Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 593

Besluit, houdende wijziging van lijst I,
behorende bij de Opiumwet, in verband met
plaatsing op deze lijst van hasjiesj en hennep
met een gehalte aan tetrahydrocannabinol (THC)
van 15 procent of meer

Nr. 3

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 12 juni 2014
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van 12 februari 2014
inzake het verslag van een schriftelijk overleg over het Besluit, houdende
wijziging van lijst I, behorende bij de Opiumwet, in verband met plaatsing
op deze lijst van hasjiesj en hennep met een gehalte aan tetrahydrocannabinol (THC) van 15 procent of meer (Kamerstuk 33 593, nr. 2).
De op 7 maart 2014 toegezonden vragen en opmerkingen zijn door de
Staatssecretaris bij brief van 11 juni 2014 beantwoord. Vragen en
antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Neppérus
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

kst-33593-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

1

Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggend besluit om producten met een THC-gehalte van 15%
of meer op lijst I van de Opiumlijst te plaatsen en van de antwoorden van
de Staatssecretaris van VWS op de schriftelijke vragen die eerder over dit
besluit zijn gesteld (Kamerstuk 33 592, nr. 2). Deze leden hebben enkele
aanvullende vragen en opmerkingen.
Naar de leden van de PvdA-fractie hebben begrepen zijn er indicaties dat
cannabidiol (CBD) de nadelige effecten voor de gezondheid van tetrahydrocannabinol (THC) als het ware zou kunnen compenseren. Deelt u de
mening dat aangezien het voorliggend besluit is ingegeven door het
belang van de gezondheid van de gebruikers, dat een beter inzicht in de
werking van CBD gewenst is? Voorts dat daarmee mogelijk zelfs het nut
en de noodzaak van de maximering van THC aan de orde is of wellicht dat
de grens van 15% ook hoger zou kunnen liggen? In het kader van de vraag
naar die producten en het risico van het illegale circuit, is het van belang
om te weten wat de werking van CBD is. Bent u bereid, aangezien die
kennis nu blijkbaar ontbreekt, onderzoek te laten verrichten naar de
beschermende werking van CBD ten opzichte van THC? Zo ja, hoe gaat u
dit bewerkstelligen? Zo nee, waarom niet?
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de adviezen die
GGZ Nederland, het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), gemeenten, de
politie en het College van procureurs-generaals in de voorbereiding van
het voorliggend besluit hebben gegeven Daarin werden er diverse
bezwaren geuit met betrekking tot de praktische en juridische uitvoerbaarheid van het besluit. Kunt u aangeven waarom is afgeweken van deze
adviezen en daarbij inhoudelijk op die adviezen ingaan? Bijvoorbeeld het
College van procureurs-generaals toonde zich geen voorstander van het
opnemen van cannabis met meer dan 15% THC op lijst I van de Opiumwet
en adviseerde een haalbaarheidsonderzoek. Is dit onderzoek gehouden?
Zo ja, kunt u dit aan de Kamer doen toekomen? Zo, nee waarom is dat
onderzoek niet gehouden? Kunt u tevens ingaan op de bezwaren die
instellingen voor verslavingszorg u op 13 februari 2014 per brief stuurden
en op de suggesties die zij u deden?
Naar de leden van de PvdA-fractie begrepen hebben is het voorliggende
besluit vooral ingegeven door overwegingen met betrekking tot de
volksgezondheid. Echter, uit de Impactanalyse van bureau Significant
blijkt dat niet het Ministerie van VWS maar dat van VenJ de opdrachtgever was. Tevens bestond de begeleidingsgroep uit veertien personen
waarvan er 12 werkzaam zijn bij het Ministerie van VenJ of in de politieen justitieketen. Terwijl slechts twee personen werkzaam zijn bij het
Ministerie van VWS. Hoe verhoudt deze in omvang relatief beperkte
invloed vanuit het Ministerie van VWS zich tot het gestelde dat het
voorliggende besluit ingegeven is door overwegingen met betrekking tot
de volksgezondheid?
De leden van de PvdA-fractie lezen in de antwoorden (blz. 15) dat u een
parallel trekt tussen de gezondheidsrisico’s die aan genotsmiddelen zoals
alcohol en tabak kleven en cannabis met minder dan 15% THC. Alcohol en
tabak kennen inderdaad ook gezondheidsrisico’s die wellicht zelfs net zo
groot of groter dan die van cannabis <15% THC zijn. Deelt u deze mening?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom trekt u daaruit dan niet de conclusie
dat of alcohol en tabak ook op lijst II van de Opiumwet moeten komen of
cannabis <15% daar van af zou moeten? Zijn het enkel de internationale
verdragen die zich tegen het laatste verzetten of zijn er nog andere
redenen? Zijn er overigens internationale verdragen die nopen tot het
maken van onderscheid tussen cannabis met meer en minder dan een
bepaalde grenswaarde aan THC? Zo ja, welke zijn dat? Zijn er landen
waarbij in regelgeving een onderscheid wordt gemaakt tussen lichte en
zwaardere cannabisproducten? Zo ja, welke landen zijn dat en welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

