Evaluatie wettelijk minimumloon
De aanpassing van de hoogte van het wettelijk minimumloon (WML) is in Nederland
wettelijk geregeld. Het minimumloon wordt halfjaarlijks geïndexeerd op basis van de
gemiddelde contractloongroei afgesproken in cao’s in de marktsector, gepremieerde en
gesubsidieerde sector en bij de overheid, zoals deze door het Centraal Planbureau bekend
wordt gemaakt.
In de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag1 is opgenomen dat de minister van
SZW elke vier jaar beziet of er omstandigheden zijn die een bijzondere aanpassing aan de
hoogte van het wettelijk minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen wenselijk
maken. In de memorie van toelichting worden bij wijze van voorbeeld een aantal van deze
omstandigheden genoemd, zoals een verschil in ontwikkeling tussen de feitelijk verdiende
lonen en contractlonen. De bijzondere aanpassing kan zowel een opwaartse als neerwaartse
bijstelling (al dan niet in de vorm van een tijdelijke bevriezing van het WML) inhouden.
Aangezien de evaluatie vier jaar geleden niet is verricht, beslaat de evaluatie de afgelopen
twee evaluatietermijnen van in totaal acht jaar. De hoofdvraag van deze evaluatie luidt dan
ook:
Zijn er omstandigheden ontstaan in de afgelopen acht jaar die een bijzondere aanpassing
van het wettelijk minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen wenselijk maken?
In lijn met voorgaande evaluaties wordt deze hoofdvraag beantwoord via een vijftal
deelvragen:
1. Hoe heeft het wettelijk minimumloon zich in de periode 2011-2018 ontwikkeld in
vergelijking met de gemiddelde contractloonstijging en de gemiddelde feitelijke
loonontwikkeling?
2. Hoe heeft de koopkracht van de voorbeeldhuishoudens op WML niveau zich
ontwikkeld in de periode 2011-2018?
3. Hoe heeft de inkomensongelijkheid in Nederland zich ontwikkeld in de periode 20112018?
4. Wat zijn de recente inzichten ten aanzien van de invloed van de aanpassingen van
het wettelijk minimumloon op de werkgelegenheid?
5. Hoe verhoudt het Nederlands minimumloon zich tot minimumlonen in andere
(Europese) landen? Hoe heeft deze verhouding zich ontwikkeld in de periode 20112018?
In lijn met eerder uitgevoerde evaluaties van het minimumloon, is de evaluatie ambtelijk
uitgevoerd en voorziet het kabinet deze van een reactie.

1

Artikel 14, dertiende lid

1

Loonontwikkeling
Hoe heeft het wettelijk minimumloon zich in de periode 2011-2018 ontwikkeld in
vergelijking met de gewogen cao-loonstijging en de feitelijke loonontwikkeling?
In deze evaluatie wordt de vraag beantwoord hoe het minimumloon zich ten opzichte van
de algehele loongroei heeft ontwikkeld in de periode 2011-2018. Om dit te kunnen
beoordelen, wordt het minimumloon vergeleken met de gemiddelde cao-loonontwikkeling
en de feitelijke loonontwikkeling. De cao-loonontwikkeling in de grafiek betreft gewogen
cao-loonontwikkeling bij bedrijven en de overheid.
Figuur 1: Ontwikkeling WML 2011-2018

115,0

110,0

105,0

100,0
2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Index WML (2010=100)
Index gewogen cao-loonontwikkeling
Index brutoloonontwikkeling

Figuur 1 laat zien dat de ontwikkeling van het wettelijk minimumloon in de periode 20112018 is meebewogen met de ontwikkeling van de cao-lonen. Dat is ook niet vreemd, omdat
de indexatie van het WML gekoppeld is aan de ontwikkelingen van de cao-lonen. De geringe
afwijking tussen het minimumloon en de gewogen cao-lonen (12,3% vs. 11,8%) is een
gevolg van de gehanteerde aanpassingssystematiek. Bij elke halfjaarlijkse indexatie wordt
gebruik gemaakt van cijfers over de cao-loonontwikkeling die volgen uit de meest recente
raming, maar na indexatie kan de raming van de cao-loonstijging nog worden bijgesteld. Bij
de indexatie van het WML in een bepaald jaar is het cijfer dat volgt uit de septemberraming
van dat desbetreffende jaar het laatste inzicht dat wordt meegenomen in de indexatie.
Figuur 1 laat ook zien dat het minimumloon en de gewogen contractlonen zich gunstiger
hebben ontwikkeld dan de feitelijke lonen (gemeten als gemiddelde brutolonen). Het
verschil dat in de periode 2011-2018 is ontstaan tussen de feitelijke verdiende lonen en de
gewogen contractlonen is het gevolg van (negatieve) incidentele loonontwikkelingen. Onder
incidentele loonontwikkelingen vallen alle loonontwikkelingen die niet voortvloeien uit cao2

