Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 012

Governance in de zorgsector

Nr. 37

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 maart 2016
Tijdens het Algemeen Overleg (AO) Governance in de zorg van 11 juni
20151 hebben wij toegezegd uw Kamer jaarlijks te informeren over de
stand van zaken van de agenda goed bestuur in de zorg. Hierbij ontvangt
u de eerste voortgangsrapportage.
Inleiding
In onze brief van 22 januari 20152 hebben wij uiteengezet wat onze
ambities zijn rond goed bestuur in de zorg. Om deze ambities te realiseren
hebben wij daarin maatregelen aangekondigd die zijn gericht op vier
aandachtsgebieden:
1. Aanscherpen van verantwoordelijkheden van bestuurders en interne
toezichthouders;
2. Versterking van het externe toezicht en aanpak van onbehoorlijk
bestuur en wanbeleid;
3. Het optimaliseren van checks and balances langs de weg van
medezeggenschap;
4. Stimuleren van (het debat over) goed bestuur.
Met de agenda goed bestuur willen wij de kwaliteit van het bestuur en het
interne toezicht in de zorgsector verder verbeteren. De afgelopen periode
hebben wij hierover constructieve gesprekken gevoerd met brancheorganisatie voor de zorg (BoZ), de Vereniging van Bestuurders in de Zorg
(NVZD) en de Nederlandse Vereniging voor Toezichthouders in de zorg
(NVTZ). Het resultaat daarvan is een herijking van de zorgbrede governancecode door de gezamenlijke brancheorganisaties. Met de NVZD en NVTZ
is gesproken over respectievelijk het verder verbeteren en het introduceren van accreditatie-instrumenten voor bestuurders en interne
toezichthouders. Om ook de normstelling vanuit de overheid te verduide1
2

kst-32012-37
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstuk 32 012, nr. 33.
Kamerstuk 32 012, nr. 23.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

1

lijken is het beleidskader «Goede zorg vraagt om goed bestuur»3
opgesteld en is het toezicht op nieuwe toetreders verbeterd. Wat ons
betreft is dat de hoofdlijn in de aanpak van goed bestuur in de zorg: de
sector aansporen om het debat over goed bestuur zelf concreet handen en
voeten te geven, gecombineerd met het aanscherpen of verduidelijken
van de bestaande regels vanuit de overheid. In deze voortgangsrapportage lichten wij de stand van zaken per aandachtsgebied nader toe en
informeren we u over de voortgang.
1. Aanscherpen verantwoordelijkheden over bestuurders en
toezichthouders
Om de verantwoordelijkheden van bestuurders en toezichthouders aan te
scherpen worden de volgende maatregelen door de sector zelf opgepakt.
Inhoudelijk aanpassen zorgbrede governancecode
De BoZ is gestart met een grondige herziening van de zorgbrede
governancecode. De herijkte code moet per 1 januari 2017 gaan gelden.
Een commissie, onder voorzitterschap van Jacobine Geel (bestuurslid
BoZ/voorzitter GGZ Nederland) is verantwoordelijk voor de uitwerking.
Belangrijke uitgangspunten bij de nieuwe code zijn:
• De vraag wat nodig is om zorgorganisaties goed te besturen;
• Verheldering van wat verplicht is en waar ruimte is voor keuzes;
• Transparantie en bijdragen aan maatschappelijk vertrouwen;
• Toetsbare principes als ankerpunt; die principes worden vervolgens
uitgewerkt in nadere bepalingen;
• In samenhang uitwerken van monitoring, handhaving en naleving van
de code;
• Meer aandacht voor cultuur en gedrag;
• Professionalisering van raden van bestuur en toezicht, door permanente educatie.
De nieuwe code zal ook bepalingen bevatten over de openbaarmaking van
declaraties van zorgbestuurders. Uw Kamer is in onze brief van
16 februari jl.4 nader geïnformeerd over dit onderwerp.
De BoZ zal rond de zomer van 2016 een conceptversie van de nieuwe
zorgbrede governancecode voorleggen aan de besturen van de brancheorganisaties. Om te komen tot het vereiste draagvlak voor de nieuwe
code, organiseert de BoZ een reeks bijeenkomsten. Daarbij wordt zowel
gesproken over de eisen en wensen van de leden van de bij de BOZ
aangesloten brancheorganisaties, als over de wensen van de verschillende stakeholders, zoals cliëntenorganisaties, de verenigingen van
bestuurders en toezichthouders en diverse beroepsverenigingen. Ook het
Ministerie van VWS wordt bij dit proces betrokken.
Wij zijn positief over de aangekondigde herziening van de governancecode. Hiermee laat de sector zien belang te hechten aan goed bestuur
en serieus werk te maken van zelfregulering. De uitwerking biedt, conform
de toezeggingen uit het eerder genoemde AO Governance in de zorg,
ruimte voor maatwerk per sector en de belangen van cliënten. Wel blijft
het voor ons essentieel dat de nieuwe code ook zal leiden tot eenduidige
en toetsbare normen. Over de verdere uitwerking zullen wij de komende
periode actief met de BoZ in gesprek blijven.

