3
Vragenuur: Vragen Middendorp
Vragen van het lid Middendorp aan de staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht
dat ambtenaren rillen en van de trap vallen in het gloednieuwe ministerie.
De voorzitter:
Dan geef ik nu het woord aan de heer Middendorp namens
de VVD-fractie voor zijn vraag aan de staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht
dat ambtenaren rillen en van de trap vallen in het gloednieuwe ministerie van Buitenlandse Zaken. Het woord is
aan de heer Middendorp.

De heer Middendorp (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Ambtenaren zijn zo belangrijk voor
het besturen van ons land. Heel veel mensen zijn met hart
en ziel bezig voor de publieke zaak. Het is dus belangrijk
dat de mensen die dat doen, zich goed voelen op hun werk
en zich veilig voelen op de werkvloer. Afgelopen vrijdag
schrok ik dan ook. Dit keer waren het niet de vloeren op
Binnenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid, maar de
ambtenaren op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Buitenlandse Zaken: valpartijen door slecht functionerende trappen en straalkachels omdat de verwarming
niet goed werkt op het ministerie.
Voorzitter. Via u vraag ik de staatssecretaris of de mensen
die op het ministerie werken, veilig zijn. Het Rijksvastgoedbedrijf zegt inmiddels actie te hebben ondernomen. De
trappen zijn direct afgesloten. Er wordt gewerkt aan een
oplossing, maar wat is die oplossing? Heeft de staatssecretaris een plan om de problemen op dit ministerie op te
lossen? Zo ja, wat gaat dat kosten? Klopt het dat het gebouw
waar we nu over spreken, eind 2017 is opgeleverd na een
grondige opknapbeurt van 267 miljoen euro? Trappen, het
klimaatsysteem, niet genoeg werkplekken; is er een evaluatie gemaakt van die grondige opknapbeurt? Zo nee, wil
de staatssecretaris die dan toezeggen? En wat is het grotere
plaatje? Zijn er nog andere problemen te verwachten op
ministeries waar onze ambtenaren werken?
Voorzitter, tot slot. Waar ligt het aan? Wat is de rol van het
Rijksvastgoedbedrijf? Wat wil de staatssecretaris gaan
veranderen om te zorgen dat meer verbouwingen van het
Rijksvastgoedbedrijf lukken?
De voorzitter:
Het woord is aan de staatssecretaris.

Staatssecretaris Knops:
Dank u wel, voorzitter. Ik ben het met de heer Middendorp
volstrekt eens dat ambtenaren veilig moeten kunnen werken. Dat geldt niet alleen voor ambtenaren, maar voor
iedereen. Als gebouwen ontworpen worden, moet er ook
alles aan worden gedaan om de veiligheid in acht te nemen.
Dat geldt ook voor het gebruik van gebouwen. Als de vei-