wijzigingen, zoals loonstijgingen als gevolg van overwerk, promotie of een carrièreswitch.
Incidentele loonontwikkeling wordt ook beïnvloed door de samenstelling van de
werkgelegenheid: zo leidt de uitstroom van werkenden met een laagbetaalde baan tot een
stijging van de gemiddelde lonen, wat tot uitdrukking komt in een incidentele loonstijging.
Voor de jaren 2016 en 2017 was er sprake van negatieve incidentele loonontwikkeling.
Volgens het CPB was dit te verklaren doordat er relatief veel jonge mensen de arbeidsmarkt
betraden. Dat heeft een negatief effect op de gemiddelde loonontwikkeling, wat tot
uitdrukking komt in een negatieve incidentele loonontwikkeling.
Voor de periode 2011-2018 is de conclusie dat de ontwikkeling van het WML harder is
gestegen WML dan de ontwikkeling van zowel de cao-lonen als de feitelijke lonen.

3

Koopkrachtontwikkeling
Hoe heeft de koopkracht van de voorbeeldhuishoudens op WML-niveau zich ontwikkeld in de
periode 2011-2018?
De hoogte en ontwikkeling van het brutominimumloon heeft invloed op de koopkracht van
mensen die werken tegen minimumloon en uitkeringsgerechtigden van wie de hoogte van
de uitkering is gekoppeld aan de hoogte van het minimumloon (waaronder de AOW’ers en
bijstandsgerechtigden). Wijzigingen in de fiscaliteit of de toeslagen en macro-economische
ontwikkelingen, zoals de inflatie, hebben tevens invloed op de koopkrachtontwikkeling van
huishoudens op het minimumloon of met een uitkering. De vraag is of de
koopkrachtontwikkeling van deze groepen in vergelijking met andere huishoudens
aanleiding geeft voor het aanpassen van de hoogte van het wettelijk minimumloon.
In tabel 1 wordt de koopkrachtontwikkeling van verschillende voorbeeldhuishoudens2
vergeleken, waarin de tabel is beperkt tot de voorbeeldhuishoudens met een minimumloon,
een van het WML afgeleide sociale minimumuitkering en werkenden met een modaal
inkomen. Voor de volledigheid is in de bijlage een tabel opgenomen waarin de alle
voorbeeldhuishoudens zijn weergegeven. Bij de koopkrachtontwikkeling van
voorbeeldhuishoudens zijn enkel generieke (inkomens)regelingen meegenomen waarop in
principe alle vergelijkbare huishoudens aanspraak kunnen maken, zoals de zorgtoeslag.
Specifieke inkomensregelingen, zoals de huurtoeslag, en inkomen uit vermogen worden
hierin niet meegenomen. Ook wordt een statische situatie verondersteld, waarin de
persoonlijke omstandigheden van het huishoudens gedurende de gehele periode gelijk
blijven en bijvoorbeeld geen promotie wordt gemaakt. Deze cijfers zijn daarom weliswaar
geschikt om de langjarige ontwikkelingen tussen groepen de duiden, maar niet om het
absolute niveau van de koopkrachtontwikkeling van individuele huishoudens uit af te lezen.
De koopkracht van werkenden met een minimumloon is in de periode 2011-2018
toegenomen: een positieve koopkrachtontwikkeling in de tweede helft van deze periode
compenseert negatieve koopkrachtcijfers in de eerste helft die volgden uit de economische
crisis (de inflatie lag in de crisisjaren hoger dan de nominale loongroei). Met name de
koopkrachtontwikkeling van werkende alleenstaande ouders is positief, door de introductie
van de alleenstaande ouderkop in het kind gebonden budget in 2015 en intensivering van
de inkomensafhankelijke combinatiekorting in 2016. Daarnaast hebben werkenden op WMLniveau baat bij de verhogingen van de fiscale heffingskortingen (zoals de algemene
heffingskorting en vooral de arbeidskorting), waardoor hun gemiddelde belastingdruk is
gedaald3. Bij vergelijking tussen een huishouden van een alleenstaande (ouder) met een
minimumloon en dat met een modaal inkomen kan worden geconcludeerd dat de
koopkrachtontwikkeling op minimumloon in de meeste afzonderlijke jaren, en over de
periode 2011-2018 positiever was.

