Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

Utrecht, 18 december 2017
Koninklijk Actuarieel Genootschap
Groenewoudsedijk 80
3528 BK Utrecht

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

1

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding
Inleiding
Na de evaluatie van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wvps) in 2007 (SEO
Economisch Onderzoek) voert het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
momenteel een nieuwe evaluatie uit naar aanleiding van de motie Van Weyenberg (juni
2016). Eén van de vraagpunten is of maatschappelijke ontwikkelingen sinds 2007 aanleiding
zijn om de regels met betrekking tot de Wvps aan te passen. In het kader van deze evaluatie
heeft het ministerie het Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG) een aantal onderzoeksvragen
voorgelegd. De resultaten daarvan worden in deze notitie gepresenteerd.
Het onderzoek heeft zich niet beperkt tot de Wvps. Ook de regels in artikel 57 van de
Pensioenwet (PW) ten aanzien van het bijzonder partnerpensioen dat ten gunste van de expartner komt, zijn in aanmerking genomen.
De belangrijkste onderzoeksvragen hebben betrekking op:
 de mogelijkheid om in plaats van verevening, conversie van de pensioenaanspraken als
gevolg van scheiding als ‘standaard’ in de wet op te nemen;
 een vereenvoudiging van de rekenregels.

Situatieschets
In deze notitie wordt voorbijgegaan aan het verschil in doelgroepen in de Wvps en de PW.
Verevening geldt voor gehuwden en geregistreerde partners, terwijl aan samenwonenden
na beëindiging van het samenlevingsverband alleen een bijzonder partnerpensioen
toegekend kan worden.
Bij scheiding of beëindiging van een geregistreerd partnerschap treden ten aanzien van de
pensioensituatie twee wijzigingen op:

Een ex-partner krijgt op grond van de Wvps aanspraak op de helft van de tijdens de
huwelijkse periode1 opgebouwde aanspraak op ouderdomspensioen van de deelnemer.
De ingangsdatum van het ouderdomspensioen wijzigt niet en blijft gebaseerd op de
pensioenleeftijd van de (gewezen) deelnemer. Na overlijden van de ex-partner komt dit
afgesplitste deel weer ten gunste van de (gewezen) deelnemer. Indien de (gewezen)
deelnemer eerder overlijdt dan de ex-partner, dan vervalt het verevende
ouderdomspensioen en komt een eventueel bijzonder partnerpensioen tot uitkering.

Op grond van artikel 57 PW verkrijgt de ex-partner2 bij scheiding aanspraak op een
bijzonder partnerpensioen. Het bijzonder partnerpensioen is gelijk aan het
partnerpensioen dat verkregen zou worden indien het deelnemerschap zou zijn
1

Gemakshalve wordt in dit memo gesproken over gehuwden en een huwelijk waarmee ook geregistreerde
partners respectievelijk een geregistreerd partnerschap wordt bedoeld.

2

In dit geval heeft de term ex-partner betrekking op de ex-partner na scheiding, of beëindiging van geregistreerd
partnerschap of beëindiging van een samenlevingsovereenkomst.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

2

geëindigd op de datum van scheiding. Het gaat daarbij dus niet alleen over de
pensioenopbouw tijdens de huwelijkse periode maar, indien van toepassing, ook over
de pensioenopbouw tijdens de vóór-huwelijkse periode.
Op de meeste deelnemers in pensioenregelingen is een DB- of CDC-regeling van
toepassing. Het gaat hierbij in vrijwel alle gevallen om een middelloonregeling met opbouw
van partnerpensioen. Eindloonregelingen komen weinig meer voor. Er zijn echter ook
middelloonregelingen waarbij het partnerpensioen op risicobasis is verzekerd. In die situatie
verkrijgt de ex-partner op grond van artikel 61 PW aanspraak op bijzonder partnerpensioen
als dit expliciet in de pensioenregeling is opgenomen. De financiering van dit bijzonder
partnerpensioen vindt dan plaats vanuit het opgebouwde ouderdomspensioen.
De regels ten aanzien van DC-regelingen zijn wat minder stringent dan die voor DB- en
CDC-regelingen. Niet in alle gevallen wordt vanuit het opgebouwde spaarsaldo een
bijzonder partnerpensioen gefinancierd. Bovendien kan de Wvps waar het de beoordeling
betreft van het aan de huwelijkse periode toe te wijzen spaarsaldo, op verschillende
manieren worden uitgelegd.

Conversie
Zoals in de inleiding is aangegeven, is één van de denkrichtingen om conversie voortaan als
standaard in de wet op te nemen. Bij conversie worden de aanspraken die bij scheiding ten
gunste van de ex-partner zijn gekomen (verevend ouderdomspensioen en bijzonder
partnerpensioen) vertaald in een eigen aanspraak van de ex-partner op de pensioenuitvoerder.
Daarbij verkrijgt de ex-partner een ouderdomspensioen waarvan de ingangsleeftijd gelijk is
aan de pensioenleeftijd die op dat moment in de pensioenregeling van toepassing is. De
uitkering is niet meer afhankelijk van de situatie van de (gewezen) deelnemer. Bij diens
overlijden blijft de uitkering van de ex-partner doorlopen tot zijn/haar overlijden. En bij
voortijdig overlijden van de ex-partner wijzigt het ouderdomspensioen van de (gewezen)
deelnemer niet. In feite wordt de band tussen beide voormalige partners doorgeknipt.
De vraag die voorligt, is wat de financiële consequenties van conversie zijn. In het SEOonderzoek van 2007 worden drie methoden besproken die bij conversie toegepast kunnen
worden. De berekeningsuitkomsten laten zien dat de waarde die in de methoden aan beide
voormalige partners kan worden toegerekend, varieert. Daarmee zouden de verschillende
methoden afwijkende consequenties kunnen hebben voor pensioenuitvoerders. Op grond
van de Wvps is echter de eerste methode3 van het SEO-rapport de enig juiste methode.
Voor zover bekend, wordt die methode ook door alle pensioenfondsen toegepast. Niet
bekend is of de andere methoden wel door pensioenverzekeraars worden uitgevoerd. Dat
zou naar onze mening strijdig met wet- en regelgeving zijn.

3

De eerste methode betreft de methode zoals beschreven op pagina 17 van het rapport van SEO Economisch
Onderzoek: “Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding 2007”, juni 2007.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

