Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 775 IV

Vaststelling van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)
voor het jaar 2018

Nr. 7

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 11 oktober 2017
De vaste commissie voor Koninkrijksrelaties, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
De vragen zijn op 29 september 2017 voorgelegd aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Bij brief van 10 oktober 2017
zijn ze door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
beantwoord.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De griffier van de commissie,
De Lange

kst-34775-IV-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

1

Vraag 1
Kan de Minister aangeven, op welke wijze en met welk resultaat tot nu toe
uitvoering is gegeven aan de aanbevelingen van de commissie-Spies?
Antwoord:
In de afgelopen paar jaren zijn belangrijke stappen gezet. De commissie
Spies, die overigens conclusies en bevindingen presenteerde en geen
aanbevelingen, constateerde dit vooral op het terrein van onderwijs en
gezondheidszorg. Op het terrein van sociaaleconomische ontwikkeling
waren en zijn de uitdagingen nog groot. In de kabinetsreactie op het
rapport Spies zijn aandachtspunten en een aantal concrete maatregelen
gemarkeerd, zoals de koppeling van de uitkeringen aan het wettelijk
minimum loon (en daarmee verhoging van de onderstand in stappen).
Inmiddels is bijvoorbeeld ook de positie van arme gezinnen verder met
concrete maatregelen versterkt door intensivering van armoedebestrijding
onder kinderen. Recent heeft het Ministerie van Economische Zaken het
onderzoek naar uw Kamer gestuurd over hoge prijzen; de in dit onderzoek
genoemde concrete maatregelen worden uitgevoerd. Het door de
Staatssecretaris van SZW vast te stellen ijkpunt sociaal minimum (rapport
verwacht in maart 2018) is hierbij een belangrijke stap. Aandachtspunt is
dat het ook aan de openbare lichamen zelf is de nodige verbeteringen te
realiseren, aangezien het bij bijvoorbeeld armoedebestrijding en
economische ontwikkeling (ook) om eilandelijke taken gaat. Het is aan de
eilanden zelf om te bepalen of ze gebruik maken van de faciliteiten en
ondersteuning die er vanuit Europees Nederland wordt geboden. Het is
ook goed om te beseffen dat niet alles in één keer kan. Meer nadruk op
het uitvoeren van bestaande plannen verdient in beginsel voorrang op het
ontwikkelen van nieuwe plannen, gelet op de beperkte uitvoeringscapaciteit en het geringe absorptievermogen op de eilanden. Met name om
hierover het gesprek te kunnen voeren met de openbare lichamen is in de
kabinetsreactie op het rapport van de commissie Spies opgenomen dat
twee maal per jaar een bilateraal overleg plaats vindt tussen een lid van
de CN-tafel, het bestuurscollege en de Rijksvertegenwoordiger. Deze
bilaterale bestuurlijke overleggen hebben nu twee keer plaatsgevonden:
in september 2016 en in maart 2017.
Vraag 2
Welke vorm zal de (financiële) steun voor Sint Maarten krijgen als het gaat
om financiering van herstel van de schade op het eiland na de orkaan
Irma?
Antwoord:
De schade op de Bovenwindse eilanden is enorm. De regering doet wat in
haar vermogen ligt om de acute nood te lenigen. Binnen het kabinet is
afgesproken dat de volledige inzet van het Rijk voor noodhulp inzichtelijk
gemaakt wordt op de begroting van Koninkrijksrelaties. Bij najaarsnota zal
ik de Kamer informeren over de verwachte financiële omvang hiervan.
Ook in de wederopbouwfase staat het Caribisch deel van het Koninkrijk er
niet alleen voor. Het ministerie is in overleg met het land Sint Maarten, de
openbare lichamen Saba en Sint Eustatius, en internationale partners om
de wederopbouw vorm te geven. Ook in de komende jaren zal Nederland
nauw betrokken blijven bij de wederopbouw. Regelmatig zal ik de Kamer
informeren zoals toegezegd bij het AO van 21 september jl.
Ten slotte zal Irma ook gevolgen hebben voor de kantoren en andere
bezittingen van het Rijk op de Bovenwindse eilanden. Zo is het kustwachtmaterieel ernstig beschadigd geraakt. Vooralsnog ligt de prioriteit bij
noodhulp en het herstellen van cruciale infrastructuur. In het opmaken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