3
4

Kamerstuk 32 012, nr. 35.
Kamerstuk 33 822, nr. 8.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

2

Accreditatietraject bestuurders in de zorg
De NVZD is in 2013 gestart met een accreditatietraject voor bestuurders in
de zorg. Inmiddels zijn 75 zorgbestuurders geaccrediteerd. De NVZD heeft
mij meegedeeld dat bestuurders veel profijt ervaren van de accreditatie bij
de uitoefening van hun werk. De NVZD gaat de komende periode verder
met het uitbreiden en de doorontwikkeling van het accreditatietraject.
Daarbij blijft het uitgangspunt dat de vakontwikkeling en zelfreflectie
worden beoordeeld.
De NVZD stelt zich tot doel dat eind 2018 tweederde van de NVZD-leden
– ongeveer 500 bestuurders – het accreditatietraject moet hebben
doorlopen. Dit is ongeveer de helft van het totaal aantal bestuurders in de
zorg. Het is de overtuiging van de NVZD dat het traject het meest effectief
is als bestuurders zelf de meerwaarde van accreditatie inzien. Gelet op de
positieve ervaringen van reeds geaccrediteerde bestuurders, verwacht de
NVZD dat anderen snel zullen volgen.
Zoals we hierboven al hebben aangegeven, gaat de NVZD de komende
tijd verder met de inhoudelijke doorontwikkeling. Daarbij zullen ook
andere stakeholders zoals cliëntenorganisaties, de brancheorganisaties in
de zorg en de toezichthouders worden betrokken. Zo heeft de NVZD al
met de Nederlandse Patiënten en Consumentenfederatie (NPCF)
gesproken over de accreditatie en zijn zij in de gelegenheid gesteld om
input te leveren. Wij vinden dat belangrijk, omdat daardoor ook het
cliëntenperspectief bij bestuurders een centrale plek krijgt of houdt bij hun
belangenafweging. Het aantal auditoren, die de accreditatiegesprekken
met bestuurders voeren, wordt uitgebreid, zodat bestuurders sneller
kunnen worden geaccrediteerd. Om die reden wordt in de loop van 2016
ook het bestaande ICT-systeem vernieuwd. Wanneer dit systeem gereed
is, wordt ook het register met geaccrediteerde bestuurders voor het
publiek toegankelijk gemaakt. De NVZD zegt oog te houden voor de
borging van de onafhankelijkheid van het proces. Om die reden
overweegt de NVZD om een stichting op te richten die verantwoordelijk
wordt voor de verdere implementatie van het accreditatietraject.
Omdat accreditatie een belangrijk instrument is voor de vakontwikkeling
van bestuurders, is het goed dat interne toezichthouders, in hun rol als
werkgever van de bestuurder(s), het gesprek over accreditatie aangaan.
Om die reden hebben de NVZD en de NVTZ de accreditatie opgenomen in
hun modelarbeidsovereenkomst. Dit sluit aan bij de door uw Kamer
geuite wens om de accreditatie onderdeel uit te laten maken van de
arbeidsovereenkomst. Tot slot gaan NVZD en NVTZ gezamenlijk het
belang van de accreditatie verder uitdragen. Dit vergroot het draagvlak
onder zowel raden van toezicht als raden van bestuur voor accreditatie.
Zoals aangeven in het eerder genoemde AO Governance in de zorg,
hoopten we op accreditatie van alle NVZD-leden in 2018. We delen echter
de mening van de NVZD dat het instrument alleen werkt als bestuurders
ook zelf gemotiveerd te zijn om met hun vakontwikkeling aan de slag te
gaan. Wij zijn daarom positief gestemd over de vorderingen en ambitie
die de NVZD op het terrein van de accreditatie laat zien. Bestuurders
hechten daarmee ook zelf belang aan een accreditatie-instrument. Het
traject moet wel vaart blijven houden. Wij zullen hierover de komende
periode met de NVZD in gesprek blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