3

In de eerste methode van het SEO-rapport is in beginsel sprake van actuariële neutraliteit.
Dat betekent dat er feitelijk geen financiële consequenties zijn van een conversie ten
opzichte van de standaardverevening en toekenning van bijzonder partnerpensioen. In
werkelijkheid zullen er echter actuariële resultaten optreden omdat de realisatie ten aanzien
van met name sterfte zal afwijken van de veronderstellingen vooraf. Indien geen sprake is
van selectierisico zal dat effect op de lange termijn echter nihil zijn. Door conversie als
standaard op te nemen in de wet wordt die neutraliteit ook daadwerkelijk bereikt. In de
huidige situatie – waarbij de keuze wordt geboden – is er wel sprake van selectierisico. De
ex-partners kunnen hun keuze voor conversie laten afhangen van hun gezondheidssituatie.
Hoewel pensioenuitvoerders voorwaarden kunnen stellen aan conversie, gebeurt dat in de
praktijk zeer beperkt. Conversie als standaard zou derhalve vanuit actuarieel perspectief
gunstiger zijn voor pensioenuitvoerders dan de huidige situatie waarbij die keuze zelf
gemaakt kan worden.
De voorgaande situatie ziet in beginsel op DB- en CDC-regelingen. Voor DC-regelingen
geldt in feite een vergelijkbare problematiek. Hierover later in deze notitie meer.
Aanvullende voordelen van een conversie voor pensioenuitvoerders zijn:
1. Bij conversie verkrijgt de ex-partner een eigen aanspraak op de pensioenuitvoerder
waardoor de anders doorlopende communicatie met de (gewezen) deelnemer kan
worden stopgezet.
2. Bij overlijden van één van de voormalige partners hoeft geen aanpassing in de ingegane
pensioenuitkeringen meer plaats te vinden, iets wat bij verevening wel het geval kan
zijn.
3. Bij conversie hoeft het pensioen van de (gewezen) deelnemer niet aangepast te worden
in het geval de ex-partner eerder overlijdt dan de (gewezen) deelnemer.
4. Conversie heeft voor de ex-partner het voordeel dat hij/zij de geconverteerde aanspraak
kan overdragen naar de pensioenuitvoerder alwaar betrokkene op dat moment
pensioen opbouwt.
Punt van aandacht bij conversie zijn mogelijk de gevolgen van voortijdig overlijden van de
deelnemer. Bij conversie vervalt de aanspraak op bijzonder partnerpensioen. Indien de
aanspraak op bijzonder partnerpensioen is geconverteerd in een eigen aanspraak op
ouderdomspensioen, kan de ex-partner bij voortijdig overlijden van de (gewezen)
deelnemer geconfronteerd worden met een tijdelijke inkomensterugval doordat op dat
moment ook een eventuele alimentatiebijdrage (partner- en/of kinderalimentatie) vervalt.
Daarbij is enige nuancering op zijn plaats. Kinderalimentatie heeft voorrang op
partneralimentatie in gevallen dat de (gewezen) deelnemer een te laag inkomen heeft.
Hierdoor komt het geregeld voor dat er wel een bijdrage wordt vastgesteld voor
kinderalimentatie, maar niet voor partneralimentatie. De gemiddelde kinderalimentatie
bedraagt circa € 200 per maand per kind4 maar is sterk afhankelijk van de inkomenssituatie
van de (gewezen) deelnemer. Het ontbreken van draagkracht door een laag inkomen,

4

In een gemiddeld gezin met twee kinderen en een modaal inkomen komt op basis van het TREMA-rapport de
kinderalimentatie per kind uit op € 140 per maand, Bron: Nibud

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

4

werkloosheid of arbeidsongeschiktheid en betalingsbereidheid van de (gewezen) deelnemer,
brengt hoe dan ook met zich mee dat inkomen uit alimentatie een onzekere factor is.
Daar staat tegenover dat in de situatie dat alimentatie wegvalt door voortijdig overlijden
van de deelnemer in ieder geval een wezenpensioen tot uitkering komt voor eventuele
kinderen, in ieder geval tot 18-jarige leeftijd, maar veelal zolang de kinderen studeren.
Omdat bij de vaststelling van het wezenpensioen ook de fictieve dienstjaren tussen
overlijden en de pensioendatum worden meegenomen, zijn dat in het algemeen bedragen
die minimaal op een vergelijkbaar niveau liggen met de (kinder)alimentatie.
Daarnaast is de kans op overlijden op jonge leeftijd relatief gering. Een aanzienlijke
inkomensachteruitgang als gevolg van het wegvallen van alimentatie zal zich derhalve naar
verwachting in een zeer beperkt aantal situaties voordoen. Een overzicht van de kansen op
voortijdig overlijden voor verschillende leeftijden van een gemiddelde Nederlandse man
respectievelijk vrouw is hieronder opgenomen.

Leeftijd man

Binnen 5 jaar Binnen 10 jaar Binnen 15 jaar
25
0.21%
0.44%
0.72%
30
0.25%
0.56%
0.99%
35
0.34%
0.81%
1.52%
40
0.52%
1.30%
2.49%
45
0.86%
2.18%
4.12%
50
1.46%
3.62%
6.64%

Leeftijd vrouw

Binnen 5 jaar Binnen 10 jaar Binnen 15 jaar
25
0.11%
0.25%
0.45%
30
0.15%
0.38%
0.73%
35
0.25%
0.64%
1.26%
40
0.44%
1.12%
2.10%
45
0.76%
1.85%
3.31%
50
1.21%
2.84%
4.98%

Tabel 1. Sterftekansen mannen en vrouwen in verschillende leeftijdscategorieën

DB/CDC-regelingen
In het vervolg van deze paragraaf wordt ingegaan op de gevolgen van verschillende opties
in de wet- en regelgeving rondom scheiding. In de eerste plaats op de effecten van
conversie op de aanspraken van de voormalige partners en de bijbehorende waarde.
Daarbij is een aantal keuzemogelijkheden uitgewerkt met inbegrip van eventuele
aanpassingen in de wet- en regelgeving:


Variant 1 (huidige situatie): verevend ouderdomspensioen over huwelijkse periode,
bijzonder partnerpensioen over gehele deelnemersperiode.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

5









Variant 2 (Boon/Van Loon): ongewijzigd bijzonder partnerpensioen en verevend
ouderdomspensioen uitgaande van gelijke waarde van de aanspraken voor beide
gewezen partners.
Variant 3: verevend ouderdomspensioen over gehele deelnemersperiode (thans:
huwelijkse periode), bijzonder partnerpensioen over gehele deelnemersperiode
(ongewijzigd).
Variant 4: verevend ouderdomspensioen over huwelijkse periode (ongewijzigd),
bijzonder partnerpensioen over huwelijkse periode (thans: gehele
deelnemersperiode).
Variant 5: verevend ouderdomspensioen gebaseerd op verhouding tussen
huwelijkse periode en deelnemersperiode (thans: huwelijkse periode), bijzonder
partnerpensioen over gehele deelnemersperiode (ongewijzigd).

De effecten van de verschillende opties hangen van diverse factoren af:











Salaris(ontwikkeling)
Leeftijd bij aanvang deelname aan de pensioenregeling
Leeftijd bij aanvang huwelijk
Leeftijd bij scheiding
Geslacht
Leeftijdsverschil tussen voormalige partners
Opbouwpercentages (vast of degressief)
Indexatie
Ontwikkeling parttimegraad
Rekenrente

Daarnaast zijn de sterftekansen van belang.
Ter beperking van de hoeveelheid berekeningsresultaten en ter vergroting van de
leesbaarheid is gekozen om uit te gaan van een basisscenario. In alle gevallen is uitgegaan
van een pensioenleeftijd van 67 jaar. Het partnerpensioen is verondersteld 70% van het
ouderdomspensioen te bedragen en het wezenpensioen 20% van het partnerpensioen
(oftewel 14% van het ouderdomspensioen). In de bijlage zijn een aantal scenario’s
opgenomen die de effecten laten zien als wijzigingen optreden in (één van) de
bovengenoemde factoren.
De uitgangspunten ten aanzien van het basisscenario zijn de volgende:









Salaris(ontwikkeling): € 25.000 bij start, algemene salarisstijging van 2% per jaar en
carrière volgens staffel Belastingdienst
Leeftijd bij aanvang deelname aan de pensioenregeling: 25 jaar
Leeftijd bij aanvang huwelijk: 30 jaar
Leeftijd bij scheiding: 45 jaar
Gewezen partners van verschillend geslacht
Leeftijdsverschil tussen voormalige partners: man 3 jaar ouder dan vrouw
Opbouwpercentages ouderdomspensioen (vast of degressief): vast 1,875
Indexatie: 1% per jaar

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

6





Ontwikkeling parttimegraad: 100% vast
Rekenrente: 2% per jaar
Sterftetafel: AG-Prognosetafel AG2016 met als starttafel 2018

In onderstaande tabel zijn de resultaten van de verschillende varianten opgenomen.
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,364
3,916
6,496

6,110
3,670
6,496

4,640
4,640
6,496

5,364
3,916
5,482

5,800
3,480
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

58,557
62,778

60,667
60,667

52,351
68,984

58,557
58,224

62,297
59,038

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

5,898
5,811
2,085
3,437

6,110
5,616
2,015
3,437

5,272
6,386
2,291
3,437

5,898
5,390
1,934
3,437

6,274
5,465
1,961
3,437

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,364
3,916
6,496

5,135
6,496
6,496

4,640
4,640
6,496

5,364
3,916
5,482

5,800
3,480
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

76,843
39,531

58,187
58,187

71,610
44,764

76,843
37,781

79,997
36,377

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,781
3,806
1,535
3,437

5,135
5,602
2,260
3,437

6,319
4,310
1,739
3,437

6,781
3,637
1,468
3,437

7,059
3,502
1,413
3,437

Tabel 2. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen in basisscenario bijzonder ouderdomspensioen en bijzonder
partnerpensioen.

