Het behandeltraject van jongeren in
de Ottho Gerhard Heldring Stichting
en De Brouwerij
Stap 3 van het stapsgewijs toezicht op basis van
het Kwaliteitskader Gesloten Jeugdzorg
Instellingsrapport

Inspectie voor de Gezondheidszorg
Inspectie Jeugdzorg
Inspectie van het Onderwijs
Utrecht, juli 2013

2

Samenvatting

De Inspectie Jeugdzorg doet stapsgewijs onderzoek naar de kwaliteit van de gesloten jeugdzorg.
Vanaf 2009 heeft zij stap 1 van het stapsgewijze toezicht uitgevoerd. Dit was het toezicht op de
rechtspositie van jongeren in de jeugdzorgPLUS, omdat waar jongeren vergaand in hun rechten
kunnen worden beperkt, hun rechtspositie goed geregeld moet zijn.
Stap 2 werd uitgevoerd vanaf 2010 en is gericht op het leefklimaat van de jongeren, omdat een
goed leefklimaat van de jongeren een randvoorwaarde is voor hun behandeling en omdat in de
jeugdzorgPLUS jongeren tegen hun wil kunnen worden opgenomen. Samen met de Inspectie van het
Onderwijs heeft de inspectie bij stap 2 ook de samenwerking tussen instellingen en scholen
onderzocht, omdat onderwijs een essentieel onderdeel vormt van de dagprogrammering en van
groot belang is voor het perspectief van de jongeren.
Vanaf 2012 voeren de Inspectie Jeugdzorg, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Inspectie
van het Onderwijs stap 3 uit, gericht op het behandeltraject van de jongeren in de instelling en in
de bijbehorende school.
In dit rapport geven de Inspectie Jeugdzorg, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Inspectie
van het Onderwijs samen antwoord op de vraag in hoeverre de instelling en de school in staat zijn
om de jongeren een toereikend behandeltraject te bieden. Bij de Ottho Gerhard Heldring Stichting
wordt het onderwijs binnen de instelling verzorgd door De Brouwerij.
Eindoordeel
Het eindoordeel van de inspecties luidt dat de kwaliteit van het behandeltraject voor jongeren in de
gesloten groepen van de Ottho Gerhard Heldring Stichting en De Brouwerij voor jongeren
voldoende is.
OG Heldring en De Brouwerij zorgen voor planmatigheid in de behandeling en het onderwijs.
Hiermee zijn de voorwaarden voor een toereikend behandeltraject gerealiseerd. Ook leveren de
instellingen zichtbaar inspanningen om de jongeren behandeling en scholing te bieden met
resultaat.
Verbetermaatregelen
De inspecties verwachten dat OG Heldring en De Brouwerij binnen een half jaar zorgen:
1. dat iedere jongere een trajectbehandelplan heeft dat inhoudelijk van instelling en school
gezamenlijk is;
2. dat het perspectief van de jongere vanaf het begin van de behandeling duidelijk is;
3. dat de individuele behandeling van jongeren niet langer stagneert door interne wachtlijsten
voor individuele therapie.
Nabeschouwing
De staatssecretaris van VWS heeft de trajectaanpak van de instellingen voor jeugdzorgPLUS
uitgewerkt in het ‘Beleidskader trajecten JeugdzorgPLUS ‘ en het ‘Pilotkader zorgtrajecten
JeugdzorgPLUS ‘ en er een trajectfinanciering aan verbonden. Uitgangspunt van de trajectbenadering

3

is dat instellingen voor jeugdzorgPLUS samenwerken met het onderwijs, terwijl instelling en school ook
samenwerken met ketenpartners om de aansluiting van de jongeren na de jeugdzorg PLUS goed te
laten verlopen.
Het toezicht vindt plaats in een periode dat instellingen landelijk nog bezig zijn met de uitvoering
van een pilot op het gebied van de trajectaanpak. Daarom willen de inspecties hieraan aandacht
geven in een nabeschouwing.
In 2012 startte het merendeel1 van de pilots trajectaanpak bij de jeugdzorgPLUS instellingen en de
scholen die daaraan zijn verbonden. OG Heldring en De Brouwerij zijn begin 2013 met de pilot
gestart. De inspecties hebben bij hun toezicht naar de behandeling een ‘work in progress’
aangetroffen. Er is een adequate gedeelde visie, maar deze is nog niet voldoende
geïmplementeerd. Tussen instelling en school is vooral ook op het uitvoerend niveau meer
gezamenlijkheid mogelijk en gewenst. Om tot een toereikende trajectaanpak te komen is meer tijd
nodig dan de tijd die de pilotfase tot nu toe bood.
Daarnaast hebben de inspecties geconstateerd dat er niet altijd sprake is van continuïteit van het
zorgtraject, waarbij de jongere zonder tijdverlies kan doorstromen naar de meest passend geachte
verblijfplaats en onderwijssituatie. Naast de instelling en de school spelen ook ketenpartners hier
een belangrijke rol. Juist ook op dit punt is nog tijd nodig zodat partijen elkaar steeds beter kunnen
vinden in de zorg en het onderwijs voor de jongeren. Scholen en instellingen waarnaar de jongeren
doorstromen, moeten hun verantwoordelijkheid gaan nemen. Partijen moeten elkaar erkennen als
ketenpartners en elkaars expertise vertrouwen. Voorwaarde is dat de contacten zijn gelegd en de
afspraken zijn gemaakt, dan is verdieping en verdere uitwerking mogelijk en nodig. In de landelijke
eindrapportage die de inspecties na afloop van hun toezicht zullen opstellen, zullen zij nader ingaan
op het probleem rond de continuïteit van de zorg en het onderwijs.

1

4

In enkele gevallen kwam de financiering voor de pilot pas in 2013 tot stand.