2

ervaringen kent u voor wat betreft de handhaving van dat onderscheid?
Bent u bereid om de werking van de maximering tot 15% THC na een
aantal jaren te evalueren en daarbij vooral de gezondheidseffecten van die
maximering mee te nemen?
In de reactie van de Staatssecretaris op de eerdere vragen lezen de leden
van de PvdA-fractie dat er met maximering van het THC-gehalte geen
uitbreiding van de bestaande gedoogcriteria inhoudt. Immers, zo wordt
gesteld, coffeeshops mogen nu al geen harddrugs verkopen (het
H-criterium). Hoewel dit feitelijk juist is, lijkt naar de mening van deze
leden, de Staatssecretaris hiermee voorbij te gaan aan het feit dat door
onderscheid te maken binnen cannabisproducten weliswaar niet in de wet
maar in de praktijk wel degelijk een nieuwe groep drugs ontstaat namelijk
die van cannabisproducten met meer dan 15% THC. Dat wil zeggen dat
het niet langer de werkzame stof op zich is die bepaalt of er sprake is van
een soft- of harddrug, maar de mate waarin die werkzame stof in een
product wordt aangetroffen. Waar heroïne of cocaïne zonder meer als
harddrug worden beschouwd, is dat dus bij cannabis niet bij voorbaat
duidelijk. Hoe gaan het openbaar ministerie (OM) en de politie, die tot nu
toe hun handhavingsprioriteit niet bij coffeeshops hebben liggen, hier
beleid op ontwikkelen en in de praktijk mee omgaan? Gaat de capaciteit
bij het OM en de politie dan niet ten koste van de bestrijding van (andere)
druggerelateerde criminaliteit? In antwoord hierop hoeft de Staatssecretaris, zoals al gesteld in de eerste schriftelijke ronde, niet te zeggen
hoeveel controles er wanneer gehouden zullen worden maar er kan toch
niet aan voorbij worden gaan dat er meer capaciteit nodig zal zijn voor de
strafrechtelijke handhaving van cannabisproducten? Of mogen de leden
van de PvdA-fractie uit het eerdere antwoord over de handhavingsarrangementen van de lokale driehoek opmaken, dat het H-criterium vooral via
de bestuurlijke kant (waarschuwingen, sluitingen van coffeeshops) zal
worden gehandhaafd en dat de strafrechtelijke handhaving niet in eerste
instantie aan de orde zal zijn als een coffeeshop onverhoopt cannabisproduct met meer dan 15% THC verkoopt? Wordt daarbij nog onderscheid
gemaakt in de mate waarin deze producten worden verkocht of de hoogte
van het THC-gehalte? De leden van de PvdA-fractie zouden niet graag zien
dat een coffeeshop die incidenteel wiet met 16% THC verkoopt meteen
gecriminaliseerd gaat worden. Juist ook omdat coffeeshops tot nu toe er
doorgaans aan bij hebben gedragen dat harddrugs buiten dit circuit zijn
gebleven. Mede in dit verband zouden genoemde leden willen wijzen op
het bestaan van een keurmerk voor coffeeshops in Haarlem. Dat keurmerk
wordt door de gemeente uitgereikt aan coffeeshops die een veilig en
verantwoord softdrugsbeleid voeren. Deze coffeeshops, waarvan het
personeel gescreend en opgeleid is, vallen onder een minder zwaar
handhavingsregime en worden bijvoorbeeld niet meteen bij de eerste
beste overtreding gesloten. Acht u dit een gunstige ontwikkeling? Zo ja,
hoe gaat u er voor zorgen dat een dergelijk keurmerk landelijke navolging
krijgt? Zo nee, waarom niet?
Genoemde leden maken zich verder zorgen, mede in het licht van de toch
al beperkte capaciteit bij het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), of die
capaciteit niet verder in het gedrang komt vanwege het besluit om
cannabis >15% THC op lijst I te plaatsen. Kunt u deze leden op dit punt
geruststellen?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat inmiddels het gemiddelde
THC-gehalte van nederwiet gezakt is tot 13,5%. Dat is een relatief forse
daling ten opzichte van het vorig jaar (toen nog gemiddeld 15,5%). Naar
schatting heeft echter ruim 1/3 van de verkochte nederwiet nog wel een
percentage THC van meer dan 15%. In dat kader vragen deze leden of uit
het feit dat ruim 1/3 een hoger THC-gehalte kent en er daarnaast nog hasj
wordt verkocht met ook hogere waarden, niet moet worden opgemaakt
dat er nog steeds een markt is voor cannabis met een hoog THC-gehalte?
Uiteraard zo leert de praktijk betekent het verbieden van een product en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

3

pogingen dat verbod te handhaven niet dat daarmee de vraag en het
product van de markt verdwijnen. Zo menen genoemde leden dat daar
waar vraag is naar zwaardere varianten van cannabis, die ook zal blijven.
Zij vrezen dat die vraag zich dus op het illegale, niet gedoogde aanbod zal
gaan richten. Hoe ziet de Staatssecretaris dit? Waarom stelt de Staatssecretaris (blz. 20 van de antwoorden) dat er geen sprake van een hoog
verplaatsingseffect (naar het illegale circuit) zal zijn terwijl 1/3 van de
verkochte nederwiet die in het nu nog gedoogde circuit wordt verkocht,
daar straks niet meer verkocht mag worden? Deelt de Staatssecretaris de
vrees dat doordat er een illegaal aanbod van zware cannabisproducten
ontstaat dat daarmee het succes van coffeeshops, namelijk het scheiden
van de markt van soft- en harddrugs, in het gedrang gaat komen? Met alle
risico’s van dien namelijk dat de softdruggebruiker te gemakkelijk in
aanraking kan komen met harddrugs.
Waar is de veronderstelling op gebaseerd dat door het plaatsen van
cannabis met meer dan 15% op lijst I van de Opiumwet en de daarbij
behorende zwaardere strafbepalingen, er toe zullen leiden dat cannabis
met meer dan 15% THC van de markt zal verdwijnen (het generaal
preventief effect zoals op blz. 14 van de antwoorden is genoemd)? Kan
deze plaatsing op lijst I van de Opiumwet er niet evenzeer toe leiden dat
de prijs van zware cannabisproducten (in het illegale circuit) fors zal gaan
stijgen en dat daarmee de generale preventieve werking weer teniet wordt
gedaan? Hoe schat u het risico in dat de import van cannabishoudende
producten met meer dan 15% THC, bij een gelijkblijvende vraag naar die
producten, zal toenemen?
De leden van de PvdA-fractie begrijpen dat zolang cannabis op grond van
de Opiumwet een verboden middel blijft, dat het stellen van wettelijke
eisen aan etikettering of voorlichting niet mogelijk is. Echter, er worden in
het kader van het gedoogbeleid wel degelijk andere eisen aan de verkoop
van cannabis gesteld. Denk hierbij aan de AHOJ-G criteria of het afstandscriterium tot scholen. Acht u het mogelijk en wenselijk om aan die criteria
een nieuw criterium ten aanzien etikettering en/of voorlichting te
verbinden? Dat zou betekenen dat coffeeshops duidelijk op de verpakking
zouden moeten gaan aangeven wat de inhoud van het verkochte product
is, inclusieve het THC-gehalte. Daarbij zou bijvoorbeeld ook voorlichting
door middel van een bijsluiter met de nadelige effecten of risico’s van het
product kunnen horen. Bovendien kan daarmee tevens het bestaande
H-criterium van scheiding tussen hard- en softdrugs beter worden
gehandhaafd. Bent u bereid om de AHOJ-G criteria in die zin uit te laten
breiden? Zo ja, hoe gaat u dat doen? Zo nee, waarom niet?
Het stemt de leden van de PvdA-fractie tot tevredenheid dat het coffeeshophouders via een gedoogbeleid wordt toegestaan om zelf meetapparatuur te gebruiken om het THC-gehalte van hun producten te meten. Nu
u zelf er op wijst «dat coffeeshophouders veelal gebruik maken van een
vaste toeleverancier»(blz. 20) en «nergens staat dat een coffeeshophouder
niet met een leverancier van cannabis zou mogen spreken»(blz. 21) ligt
het dan niet erg voor de hand dat de coffeeshophouder en de leverancier
afspraken maken over het THC-gehalte van de geleverde producten? Hoe
kan een leverancier dat gehalte bepalen? Wordt de coffeeshophouder
geacht te weten wat het percentage THC in de door hem aangeboden
cannabis is? Naar deze leden aannemen kan de coffeeshophouder alleen
aangesproken worden op het THC-gehalte van de door hem aangeboden
waar, als hij op dat gehalte invloed kan uitoefenen? Zo ja, hoe kan een
coffeeshophouder die invloed uitoefenen? Wat wordt de verantwoordelijkheid van de koper? Kan de koper van een cannabisproduct in een
coffeeshop er van uitgaan dat het cannabis met minder dan 15% THC is of
loopt de koper het risico van strafrechtelijke vervolging als achteraf blijkt
dat het percentage hoger ligt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