Tabel 2 geeft voor zowel de mannelijke als de vrouwelijke hoofdverzekerde de gevolgen van
scheiding in de verschillende varianten. In het bovenste deel van de tabel is de situatie van
verevening opgenomen (inclusief de hoogte van de waarde die aan beide partners wordt
toegekend). Het onderste deel van de tabel geeft de situatie bij conversie.
Omdat bij conversie de gevolgen van voortijdig overlijden van de deelnemer een punt van
aandacht zijn, is in tabel 2, naast de reguliere resultaten van verevening en conversie,
tevens opgenomen hoe hoog een direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen bij
conversie zou zijn. Nu wordt bij conversie de aanspraak geconverteerd naar een uitgesteld
ouderdomspensioen. De nadelige effecten van het vervallen van een eventuele alimentatie
voor de ex-partner bij voortijdig overlijden van de (gewezen) deelnemer, kunnen wellicht
gemitigeerd worden door de ex-partner toe te staan het geconverteerde pensioen om te
zetten naar een direct ingaand ouderdomspensioen.
Daarnaast is in tabel 2 het wezenpensioen opgenomen. In dit voorbeeld bedraagt het
wezenpensioen € 3.437 per jaar, oftewel € 286 per maand. Dit bedrag zou bij voortijdig
overlijden voor de wees in de plaats komen van kinderalimentatie. In alle varianten is de

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

7

hoogte van het wezenpensioen gelijk. Ook de keuze tussen verevening en conversie is niet
van invloed op de hoogte van het wezenpensioen.
Indien wordt gekeken wordt naar de situatie van verevening voor de mannelijke
hoofverzekerde in variant 1, dan heeft zijn ex-vrouw recht op een aanspraak op verevend
ouderdomspensioen van € 3.916. Dat is de helft van het in de laatste 15 jaar (de huwelijkse
periode) opgebouwde ouderdomspensioen. Als de vrouw eerder overlijdt dan haar ex-man,
krijgt hij dit verevende ouderdomspension terug. Zijn ouderdomspension wordt dan weer
€ 9.280 (te weten € 5.364 plus € 3.916). Indien de man eerder overlijdt, vervalt het
verevend ouderdomspensioen voor de ex-vrouw. In de plaats daarvoor ontvangt zij vanaf
de overlijdensdatum jaarlijks € 6.496 aan bijzonder partnerpensioen.
Indien gekozen is voor conversie, krijgt de man levenslang € 5.898 per jaar. De vrouw
ontvangt € 5.811 per jaar. Zij heeft bij overlijden van haar ex-man geen recht meer op
bijzonder partnerpensioen. Omdat bij conversie de pensioenaanspraken worden
omgerekend naar twee zelfstandige aanspraken op het eigen leven van de ex-partners,
krijgt de man, indien zijn ex-vrouw eerder overlijdt dan hij, het geconverteerde pensioen
niet terug. Hiervoor wordt de man gecompenseerd en daardoor is het bedrag dat hij
ontvangt bij conversie hoger dan bij verevening.
Mocht de man meteen na de scheiding overlijden, dan zou (indien deze keuze wettelijk
geboden gaat worden) de ex-vrouw kunnen kiezen voor een direct ingaand geconverteerd
pensioen ter vervanging van het bijzonder partnerpensioen. Dat gaat dan op 42-jarige
leeftijd in en zou € 2.085 bedragen.
Uit tabel 2 blijkt verder het volgende:
 Voor een mannelijke deelnemer is qua waarde vooral variant 3 afwijkend van de huidige
situatie (variant 1). Voor een vrouwelijke deelnemer is dat juist variant 2 (waar uitgegaan
wordt van gelijke waardes voor de partners). De verklaring hiervoor is dat een man
gemiddeld eerder overlijdt dan een vrouw terwijl ook verondersteld is dat de man 3 jaar
ouder is.
 Variant 5, waar voor het gemak gerekend is met de verhouding tussen de huwelijkse
periode en de deelnemersperiode, ligt qua uitkomsten nog redelijk in de buurt van de
huidige situatie (variant 1). In de bijlage zijn echter varianten opgenomen waar deze
methodiek tot bijzondere situaties leidt. Bijvoorbeeld in het geval van wijzigingen in het
parttime percentage, of bij een pensioenstelsel met degressieve opbouw kan de
vereenvoudiging in rekensystematiek leiden tot een fors verschil. Wij gaan er vanuit dat
dit niet de bedoeling is.

DC-regelingen
De wettelijke regels voor DC-regelingen zijn minder stringent vastgelegd dan voor DB- en
CDC-regelingen.
Er worden diverse methoden toegepast. Theoretisch gezien is naar onze mening de derde
optie (actuele waarde minus historische participaties tegen actuele koers) de beste optie.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

8

Hierbij wordt, bij het uitvoeren van de verevening, het actuele spaarsaldo verminderd met
de participaties bij aanvang van het huwelijk tegen de actuele koers. In de praktijk voeren
pensioenfondsen deze methodiek ook inderdaad uit. In feite wordt het saldo dat
daadwerkelijk is gevormd uit de premies die tijdens het huwelijk zijn betaald, verevend.
In het kader van consistentie komen wij tot vijf vergelijkbare varianten (als bij DB- en
CDC-regelingen):







Variant 1 (huidige situatie): spaarsaldo over huwelijkse periode, bijzonder
partnerpensioen over gehele deelnemersperiode.
Variant 2 (Boon/Van Loon): een gelijke waarde voor beide gewezen partners.
Variant 3: spaarsaldo over gehele deelnemersperiode (thans: huwelijkse periode),
bijzonder partnerpensioen over gehele deelnemersperiode (ongewijzigd).
Variant 4: verevend ouderdomspensioen over huwelijkse periode (ongewijzigd),
bijzonder partnerpensioen over huwelijkse periode (thans: gehele
deelnemersperiode).
Variant 5: spaarsaldo gebaseerd op verhouding tussen huwelijkse periode en
deelnemersperiode (thans: huwelijkse periode), bijzonder partnerpensioen over
gehele deelnemersperiode (ongewijzigd).

Hiervoor is aangegeven dat er uitvoerders van DC-regelingen zijn die een bijzonder
partnerpensioen afsplitsen, maar ook uitvoerders die het volledige saldo verevenen (zonder
rekening te houden met een af te splitsen bijzonder partnerpensioen). Om die reden zijn bij
de vijf hiervóór behandelde varianten ook subvarianten in aanmerking genomen waarbij
geen bijzonder partnerpensioen wordt toegekend.
In principe zijn de uitgangspunten dezelfde als bij de basisvariant met betrekking tot DBen CDC-regelingen. In een DC-regeling is echter niet het opbouwpercentage bepalend maar
de leeftijdsafhankelijke beschikbare-premiestaffel. In deze notitie is uitgegaan van de
fiscaal maximale staffel 2 bij een rekenrente van 3% per jaar. Verder kent een DC-regeling
geen indexatie. De deelnemers krijgen het individuele beleggingsrendement bijgeschreven.
In het basisscenario is uitgegaan van een risicopremie op aandelen (bovenop het
rendement op vastrentende waarden van 2% per jaar) van 4%-punt. Dat sluit redelijk aan
bij de uitgangspunten bij de maximale rendementen voor pensioenfondsen die de
Commissie Parameters heeft gebruikt. In het basisscenario is aangenomen dat een
deelnemer zijn saldo volgens een life cycle belegt, waarbij het percentage zakelijke
waarden tot 45-jarige leeftijd, 80 bedraagt en dan gelijkmatig wordt afgebouwd tot 25 op
67-jarige leeftijd.
In tabel 3 (pagina 10) zijn de uitkomsten opgenomen voor de bovengenoemde varianten,
waarbij voor iedere variant een uitsplitsing is gemaakt in de resultaten met bijzonder
partnerpensioen (‘a’) en zonder bijzonder partnerpensioen (‘b’). Volledigheidshalve wordt
opgemerkt dat conversie in de onderhavige situatie pas op de pensioendatum en/of bij
overlijden van de (gewezen) deelnemer aan de orde is. Voor de vergelijkbaarheid van de
varianten zijn de saldi eveneens omgezet in fictieve aanspraken zoals bij de DB/CDCregelingen.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