Inhoudsopgave
Samenvatting .................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 1 Inleiding ........................................................................................................ 7
Hoofdstuk 2 Het behandeltraject in OG Heldring en De Brouwerij ........................................... 11
2.1

Planmatigheid .................................................................................................... 11

2.2

Perspectief ........................................................................................................ 13

2.3

Resultaat .......................................................................................................... 16

Hoofdstuk 3 Eindoordeel en verbetermaatregelen ................................................................ 19
3.1

Eindoordeel ....................................................................................................... 19

3.2

Nabeschouwing .................................................................................................. 19

Bijlage 1 – Toetsingskader inspecties met de scores van instelling en school ............................. 21
Bijlage 2 – Het onderzoek van de inspecties ......................................................................... 25

5

6

Hoofdstuk 1

Inleiding

JeugdzorgPLUS is de naam die de zorgaanbieders zelf hebben gegeven aan de sinds 2008 bestaande
vorm van gesloten jeugdzorg aan kinderen en jongeren met zeer zware gedragsproblemen. Met
deze naam geven zij aan dat de geslotenheid maar een van de aspecten is van de intensieve
behandeling die aan de zeer complexe jongeren wordt geboden.
Stapsgewijs toezicht op basis van het Kwaliteitskader Gesloten Jeugdzorg
In september 2008 heeft de MOgroep Jeugdzorg (inmiddels Jeugdzorg Nederland) het
Kwaliteitskader Gesloten Jeugdzorg vastgesteld. Het Kwaliteitskader bevat veldnormen voor de
sector en is opgesteld door afgevaardigden van de aanbieders van jeugdzorgPLUS samen met de
betrokken inspecties; naast de Inspectie Jeugdzorg zijn dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg
en de Inspectie van het Onderwijs.
Een nieuwe vorm van zorg heeft tijd nodig om zich te ontwikkelen. Dit was door de sector voorzien
en gepland in het Kwaliteitskader. Daarom staan in het Kwaliteitskader drie stadia waarin de
aanbieders van jeugdzorgPLUS moeten gaan voldoen aan deze normen. In navolging hiervan heeft
de Inspectie Jeugdzorg toezicht in drie stappen gepland. Zij noemt dit het stapsgewijze toezicht,
dat zij in 2008 op verzoek van de toenmalige minister voor Jeugd en Gezin is gestart bij alle
instellingen voor jeugdzorgPLUS en dat loopt tot en met 2013.
De Inspectie Jeugdzorg heeft in 2009 en 2010 stap 1 van het stapsgewijze toezicht uitgevoerd. Dit
was het toezicht op het thema Gesloten Leefomgeving in het Kwaliteitskader. Dit toezicht was
toegespitst op de rechtspositie van jongeren in de jeugdzorgPLUS, omdat waar jongeren vergaand in
hun rechten kunnen worden beperkt, hun rechtspositie goed geregeld moet zijn.
In 2010 en 2011 was de uitvoering van stap 2 van het stapsgewijze toezicht aan de beurt naar
normen uit de thema’s Opvoeding, Dagprogrammering en Personeel van het kwaliteitskader. De
Inspectie Jeugdzorg heeft dit toezicht toegespitst op het leefklimaat van de jongeren, omdat een
goed leefklimaat van de jongeren een randvoorwaarde is voor hun behandeling en omdat in de
jeugdzorgPLUS jongeren tegen hun wil kunnen worden opgenomen.
Samen met de Inspectie van het Onderwijs heeft de inspectie bij stap 2 ook de samenwerking
tussen instellingen en scholen onderzocht, omdat onderwijs een essentieel onderdeel vormt van de
dagprogrammering en van groot belang is voor het perspectief van de jongeren.
Stap 3 Behandeltraject van de jongere
In 2012 en 2013 komen de laatste thema’s uit het Kwaliteitskader aan de beurt. Deze thema’s,
Behandeling en Ketensamenwerking, zijn belangrijke thema’s in de trajectbenadering.
De staatssecretaris van VWS sloot hierop aan in het ‘Beleidskader trajecten Jeugdzorg PLUS ‘ van
13 april 2011 en in het ‘Pilotkader zorgtrajecten JeugdzorgPLUS ‘ van 20 december 2011 en verbond
er ook een trajectfinanciering aan. In 2012 startte het ministerie van VWS met het financieren van

7

de pilots. Een deel van de instellingen ontving de financiering in 2013. In deze pilots werken de
instellingen voor jeugdzorgPLUS uit hoe zij in trajecten willen werken.
De behandeling in een instelling voor jeugdzorgPLUS kan niet los gezien worden van een langer
durend traject dat erop gericht is de jongere weer succesvol te laten participeren in de
maatschappij. Dat betekent dat vanaf de start van de behandeling duidelijk moet zijn wat de
jongere en zijn gezin aan behandeling en begeleiding nodig hebben om zover te komen. Het gaat
om professionele individuele behandeling op basis van de behandelvraag of –behoefte van de
jongere. Onder individuele behandeling verstaan de inspecties meer dan een structuur op de
leefgroep. Bovendien hoort een individuele behandeling niet los te staan van de omgeving van de
jongere: van zijn leefgroep, zijn gezin en zijn school. Een goede uitwisseling tussen de behandeling
en die omgeving zorgt ervoor dat de behandeling effectief is.
De behandeling van de jongere moet worden vastgelegd in een plan, waarin ook is opgenomen hoe
de ouders en de school betrokken zijn bij de behandeling.
Uitgangspunt van de trajectbenadering is dat instellingen voor jeugdzorgPLUS samenwerken met het
onderwijs, de jeugd-GGZ, de zorg voor licht verstandelijk beperkte jongeren en collega
jeugdzorginstellingen om jongeren perspectief te bieden op een succesvolle terugkeer in de
samenleving. In de trajectbenadering ligt de focus op wat jongeren nodig hebben. Wanneer een
jongere in een instelling voor jeugdzorgPLUS wordt geplaatst, wordt tijdens de behandeling al
rekening gehouden met het hele verdere traject en wordt bepaald welke behandeling in de
jeugdzorgPLUS de jongere nodig heeft opdat hij verder kan in het traject.
Waar nodig krijgen jongeren in hun behandeltraject na de behandeling in de jeugdzorgPLUS (intensief)
nog (lichtere vormen van) begeleiding en behandeling. Het is mogelijk dat de instelling voor
jeugdzorgPLUS nog enige tijd begeleiding biedt, maar de begeleiding kan ook aangeboden worden
door andere hulpverleners. Om de aansluiting goed te laten verlopen is samenwerking in de keten
belangrijk.
Trajectfinanciering houdt in dat niet meer iedere hulpverleningsfase apart geregisseerd en
gefinancierd wordt, maar het gehele traject vanaf jeugdzorgPLUS tot en met de uitstroom uit de
jeugdzorg.
De Inspectie Jeugdzorg, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Inspectie van het Onderwijs
voeren het toezicht stap 3 samen uit. De inspecties beoordelen aan de hand van een
toetsingskader of het behandeltraject toereikend is. De thema’s behandeling en
ketensamenwerking zijn in het toetsingskader uitgewerkt in de thema’s planmatigheid, perspectief
en resultaat.
Het toetsingskader dat de inspecties hanteren is een uitwerking van de normen uit het
Kwaliteitskader Gesloten Jeugdzorg. De inspecties hebben deskundigen uit de wetenschap
geraadpleegd om te komen tot een toetsingskader met een aantal meetbare criteria dat zich richt
op een toereikend behandeltraject. Over de invulling van dit toetsingskader hebben de inspecties
vervolgens nauw overleg gehad met (vertegenwoordigers van) de instellingen en de scholen, zodat
het gaat om zoveel mogelijk gedeelde opvattingen over wat een toereikend behandeltraject is.