2

van het totale schadebeeld zal ook de directe schade voor het Rijk
geïnventariseerd worden.
Vraag 3
Wordt er een fonds opgericht voor de (financiële) steun aan Sint Maarten
na de orkaan Irma? Wat is de status van het fonds? Wat is de juridische
basis van dat fonds? Welke voorwaarden worden er aan Sint Maarten
gesteld voor het verkrijgen van financiële middelen uit dat fonds? Hoe
wordt het fonds gevuld en met welk bedrag?
Antwoord:
Over de wijze waarop de wederopbouw vorm krijgt zijn wij in overleg met
Sint Maarten. Op welke manier daaraan een bijdrage wordt geleverd, in
combinatie met eventuele voorwaarden die daaraan worden gesteld,
maakt onderdeel uit van de planvorming. Regelmatig zal ik de Kamer
informeren zoals toegezegd bij het AO van 21 september.
Vraag 4
Wanneer verschijnt het rapport van de Commissie van wijzen die
onderzoek doet naar het functioneren van het openbaar lichaam Sint
Eustatius?
Antwoord:
De Commissie van Wijzen heeft mij op 30 september jl. geïnformeerd dat
de afronding van het rapport meer tijd in beslag neemt dan was voorzien.
De commissie verwacht zijn rapport begin november te kunnen
opleveren.
Vraag 5
Met wie en/of welke landen vindt de verbreding van de samenwerking in
de regio van het Team Bestrijding Ondermijning plaats in 2018?
Antwoord:
De financiering van het Team Bestrijding Ondermijning is onlangs
verlengd voor een periode van vier jaar. Het team richt zich primair op
Sint Maarten. De ondermijnende criminaliteit is naar haar aard evenwel
veelal eilandoverstijgend. Vanwege de vertakkingen, zowel binnen de
Caribische regio als daarbuiten (inclusief Nederland) is er geen territoriale
beperking. Zo is onlangs voor een uitlevering samengewerkt met de
Italiaanse autoriteiten.
Vraag 6
Hoe zijn de kansen voor studenten afkomstig van de eilanden die in
Nederland studeren om een passende baan te vinden in het ambtenarenapparaat op de eilanden?
Antwoord:
Uit het onderzoek van PBLQ «We are deeply rooted» in opdracht van het
Ministerie van BZK is gebleken dat er op dit punt kansen liggen, maar ook
dat er drempels en knelpunten zijn die terugkeer van Caribische studenten
belemmeren.
Het programma Bestuurlijke ontwikkeling van BZK heeft om die reden als
pilot een traineeship voor Caribische studenten opgezet. Naast het
matchen op een goede werkplek wordt er ook specifiek aandacht besteed
aan onder andere trainingen, coaching en huisvesting. Er zijn vanaf
september 2016 een zestal jonge professionals (net afgestudeerden), die
afkomstig zijn van de eilanden, op Bonaire gestart bij diverse organisaties.
Tevens ondersteunen de Ministeries van OCW en BZK informatiebijeenkomsten in Nederland voor jonge professionals met Caribische roots om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