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Middendorp

ligheid niet gegarandeerd kan worden, moeten er maatregelen worden genomen om de veiligheid alsnog te garanderen.
Ik ga even terug naar hoe het allemaal is ontstaan. In 2014
is er een contract getekend tussen het Rijksvastgoedbedrijf
en het consortium om het pand Rijnstraat 8 grondig te
verbouwen. Dat is heel grondig gebeurd. Er is veel gebeurd.
Het was een behoorlijke aanneemsom. Als er wordt
gebouwd, moet dat zodanig gebeuren dat een veilige
omgeving gegarandeerd kan worden. Als je dan ziet dat er
inderdaad een aantal valpartijen zijn geweest, die ik betreur
— het is heel ongelukkig als mensen vallen en in een geval
ook nog behoorlijke verwondingen oplopen — dan is er
kennelijk toch iets niet goed.
Ik ben zelf zojuist ook even gaan kijken naar die trappen. Ik
moet eerlijk zeggen dat ik ze zelf niet zo snel in huis zou
maken. Dat is ook een kwestie van smaak, maar los daarvan
gaat het erom dat trappen veilig moeten zijn. Onmiddellijk
nadat de valpartijen hadden plaatsgevonden, zijn de trappen
afgesloten. Daarmee was de bereikbaarheid van de Rijnstraat nog steeds gegarandeerd. Op dit moment wordt er
gewerkt aan een oplossing. Die oplossing wordt deze week
nog uitgetest. We hebben al wat eerdere oplossingen uitgetest. Het komt er eigenlijk op neer — het wordt heel gedetailleerd, maar dit hoort er wel bij — dat er een opstaande
rand op de trap zit die kan veroorzaken dat mensen vallen.
Die rand is te hoog en wordt afgeslepen, zodat het geen
rand meer is waar je achter kunt blijven haken. Daarmee
zou de trap aan de eisen moeten voldoen. Ook de leuningen
worden aangepast, zodat die meer grip hebben en je je
eraan kunt vastgrijpen, mocht je uitglijden. We gaan ervan
uit dat we het op deze manier op relatief korte termijn allemaal kunnen herstellen, dat de trappen weer open kunnen
en het gebouw in gebruik is.
De heer Middendorp vraagt wat we hiervan kunnen leren.
Ik zou zeggen: bij elk functioneel ontwerp goed kijken hoe
mooi het is, hoe functioneel het is en hoe veilig het is. Dit
is natuurlijk iets wat in de afgelopen jaren bij dit pand
gebeurd is. Er zijn helaas meer klachten over dit pand; daar
hebben we al vaker over gesproken in de Kamer. Ik zou
graag willen dat we bij het ontwerp van dit soort panden
in het vervolg — daar heb ik op zich geen evaluatie voor
nodig — strakker erbovenop zitten. Dat heb ik ook al aangekondigd. Ik ga er gewoon goed naar kijken en zal erop letten
dat alles voldoet aan de eisen.
Wat gaat het kosten, vraagt de heer Middendorp. Dat weet
ik niet. Maar de kosten zijn in ieder geval niet voor rekening
van de overheid. Als aannemers niet conform de bestekken
bouwen en er onveilige situaties ontstaan, leggen wij de
rekening gewoon terug bij de aannemers. Ik weet niet hoe
hoog die precies zal zijn.
Zijn er nog meer zaken die spelen bij panden? Er zullen
altijd problemen zijn bij panden. Als er kleine dingetjes
spelen, kunnen die worden opgelost. Maar hierbij gaat het
wel om functionele ontwerpeisen. En op dit moment zou
ik zeggen: het had voorkomen kunnen worden. Door beter
op te letten had er iets gemaakt kunnen worden wat beter
en veiliger werkt.
Ik zie iets knipperen.

29 januari 2019
TK 46

46-3-1

De voorzitter:
Dat klopt. Dat komt omdat er voor bewindspersonen ook
spreektijden gelden. En daar bent u allang overheen.
De heer Middendorp (VVD):
Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording. Hij was
eigenlijk bezig met de evaluatie en met het presenteren van
een technische oplossing. Ik ben toch wel benieuwd naar
de evaluatie en zou die iets meer in detail willen bespreken,
want we staan hier niet voor de eerste keer. In maart hadden
we het over de vloeren. In oktober hadden we het ook over
de vloeren. En nu hebben we het dan over de trappen en
nog een aantal andere elementen in een ander ministerie.
Net als in maart en in oktober wordt er gezegd: we zijn
ermee aan de slag gegaan; er is een oplossing. Maar ik ben
toch wel benieuwd wat die oplossing precies zou zijn, en
dan niet alleen voor de trappen maar ook voor het verwarmingssysteem. Dat wil ik graag van de staatssecretaris
horen.
Ik zei al dat we hier niet voor de eerste keer staan. Het is
wel belangrijk, want ook het Binnenhofcomplex gaat verbouwd worden. Dus ik heb toch wel behoefte aan iets meer
... Misschien heeft de staatssecretaris er nog veel meer
informatie over, maar die zou ik dan toch graag in een soort
evaluatie zien, zodat we die ook kunnen meenemen in alle
debatten die wij nu voeren over de verbouwing van het
Binnenhofcomplex.
Tot slot op dit punt. De staatssecretaris ging er net in zijn
beantwoording niet op in, maar ik denk dat er ook voor het
Rijksvastgoedbedrijf lessen te leren zijn. Ik ben benieuwd
hoe de staatssecretaris daarnaar kijkt. Ik ben ook benieuwd
wanneer de tweejaarlijkse rapportage over de stand van
zaken van de verbouwing van het Binnenhofcomplex naar
de Kamer komt, want dan kunnen we het er ook over hebben wat er is gedaan met de lessen die kunnen worden
getrokken uit wat we nu bespreken.
Staatssecretaris Knops:
Het is een mission impossible, voorzitter. De heer Middendorp vuurt zo veel vragen af dat ik die nooit kan beantwoorden binnen de tijd die u daarvoor gereserveerd heeft. Het
spijt me zeer. Ik was bezig met de beantwoording van de
vragen, en nu komen er alleen nog maar meer bij.
Ik heb aangegeven wat we gaan doen. Ik heb aangegeven
dat de leuningen vervangen worden. Ik heb aangegeven
dat de trappen gecorrigeerd worden en vlak gemaakt worden, zodat ze gelijk zijn. Dat is belangrijk, want daarmee
kunnen ze weer worden opengesteld.
De heer Middendorp vraagt wat ik ga doen. In 2014 is het
contract voor dat gebouw getekend. Er is een bestek
gemaakt en aannemers zijn daarmee aan de slag gegaan.
Nu constateren we in het gebruik dat sommige dingen niet
zo zijn als ze horen te zijn. Het enige wat je dan kunt doen,
is optreden, het aanpakken, repareren en zorgen dat mensen
veilig kunnen werken. Daar ben ik nu mee bezig. We kunnen
het evalueren tot we een ons wegen. We kunnen nog terug
tot in de geschiedenis. Ik zeg alleen in de richting van de
heer Middendorp: bij de projecten die nu op stapel staan,
bijvoorbeeld bij het Binnenhof maar ook bij andere projecten, ga ik heel nadrukkelijk kijken naar de functionaliteit,