8

Dit rapport
De Inspectie Jeugdzorg, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Inspectie van het Onderwijs
geven in dit rapport antwoord op de vraag of de jongeren die verblijven in de gesloten groepen van
de Ottho Gerhard Heldringstichting (OG Heldring) en De Brouwerij een toereikend behandeltraject
krijgen. Daarbij wordt ook aangegeven hoe ver de instelling is met de uitvoering van de pilot
‘traject jeugdzorgPLUS’.
Over OG Heldring en De Brouwerij
OG Heldring is een JeugdzorgPLUS-instelling met 151 behandel- en observatieplaatsen voor zowel
meisjes als jongens. De units zijn:
één strikt gesloten en één besloten unit voor meisjes;
één strikt gesloten jongensgroep;
één unit voor licht verstandelijk beperkte jongeren (LVB);
één unit voor jongeren tussen de 12 en 14 jaar;
twee units voor observatie en diagnostiek (bedoeld voor jongeren van wie de problematiek
nog niet geheel duidelijk is en via observatie wordt vastgesteld);
één unit die zich richt op zelfstandigheidstraining (hier kunnen jongeren niet direct
instromen, maar hiernaar worden jongeren vanuit de andere units doorverwezen).
De scholengemeenschap De Brouwerij voor speciaal onderwijs biedt vmbo en mbo aan. Voor de
leerlingen die havo of vwo volgen, zoekt De Brouwerij aansluiting met andere scholen, zodat zij
onderwijs op hun niveau krijgen.
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 staan de bevindingen van de inspecties over het behandeltraject van de jongeren in
de instelling en de school die hebben geleid tot het oordeel.
Hoofdstuk 3 bevat het eindoordeel van de inspecties, de noodzakelijke verbetermaatregelen en een
nabeschouwing.
In bijlage 1 is het toetsingskader opgenomen. Hierin worden de thema’s beschreven waarop de
inspecties toetsen met de criteria (verwachtingen) en indicatoren (hoe meten de inspecties).
In bijlage 2 wordt de onderzoeksopzet van de inspecties beschreven.

9

10

Hoofdstuk 2

Het behandeltraject in OG Heldring en De
Brouwerij

In het onderzoek van de Inspectie Jeugdzorg, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de
Inspectie van het Onderwijs toetsen de inspecties het behandeltraject voor de jongeren aan de
hand van drie thema’s. De verwachtingen van de inspecties (criteria) staan in het toetsingskader,
dat in bijlage 1 is opgenomen. De criteria zijn uitgewerkt in indicatoren.
De thema’s zijn:
-

planmatigheid; omdat de behandeling vanuit een gezamenlijke visie en een gezamenlijke
planningscyclus moet plaatsvinden (uitgewerkt in drie criteria);

-

perspectief; omdat het perspectief van de jongere bepalend moet zijn voor de behandeling
en het gehele traject (uitgewerkt in zeven criteria);

-

resultaat; omdat de behandeling moet leiden tot resultaat en dit moet aansluiten op het
vervolg van het traject (uitgewerkt in twee criteria).

Dit hoofdstuk bevat drie paragrafen die gewijd zijn aan de drie thema’s.
Elke paragraaf bevat een tabel met de scores van de inspecties per criterium op een
tweepuntsschaal: ja, voldoende of nee, onvoldoende. Wanneer enkele criteria niet voldoende zijn,
kan het behandeltraject nog wel als voldoende toereikend worden beoordeeld, maar dan zijn
verbetermaatregelen nodig, opdat de instelling bij alle criteria naar verwachting handelt. De wijze
van beoordelen staat toegelicht in het toetsingskader, in bijlage 1.

Criteria
Instelling en school hebben en hanteren gezamenlijk een adequate visie op de
behandeling en het onderwijs van de jongeren
Instelling en school organiseren gezamenlijk de behandeling cyclisch
Instelling en school organiseren adequate structurele samenwerking met
ketenpartners

Nee,
onvoldoende

Planmatigheid

Ja,
voldoende

2.1

√
√
√

11

Toelichting
OG Heldring en De Brouwerij hebben en hanteren een gezamenlijke visie op de
behandeling van jongeren
OG Heldring en De Brouwerij hebben een gezamenlijke visie op behandeling en leren.
In 2013 is gestart met de implementatie van “één kind-één plan-één regie”. De behandelduur en
het onderwijstraject worden in de huidige visie verkort en meer gericht op het
uitstroomperspectief.
De visie van waaruit wordt gewerkt is er één die uitgaat van “de eigen kracht” van de jongeren en
het “meest haalbare”. Verschillende (zorg)arrangementen kunnen op maat worden aangeboden en
de behandeling op de groepen wordt geïntensiveerd. Trajectregie is bij OG Heldring een taak en
geen functie. Wie de trajectregie heeft, zorgt ervoor dat mensen aan de slag gaan om doelen te
bereiken en om voorwaarden te scheppen, zodat de doelen bereikt kunnen worden. De intern
trajectbegeleider (ITB-er) kan de trajectregie hebben, maar dat hoeft niet. Het (toekomst-)
perspectief loopt als een rode draad door het verblijf van de jongeren. Dit geldt zowel voor de
behandeling als voor het onderwijs. Onderwijs vormt altijd een onderdeel van het behandelplan van
de jongere en school en instelling trekken gezamenlijk op in de verschillende zorg- en
onderwijsarrangementen.
OG Heldring en De Brouwerij organiseren gezamenlijk de behandeling cyclisch
OG Heldring en De Brouwerij hebben op cliëntniveau van de jongere een gezamenlijke
behandelcyclus vastgesteld. De contacten zijn op verschillende lagen. Op het niveau van de
individuele jongeren is er een contactcyclus tussen de gedragswetenschappers en tussen de
groepsleiders en de docenten. De behandelcoördinator en de gedragswetenschapper van de school
dienen volgens de behandelcyclus voorafgaand aan de opname contact te hebben met elkaar over
de jongere. In de tweede en de zesde week na de opname van de jongere is er contact tussen de
behandelcoördinator en de gedragswetenschapper van school. Vervolgens moet er overleg zijn bij
iedere evaluatie van het trajectbehandelplan en is er vier keer per jaar groot overleg. Behalve bij
de vastlegging van het trajectbehandelplan en de evaluaties is voor de groepsleiders nog
vastgelegd dat zij over hun mentorkind maandelijks een tien minuten gesprek hebben met de
klasseleraar van school. Naast deze formele contacten hebben zij informele contacten bij haal- en
brengmomenten en onderling overleg wanneer de situatie daarom vraagt.
Er is niemand van de school bij de intake. De school krijgt van de behandelcoördinator een
samenvatting van het vooraf ontvangen dossier en heeft later een eigen aanvullende intake. Het is
de bedoeling dat er in week 6 een plan ligt dat school en instelling samen dragen, dat is tijdens het
inspectiebezoek na ongeveer 11 weken. Vervolgens moet in week 11 tot 13 het
trajectbehandelplan gereed zijn. De behandelcoördinator is hierbij de verbindende factor.
OG Heldring heeft enkele jaren terug een traject in gang gezet om op systematische wijze
gegevens te verzamelen die kunnen bijdragen aan kwaliteitsverbetering. Het betreft metingen op
structuurindicatoren, procesindicatoren (output-indicatoren) en resultaatindicatoren (outcome-