2

De voorbeeldhuishoudens zijn versimpelde voorbeelden van herkenbare huishoudtypen die eenvoudig te interpreteren zijn. Weinig
huishoudens voldoen precies aan de definitie, maar het gaat erom dat de voorbeeldhuishoudens een beeld geven van de gevolgen
van de economische ontwikkeling en beleid op de koopkracht van huishoudens. Daarmee doen de voorbeeldhuishoudens niet
volledig recht aan de complexe realiteit, en is het met een dergelijk plaatje in de hand niet mogelijk om de persoonlijke koopkracht
te berekenen. De plaatjes zijn wel geschikt om grote trends inzichtelijk te maken.
3
De gemiddelde belastingdruk van alleenstaanden op WML gedaald van 18% naar 12%.

4

De AOW is in de periode 2011-2018 tweemaal per jaar geïndexeerd op basis van de
ontwikkeling van het minimumloon, conform de reguliere systematiek. De
koopkrachtontwikkeling is beperkter dan bij werkenden, omdat AOW’ers zonder aanvullend
inkomen geen belasting betalen en zodoende minder baat hebben bij de lastenverlichtingen
die in deze periode via fiscaal beleid zijn doorgevoerd4.
De koopkracht van een bijstandsgerechtigde is tussen 2011 en 2018 niet toegenomen. Dit is
enerzijds het gevolg van negatieve koopkrachtcijfers in de eerste helft van de beschouwde
periode, die samenhangen met jaren waarin de contractloonontwikkeling lager lag dan de
inflatie. Anderzijds speelt ingezet beleid hierbij een rol. Zo wordt sinds januari 2012 de
dubbele algemene heffingskorting in het referentieminimumloon van de bijstand stapsgewijs
afgebouwd. In de structurele situatie hebben uitkeringsgerechtigden, evenals
alleenverdieners in de fiscaliteit, recht op eenmaal de algemene heffingskorting. De
gedachte hierbij is dat de prikkel om vanuit de bijstand aan het werk te gaan hiermee wordt
versterkt.
Tabel 1: Koopkrachtontwikkeling
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2011-2018
Actieven:
Alleenstaande
Minimumloon
Modaal

-0,8
-1,0

-1,0
-1,0

-0,2
-0,6

3,4
2,4

1,2
1,0

6,5
4,3

0,5
-0,1

0,1
0,0

9,9%
4,9%

Alleenstaande ouder
Minimumloon
Modaal

-0,6
-0,8

-1,7
-1,1

0,2
-1,2

-0,3
1,4

11,0
2,8

5,6
5,4

0,7
0,3

0,3
0,0

15,7%
6,9%

Inactieven:
Sociale minima
Paar met kinderen
Alleenstaande
Alleenstaande ouder

-0,7
-1,3
-0,6

-2,2
-1,5
-1,8

-1,5
-1,8
-1,7

0,7
1,4
1,1

1,4
0,2
0,1

1,4
1,1
1,2

0,2
-0,6
0,2

-0,1
-0,2
0,0

-0,9%
-2,7%
-1,5%

AOW (alleenstaand)
(alleen) AOW

-1,2

-1,0

0,6

1,4

0,6

2,0

-0,2

0,1

2,2%

AOW (paar)
(alleen) AOW

-1,6

-1,3

0,9

0,1

0,2

1,5

-0,2

-0,1

-0,4%

4

Een hogere algemene heffingskorting vertaalt zich, via de netto-nettokoppeling, wel in een hogere netto-AOW.