4

Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbesluit, waarmee cannabis met een gehalte THC van meer dan 15% op lijst I
van de Opiumwet wordt geplaatst, en van de beantwoording van de
eerste vragenronde hierover. Deze leden blijven een aantal vragen houden
en plaatsen daarbij nog enkele opmerkingen.
Allereerst vragen de leden van de SP-fractie de Staatssecretaris om
uitgebreid toe te lichten op welke punten is afgeweken van de adviezen
van geconsulteerde partijen bij deze algemene maatregel van bestuur
AMvB, wat de argumenten daarvoor waren, en op welke wijze tegemoet
wordt gekomen aan de bezwaren.
De leden van de SP-fractie vinden de beantwoording van de vragen over
de handhaving onvoldoende. Door te doen alsof er geen probleem is met
de handhaving van deze nieuwe maatregel, waarbij kwaliteitscriteria
worden gesteld aan een qua productie verboden maar qua verkoop
gedoogd product, gelet ook op de beperkte capaciteit van politie,
gemeentelijke toezichthouders en het NFI, gaat de Staatssecretaris voorbij
aan de weerbarstige realiteit. Graag een uitgebreide reactie hierop en een
nieuwe analyse over dit vraagstuk.
Voorts vragen genoemde leden een reactie op de stelling dat het meten
van THC-gehalte nog niet op betrouwbare wijze kan plaatsvinden, omdat
in theorie elk zakje cannabis van een gram andere waarden kan bevatten,
ook al is het van dezelfde partij. Op welke wijze wordt het THC-gehalte
gemeten? Welke meetmethode wordt hierbij gebruikt? Worden steekproeven genomen of wordt de hele aangetroffen voorraad getest? Wat
gebeurt er indien de waargenomen metingen verschillende resultaten
bevatten?
De leden van de SP-fractie constateren dat de Staatssecretaris stelt dat het
THC-gehalte door het NFI op betrouwbare wijze te meten is. Geldt dat
echter ook voor de coffeeshop? Hoe kan van een coffeeshophouder, die
strafbaar is indien cannabis met meer dan 15% THC wordt aangetroffen,
worden verwacht dat zij over de(zelfde?) apparatuur als het NFI beschikt?
Indien dit niet wordt verwacht, gelet op de beantwoording van de
Staatssecretaris op bladzijde 17, maakt de Staatssecretaris het niet erg
ingewikkeld, door te spreken over bijkomende omstandigheden die nodig
zijn voor strafbaarheid, zoals de kennis en ervaring van de coffeeshophouder en de mogelijke beschikbaarheid van meetapparatuur? Hoe valt
kennis en ervaring van een coffeeshophouder over het THC-gehalte van
zijn producten te bewijzen?
De leden van de SP-fractie lezen dat de Staatssecretaris stelt dat coffeeshophouders veelal gebruik maken van vaste toeleveranciers. Waarop
baseert de Staatssecretaris dit? Uit de praktijk blijkt dat dit lang niet voor
iedereen geldt. Welke gevolgen heeft deze bevinding (de relativering van
de «vaste toeleveranciers») voor de veronderstelling van de Staatssecretaris dat coffeeshophouders dus zelf in staat zijn invloed uit te oefenen op
het THC-gehalte? Is het niet vreemd om de verkoper van een «eindproduct» verantwoordelijk te maken voor de kwaliteit, waar deze geen
invloed op kan en mag uitoefenen? Dat wordt bij andere producten toch
ook niet gedaan? Graag een reactie hierop.
De leden van de SP-fractie stellen het wel op prijs dat de Staatssecretaris
in de beantwoording duidelijkheid verschaft door expliciet te vermelden
dat het beschikbaar hebben van meetapparatuur formeel weliswaar onder
de strafbaarstelling van artikel 11a Opiumwet vallen (Kamerstuk 32 842),
maar dat dit wordt gedoogd en dat strafvervolging dus niet aan de orde
is. Een coffeeshophouder die meetapparatuur voorhanden heeft, wordt
dus niet gestraft. Graag een bevestiging hiervan.
Op vragen van de leden van de SP-fractie antwoordt de Staatssecretaris
dat er nog weinig onderzoeken zijn waarin de relatie is onderzocht tussen
een eventueel effect van een (hoge dosis) THC en een mogelijk bescher-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

5

mende werking van CBD. Er is geen informatie voorhanden van welke
verhouding THC/CBD een eventueel positief effect te verwachten is.
Ligt het niet voor de hand dat onderzoek eerst te laten verrichten? Is de
Staatssecretaris bereid dat alsnog te doen, en deze AMvB vooralsnog niet
in werking te laten treden? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie vinden het antwoord dat de handhaving van
deze nieuwe maatregel door de politie, het OM en het NFI «binnen de
huidige budgettaire kaders» plaats moet vinden te makkelijk, en daardoor
onbevredigend, zeker gelet op alle bezuinigingen. Graag een reactie
hierop.
Voorts vragen genoemde leden of het klopt dat er bij het NFI niet of
nauwelijks budget is voor het testen van het THC-gehalte. Zo ja, hoe kan
het NFI dan de testen uitvoeren? Komt hiervoor extra budget beschikbaar?
Zo nee, kan worden aangegeven ten koste van welke andere onderzoeken
THC-testen zullen worden uitgevoerd en wat hiervan de gevolgen zijn?
De leden van de SP-fractie zijn teleurgesteld over het antwoord van de
Staatssecretaris op de vraag over de mogelijke introductie van een
«cannabisbijsluiter» met productinformatie, waardoor mensen op de
hoogte zouden kunnen zijn van samenstelling (en dus mogelijke schadelijkheid) van de stof. Ook zijn zij enigszins in verwarring door de reactie
van de Staatssecretaris hierop, namelijk deze passage: «Cannabis is en
blijft een illegaal middel. Daarom is het ook niet mogelijk eisen te stellen
aan de leveranciers ten behoeve van de etikettering van de samenstelling
van het middel, ook al zou dat op zich wenselijk zijn in het kader van
goede voorlichting». Begrijpen genoemde leden het nu goed dat de
Staatssecretaris hier erkent dat cannabis een illegaal middel is en blijft
waaraan geen eisen gesteld kunnen worden? Maar dat is toch precies wat
de Staatssecretaris doet door te eisen dat cannabis minder dan 15% THC
bevat? Graag een uitgebreide reactie hierop.
De leden van de SP-fractie constateren dat ook de Staatssecretaris enige
verplaatsingseffecten (naar het illegale circuit) verwacht van deze nieuwe
maatregel. In hoeverre verwacht u hierdoor nog meer overlast op straten
en in woonwijken door dealers? Zijn inmiddels de mogelijkheden bezien
onderzoek te doen naar het THC-gehalte van cannabis die op straat is
verhandeld? Wat is hieruit gekomen?
Tenslotte blijven de leden van de SP-fractie van mening dat regulering het
juiste antwoord is op de problematiek. Het is vreemd dat de overheid nu
voorstelt de samenstelling van een product te reguleren, terwijl de
achterdeur nog steeds niet is gereguleerd. De regulering van de samenstelling, zoals nu feitelijk wordt voorgesteld, zou samen moeten gaan met
regulering van teelt en bevoorrading. Ook zijn genoemde leden het op dit
punt eens met de leden van de PvdA-fractie, die ook het vastleggen in
wet- en regelgeving van een THC-gehalte als een stap naar verdere
regulering en normalisering van de markt voor cannabisproducten zien.
Dat kan de Staatssecretaris toch niet ontkennen? Hoe ziet de u dit?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met verbazing kennisgenomen van de
antwoorden van de Staatssecretaris op de vragen die door de diverse
fracties zijn gesteld over de brief van 26 maart 2013 inzake het ontwerpbesluit houdende wijziging van lijst I, behorende bij de Opiumwet, in
verband met plaatsing op deze lijst van hasjiesj en hennep met een
gehalte van tetrahydrocannabinol (THC) van 15% of meer. Deze leden
willen de Staatssecretaris bedanken voor zijn beantwoording, maar
hebben wel een aantal nadere vragen omdat op bepaalde punten naar de
mening van deze leden onvoldoende wordt ingegaan op de geuite
bezwaren.
De leden van de D66-fractie constateren dat voorafgaand aan het
ontwerpbesluit een aantal instanties zijn geconsulteerd. GGZ Nederland,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