3

hen te matchen met Caribische werkgevers. Dit gebeurt samen met de
stichting WeConnect.
Vraag 7
Welke gevolgen kan de schade als gevolg van de orkaan Irma gaan
hebben voor de begroting Koninkrijksrelaties?
Antwoord:
Zie het antwoord op vraag 2 en 3. Zodra er meer duidelijkheid is, wordt de
Kamer geïnformeerd.
Vraag 8
Wat valt precies onder «overige mutaties», vermeld in de bovenste tabel
op bladzijde 7 van de memorie van toelichting?
Antwoord:
Het betreft hier het terugvloeien van de restmiddelen Fonda Desaroya
Aruba (FDA) naar hoofdstuk IV en de bijdrage van het Ministerie van
Financiën (Financiën) aan RCN van de afnemer Belastingdienst.
Vraag 9
Waarom wordt er incidenteel € 8 mln. vrijgemaakt voor de kustwacht en
niet structureel?
Antwoord:
De toegevoegde € 8 mln. stelt de Kustwacht in staat om haar taken dit
jaar en in 2018 te verrichten, rekening houdend met de veiligheidssituatie
in het Caribisch deel van het Koninkrijk. Het is aan het nieuwe kabinet om
te besluiten over de investeringen die voorzien zijn in het langetermijnplan 2019–2028.
Vraag 10
Wat is de oorzaak van de grote daling in de stand ontwerpbegroting na
2018?
Antwoord:
De daling wordt voornamelijk veroorzaakt door de afname in de schuldsanering, veroorzaakt door het aflopen van schuldtitels van de voormalige
Nederlandse Antillen. Daarnaast zijn bij 1e suppletoire begroting 2017 de
voorziene wisselkoerstekorten toegevoegd aan de dollargevoelige
budgetten vanuit de wisselkoersreserve voor de jaren 2017 en 2018. Voor
de periode na 2018 dient op basis van het verloop van de dollarkoers een
nieuwe afweging gemaakt te worden.
Vraag 11
Hoe worden de restmiddelen FDA ingezet? Hoe wordt de Kamer hiervan
op de hoogte gebracht?
Antwoord:
De restmiddelen FDA zijn ingezet voor het herstel van onder meer wegen
en overige infrastructuur na het noodweer op Aruba in november 2016,
voor goed bestuur, duurzame ontwikkeling, rechtshandhaving, onderwijs
en bescherming van natuur. De Kamer is hierover op 23 maart 2017
geïnformeerd per brief (Kamerstukken II 2016–2017 34 550 IV, nr. 29).
Vraag 12
Waarom is er gekozen de beleidsdoorlichting artikel 4 om de zes jaar te
houden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

4

Antwoord:
Conform de Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek dient elk artikel elke 4
tot 7 jaar geëvalueerd te worden. Op 5 juli 2017 is de beleidsdoorlichting
van het voormalige artikel 2 aan uw Kamer gezonden (Kamerstukken II
2016–2017 33 189, nr. 7), met daarin onder andere opgenomen het in 2016
opgerichte artikel 4. De volgende doorlichting is voorzien in 2023.
Vraag 13
Wordt het opzetten van asielprocedures op Curaçao, Aruba en Bonaire
financieel ondersteund en zo ja, uit welke post op de begroting wordt dat
gefinancierd?
Antwoord:
Op zowel Aruba, Curaçao als Bonaire zijn momenteel asielprocedures van
kracht (al dan niet in samenwerking met UNHCR). Het vreemdelingenbeleid, inclusief asiel, toelating en uitzetting, betreft een landsaangelegenheid. Aruba en Curaçao zijn derhalve zelf verantwoordelijk voor hun
eigen asielprocedures. Zij worden daar financieel niet bij ondersteund. Het
Ministerie van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor het vreemdelingenbeleid in Caribisch Nederland en de daar geldende asielprocedure.
Nederland heeft kenbaar gemaakt dat Aruba en Curaçao een verzoek
kunnen doen om technische bijstand wanneer zij wijziging van hun
asielprocedure zouden overwegen. Een dergelijk verzoek is niet
voorgekomen.
Vraag 14
Kunt u een uitsplitsing geven van de post «uitgaven Caribisch Nederland»
en aangeven aan welke onderwerpen en projecten dit budget wordt
uitgegeven, zoals jeugdzorg, armoede, tienermoeders?
Antwoord:
Bijdragen rondom jeugdzorg, armoede en tienermoeders worden op maat
verstrekt vanuit de Bijzondere uitkering Sociaaleconomische initiatieven,
zichtbaar onder artikel 4.2. Diverse departementen dragen hieraan bij, en
de openbaar lichamen kunnen gedurende het jaar projecten indienen voor
de besteding daarvan. Het is daarom niet mogelijk om vooraf aan te
geven hoe deze middelen precies besteed zullen worden.
Vraag 15
Welke projecten worden vanuit het Europees Ontwikkelingsfonds
gefinancierd op Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland? Om
hoeveel geld gaat het daarbij?
Antwoord:
De Caribische (ei)landen van het Koninkrijk hebben volgens Europees
recht allemaal de LGO-status (Landen en Gebieden Overzee). Het
LGO-Besluit koppelt financiering van hulp aan deze eilanden aan het
Europese Ontwikkelingsfonds (EOF). De LGO-fondsen zijn beschikbaar
voor specifieke projecten die bijdragen aan de ontwikkeling van de
eilanden. Onder het huidig EOF (2014 – 2020, 11e tranche) ontvangen de
LGO’s de volgende bedragen.
LGO

