Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2312
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het weren van familieleden door zorginstellingen (ingezonden
1 april 2010).
Antwoord van minister Klink (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
22 april 2010).
Vraag 1
Kunt u een reactie geven op het bericht «Zoon vecht toegangsverbod
zorginstelling aan»?1
Antwoord 1
Ik heb het bericht met belangstelling gelezen.
Vraag 2
Kunt u aangeven wanneer u het gerechtvaardigd vindt dat een familielid de
toegang tot een zorginstelling waar een verwant verblijft wordt opgelegd?
Antwoord 2
Dat hangt altijd af van de omstandigheden van het geval. In algemene zin zal
de rechtvaardiging te vinden zijn in goed werkgeverschap of in de belangen
van cliënten. Voordat een zorginstelling ertoe overgaat familie de toegang te
ontzeggen, is er vaak al veel voorgevallen. Een dergelijke ingrijpende
maatregel kan ook alleen maar een laatste redmiddel zijn. Juist om aan te
tonen dat het een laatste redmiddel is, is het belangrijk dat de zorginstelling
alle incidenten en al zijn inspanningen om een situatie op te lossen goed
gedocumenteerd heeft. Het moet overduidelijk zijn dat er een onhoudbare
situatie is ontstaan. Ik vind dat in laatste instantie de rechter moet beoordelen
of ontzegging van de toegang terecht is.
Vraag 3
Bent u van oordeel dat een zorginstelling zelfstandig een toegangsverbod,
dan wel een bezoekregeling, kan afdwingen? Zo ja, hoe zit dit juridisch?

1

ah-tk-20092010-2312
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

http://www.tvvonline.nl/nieuws/id1761Zoon_vecht_toegangsverbod_verzorgingshuis_aan.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja. Een zorginstelling is in principe een private onderneming, waarvan het
gebouw eigendom is of gehuurd wordt door de zorgaanbieder. Indien het
bezoek zich grensoverschrijdend gedraagt, kan de zorginstelling dit bezoek de
toegang ontzeggen. Is het bezoek het daar niet mee eens, dan staat – zoals
ook in Leek is gebeurd – de toegang tot de rechter open.
Vraag 4
Bent u van oordeel dat een bewoner van een zorginstelling bezoek moet
kunnen ontvangen? Zo ja, welke voorwaarden gelden voor de ontvangst van
bezoek? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 4
Uiteraard. De voorwaarden daarvoor kunnen voor iedere zorgaanbieder
anders zijn, alhoewel het onderwerp zich ook goed leent voor het maken van
algemene voorwaarden. Belangrijk voor mij is dat die voorwaarden duidelijk
en transparant zijn, zodat een cliënt ze kan laten meespelen bij de keuze voor
een instelling.
Vraag 5
Bent u van mening dat het een uiterste maatregel moet zijn om familie de
toegang te ontzeggen tot hun verwanten? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Ja, zie mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 6
Hoe verhoudt het gegeven dat iemand in een instelling woont zich met een
toegangsverbod?
Antwoord 6
Het feit dat iemand in een instelling woont, brengt met zich mee dat het
ontzeggen van de toegang een uiterste maatregel moet zijn. Het gaat ook
alleen om gevallen waarin het recht op bezoek botst met de plicht van een
zorgaanbieder om verantwoorde zorg te leveren of met de plicht om een
goed werkgever te zijn. Overigens belet een toegangsverbod een cliënt niet
om zijn familielid buiten de instelling te ontmoeten, tenzij het gaat om een
cliënt die gedwongen is opgenomen.
Vraag 7
Bent u bereid te onderzoeken hoe vaak en op welke gronden familieleden de
toegang ontzegd wordt? Zo neen, waarom niet? Zo ja, wanneer kunt u de
Kamer informeren?
Antwoord 7
Vooralsnog heb ik geen signalen ontvangen die leiden tot de conclusie dat dit
een groot probleem is in Nederland. Incidenten komen altijd voor. Ik ben dan
ook niet van plan een onderzoek te starten.
Vraag 8, 9 en 10
Bent u bereid te onderzoeken hoe ouderenbonden denken over het instellen
van toegangsverboden voor verwanten van ouderen die intramuraal wonen?
Zo neen, waarom niet?
Herinnert u zich de ophef over de handreiking van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) «Bezinnen over beginnen en stoppen»?2
Is er inmiddels gezorgd voor betere afstemming met cliëntenorganisaties
over de handreiking? Kunt u aangegeven welke rol u daarin gespeeld heeft?
Antwoord 8, 9 en 10
De handreiking die VGN maakte over het opzeggen van de zorgovereenkomst
(waarin ook het ontzeggen van de toegang ter sprake komt), is de afgelopen
periode onderwerp van overleg geweest tussen VGN en cliëntenorganisaties,
met name de CG-Raad en Platform VG. Naar aanleiding van dit overleg is de
handreiking aangevuld met een addendum, zodat cliëntenorganisaties zich er
2

Tweede Kamer der Staten Generaal, handelingen 2009. TK 57 – 4606 ev.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

beter in herkennen. Juist deze week zijn partijen het eens geworden over het
addendum. Daarmee blijft de handreiking qua inhoud overigens voor
rekening van VGN komen. In dat proces heb ik geen actieve rol gespeeld,
omdat ik het echt de verantwoordelijkheid van veldpartijen vind om daar
samen uit te komen. Wel heb ik regelmatig geïnformeerd naar de voortgang.
Mocht ActiZ besluiten een soortgelijke handreiking te maken voor de leden,
dan ga ik er vanuit dat de ouderenbonden daar vanaf het begin bij worden
betrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3