1
IMPULS AAN LOGISTIEK
Eindrapportage project Implementatie Plannen Uit Beleidsbrief Logistiek en Supply Chains (IMPULS)

Datum

25 juni 2009

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

Inhoud

1
1.1
1.2

INLEIDING
3
De Beleidsbrief Logistiek en Supply Chains
De scope en conclusie van de rapportage

3
3

2
2.1
2.2

DE INZET VAN DE RIJKSOVERHEID
De rol van de Rijksoverheid: stimuleren en faciliteren
Activiteiten van de Rijksoverheid

4
4
4

3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6
3.7
3.8

RESULTATEN: BUNDELING IN MARKT EN OVERHEID
Innovatie door de Commissie Van Laarhoven
Allianties bij de belangenorganisaties
Imagoverbetering logistiek
Aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt
Gezamenlijkheid in overheidshandelen bij wegnemen belemmeringen
Internationale context
Rijksbrede aandacht voor logistiek
Monitoren maatschappelijke waarde van logistiek

5
5
6
6
6
6
7
7
7

4
4.1
4.2

VOORUITBLIK
Bestendigen van bundeling aan de marktkant
Bestendigen van de bundeling aan de publieke kant

7
7
8

2

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

1

INLEIDING

1.1

De Beleidsbrief Logistiek en Supply Chains
Op 16 juni 2006 heeft het toenmalige Kabinet de Beleidsbrief Logistiek en Supply
Chains aan de Tweede Kamer aangeboden. De hoofdboodschap daarvan luidde: een
hoger maatschappelijk rendement uit logistiek levert een substantiële bijdrage aan
de economie.
Om de Beleidsbrief programmatisch ter hand te nemen, is binnen het ministerie van
Verkeer en Waterstaat (VenW) een klein tijdelijk projectteam gevormd onder de
naam Impuls: IMplementatie Plannen Uit Beleidsbrief Logistiek en Supply Chains.
De beleidsbrief in een notendop
Nederland is van oudsher een internationaal knooppunt van zakelijk verkeer en
goederenstromen. Dat was, is en blijft het fundament onder onze welvaart, met
als ruggengraat onze ligging in Europa en de mainports. Daar omheen beschikt
Nederland over een uitgebreid logistiek netwerk van hoog niveau. Het is cruciaal
dat Nederland deze positie vasthoudt en verder uitbouwt, want daarin schuilt de
kracht van onze economie.
De sector transport en logistiek staat ergens voor: zo’n 700.000 Nederlanders
verdienen er hun brood mee. Bovendien bepaalt de kracht van het netwerk het
succes van andere economische sectoren, van land- en tuinbouw tot dienstve rlening en van industrie tot telecom- en energiesector. Velen profiteren er dus
van. Daarmee vertegenwoordigen Schiphol, Rotterdam en de hele logistieke sector een groot maatschappelijk belang.
Onze uitgangspositie voor de toekomst is goed. Maar ook al hebben we goud in
handen, toekomstig succes ligt niet zomaar voor het oprapen. De internationale
concurrentie zit niet stil en bovendien is groei in transport e n logistiek in ons
dichtbevolkte land altijd gekoppeld aan vragen over milieu, ruimte, geluid en
veiligheid. Groei is belangrijk, maar economische groeicijfers moeten samengaan
met groei in kwaliteit en duurzaamheid. En dat kan ook, als we slimmer gaan
werken. Anders gezegd: we moeten streven naar meer toegevoegde waarde per
vrachtwagen, schip, trein en vliegtuig.

1.2

De scope en conclusie van de rapportage
Doel van deze rapportage is om verslag te doen van wat er sinds het najaar 2006 is
bereikt. Er blijkt dat de (potentiële) waarde van logistiek voor Nederland ondertussen breed wordt onderschreven, in de markt en in het publieke domein. Inmiddels is
het Innovatieprogramma Logistiek en Supply Chains tot stand gebracht waar alle
actoren achter staan. Ook het Rijk erkent met het honoreren van het innovatieprogramma dat logistiek een sleutelfactor is in de economie en heeft hiermee een belangrijke stimulans gegeven. Van belang is blijvend in te zetten op de noodzakelijke
samenwerking en innovatie in de logistieke sector.
In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de activiteiten van het Rijk en de rol van waaruit
die zijn ondernomen. Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van de resultaten die er zijn
geboekt. Tenslotte wordt in hoofdstuk 4 vooruitgekeken hoe de tot stand gebrachte
bundeling bij de markt en de overheid zal worden bestendigd.
In de Beleidsbrief staan onder andere acties gericht op het in stand houden van een
hoogwaardig infrastructuurnetwerk én acties gericht op bevordering van compact,
slim, schoon en veilig vervoer. In de bijlage bij deze rapportage wordt per actie uit
de Beleidsbrief een korte stand van zaken gegeven waarin ook wordt verwezen naar
onder meer naar rapportages in het kader van MIRT, het Programma Randstad Urgent, Schoon en Zuinig en Anders betalen voor Mobiliteit
3