9

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen
Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
32,423
40,535
25,936
34,700
32,420
19,449
11,337
25,936
21,726
19,452
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
3,265
4,503
1,616
3,437

4,082
3,752
1,346
3,437

2,612
5,104
1,831
3,437

3,495
4,292
1,540
3,437

3,265
4,503
1,616
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
47,022
40,535
40,535
47,022
50,669
34,048
40,535
40,535
34,048
30,401
0
0
0
0
0
4,736
3,152
1,131
3,437

4,082
3,752
1,346
3,437

4,082
3,752
1,346
3,437

4,736
3,152
1,131
3,437

5,103
2,814
1,010
3,437

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
41,413
40,535
34,926
42,288
43,658
28,439
29,317
34,926
29,314
26,195
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
3,655
3,818
1,540
3,437

3,577
3,902
1,574
3,437

3,082
4,442
1,792
3,437

3,732
3,734
1,506
3,437

3,853
3,602
1,453
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
47,022
40,535
40,535
47,022
50,669
34,048
40,535
40,535
34,048
30,401
0
0
0
0
0
4,149
3,278
1,323
3,437

3,577
3,902
1,574
3,437

3,577
3,902
1,574
3,437

4,149
3,278
1,323
3,437

4,471
2,927
1,181
3,437

Tabel 3. Uitwerking varianten DC-regeling zonder bijzonder partnerpensioen en met bijzonder partnerpensioen.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

10

Tabel 3 laat zien dat:




Indien geen bijzonder partnerpensioen wordt toegekend, er ten aanzien van het
saldo geen verschil is tussen mannen en vrouwen. Bij de splitsing van het saldo zijn
dan namelijk de leeftijd en de sterftekansen niet relevant.
Variant 5 het meeste afwijkt van de huidige situatie (variant 1).

Degressieve opbouw
In bovenstaande berekeningen is, voor zowel DB/CDC-regelingen als DC-regelingen,
uitgegaan van een tijdsevenredige opbouw. In een nieuw pensioenstelsel is mogelijk
degressieve opbouw aan de orde. Daarom is hierna een situatie van degressieve opbouw
uitgewerkt voor zowel een DB/CDC-regeling als een DC-regeling, waarbij voor een DB/CDCregeling is uitgegaan van een degressieve opbouw gebaseerd op een rekenrente van 1%
(opbouwpercentage aflopend van 2,27 op 25-jarige leeftijd naar 1,51 op 66-jarige leeftijd)
en waarbij voor een DC-regeling een uniform percentage van 17,2 geldt. Dat is het
percentage voor 45- tot 50-jarigen bij de fiscaal maximale premiestaffel tegen een
rekenrente van 3% per jaar.
DB/CDC-regeling
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,123
4,209
6,532

6,144
3,690
6,532

4,666
4,666
6,532

5,123
4,209
5,892

5,832
3,499
6,532

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

56,563
65,450

61,006
61,006

52,643
69,370

56,563
62,573

62,645
59,368

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

5,697
6,058
2,174
3,465

6,144
5,647
2,026
3,465

5,302
6,421
2,304
3,465

5,697
5,792
2,078
3,465

6,309
5,495
1,972
3,465

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,123
4,209
6,532

5,163
6,533
6,532

4,666
4,666
6,532

5,123
4,209
5,892

5,832
3,499
6,532

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

75,316
41,709

58,512
58,512

72,011
45,014

75,316
40,604

80,444
36,581

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,646
4,015
1,620
3,465

5,163
5,633
2,273
3,465

6,355
4,334
1,748
3,465

6,646
3,909
1,577
3,465

7,099
3,522
1,421
3,465

Tabel 4. Uitwerking varianten DB/CDC-regeling bij degressieve opbouw.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

11

DC-regeling
Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen
Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
54,595
57,325
42,726
56,873
53,407
30,856
28,127
42,726
33,134
32,044
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
5,499
5,559
1,994
3,437

5,773
5,306
1,904
3,437

4,303
6,658
2,389
3,437

5,728
5,348
1,919
3,437

5,379
5,669
2,034
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
69,194
57,325
57,325
69,194
71,656
45,455
57,325
57,325
45,455
42,994
0
0
0
0
0
6,969
4,208
1,510
3,437

5,773
5,306
1,904
3,437

5,773
5,306
1,904
3,437

6,969
4,208
1,510
3,437

7,217
3,980
1,428
3,437

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
63,585
57,325
51,716
64,460
64,645
39,846
46,107
51,716
40,721
38,787
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
5,611
4,916
1,983
3,437

5,059
5,519
2,227
3,437

4,564
6,059
2,445
3,437

5,688
4,832
1,949
3,437

5,705
4,814
1,942
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
69,194
57,325
57,325
69,194
71,656
45,455
57,325
57,325
45,455
42,994
0
0
0
0
0
6,106
4,376
1,766
3,437

5,059
5,519
2,227
3,437

5,059
5,519
2,227
3,437

6,106
4,376
1,766
3,437

6,323
4,139
1,670
3,437

Tabel 5. Uitwerking varianten DC-regeling bij degressieve opbouw.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

12

Appendix
Deze bijlage bevat een aantal voorbeeldberekeningen die de effecten laten zien
indien wordt afgeweken van (één van) de uitgangspunten van het basisscenario.

Salaris(ontwikkeling)
In het basisscenario is uitgegaan van een startsalaris van € 25.000 voor een 25-jarige
deelnemer, een jaarlijkse algemene loonsverhoging van 2% en een individuele
salarisstijging volgens de staffel van de Belastingdienst (3% per jaar tot 35 jaar, 2% tussen
35 en 45 jaar, 1% van 45 tot 55 jaar en 0% daarna).
Onderstaande tabel bevat de berekeningsuitkomsten bij een startsalaris van € 35.000 onder
ongewijzigde andere salarisveronderstellingen.
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

9,228
6,554
11,047

10,392
6,241
11,047

7,891
7,891
11,047

9,228
6,554
9,176

9,864
5,918
11,047

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

100,496
105,860

103,178
103,178

89,033
117,322

100,496
97,448

105,949
100,406

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

10,121
9,799
3,516
5,673

10,392
9,551
3,427
5,673

8,967
10,860
3,896
5,673

10,121
9,020
3,236
5,673

10,671
9,294
3,335
5,673

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

9,228
6,554
11,047

8,733
11,048
11,047

7,891
7,891
11,047

9,228
6,554
9,176

9,864
5,918
11,047

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

131,453
66,466

98,959
98,959

121,788
76,130

131,453
63,234

136,051
61,867

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

11,600
6,399
2,582
5,673

8,733
9,527
3,844
5,673

10,747
7,329
2,957
5,673

11,600
6,088
2,456
5,673

12,006
5,956
2,403
5,673

Tabel 6. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing startsalaris.