Bedrag (in miljoenen)

Sector van project

Aruba
Bonaire
Curaçao
Saba
Sint Eustatius

13,05
3,95
16,95
3,55
2,45

Education /research and innovation
Social Development – Youth
Renewable energy
Renewable energy
Underground cabling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

5

LGO

Bedrag (in miljoenen)

Sector van project

Sint Maarten

7,0

Water and sanitation

Vraag 16
Hoe is gekomen tot een rentepercentage van 2,5% bij de leningen aan
andere landen in het koninkrijk?
Antwoord:
De leningen met rentepercentage van 2,5% betreffen leningen uit 2010
met een looptijd van 10 jaar aan Curaçao en Sint Maarten en waren
onderdeel van de schuldsanering. Hierbij is het toenmalige rentepercentage op Nederlandse staatsleningen met dezelfde looptijd gehanteerd.
Vraag 17
Uit welke post wordt de financiering voor jongerenparticipatie in 2018
gefinancierd?
Antwoord:
In 2016 heeft UNICEF incidenteel een bedrag toegezegd gekregen van
mijn begroting voor het ondersteunen van de openbare lichamen bij het
verbeteren van de kinderrechten. Een belangrijk onderdeel hiervan is de
participatie van jongeren, in samenwerking met de Missing Chapter
Foundation. Op alle drie de eilanden zijn Raden van kinderen van start
gegaan. Deze activiteiten lopen door in 2018. De middelen komen uit het
budget dat beschikbaar is gesteld voor kinderrechten, zie ook het
antwoord op vraag 28.
Vraag 18
Waarom is er voor 2022 een zeer aanzienlijke daling van de uitgaven aan
recherchecapaciteit voorzien?
Antwoord:
De inzet van het Team Bestrijding Ondermijning is vanaf 2018 verlengd
met vier jaar. Hiervoor is vier maal € 12 mln. uitgetrokken. In 2022 eindigt
deze reeks.
Vraag 19
Voor welke periode treden Nederlandse rechters en Officieren van Justitie
in lokale dienst? Waarom is er voor die periode gekozen?
Antwoord:
Er is geen maximale periode voor Nederlandse rechters en officieren van
Justitie die in lokale dienst treden. Wel is er een maximale termijn voor de
aanspraak op toelagen. Afspraken met betrekking tot toelagen zijn
vastgelegd in Artikel 3.1.1. van het Voorzieningenstelsel Buitenlandtoelagen Rechterlijke Ambtenaren (VBRA).
Vraag 20
Wat is exact de onderbouwing om te komen tot een verdeling van de
financiering van de exploitatie van de kustwacht waarbij Aruba, Curaçao
en Sint Maarten respectievelijk 11%,16% en 4% bijdragen en hoe is deze
verdeling tot stand gekomen?
Antwoord:
De exploitatiekosten worden gefinancierd door de Landen gezamenlijk.
Hiervoor gold tot 10-10-10 de volgende verdeelsleutel: Nederland 6/9,
Nederlandse Antillen 2/9 en Aruba 1/9. De bijdrage van het voormalige
land Nederlandse Antillen is verdeeld over Curaçao, Sint Maarten en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

