Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 224

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 november 2010
De Raad stond hoofdzakelijk in het teken van de Europa 2020 strategie (de
opvolger van de zogenaamde Lissabonstrategie). In twee debatten werd
ingegaan op respectievelijk de nadere invulling van de werkgelegenheidsen de sociale dimensie van de strategie waarvan de hoofdcontouren in
het voorjaar van 2010 zijn bepaald. De Commissie informeerde de Raad
over het kerninitiatief «Jeugd in Beweging» en over de Groenboekconsultatie «Naar adequate, houdbare en zekere Europese pensioenstelsels».
Tevens werd een advies van het Werkgelegenheidscomité betreffende het
lonend maken van arbeidsmarkttransities goedgekeurd. Tot slot informeerde het Voorzitterschap de Raad over de meest recente initiatieven op
het vlak van sociale inclusie van Roma.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H. G. J. Kamp

kst-21501-31-224
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 224

1

Verslag Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid
en Consumentenzaken, onderdeel WSB van 21 oktober 2010 te
Luxemburg
Deze Raad onder Belgisch voorzitterschap werd voorgezeten door
minister Milquet en staatssecretaris Courard. Aanwezig waren de
vertegenwoordigers van 27 EU Lidstaten en de Commissarissen Andor
(sociaal beleid en inclusie) en Reding (gelijke kansen). Tevens was de
voorzitter van het Werkgelegenheidscomité aanwezig.
Richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten
Het agendapunt leidde niet tot debat waarop de voorzitter vaststelde dat
het besluit was aangenomen.
Governance van de Europese werkgelegenheidsstrategie in de
context van Europa 2020 en het Europees semester
Het debat stond in het teken van de werkgelegenheidsdimensie van de
Europa 2020 strategie. De voorliggende vragen van het voorzitterschap
vroegen de lidstaten in te gaan op het analyse-instrumentarium («Joint
Assessment Framework») dat binnen het Werkgelegenheidscomité en het
Sociale Beschermingscomité ontwikkeld wordt om voortgang op de
SZW-gerelateerde doelstellingen binnen de Europa 2020 strategie vast te
stellen en op de knelpunten die lidstaten nationaal waarnemen bij het
streven naar een hogere arbeidsparticipatie («bottlenecks»). In haar
inleiding benadrukte de voorzitter de sterke interactie tussen macroeconomisch beleid en werkgelegenheidsbeleid. De Europa 2020 strategie
bevestigt dit verband maar de rol van de Raad WSBVC hierbij moet nog
preciezer gedefinieerd worden, aldus de voorzitter.
Commissaris Andor waarschuwde de lidstaten om te snel hun crisisbeleid
uit te faseren en brak een lans voor werkgelegenheidssparend bezuinigingsbeleid. Hij benadrukte verder dat met sterke inhoudelijke input, de
Raad WSBVC en het onderliggende Werkgelegenheidscomité en Sociale
Beschermingscomité een belangrijke rol kunnen claimen binnen de
Europa 2020 strategie. Gezien zijn expertise kan de Raad op het vlak van
sociaal en werkgelegenheidsbeleid meer in detail oplossingen presenteren dan de ECOFIN Raad die ook naar dit terrein zal kijken maar dan
meer globaal, vanuit macro-economisch perspectief.
De delegaties spraken brede steun uit voor het voorgestelde analysekader
en de methode van identificatie van nationale knelpunten («bottlenecks»).
Sommige lidstaten toonden zich wel terughoudend over monitoring en
stelden dat er geen sprake moet zijn van «ranking» van lidstaten.
Monitoring zou volgens deze lidstaten niet enkel op basis van kwantitatieve maar ook op basis van kwalitatieve informatie moeten gebeuren.
Een aantal andere lidstaten benadrukte het belang om het aantal
indicatoren beperkt te houden. Opvallend veel lidstaten benoemden hun
belangrijkste knelpunten op de arbeidsmarkt. Deze waren veelal gerelateerd aan de vergrijzing, de hoge jeugdwerkloosheid, onvoldoende
(bij)scholing van groepen werknemers en arbeidsmarktsegmentatie.
Enkele, vooral Oostelijke, lidstaten wezen verder op een grote informele
sector in hun economie en op het vraagstuk van de Roma.
Commissaris Andor stelde in reactie op de delegaties dat de Commissie
niet de intentie heeft om op basis van het analysekader tot «naming &
shaming» over te gaan maar dat het kader juist moet leiden tot analyse,
overleg en agendabepaling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 224