5

Inkomensongelijkheid
Hoe heeft de inkomensongelijkheid in Nederland zich ontwikkeld in de periode 2011-2018?
Het wettelijk minimumloon legt een bodem in het loongebouw en draagt bij aan de
vermindering van de inkomensongelijkheid. De aanpassing van het minimumloon is daarom
één van de instrumenten die ingezet kan worden om de inkomensongelijkheid te
beïnvloeden.
Tabel 2 geeft een overzicht van de ontwikkeling van de inkomensongelijkheid tussen 2011
en 2017. Gegevens over de inkomensongelijkheid in Nederland in 2018 zijn nog niet
beschikbaar. Er is gekozen voor de Ginicoëfficiënt en de Theilcoëfficiënt als maatstaven voor
inkomensongelijkheid. De Ginicoëfficiënt ligt tussen 0 (volledige gelijkheid) en 1 (maximale
ongelijkheid). De Theilcoëfficiënt heeft de waarde 0 bij totale gelijkheid en kent geen
maximale waarde). Beide maatstaven geven een indicatie van hoe scheef inkomens zijn
verdeeld over de populatie. De maatstaven verschillen in het gewicht dat ze geven aan
verschillende inkomensgroepen: waar de Ginicoëfficiënt focust op het midden van de
inkomensverdeling, kent de Theilcoëfficiënt een hogere waarde aan de staarten van de
inkomensverdeling. Wanneer we kijken naar maatstaven voor inkomensongelijkheid over de
periode 2011-2017, dan is de inkomensongelijkheid in Nederland, bij beide maatstaven,
stabiel gebleven. Alleen in 2014 is volgens beide maatstaven een lichte stijging van de
inkomensongelijkheid te zien5. Deze piek werd veroorzaakt door een eenmalig lager
belastingtarief voor directeur-grootaandeelhouders (dga). Dat lagere tarief leidde tot een
hoger uitgekeerd dividend voor deze groep, die zich overwegend aan de bovenkant van de
inkomensverdeling bevindt. Daardoor steeg de inkomensongelijkheid in dat jaar.
Tabel 2: Ontwikkeling inkomensongelijkheid in Nederland, particuliere huishoudens
Ginicoëfficiënt
Theilcoëfficiënt

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017*
0,286 0,288 0,288 0,302 0,288 0,289 0,291
0,182 0,186 0,181 0,212 0,184 0,183 0,187

* Voorlopig cijfer
Bron: CBS Statline 2019

5

https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2019/19/ongelijkheid-in-inkomen-en-vermogen

6

Werkgelegenheid
Wat zijn de recente inzichten ten aanzien van de invloed van de aanpassingen van het
wettelijk minimumloon op de werkgelegenheid?
De empirie over de effecten van een verhoging van het wettelijk minimumloon op de
werkgelegenheid is diffuus. Enerzijds zijn er (internationale) studies beschikbaar die
aangeven dat een verhoging van een minimumloon zou resulteren in
werkgelegenheidsverlies, zoals de studies van Jardim (2017), Bossler en Gerner (2016) en
van Neumark en Wascher (1992). Andere studies laten zien dat dit negatieve
werkgelegenheidseffect niet altijd ontstaat of dat de effecten soms verwaarloosbaar zijn,
zoals de bekende studie van Card en Krueger (1992) de studies van Cengiz (2019), De
Linde en Leonard et al. (2014) en Wolfson en Belman (2014). Tot slot volgt er uit het SEO
onderzoek naar de eerste stap van de verhoging van minimumjeugdlonen voor 18- tot en
met 22-jarigen, dat deze verhoging niet of nauwelijks van invloed is geweest op hun
arbeidsparticipatie.
De vergelijkbaarheid van voornoemde internationale studies met de Nederlandse situatie is
verder vooralsnog lastig te bepalen. Het uiteindelijke arbeidsmarkteffect kan afhangen van
kenmerken van de arbeidsmarkt zoals krapte, marktmacht, de bestaande instituties als de
netto-netto koppeling, de mate van verhoging en het aantal mensen dat het WML verdient
(CPB, 2016; Azar et al, 2019).
Vervolgonderzoek voor de Nederlandse situatie is wenselijk om te kunnen bepalen wat de
effecten van een aanpassing op de werkgelegenheid zijn.