12

indicatoren). Daarnaast vullen de instellingen voor jeugdzorgPLUS sinds 2012 de monitor
jeugdzorgPLUS in. Hiermee verzamelen de instellingen voor jeugdzorgPLUS gedurende een langere
periode gegevens van en over de jongere om onder andere zicht te krijgen op het resultaat van de
begeleiding en de behandeling. De resultaten hiervan zijn nog niet beschikbaar.
OG Heldring en De Brouwerij organiseren adequate structurele samenwerking met
ketenpartners
Het totaaltraject jeugdzorgPLUS is gericht op terug naar huis, zelfstandig of beschermd wonen waar
nodig. OG Heldring heeft een verzorgingsgebied van zeven provincies. Er zijn in totaal 40
samenwerkingsverbanden. Met zeer verschillende ketenpartners zijn schriftelijke afspraken
gemaakt en convenanten gesloten. De trajectbegeleiders hebben vooral contact met ketenpartners.
OG Heldring probeert te bewerkstelligen dat wanneer een vervolginstelling al bij aanvang bekend
is, deze bij het vaststellen van het trajectbehandelplan aan tafel zit. OG Heldring signaleert
bereidheid bij vervolginstellingen om hieraan mee te doen, maar stuit daarbij wel op financiële
grenzen. Vervolginstellingen krijgen dergelijke inspanningen immers niet vergoed.
Op individueel niveau van de jongere staan afspraken met bijvoorbeeld externe behandelaars in
het dossier van de jongere. OG Heldring heeft zelf verschillende therapeuten, drugsconsulenten en
een psychiater voor 20 uur, gedetacheerd vanuit Karakter, in dienst waardoor overeenstemming
over de behandeling en het uitwisselen van informatie gemakkelijk gaan. Er zijn veel jongeren met
drugsproblematiek en om die reden is er veel contact met Iriszorg (verslavingszorg).

Criteria
Iedere jongere heeft een individueel trajectplan van instelling en school
gezamenlijk: één jongere, één leerling, één plan
Het trajectplan is voldoende gericht op perspectief
Het trajectplan van de jongere is gebaseerd op analyse van de problematiek
en een hypothese voor de behandeling
Behandeling en onderwijs starten direct na de plaatsing van de jongere
De doelen van behandeling en onderwijs van de jongere uit het trajectplan
zijn SMART uitgewerkt
De jongere heeft voldoende zicht op de voortgang van zijn behandeling en
onderwijs
Instelling en school betrekken het gezinssysteem adequaat bij behandeling en
onderwijs (mits jongere van 16 en ouder hiermee instemt)

Nee,
onvoldoende

Perspectief

Ja,
voldoende

2.2

√
√
√
√
√
√
√

13

Toelichting
Nog niet iedere jongere heeft een individueel trajectbehandelplan van OG Heldring en De
Brouwerij gezamenlijk
Iedere nieuwe jongere die vanaf januari 2013 instroomt krijgt een trajectbehandelplan. Voor
jongeren die eerder instroomden en al een behandelplan hebben, wordt dit behandelplan bij de
evaluatiebesprekingen omgezet naar een trajectbehandelplan.
Op het moment van het toezicht is van een daadwerkelijk gezamenlijk behandelplan nog
onvoldoende sprake. De onderwijsdoelen in het trajectbehandelplan worden door de school
specifiek uitgewerkt in een onderwijsperspectiefplan (OPP), maar de docenten geven aan
informatie te missen over belemmerende en beschermende factoren bij de jongere of diens
omgeving. Deze factoren kunnen zij daarom niet vanaf de start meenemen in de didactische
benadering vanuit school.
Het behandelplan is niet voldoende gericht op perspectief
De inspecties oordelen dat het perspectief niet snel genoeg duidelijk is. Op het moment van het
toezicht wordt het perspectief besproken tijdens de eerste evaluatie. Dit is ten tijde van het
toezicht nog in de elfde week van de behandeling. Het is de bedoeling van OG Heldring en De
Brouwerij dat het perspectief door de nieuwe aanpak eerder duidelijk wordt. De duur van de
observatie van de jongere zal in de nieuwe aanpak worden verkort en er zal een gezinstaxatie
worden gemaakt, zodat na zes weken een perspectief kan worden bepaald. Op het moment van het
toezicht is het zover nog niet.
Het trajectplan van de jongere is gebaseerd op analyse van de problematiek en
hypothese van de behandeling
In de meeste gevallen krijgt de jongere op dezelfde dag dat hij binnenkomt een intake. Daarbij zijn
de ouders, de voogd, de behandelcoördinator en de mentor van de groep aanwezig. Als het niet
direct kan doordat niet alle deelnemers kunnen of omdat de jongere eerst tot rust moet komen,
dan vindt de intake wat later plaats. Bij de intake ligt er al een eerste plan, gebaseerd op de
dossierstukken die OG Heldring vooraf ontvangen heeft. Met de betrokkenen wordt doorgesproken
welke richting de behandeling uit moet gaan en wordt afgesproken welke onderdelen men nog gaat
observeren. De behandelcoördinator stelt ook vragen over de voorafgaande school en het eerder
gevolgde onderwijs. De school ontvangt al voor de opname van de behandelcoördinator een
samenvatting van het vooraf ontvangen dossier. Na de intake door OG Heldring ontvangt de school
de schoolgegevens die de behandelcoördinator heeft uitgevraagd. De school heeft vervolgens een
eigen aanvullende intake.
In de eerste zes weken wordt de jongere standaard geobserveerd. OG Heldring geeft aan dat dit
nodig is, omdat in 75% van de gevallen er te weinig diagnostiekgegevens van een jongere bekend
zijn. De instelling krijgt daarnaast ook vaak die jongeren aangeboden waarbij diagnostiek gevraagd
wordt.
OG Heldring gebruikt deze periode van zes weken ook om met de jongere hulpvragen te
formuleren. Deze hulpvragen worden vervolgens vertaald naar behandeldoelen. In de nieuwe
aanpak is, zoals reeds aangegeven, ook een gezinstaxatie opgenomen. Deze vindt plaats om te