3

Accreditatietraject toezichthouders in de zorg
De NVTZ is begonnen met het inrichten van een accreditatie-instrument
voor interne toezichthouders. Naar verwachting starten dit jaar nog de
eerste Raden van Toezicht met hun accreditatie. Daarna wordt toegewerkt
naar een verplicht accreditatietraject in 2019.
Aangezien een concreet accreditatie-instrument voor toezichthouders in
de zorg nog niet bestaat zal een onafhankelijke commissie, ondersteund
door de NVTZ, dit instrument allereerst concreet inhoudelijk vormgeven.
In deze commissie zullen alle stakeholders, waaronder de cliëntenorganisaties, vertegenwoordigd zijn. Voor de zomer van 2016 presenteert deze
commissie een uitgewerkt plan voor de inrichting van de accreditatie.
Parallel hieraan start de NVTZ met de inrichting van een digitaal systeem
waarin de diverse onderdelen van de accreditatie worden geregistreerd.
De NVTZ deelt onze mening dat toezicht houden een professie is en geen
erebaan. Naast het genoemde accreditatietraject is de NVTZ daarom ook
gestart met het uitbreiden van het cursusaanbod voor toezichthouders.
Daarbij is meer nadruk komen te liggen op het reflectief vermogen van
toezichthouders en aansluiting op maatschappelijke ontwikkelingen, zoals
transparantie en hervormingen in de zorg.
De ontwikkeling van een accreditatie-instrument draagt in onze ogen bij
aan de verdere professionalisering van toezichthouders in de zorg. Wij
hebben het voornemen dit traject het komende jaar te ondersteunen met
een eenmalige subsidie.
2. Versterking extern toezicht en aanpak van onbehoorlijk
bestuur en wanbeleid
Het is evenzeer belangrijk dat de overheid duidelijke kaders stelt rond
goed bestuur in de zorg. Daarvoor zijn binnen dit aandachtsgebied de
volgende maatregelen ontwikkeld:
Beleidskader – Goede zorg vraagt om goed bestuur
Wij hebben uw Kamer op 13 januari jl. het beleidskader «Goede zorg
vraagt om goed bestuur» toegestuurd.5 In dit beleidskader geven wij aan
wat de overheid van bestuurders en interne toezichthouders in de zorg
verwacht, wat het wettelijk kader is voor goed bestuur in de zorg en wat
de rol is van de externe toezichthouders zoals de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IGZ) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). In dit
beleidskader is ook beschreven welke vormen van bestuurlijke onder
toezichtstelling kunnen worden opgelegd met de ministeriële aanwijzingsbevoegdheid op grond van de Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg
(Wkkgz). Dit was uw Kamer toegezegd in het AO IGZ van 30 oktober 2014
en het debat over de verpleeghuiszorg van 18 november 2014.
Dit voorjaar publiceren de IGZ en de NZa op basis van dit beleidskader
een gezamenlijk Toezichtkader Goed Bestuur. Met dit gezamenlijke kader
maken de toezichthouders hun toezichtsbeleid richting het veld transparant en werken zij hun taken en rollen ten aanzien van de bestuurlijke
verantwoordelijkheid in de zorg verder uit. Het optreden van de toezichthouders wordt hierdoor meer eenduidig en voorspelbaar.