7

Minimumloon in internationaal perspectief
Hoe verhoudt het Nederlands minimumloon zich tot minimumlonen in andere (Europese)
landen? Hoe heeft deze verhouding zich ontwikkeld in de periode 2011-2018?
In de meeste Europese landen bestaan regelingen op het gebied van het minimumloon en
de aanpassing daarvan. Nederland onderscheidt zich van andere landen door een wettelijke
koppeling tussen de (netto)minimumuitkeringen en het (netto)minimumloon. Een
internationale vergelijking tussen de hoogte van het minimumloon kan op verschillende
manieren vormgegeven worden. Deze evaluatie vergelijkt de internationale minimumlonen
vanuit twee perspectieven: de absolute nominale hoogte in koopkrachtpariteiten en als
percentage van het mediane loon (de Kaitz-index) en als aandeel van het mediane
besteedbaar inkomen.
Onderstaande vergelijkingen laten zien dat de uitkomsten verschillen op basis van de
indicator die bij de vergelijking gebruikt wordt. In de vergelijking van het brutoloon
gecorrigeerd voor prijsniveau (koopkrachtpariteiten) behoort Nederland tot de hoogste
minimumlonen in Europa. Als het minimumloon wordt afgezet tegen het mediane loon,
behoort Nederland tot het midden van de verdeling binnen de OESO-landen.
Minimumloon in absolute termen en gecorrigeerd voor prijsverschillen
Het Nederlandse minimumloon (€ 1.594,20 bruto per maand per 1 juli 2018) is in
internationaal perspectief relatief hoog. Nederland komt hiermee na Luxemburg en Ierland
op de derde plek in Europa. Het corrigeren voor prijsverschillen tussen landen, maakt de
brutolonen tussen landen beter vergelijkbaar. Door gebruik te maken van
koopkrachtpariteiten worden minimumloon weergegeven in denkbeeldige wisselkoersen, die
verschillen in prijsniveaus uit de vergelijking halen.
Figuur 2: Minimumloon in koopkrachtpariteiten
1.800
1.600
1.400
1.200
1.000
800
600
400
200
0

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Bron: Eurostat, Minimum wages in euro per month, 2019

8

In figuur 2 is te zien dat Nederland, ook als gecorrigeerd wordt voor prijsverschillen, een
relatief hoog minimumloon heeft in vergelijking met andere Europese landen. In 2018 komt
Nederland samen met België na Luxemburg en Duitsland6 op de derde plek in de verdeling.
Ook als gecorrigeerd wordt voor het prijsniveau zit Nederland dus aan de bovenkant van de
verdeling.
Het bruto minimumloon afgezet tegen het bruto mediane loon
Een andere, veelgebruikte manier om het minimumloon internationaal te vergelijken, is de
zogenoemde Kaitz-index. Deze drukt het nationale minimumloon uit als percentage van het
mediane loon in het betreffende land. Zie figuur 3 hieronder. Nederland zit ten opzichte van
de andere Europese landen in de (onderkant van) de middenmoot met een wettelijk
minimumloon-hoogte van 47% van het mediane loon. Hiermee zit Nederland op een
vergelijkbaar niveau met landen als Ierland, België en Duitsland. De Nederlandse Kaitzindex is sinds 2011 eerst iets afgenomen en recent weer iets toegenomen, waarmee het nu
op hetzelfde niveau ligt als in 2011.
Figuur 3: Kaitz-index: bruto minimumloon afgezet tegen bruto mediane loon
0,70
0,60
0,50
0,40
0,30
0,20
0,10
0,00

Bron: OECD, Minimum relative to average wages of full-time workers, 2019

6

Duitsland heeft in 2015 een minimumloon ingevoerd, vandaar dat het minimumloon vóór die datum als 0 is weergegeven.