6

het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), de Raad van Korpschefs en het
College van procureurs-generaals hebben in de voorbereidingsfase van
de AMvB adviezen gegeven. In deze adviezen zijn bezwaren geuit tegen
de praktische, principiële en juridische uitvoerbaarheid van de AMvB. Kan
de Staatssecretaris per geconsulteerde partij gemotiveerd en gedetailleerd uiteenzetten waarom is afgeweken van de adviezen en hierbij
aangeven op welke wijze er tegemoet gekomen is aan de geuite
bezwaren?
De leden van de D66-fractie constateren dat de Staatssecretaris het advies
van de Expertcommissie lijstensystematiek Opiumwet om hennep en
hasjiesj met een gehalte aan
THC van meer dan 15% naar lijst I te verplaatsen heeft overgenomen. Hoe
reageert de Staatssecretaris in dit verband op de opmerking van GGZ
Nederland dat het prematuur is om vanuit het voorzorgsbeginsel hasj en
wiet met een THC-gehalte van meer dan 15% op lijst I te plaatsten, terwijl
wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt? Voorts stelt de Staatssecretaris in de beantwoording dat er nog weinig onderzoeken zijn waarin de
relatie wordt onderzocht tussen een eventueel effect van een (hoge dosis)
THC en een mogelijk beschermende werking van CBD. De zojuist
genoemde Exportcommissie heeft geadviseerd om de verhouding tussen
THC en CBD in cannabis te monitoren en de effecten daarvan op de
gezondheid van de gebruiker te onderzoeken, zodat een beter inzicht in de
werking daarvan ontstaat. Is de Staatssecretaris bereid ook deze aanbeveling over te nemen? Acht de Staatssecretaris het wenselijk om eerst
deze informatie te verkrijgen, alvorens een besluit te nemen? Zo nee,
waarom niet? In de nota van toelichting wordt gesteld dat de voorgestelde
THC-maatregel vooral is ingegeven vanuit het perspectief van volksgezondheid. Is de Staatssecretaris in het kader van de volksgezondheid ook
voornemens eisen te stellen ten aanzien van het gebruik van bestrijdingsmiddelen? Zo nee, waarom niet? Voorts merken genoemde leden op dat
de Staatssecretaris in zijn beantwoording zegt dat dat etikettering van de
samenstelling van het middel op zich wenselijk is in het kader van een
goede voorlichting. Deze leden onderschrijven ten zeerste en roepen de
Staatssecretaris dan ook op om in het belang van de volksgezondheid
nogmaals te kijken naar de mogelijkheden van etikettering en informatievoorziening.
De leden van de D66-fractie merken op dat de Staatssecretaris verwacht
dat gebruikers hun cannabis bij voorkeur in de coffeeshop aanschaffen,
omdat dat een rustige en veilige omgeving is waar de kwaliteit van de
cannabis doorgaans beter is. Omdat in de coffeeshop straks geen zware
cannabis meer wordt aangeboden, zal dit betekenen dat de gebruikers
mildere varianten gaan roken. Er zullen echter consumenten zijn die toch
cannabisproducten met meer dan 15% THC willen gebruiken en hiervoor
hun weg in het illegale circuit zoeken, waar vaak ook andere soorten
harddrugs worden aangeboden. Kan de Staatssecretaris uiteenzetten
welke impact dat kan hebben op de volksgezondheid en de openbare
orde? Hoe wordt voorkomen dat deze mensen in aanraking komen met
harddrugs of vervuilde cannabis?
De leden van de D66-fractie lezen in beantwoording van de Staatssecretaris dat de justitiële keten is voorbereid op de introductie van de
maatregel. Zowel de politiek, het OM en het NFI zouden in alle fasen van
het proces meegedacht hebben over het zo effectief en efficiënt mogelijk
inrichten van de handhaving. In het rapport «Toekomst forensisch
onderzoek» dat is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Veiligheid
en Justitie wordt echter gesteld dat de overheid in haar beleidsplannen
niet altijd rekening houdt met de gevolgen van de plannen voor forensisch onderzoek en prioriteiten die moeten worden heroverwogen. Als
voorbeeld wordt het testen van het THC-gehalte van drugs bij coffeeshops
door het NFI genoemd, waarvoor geen extra middelen vrijgemaakt
worden. Klopt het dat hiervoor geen (extra) budget wordt vrijgemaakt? Zo