14

bepalen hoe het best met de ouders kan worden samengewerkt (bijvoorbeeld zijn ouders net als
hun kind licht verstandelijk beperkt) en om te zien of terug naar huis een optie is.
Behandeling en onderwijs starten niet direct na plaatsing
Voor wat betreft het onderwijs geeft meer dan de helft van de geïnterviewde jongeren aan niet
direct met het onderwijs te zijn gestart.
Voor wat betreft de individuele behandeling geven vrijwel alle medewerkers in verschillende
functies en jongeren en ouders in de gesprekken aan dat noodzakelijke individuele behandeling
door wachtlijsten binnen OG Heldring niet snel genoeg gestart kan worden. Volgens hen gaat het
gemiddeld om een periode van twee tot vijf maanden wachten. Dit geldt voor alle soorten
therapie/training: PMT/cognitieve gedragstherapie/ sociale vaardigheidstraining/
gesprekstherapie/ART, de psychiater, de gezinsmaatschappelijk werker en de drugsconsulent. De
inspecties beoordelen dit criterium vooral vanwege deze interne wachtlijsten als onvoldoende.
Dat er voor de gezinsbegeleiding vanuit het maatschappelijk werk en de individuele therapieën
wachtlijsten bestaan, wil niet zeggen dat de jongeren die op de wachtlijst staan helemaal geen
behandeling krijgen. Vanaf de eerste dag start de behandeling op de groep op basis van de
algemene en individuele doelen die bij de intake voor de jongere zijn geformuleerd.
De doelen van de jongere uit het trajectplan zijn SMART2 uitgewerkt
De doelen uit het behandelplan worden SMART uitgewerkt in individuele werkpunten. Deze
werkpunten staan op de fasekaarten waarmee OG Heldring werkt. De gedragswetenschappers
streven ernaar dat de jongere maximaal zes doelen heeft (inclusief de doelen van school) om aan
te werken.
De jongere heeft voldoende zicht op de voortgang van zijn behandeling en onderwijs
Bijna alle jongeren geven aan te weten aan welke doelen zij moeten werken in de instelling en op
school en geven aan dat er daarbij ook naar hen geluisterd wordt. Dit weten zij door het dagelijks
contact met de groepsleiders en mentoren over de werkpunten op hun fasekaarten en door de
evaluaties met de behandelaren. De school is niet aanwezig bij de evaluatiebesprekingen. De
frequentie waarmee dat gebeurt is afhankelijk van de fasering.
OG Heldring en De Brouwerij betrekken het gezinssysteem adequaat bij de behandeling
en het onderwijs
Eén keer per week of per twee weken (afhankelijk van de groep) is er contact tussen OG Heldring
en de ouders van de jongere. Voor dagelijkse zaken lopen die contacten via de
mentor/groepsleider. In bijzondere gevallen, bij incidenten, neemt de behandelcoördinator contact
op met de ouders.
De intake, behandelplanbespreking en de evaluatiebespreking zijn altijd samen met de ouders en
de jongere. Ouders en jongeren zijn tevreden en spreken over een respectvolle benadering vanuit
OG Heldring. Bij de eerste behandelbespreking zien de ouders ook een medewerker van school,
daarna is informeel contact met de school mogelijk, wanneer ouders dat willen. Ouders die dat
2

Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden

15

initiatief niet nemen, horen via OG Heldring hoe het op school met hun kind gaat. Aandachtspunt is
dat ouders aangeven dat zij wel vaker formeel contact met de school zouden willen hebben.

Criteria
De individuele jongere krijgt de behandeling die en het onderwijs dat leidt tot
het beoogde resultaat
Instelling en school zorgen voor continuïteit in behandeling en onderwijs in de
keten

Nee,
onvoldoende

Resultaat

Ja,
voldoende

2.3

√
√

Toelichting
De individuele jongere krijgt de behandeling die en het onderwijs dat leidt tot het
beoogde resultaat
In gezamenlijke besprekingen komt de voortgang in behandeling en onderwijs aan de orde.
Jongeren, ouders en vertegenwoordigers van de plaatsende instantie krijgen na iedere
evaluatiebespreking een vragenlijst met vragen naar behandeling en bejegening. Het merendeel
vult de lijsten in. OGH aggregeert de resultaten en maakt jaarlijks een overzicht van de
uitkomsten. Uit de rapportage van 2012 blijkt dat bijna 90% van de ouders, jongeren en
vertegenwoordigers van de plaatsende instantie de vooruitgang als goed tot zeer goed beoordelen.
Bij uitstroom hebben de jongeren een behoorlijk deel van de doelen gehaald en kunnen zij de
vervolgstap maken.
Aandachtspunt zijn de eerder genoemde interne wachtlijsten. Medewerkers geven aan dat kortere
trajecten lastig zijn in verband met de interne wachtlijsten voor individuele therapie. Voordat OG
Heldring begin 2013 met de trajectaanpak startte, verbleven jongeren meestal zo lang als nodig
was bij OG Heldring om het beoogde resultaat te behalen. Bij sommige jongeren was dat langer
dan twee jaar.
Het onderwijs verwacht dat het voor hen door de nieuwe trajectaanpak lastiger gaat worden om
jongeren te diplomeren. Ze verwachten dat zij meer zullen gaan werken met deelcertificaten.
OG Heldring en De Brouwerij zorgen voor continuïteit in behandeling en onderwijs
OG Heldring en De Brouwerij zetten zich in om te komen tot een goede aansluiting met de
vervolgzorg en het vervolgonderwijs.
Medewerkers geven aan: “Er komt nooit een jongen op straat terecht. Dat is nog nooit gebeurd”.
De behandelcoördinatoren geven aan dat van iedere tien jongeren die zij begeleiden er zeven direct
uitstromen naar de plaats en het onderwijs die beoogd zijn. Drie van de tien stromen uit volgens