Tabel 7 bevat de berekeningsuitkomsten bij een jaarlijkse algemene salarisstijging van 3%
(2% in het basisscenario) onder ongewijzigde andere salarisveronderstellingen.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

13

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,896
4,419
7,221

6,792
4,079
7,221

5,158
5,158
7,221

5,896
4,419
6,187

6,447
3,868
7,221

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

64,522
70,352

67,437
67,437

58,192
76,682

64,522
65,707

69,249
65,626

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,498
6,512
2,336
4,000

6,792
6,242
2,240
4,000

5,861
7,098
2,547
4,000

6,498
6,082
2,182
4,000

6,974
6,075
2,179
4,000

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,896
4,419
7,221

5,708
7,221
7,221

5,158
5,158
7,221

5,896
4,419
6,187

6,447
3,868
7,221

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

84,938
44,422

64,680
64,680

79,601
49,759

84,938
42,637

88,924
40,437

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

7,495
4,277
1,725
4,000

5,708
6,227
2,512
4,000

7,024
4,790
1,933
4,000

7,495
4,105
1,656
4,000

7,847
3,893
1,571
4,000

Tabel 7. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van algemene salarisstijging.

Tabel 8 bevat de berekeningsuitkomsten bij een jaarlijkse individuele salarisstijging van de helft
van de staffel van de Belastingdienst onder ongewijzigde andere salarisveronderstellingen.
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

4,296
2,938
5,064

4,763
2,861
5,064

3,617
3,617
5,064

4,296
2,938
4,113

4,521
2,713
5,064

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

46,634
47,957

47,296
47,296

40,812
53,779

46,634
43,685

48,566
46,025

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

4,697
4,439
1,593
2,479

4,763
4,378
1,571
2,479

4,110
4,978
1,786
2,479

4,697
4,044
1,451
2,479

4,891
4,260
1,529
2,479

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

4,296
2,938
5,064

4,003
5,065
5,064

3,617
3,617
5,064

4,296
2,938
4,113

4,521
2,713
5,064

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

60,735
29,989

45,362
45,362

55,826
34,897

60,735
28,347

62,364
28,359

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

5,360
2,887
1,165
2,479

4,003
4,367
1,762
2,479

4,926
3,360
1,355
2,479

5,360
2,729
1,101
2,479

5,503
2,730
1,102
2,479

Tabel 8. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van de jaarlijkse individuele
salarisstijging van de helft van de staffel van de Belastingdienst.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

14

Leeftijd bij aanvang deelname aan de pensioenregeling
Onderstaand zijn de resultaten opgenomen voor een deelnemer die op 35-jarige leeftijd
(25-jarige leeftijd in het basisscenario) aan de pensioenregeling is gaan deelnemen en net
als in het basisscenario 5 jaar daarna in het huwelijk is getreden.
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

2,061
805
2,007

1,888
1,134
2,007

1,433
1,433
2,007

2,061
805
1,128

2,150
717
2,007

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

21,558
15,927

18,743
18,743

16,173
21,312

21,558
11,975

22,319
15,166

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

2,171
1,474
529
1,490

1,888
1,735
622
1,490

1,629
1,973
708
1,490

2,171
1,108
398
1,490

2,248
1,404
504
1,490

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

2,061
805
2,007

1,586
2,007
2,007

1,433
1,433
2,007

2,061
805
1,128

2,150
717
2,007

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

26,664
9,289

17,976
17,976

22,123
13,829

26,664
7,770

27,305
8,647

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

2,353
894
361
1,490

1,586
1,731
698
1,490

1,952
1,331
537
1,490

2,353
748
302
1,490

2,410
833
336
1,490

Tabel 9. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van leeftijd bij aanvang deelname
aan pensioenregeling.

Leeftijd bij aanvang huwelijk
In de tabellen 10 en 11 is gevarieerd met de aanvang van het huwelijk. In het basisscenario
is dat 5 jaar na aanvang van deelname aan de regeling (op 30-jarige leeftijd). In de
volgende overzichten zijn de effecten weergegeven van 5 jaar eerder in het huwelijk treden
(op de datum van aanvang van deelname aan de regeling, op 25-jarige leeftijd) dan wel 5
jaar later (10 jaar na aanvang van deelname aan de regeling, op 35-jarige leeftijd).

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

15

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

4,764
4,516
6,496

6,110
3,670
6,496

4,640
4,640
6,496

4,764
4,516
6,322

4,640
4,640
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

53,414
67,921

60,667
60,667

52,351
68,984

53,414
67,141

52,351
68,984

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

5,380
6,287
2,256
3,437

6,110
5,616
2,015
3,437

5,272
6,386
2,291
3,437

5,380
6,215
2,230
3,437

5,272
6,386
2,291
3,437

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

4,764
4,516
6,496

5,135
6,496
6,496

4,640
4,640
6,496

4,764
4,516
6,322

4,640
4,640
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

72,507
43,867

58,187
58,187

71,610
44,764

72,507
43,568

71,610
44,764

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,398
4,223
1,704
3,437

5,135
5,602
2,260
3,437

6,319
4,310
1,739
3,437

6,398
4,194
1,692
3,437

6,319
4,310
1,739
3,437

Tabel 10. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van leeftijd bij aanvang
huwelijk: 25 jaar.

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

6,375
2,905
6,496

6,110
3,670
6,496

4,640
4,640
6,496

6,375
2,905
4,067

6,960
2,320
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

67,229
54,106

60,667
60,667

52,351
68,984

67,229
43,187

72,244
49,091

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,771
5,008
1,797
3,437

6,110
5,616
2,015
3,437

5,272
6,386
2,291
3,437

6,771
3,998
1,434
3,437

7,276
4,544
1,630
3,437

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

6,375
2,905
6,496

5,135
6,496
6,496

4,640
4,640
6,496

6,375
2,905
4,067

6,960
2,320
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

84,155
32,219

58,187
58,187

71,610
44,764

84,155
28,024

88,383
27,991

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

7,426
3,102
1,251
3,437

5,135
5,602
2,260
3,437

6,319
4,310
1,739
3,437

7,426
2,698
1,089
3,437

7,799
2,695
1,087
3,437

Tabel 11. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van leeftijd bij aanvang
huwelijk: 35 jaar.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

16

Leeftijd bij scheiding
Om inzicht te krijgen in het effect van het moment van scheiding zijn de consequenties
berekend indien de scheiding niet op 45-jarige leeftijd (zoals in het basisscenario) aan de
orde is, maar 10 jaar eerder (op 35-jarige leeftijd) of 10 jaar later (op 55-jarige leeftijd),
zoals weergegeven in tabel 12 en 13.

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

2,226
916
2,199

2,040
1,256
2,199

1,571
1,571
2,199

2,226
916
1,282

2,356
785
2,199

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

20,026
14,909

17,468
17,468

15,105
19,831

20,026
11,559

21,004
13,931

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

2,338
1,617
437
2,292

2,040
1,895
512
2,292

1,764
2,151
582
2,292

2,338
1,254
339
2,292

2,453
1,511
409
2,292

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

2,226
916
2,199

1,733
2,128
2,199

1,571
1,571
2,199

2,226
916
1,282

2,356
785
2,199

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

24,518
9,000

16,759
16,759

20,326
13,192

24,518
7,690

25,351
8,167

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

2,536
1,005
295
2,292

1,733
1,872
549
2,292

2,102
1,474
432
2,292

2,536
859
252
2,292

2,622
912
268
2,292

Tabel 12. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van leeftijd bij scheiding: 35
jaar.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

17

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

10,327
8,728
13,338

12,550
7,586
13,338

9,527
9,527
13,338

10,327
8,728
12,219

11,115
7,939
13,338

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

134,348
157,093

145,720
145,720

126,389
165,052

134,348
151,202

142,197
149,243

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

11,571
12,360
6,191
4,315

12,550
11,465
5,743
4,315

10,885
12,986
6,505
4,315

11,571
11,896
5,959
4,315

12,247
11,742
5,882
4,315

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

10,327
8,728
13,338

10,454
13,731
13,338

9,527
9,527
13,338

10,327
8,728
12,219

11,115
7,939
13,338

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

181,831
97,952

139,892
139,892

175,130
104,653

181,831
95,871

188,440
91,344

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

13,588
8,003
4,840
4,315

10,454
11,430
6,912
4,315

13,087
8,551
5,171
4,315

13,588
7,833
4,737
4,315

14,082
7,463
4,513
4,315

Tabel 13. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van leeftijd bij scheiding: 55
jaar.

