Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 677

Wijziging van de Wet toezicht
accountantsorganisaties, het Burgerlijk Wetboek
en enige andere wetten op het terrein van
accountantsorganisaties en het
accountantsberoep in verband met het
versterken van de governance van
accountantsorganisaties (Wet aanvullende
maatregelen accountantsorganisaties)

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is de
governance van accountantsorganisaties te versterken en de bevoegdheden van de Autoriteit Financiële Markten ten aanzien van het toezicht
op accountantsorganisaties uit te breiden, alsmede enige andere
wijzigingen en verbeteringen in de wetgeving op het terrein van accountantsorganisaties en het accountantsberoep aan te brengen;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I
De Wet toezicht accountantsorganisaties wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 4 vervalt: 1, tweede lid,.
B
In artikel 12c, eerste lid, onderdeel b, wordt na «16» ingevoegd: , eerste
en tweede lid,.
C
Na artikel 14 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

kst-34677-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

1

Artikel 14a
De accountantsorganisatie draagt er zorg voor dat tekortkomingen met
betrekking tot een wettelijke controle worden hersteld.
D
Artikel 16 komt te luiden:
Artikel 16
1. Het dagelijks beleid van de accountantsorganisatie wordt in
meerderheid bepaald door accountantsorganisaties, auditkantoren of
door natuurlijke personen die voldoen aan de krachtens artikel 25 te
stellen regels inzake vakbekwaamheid van externe accountants of regels
die daaraan gelijkwaardig zijn. Indien het dagelijks beleid van de
accountantsorganisatie door twee personen wordt bepaald, voldoet ten
minste een van deze personen aan deze regels.
2. De natuurlijke personen die het dagelijks beleid bepalen van een
accountantsorganisatie met een vergunning die niet mede strekt tot het
verrichten van wettelijke controles bij organisaties van openbaar belang
zijn deskundig ten aanzien van het stelsel van kwaliteitsbeheersing van de
accountantsorganisatie.
3. De natuurlijke personen die het dagelijks beleid bepalen van een
accountantsorganisatie met een vergunning die mede strekt tot het
verrichten van wettelijke controles bij organisaties van openbaar belang
zijn geschikt in verband met de uitoefening van het bedrijf van de
accountantsorganisatie.
4. Indien een accountantsorganisatie als bedoeld in het derde lid
onderdeel uitmaakt van een netwerk, zijn de natuurlijke personen die het
dagelijks beleid bepalen van het binnen het netwerk hiërarchisch hoogste
netwerkonderdeel met zetel in Nederland dat invloed uitoefent op het
beleid van de accountantsorganisatie eveneens geschikt in verband met
de uitoefening van het bedrijf van de tot het netwerk behorende accountantsorganisatie.
5. De personen die belast zijn met het interne toezicht, bedoeld in artikel
22a, tweede lid, zijn geschikt in verband met de uitoefening van dit
toezicht.
6. De accountantsorganisatie meldt wijzigingen ten aanzien van
personen als bedoeld in het derde, vierde en vijfde lid aan de Autoriteit
Financiële Markten. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur
kunnen regels worden gesteld ten aanzien van de daarbij te volgen
procedures en te verstrekken gegevens, alsmede regels ten aanzien van
de voorwaarden waaronder de wijzigingen ten uitvoer mogen worden
gelegd.
E
Onder vernummering van artikel 16a tot 16b, wordt na artikel 16 een
nieuw artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 16a
Natuurlijke personen die het dagelijks beleid bepalen van een accountantsorganisatie met een vergunning die mede strekt tot het verrichten
van wettelijke controles bij organisaties van openbaar belang, verrichten
geen andere werkzaamheden dan die van dagelijks beleidsbepaler van de
accountantsorganisatie, tenzij hiervoor voorafgaande goedkeuring is
verleend door het orgaan, bedoeld in artikel 22a, derde lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