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

7

ja, hoe kan het NFI dan de testen uitvoeren? Zo nee, kan worden aangegeven ten koste van welke andere onderzoeken de THC testen zullen
worden uitgevoerd?
De leden van D66-fractie lezen dat strafrechtelijke handhaving het
aantonen van opzet vereist. Het enkele voorhanden hebben van cannabis
met een THC-gehalte van 15% of meer door coffeeshophouders zal niet
voldoende zijn en bijkomende omstandigheden zijn noodzakelijk, om van
voorwaardelijk opzet te kunnen spreken. Deze omstandigheden kunnen
worden gevonden in de kennis en ervaring van coffeeshophouders met
betrekking tot de sterkte van de door hen verkochte cannabis en de
mogelijke beschikbaarheid van apparatuur en andere meetmethoden,
waarmee een redelijke en relevante indicatie van het THC-gehalte kan
worden gekregen. Deze leden vragen of dat concreet betekent dat de
coffeeshopondernemer niet strafbaar is wanneer tijdens een controle in
de coffeeshop cannabis met een THC-gehalte van meer dan 15%, wordt
aangetroffen, wanneer geen (voorwaardelijke) opzet kan worden
vastgesteld? Wordt het een coffeeshophouder zwaarder aangerekend
wanneer er cannabis wordt aangetroffen met meer dan 15% THC indien in
de coffeeshop meetapparatuur of meetmethoden voorhanden zijn? Ook
valt het bezit van meetapparatuur formeel onder de strafbaarstelling van
het nieuwe artikel 11a. Denkt de Staatssecretaris dat dit coffeeshophouders ervan zou kunnen weerhouden om meetapparatuur aan te
schaffen?
De leden van de D66-fractie wijzen er tot slot op dat diverse instellingen
voor verslavingszorg op 13 februari 2014 een brief aan de Staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben gestuurd waarin wordt
gevraagd de beslissing over de 15%-maatregel in een later stadium te
nemen, op basis van wetenschappelijk onderzoek naar de schadelijkheid
van producten met een hoger THC-gehalte dan 15% en in relatie met de
beschermende werking van CBD. Ook wijzen de instellingen erop dat de
maatregel als ongewenst gevolg zou kunnen hebben dat het scheidingsbeleid wordt verzwakt. Kan de Staatssecretaris hierop ingaan? De
verslavingszorginstellingen spreken de zorg uit dat hun relatie met
coffeeshops door deze maatregel zal verslechteren, zoals ook het gevolg
is geweest van wietpas en het afstandscriterum. De vrijwillige relatie
tussen de verslavingszorginstellingen en de coffeeshops maken preventieve interventies voor het verminderen van cannabisgebruik en het in een
vroeg stadium signaleren van problemen mogelijk. Is de Staatssecretaris
van mening dat een verslechterde relatie een onwenselijk gevolg van de
maatregel zou zijn, die de volksgezondheid niet ten goede komt? Hoe wil
de Staatssecretaris voorkomen dat de relatie tussen verslavingszorginstellingen en coffeeshops wordt verstoord? Gezien het belang van de
beschermende stof CBD, het behoud van het scheidingsbeleid, de
medewerking van de coffeeshopbranche met instellingen voor verslavingszorg en de reeds ingezette daling van het THC-gehalte in nederwiet
pleiten de instellingen voor uitstel van invoer van de 15%-maatregel. Kan
de Staatssecretaris uitleggen wat hij van deze argumenten vindt?
II. Reactie van de Staatssecretaris
De leden van de fracties van de PvdA en D66 hebben vragen gesteld
over de werking van CBD en of de bereidheid bestaat onderzoek te laten
verrichten naar de beschermende werking van CBD ten opzichte van THC.
In 2012 heeft het Trimbos-instituut reeds een uitgebreid literatuuronderzoek uitgevoerd naar de rol van THC en CBD. Hieruit kwamen
aanwijzingen naar voren dat de verhouding tussen THC en CBD in
cannabis van belang is om de negatieve gevolgen van een hoog
THC-gehalte te beperken. Als het THC-gehalte in cannabis lager wordt,
dan wordt ook de rol van CBD minder relevant. Uit het rapport blijkt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

8

verder dat onderzoek naar de specifieke rol van CBD nog in de kinderschoenen staat. Het zal veel tijd en geld kosten om daar meer zicht op te
krijgen.
De leden van de fracties van de PvdA, de SP en D66 hebben gevraagd
gemotiveerd uiteen te zetten waarom en op welke punten is afgeweken
van de adviezen of tegemoet is gekomen aan de bezwaren van de
geconsulteerde partijen, GGZ Nederland, het NFI, gemeenten, de politie
en het College van procureurs-generaal. Als voorbeeld noemen de leden
van de fractie van de PvdA het advies van het College van procureursgeneraal tot een haalbaarheidsonderzoek. Naar aanleiding van dit advies
is een impactanalyse uitgevoerd, waar vertegenwoordigers van alle
betrokken partijen aan hebben deelgenomen. Het hieruit voortvloeiende
rapport «Impactanalyse Zware Cannabis op lijst 1» van Significant heb ik
aan uw Kamer doen toekomen. De impactanalyse is gericht op de te
verwachten gevolgen voor de strafrechtketen en gaat in op een groot
aantal door de partijen geuite bezwaren, zoals lastenverzwaring voor
betrokken partijen. De, in de adviezen opgenomen, inhoudelijke punten
komen in de hierna volgende vragen aan bod.
De leden van de fracties van de PvdA, van de SP en van D66 hebben
gevraagd of nader kan worden ingegaan op de bezwaren en de suggesties
van de instellingen voor verslavingszorg, zoals gedaan in de brief
13 februari 2014. De hoofden preventie van de instellingen voor verslavingszorg zijn het in zoverre eens met het kabinet dat zij zich zorgen
maken over het hoge THC-gehalte in de cannabis. Zij hebben als eerste
bezwaar genoemd dat de grenswaarde van 15% THC niet wetenschappelijk is onderbouwd en zij zijn de mening toegedaan dat hier verder
onderzoek naar moet worden gedaan. Het kabinet is van mening dat
voldoende wetenschappelijke zekerheid is over de grotere gezondheidsrisico’s van cannabis met een hoog THC-gehalte en dat een dergelijke
maatregel op grond daarvan gerechtvaardigd is, ook al ontbreekt de
evidentie voor een precieze grens. Voorts hebben de hoofden preventie
van de instellingen voor verslavingszorg aangegeven dat zij vrezen dat
buiten de coffeeshops meer verkooppunten zullen ontstaan voor sterkere
cannabis waardoor meer gebruikers in aanraking zullen komen met
harddrugs. Dit zou een afzwakking zijn van het scheidingsbeleid. Het
kabinet deelt deze vrees niet. Het is bekend dat veel cannabisgebruikers
de voorkeur geven aan de veiligheid van een coffeeshop boven een
niet-gedoogd verkooppunt, omdat zij daar een betrouwbaar product
kunnen aanschaffen, goede advisering krijgen, veilig en rustig kunnen
gebruiken, niet in aanraking komen met criminele dealers en harddrugs
en in geval van klachten over hun aankoop verhaal kunnen halen bij de
coffeeshop. Een volgend bezwaar betreft de vrees voor een verslechtering
van de samenwerking tussen de coffeeshopbranche en de instellingen
voor verslavingszorg. Nieuwe beleidsmaatregelen betekenen voor
ondernemers, en dus ook voor de coffeeshopbranche, soms onzekerheid
over de uitvoering. Dat verklaart mogelijk de wat meer defensieve
houding van de coffeeshops richting de instellingen voor verslavingszorg.
Beide branches zijn flexibel en creatief genoeg om de voordelen van
samenwerking ook in de toekomst vorm te kunnen geven. Met betrekking
tot de door de hoofden preventie van de instellingen voor verslavingszorg
geuite wens voor onderzoek naar de rol van CBD verwijst het kabinet naar
het antwoord hierboven. Tot slot bepleiten de hoofden preventie van de
instellingen voor verslavingszorg in verband met de diverse genoemde
bezwaren (uitvoeren van aanvullende onderzoeken, gemiddeld
THC-gehalte is al onder de 15%) de maatregel uit te stellen. Het kabinet
vindt het uiteraard een positief gegeven dat het gemiddelde THC-gehalte
inmiddels is gedaald, maar wijst er wel op dat het hier slechts om één
meting gaat en dat dit mogelijk is gebeurd onder druk van de aangekon-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