Leeftijdsverschil tussen voormalige partners
Het leeftijdsverschil tussen een gehuwde man en vrouw is gemiddeld circa 3 jaar
(basisscenario). Gekeken is naar de situatie waarin beide partners even oud zijn en indien
de man 6 jaar ouder is dan de vrouw. De berekeningsresultaten zijn in de tabellen 14 en 15
opgenomen.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

18

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,364
3,916
6,496

5,848
4,196
6,496

4,640
4,640
6,496

5,364
3,916
5,482

5,800
3,480
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

60,335
55,791

58,063
58,063

54,457
61,668

60,335
52,049

63,877
52,248

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,077
4,923
1,940
3,437

5,848
5,124
2,019
3,437

5,485
5,442
2,144
3,437

6,077
4,593
1,810
3,437

6,433
4,611
1,816
3,437

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,364
3,916
6,496

5,268
5,598
6,496

4,640
4,640
6,496

5,364
3,916
5,482

5,800
3,480
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

73,354
46,041

59,697
59,697

67,476
51,918

73,354
43,820

76,896
42,498

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,473
4,637
1,689
3,437

5,268
6,012
2,190
3,437

5,954
5,229
1,904
3,437

6,473
4,413
1,607
3,437

6,786
4,280
1,559
3,437

Tabel 14. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van leeftijdsverschil tussen
voormalige partners: gelijke leeftijd.

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,364
3,916
6,496

6,393
3,215
6,496

4,640
4,640
6,496

5,364
3,916
5,482

5,800
3,480
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

57,233
69,727

63,480
63,480

50,782
76,178

57,233
64,295

61,121
65,839

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

5,764
6,768
2,221
3,437

6,393
6,162
2,022
3,437

5,115
7,394
2,427
3,437

5,764
6,241
2,048
3,437

6,156
6,391
2,098
3,437

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,364
3,916
6,496

5,029
7,736
6,496

4,640
4,640
6,496

5,364
3,916
5,482

5,800
3,480
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

80,771
33,200

56,985
56,985

76,264
37,707

80,771
31,825

83,487
30,484

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

7,128
3,052
1,374
3,437

5,029
5,238
2,359
3,437

6,730
3,466
1,561
3,437

7,128
2,925
1,317
3,437

7,367
2,802
1,262
3,437

Tabel 15. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van leeftijdsverschil tussen
voormalige partners: man 6 jaar ouder dan vrouw.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

19

Opbouwpercentages
In voorgaande becijferingen is uitgegaan van een leeftijdsonafhankelijk opbouwpercentage.
In een nieuw pensioenstelsel is mogelijk degressieve opbouw aan de orde. De gevolgen van
toepassing van de tijdsevenredige methode (variant 5) zijn bij degressieve
opbouwpercentages sterk afhankelijk van de rente. Achtereenvolgens zijn de volgende drie
situaties uitgewerkt:
 Tabel 16: degressieve opbouw gebaseerd op een rekenrente van 1% (opbouwpercentage
aflopend van 2,27 op 25-jarige leeftijd naar 1,51 op 66-jarige leeftijd);
 Tabel 17: degressieve opbouw gebaseerd op een rekenrente van 2% (opbouwpercentage
aflopend van 2,73 op 25-jarige leeftijd naar 1,11 op 66-jarige leeftijd);
 Tabel 18: de eerste 10 jaar op 1% rekenrente, daarna op 2%.
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,935
4,209
7,100

6,679
4,011
7,100

5,072
5,072
7,100

5,935
4,209
5,892

6,340
3,804
7,100

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

64,624
68,004

66,314
66,314

57,223
75,405

64,624
62,573

68,096
64,533

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,509
6,295
2,258
3,579

6,679
6,138
2,202
3,579

5,763
6,980
2,504
3,579

6,509
5,792
2,078
3,579

6,858
5,974
2,143
3,579

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,935
4,209
7,100

5,613
7,101
7,100

5,072
5,072
7,100

5,935
4,209
5,892

6,340
3,804
7,100

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

84,516
42,690

63,603
63,603

78,276
48,930

84,516
40,604

87,443
39,763

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

7,458
4,110
1,658
3,579

5,613
6,123
2,470
3,579

6,907
4,711
1,901
3,579

7,458
3,909
1,577
3,579

7,716
3,828
1,545
3,579

Tabel 16. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen bij degressieve opbouw: gebaseerd op rekenrente van 1%.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

20

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

6,583
4,528
7,777

7,316
4,394
7,777

5,555
5,555
7,777

6,583
4,528
6,339

6,944
4,166
7,777

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

71,492
73,785

72,639
72,639

62,681
82,596

71,492
67,319

74,590
70,687

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

7,200
6,830
2,450
3,736

7,316
6,724
2,412
3,736

6,313
7,646
2,743
3,736

7,200
6,231
2,236
3,736

7,512
6,543
2,348
3,736

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

6,583
4,528
7,777

6,148
7,778
7,777

5,555
5,555
7,777

6,583
4,528
6,339

6,944
4,166
7,777

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

93,170
46,167

69,669
69,669

85,741
53,597

93,170
43,683

95,782
43,555

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

8,222
4,445
1,793
3,736

6,148
6,707
2,706
3,736

7,566
5,160
2,082
3,736

8,222
4,206
1,697
3,736

8,452
4,193
1,692
3,736

Tabel 17. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen bij degressieve opbouw: gebaseerd op rekenrente van 2%.

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

6,098
4,372
7,329

6,894
4,141
7,329

5,235
5,235
7,329

6,098
4,372
6,121

6,544
3,926
7,329

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

66,467
70,433

68,450
68,450

59,066
77,834

66,467
65,002

70,289
66,611

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,694
6,520
2,339
3,646

6,894
6,336
2,273
3,646

5,949
7,205
2,585
3,646

6,694
6,017
2,159
3,646

7,079
6,166
2,212
3,646

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

6,098
4,372
7,329

5,793
7,330
7,329

5,235
5,235
7,329

6,098
4,372
6,121

6,544
3,926
7,329

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

87,036
44,266

65,651
65,651

80,797
50,506

87,036
42,179

90,259
41,044

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

7,681
4,262
1,719
3,646

5,793
6,321
2,550
3,646

7,130
4,862
1,962
3,646

7,681
4,061
1,638
3,646

7,965
3,951
1,594
3,646

Tabel 18. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen bij degressieve opbouw: gebaseerd op rekenrente van 1% in
10 jaar, daarna op 2%.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

21

Indexatie
Ook de indexatie is bij variant 5 bepalend voor de resultaten. In het basisscenario wordt
uitgegaan van een jaarlijkse indexatie van 1%. In onderstaande tabellen 19 en 20 is de
impact te zien van een indexatie van 0% respectievelijk 2% per jaar.
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

4,911
3,687
6,018

5,661
3,400
6,018

4,299
4,299
6,018

4,911
3,687
5,162

5,374
3,224
6,018

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

53,752
58,667

56,210
56,210

48,504
63,915

53,752
54,816

57,720
54,700

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

5,414
5,431
1,948
3,341

5,661
5,203
1,867
3,341

4,885
5,916
2,123
3,341

5,414
5,074
1,820
3,341

5,813
5,063
1,817
3,341

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

4,911
3,687
6,018

4,757
6,019
6,018

4,299
4,299
6,018

4,911
3,687
5,162

5,374
3,224
6,018

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

70,774
37,049

53,912
53,912

66,349
41,475

70,774
35,570

74,119
33,704

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,245
3,567
1,439
3,341

4,757
5,190
2,094
3,341

5,855
3,993
1,611
3,341

6,245
3,424
1,382
3,341

6,541
3,245
1,309
3,341

Tabel 19. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van jaarlijkse indexatie van 0%.
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,874
4,164
7,026