5

Kamerstuk 32 012, nr. 35.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

4

Scherper toezicht op nieuwe zorgaanbieders
In 2015 is de pilot «Aanscherping toezicht nieuwe toetreders in de zorg»
van de IGZ staand beleid geworden. Nieuwe zorginstellingen in de
thuiszorg, de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), de gehandicaptenzorg,
de ouderen- verpleeghuiszorg en de particuliere klinieken worden binnen
4 weken tot 6 maanden na start van de zorgverlening door de IGZ bezocht.
Zorgaanbieders die zorg leveren waaraan hoge risico’s zijn verbonden,
worden binnen 4 weken na de start van de zorgverlening bezocht.
Solistische zorgaanbieders worden na hun start niet standaard bezocht,
uiteraard wel als meldingen daar aanleiding voor geven.
Vanaf 1 januari 2016 benadert de IGZ, gefaciliteerd door het CIBG, elke
nieuw ingeschreven zorgaanbieder in het handelsregister met het verzoek
om via de website www.nieuwezorgaanbieders.nl een vragenlijst in te
vullen. Deze vragenlijst heeft een tweeledig doel: de IGZ van informatie
voorzien voor een adequate risico-inschatting en de nieuwe aanbieders
bewust maken van de wettelijke eisen waaraan zij bij de start van de
zorgverlening moeten voldoen.
Gedurende 2016 zal deze aanpak worden gemonitord.
Met de inwerkingtreding van de Wkkgz per 1 januari 2016, is het toezicht
van de IGZ uitgebreid tot aanbieders van cosmetische en alternatieve zorg
en solistisch werkende zorgverleners die niet onder de Wet op de
beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet Big) vallen. Deze
aanbieders worden ook benaderd om de bovengenoemde online
vragenlijst in te vullen. De IGZ gebruikt de hiermee verkregen gegevens
voor haar risicogestuurd toezicht. Voor deze nieuwe categorie zorgaanbieders hanteert de IGZ hetzelfde beleid als voor de solistisch werkende
BIG-geregistreerden.
De benadering van nieuwe zorgaanbieders met het verzoek om de online
vragenlijst in te vullen loopt vooruit op de voorgenomen introductie van
een meldplicht voor alle startende zorgaanbieders.6 Deze meldplicht
wordt wettelijk geregeld met de aangekondigde aanpassing van de Wet
Toelating Zorginstellingen (WTZi). Wij verwachten dit wetvoorstel komend
najaar aan uw Kamer te kunnen aanbieden. Onderdeel van deze wetsaanpassing is ook het aangekondigde verbod op het gebruik van risicovolle
derivaten door zorginstellingen.
Wij hebben uw Kamer tot slot toegezegd7 in te gaan op de meldplicht
voor substantiële veranderingen in de statuten van zorginstellingen, zoals
gevraagd in de motie Bruins-Slot. We hebben dit onderzocht en geconcludeerd dat een meldplicht voor statutenwijzigingen niet nodig is. Op grond
van het Burgerlijk Wetboek dienen statuten(wijzigingen) te voldoen aan de
wetgeving en gecontroleerd te worden door de notaris. Vervolgens zijn
zorgaanbieders verplicht statuten(wijzigingen) te deponeren bij het
handelsregister.
Verbeterde screening van zorgaanbieders door verzekeraars
Zorgverzekeraars hebben gezamenlijk besloten om het portaal
Raadpleging Integriteit Zorgsector (RIZ) verder te ontwikkelen zodat zij
inzage krijgen in de betrouwbaarheid van een zorgaanbieder op basis van
diverse voor zorgverzekeraars toegankelijke bronnen. In 2015 hebben zij al
een pilot gedraaid met zo’n portaal. Bij de pilot ging het om het in
samenhang kunnen raadplegen van het Algemeen Gegevens Beheer
6
7

Kamerstuk 31 765, nr. 143.
TZ_VWS_2014_182.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