2

F
Na artikel 22 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 22a
1. Een accountantsorganisatie die een vergunning heeft om wettelijke
controles te verrichten bij een organisatie van openbaar belang beschikt
over een stelsel van onafhankelijk intern toezicht op het beleid en de
algemene gang van zaken van de accountantsorganisatie.
2. Indien een accountantsorganisatie als bedoeld in het eerste lid
onderdeel uitmaakt van een netwerk, wordt het in het eerste lid bedoelde
stelsel van onafhankelijk intern toezicht zodanig ingericht dat het ook
betrekking heeft op het binnen het netwerk hiërarchisch hoogste
netwerkonderdeel met zetel in Nederland dat invloed uitoefent op het
beleid van de accountantsorganisatie.
3. Het stelsel van onafhankelijk intern toezicht, bedoeld in het eerste lid,
omvat ten minste een orgaan dat belast is met het interne toezicht, dat
bestaat uit ten minste drie natuurlijke personen. Daalt het aantal leden
beneden de drie, dan neemt het orgaan onverwijld maatregelen tot
aanvulling van zijn ledental.
4. De natuurlijke personen die deel uitmaken van het orgaan dat belast
is met het interne toezicht zijn onafhankelijk ten opzichte van de personen
die het dagelijks beleid van de accountantsorganisatie bepalen of
stemrechten in de accountantsorganisatie houden, en, indien het stelsel
van onafhankelijk intern toezicht overeenkomstig het tweede lid is
ingericht, de personen die het dagelijks beleid bepalen van het onderdeel
van het netwerk waarop het stelsel van onafhankelijk intern toezicht ook
betrekking heeft en stemrechten in dat onderdeel houden.
5. Indien een accountantsorganisatie als bedoeld in het eerste lid
onderdeel uitmaakt van een netwerk, mag ten hoogste één persoon die
deel uitmaakt van het orgaan dat belast is met het interne toezicht
gelieerd zijn aan een onderdeel van het netwerk dat niet in Nederland
gevestigd is. Deze persoon kan niet tot voorzitter van het orgaan worden
benoemd.
6. De personen die het dagelijks beleid van de accountantsorganisatie,
bedoeld in het eerste lid, bepalen of de personen die het dagelijks beleid
bepalen van het onderdeel van het netwerk waarop overeenkomstig
artikel 22a, tweede lid, het stelsel van onafhankelijk intern toezicht
eveneens betrekking heeft, worden benoemd uit een voordracht van het
orgaan belast met het interne toezicht, tenzij artikel 162 of artikel 272 van
Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek van toepassing is. Indien de voordracht
wordt afgewezen, doet het orgaan belast met het interne toezicht een
nieuwe voordracht voor de benoeming.
7. Het in het derde lid bedoelde orgaan dat belast is met het interne
toezicht heeft de volgende taken en bevoegdheden:
a. houdt toezicht op het stelsel van kwaliteitsbeheersing van de
accountantsorganisatie;
b. staat de personen die het dagelijks beleid bepalen van de accountantsorganisatie of, indien het stelsel van onafhankelijk intern toezicht
overeenkomstig het tweede lid is ingericht, de personen die het dagelijks
beleid bepalen van het binnen het netwerk hiërarchisch hoogste netwerkonderdeel met zetel in Nederland, met raad ter zijde;
c. is bevoegd de personen die het dagelijks beleid van de accountantsorganisatie bepalen, of de personen die het dagelijks beleid bepalen van
het onderdeel van het netwerk waarop overeenkomstig het tweede lid het
stelsel van onafhankelijk intern toezicht eveneens betrekking heeft te allen
tijde te schorsen en te ontslaan;
d. andere bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te bepalen
taken en bevoegdheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