6

Nederland (voor wat betreft de bijdrage voor Bonaire, Sint Eustatius en
Saba), het aandeel van Aruba is gelijk gebleven. Dit heeft er toe geleid dat
Nederland 69%, Aruba 11%, Curaçao 16% en Sint Maarten 4% betalen.
Vraag 21
Gaat de keuze om rechters en Officieren van Justitie beschikbaar te stellen
gepaard met een investering in (jong) talent in de drie landen en Caribisch
Nederland? Waarom?
Antwoord:
De werving en selectie is geen zaak van het Ministerie van BZK, de
rechterlijke macht is onafhankelijk. Overigens zie ik wel dat er zowel door
de Openbaar Ministeries als het Gemeenschappelijk Hof veel belang
wordt gehecht aan de werving van lokale medewerkers. Dat draagt bij aan
het waarborgen van continuïteit en ervaring en kennis.
Vraag 22
In hoeverre speelt het waarborgen van continuïteit van ervaring en kennis,
door personele wisselingen van uitgezonden functionarissen te beperken,
een rol in deze keuze voor rechters en Officieren van Justitie?
Antwoord:
Zie het antwoord op vraag 21.
Vraag 23
Wordt er bij de vervulling van personele capaciteit actief gezocht onder
studenten afkomstig van de eilanden?
Antwoord:
Zie het antwoord op vraag 6.
Vraag 24
Hoe wordt beleidsmatige assistentie aan landen binnen ons Koninkrijk
verrekend?
Antwoord:
In het algemeen vindt geen verrekening plaats.
Vraag 25
Hoe vindt precies de benoeming van de Rijksvertegenwoordiger plaats,
op welke manier hebben eilandraden hier invloed op en kunnen eilandraden de Rijksvertegenwoordiger ook wegsturen?
Antwoord:
De benoeming van de Rijksvertegenwoordiger vindt op mijn voordracht
plaats bij koninklijk besluit. Alvorens ik een voordracht tot benoeming
doe, peil ik bij de bestuurscolleges van de openbare lichamen de
stemming over de kandidaat.
Ontslag of schorsing van de Rijksvertegenwoordiger vindt net als de
benoeming plaats bij koninklijk besluit op mijn voordracht.
Vraag 26
Hoe zijn de verschillen te verklaren tussen de uitgaven van bijna € 21 mln.
in 2017, € 11 mln. in 2018 en bijna € 14,5 in 2019 en later?
Antwoord:
In het jaar 2017 is rekening gehouden met een aantal grote ontvangsten
en die via de uitgaven kant van de begroting van KR ook herbestemd
worden, zoals de middelen van FDA. Zulke ontvangsten zijn voor latere

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

7

jaren niet voorzien. Ook zijn voor dit jaar de specifieke uitkeringen reeds
overgeboekt vanuit de andere departementen.
De dip in 2018 wordt voornamelijk veroorzaakt doordat al geanticipeerd is
op lagere uitgaven als gevolg de vaste verrekenkoersregeling, veroorzaakt
door de hoge stand van de dollar. Deze post is op de begroting zichtbaar
onder artikel 4.1, Inkomensoverdracht. Bij voorjaarsnota 2018 wordt
bekeken wat – op basis van de dan geldende koers – de wisselkoersimpact
is op dit artikel.
Vraag 27
Wat zijn de exacte redenen voor de substantiële daling van de uitgaven
onder artikel 4.2 in 2018 en de jaren daarna? Wat zijn bijvoorbeeld de
redenen voor de dalingen van de uitgaven aan subsidies, inkomensoverdrachten en bijdrage aan medeoverheden, agentschappen en andere
begrotingshoofdstukken?
Antwoord:
Departementen maken gaandeweg het uitvoeringsjaar budgetten over
naar de begroting van Koninkrijksrelaties. Vervolgens wordt dit budget als
specifieke uitkering overgemaakt naar Caribisch Nederland. De bijdragen
van de departementen voor 2018 zijn derhalve nog niet zichtbaar op deze
begroting. De bijdragen worden uitgekeerd vanuit de Bijzondere uitkering
Sociaaleconomische initiatieven. Ten slotte zijn er nog enkele incidentele
uitgaven in 2017, zoals het herstel van pensioenen van voormalig
werknemers in dienst van Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN) en de
renovatie van enkele monumenten op Sint Eustatius, die leiden tot een
incidentele piek in 2017.
Vraag 28
Vanuit welke post of posten worden de kosten van de plannen voor de
kinderrechten op de autonome landen en de BES gefinancierd?
Antwoord:
Naar aanleiding van het amendement van de leden Van Laar (PvdA) en
Segers (ChristenUnie) op de begroting Koninkrijksrelaties 2015 is in de
periode van 2015–2017 € 3 mln. vrijgemaakt voor de verbetering van de
positie van kinderen in Caribisch Nederland. Deze middelen zijn inzichtelijk gemaakt in begroting en jaarverslag, onder de regeling Kinderrechten.
Vraag 29
Kunt u aangeven waarom het budget voor sociaaleconomische initiatieven op de BES daalt van 3,8 miljoen naar 1,2 miljoen, en of deze daling
elders gecompenseerd wordt en zo ja, waar?
Antwoord:
Departementen maken gaande weg het uitvoeringsjaar budgetten over
naar de begroting van Koninkrijksrelaties. Vervolgens wordt dit budget als
specifieke uitkering overgemaakt naar Caribisch Nederland. De bijdragen
van de departementen voor 2018 is derhalve nog niet zichtbaar op deze
begroting.
Vraag 30
Waarom dalen de uitgaven voor kinderrechten naar 0 vanaf 2018?
Antwoord:
De kamerleden Van Laar (PVDA) en Segers (ChristenUnie) hebben naar
aanleiding van de UNICEF-rapporten eind 2014 de Begroting Koninkrijksrelaties 2015 geamendeerd om voor de periode van 2015–2017 € 3 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