2

Nederland benadrukte dat de inzet op het langer aan het werk houden van
mensen, zal worden gecontinueerd, in lijn met het beleid van de nieuwe
regering.
De voorzitter sloot af met de oproep dat er ten aanzien van Europa 2020
geen hiërarchie mag zijn tussen de verschillende betrokken vakraden. Ze
stelde dat de situatie in de lidstaten weliswaar zeer verschillend is maar
dat veel van de genoemde «bottlenecks» toch gedeeld zijn. Ze nodige het
Werkgelegenheidscomité en het Sociale Beschermingscomité uit, hun
werk aan het analysekader en de methode van identificatie van nationale
knelpunten («bottlenecks») voor de volgende Raad in december af te
ronden. De voorzitter concludeerde dat de Raadsconclusies waren
aangenomen.
Tijdens de lunch spraken de EU-ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het belang van blijvende aandacht voor werkgelegenheidsbeleid, ook al lijkt het dieptepunt van de economische crisis gepasseerd
en gaat de prioriteit van de hoofdsteden nu uit naar het in toom houden
van de tekorten en het wegwerken van schulden. Commissaris Andor en
de voorzitter wezen op het gevaar van structurele toename van de
werkloosheid indien de inspanningen die in veel lidstaten op het vlak van
de arbeidsmarkt zijn gepleegd ter bestrijding van de crisis niet zouden
worden voortgezet. In dit verband had het voorzitterschap gevraagd om
een uitwisseling van ervaringen met beleid, dat goede resultaten afwierp
op het vlak van werkgelegenheid zonder een al te groot beslag op budgetmiddelen. In een levendige discussie werd onder meer gewezen op de
inzet van microkredieten ten behoeve van kleine ondernemers; de aanpak
van jeugdwerkloosheid door de inzet van leerwerktrajecten (en bedrijfsstages; de noodzaak om lange en korte termijn werkloosheid goed te
onderscheiden en transities te faciliteren en het belang van een individuele benadering van werklozen.
Van Nederlandse kant zijn de positieve ervaringen met de mobiliteitscentra en de wet «Werk en bijstand» opgebracht.
Voorbereiding van de Tripartiete Sociale Top
De voorzitter gaf aan dat tijdens de Top onder meer over de Europa 2020
strategie en het Economic Governance initiatief zal worden gesproken. De
voorzitter benadrukte het belang van de Top ook gezien de huidige crisis.
Mededeling van de Commissie over het kerninitiatief «Jeugd in
beweging»
Commissaris Andor lichtte het kerninitiatief «Jeugd in Beweging» toe. Hij
wees op de zeer hoge werkloosheid onder jongeren in de EU en stelde dat
van de jongeren die wel een baan hebben, velen aangewezen zijn op
herhaalde tijdelijke contracten waarbij een vast contract veelal niet in zicht
is. Commissaris Andor gaf aan dat ramingen erop wijzen dat in de toekomst de werkgelegenheid voor middelbaar en hooggeschoolde
werknemers zal blijven toenemen en stelde dat betere scholing daarom
een sleutel tot het verlagen van de jeugdwerkloosheid is. Daarnaast brak
hij een lans voor een Jeugdgarantie, dat wil zeggen een garantie voor
schoolverlaters om binnen vier maanden, werk, verdere scholing of een
werkervaringstraject aangeboden te krijgen. Om de «outsider» positie van
jongeren op de arbeidsmarkt te verbeteren, geeft de Commissie de
lidstaten in overweging om een nieuw type arbeidscontact in te voeren
waarmee geleidelijk sociale rechten worden opgebouwd. De Commissaris
benadrukte dat de Commissie met dit initiatief (wel degelijk) een duidelijk
antwoord op de hoge jeugdwerkloosheid in de EU heeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 224