16

plan B, bijvoorbeeld omdat de rechter de machtiging niet verlengt en de beoogde
vervolgvoorziening hen toch afwijst of omdat er een wachtlijst is. Wanneer er wordt doorgestroomd
naar de woonplaats die is geformuleerd in plan B, stellen OG Heldring en de school hieraan wel
eisen. Er moet in dat geval ten minste een behoorlijke dagbesteding of onderwijs geregeld zijn en
er moet ambulante nazorg geregeld zijn voor de jongere en het gezin. Hiervoor zorgen OG Heldring
en de school.
Tussen de uitstroom van de leerlingen en de start van de vervolgopleiding zit vooral tijdverlies als
jongeren uitstromen naar regulier onderwijs. Met name het reguliere onderwijs is inflexibel: er zijn
twee instroommomenten (februari en september). Uitstroom naar het speciale onderwijs (cluster 4)
sluit veel beter aan. Reguliere vervolgopleidingen zijn vaak bevooroordeeld over De Brouwerijleerlingen, deze leerlingen worden niet gemakkelijk toegelaten. Intern Trajectbegeleiders verzetten
veel werk om dit beeld over de jongeren te nuanceren, maar dat lukt niet altijd.
In het kader van de overgang naar de trajectaanpak zou OG Heldring ook de beoogde opnemende
voorziening aan tafel willen hebben, wanneer zes weken na intake de eerste bespreking van het
behandelplan plaatsvindt. Als dat zou lukken en de vervolginstelling al bij het traject betrokken is,
kan er meer gericht gewerkt worden aan een uitstroomperspectief en is de continuïteit
gewaarborgd. Zover is het nog niet. De vervolginstelling krijgt geen kosten vergoed voor de
aanwezigheid bij deze bijeenkomst. OG Heldring werkt in zeven provincies en de
vervolginstellingen liggen niet naast de deur. Dit maakt dat de vervolginstellingen er vaak niet in
zo’n vroeg stadium bij betrokken zijn.

17

18

Hoofdstuk 3

Eindoordeel en verbetermaatregelen

In dit hoofdstuk oordelen de Inspectie Jeugdzorg, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de
Inspectie van het Onderwijs in hoeverre instelling en school in staat zijn een toereikend
behandeltraject aan de jongeren te bieden.
Dit hoofdstuk bevat twee paragrafen. In paragraaf 3.1 staan het eindoordeel en
verbetermaatregelen. Paragraaf 3.2 bevat een nabeschouwing van de inspecties over het toezicht.

3.1

Eindoordeel

Eindoordeel
De inspecties beoordelen 9 van de 12 criteria als voldoende en komen daarmee tot het eindoordeel
dat de kwaliteit van het behandeltraject in de gesloten groepen van de Ottho Gerhard Heldring
Stichting en De Brouwerij voor jongeren voldoende is.
OG Heldring en De Brouwerij zorgen voor planmatigheid in de behandeling en het onderwijs.
Hiermee zijn de voorwaarden voor een toereikend behandeltraject gerealiseerd. Ook leveren de
instellingen zichtbaar inspanningen om de jongeren behandeling en scholing te bieden met
resultaat.
Verbetermaatregelen
De inspecties verwachten dat OG Heldring en De Brouwerij binnen een half jaar zorgen:
1. dat iedere jongere een trajectbehandelplan heeft dat inhoudelijk van instelling en school
gezamenlijk is;
2. dat het perspectief van de jongere vanaf het begin van de behandeling duidelijk is;
3. dat de individuele behandeling van jongeren niet langer stagneert door interne wachtlijsten
voor individuele therapie.

3.2

Nabeschouwing

Aangezien het toezicht plaatsvindt in een periode dat instellingen landelijk nog bezig zijn met de
uitvoering van een pilot op het gebied van de trajectaanpak, willen de inspecties hieraan aandacht
geven in deze nabeschouwing.
In 2012 startte het merendeel3 van de pilots trajectaanpak bij de jeugdzorgPLUS instellingen en de
scholen die daaraan zijn verbonden. OG Heldring en De Brouwerij zijn begin 2013 met de pilot
gestart. De inspecties hebben bij hun toezicht naar de behandeling een ‘work in progress’
aangetroffen. Er is een adequate gedeelde visie, maar deze is nog niet voldoende
geïmplementeerd. Tussen instelling en school is vooral ook op het uitvoerend niveau meer

3

In enkele gevallen kwam de financiering voor de pilot pas in 2013 tot stand.

19

gezamenlijkheid mogelijk en gewenst. Om tot een toereikende trajectaanpak te komen is meer tijd
nodig dan de tijd die de pilotfase tot nu toe bood.
Daarnaast hebben de inspecties geconstateerd dat de continuïteit van het zorgtraject, waarbij de
jongere zonder tijdverlies kan doorstromen naar de meest passend geachte verblijfplaats en
onderwijssituatie, nog tekort schiet. Dit is echter niet zozeer aan de instelling en de school te
verwijten. Voorzieningen die de jongeren een woonplek zouden kunnen bieden, zijn nog niet altijd
bereid om hen te accepteren. Hetzelfde geldt voor scholen. Juist ook op dit punt is nog tijd nodig,
zodat partijen elkaar steeds beter kunnen vinden in de zorg en het onderwijs voor de jongeren.
Scholen en instellingen waarnaar de jongeren doorstromen, moeten hun verantwoordelijkheid gaan
nemen. Partijen moeten elkaar erkennen als ketenpartners en elkaars expertise vertrouwen.
Voorwaarde is dat de contacten zijn gelegd en de afspraken zijn gemaakt, dan is verdieping en
verdere uitwerking mogelijk en nodig. In de landelijke eindrapportage die de inspecties na afloop
van hun toezicht zullen opstellen, zullen zij nader ingaan op het probleem rond de continuïteit van
de zorg en het onderwijs.