9

Conclusie
In deze evaluatie is er gekeken naar factoren die relevant zijn voor de beantwoording van
de vraag of een bijzondere aanpassing van het wettelijk minimumloon wenselijk zou zijn. De
volgende factoren zijn hiervoor in overweging meegenomen: de ontwikkeling van het WML
ten opzichte van de cao-contractlonen, de koopkrachtontwikkeling, de
inkomensongelijkheid, recente inzichten in de werkgelegenheidseffecten van een eventuele
aanpassing en het Nederlandse minimumloon in internationaal perspectief.
Per onderwerp luidt de conclusie als volgt:
1. Hoe heeft het wettelijk minimumloon zich in de periode 2011-2018 ontwikkeld in
vergelijking met de gemiddelde contractloonstijging en de gemiddelde feitelijke
loonontwikkeling?
Voor de periode 2011-2018 is de conclusie dat de ontwikkeling van het WML de
ontwikkeling van zowel de cao-lonen als de feitelijke lonen heeft overstegen.
2. Hoe heeft de koopkracht van de voorbeeldhuishoudens op WML-niveau zich ontwikkeld
in de periode 2011-2018?
De koopkracht van werkenden met een minimumloon in de periode 2011-2018 is
toegenomen: een positieve koopkrachtontwikkeling in de tweede helft van deze periode
compenseert de negatieve koopkrachtcijfers in de eerste helft die volgden uit de
economische crisis en de hoger dan verwachte inflatie.
3. Hoe heeft de inkomensongelijkheid in Nederland zich ontwikkeld in de periode 20112018?
Nederland kent een lage inkomensongelijkheid. De inkomensongelijkheid is in de periode
2011-20177 stabiel gebleven ten opzichte van 2011.
4. Wat zijn de recente inzichten ten aanzien van de invloed van de aanpassingen van het
wettelijk minimumloon op de werkgelegenheid?
Het is niet eenvoudig een conclusie te trekken over het effect van een verhoging van het
WML op de werkgelegenheid. Internationale studies geven wisselende uitkomsten.
Vervolgonderzoek is wenselijk om de arbeidsmarkteffecten te bepalen van een WML
verhoging, op de arbeidsvraag en het aanbod.
5. Hoe verhoudt het Nederlands minimumloon zich tot minimumlonen in andere (Europese)
landen? Hoe heeft deze verhouding zich ontwikkeld in de periode 2011-2018?
In vergelijking met andere (Europese) landen ligt het minimumloon in Nederland,
afhankelijk van de precieze maatstaf, in het midden tot hoog in de verdeling.

7

De meest recente CBS cijfers zijn uit 2017.

10

Bijlage 1: Loonontwikkeling

Jaar

Stijging gemiddeld
Wml t.o.v. een jaar
eerder (%)

Gewogen caoloonontwikkeling CPB
("totale") % mutatie

Bruto loonontwikkeling
(lonen per uur, CBS) %
mutatie

1,3
1,5
1,5
1,1
1,0
1,7
1,8
1,8

1,2
1,1
1,5
1,1
1,0
1,3
1,8
1,4
2,0

1,5
1,4
1,9
1,6
-0,3
1,8
0,9
1,1
1,7

2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018

Index WML
Jaar
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018

100,0
101,3
102,8
104,4
105,5
106,6
108,4
110,3
112,3

Index gewogen caoIndex
loonontwikkeling brutoloonontwikkeling
100,0
101,1
102,6
103,8
104,8
106,2
108,1
109,6
111,8

100,0
101,4
103,3
105,0
104,7
106,5
107,5
108,7
110,5

Verschil (%-punt)
0,0
-0,1
-0,5
-0,6
0,8
0,0
0,9
1,6
1,8

11

Bijlage 2: Koopkrachtontwikkeling voorbeeldhuishoudens 2011-2018

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2011-2018
Actieven:
Alleenverdiener met kinderen
Modaal
2 x modaal