9

digde wetswijziging. Alles overwegende, ziet het kabinet in de naar voren
gebrachte bezwaren onvoldoende reden om de invoering van de
maatregel uit te stellen.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd hoe de vertegenwoordiging van VWS in de begeleidingsgroep van de impactanalyse van
het bureau Significant zich verhoudt tot het gestelde dat het voorliggende
besluit ingegeven is door overwegingen met betrekking tot de volksgezondheid. De impactanalyse ziet op de te verwachten gevolgen van de
maatregel op de strafrechtketen en was primair gericht op handhaving en
opsporing, het beleidsterrein van het Ministerie van Veiligheid en Justitie.
De leden van de fractie van de PvdA hebben enkele vragen gesteld over
de parallel tussen de gezondheidsrisico’s die aan genotsmiddelen zoals
alcohol en tabak kleven en cannabis met minder dan 15% THC. De
gezondheidsrisico’s van alcohol en tabak zijn vergelijkbaar met die van
cannabis. Op alcohol en tabak is respectievelijk de Drank- en Horecawet
en de Tabakswet van toepassing. Het gaat hier om mondiaal wettelijk
toegestane middelen. Het kabinet vindt het dan ook geen reële optie deze
middelen onder de werking van de Opiumwet te brengen. Met de
plaatsing van cannabis op de lijsten van de Opiumwet wordt invulling
gegeven aan de internationale verdragen die Nederland heeft ondertekend. In deze verdragen wordt geen onderscheid gemaakt op grond van
het THC-gehalte. Het in de verdragen neergelegde verbod geldt voor alle
soorten cannabis, ongeacht het THC-gehalte. Op grond daarvan is het niet
mogelijk om cannabis met minder dan 15% THC niet langer onder de
Opiumwet te laten vallen.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd of er internationale verdragen zijn die nopen tot het maken van onderscheid tussen
cannabis met meer en minder THC en of er andere landen zijn waarbij in
regelgeving een onderscheid wordt gemaakt tussen lichte en zwaardere
cannabisproducten. De internationale verdragen waarbij Nederland partij
is maken geen onderscheid tussen cannabis met meer of minder THC.
Voor zover bekend zijn er zijn geen andere landen die onderscheid maken
tussen cannabis met meer of minder THC, met uitzondering van Uruguay,
dat cannabis met een THC-gehalte tussen de 5% en de 12% heeft
gelegaliseerd.1 Aangezien deze wetgeving nog maar enkele maanden
geleden is ingegaan, is nog niets bekend over de effecten van dit beleid.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd of de werking van
de maximering tot 15% THC na een aantal jaren kan worden geëvalueerd,
waarbij vooral aandacht wordt besteed aan de gezondheidseffecten van
de maximering. Het kabinet is bereid tot een evaluatie van de maatregel,
met de kanttekening dat dit pas enkele jaren na invoering van de
maatregel zinvol is, zodat zowel de gezondheidseffecten op de korte als de
langere termijn kunnen worden meegenomen.
De leden van de fracties van de PvdA en de SP hebben vragen gesteld
over de gevolgen van de maatregel voor de (capaciteit van de)
handhaving. De leden van de fractie van de SP hebben daartoe verzocht
om een nieuwe analyse. De leden van de fractie van de PvdA hebben
gevraagd op welke wijze politie en OM beleid gaan ontwikkelen en in de
praktijk met de maatregel om zullen gaan en of bij de handhaving van de
maatregel onderscheid wordt gemaakt in de mate waarin deze producten
worden verkocht of de hoogte van het THC-gehalte. Er zijn geen nieuwe
ontwikkelingen die aanleiding geven tot een nieuwe analyse. Politie en
OM hebben de aanpak van georganiseerde drugshandel als algemeen
1

Dit blijkt uit informatie van de National Drugs Board van Uruguay.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

10

aandachtsgebied aangewezen, zonder daarbij onderscheid te maken naar
het betreffende verboden middel, juist omdat criminele samenwerkingsverbanden zich in de praktijk ook steeds minder beperken tot de handel in
een bepaalde drugssoort. Doordat wordt aangesloten bij de huidige
prioriteiten en aanpak van drugscriminaliteit wordt zoveel mogelijk
voorkomen dat de handhaving van de maatregel ten koste gaat van de
aanpak van andere drugsgerelateerde criminaliteit. Ook voor de
handhaving van de maatregel in coffeeshops geldt dat zoveel mogelijk
wordt aangesloten bij reeds bestaande procedures en handhavingspraktijken. De gevolgen van een overtreding van het H-criterium zijn
vastgelegd in handhavingsarrangementen, die worden opgesteld door de
lokale driehoek op basis van het plaatselijk coffeeshop- en veiligheidsbeleid. Meestal betreft het een combinatie van bestuurlijke en strafrechtelijke handhaving. De bestuurlijke handhaving zal – zoals dit voor alle
criteria geldt – ook bij het H-criterium moeten voldoen aan het proportionaliteitsbeginsel. Voor de strafrechtelijke handhaving geldt dat het OM bij
een overtreding van artikel 10 van de Opiumwet de strafrechtelijke
opvolging bepaalt. De handhavingsarrangementen zullen worden
aangepast op de maatregel en zullen, in combinatie met een door het
Ministerie van Veiligheid en Justitie samen met betrokken organisaties op
te stellen handhavingsstrategie, leidend zijn om tot een evenwichtige inzet
van verschillende instrumenten te komen. Op deze wijze wordt de
handhaving zo effectief en efficiënt mogelijk ingericht.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd naar het keurmerk
van coffeeshops in Haarlem. In algemene zin sta ik positief tegenover de
situatie dat zelf verantwoordelijkheid wordt genomen om de kwaliteit
binnen een sector te verhogen. Specifiek met betrekking tot coffeeshops
wijs ik er op dat het landelijke kader voor het gedoogbeleid, gevormd
door de Aanwijzing Opiumwet van het Openbaar Ministerie, in acht
genomen dient te worden. Het is positief dat Haarlem binnen dit kader
een beleid voert met oog op de volksgezondheid en de openbare orde. Als
andere gemeenten een vergelijkbaar lokaal beleid willen voeren, is dat
natuurlijk mogelijk.
De leden van de fracties van de PvdA, de SP en D66 hebben zorgen
geuit over het gevolg van de maatregel op de beperkte capaciteit en
budget bij het NFI. De leden van de fracties van de SP en D66 hebben
gevraagd of het klopt dat er bij het NFI nauwelijks budget is voor het
testen van het THC-gehalte en of extra budget beschikbaar komt. Zij
vragen aan te geven ten koste van welke andere onderzoeken THC-testen
zullen worden uitgevoerd en wat hiervan de gevolgen zijn. De handhaving
van de maatregel zal binnen de bestaande budgettaire kaders plaatsvinden. De betrokken organisaties hebben meegedacht over de wijze
waarop hier effectieve en efficiënte invulling aan kan worden gegeven. Dit
geldt ook voor de inzet van de capaciteit bij het NFI. Hierover worden
jaarlijks afspraken gemaakt. Ten behoeve van de uitvoering van de
maatregel wordt een zorgvuldige afweging van de beschikbare middelen
gemaakt.
De leden van de fractie van de PvdA en D66 hebben gevraagd of de
Staatssecretaris ook de vrees deelt dat de scheiding van de markt van
soft- en harddrugs in het gedrang komt door het illegale aanbod van
zware cannabisproducten, met alle risico’s van dien. Deze vrees wordt niet
gedeeld. Het is bekend dat veel cannabisgebruikers de voorkeur geven
aan de veiligheid van een coffeeshop boven een niet-gedoogd verkooppunt.Wanneer de maatregel eenmaal is ingegaan, is het de verwachting
dat coffeeshops hun aanbod zo aantrekkelijk mogelijk zullen maken met
inachtneming van de wettelijke limiet van 15% THC. Het kan niet worden
uitgesloten dat in de beginperiode, na invoering van de maatregel, enige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

