Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 638

Goedkeuring van het op 10 augustus 2012 te
Addis Abeba tot stand gekomen Verdrag tussen
het Koninkrijk der Nederlanden en de Federale
Democratische Republiek Ethiopië tot het
vermijden van dubbele belasting en het
voorkomen van het ontgaan van belasting met
betrekking tot belastingen naar het inkomen

Nr. 8

VERSLAG
Vastgesteld 20 september 2013
De vaste commissie voor Financiën belast met het voorbereidend
onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
• Inleiding
• Algemeen
• Antimisbruikbepalingen
• Overig

blz.
1
1
2
4

Inleiding
De leden van de fractie van de PvdA hebben kennisgenomen van
voorliggend wetsvoorstel, en danken de regering voor haar reactie op
eerdere schriftelijke vragen. Naar aanleiding van de beantwoording en de
kabinetsreactie op het SEO-rapport «Uit de schaduw van het bankwezen»,
hebben deze leden nog enkele aanvullende vragen.
De leden van de fractie van de PVV hebben met belangstelling kennisgenomen van dit wetsvoorstel.
De leden van de fractie van de SP hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Deze leden hebben hierover de volgende vragen.
Algemeen
De leden van de PVV-fractie hebben naar aanleiding van het toetsschema,
gebaseerd op de motie-Van Vliet (Kamerstuk 25 087, nr. 7) de volgende
vragen, aan- en/of opmerkingen.

kst-33638-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 638, nr. 8

1

Waarom verleent de bronstaat geen verdragsvoordelen aan een in
Nederland gelegen vaste inrichting die zich in dezelfde situatie bevinden
als inwoners van Nederland?
Waarom is de definitie van het begrip vaste inrichting slechts deels in
overeenstemming met de OESO-beginselen?
Waarom is er geen uitsluitende woonstaatheffing voor deelnemingsdividenden, interest en royalty’s?
Wat is de reden dat er slechts een beperkte invorderingsbepaling is
opgenomen?
De OESO hanteert voor ontwikkelingslanden een uitgebreidere definitie
van het begrip «vaste inrichting», waarom is dat dat hier niet overgenomen?
De leden van de SP-fractie merken op dat in Ethiopië veel dienstverlening
door Nederlandse agrarische bedrijven plaatsvindt. Deze leden vragen
zich af of het niet voor de hand had gelegen in dat licht een
dienstverlening-vaste inrichting op te nemen, zoals wel opgenomen in
artikel 5-3-b van het Modelverdrag van de Verenigde Naties. Is dit
gebeurd, zo vragen deze leden? Indien neen, waarom is dit niet gebeurd?
Heeft Nederland het opnemen hiervan aangeboden? Wat betekent het
ontbreken hiervan voor de Ethiopische belastingheffing?
In antwoord op eerdere vragen gaf de regering aan dat Ethiopië «in de
hoofdregel» slechts 5% bronbelasting op interest heft. Geldt voor alle
vormen van interest dat Ethiopië slechts 5% bronbelasting heft, zo vragen
de leden van de fractie van de SP? Zijn er vormen van interest waarbij
Ethiopië meer dan 5% heft? Zo ja, op welke vormen van interest? Hoe
hoog zijn de tarieven op deze vormen van interest? Indien er afwijkende
tarieven van 5% bestaan, wat is dan de invloed van het Verdrag op de
inning van bronbelasting voor Ethiopië?
Onder het nieuwe belastingverdrag Nederland – Duitsland wordt een
woonplaatsverklaring afgegeven aan stichtingen en verenigingen die
geen onderneming drijven, zo staat expliciet gemeld in de Memorie van
Toelichting hierover. Is de uitkomst onder het verdrag met Ethiopië
hetzelfde, vragen de leden van de SP-fractie? Schuilt hierin het gevaar dat
Ethiopië een reductie van bronheffing verleent bij betalingen aan
stichtingen en verenigingen die geen onderneming drijven, terwijl bij deze
lichamen een volledige vrijstelling van belasting sprake is? Indien neen,
waarom niet?
De leden van de fractie van de SP vragen de regering aan te geven in
hoeverre Nederlandse bedrijven die actief zijn in Ethiopië, worden
geconfronteerd met dubbele belastingheffing. Kan daarnaast worden
aangegeven of de zogenaamde «tax holidays» die Ethiopië kent, ervoor
kunnen zorgen dat er dubbele niet-heffing optreedt?
Antimisbruikbepalingen
De leden van de fractie van de PvdA constateren dat in het verdrag met
Ethiopië geen antimisbruikbepalingen zijn opgenomen, omdat het risico
op misbruik «niet zodanig is, dat er aanleiding zou zijn hierop gerichte
bepalingen in het Verdrag op te nemen anders dan de gebruikelijke eis
van inwonerschap en de beneficial owner-eis». Deze leden vragen de
regering hoe deze uitspraak moet worden bezien in het licht van de
kabinetsreactie op voornoemd SEO-rapport over antimisbruikbepalingen,
waarin zij stelt dat «het kabinet actie op zijn plaats vindt om hier verandering in te brengen»? Heeft Ethiopië hier interesse in? Zo ja, betekent dit
dat een wijzigingsprotocol wordt opgesteld, zoals besproken in het
algemeen overleg van 23 januari jongstleden (Kamerstuk 25 087, nr. 48)?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 638, nr. 8