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

2

DE INZET VAN DE RIJKSOVERHEID

2.1

De rol van de Rijksoverheid: stimuleren en faciliteren
De analyse ten tijde van het uitbrengen van de Beleidsbrief Logistiek en Supply
Chains was dat de Nederlandse logistieke sector onvoldoende in staat was om zelfstandig te komen tot noodzakelijke grootschalige innovaties. Dit hield verband met
de verbrokkelde sector, die uit veel kleine bedrijven bestaat, niet samenwerkt en in
een concurrentiestrijd is gewikkeld. Verder zijn er volgens logistieke dienstverleners
weinig prikkels om te innoveren, omdat de winsten daarvan niet individueel kunnen
worden gekapitaliseerd door deze dienstverleners. Daarmee komt de ontwikkeling
van nieuwe kennis en concepten niet of nauwelijks van de grond door eigen research en development. Tegelijkertijd was ook in het publieke dome in van kennisinstellingen sprake van verbrokkeling en kleinschaligheid. Als gevolg van deze dubbele
verbrokkeling was sprake van zogeheten “beperkte dynamische efficiency”. Dit heeft
tot gevolg dat laagwaardige, fysieke, logistieke activiteiten de overhand houden, dat
kansen om de vervoersefficiency te verhogen of duurzamer te transporteren niet
worden gerealiseerd, en dat de (internationale) concurrentiepositie op lange termijn
in gevaar komt1.
Tegen deze achtergrond is de insteek van het Rijk geweest om samenwerking, ke nnis(ontwikkeling) en innovatie tijdelijk extra te stimuleren en te faciliteren. Het ministerie van VenW heeft zich daarbij vooral gericht op het slaan van de noodzakelijke bruggen tussen betro kken actoren.

2.2

Activiteiten van de Rijksoverheid
Onder regie van VenW hebben rondetafelbijeenkomsten plaatsgevonden met als
doel een gedegen basis te leggen voor een dialoog tussen markt en overheid. Er zijn
bijeenkomsten geweest rond de thema’s ‘nieuwe logistieke diensten’, ‘kennis en innovatie’, ‘optimalisatie van havenafhankelijke supply chains’, ‘optimalisatie van
luchthavengerelateerde supply chains’ en ‘agrologistiek rond de mainports’2. Concrete acties die tijdens de bijeenkomsten zijn besproken zijn onder meer: containertransferium, 24-uurs economie, geïntegreerde informatiesystemen3, optimalisatie
agroketens, duurzame logistiek, realiseren kansen in douaneprocessen, (Rotterdamse) verkeersonderneming en vermindering administratieve lasten. Voor de uitvoering van de acties zijn consortia gevormd. Het voortouw daarvoor ligt - per actie
verschillend - bij het bedrijfsleven, kennisinstellingen en ove rheden.
Aan de rondetafelbijeenkomsten hebben zo’n 90 individuele marktpartijen deelgenomen, waarmee ook voorbereidende gesprekken zijn gevoerd om beter zicht te
krijgen op kansen en bedreigingen. Met het rondetafelproces heeft VenW een impuls
gegeven aan een dialoog met de sector en de meest betrokken ministeries (Economische Zaken [EZ], Financiën [FIN] en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
[LNV]).
Expliciete actie in de Beleidsbrief Logistiek en Supply Chains was om te komen tot
een stroomlijning van overheidsinterventies. VenW heeft deze stroomlijning bewerkUit een vergelijking van studies waarin de concurrentiekracht van Nederland wordt gemeten komt niet het beeld
naar voren dat de concurrentiepositie de laatste jaren is verslechterd. Wel wordt gewaarschuwd voor een mogeli jke verslechtering in de toekomst. Het is in ieder geval niet meer vanzelfsprekend Nederland te zien als de beste
locatie voor logistieke investeringen. Nederland scoort op dit moment nog steeds goed, maar zal zich logistiek
moeten blijven ont wikkelen om de concurre ntie van landen als Duitsland, België en Frankrijk te kunnen weerstaan.
2
De thema’s komen enerzijds voort uit de accenten die de Beleidsbrief legt en anderzijds uit het economische gewicht van de geagendeerde onderwerpen mede in relatie tot de betreffende logistieke stromen.
3
Per 1 juli 2009 krijgen de havens van Rotterdam en Amsterdam één gezamenlijk port community systeem.
1