20

Bijlage 1 – Toetsingskader inspecties met de scores van instelling en school

Wijze van beoordelen
De inspecties formuleren hun verwachtingen per thema in criteria met bijbehorende indicatoren. De inspecties beoordelen per indicator met voldoende of
onvoldoende. Bij elk thema moet het volgende minimale aantal criteria voldoende zijn om over de gehele toets als voldoende beoordeeld te worden:
-

in thema ‘planmatigheid’ minimaal 2 criteria,

-

in thema ’ perspectief’ minimaal 4 criteria,

-

in thema ‘resultaat’ minimaal 1 criterium.

Tegelijkertijd mogen in totaal maximaal drie criteria onvoldoende zijn voor een eindoordeel voldoende.
De inspecties weten dat de trajectbenadering in 2012-2013 nieuw is voor de instellingen.
De inspecties verwachten dan ook niet dat het thema ‘planmatigheid’ volledig voldoende is. In de waardering van de indicatoren zullen de inspecties
onderscheid maken. De indicatoren die cursief zijn aangegeven, moeten voldoende zijn. De indicatoren die niet cursief zijn beoordelen de inspecties als
voldoende wanneer duidelijk wordt in het toezicht dat er een start is gemaakt door de instelling. Dat wil zeggen: er is een beleidsdocument, er is een
verantwoordelijke en er is sprake van een begin van implementatie.
De inspecties verwachten dat het thema ‘perspectief’ volledig voldoende is. Zij verwachten dat het thema ‘resultaat’ eveneens volledig voldoende is,
maar hierbij tekenen zij aan dat zij het voldoende beoordelen als de instellingen en de scholen zichtbaar inspanningen laten zien in het netwerk.
Toelichting op het toetsingskader: leeswijzer
De thema’s van het onderzoek staan telkens boven de criteria, indicatoren en bronnen van dat thema.
In de eerste kolom staan de criteria (normen) geformuleerd aan de hand waarvan de inspecties het handelen van de instellingen beoordelen. In de
criteria staat wanneer de inspecties het goed vinden. In de tweede kolom zijn de indicatoren benoemd aan de hand waarvan de inspecties nagaan in
hoeverre aan de criteria wordt voldaan. In de indicatoren staat dus waaraan de inspecties kunnen zien in hoeverre aan de criteria wordt voldaan.
In de derde kolom staat welke onderzoeksbronnen de inspecties gebruiken.

21

Planmatigheid
in behandeling en onderwijs
Voorwaarden voor een toereikend behandeltraject zijn gerealiseerd
Criteria
Wanneer is het goed?
Instelling en school hebben
en hanteren gezamenlijk
een adequate visie op de
behandeling en het
onderwijs van de jongeren

Indicatoren
Waar zien we dat aan?
Er is een gezamenlijk beleidsdocument van de school en de instelling met daarin:
 afspraken over doelen gericht op het traject van de jongeren
 afspraken over behandeling en onderwijs
 afspraken over een overlegstructuur op alle niveaus
 afspraken over verantwoordelijkheden en bevoegdheden

Instelling en school
organiseren gezamenlijk de
behandeling cyclisch en
handelen overeenkomstig

Instelling en school hebben een gezamenlijke behandelcyclus voor jongeren vastgesteld (pdca):
 op individueel niveau jongere, met daarin:
o registratie (plannen, meten van resultaat)
o analyse en evaluatie
o verbetering en aanpassing
 op organisatieniveau, met daarin:
o resultaten van de behandeling en het onderwijs
o analyse en evaluatie
o verbetering en aanpassing
o resultaten langere termijn (minimaal 0.5 jaar)

Instelling en school
organiseren adequate
structurele samenwerking
met ketenpartners

Er is structurele samenwerking met ketenpartners op individueel niveau jongere:
 er is overeenstemming over te bereiken doelen
 er is overeenstemming over informatie uitwisseling
 afspraken worden geëvalueerd en zo nodig bijgesteld
Er is structurele samenwerking met ketenpartners op organisatieniveau, er zijn:
 afspraken met BJZ en instellingen voor jeugdzorg
 afspraken met extramurale behandelaars (LVB-zorg, GGZ-zorg, verslavingszorg)
 afspraken met toeleverende scholen en vervolgscholen (V(S)O, ROC)
 afspraken met arbeidsbureau/werkvoorziening

Perspectief
De individuele jongere krijgt behandeling en onderwijs gericht op zijn perspectief
Criteria
Wanneer is het goed?

22

Indicatoren
Waar zien we dat aan?

Iedere jongere heeft een
individueel trajectplan van
instelling en school
gezamenlijk: één jongere,
één leerling, één plan

Er is een fysiek individueel plan per jongere van school en instelling samen

Het trajectplan is voldoende
gericht op perspectief

Het plan stuurt minimaal aan op het realiseren van:
 een verblijfplaats
 een plaats in het onderwijs en/of werk
 vrijetijdsbesteding
verbetering van het gedrag (bijv. wegnemen van verslaving, afhankelijkheid, criminaliteit)
Het trajectplan is gebaseerd op:
 een gezamenlijke intake
 een gezamenlijke analyse van de problematiek
 een werkhypothese voor de behandeling
 de jongere en het (gezins)systeem

Het trajectplan van de
jongere is gebaseerd op
analyse van de
problematiek en een
hypothese voor de
behandeling
Behandeling en onderwijs
starten direct na de
plaatsing van de jongere

De jongere start uiterlijk op de 2e werkdag na de plaatsing met onderwijs

De doelen van behandeling
en onderwijs van de jongere
uit het trajectplan zijn
SMART uitgewerkt

Doelen zijn
 specifiek
 meetbaar
 acceptabel
 realistisch
 tijdgebonden
(kleine stappen, gekoppeld aan interventie)

De jongere heeft voldoende
zicht op de voortgang van
zijn behandeling en
onderwijs

De jongere weet:
aan welke doelen hij moet werken
hoe lang hij nog in de jeugdzorg+ zit (of: aflopen machtiging)
waar hij na verblijf binnen de instelling naar toe gaat
hoe de voortgang is van behandeling/onderwijs
(aandachtspunt: plan in de taal van de jongere)