8

vrij te maken voor de verbetering van de positie van kinderen in Bonaire,
Saba en Sint Eustatius. Dit betekent dat 2017 het laatste jaar was dat er
€ 1 mln. beschikbaar is voor de participatie van jongeren.
Vraag 31
Waarom is het budget voor samenwerkingsprogramma’s naar 0 gegaan
sinds 2017? Welke samenwerkingsprogramma’s waren er en worden nu
niet meer voortgezet? Waarom niet?
Antwoord:
Vooruitlopend op de nieuwe, meer zelfstandige relatie tussen de
Koninkrijkspartners, heeft Nederland eind 2012 voor het laatst financieel
bijgedragen aan de samenwerkingsprogramma’s Antiliaanse MedeFinanciering Organisatie (AMFO) en Stichting Ontwikkeling Nederlandse
Antillen (SONA) in Curaçao en Sint Maarten en in januari 2013 via het FDA
aan Aruba. AMFO en SONA zijn in respectievelijk 2014 en 2016
opgeheven.
Vraag 32
Hoeveel dragen de andere landen van het Koninkrijk bij aan het
Koninkrijkstoernooi?
Antwoord:
Deze editie van het Koninkrijkstoernooi wordt gehouden in Curaçao. Een
derde van de totale kosten zullen door Curaçao worden betaald, het gaat
om een bedrag van ongeveer € 50.000.
Vraag 33
Wat wordt er in het kader van het programma Bestuurlijke ontwikkeling
specifiek gedaan om de kwaliteit en slagkracht van het openbaar bestuur
op Aruba, Curaçao en Sint Maarten te versterken?
Antwoord:
Aruba, Curaçao en Sint Maarten hebben een eigen verantwoordelijkheid
voor de kwaliteit en slagkracht van het bestuur. Op verzoek en op maat
kan ondersteuning worden geboden, vooral door het beschikbaar stellen
van expertise.
Op Aruba faciliteert het programma bestuurlijke ontwikkeling samen met
de gemeente Den Haag een (groen) mobiliteitsplan. Voor Aruba, Curaçao
en Sint Maarten investeert het programma in vakinhoudelijke kennisontwikkeling bij de overheidsbedrijven op het terrein van corporate governance en toezicht. Op het gebied van wetgeving en de juridische functie
zijn er gesprekken gestart met de overheid van Sint Maarten en Curaçao
om te kijken hoe wetgeving en de juridische functie verbeterd kan worden
en in welke mate Nederlandse capaciteit ondersteunend kan zijn.
Vraag 34
Welke doelen worden bereikt met het programma Bestuurlijke Ontwikkeling? Wanneer worden die doelen gehaald? Hoe wordt dit gemonitord?
Antwoord:
Het programma Bestuurlijke Ontwikkeling heeft de volgende
doelstellingen/ambities: professionalisering van het bestuur, het
versterken van het ambtelijk apparaat qua kennis en capaciteit en het
verbeteren van de interne processen en dienstverlening. Uitgangspunten
bij de inzet vanuit het programma Bestuurlijke Ontwikkeling zijn de
vraag/behoefte op het eiland, lokaal committent, de kans van slagen en de
lokale borging van het initiatief. Langs deze criteria vindt de monitoring
plaats.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