5

(AGB)-register, het BIG-register en het insolventieregister. Zorgverzekeraars beoordelen op basis van deze informatie of er risico’s zijn en zo ja,
welke maatregelen nodig zijn. Uit de evaluatie van de pilot blijkt dat het
RIZ van toegevoegde waarde is. Geleidelijk zullen er meer bronnen
worden aangesloten.
Aanscherping wettelijk kader rechtspersonen en bestuursverboden
Volgens planning zal de Minister van Veiligheid Justitie (V&J) het
wetsvoorstel Bestuur en Toezicht rechtspersonen voor de zomer van 2016
aan uw Kamer aanbieden. Het wetsvoorstel is gericht op verbetering van
het wettelijke kader voor de vereniging, de stichting, de coöperatie en de
onderlinge waarborgmaatschappij.8 Voor onze agenda goed bestuur zijn
de belangrijkste wijzigingen dat bestuurders en commissarissen met een
tegenstrijdig belang zich moeten onthouden van deelname aan de
beraadslaging en besluitvorming en dat de aansprakelijkheidsnormen
voor bestuurders en commissarissen worden verduidelijkt.
De Minister van V&J introduceert met het wetsvoorstel Civielrechtelijk
bestuursverbod eveneens een bestuursverbod voor bestuurders die
frauduleus hebben gehandeld én daarmee hebben bijgedragen aan een
faillissement.9
Dit verbod geldt voor een periode van maximaal vijf jaar voor bestuursen toezichthouderfuncties bij alle bestaande rechtsvormen. Het
wetsvoorstel is op 23 juni 2015 door uw Kamer aanvaard en ligt nu ter
behandeling bij de Eerste Kamer.
Gemeenten
Wij hebben uw Kamer in het eerder genoemde AO Governance in de zorg
toegezegd met Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in gesprek te
gaan over de wijze waarop gemeenten hun verantwoordelijkheid ten
aanzien van goed bestuur binnen zorgaanbieders oppakken. Uit de
gesprekken met de VNG maken wij op dat governance een aspect is waar
gemeenten op letten in aanbestedingen. Het levert een bijdrage aan de
borging van kwaliteit van voorzieningen. Hierbij dient te worden
opgemerkt dat gemeenten op grond van het aanbestedingsrecht maar in
beperkte mate eisen kunnen stellen aan de organisatiestructuur van
opdrachtnemers. Deze eisen moeten verband houden met («het voorwerp
van») de opdracht, proportioneel zijn en mogen niet discrimineren. Zo kan
het stellen van hele specifieke eisen aan de bestuurstructuur van een
onderneming uitsluiting van geschikte aanbieders tot gevolg hebben,
bijvoorbeeld van kleinere zorgaanbieders zoals zorgboerderijen. Een
belangrijk aandachtspunt is ook dat eisen aan aanbieders niet tot
onnodige administratieve lasten moeten leiden. Samen met de VNG en de
branches van zorgaanbieders werken wij aan het terugdringen van
onnodige administratieve lasten.
3. Het optimaliseren van checks and balances langs de weg van
medezeggenschap
In onze eerder genoemde brief van 22 januari 2015 hebben wij aangekondigd de medezeggenschap in de zorg te verbeteren. Daarbij blijft het
uitgangspunt dat de sector er zelf voor moet zorgen dat medezeggenschap in de praktijk goed wordt vormgegeven.

8
9

Kamerstuk 33 750 XVI, nr. 31.
Kamerstuk 34 011, nr. 3; p. 8.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