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Middendorp

want uiteindelijk gaat het erom dat een gebouw functioneel
moet zijn. De logistieke lijnen moeten kloppen. De veiligheidsvoorschriften moeten toegepast worden. En het
Bouwbesluit moet worden toegepast. Dat zijn hele simpele
dingen. Als dat niet gebeurt, leggen we de rekening terug
bij degene die het gemaakt heeft. Wij vragen kwaliteit, en
dan mogen we ook kwaliteit verwachten. Als die kwaliteit
er niet is, dan wordt het gerepareerd. Het spijt mij ook zeer
dat ik hier nu voor de zoveelste keer sta voor een pand dat
toch al in opspraak is. Maar de enige taak die ik heb — daar
voel ik me ook verantwoordelijk voor — is om zo snel
mogelijk te repareren wat niet goed is gegaan en om
inderdaad bij nieuwe projecten voor nieuwbouw en verbouw te voorkomen dat het nog een keer gebeurt.
De heer Middendorp (VVD):
Ik wil er niet een mission impossible van maken, maar
misschien kan de staatssecretaris dan toch iets meer zeggen
over de vorige case die we hier bespraken, namelijk de
vloeren. Heeft hij daar een statusupdate van?
Tot slot vraag ik wat het betekent voor het Rijksvastgoedbedrijf. Is er iets veranderd in de manier waarop we dit soort
projecten aansturen?
Staatssecretaris Knops:
Voorzitter. Ik ben naar de Kamer geroepen voor een vraag
over de Rijnstraat. Ik ben niet geprepareerd voor een vraag
over de laatste stand van zaken van de Turfmarkt, waar de
heer Middendorp nu naar vraagt. Mij lijkt dat dit via schriftelijke vragen kan. Ik zal daar dan op antwoorden, want dat
ga ik nu niet doen.
Over het Binnenhof komen wij nog te spreken. De Kamer
krijgt daar binnenkort een brief over, maar dat is weer een
heel ander onderwerp. Maar de lessen en ervaringen die
ik nu zelf opdoe en die ik het afgelopen jaar heb opgedaan,
zullen wij zeker toepassen bij nieuwe projecten, want daar
moeten wij van leren. Dat geldt overigens niet alleen voor
de opdrachtgever, de rijksoverheid, het geldt ook voor de
partijen die erbij zijn betrokken.
De voorzitter:
De heer Middendorp.
De heer Middendorp (VVD):
Over de Rijnstraat heeft de staatssecretaris beantwoord
wat ik in deze mission impossible kon persen. Dank.
De voorzitter:
Dank u wel, mijnheer Middendorp.
Ik dank de staatssecretaris voor het beantwoorden van de
vragen.

29 januari 2019
TK 46

46-3-2