Werkhypothese behandeling is binnen 2 weken na plaatsing beschikbaar

Besluiten over behandeling/onderwijs worden altijd in samenspraak met jongere gemaakt:
 de jongere is aanwezig bij trajectplanbesprekingen

23

Instelling en school
betrekken het
gezinssysteem
adequaat bij behandeling en
onderwijs

Ouders/wettelijke vertegenwoordigers worden in de gelegenheid gesteld om aanwezig te zijn bij besprekingen
Ouders/wettelijke vertegenwoordigers worden in de gelegenheid gesteld om mee te beslissen over
behandeling/onderwijs

(mits jongere van 16 en
ouder hiermee instemt)

Resultaat
Behandeling jongere en scholing leerling hebben resultaat
Criteria
Wanneer is het goed?
De individuele jongere krijgt
de behandeling die en het
onderwijs dat leidt tot het
beoogde resultaat

Indicatoren
Waar zien we dat aan?
De uitstromende jongere heeft de behandeldoelen behaald
De uitstromende jongere heeft de onderwijsdoelen behaald
De vervolgwoonsituatie sluit aan bij de uitstroomsituatie van de jongere
Het vervolgonderwijs sluit aan bij de uitstroomsituatie van de jongere

Instelling en school zorgen
voor continuïteit in
behandeling en onderwijs in
de keten

De jongere kan zonder tijdverlies door naar de volgende woon/behandelsituatie (doorgaande zorglijnen)
De jongere kan zonder tijdverlies door naar het volgende onderwijs/dagbestedingsprogramma (doorgaande leerlijnen)
De instelling en de school weten na uitstroom waar de jongeren wonen en werken/leren
Er is zo nodig vervolgzorg op maat gerealiseerd voor het gezin, om te zorgen voor continuïteit

24

Bijlage 2 – Het onderzoek van de inspecties

Vraagstelling
De inspecties hebben de volgende vraagstelling voor het onderzoek geformuleerd:
Krijgen de jongeren een toereikend behandeltraject in de instellingen en scholen voor
jeugdzorgPLUS?

Toetsingskader
De verwachtingen van de inspecties in het toetsingskader zijn gebaseerd op de in 2008
ontwikkelde ‘veldnormen’, het Kwaliteitskader Gesloten Jeugdzorg. Omdat het deels open normen
betreft, hebben de inspecties zich laten inspireren door:
het boek “JeugdzorgPlus Trajectzorg voor jeugdigen met ernstige gedragsproblemen. Een
quick scan van de literatuur”4;
een bijeenkomst met deskundigen uit de wetenschap in april 2012 om te bepalen wat de
belangrijkste thema’s en criteria (en indicatoren) zijn;
een werkbijeenkomst waarvoor alle instellingen en scholen zijn uitgenodigd in mei 2012
om de indicatoren te bepalen en nader in te vullen tot ‘waaraan zie je dit in de praktijk’.
Tot slot zijn in september 2012 vertegenwoordigers van instellingen en scholen uitgenodigd om te
reageren op het toetsingskader en de daarin opgenomen paragraaf ‘wijze van beoordelen’.
Toen de inspecties na de drie raadplegingen het toetsingskader hadden vastgesteld, ontwikkelden
zij de instrumenten voor het toezicht. In een pilot in november 2012 zijn het toetsingskader en de
instrumenten getest en waar nodig aangepast. Daarna volgde uitvoering van het
praktijkonderzoek in de instellingen en scholen.
Uitvoering toezicht
De inspecties voeren het toezicht uit in 2013 bij alle bestaande instellingen en interne scholen voor
jeugdzorgPLUS waar het toezicht stap 1 en stap 2 is afgerond. Bij instellingen met meerdere
vestigingen beperken de inspecties zich in principe tot uitvoering van het praktijkonderzoek in één
vestiging, tenzij een instelling in een vestiging een van de bezochte vestiging afwijkende
behandelaanpak heeft ingericht, bijvoorbeeld voor een specifieke doelgroep; in dit laatste geval
bezoeken de inspecties ook de vestiging met de afwijkende behandelaanpak. Is hiervan geen
sprake, dan streven de inspecties naar toetsing van die vestiging die zij in stap 2 niet bezocht
hebben.
Het onderzoek op locatie bestaat uit een analyse van documenten en een praktijktoets. Dit
onderzoek duurt per instelling en school anderhalve dag.

4

Onder redactie van Leonieke Boendermaker, 2011.

25

Er zit een vaste volgorde in het onderzoek:
1.

presentatie van instelling en school waarin zij aangeven hoe zij de trajectaanpak
georganiseerd hebben, met aandacht voor de thema’s uit het toetsingskader; beleid is ter
inzage aanwezig;

2.

analyse cliënten-/leerlingendossiers, toegelicht door gedragswetenschapper en/of behandelaar
instelling en school;

3.

interviewcarrousel met jongeren (twee rondes, totaal 14 tot 20 jongeren);

4.

interview trajectbegeleiders/-regisseurs instelling en school;

5.

interviews met groepsleiders/mentoren en leraren/mentoren (vier maal);

6.

gesprekken met ouders;

7.

onderzoek dossiers jongeren/leerlingen;

8.

terugkoppeling aan de (locatie)directie.

De inspecties selecteren tijdens het onderzoek zelf de dossiers. De medewerkers, ouders en
jongeren worden door de instelling en de school geselecteerd.
Rapportage
De gezamenlijke inspecties maken voor elke instelling en interne school een rapportage van het
onderzoek. In deze rapportage spreken de inspecties op basis van de bevindingen in de instelling
en in de school hun oordeel uit.
De inspecties vragen elke instelling en school of het concept rapport feitelijke onjuistheden bevat.
Na verwerking van de reacties van de instellingen en scholen stellen de inspecties de rapportages
vast. In het vastgestelde rapport nemen de inspecties de verbetermaatregelen op die zij verlangen
als de kwaliteit in instelling en/of school tekort schiet.
Als de inspecties de rapportages hebben vastgesteld, bieden zij deze aan aan de staatssecretaris
van VWS en aan de instellingen en scholen zelf. De inspecties plaatsen de vastgestelde rapporten
op hun websites.
De inspecties schrijven na het toezicht stap 3 een geaggregeerd rapport (het slotbericht) over de
resultaten van het toezicht stap 3 dat zij aanbieden aan de staatssecretaris van VWS, de minister
van VWS en de minister van OC&W.
Hertoetsen
Eventuele hertoetsen zullen plaatsvinden in 2014.

26