11

vraag zal bestaan bij illegale verkooppunten naar sterkere wiet of hasj.
Nieuwe gebruikers zullen voortaan in de coffeeshops mildere cannabis
aangeboden krijgen, waardoor de vraag naar sterkere varianten op den
duur zal afnemen.
De leden van de fracties van de PvdA, de SP en D66 hebben vragen
gesteld over mogelijke verplaatsingseffecten. De leden van de fractie van
de PvdA hebben gevraagd of er een markt voor cannabis met een hoog
THC-gehalte bestaat, waarom er geen sprake zal zijn van een hoog
verplaatsingseffect en hoe de risico’s worden ingeschat dat de import zal
toenemen van cannabishoudende producten met een THC-gehalte van
15% of meer. De leden van de fracties van de SP en D66 hebben
gevraagd wat de impact van verplaatsingseffecten naar het criminele
circuit zal zijn op de openbare orde. Dezelfde leden hebben gevraagd hoe
wordt voorkomen dat mensen in aanraking komen met harddrugs of
vervuilde cannabis. Enige verplaatsing naar het illegale circuit kan niet
worden uitgesloten, maar er is geen aanleiding een hoog verplaatsingseffect te verwachten. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut uit 2013 is
gebleken dat het gemiddelde THC-gehalte in nederwiet 13,5% bedraagt.
Het feit dat een deel van de aangeboden cannabis een hoger percentage
kent, betekent nog niet dat er in dezelfde mate vraag naar zal blijven
bestaan. Er zijn geen aanwijzingen dat gebruikers in het verleden minder
zijn gaan blowen naarmate de sterkte van cannabis toenam. Omgekeerd is
niet te verwachten dat gebruikers meer zullen gaan blowen wanneer het
THC-gehalte in cannabis afneemt. Bovendien maakt de hogere strafbedreiging voor een lijst I middel het criminele ondernemerschap onaantrekkelijker. Dit zal naar verwachting van invloed zijn op het aanbod. Als
gevolg van de afnemende vraag naar cannabis met een THC-gehalte van
meer dan 15% en een stijgend strafrisico door de hogere strafbedreiging,
bestaat geen aanleiding te verwachten dat de import zal toenemen. Om
dezelfde redenen verwacht ik geen grote impact op de openbare orde of
dat meer mensen in aanraking zullen komen met harddrugs of vervuilde
cannabis.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd of het mogelijk en
wenselijk is om aan de AHOJGI criteria een nieuw criterium ten aanzien
etikettering en/of voorlichting te verbinden. Een wettelijke eis tot
etikettering van cannabisproducten is niet mogelijk, omdat het om een
illegaal middel gaat. In veel coffeeshops wordt nu al voorlichting gegeven
in de vorm van mondeling advies of in de vorm van het aanreiken van
flyers en brochures. Daarom is het niet nodig een voorlichtingscriterium
toe te voegen aan de bestaande criteria.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd of het niet voor de
hand ligt dat de coffeeshophouder en de leverancier afspraken maken
over het THC-gehalte van de geleverde producten. Ook hebben de leden
van de fractie van de PvdA gevraagd op welke wijze een leverancier het
THC-gehalte kan bepalen. De overheid staat buiten de relatie tussen de
coffeeshophouder en zijn leveranciers. Het is aan de coffeeshophouder
om te bepalen welke afspraken hij al dan niet met een leverancier maakt.
De leverancier dient zelf de benodigde voorzieningen te treffen. In het
verleden is gebleken dat leveranciers het THC-gehalte hebben kunnen
laten stijgen. Het is derhalve aannemelijk dat zij dit gehalte ook weer
kunnen laten dalen.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd of het van een
coffeeshophouder wordt verwacht dat hij weet hoe hoog het THC-gehalte
is in de door hem aangeboden cannabis. De leden van de fracties van de
PvdA en de SP hebben gevraagd wat de gevolgen zijn voor de veronderstelling dat coffeeshophouders zelf in staat zijn invloed uit te oefenen op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

12

het THC-gehalte. De leden van de fractie van de PvdA hebben daarnaast
aangegeven van mening te zijn dat een coffeeshophouder alleen kan
worden aangesproken op het THC-gehalte in de door hem aangeboden
cannabis wanneer hij invloed op dit gehalte kan uitoefenen. Een coffeeshophouder heeft de verantwoordelijkheid voor de producten die hij
verkoopt. Hij dient zich ook nu al aan diverse criteria van het gedoogbeleid te houden. Het niet naleven van de THC-maatregel komt neer op
een overtreding van het H-criterium. Daar kan de coffeeshophouder op
worden aangesproken. Het is aan de coffeeshophouder op welke wijze hij
invloed uitoefent op het THC-gehalte in de door hem verkochte cannabis.
Coffeeshophouders verkopen verschillende soorten cannabis, veelal
variërend van licht tot zwaar, en zijn gewoonlijk bekend met de
leverancier. Er mag daarom worden verwacht dat zij een inschatting
kunnen maken van het THC-gehalte van de geleverde cannabis. In de loop
der jaren is reeds gebleken dat coffeeshophouders in staat zijn zich aan te
passen aan de vraag in de markt en aan de regels die van overheidswege
aan hen worden gesteld. De verwachting is dat coffeeshophouders zich
ook aan de onderhavige regelgeving kunnen en zullen aanpassen.
De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd welke verantwoordelijkheid de koper heeft en of een koper van een cannabisproduct in een
coffeeshop ervan uit mag gaan dat het cannabis betreft met een THC
gehalte van minder dan 15%. Dezelfde leden hebben ook gevraagd welk
risico de koper loopt op strafrechtelijke vervolging als achteraf is gebleken
dat het percentage hoger ligt. Een burger die in de toekomst cannabis
koopt bij een coffeeshop zal er op grond van deze omstandigheden in het
algemeen vanuit kunnen gaan dat de daar gekochte cannabis minder dan
15% THC bevat. De koper blijft wel zelf verantwoordelijk voor de cannabis
die hij in zijn bezit heeft. Wanneer aannemelijk kan worden gemaakt dat
de cannabis in een coffeeshop is gekocht, geldt dat, bijzondere omstandigheden daargelaten, niet van voorwaardelijk opzet kan worden
gesproken.
De leden van de fracties van de SP en D66 hebben gevraagd op welke
wijze het THC-gehalte door het NFI wordt gemeten. Door de politie zullen
monsters worden afgenomen volgens een bemonsteringsprotocol. Dit
protocol zal richtlijnen bevatten met betrekking tot de gehaltebepaling.
Voor het meten van het THC-gehalte gebruikt het NFI de methode van
verhitting en hanteert daarbij een marge van 1,5% ter correctie van de
uitkomsten. Deze methode wordt momenteel getest en zal nog aan een
formeel validatieprogramma worden onderworpen.
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd waarop de mening is
gebaseerd dat coffeeshophouders veelal gebruik maken van vaste
leveranciers. Er bestaan verschillen in de wijze waarop coffeeshops
worden bevoorraad. Het is echter bekend dat coffeeshophouders veelal
gebruik maken van een vaste kring van leveranciers, omdat zij baat
hebben bij een stabiele toelevering van cannabis met een constante
kwaliteit. Dit hebben vertegenwoordigers van de coffeeshopbranche in
het verleden ook aangegeven.
De leden van de fracties van de SP en D66 hebben vragen gesteld over
de strafbaarheid van de coffeeshophouder in verband met het
voorhanden hebben van meetapparatuur en cannabis met een
THC-gehalte van meer dan 15%. Indien in een coffeeshop cannabis met
een THC-gehalte van 15% of meer wordt aangetroffen, is sprake van
overtreding van het H-criterium. Alsdan zijn zowel bestuurlijke als
strafrechtelijke maatregelen aan de orde. Voor de toepassing daarvan zijn
de omstandigheden in het concrete geval relevant. Het voorhanden
hebben van meetapparatuur, mits in de coffeeshop, zal over het algemeen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