3

8. De Autoriteit Financiële Markten kan op aanvraag ontheffing verlenen
van het zesde lid indien de accountantsorganisatie aantoont dat zij
daaraan niet kan voldoen en dat de doeleinden die het stelsel van
onafhankelijk intern toezicht beogen te bereiken anderszins worden
bereikt. Aan de ontheffing kunnen voorschriften worden verbonden en
beperkingen worden gesteld. De ontheffing kan worden gewijzigd of
ingetrokken.
9. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden nadere
regels gesteld met betrekking tot het in het eerste en derde lid bedoelde
stelsel van onafhankelijk intern toezicht. Deze regels hebben in elk geval
betrekking op:
a. de inrichting van het stelsel van onafhankelijk intern toezicht en de in
dat verband aan de onafhankelijkheid van de leden van het orgaan te
stellen eisen;
b. de onderwerpen waarover het orgaan dat belast is met het interne
toezicht dient te worden geïnformeerd.
G
Na artikel 25a wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 25b
Een externe accountant herstelt de tekortkomingen met betrekking tot
een wettelijke controle.
H
Artikel 48a wordt als volgt gewijzigd:
1. In het zesde lid wordt «vierde lid» vervangen door: vijfde lid.
2. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
7. Indien een controledossier als bedoeld in het derde lid ziet op een
organisatie van openbaar belang, deelt de accountantsorganisatie de
voornaamste bevindingen en conclusies van de beoordeling van het
betreffende controledossier door de Autoriteit Financiële Markten mede
aan het auditcomité van de betrokken controlecliënt. De accountantsorganisatie doet de mededeling binnen zes weken na de dag waarop de
Autoriteit Financiële Markten haar het afschrift, bedoeld in het vijfde lid,
heeft verstrekt.
8. De accountantsorganisatie stuurt onverwijld een afschrift van de
mededeling, bedoeld in het zevende lid, aan de Autoriteit Financiële
Markten.
I
Artikel 53, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. Na «14,» wordt ingevoegd: 14a,.
2. «16a,» wordt vervangen door: 16b,.
3. Na «22,» wordt ingevoegd: 22a, eerste tot en met derde lid, vijfde en
zesde lid,.
4. «en 24b» wordt vervangen door:, 24b en 48a, zesde en zevende lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

4

J
Artikel 54, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. Na «14,» wordt ingevoegd: 14a,.
2. «16a,» wordt vervangen door: 16b,.
3. Na «22,» wordt ingevoegd: 22a, eerste tot en met derde lid, vijfde en
zesde lid,.
4. «en 24b» wordt vervangen door:, 24b en 48a, zesde en zevende lid.
K
Na artikel 63c wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 63cc
1. De Autoriteit Financiële Markten kan, in afwijking van artikel 63a,
eerste lid, vertrouwelijke gegevens of inlichtingen verkregen bij de
vervulling van de haar ingevolge deze wet opgedragen taak, verstrekken
aan de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, de Belastingdienst,
de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst, de Nationale Politie, het
Bureau Financieel Toezicht, de Financiële Inlichtingen Eenheid en het
Openbaar Ministerie, voor zover dit dienstig is voor het versterken van de
integriteit van de financiële markten of accountantsorganisaties.
2. De Autoriteit Financiële Markten verstrekt geen gegevens of
inlichtingen die herleidbaar zijn tot andere personen dan accountantsorganisaties of externe accountants.
3. De Autoriteit Financiële Markten verstrekt geen vertrouwelijke
gegevens of inlichtingen op grond van het eerste lid indien:
a. het doel waarvoor de vertrouwelijke gegevens of inlichtingen zullen
worden gebruikt onvoldoende bepaald is;
b. het beoogde gebruik van de vertrouwelijke gegevens of inlichtingen
niet past in het kader van het toezicht op financiële markten, of het
toezicht op basis van deze wet;
c. de verstrekking van de vertrouwelijke gegevens of inlichtingen zich
niet zou verdragen met de Nederlandse wet of de openbare orde;
d. de geheimhouding van de vertrouwelijke gegevens of inlichtingen
niet in voldoende mate is gewaarborgd;
e. de verstrekking van de vertrouwelijke gegevens of inlichtingen
redelijkerwijs in strijd is of zou kunnen komen met de belangen die deze
wet beoogt te beschermen; of
f. onvoldoende is gewaarborgd dat de vertrouwelijke gegevens of
inlichtingen niet zullen worden gebruikt voor een ander doel dan
waarvoor deze worden verstrekt.
4. Voor zover de gegevens of inlichtingen, bedoeld in het eerste lid, zijn
verkregen van een toezichthoudende instantie, verstrekt de Autoriteit
Financiële Markten deze niet aan een andere toezichthoudende instantie,
tenzij de toezichthoudende instantie waarvan de gegevens of inlichtingen
zijn verkregen uitdrukkelijk heeft ingestemd met de verstrekking van de
gegevens of inlichtingen en in voorkomend geval heeft ingestemd met het
gebruik voor een ander doel dan waarvoor de gegevens of inlichtingen
zijn verstrekt.
5. Indien een instantie als bedoeld in het eerste lid aan de Autoriteit
Financiële Markten die de vertrouwelijke gegevens of inlichtingen op
grond van dat lid heeft verstrekt, verzoekt om die vertrouwelijke gegevens
of inlichtingen te mogen gebruiken voor een ander doel dan waarvoor zij
zijn verstrekt, willigt de Autoriteit Financiële Markten dat verzoek slechts