6,609
3,970
7,026

5,019
5,019
7,026

5,874
4,164
5,830

6,274
3,764
7,026

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

63,957
67,293

65,625
65,625

56,628
74,621

63,957
61,915

67,388
63,862

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,441
6,229
2,235
3,543

6,609
6,075
2,179
3,543

5,703
6,907
2,478
3,543

6,441
5,731
2,056
3,543

6,787
5,911
2,121
3,543

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,874
4,164
7,026

5,554
7,027
7,026

5,019
5,019
7,026

5,874
4,164
5,830

6,274
3,764
7,026

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

83,641
42,243

62,942
62,942

77,462
48,421

83,641
40,177

86,534
39,350

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

7,381
4,067
1,641
3,543

5,554
6,060
2,445
3,543

6,836
4,662
1,881
3,543

7,381
3,868
1,561
3,543

7,636
3,788
1,528
3,543

Tabel 20. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van jaarlijkse indexatie van 2%.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

22

Ontwikkeling parttimegraad
Voor variant 5 is ook het verloop van het deeltijdpercentage uiterst relevant. Dat blijkt uit
de resultaten in de navolgende twee overzichten. In tegenstelling tot het basisscenario
(parttimepercentage 100) is daarin gevarieerd: in tabel 21 werkt betrokkene de eerste 10
jaar 50% en daarna 100%, in tabel 22 werkt betrokkene de eerste 10 jaar 100% en
vervolgens 50%.
Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

4,134
3,410
5,281

4,968
2,984
5,281

3,772
3,772
5,281

4,134
3,410
4,774

4,715
2,829
5,281

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

45,665
52,982

49,324
49,324

42,562
56,085

45,665
50,705

50,649
47,999

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

4,599
4,904
1,760
3,194

4,968
4,566
1,638
3,194

4,287
5,192
1,863
3,194

4,599
4,694
1,684
3,194

5,101
4,443
1,594
3,194

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

4,134
3,410
5,281

4,175
5,282
5,281

3,772
3,772
5,281

4,134
3,410
4,774

4,715
2,829
5,281

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

60,837
33,777

47,307
47,307

58,220
36,394

60,837
32,902

65,039
29,575

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

5,369
3,252
1,312
3,194

4,175
4,554
1,838
3,194

5,138
3,504
1,414
3,194

5,369
3,168
1,278
3,194

5,739
2,847
1,149
3,194

Tabel 21. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van parttimepercentage:
10 jaar 50% en daarna 100%.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

23

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

3,911
2,464
4,462

4,198
2,521
4,462

3,187
3,187
4,462

3,911
2,464
3,449

3,984
2,391
4,462

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

42,170
41,185

41,677
41,677

35,964
47,391

42,170
36,630

42,797
40,558

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

4,247
3,812
1,368
1,961

4,198
3,858
1,384
1,961

3,622
4,387
1,574
1,961

4,247
3,391
1,217
1,961

4,310
3,754
1,347
1,961

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

3,911
2,464
4,462

3,527
4,463
4,462

3,187
3,187
4,462

3,911
2,464
3,449

3,984
2,391
4,462

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

54,428
25,519

39,973
39,973

49,195
30,752

54,428
23,769

54,956
24,991

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

4,803
2,457
991
1,961

3,527
3,848
1,553
1,961

4,341
2,961
1,194
1,961

4,803
2,288
923
1,961

4,850
2,406
971
1,961

Tabel 22. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van parttimepercentage:
10 jaar 100% en daarna 50%.

Rekenrente
Bij de conversie is ook de te hanteren rekenrente van belang. De uitkeringen van een
(bijzonder) partnerpensioen liggen gemiddeld genomen op een later moment dan die van
een (verevend) ouderdomspensioen. Daardoor is de waardering afhankelijk van de
gehanteerde rekenrente. In het basisscenario is uitgegaan van 2% per jaar, hetgeen
redelijk aansluit bij de huidige lange rente. In tabel 23 zijn de berekeningsuitkomsten
opgenomen bij een rekenrente van 3% op jaarbasis.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

24

Man
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,364
3,916
6,496

3,846
3,729
6,496

4,640
4,640
6,496

5,364
3,916
5,482

5,800
3,480
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

42,404
44,756

43,580
43,580

37,851
49,308

42,404
41,616

45,147
42,012

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

5,870
5,925
1,799
3,437

6,033
5,769
1,752
3,437

5,240
6,527
1,982
3,437

5,870
5,509
1,673
3,437

6,250
5,562
1,689
3,437

Vrouw
Ouderdomspensioen deelnemer
Verevend ouderdomspensioen ex-partner
Bijzonder partnerpensioen

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Variant 5

5,364
3,916
6,496

4,233
6,296
6,496

4,640
4,640
6,496

5,364
3,916
5,482

5,800
3,480
6,496

Waarde deelnemer
Waarde ex-partner

54,783
29,269

42,026
42,026

50,903
33,149

54,783
27,979

57,121
26,931

Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

6,709
3,758
1,336
3,437

5,146
5,396
1,918
3,437

6,234
4,256
1,513
3,437

6,709
3,592
1,277
3,437

6,995
3,458
1,229
3,437

Tabel 23. Uitwerking varianten DB/CDC-regelingen: basisscenario met aanpassing van rekenrente: 3% per jaar.

DC-regelingen
Premiepercentages
In het basisscenario wordt uitgegaan van het huidige beleid van een leeftijdsafhankelijke
premiestaffel. In een nieuw pensioenstelsel dient mogelijk uitgegaan te worden van
leeftijdsonafhankelijke premiepercentages. In dat kader hebben wij het effect bekeken
indien er een uniform percentage van 17,2 geldt. Dat is het percentage voor 45- tot 50jarigen bij de fiscaal maximale premiestaffel tegen een rekenrente van 3% per jaar. De
berekeningsresultaten treft u hierna aan.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

25

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
54,595
57,325
42,726
56,873
53,407
30,856
28,127
42,726
33,134
32,044
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
5,499
5,559
1,994
3,437

5,773
5,306
1,904
3,437

4,303
6,658
2,389
3,437

5,728
5,348
1,919
3,437

5,379
5,669
2,034
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
69,194
57,325
57,325
69,194
71,656
45,455
57,325
57,325
45,455
42,994
0
0
0
0
0
6,969
4,208
1,510
3,437

5,773
5,306
1,904
3,437

5,773
5,306
1,904
3,437

6,969
4,208
1,510
3,437

7,217
3,980
1,428
3,437

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
63,585
57,325
51,716
64,460
64,645
39,846
46,107
51,716
40,721
38,787
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
5,611
4,916
1,983
3,437

5,059
5,519
2,227
3,437

4,564
6,059
2,445
3,437

5,688
4,832
1,949
3,437

5,705
4,814
1,942
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
69,194
57,325
57,325
69,194
71,656
45,455
57,325
57,325
45,455
42,994
0
0
0
0
0
6,106
4,376
1,766
3,437

5,059
5,519
2,227
3,437

5,059
5,519
2,227
3,437

6,106
4,376
1,766
3,437

6,323
4,139
1,670
3,437

Tabel 24. Uitwerking varianten DC-regelingen met uniform percentage van 17,2.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

26

Rendement
Bij variant 5 is ook het rendement bepalend voor de resultaten. In het basisscenario wordt
uitgegaan van een risicopremie op zakelijke waarden van 4%-punt. Uit de volgende
overzichten is de impact af te lezen van een risicopremie voor zakelijke waarden van 3%punt.
Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
36,094
43,283
28,684
38,372
35,855
21,273
14,085
28,684
23,550
21,513
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
3,635
4,672
1,676
3,437

4,359
4,007
1,437
3,437

2,889
5,358
1,922
3,437

3,865
4,461
1,601
3,437

3,611
4,694
1,684
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
50,694
43,283
43,283
50,694
54,104
35,872
43,283
43,283
35,872
32,462
0
0
0
0
0
5,106
3,321
1,191
3,437

4,359
4,007
1,437
3,437

4,359
4,007
1,437
3,437

5,106
3,321
1,191
3,437

5,449
3,005
1,078
3,437

Tabel 25. Uitwerking varianten DC-regelingen met risicopremie voor zakelijke waarden van 3%-punt.

