroom-6 houdende producten zo veel mogelijk trachten uit te bannen of

kst-34775-X-133
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 X, nr. 133

1

te reduceren en dat eventuele nieuwe instroom aan chroom-6 houdende
producten alleen gebeurt indien het niet anders kan. Omdat we hierbij
afhankelijk zijn van onder andere buitenlandse leveranciers van materieel
zullen we bezien of gezamenlijk met bondgenoten naar oplossingen kan
worden gezocht.
Met de rapportage van het CEAG d.d. 4 juni jl. (Kamerstuk 34 775 X, nr.
126) wordt antwoord gegeven op bovengenoemde vraag naar voldoende
bescherming van het personeel. Het CEAG concludeert in zijn rapport dat
de genomen maatregelen afdoende zijn om veilig te kunnen werken met
chroom-6. Uit metingen naar de luchtconcentraties chroom-6 bij de
huidige werkzaamheden blijkt dat de grenswaardes slechts incidenteel
worden overschreden. Waar de luchtconcentratie bij bepaalde werkzaamheden1 nog incidenteel boven de grenswaardes komt, geldt dat men
persoonlijke beschermingsmiddelen moet dragen. Bij adequaat gebruik
en onderhoud van deze middelen ligt de blootstelling (in het ademmasker) onder de grenswaarde, zo heeft het CEAG vastgesteld. De
menselijke factor speelt immers een belangrijke rol bij het functioneren
van het veiligheidssysteem. De meetresultaten van de biologische
monitoring («chroom-totaal» in de urine) bevestigen de effectiviteit van de
toegepaste maatregelen. De hoofdaanbeveling van het CEAG is om de
structurele bron- en technische gerichte maatregelen uit het plan van
aanpak chroom-6 voortvarend op te pakken zodat persoonlijke beschermingsmiddelen niet of steeds minder nodig zijn. Deze aanbeveling van
het CEAG komt overeen met de aanbeveling van de ADR om strikter te
sturen op de maatregelen die zijn belegd. Daartoe wordt het bestaande
plan van aanpak chroom-6 op dit moment verder verdiept (naar
verwachting deze zomer gereed) en wordt de voortgang van de implementatie van de maatregelen periodiek bewaakt en bijgestuurd in het
Veiligheidscomité Defensie.
De Staatssecretaris van Defensie,
B. Visser

1

In het rapport wordt hiervoor de term Similar Exposure Group gehanteerd (zie hoofdstuk 3
voor nadere toelichting)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 X, nr. 133

2