6

Uw Kamer heeft bij de vaststelling van de begrotingsstaten voor het jaar
2016 de motie Bouwmeester en Dik-Faber10 aangenomen. In deze motie
verzoekt uw Kamer ons om zeggenschap van verzekerden, patiënten en
cliënten op kwaliteitsbeleid en dienstverlening te regelen. Mede omdat
het begrip zeggenschap op meerdere manieren kan worden uitgelegd,
winnen wij eerst advies in over de consequenties van deze motie.
Daarover wordt uw Kamer voor de zomer geïnformeerd.
Tegelijkertijd hebben wij uit gesprekken met de verschillende betrokken
partijen rondom de medezeggenschap van cliënten, geconstateerd dat de
mogelijkheden in de huidige Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (WMCZ) nog beter kunnen worden benut, veelal ook door
onbekendheid. Daarom willen wij, parallel aan dit wetgevingstraject, met
de zorgsector bekijken hoe het beter gebruiken van medezeggenschap per
sector zoveel mogelijk gefaciliteerd en aangejaagd kan worden.
In de verpleeghuiszorg organiseren wij in het eerste kwartaal van 2016
een bijeenkomst met cliëntenraden, bestuurders en toezichthouders van
instellingen die als voorbeeld kunnen dienen voor wat betreft de
inrichting van de medezeggenschap. Doel van dit gesprek is inzicht krijgen
in de randvoorwaarden voor een effectieve medezeggenschap, wat een
bestuurder, toezichthouder en cliëntenraad over en weer van elkaar nodig
hebben en wat succesfactoren zijn om inspraak van cliënten goed te
organiseren. Dergelijke bijeenkomsten willen wij ook voor andere
sectoren gaan organiseren. Daarbij willen we met de sector de volgende
knelpunten op terrein van medezeggenschap verkennen:
1. Verbeterde facilitering van cliëntenraden op het gebied van ondersteuning, scholing en materiële middelen.
2. Het maken van afspraken over het beter tijdig informeren van
cliëntenraden.
3. Verduidelijking brengen in de positie en rolverdeling tussen decentrale
en centrale cliëntenraden.
4. De mogelijkheden tot periodieke evaluatie van overeenkomsten tussen
cliëntenraden en raden van bestuur.
5. Het komen tot afspraken over het functioneren van cliëntenraden.
6. Duidelijkheid bieden over wie verplicht is een cliëntenraad in te stellen.
7. Betere inzet van de (ongevraagde) adviesmogelijkheden in de huidige
wet.
8. Het zo uniform mogelijk organiseren van de medezeggenschap binnen
aanbieders die zowel Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)/
jeugdhulp als langdurige zorg of zorgverzekeringwet zorg leveren.
9. Aandacht voor medezeggenschap in het toezicht op goed bestuur van
de IGZ.
Tijdens het VAO Governance11 is de motie Van Dijk en Bouwmeester
(PvdA)12 aangenomen waarin wordt gevraagd hoe alle belanghebbenden
worden betrokken bij de maatregelen rondom de medezeggenschap van
cliënten, zowel individueel als collectief. Over de betrokkenheid van
belanghebbende op individueel niveau is uw Kamer reeds geïnformeerd
met de brief «samen beslissen»13. Wij zullen ons daarom hier beperken
tot het nader toelichten hoe belanghebbenden voor het verbeteren van
medezeggenschap op collectief niveau worden betrokken.

10

Kamerstuk 34 300 XVI, nr. 52.
Handelingen II 2014/15, nr. 103, item 6.
12
Kamerstuk 32 012, nr. 28.
13
Kamerstuk 31 765, nr. 169.
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