-1,4
-1,8

-2,2
-2,9

-1,4
-1,1

0,0
0,2

-2,1
1,4

3,7
1,2

-0,1
-0,6

-0,4
-0,2

-3,9%
-3,8%

-1,0
-1,3

-0,8
-1,7

-1,4
-1,2

-0,7
-1,8

-0,1
-0,4

1,0
1,6
1,5
1,0
1,6

4,6
2,6
3,5
4,3
2,6

0,1
-0,1
0,0
-0,1
-0,1

0,2
0,2
0,1
0,0
0,1

5,6%
1,3%

-1,3
-1,2

2,9
1,2
0,5
2,4
1,0

Alleenstaande
Minimumloon
Modaal
2 x modaal

-0,8
-1,0
-1,1

-1,0
-1,0
-2,4

-0,2
-0,6
-0,6

3,4
2,4
0,2

1,2
1,0
1,9

6,5
4,3
1,6

0,5
-0,1
-0,1

0,1
0,0
0,2

9,9%
4,9%
-0,3%

Alleenstaande ouder
Minimumloon
Modaal

-0,6
-0,8

-1,7
-1,1

0,2
-1,2

-0,3
1,4

11,0
2,8

5,6
5,4

0,7
0,3

0,3
0,0

15,7%
6,9%

Inactieven:
Sociale minima
Paar met kinderen
Alleenstaande
Alleenstaande ouder

-0,7
-1,3
-0,6

-2,2
-1,5
-1,8

-1,5
-1,8
-1,7

0,7
1,4
1,1

1,4
0,2
0,1

1,4
1,1
1,2

0,2
-0,6
0,2

-0,1
-0,2
0,0

-0,9%
-2,7%
-1,5%

AOW (alleenstaand)
(alleen) AOW
AOW + 10.000

-1,2
-1,6

-1,0
-1,2

0,6
-3,3

1,4
0,1

0,6
-0,3

2,0
1,0

-0,2
-0,2

0,1
-0,2

2,2%
-5,5%

Tweeverdieners
Modaal + ½ x modaal met kinderen
2 x modaal + ½ x modaal met kinderen
2½ x modaal + modaal met kinderen
Modaal + modaal zonder kinderen
2 x modaal + modaal zonder kinderen

1

5,4%
1,7%

AOW (paar)
(alleen) AOW
-1,6 -1,3
0,9
0,1
0,2
1,5 -0,2 -0,1
-0,4%
AOW + € 10.000 aanvullend pensioen
-1,6 -1,4 -3,5 -0,1 -1,1
1,2 -0,1 -0,2
-6,7%
1
AOW + € 30.000 aanvullend pensioen
0,3
0,2 -0,4 -1,4 -1,3
1
De voorbeeldhuishoudens “2½ x modaal + modaal met kinderen” en “AOW (paar) + € 30.000” zijn bij de SZWbegroting 2019 toegevoegd en zijn niet over de hele onderzoeksperiode in beeld te brengen.

12

Bronnen
Azar, J., Huet-Vaughn, E., Marinescu, I., Taska, B., & Von Wachter, T. (2019). Minimum
wage employment effects and labor market concentration (No. w26101). National Bureau of
Economic Research
Belman, D., & Wolfson, P. J. (2014). What does the minimum wage do?. WE Upjohn
Institute.
Bossler, M., & Gerner, H. D. (2016). Employment effects of the new German minimum
wage: Evidence from establishment-level micro data (No. 10/2016). IAB-Discussion paper.
Card, D. (1992). Do minimum wages reduce employment? A case study of California, 1987–
89. ILR Review, 46(1), 38-54.
Cengiz, D., Dube, A., Lindner, A., & Zipperer, B. (2019). The effect of minimum wages on
low-wage jobs. The Quarterly Journal of Economics, 134(3), 1405-1454.
Centraal Plan Bureau (2019). Centraal Economisch Plan. Toelichting Kerngegevenstabel 2.
Geraadpleegd via:
https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-Toelichtingkerngegevenstabel_2.pdf
Centraal Plan Bureau (2016). Kansrijk Arbeidsmarktbeleid 2. Geraadpleegd via:
https://www.cpb.nl/publicatie/kansrijk-arbeidsmarktbeleid-deel-2
Centraal Bureau voor de Statistiek (2019). Ongelijkheid in inkomen en vermogen;
huishoudens. Geraadpleegd via:
https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84476NED/table?ts=1573720102924
Centraal Bureau voor de Statistiek (2019). Ongelijkheid in inkomen en vermogen.
Geraadpleegd via: https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2019/19/ongelijkheid-in-inkomenen-vermogen
de Linde Leonard, M., Stanley, T. D., & Doucouliagos, H. (2014). Does the UK minimum
wage reduce employment? A meta‐regression analysis. British Journal of Industrial
Relations, 52(3), 499-520.
Eurofound (2019), Minimum wages in 2019: Annual review, Publications Office of the
European Union, Luxembourg.
European Commission (2019). Minimum Wage Benchmarking paper. [PM op moment van
schrijven nog niet gepubliceerd].
Godøy, A., & Reich, M. (2019). Minimum Wage Effects in Low-Wage Areas (No. 106-19).
IRLE Working Paper.
Jardim, E., Long, M. C., Plotnick, R., Van Inwegen, E., Vigdor, J., & Wething, H. (2017).
Minimum wage increases, wages, and low-wage employment: Evidence from Seattle (No.
w23532). National Bureau of Economic Research.

13

Neumark, D., & Wascher, W. (1992). Employment effects of minimum and subminimum
wages: panel data on state minimum wage laws. ILR Review, 46(1), 55-81.
OECD statistics (2017). Minimum relative to average and median wages of full-time
workers. Geraadpleegd via:
OESO data https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=MIN2AVE#
SEO Economisch onderzoek (2018). Verkenning effecten aanpassing minimum(jeugd)loon

14