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

5

in:
a. indien het beoogde gebruik niet in strijd is met het eerste, tweede,
derde of vierde lid; en
b. voor zover die instantie op een andere wijze dan in deze wet voorzien
met inachtneming van de daarvoor geldende wettelijke procedures voor
dat andere doel de beschikking over die gegevens of inlichtingen zou
kunnen verkrijgen.
L
In artikel 67, eerste lid, onderdeel a, wordt «16a» vervangen door: 16b.

ARTIKEL II
Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 129a, tweede lid, komt te luiden:
2. De uitvoerende bestuurders nemen niet deel aan de beraadslaging en
besluitvorming over het vaststellen van de bezoldiging van uitvoerende
bestuurders en over de verlening van de opdracht tot onderzoek van de
jaarrekening aan een externe accountant als bedoeld in artikel 27 van de
Wet toezicht accountantsorganisaties indien de algemene vergadering
niet tot opdrachtverlening is overgegaan.
B
Artikel 239a, tweede lid, komt te luiden:
2. De uitvoerende bestuurders nemen niet deel aan de beraadslaging en
besluitvorming over het vaststellen van de bezoldiging van uitvoerende
bestuurders en over de verlening van de opdracht tot onderzoek van de
jaarrekening aan een externe accountant als bedoeld in artikel 27 van de
Wet toezicht accountantsorganisaties indien de algemene vergadering
niet tot opdrachtverlening is overgegaan.
C
In artikel 393, tweede lid, worden de tweede tot en met vierde volzin
vervangen door: Gaat deze daartoe niet over, of ontbreekt deze, dan is de
raad van commissarissen bevoegd. Ontbreekt een raad van commissarissen, dan is het bestuur bevoegd. De aanwijzing van een accountant
wordt door generlei voordracht beperkt. De opdracht kan worden
ingetrokken door de algemene vergadering en door degene die haar heeft
verleend.
D
Artikel 427, eerste lid, komt te luiden:
1. In deze afdeling wordt onder verzekeringsmaatschappij verstaan: een
financiële onderneming met zetel in Nederland die ingevolge de Wet op
het financieel toezicht het bedrijf van verzekeraar mag uitoefenen of de
werkzaamheden van een entiteit voor risico-acceptatie mag verrichten, en
waarop artikel 2:26a, 2:27, 2:48, 2:49b of 2:54a van die wet van toepassing
is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

6

ARTIKEL III
De Wet tuchtrechtspraak accountants wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 22, eerste lid, vervalt: binnen drie jaar nadat klager heeft
geconstateerd of redelijkerwijs heeft kunnen constateren dat het handelen
of nalaten in strijd is met het bij of krachtens de Wet toezicht accountantsorganisaties of de Wet op het accountantsberoep bepaalde of met het
belang van een goede uitoefening van het accountantsberoep,.
B
In artikel 23, vierde lid, wordt «of de voorzitter van de beroepsorganisatie» vervangen door:, het openbaar ministerie, het Bureau Financieel
Toezicht of de beroepsorganisatie.
C
In de artikelen 7, tweede lid, 8, tweede lid, 9, eerste en tweede lid, 22,
tweede lid, 23, vierde lid, 30, aanhef en onderdeel b, 38, zevende lid, 41,
eerste lid, onderdeel b, 41, derde lid, 44, eerste lid, onderdeel b, 44, derde
lid en 46, eerste en tweede lid, wordt «de voorzitter van de beroepsorganisatie» vervangen door: de beroepsorganisatie.