7

Wij spreken op regelmatige basis met organisaties die zich inzetten voor
de medezeggenschap van cliënten in de verschillende zorgsectoren. In dat
verband is er overleg met het LOC zeggenschap in zorg, het Netwerk
Cliëntenraden in de Zorg (NCZ) en het Landelijk Steunpunt Medezeggenschap (LSR). Ook vinden gesprekken plaats met de partijen die belast zijn
of worden met het toezicht op de naleving van de wet, te weten, de IGZ,
de Landelijk Commissie voor Vertrouwenslieden (de LCvV) en de
Ondernemingskamer.
De komende maanden zullen wij in bredere samenstelling verder praten
over de bovengenoemde maatregelen ter versterking van de medezeggenschap. Daarbij gaat het zowel om de mogelijkheden om de praktijk van
medezeggenschap te verbeteren als om het adviestraject over de motie
Bouwmeester en Dik-Faber. De cliëntenorganisaties waarmee wij hierover
in gesprek gaan, zijn de Nationale Patiënten en Cliënten Federatie (NPCF),
Ieder(in), het Landelijk Platform GGZ (LPGGZ) en Zorgbelang Nederland.
Daarnaast betrekken wij de vertegenwoordigende organisaties van de
diverse zorgorganisaties, bestuurders en interne toezichthouders in de
zorg. Ook wordt Zorgverzekeraars Nederland (ZN) betrokken.
4. Stimuleren (van het debat over) goed bestuur
Met de presentatie van de agenda goed bestuur hebben wij het debat
over goed bestuur in het afgelopen jaar zorgbreed onder de aandacht
gebracht. Een dergelijk debat is eigenlijk nooit afgerond en moet telkens
opnieuw gevoerd worden. Het is een van de kernelementen van het
verbeteren van goed bestuur: het organiseren van een goed gesprek over
het eigen functioneren. Daar gaan we in de komende periode mee verder
in de vorm van het organiseren van presentaties, rondetafels en
optredens rondom het beleidskader – Goede zorg vraagt om goed
bestuur. Zonder daarbij uitputtend te zijn, heeft het Ministerie van VWS de
volgende concrete bijdragen geleverd aan het maatschappelijk debat:
• VWS-ambtenaren dragen met enige regelmaat bij aan lezingen en
presentaties over verschillende onderwerpen die gelieerd zijn aan
goed bestuur in de zorg;
• Bij de ontwikkeling van het gezamenlijke Toezichtkader Goed Bestuur
door de IGZ en de NZa worden verschillende expertmeetings
gehouden, waarmee ook input en expertise van buiten het ministerie
wordt gemobiliseerd. Dergelijke consultatierondes dragen op zichzelf
ook weer bij aan een verdere bewustwording bij deelnemende
bestuurders en toezichthouders.
• Op het gebied van onderzoek heeft uw Kamer recentelijk de Quickscan
Integrale Bekostiging en Governance ontvangen.14 Onderdeel daarvan
is een handreiking die aanknopingspunten geeft voor het doorontwikkelen van de samenwerking tussen ziekenhuis en medisch specialistisch bedrijf (MSB). Wij gaan met de Nederlandse Vereniging van
Ziekenhuizen (NVZ) en de Federatie Medisch Specialisten (FMS) in
gesprek over welke acties ondernomen moeten worden om de door de
onderzoekers genoemde verbeteringen in de praktijk te brengen. Mede
naar aanleiding van dit onderzoek, wordt nadere studie gedaan naar
de mogelijkheden van aanvullende stimulansen gericht op het
vergroten van gelijkgerichtheid. Indien de nadere studie daartoe
aanleiding geeft, wordt het wetsvoorstel Vergroten investeringsmogelijkheden medisch-specialistische zorg aangepast op het gebied van
het bevorderen van gelijkgerichtheid. Uw Kamer is hier recentelijk per
brief over geïnformeerd. Over de uitkomsten van deze overwegingen
wordt uw Kamer nader geïnformeerd met de stand van zakenbrief
Integrale Bekostiging, die dit voorjaar aan uw Kamer wordt verzonden.
14

Kamerstuk 32 012, nr. 36.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

8

•

Het centrum voor ethiek en gezondheid (CEG) heeft op 21 januari van
dit jaar het signalement «Integriteit in zorgorganisaties: perspectieven
van bestuurders» uitgebracht. Dit signalement heeft de mogelijkheden
en grenzen van bestuurders in het bevorderen van integriteit binnen
zorgorganisaties onderzocht. Doel van het CEG is het debat over
integriteit in zorgorganisaties een stap verder te brengen en bestuurders handvatten te bieden voor het bevorderen van integriteit in hun
organisatie. Het CEG gaat dit thema in dialoogbijeenkomsten met de
sector verder uitdiepen. Wij hebben uw Kamer het signalement
toegezonden als bijlage bij de verzamelbrief van 8 maart jl.

Slot
Het komende jaar worden de hierboven geschetste maatregelen in
overleg met relevante partners in de sector verder uitgewerkt. Wij zullen
uw Kamer jaarlijks blijven informeren over de voortgang.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 012, nr. 37

9