4

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

stelligd op het gebied van kennis en innovatie (Innovatieprogramma), overheidsactiviteiten gerelateerd aan logistieke ketens en de aansluiting van het onderwijs op
de beroepspraktijk (Kennisakkoord).
VenW heeft verder in nauw overleg met EZ de Commissie Van Laarhoven4 ondersteund bij het opstellen van het innovatieprogramma, zowel financieel als inhoudelijk. Zo heeft VenW onderzoek laten uitvoeren naar de maatschappelijke waarde van
logistiek en het belang van logistiek in Nederland5. Dat heeft inzicht gegeven in de
toegevoegde waarde (€ 40 miljard in 2007) en werkgelegenheid (bijna 750.000 in
2007) van de logistieke sector en in mogelijkheden om het maatschappelijk rendement van de logistiek te verhogen. De Commissie Van Laarhoven heeft het onderzoek benut voor de onderbouwing van haar visie en het formuleren van de ambitie
voor Nederland.
Tot slot heeft VenW activiteiten ondernomen om een monitor op te zetten waarmee
ontwikkelingen in de logistieke sector kunnen worden gevolgd (zie 3.8).

3

RESULTATEN: BUNDELING IN MARKT EN OVERHEID

Er is sinds het uitkomen van de Beleidsbrief substantiële voortgang geboekt in samenwerking en bundeling van initiatieven. Daarmee is een basis gelegd voor verhoging van dynamische efficiency. De resultaten voor de tot stand gebrachte bundeling en integraliteit worden hieronder vermeld.
3.1

Innovatie door de Commissie Van Laarhoven
In de met de Commissie georganiseerde rondetafelbijeenkomst ‘kennis en innovatie’
zijn kennisthema’s benoemd. Per thema zijn consortia van bedrijven gevormd. De
consortia hebben onder leiding van de Commissie de thema’s nader uitgewerkt tot
ambities6, die zijn onderschreven door de Strategische Advies Commissie (SAC)7. De
Commissie Van Laarhoven heeft in dialoog met het ministerie van Economische Zaken (SenterNovem) een voorstel voor een innovatieprogramma Logistiek & Supply
Chains opgesteld. Dit voorstel is in het najaar van 2008 bij de SAC ingediend.
Dit programma wordt gesteund door zo’n 70 bedrijven. De door de Commissie naar
voren gebrachte ambitie van de markt is dat Nederland in 2020 marktleider is in de
aansturing van goederenstromen die één of meer Europese landen aandoen en worden geregisseerd vanuit gecentraliseerde regiefuncties van marktpartijen. Deze ambitie moet leiden tot een groei van de toegevoegde waarde van ketenregie activiteiten in Nederland van circa € 3 miljard in 2007 naar ruim € 10 miljard in 2020.
Hiervoor is innovatie nodig op het gebied van ketenregie en –configuratie, ofwel het
besturen en beheersen van ketens en netwerken. Het onderzoek en de ontwikkeling
vindt plaats in een op te richten Topinstituut waar bedrijven en kennisinstellingen
samenwerken. Dat Topinstituut zal worden gevestigd, samen met onder andere regiecenters van bedrijven, op een Supply Chain Campus in Breda. Het innovatieprogramma is begroot op €67 miljoen. Nu de SAC een positief advies heeft gegeven
over het voorstel en het is goedgekeurd door de Minister van EZ, mede namens de
Minister van VenW, zal het Rijk het begrote programma met €25 miljoen onderste unen.
De Commissie Van Laarhoven is ontstaan in 2004 uit twee initiatieven: een pleidooi van de Raad voor Verkee r en
Waterstaat, overgenomen door de sector, voor een “Taskforce Logistiek en Economie” en het Verkeer en Waterstaat-beraad “Kennis en Innovatie”. De Commissie bestaat uit vertegenwoordigers van de overheid, het bedrijfsleven, kennisinstellingen en de L ogistieke Alliantie.
5
Logistieke Ketenregie: het supporten waard! TNO -rapport 2008-D-R0471/B, Delft, 31 maart 2008
6
Logistiek en supply chains: visie en ambitie voor Nederland
7
De SAC - onder leiding van de heer Rinnooy Kan - adviseert de Minister van EZ o ver (voorstellen voor) innovatie
programma’s.
4

5

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

De Commissie Van Laarhoven is voornemens haar activiteiten te beëindigen na de
start van het innovatieprogramma. Voor het aansturen van het innovatieprogramma
zal een governance structuur worden opgesteld. Voorzien is onder meer in een executive board waarin verladers, logistiek dienstverleners, kennisinstellingen, mainports en het Strategisch Platform Logistiek (zie par. 3.2) zijn vertegenwoordigd.
3.2

Allianties bij de belangenorganisaties
Er is een Strategisch Platform Logistiek gevormd door leden van de Logistieke Alliantie, EVO, mainports, HBO’s en universiteiten om een blijvend gebundeld optreden
in de logistieke sector te bewerkstelligen. Het Rijk heeft steeds een indringend beroep gedaan op de sector om te komen tot deze zo noodzakelijke bundeling van
krachten. Vandaar dat de oprichting van het Strategisch Platform Logistiek - waar
nu ook verladend Nederland zich achter schaart - als aanspreekpunt voor de overheid en als gezicht en geweten van logistieke partijen in Nederland, bijzonder wordt
toegejuicht. Met zo’n krachtige alliantie behoort de fragmentatie - die de sector op
onderdelen tot op heden zo kenmerkte - tot het verleden.