2

Zou het opnemen van een main purpose test mogelijk verdragsmisbruik
kunnen voorkomen dan wel kunnen beperken, vragen de leden van de
SP-fractie? Kan de regering verder aangeven of er door de Nederlandse
regering voorwaarden worden verbonden aan het opnemen van
antimisbruikbepalingen, wanneer de andere partij daarom vraagt?
De leden van de SP-fractie merken op dat de regering heeft aangegeven
de 23 ontwikkelingslanden waarmee Nederland een belastingverdrag
heeft, aan te zullen bieden om antimisbruikmaatregelen op te nemen. Is
Ethiopië al benaderd met dit aanbod en hoe heeft Ethiopië hierop
gereageerd? Zo nee, wanneer kan Ethiopië dit aanbod tegemoetzien?
Mocht Ethiopië verzoeken om een main purpose test, gaat de regering
daar dan mee akkoord? Tevens heeft de regering aangegeven dat het
aanbeveling verdient om «thans in belastingverdragen met ontwikkelingslanden meer specifieke antimisbruikbepalingen dan de beneficial
ownership bepaling op te nemen om de risico’s op onbedoeld gebruik te
beperken.» Wordt het opnemen van antimisbruikbepalingen standaard bij
het sluiten van belastingverdragen met ontwikkelingslanden?
De staatssecretaris van Financien stelt in zijn brief (Kamerstuk 33 638,
nr. 4) dat nu niet gekozen is voor het opnemen van een antimisbruikbepaling, maar mochten er zich in de praktijk nog problemen voordoen in de
vorm van verdragsmisbruik, Nederland bereid is het belastingverdrag aan
te passen. De leden van de GroenLinks-fractie vragen zich af of daarmee
geconcludeerd kan worden dat Nederland niet inzet op het voorkomen
van verdragsmisbruik, maar hoogstens op het bestrijden van misbruik
achteraf?
Genoemde leden vragen om een toelichting op de vraag wat het voordeel
is van het niet opnemen van een antimisbruikbepaling boven het wel
opnemen van een antimisbruikbepaling? Pakt het Verdrag dan wel voor
Nederland dan wel voor Ethiopië nadeliger uit als er wel een antimisbruikbepaling in het Verdrag wordt opgenomen?
Indien het antwoord op voorgaande vraag is dat door het wel opnemen
van een antimisbruikbepaling het Verdrag niet verslechterd voor of
Nederland of Ethiopië, vragen de leden van de fractie van GroenLinks
waarom niet gekozen is voor een antimisbruikbepaling ter preventie van
verdragsmisbruik?
De staatssecretaris van Financien stelt in zijn brief (Kamerstuk 33 638,
nr. 4) dat Nederland het risico op verdragsmisbruik klein acht. In het
schriftelijk overleg dat over dit verdrag gevoerd is, hebben de leden van
de fractie van GroenLinks reeds aangegeven dat er wel degelijk een risico
is op verdragsmisbruik, namelijk door de verschillen in de hoogte van de
bronheffing die is afgesproken in het verdrag tussen Ethiopië – Verenigd
Koninkrijk (10%) en in het verdrag tussen Ethiopië – Nederland (5%).
Indien investeringen in Ethiopië uit het Verenigd Koninkrijk via Nederland
lopen, gaat zonder limitation on benefits de lagere bronheffing op
dividend ook voor deze investeringen gelden.
In 2011 stond in de notitie Fiscaal Verdragsbeleid dat het de aanbeveling
verdient om in belastingverdragen met ontwikkelingslanden meer
specifieke antimisbruikbepalingen dan de beneficial ownership bepaling
op te nemen om de risico’s op onbedoeld gebruik te beperken. In die nota
wordt ook aangegeven dat Nederland daarbij voorkeur heeft voor gerichte
maatregelen die de belastingplichtigen zoveel mogelijk rechtszekerheid
bieden, en dat Nederland daarom een voorkeur heeft voor heldere
zogenoemde limitation on benefits bepalingen.
Zijn deze opgenomen in het Verdrag met Ethiopië? Zo nee, kan worden
toegelicht waarom hier niet voor is gekozen, ondanks de uitgangspunten
die in de notitie Fiscaal Verdragsbeleid zijn weergegeven, vragen de leden
van de GroenLinks-fractie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 638, nr. 8