9

In 2017 heeft het programma Bestuurlijke Ontwikkeling gericht ingezet op
het versterken van de ambtelijke capaciteit en kennis op Saba, Sint
Eustatius en Bonaire. Er is een Talent Ontwikkeling Programma op
Bonaire gestart (TOP Bonaire); dit is gericht op individuele groei en groei
van de ambtelijke organisaties, waarbij het bouwen van een community
van young professionals tevens beoogd wordt. Saba heeft gerichte
financiële bijdragen ontvangen om de eigen organisatieontwikkeling ter
hand te nemen. Er wordt nauw samengewerkt en geadviseerd in deze
trajecten. Op Sint Eustatius is geïnvesteerd in het bestuurlijk en financieel
toezicht. Zowel op Sint Eustatius als op Bonaire is er geïnvesteerd in
burgerzaken om de dienstverlening te verbeteren en processen verder te
digitaliseren. Al deze activiteiten worden gemonitord door medewerkers
van het programma bestuurlijke ontwikkeling in samenhang met onze
collega’s en partners op de eilanden.
Vraag 35
Is er door het land Aruba voldaan aan alle verplichte rentebetalingen over
leningen die aan Aruba verstrekt zijn?
Antwoord:
Ja, dit is het geval.
Vraag 36
Welke opdrachten aan bedrijven en organisaties ten aanzien van goed
bestuur en gezonde overheidsfinanciën zijn er gegeven en gaan mogelijk
het komende jaar gegeven worden?
Antwoord:
BZK werkt gericht aan bestuurlijke ontwikkeling en gezonde overheidsfinanciën op Bonaire, Saba en Sint Eustatius. De inzet is gericht op de
professionalisering van het bestuur, vergroten van de kennis, versterken
van de capaciteit van het ambtenarenapparaat, versterken en het
verbeteren van de interne processen en de dienstverlening. Voor deze
projecten worden er zowel Caribische als Europees Nederlandse experts
ingezet om gericht aan kennisontwikkeling bij te dragen. De vraag is
leidend voor de keuze voor een specifieke partner en de samenwerking
wordt door het programma bestuurlijke ontwikkeling gemonitord en
geëvalueerd.
Vraag 37
Zijn er de komende jaren geen leningen of garanties meer voor de landen
Aruba, Curaçao en Sint Maarten?
Antwoord:
Bij brief heb ik uw Kamer in november 2016 geïnformeerd over de
uitstaande (garantie)leningen aan Curaçao, Aruba en Sint Maarten en de
vervaldata (Kamerstukken II 2016–2017 31 568, nr. 180). De procedure voor
het aangaan van nieuwe leningen is opgenomen in de Rijkswet financieel
toezicht.
Daarin staat dat als Curaçao en Sint Maarten voldoen aan de normen uit
de Rijkswet financieel toezicht, en er dus sprake is van een vastgestelde
begroting die naar het oordeel van het College financieel toezicht voldoet
aan de vereisten uit de wet, de landen om een lening voor dat betreffende
jaar kunnen verzoeken. De Nederlandse Staat heeft dan een lopende
inschrijving. Sint Maarten heeft in 2017 een bedrag van 21,7 mln. ANG
aangetrokken. Curaçao heeft voor 2017 een verzoek voor 60 mln. ANG
ingediend. Het Cft moet dit verzoek nog beoordelen. Voor Aruba geldt
geen verplichte lopende inschrijving door Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

