Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 815

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 november 2021
Bij de beantwoording van Kamervragen van de leden Van Nispen (SP),
Bikker (CU) en Palland (CDA) op 5 juli 2021 heb ik toegezegd uw Kamer te
informeren over de wijze waarop er vervolg wordt gegeven aan de
kleinschalige detentievoorziening De Compagnie.1
De Compagnie is een pilot gestart in 2016 om te experimenteren en te
leren, met als doel gedetineerden te helpen bij het vinden van werk. Voor
deze pilot is een aparte afdeling in de Penitentiaire Inrichting (PI) Krimpen
aan den IJssel vrijgemaakt. Het leef- en werkklimaat is daar zo ingericht
dat het gedetineerden stimuleert om eenmaal uit de gevangenis een
betaalde baan te hebben. Vrijwilligers van Gevangenenzorg Nederland
(GN) ondersteunen de gedetineerden bij het vinden van werk.
Zoals ook aangegeven bij de hierboven genoemde beantwoording van
Kamervragen vind ik de uitkomsten van de pilot en de lessen die De
Compagnie heeft opgehaald zeer waardevol. De Compagnie kan gezien
worden als een voorloper op het landelijke concept van de Beperkt
Beveiligde Afdeling (BBA) die met de (gedeeltelijke) inwerkingtreding van
de Wet straffen en beschermen in de plaats van de Beperkt Beveiligde
Instelling (BBI) en Zeer Beperkt Beveiligde Instelling (ZBBI) is gekomen. De
belangrijkste werkzame elementen, zoals de toepassing van selectie,
motivatie en arbeidstoeleiding, liggen ten grondslag aan het concept van
de BBA.
Een BBA kent een open regime waar gedetineerden in de laatste fase van
hun detentie buiten de muren aan het werk kunnen. De PI Krimpen aan
den IJssel krijgt geen BBA omdat deze PI een GVM-hoog locatie is (een PI
waar Gedetineerden met een hoog Vlucht- en/of Maatschappelijk risico
geplaatst worden). De plaatsing van risicovolle gedetineerden en de
gebouwelijke situatie in Krimpen aan den IJssel maakt dat deze PI niet
geschikt is als BBA-locatie.
1

kst-24587-815
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 3414

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 815

1

De afgelopen periode hebben DJI, GN en mijn ministerie gesprekken
gevoerd over hoe de werkzame elementen van De Compagnie op een
duurzame wijze in het reguliere proces van DJI kunnen worden geïmplementeerd zodat zoveel mogelijk gedetineerden ermee bereikt kunnen
worden. Hiervoor is gebruik gemaakt van de WODC proces- en planevaluatie naar kleinschalige detentievoorzieningen en de verschillende
evaluatiemomenten van De Compagnie.2 Er zijn in totaal tien werkzame
elementen geïdentificeerd, waaronder focus op arbeid, vrijwilligerscontact, herstel van relaties en contact met ondernemers. Voor elk van
deze tien elementen is bezien welke aanvullende stappen in het reguliere
proces kunnen worden gezet. Ik noem er een aantal: het tijdig inzetten van
vrijwilligers als coach bij het zoeken naar werk (gesprekken over kwaliteiten en interesses van gedetineerden), het faciliteren van bezoeken van
ondernemers aan PI’s en meer faciliteiten binnen DJI om vrijwilligers en
gedetineerden sollicitatiegesprekken te kunnen laten voorbereiden.
Met GN is afgesproken dat zij de kennis en ervaring die in De Compagnie
is opgedaan gebruiken om een aanpak te ontwikkelen die uit twee pijlers
bestaat: 1) toeleiding naar werk en 2) arbeidsbemiddeling. De aanpak
wordt aangesloten op het reguliere proces in de gevangenis en het
concept van de BBA. Deze aanpak zal worden ontwikkeld (2022) en
beproefd (2023) in de PI Alphen aan den Rijn. De beproefde aanpak en
ervaringen hiermee worden vervolgens gedeeld met andere PI’s en
vrijwilligersorganisaties, zodat de aanpak vanaf 2024 landelijk uitgerold
kan worden.
Voor het ontwikkelen, beproeven en delen van de aanpak van 2022 tot en
met 2024 ontvangt GN een bijdrage van € 525.000,–. Vanaf 2024 zal GN
voor deze activiteiten aanspraak moeten maken op het subsidiekader
vrijwilligers. Er wordt een stuurgroep (DJI, PI Alphen aan den Rijn, GN,
ministerie) ingesteld die de voortgang en uitgaven zal monitoren.
Met deze afspraken in de hand is ook gesproken over de afronding van De
Compagnie in de PI Krimpen aan den IJssel. Deze afdeling zal per
1 februari 2022 ophouden te bestaan. Vanuit GN is aangegeven dat zij het
betreuren dat deze afdeling zal sluiten. Er is constructief gesproken met
GN over een vervolg op De Compagnie. GN heeft meerdere vrijwilligers
die werkzaam zijn in de PI Krimpen aan den IJssel bereid gevonden om
een vervolg te geven aan hun belangrijke werkzaamheden in de PI Alphen
aan den Rijn. Uiteraard wordt voor de gedetineerden die nu op De
Compagnie verblijven tijdig voor een nieuwe plaatsing gezorgd. GN heeft
toegezegd hen op individuele basis te blijven begeleiden richting
arbeidsintegratie.
Tot slot, ik heb er vertrouwen in dat de lessen van De Compagnie op deze
manier duurzaam worden geborgd en dat in de toekomst een grotere
groep gedetineerden hiervan kan profiteren.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

2

Kamerstuk 24 587, nr. 805

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 815

2