Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

36 436

Verslag van een werkbezoek aan Gdańsk, Polen
door een delegatie van de vaste commissie voor
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nr. 1

VERSLAG VAN EEN WERKBEZOEK VAN EEN DELEGATIE UIT DE
COMMISSIE VOOR ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
AAN GDAŃSK, POLEN VAN 7 SEPTEMBER TOT EN MET 10
SEPTEMBER 2023
Vastgesteld 27 september 2023
Delegatie
Een delegatie uit de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap heeft van donderdag 7 tot en met zondag 10 september 2023
een werkbezoek gebracht aan Gdańsk, Polen. De delegatie bestond uit de
leden Zohair El Yassini (delegatieleider, VVD), Kiki Hagen (D66), Harm
Beertema (PVV), René Peters (CDA), Liane den Haan (Fractie Den Haan)
alsmede griffier Marianne Verhoev.
Doel
Doel van het werkbezoek is een verdiepende kennisuitwisseling over
mbo-opleidingen (mbo-vaardigheden) op onderdelen als: (internationaal)
talentontwikkeling, leven lang ontwikkelen (LLO) en inbreng van innovatie
door het bedrijfsleven in het onderwijs door vakwedstrijden. Tevens
bezoekt de delegatie een aantal maal EuroSkills: Europese Kampioenschappen voor beroepen.
EuroSkills
De EuroSkills wedstrijden zijn internationale vaardigheidswedstrijden die
om de twee jaar worden gehouden. Ze brengen jonge professionals
samen van over heel Europa om hun vaardigheden en talenten te tonen in
verschillende beroepen en vakgebieden, zoals bouw, informatietechnologie, koken, mode, patisserie, autotechniek, CAD-tekenen, metselen,
kapper, mechanica, lassen, meubels maken en nog veel meer. Tweeentwintig Nederlandse leerlingen van mbo-instellingen nemen het op tegen
teams uit 32 andere landen in 20 verschillende disciplines. Deze
deelnemers zijn door de voorrondes gekomen, waar 40.000
mbo-leerlingen aan participeren en die uiteindelijk uitmonden in de
nationale kampioenschappen.

kst-36436-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 436, nr. 1

1

Het doel van EuroSkills-wedstrijden is om talentontwikkeling in vakmanschap te promoten, jonge mensen aan te moedigen, te inspireren, om hun
vaardigheden te ontwikkelen en hen de kans te geven om te leren van de
besten in hun vakgebied. De deelnemers worden beoordeeld op basis van
specifieke criteria en degenen met de hoogste scores winnen medailles.
De wedstrijden worden gehouden over meerdere dagen en omvatten
verschillende uitdagende taken en opdrachten die de deelnemers moeten
voltooien binnen een bepaalde tijd. Het is een intense en competitieve
ervaring, maar ook een kans voor de deelnemers om hun vaardigheden te
laten zien en internationale erkenning te krijgen.
Een bezoek aan een mbo-onderwijsinstelling in Polen maakte ook deel uit
van het programma.
Dankwoord
De delegatie dankt alle gesprekspartners en degenen die betrokken zijn
geweest bij het organiseren van dit werkbezoek. In het bijzonder wil de
delegatie haar waardering uitspreken voor de inzet van de Nederlandse
ambassadeur in Polen en WorldSkills en hun medewerkers bij de
voorbereiding van het programma en tijdens het werkbezoek.
De hartelijke ontvangst en goede begeleiding van de delegatie door
WorldSkills hebben in belangrijke mate bijgedragen aan het welslagen
van het bezoek.
De delegatieleider,
El Yassini
De griffier van de delegatie,
Verhoev