10

Vraag 38
Hoe komt het dat de schuldsanering voor de landen Curaçao en Sint
Maarten na 2018 zo drastisch afneemt?
Antwoord:
Met de overname van de schuldtitels van de voormalige Nederlandse
Antillen werden deze integraal onderdeel van de Nederlandse staatsschuld. Om uiting te geven aan de beleidsmatige verantwoordelijkheid
van de Minister van BZK voor de schuldsanering is de bijbehorende reeks
van rente en aflossing, die loopt tot 2030, opgenomen in begrotingshoofdstuk IV. De in de begroting zichtbare bedragen, inclusief de daling
per 2018, betreffen dus louter de meerjarige verwerking van de sanering
per 2010.
Vraag 39
Worden er gezien de gevolgen van de orkaan Irma op Sint Maarten
nieuwe leningen verwacht in 2018?
Antwoord:
De plannen voor de wederopbouwfase moeten nog worden uitgewerkt
(zie ook de antwoorden op de vragen 2, 3 en7), daaronder valt ook de
wijze waarop en de (financiële) instrumenten die daarvoor ingezet kunnen
worden. Leningen als financieel instrument worden in die planvorming in
overweging genomen. Aandachtspunt bij de inzet van dit instrument is
het maximale leningenplafond van het land Sint Maarten. Zodra er meer
duidelijkheid is over de plannen voor de wederopbouwfase, zal ik de
Tweede Kamer daarover informeren.
Vraag 40
In hoeverre gaan de landen binnen het Koninkrijk bijdragen aan de
wederopbouw van Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius?
Antwoord:
In het kader van de noodhulp zijn vanuit Aruba en Curaçao bijdragen
geleverd. De plannen voor de wederopbouwfase moeten nog worden
uitgewerkt (zie ook de antwoorden op de vragen 2, 3 en7). Ook de andere
landen wordt gevraagd een bijdrage te leveren. Of, en zo ja in welke mate
de andere landen in het Koninkrijk de wederopbouw kunnen ondersteunen wordt in de planfase meegenomen. Zodra er meer duidelijkheid
is over de plannen voor de wederopbouwfase, zal ik de Tweede Kamer
daarover informeren.
Vraag 41
In hoeverre wordt de Kamer geïnformeerd over uitgaven uit post 7.3?
Antwoord:
Vanaf dit artikel onvoorzien worden geen rechtstreekse uitgaven gedaan,
maar het budget wordt gebruikt om waar nodig uitgaven op een ander
artikel te dekken. Hier wordt u tijdens reguliere begrotingsmomenten over
geïnformeerd.
Vraag 42
Is het nodig geweest om corrigerend op te treden op de BES-eilanden op
het gebied van financiën en financieel beheer in het afgelopen jaar?
Antwoord:
Op Sint Eustatius is het nodig geweest om corrigerend op te treden. Op
die begroting is eind 2016 door mij voorafgaand toezicht ingesteld. Het
voorafgaand toezicht is sinds augustus jl. gemandateerd aan het Cft. De
voortgang met betrekking tot het plan van aanpak ter verbetering van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

11

financieel beheer is te beperkt. De financiële administratie, de salarisadministratie en de training en opleiding van de medewerkers van de unit
financiën worden voor een langdurige periode uitbesteed aan een extern
kantoor.
Vraag 43
Waarom is de vrije uitkering vanaf 2019 € 8,3 mln. lager dan in 2018?
Antwoord:
Bij voorjaarsnota 2017 zijn de voorziene wisselkoerstekorten toegevoegd
aan de dollargevoelige budgetten vanuit de wisselkoersreserve voor de
jaren 2017 en 2018. Bij voorjaarsnota 2018 wordt bekeken wat – op basis
van de dan geldende koers – de wisselkoersimpact is op de KR-begroting
en het BES-fonds voor 2019 en in hoeverre dit gecompenseerd kan
worden vanuit de reserve.
Vraag 44
Vanwaar wordt er vanaf 2019 een substantiële daling van de uitgaven
naar 33.087 (x1.000) voorzien bij het BES-fonds? Waarom precies daalt de
vrije uitkering naar 32.987 (x1.000)?
Antwoord:
Zie het antwoord op vraag 43.
Vraag 45
Kunt u de resterende mutaties van € 1,6 mln. toelichten?
Antwoord:
Het betreft hier het uitkeren van loon- en prijsbijstelling.
Vraag 46
Kunt u de nieuwe mutatie van € 1.112.000 in artikel 6 toelichten?
Antwoord:
De Shared Service Organisatie Caribisch Nederland (SSO CN) is het
bedrijfsvoeringsonderdeel van Rijksdienst Caribisch Nederland. Andere
departementen maken gebruik van de ondersteuning van dit SSO, en
dragen hiertoe bij aan de begroting. De mutatie betreft deze verrekening
met andere departementen.
Vraag 47
Hoeveel bedraagt de rijksuitkering per hoofd van de bevolking voor
Bonaire, Sint-Eustatius en Saba voor het jaar 2018? Hoe ontwikkelt deze
bijdrage zich in de volgende jaren?
Antwoord:
Voor de jaren 2017 en 2018 is het aantal inwoners door het CBS niet
vastgesteld. In het jaar 2016 woonden 24.548 mensen op de eilanden
Bonaire, Saba en Sint Eustatius. De voorziene bijdrage per hoofd van de
bevolking bedraagt in 2018 € 12.440 (€ 311 mln. gedeeld door 25.000
inwoners).
Vraag 48
Kan uit de overzichten de conclusie worden getrokken dat de netto
bijdrage aan Caribisch Nederland € 311 mln. (totaal rijksuitgaven) minus
€ 157 mln. (belasting- en premieontvangsten) bedraagt?
Antwoord:
Ja, dit is het geval.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 7

12