Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

28 286

Dierenwelzijn

Nr. 516

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT EN STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 juni 2011
In een brief van 26 januari 2010 (28 286, nr. 373) over de activiteiten rond
de aanpak van Q-koorts, hebben de voormalige bewindspersonen van
VWS en LNV u laten weten een advies van het RIVM over de nazorg in de
gebieden met Q-koorts op te volgen. Het RIVM adviseerde om na de
ruimingen op systematische wijze de ervaringen van de boeren, hun
gezinnen en medewerkers te inventariseren om inzicht te krijgen in de
problemen die mogelijk nog spelen en aandacht verdienen. Dit evaluatieonderzoek onder geitenhouders is inmiddels afgerond en is bij deze brief
bijgesloten.1 Hierbij geven we een reactie op dit rapport.
Het onderzoek in het kort
In het onderzoek is nagegaan in hoeverre de getroffen geitenhouders door
de ruimingen kampen met problemen, zoals stress en depressieve
klachten, of zorgen over de economische vooruitzichten en de toekomst
van het bedrijf. Ook is hen gevraagd naar de informatieverstrekking
rondom de ruimingen en de manier waarop de ruimingen zijn verlopen.
De gegevens van de getroffen geitenhouders zijn vergeleken met de
antwoorden van een vergelijkingsgroep bestaande uit varkenshouders en
geitenhouders van wie het bedrijf niet besmet is geraakt. Het doel van het
onderzoek was om inzicht te krijgen in de ervaringen met de ruimingen en
in de problemen die mogelijk nog spelen en aandacht verdienen.
Belangrijkste conclusies van het onderzoek
•
•

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-28286-516
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Een grote meerderheid van de getroffen geitenhouders is van mening
dat de bejegening tijdens de ruimingen goed is verlopen.
De ruimingen en vooral de economische en bedrijfsmatige gevolgen
van de ruimingen en het fokverbod, zijn een belangrijke bron van
stress voor de getroffen geitenhouders. Veel getroffenen maken zich
grote zorgen over de toekomst van hun bedrijf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 286, nr. 516

1

•

•

Hoewel individuele getroffenen baat kunnen hebben bij aanvullende
psychische hulp, heeft in het algemeen deze hulp waarschijnlijk
beperkt effect zolang de belangrijkste bron van stress (financiële
onzekerheid) blijft bestaan.
Een deel van de getroffenen geeft nog wel aan behoefte aan hulp te
hebben maar niet naar een hulpverlener te zijn gestapt.

Aanbevelingen
De onderzoekers komen naar aanleiding van de bevindingen met de
volgende aanbevelingen:
• Mogelijk kan bij toekomstige dierziektecrises een aantal zaken met
betrekking tot informatie en communicatie verder worden verbeterd,
zoals waar men terecht kan voor vragen of problemen die met de
ruimingen te maken hebben.
• Aangezien bij een volgende soortgelijke dierziektecrisis financiële
kwesties waarschijnlijk weer een grote rol spelen bevelen de onderzoekers aan om, voor zover mogelijk, de afhandeling daarvan zo goed
mogelijk voor te bereiden waardoor een belangrijke bron van stress
verminderd wordt.
• Er zou samen met de getroffenen en/of de brancheorganisaties kunnen
worden gekeken waarom men geen beroep doet op de hulpverlening,
om deze drempel in de toekomst te verlagen.
Reactie
Zoals bij de meeste crises is de communicatie een belangrijk
aandachtspunt. Dat blijkt ook uit dit onderzoek. Verder verbeteren van de
communicatie en informatievoorziening is een continu aandachtspunt in
de voorbereiding op crises. Zo kijken we bijvoorbeeld hoe moderne
communicatiemiddelen een rol kunnen spelen in de communicatie bij een
dierziektecrisis.
Het vooraf inschatten van het bedrijfseconomische risico ten gevolge van
een dierziekte uitbraak is niet altijd goed mogelijk. Vooral niet bij een
dierziekte waarvoor vooraf geen maatregelen zijn vastgesteld. Toch
kunnen we ons goed voorstellen dat vooral de economische en bedrijfsmatige aspecten van bestrijdingsmaatregelen een bron van stress zijn
voor veehouders. We onderschrijven dan ook de aanbeveling dat de
afhandeling van vergoedingen voor veehouders goed moet verlopen. Net
als communicatie is dit een belangrijk aandachtspunt in de crisisvoorbereiding.
Tijdens de Q-koorts bestrijding hebben de lokale GGD’en, op grond van de
Wet publieke gezondheid, voor het eerst een coördinerende taak op zich
genomen voor de nazorg aan veehouders bij een dierziektecrisis. De
GGD’en zijn bezig hun rol te bezien ten aanzien van nazorgactiviteiten bij
rampen vanuit hun wettelijke taken, en zullen aan de hand van de
ervaringen met nazorg in de Q-koorts crisis, tot een nadere invulling
komen van deze taak bij mogelijke toekomstige dierziektecrises. Hierover
zal GGD Nederland in overleg treden met nVWA, EL&I, VWS en RIVM. De
aanbeveling om samen met betrokken organisaties te bekijken hoe de
drempel om hulp te vragen verder verlaagd kan worden zullen we in dit
traject meenemen. Een activiteit die op dit gebied al loopt is het door EL&I
gefinancierde lopende project BoerenKans. Agrariërs die om wat voor
reden dan ook voor het besluit komen om wel of niet door te gaan met
hun bedrijf kunnen bij dit project terecht voor advies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 286, nr. 516

2

We concluderen dat het rapport een aantal aanbevelingen doet die bij
kunnen dragen aan een verdere optimalisatie van de nazorg. Deze
bevindingen en aanbevelingen geven echter geen aanleiding om de
nazorg bij dierziektecrises fundamenteel anders te organiseren.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 286, nr. 516

3