3

Hongarije gaf aan dat het bestrijden van jeugdwerkloosheid een belangrijk
thema tijdens het aanstaande Raadsvoorzitterschap zal zijn. Spanje gaf
aan dat in dat land nu 41 procent van de jongeren werkloos is en moedigde de Commissie aan om de initiatieven op dit gebied verder uit te
dragen.
De voorzitter stelde vast dat de Raad nota had genomen van het initiatief
en kondigde aan dat België in samenwerking met Hongarije in december
een Voorzitterschapspaper zal presenteren.
Advies van het Comité voor de werkgelegenheid: «Transities
lonend maken»
De voorzitter van het Werkgelegenheidscomité lichtte het advies toe en
stelde dat nu tijdens de crisis een soepeler overgang van (verloren) baan
naar (nieuwe) baan nog belangrijker is dan voorheen. Hij benadrukte het
belang van Leven Lang Leren, van een adequate uitkering voor mensen
die «in-between jobs» zijn en van snelle bemiddeling naar een baan van
mensen die aan kant (zijn komen te) staan. De voorzitter stelde de
goedkeuring van het advies van het Werkgelegenheidscomité vast.
«Sociale bescherming en sociale insluiting in de Europa
2020-strategie, en de desbetreffende governance»
Advies van het Comité voor sociale bescherming over de sociale
dimensie van de Europa 2020-strategie
Het tweede gedeelte van het debat over de Europa 2020 strategie ging in
op de sociale dimensie die anders dan voorheen nu een sociaal richtsnoer
en een sociaal target kent. Commissaris Andor deed een appèl op lidstaten die nog geen nationale armoededoelstelling hebben benoemd om
dit voor het eind van het jaar alsnog te doen. Hij drong daarbij aan op een
stevig ambitieniveau zodat de som van de nationale targets voldoende in de richting gaat van het EU target om de armoede in 2020 met 20
miljoen mensen terug te dringen. Lidstaten met een beduidende Roma
populatie gaf hij in overweging om een (sub)target op het verminderen
van armoede onder deze bevolkingsgroep te formuleren. Commissaris
Andor benadrukte verder het belang van een goede nationale coördinatie
om de belangen van budgetconsolidatie enerzijds en investeringen in
participatiegericht beleid – met inbegrip van scholingsbeleid – anderzijds,
op een evenwichtige manier te wegen.
In het debat klonk bij meerdere delegaties de zorg door over een brede
monitoring van de armoederichtsnoer en het bijbehorende armoedetarget
omdat een brede monitoring met een set van indicatoren tot hoge
administratieve lasten voor de lidstaten kan leiden. Slechts een gering
aantal lidstaten deed melding van een nationaal armoedetarget. Meerdere
lidstaten stelden dat het tegengaan van kinderarmoede en de sociale
inclusie van ouderen, belangrijke thema’s voor verder werk dienen te zijn.
Een tweetal lidstaten ging in op het nog te verwachten initiatief van de
Commissie voor een Armoede Platform (één van de kerninitiatieven onder
Europa 2020). Zij benadrukten dat het platform een versterking en
aanvulling op de Open Methode van Coördinatie moet worden. Tevens
werd aangegeven dat het Platform deels in het teken moet staan van
«social experimentation» ofwel het in een vroege fase uitwisselen van
informatie tussen lidstaten over nieuwe sociale beleidsinitiatieven.
Commissaris Andor stelde vast dat de delegaties verschillend denken over
een brede monitoring van het armoederichtsnoer. De voorzitter brak
nogmaals een lans voor een brede monitoring, een initiatief van juist het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 224

4

Belgisch voorzitterschap. Voorts nodigde zij de Commissie uit de plannen
voor het Armoede Platform tijdig voor de eerstvolgende Raad WSBVC te
publiceren. De voorzitter stelde de goedkeuring vast van het advies van
het Sociaalbeschermingscomité.
Diversen
Groenboek getiteld: «Naar adequate, houdbare en zekere Europese
pensioenstelsels
Commissaris Andor presenteerde formeel in de Raad het Groenboek
Pensioenen dat hij al in de informele Raad in juli uitgebreid had toegelicht. De Commissaris gaf aan dat er reeds 140 reacties op het Groenboek
waren binnengekomen.
Betere integratie van de Roma
Het voorzitterschap lichtte toe hoe het onderwerp Roma terugkomt tijdens
een aantal voorzitterschapconferenties (Kindermoede in september,
Rondetafel Armoede in oktober en de Gelijkheidstop in november). Het
voorzitterschap zal in december de volgende bijeenkomst van het
Romaplatform organiseren.
In een toelichting op de activiteiten van de Commissie belichtten de
Commissarissen Reding en Andor de oprichting van de Roma taskforce en
de in gang gezette inventarisatie over hoe EU- fondsen worden ingezet
voor Roma integratie. Daarnaast werkt de Commissie aan een kader dat
lidstaten handvatten moet bieden om de Roma problematiek in hun land
te kunnen aanpakken. Commissaris Reding bendrukte het belang van de
inzet van alle lidstaten, zowel de lidstaten van herkomst als die van
bestemming. Commissaris Andor benadrukte het belang van EU- fondsen
en van ESF in het bijzonder. Een aantal lidstaten spraken hun waardering
uit over de genoemde initiatieven. Tevens werd gepleit voor een gemeenschappelijke Roma- strategie en een enkele lidstaat kondigde aan
voorstellen te willen doen voor concrete projecten.
Ronde tafel over armoede en sociale uitsluiting
Informatie van het voorzitterschap over de conclusies.
Conferentie over kinderarmoede
Informatie van het voorzitterschap over de conclusies van het drie
voorzitterschapteam over kinderarmoede.
Verdere conferenties van het voorzitterschap
Het voorzitterschap informeerde de delegaties over een aantal conferenties. Ten aanzien van de conferentie over Decent Work (van 11 en
12 oktober) gaf het voorzitterschap aan te willen inzetten op een versterkte
externe dimensie van de EU. Ze noemde in het bijzonder de EU- coördinatie ter voorbereiding van de G-20 over werkgelegenheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 224

5