ARTIKEL IV
Na artikel 3:70 van de Wet op het financieel toezicht wordt een
artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 3:70a
Een premiepensioeninstelling met zetel in Nederland maakt binnen zes
maanden na afloop van het boekjaar de jaarrekening en het bestuursverslag overeenkomstig titel 9, Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek op, met
dien verstande dat de in de artikelen 395a, 396 en 397 van genoemd
wetboek geformuleerde uitzonderingen niet van toepassing zijn.

ARTIKEL V
Bijlage I bij de Wet bekostiging financieel toezicht wordt als volgt
gewijzigd:
1. In het onderdeel «Toezichthouder: AFM» worden na de categorie
«Onderdeel Wta.05: toetsing persoon niet in combinatie met een
aanvraag/wijziging vergunning» twee categorieën met de daarbij
weergegeven codes, eenmalige toezichthandelingen en tarieven
ingevoegd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

7

Onderdeel Wta.A6: toetsing
persoon in combinatie met een
aanvraag/wijziging vergunning

In het onderstaande geval
Wta.A6.01, waarbij sprake is
van een aanvraag/wijziging
van een vergunning of van
een inschrijving, brengt de
AFM aanvullend een bedrag
in rekening voor de toetsing
van een persoon
Wta.A6

Het op grond van artikel 16 van
de Wet toezicht accountantsorganisaties vaststellen van de
geschiktheid van een persoon
ten behoeve van ten behoeve
van de behandeling van een
aanvraag tot verlening van een
vergunning als bedoeld in de
onderdelen Wta.A1.01,
Wta.A1.02, Wta.A1.03

€ 7.000

Onderdeel Wta.A7: toetsing
persoon niet in combinatie met
een aanvraag/wijziging
vergunning

In het onderstaande geval
Wta.A7.01, waarbij geen
sprake is van een aanvraag/
wijziging van een vergunning
of van een inschrijving,
brengt de AFM een bedrag in
rekening voor de toetsing
van een persoon
Wta.A7

Het op grond van artikel 16 van
de Wet toezicht accountantsorganisaties vaststellen van de
geschiktheid van een persoon

€ 7.000

ARTIKEL VI
1. Natuurlijke personen die op het tijdstip van inwerkingtreding van
artikel I, onderdeel C, van deze wet het dagelijks beleid van een accountantsorganisatie bepalen worden tot zes maanden na dat tijdstip, geacht
geschikt te zijn in de zin van artikel 16, derde lid, van de Wet toezicht
accountantsorganisaties, zolang niet een wijziging in de relevante feiten of
omstandigheden een redelijke aanleiding geeft tot een beoordeling van
die geschiktheid.
2. Natuurlijke personen die op het tijdstip van inwerkingtreding van
artikel I, onderdeel C, van deze wet het dagelijks beleid bepalen van het
netwerkonderdeel bedoeld in artikel 16, vierde lid, van de Wet toezicht
accountantsorganisaties, worden tot zes maanden na dat tijdstip, geacht
geschikt te zijn in de zin van dat artikel, zolang niet een wijziging in de
relevante feiten of omstandigheden een redelijke aanleiding geeft tot een
beoordeling van die geschiktheid.
3. Personen die op het tijdstip van inwerkingtreding van artikel I,
onderdeel C, van deze wet binnen een accountantsorganisatie belast zijn
met het interne toezicht worden tot een jaar na dat tijdstip, geacht
geschikt te zijn in de zin van artikel 16, vijfde lid, van de Wet toezicht
accountantsorganisaties, zolang niet een wijziging in de relevante feiten of
omstandigheden een redelijke aanleiding geeft tot een beoordeling van
die geschiktheid.

ARTIKEL VII
Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.

ARTIKEL VIII
Deze wet wordt aangehaald als: Wet aanvullende maatregelen
accountantsorganisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

8

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister van Financiën,

De Minister van Veiligheid en Justitie,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 677, nr. 2

9