13

worden gerekend tot de normale bedrijfsvoering met het oog op de
gedoogde verkoop en geeft daarom geen aanleiding tot strafrechtelijk
optreden. Het enkel voorhanden hebben van cannabis met een
THC-gehalte van meer dan 15% zal gewoonlijk onvoldoende zijn om van
voorwaardelijk opzet te kunnen spreken. Of de coffeeshophouder een
overtreding van het THC-gehalte zwaarder wordt aangerekend als er
meetapparatuur voorhanden is in de coffeeshop zal eveneens afhangen
van de omstandigheden van het geval. Wanneer daarbij wordt gekeken
naar de kennis en ervaring van de coffeeshophouder spelen algemene
ervaringsregels een rol. Met dezelfde redenering kan tot bestuursrechtelijke handhaving worden gekomen, met dien verstande dat in het kader
van de handhaving vermoedelijk met stappen moet worden gewerkt en
dat pas bij herhaalde overtreding tot (tijdelijke) sluiting moet worden
overgegaan. Ik verwacht niet dat coffeeshophouders zich zullen laten
weerhouden om meetapparatuur aan te schaffen.
De leden van de fractie van de SP en D66 hebben gevraagd of het niet
voor de hand ligt dat eerst onderzoek wordt verricht naar de verhouding
THC/CBD en of de Staatssecretaris bereid is dat alsnog te doen en in
afwachting daarop deze AMvB vooralsnog niet in werking te laten treden.
Het doel van de maatregel is tweeledig. De maatregel beoogt enerzijds
gezondheidsschade tegen te gaan en anderzijds een bijdrage te leveren
aan de bestrijding van drugscriminaliteit. Over de mogelijk beschermende
werking van CBD is nog weinig bekend en onderzoek naar de specifieke
rol van CBD staat nog in de kinderschoenen. Het zal veel tijd en geld
kosten om meer zicht te krijgen op die rol, terwijl nu wel bekend is dat er
een relatie bestaat tussen de hoogte van het THC-gehalte in cannabis en
de kans op negatieve effecten. Met het oog op deze doelstellingen acht ik
uitstel van de maatregel niet wenselijk.
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd of het stellen van
eisen ten behoeve van de etikettering van de samenstelling van cannabis
niet vergelijkbaar is met het stellen van een grenswaarde. De invoering
van een grenswaarde van 15% voor het THC-gehalte in cannabis is van
een geheel andere orde dan het stellen van eisen ten behoeve van de
etikettering van de samenstelling van cannabis.
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd of onderzoek is
gedaan naar het THC-gehalte van cannabis die op straat is verhandeld. De
door het Trimbos instituut uitgevoerde onderzoeken naar het THC-gehalte
van wiet en hasjiesj zijn gebaseerd op in coffeeshops gekochte producten.
Daarbij wordt een aselect getrokken steekproef van coffeeshops bezocht
en worden samples van cannabisproducten gekocht. Daardoor geeft het
onderzoek een representatief beeld van de cannabis zoals die in de
coffeeshops wordt aangeboden. Er is geen voornemen dit onderzoek uit
te breiden naar andere, illegale verkooppunten.
De leden van de fracties van de SP en de PvdA hebben te kennen
gegeven dat zij het vastleggen in wet- en regelgeving van een THCgehalte als een stap naar verdere regulering en normalisering van de
markt voor cannabisproducten zien. Het plaatsen van een THC-gehalte
van 15% of meer op lijst I van de Opiumwet is geen maatregel ter verdere
regulering van de cannabismarkt. Voor het overige is het standpunt van
het kabinet over het reguleren van de teelt van cannabis onlangs nog in
een brief aan uw Kamer uiteengezet.2

2

Kamerstuk 24 077, nr. 316.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

14

De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd of in het kader van de
volksgezondheid ook eisen zullen worden gesteld stellen aan het gebruik
van bestrijdingsmiddelen. Zoals al eerder aangegeven is en blijft cannabis
een illegaal middel. Daarom is het ook niet mogelijk eisen te stellen met
betrekking tot de samenstelling of de productie van het middel.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd of nogmaals kan
worden gekeken naar de mogelijkheden van etikettering en informatievoorziening. In veel coffeeshops wordt al informatie en voorlichting
gegeven. Cannabis is en blijft echter een illegaal middel. Daarom is het
ook niet mogelijk eisen te stellen aan de leveranciers ten behoeve van de
etikettering en de samenstelling van het middel.
De leden van de fractie van D66 hebben gevraagd in te gaan op de
mogelijkheid dat de maatregel zou kunnen leiden tot een verzwakking van
het scheidingsbeleid. Het is bekend dat cannabisgebruikers de voorkeur
geven aan de veiligheid van een coffeeshop boven een niet gedoogd
verkooppunt. In die zin vrees ik niet voor een verzwakking van het
scheidingsbeleid. Het door de wetgever gemaakte onderscheid tussen lijst
I en II van de Opiumwet is gebaseerd op de beoordeling van het risico van
een middel. De middelen met een onaanvaardbaar risico zijn op lijst I
geplaatst en hennep en hennepproducten op lijst II. Destijds is hennepolie
al op lijst I geplaatst in verband met het hoge gehalte aan THC. Nu het
gemiddelde THC-gehalte in cannabisproducten is gestegen en meer
bekend is over de schadelijkheid van THC is het een juiste reactie om een
cannabis met een THC-gehalte van 15% of meer naar lijst I te verplaatsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 593, nr. 3

15