3

In de reactie op het SEO-rapport over bijzondere financiële instellingen,
hebben de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de staatssecretaris van Financien aangekondigd om 23 ontwikkelingslanden waarmee Nederland een belastingverdrag heeft, of
waarmee onderhandelingen lopen, aan te bieden om antimisbruikmaatregelen in die verdragen op te nemen. Wordt met dit besluit niet het belang
van goede antimisbruikbepalingen erkent?
In diezelfde reactie wordt aangekondigd: «Bij nieuwe verdragen zal steeds
in nauw overleg met de ontwikkelingslanden zorgvuldig worden
afgewogen welke antimisbruikbepalingen dienen te worden opgenomen».
Hoe moet deze zin geïnterpreteerd worden? Wordt hiermee absoluut
uitgesloten dat er nog nieuwe verdragen met ontwikkelingslanden
worden afgesloten zonder antimisbruikbepalingen, vragen de leden van
de fractie van GroenLinks?
Overig
De leden van de fractie van de PvdA merken op dat in artikel 25 van het
genoemde verdrag aandacht wordt besteed aan de uitwisseling van
informatie (op verzoek, automatisch of spontaan), maar niet wordt
gespecificeerd op welke grond informatie wordt uitgewisseld. Genoemde
leden zijn het met de regering eens dat uitwisseling van informatie het
risico verkleint dat bronheffingen in landen waaruit de winst afkomstig is
worden ontgaan, en vragen de regering welke afspraken zijn gemaakt
over de te ondernemen actie na ontvangst van informatie uit het
verdragsland? Regels moeten worden gehandhaafd; op welke wijze gaan
de belastingdiensten van Nederland en Ethiopië om met ontvangen
informatie? Kunnen de resultaten – in elk geval voor de Nederlandse
Belastingdienst – worden gekwantificeerd, zonder hierbij artikel 67 van de
Algemene wet inzake rijksbelastingen te schenden? Wat is het standpunt
van Ethiopië ten aanzien van het door het kabinet omarmde G20/OESOproject «Base Erosion and Profit Shifting» (BEPS)? Heeft het standpunt
van Ethiopië bij implementatie van het BEPS-project gevolgen voor het
belastingverdrag met Nederland?
De leden van de fractie van de PvdA hebben kennisgenomen van het
kabinetsvoornemen belastingdiensten van verdragslanden te ondersteunen bij de capaciteitsopbouw en verdragslanden te trainen in het
verdragsonderhoud, mogelijk gevolgd door technische assistentie per
land. Genoemde leden vragen de regering of dit aanbod ook voor Ethiopië
geldt? Zo ja, wat houdt dit aanbod concreet in en wanneer wordt het
gestand gedaan?
De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,
Van Nieuwenhuizen-Wijbenga
De adjunct griffier van de commissie,
Maas

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 638, nr. 8

4