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 436, nr. 1

2

Algemeen
Polen
Polen, officieel de Republiek Polen, is een land gelegen in Centraal-Europa
met 38 miljoen inwoners. Het grenst aan Duitsland in het westen, Tsjechië
en Slowakije in het zuiden, Oekraïne en Wit-Rusland in het oosten, en
Litouwen en Rusland (Kaliningrad) in het noordoosten. Polen heeft een
kustlijn van ongeveer 500 kilometer langs de Oostzee.
Polen is een democratische republiek met Warschau als hoofdstad en
grootste stad. Het land heeft een rijke geschiedenis, met invloeden vanuit
verschillende culturen en tradities. Polen staat bekend om zijn schilderachtige landschappen, historische steden, kastelen, paleizen en festivals.
Gdańsk
Gdańsk, ook wel bekend als Danzig, is een stad in het noorden van Polen,
gelegen aan de Oostzee. Het is een belangrijke havenstad en economisch
centrum van het land. Gdańsk heeft een rijke geschiedenis en was een
belangrijk lid van de Hanze, een middeleeuws handelsverbond. De stad
staat bekend om zijn historische architectuur. Bovendien heeft Gdańsk een
bloeiende culturele scene, met tal van musea, kunstgalerijen en theaters.
Gdańsk is ook belangrijk vanuit historisch oogpunt, omdat het de plek was
waar de Tweede Wereldoorlog begon met de Duitse inval in 1939. Na de
oorlog werd de stad herbouwd en speelde het een rol in de val van het
communistische regime in Polen.
Schoolsysteem
Het schoolsysteem in Polen bestaat uit verschillende niveaus.
De eerste fase is de basisschool, genaamd «szkoła podstawowa». Deze
duurt 8 jaar en begint op de leeftijd van 6 of 7 jaar. Leerlingen leren hier
vakken zoals Pools, wiskunde, wetenschap, vreemde talen en lichamelijke
opvoeding.
Na de basisschool kunnen leerlingen ervoor kiezen om naar de
middelbare school te gaan. Er zijn verschillende soorten middelbare
scholen, zoals het algemeen onderwijs, technisch onderwijs, beroepsonderwijs en kunstgericht onderwijs. Het algemeen onderwijs duurt meestal
3 jaar en bereidt leerlingen voor op het hoger onderwijs.
Na het voltooien van de middelbare school kunnen leerlingen ervoor
kiezen om verder te studeren aan een universiteit, hogeschool of
beroepsopleiding. Het hoger onderwijs in Polen is over het algemeen
gratis voor Poolse studenten, maar er kunnen kosten zijn voor internationale studenten.
Werkbezoek – van dag tot dag
Donderdag 7 september – Gdańsk
Na aankomst in Gdańsk heeft de delegatie ’s middags EuroSkills 2023
bezocht. Nederland nam voor de 7e keer deel aan de tweejaarlijkse
EuroSkills-wedstrijden die van 5 tot en met 9 september 2023 plaatsvonden in Gdańsk, Polen. Meer dan 600 kandidaten uit 32 verschillende
landen namen deel aan deze wedstrijden. Hier werd de delegatie
rondgeleid langs de wedstrijden waarbij de 22 Nederlandse deelnemers
werden bezocht. Deze 22 mbo’ers – elk gekwalificeerd als Nederlands
kampioen tijdens de jaarlijkse Skills vakwedstrijden- vertegenwoordigen
Nederland tijdens de Europese

