Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 477

Geneesmiddelenbeleid

Nr. 793

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 december 2022
Op 28 juni 2022 heeft u mij verzocht, via de motie van het Kamerlid
Mohandis c.s., om u te informeren over de aanpak van de evaluatie van
mijn beslissing om alle vitamine D-bevattende geneesmiddelen en
calcifediol per 1 januari 2023 niet langer uit het basispakket te vergoeden.1
In deze brief informeer ik u over de opzet en uitvoering van de Monitor
vitamine D uit het basispakket die in opdracht van Zorginstituut Nederland
(hierna: het Zorginstituut) zal worden uitgevoerd door Nivel. Op basis van
deze monitor zal het Zorginstituut uiterlijk december 2023 rapporteren
over de financiële effecten voor de patiënt en de effecten op de therapietrouw van deze pakketmaatregel.
Achtergrond
De pakketuitname per 1 januari 2023 van alle vitamine D bevattende
geneesmiddelen is gebaseerd op een aanvullend advies van het Zorginstituut over vitamine D.2 In dit advies adviseerde het Zorginstituut mij
om vitamine D bevattende geneesmiddelen niet langer te vergoeden uit
het basispakket. Volgens het Zorginstituut kunnen geneesmiddelen met
vitamine D, bestemd voor (de preventie van) een vitamine D-tekort, voor
eigen rekening komen. Daarmee voldoen deze middelen niet aan het
pakketcriterium «noodzakelijk te verzekeren zorg».
Het Zorginstituut gaf in dit advies tevens aan om, in het kader van cyclisch
pakketbeheer, de praktijkeffecten van een eventuele pakketuitname van
vitamine D te zullen onderzoeken, met als doel inzicht te krijgen in
eventuele onvoorziene effecten, met name bij kwetsbare groepen.
Hieronder vallen mensen met een niet-westerse achtergrond (die vaker
1
2

kst-29477-793
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 29 477, nr. 771.
Pakketadvies vitamine D | Advies | Zorginstituut Nederland. Te raadplegen via
https://www.zorginstituutnederland.nl/publicaties/adviezen/2022/05/09/pakketadvies-vitamine-d

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 477, nr. 793

1

vitamine D nodig hebben), mensen met lage inkomens en mensen met
beperkte gezondheidsvaardigheden.
Uitvoering en aanpak Monitor
Het Zorginstituut heeft onderzoeksinstituut Nivel geselecteerd en
gecontracteerd om deze monitor uit te voeren. In de bijlage vindt u de
«Nivel Projectaanpak Effect pakketmaatregel vitamine D».
Doel en onderzoeksvragen
Het onderzoek ten behoeve van de monitor heeft als doel om betrouwbare
inzichten te verkrijgen in het effect op aanschaf en therapietrouw van
vitamine D bij kwetsbare groepen, nadat alle vitamine D middelen en
calcifediol per 1 januari 2023 niet meer vergoed worden uit het basispakket. De monitor moet een antwoord geven op de vraag of en hoe
aanschaf en therapietrouw van vitamine D zijn veranderd na uitstroom in
2023 en wat hiervan de achterliggende mechanismen en mogelijke
redenen zijn.
Methoden van onderzoek
Het Nivel benadert de monitor zowel kwantitatief als kwalitatief om de
onderzoeksvraag te beantwoorden. Voor de kwantitatieve analyses maakt
Nivel gebruik van de omvangrijke data uit de Nivel Zorgregistraties Eerste
Lijn (NZR) in combinatie met data van het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS). De CBS-data zijn nodig om relevante achtergrondkenmerken van huidige gebruikers van vitamine D op recept te verkrijgen en
daarmee aard en omvang van de (niet)-kwetsbare groepen te bepalen.
Door koppeling van NRZ aan de CBS-data kunnen huidige gebruikers
ingedeeld worden naar inkomen en land van herkomst.
Vanuit de NZR en CBS-data identificeert Nivel mogelijke kwetsbare en
niet-kwetsbare groepen. Dat gebeurt op basis van leeftijd, geslacht,
inkomen (sociaal-economische status (SES)), migratieachtergrond,
comorbiditeit en comedicatie. Met behulp van een focusgroep bestaande
uit apothekers en huisartsen, die o.a. werkzaam zijn in achterstandswijken,
wordt de lijst van (niet)-kwetsbare groepen verfijnd en aangevuld.
Om kwalitatieve informatie te krijgen over de kenmerken en het gedrag in
2023 van gebruikers van vitamine D op recept, nadat vitamine D uit het
pakket is gehaald, zet het Nivel vragenlijsten uit bij deelnemers van het
Nivel consumentenpanel Gezondheidszorg en via apotheken en
huisartsen. Hiermee kan ook achterhaald worden waar mensen vanaf
2023 vitamine D aanschaffen, hoe ze het gebruiken en hoe ze hierover zijn
geïnformeerd. Kwetsbare groepen, zoals laaggeletterden, worden
specifiek benaderd om deel te nemen aan mondelinge focusgroepen.
Oplevering resultaten Monitor Nivel
De definitieve rapportage van de resultaten van het onderzoek levert Nivel
in oktober 2023 op. Het Zorginstituut zal mij aan de hand van de Nivel
rapportage uiterlijk in december 2023 informeren over de Monitor
pakketmaatregel vitamine D. Ik informeer u in het eerste kwartaal van
2024 hierover.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 477, nr. 793

2

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en u ervan te
hebben overtuigd dat ik de pakketmaatregel vitamine D op een gedegen
en zorgvuldige wijze laat evalueren.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 477, nr. 793

3