Het beleggingsrendement wordt niet alleen bepaald door de risicopremie op zakelijke
waarden. Ook de beleggingsmix is van belang. Daarom zijn berekeningen uitgevoerd met
twee alternatieve lifecycles:
 Een defensieve waarbij tot 40-jarige (basisscenario: 45-jarige) leeftijd een percentage
zakelijke waarden van 75 (basisscenario: 80) geldt, vervolgens gelijkmatig aflopend tot
20 (basisscenario: 25) op 67-jarige leeftijd.
 Een offensieve waarbij tot 50-jarige (basisscenario: 45-jarige) leeftijd een percentage
zakelijke waarden van 85 (basisscenario: 80) geldt, vervolgens gelijkmatig aflopend tot
30 (basisscenario: 25) op 67-jarige leeftijd.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

27

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen
Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
31,534
39,843
25,244
33,812
31,555
18,953
10,645
25,244
21,231
18,933
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
3,176
4,457
1,599
3,437

4,013
3,688
1,323
3,437

2,542
5,040
1,808
3,437

3,405
4,246
1,524
3,437

3,178
4,455
1,598
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
46,134
39,843
39,843
46,134
49,804
33,552
39,843
39,843
33,552
29,882
0
0
0
0
0
4,646
3,106
1,114
3,437

4,013
3,688
1,323
3,437

4,013
3,688
1,323
3,437

4,646
3,106
1,114
3,437

5,016
2,766
992
3,437

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
40,525
39,843
34,234
41,399
42,792
27,943
28,625
34,234
28,818
25,675
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
3,576
3,770
1,521
3,437

3,516
3,836
1,548
3,437

3,021
4,376
1,765
3,437

3,653
3,686
1,487
3,437

3,776
3,552
1,433
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
46,134
39,843
39,843
46,134
49,804
33,552
39,843
39,843
33,552
29,882
0
0
0
0
0
4,071
3,230
1,303
3,437

3,516
3,836
1,548
3,437

3,516
3,836
1,548
3,437

4,071
3,230
1,303
3,437

4,395
2,877
1,161
3,437

Tabel 26. Uitwerking varianten DC-regelingen met defensieve lifecycle.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

28

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen
Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
33,759
41,538
26,939
36,036
33,674
20,119
12,340
26,939
22,397
20,204
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
3,400
4,565
1,638
3,437

4,184
3,845
1,379
3,437

2,713
5,196
1,864
3,437

3,629
4,354
1,562
3,437

3,391
4,573
1,641
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
48,358
41,538
41,538
48,358
51,923
34,718
41,538
41,538
34,718
31,154
0
0
0
0
0
4,870
3,214
1,153
3,437

4,184
3,845
1,379
3,437

4,184
3,845
1,379
3,437

4,870
3,214
1,153
3,437

5,229
2,884
1,035
3,437

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
42,749
41,538
35,929
43,624
44,911
29,109
30,320
35,929
29,984
26,947
6,496
6,496
6,496
5,482
6,496
3,772
3,882
1,566
3,437

3,666
3,999
1,613
3,437

3,171
4,539
1,831
3,437

3,850
3,798
1,532
3,437

3,963
3,674
1,482
3,437

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
48,358
41,538
41,538
48,358
51,923
34,718
41,538
41,538
34,718
31,154
0
0
0
0
0
4,267
3,342
1,349
3,437

3,666
3,999
1,613
3,437

3,666
3,999
1,613
3,437

4,267
3,342
1,349
3,437

4,582
2,999
1,210
3,437

Tabel 27. Uitwerking varianten DC-regelingen met offensieve lifecycle.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

29

Ontwikkeling parttimegraad
Net als bij de DB- en CDC-regeling is bekeken wat de impact is van wijzigingen in het
parttimepercentage. In onderstaande overzichten zijn de dezelfde variaties bekeken als in
een DB/CDC-regeling: in het eerste werkt betrokkene de eerste 10 jaar 50% en daarna
100%, in het tweede overzicht de eerste 10 jaar 100% en vervolgens 50%.
Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen
Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
24,210
32,835
20,966
25,348
26,208
17,723
9,097
20,966
18,861
15,725
5,281
5,281
5,281
4,774
5,281
2,438
3,838
1,377
3,194

3,307
3,039
1,090
3,194

2,112
4,138
1,485
3,194

2,553
3,733
1,339
3,194

2,640
3,653
1,311
3,194

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
36,079
32,835
32,835
36,079
41,044
29,592
32,835
32,835
29,592
24,627
0
0
0
0
0
3,634
2,739
983
3,194

3,307
3,039
1,090
3,194

3,307
3,039
1,090
3,194

3,634
2,739
983
3,194

4,134
2,280
818
3,194

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
31,519
32,835
28,275
31,956
35,344
25,032
23,715
28,275
25,469
21,206
5,281
5,281
5,281
4,774
5,281
2,781
3,288
1,327
3,194

2,898
3,161
1,275
3,194

2,495
3,600
1,453
3,194

2,820
3,246
1,310
3,194

3,119
2,920
1,178
3,194

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
36,079
32,835
32,835
36,079
41,044
29,592
32,835
32,835
29,592
24,627
0
0
0
0
0
3,184
2,849
1,149
3,194

2,898
3,161
1,275
3,194

2,898
3,161
1,275
3,194

3,184
2,849
1,149
3,194

3,622
2,371
957
3,194

Tabel 28. Uitwerking varianten DC-regelingen met aanpassing van parttimepercentage: 10 jaar 50% en daarna
100%.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

30

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Man
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen
Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Vrouw
Saldo deelnemer
Saldo ex-partner
Bijzonder partnerpensioen
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen deelnemer
Geconverteerd uitgesteld ouderdomspensioen ex-partner
Direct ingaand geconverteerd ouderdomspensioen ex-partner
Wezenpensioen

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
24,425
27,967
17,938
26,702
22,422
11,451
7,909
17,938
13,728
13,453
4,462
4,462
4,462
3,449
4,462
2,460
2,917
1,046
1,961

2,817
2,589
929
1,961

1,807
3,517
1,262
1,961

2,689
2,706
971
1,961

2,258
3,102
1,113
1,961

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
34,454
27,967
27,967
34,454
34,959
21,480
27,967
27,967
21,480
20,975
0
0
0
0
0
3,470
1,988
713
1,961

2,817
2,589
929
1,961

2,817
2,589
929
1,961

3,470
1,988
713
1,961

3,521
1,942
697
1,961

Variant 1a Variant 2a Variant 3a Variant 4a Variant 5a
30,601
27,967
24,114
31,476
30,142
17,627
20,261
24,114
18,502
18,085
4,462
4,462
4,462
3,449
4,462
2,700
2,439
984
1,961

2,468
2,693
1,086
1,961

2,128
3,063
1,236
1,961

2,778
2,355
950
1,961

2,660
2,483
1,002
1,961

Variant 1b Variant 2b Variant 3b Variant 4b Variant 5b
34,454
27,967
27,967
34,454
34,959
21,480
27,967
27,967
21,480
20,975
0
0
0
0
0
3,040
2,068
834
1,961

2,468
2,693
1,086
1,961

2,468
2,693
1,086
1,961

3,040
2,068
834
1,961

3,085
2,019
815
1,961

Tabel 29. Uitwerking varianten DC-regelingen met aanpassing van parttimepercentage: 10 jaar 100% en daarna
50%.

Evaluatie Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

31