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 436, nr. 1

3

Kampioenschappen voor beroepen. Bij een aantal wedstrijdonderdelen
kreeg de delegatie extra uitleg, waarbij duidelijk werd dat de deelnemers
na hun deelname door andere mbo-leerlingen worden beschouwd als
rolmodellen waardoor zij geïnspireerd raken.
Bij terugkomst in het hotel verzorgde de Nederlandse ambassade een
landenbriefing voor de delegatie.
Vrijdag 8 september – Gdańsk
Op vrijdag 8 september, begon de dag met een werkbezoek bij onderwijsinstelling Zespołu Szkół Kreowania Wizerunku. Deze school leidt kappers,
kledingontwerpers en stylisten op die zijn uitgerust met extra vaardigheden op het gebied van styling, visagie en fotografie. De school bereidt
leerlingen op innovatieve wijze voor op het beroepsonderwijs en werkt
samen met specialisten en werkgevers. Als enige school in Polen
vertegenwoordigden ze op EuroSkills het beroep van kapper.
In de middag bracht de delegatie een bezoek aan de finales van EuroSkills
2023, waar de deelnemers geconcentreerd en onder grote tijdsdruk de
laatste puntjes op de i zetten. De delegatie heeft de eindproducten van de
deelnemers bewonderd, waarna de vakjury urenlang bezig was om de
eindproducten, met soms wel 300 beoordelingscriteria, te beoordelen. In
de avond bezocht de delegatie de receptie voor de Nederlandse
deelnemers aan EuroSkills, waarbij gesproken werd met de deelnemers,
hun ouders en de begeleiders vanuit verschillende mbo-instellingen.
Zaterdag 9 september – Gdańsk
In de ochtend spreekt de delegatie met bestuursleden van
mbo-opleidingen, vertegenwoordigers van onderwijsinstellingen en
vertegenwoordigers van koepelorganisaties over relevante vraagstukken
die binnen het mbo spelen zoals talentontwikkeling, internationalisering
en vakwedstrijden. Twee oud-deelnemers, waaronder de wereldkampioen
etaleren WorldSkills in 2017 leggen uit hoe ze mentaal zijn gegroeid door
het meedoen aan deze competitie en welke andere effecten dat voor hen
(nog) heeft. Een onderwijzeres op een ROC vertelt op een bevlogen wijze
op welke manier EuroSkills aan het lesprogramma kan worden toegevoegd en een van de sponsoren vertelt over het verloop van de samenwerking en het enthousiasmeren van leerlingen voor praktische beroepen.
In de middag neemt de delegatie door middel van een wandeling in de
oude binnenstad van Gdańsk kennis van de gotische, renaissance- en
maniëristische architectuur in Gdańsk.
In de avond is de delegatie aanwezig bij de prijsuitreiking van de
EuroSkills-wedstrijden: met negen medals for excellence, 2 bronzen
(mechatronica, hovenier) en 1 gouden medaille (lassen) werden de
Nederlandse deelnemers onderscheiden.
Zondag 10 september – reisdag van Gdańsk naar Amsterdam
In de vroege ochtend vertrekt de delegatie naar Amsterdam.
Programma van het werkbezoek
Donderdag 7 september 2023
09.35 uur Vertrek vanaf Amsterdam Schiphol Airport naar Gdańsk
11.15 uur Aankomst Gdańsk, Lech Walesa Airport

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 436, nr. 1

4

11.45 uur Transfer naar Hotel Dwór Uphagena Gdańsk
12.15 uur Aankomst Hotel Dwór Uphagena Gdańsk en check in
12.30 uur Lunch
13.45 uur Vertrek naar AMBEREXPO Gdańsk
14.00 uur Bezoek aan EuroSkills 2023
16.30 uur Vertrek naar het hotel
17.15 uur Landenbriefing door ambassade
18.30 uur Diner (besloten)
Vrijdag 8 september 2023
08.00 uur Ontbijt
09.30 uur Schoolbezoek: Zespołu Szkół Kreowania Wizerunku
12.00 uur Bezoek EuroSkills 2023, incl. lunch
16.00 uur Vertrek naar het hotel
18.00 uur Diner (besloten)
20.30 uur Receptie en ontmoeting met Team Netherlands kandidaten
Zaterdag 9 september 2023
08.00 uur Ontbijt
09.30 uur Bijeenkomst over relevante vraagstukken die binnen het MBO
spelen.
12.30 uur Lunch
14.00 uur Stadswandeling Gdańsk onder leiding van een gids
16.00 uur Einde stadswandeling
16.30 uur VIP receptie EuroSkills 2023
18.00 uur Closing Ceremony – Polsat Plus Arena Gdańsk
21.00 uur Einde Closing Ceremony, vertrek naar het hotel
Zondag 10 september 2023
03.45 uur Uitchecken
04.00 uur Vertrek naar de luchthaven
06.25 uur Vertrek vanaf Lech Walesa Airport naar Amsterdam Schiphol
Airport
08.15 uur Aankomst Amsterdam Schiphol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 436, nr. 1

5