3.3

Imagoverbetering logistiek
Op aanbeveling van de Commissie Van Laarhoven is in november 2008 een imagocampagne gestart om de beeldvorming over logistiek te verbeteren. Dit onder andere om jongeren te bewegen een logistieke studie te gaan volgen en te gaan werken
in de logistiek. Deze imagocampagne wordt vorm gegeven door een uniek same nwerkingsverband – de Stichting Nederland is Logistiek - van het logistieke bedrijfsleven, de uitzendbranche, het hoger onderwijs, de beroepsvereniging en brancheen belangenorganisaties. De noemer van de imagocampagne is: ‘logistiek is de
kunst van het slim organiseren’. Het Rijk ondersteunt de campagne met €3,5 miljoen.

3.4

Aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt
VenW heeft ook bijgedragen aan scholing en het (daardoor) verbeteren van de arbeidsmarkt. Er is voor vier jaar subsidie verstrekt aan het zogeheten “Kennisakkoord logistiek” tussen brancheorganisaties en Hogescholen. Medio april 2008 heeft
het Kennisakkoord de HBO innovatieprijs 2008 gewonnen. Een teken dat er gestructureerd en succesvol te werk is gegaan. Dit neemt niet weg dat de sector nog veel
te doen staat: naast de in paragraaf 3.3 genoemde imagoverbetering blijft gedegen
scholing op maat een punt van zorg en aandacht. De aandacht in het innovatieprogramma logistiek & Supply Chains kan voor de kenniscomponent - wat een uitdrukkelijk onderdeel van het voorstel van de Commissie van Laarhoven is - extra aandacht voor dit specifieke onderdeel genereren.

3.5

Gezamenlijkheid in overheidshandelen bij wegnemen belemmeringen
Onder regie van het ministerie van VenW is, onder andere via de hiervoor besproken rondetafelbijeenkomsten, de samenwerking tussen de ministeries van EZ, FIN,
LNV en VenW geïntensiveerd. Daardoor is het mogelijk geweest om overheidsinte rventies en – handelen te stroomlijnen. Tussen de ministeries van LNV en FIN is mede in het kader van (de activiteiten van) het Platform Agrologistiek – afstemming
geweest over de rol van de overheden (inspecties) in de logistieke keten. Er is een
proces in gang gezet dat moet leiden tot betere randvoorwaarden voor de markt om
ketenregie te realiseren daar waar het de afstemming tussen keuringen en inspecties betreft.
Een ander voorbeeld van gezamenlijk overheidshandelen met de markt is het sta rten van pilots om meer ketenregie tot stand te brengen. Er liggen op dit vlak bijvoorbeeld kansen voor bedrijven door intensiever gebruik te maken van recent in
werking getreden Europese douaneregels. Bovendien is de markt hierdoor beter
voorbereid op verwachte toekomstige wijzigingen in Europese douaneregels. Essentieel is dat het initiatief voor het starten van een pilot bij het bedrijfsleven ligt.

6

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

3.6

Internationale context
Het gedachtegoed van de Beleidsbrief wordt vertaald in een gewijzigde branding van
Nederland in het buitenland. In internationale missies van de politieke top wordt
Nederland steeds meer gepositioneerd en geprofileerd als ketenregieland. Dit om
aan te geven dat Nederland nog meer is dan distributieland, hetgeen wereldwijd al
wordt erkend.
Daarnaast wordt in Europees verband gewerkt aan verbetering van de randvoorwaarden voor logistiek. Zo wordt in het kader van de Trans-Europese Netwerken en
spoorcorridors gewerkt aan optimale aansluitingen van achterlandvervoernetwerken
op de mainports.

3.7

Rijksbrede aandacht voor logistiek
Het Rijk onderkent de waarde van logistiek voor de concurrentiepositie van Nederland. In juli 2008 heeft het Rijk zich gecommitteerd aan de co-financiering (€ 25
miljoen) van het innovatieprogramma Logistiek en Supply Chains van de Commissie
Van Laarhoven. Uitgangspunt is uiteraard dat zowel het bedrijfsleven als de verschillende departementen bijdragen aan het programma.
Naast hetgeen er in het kader van de rondetafelbijeenkomsten tot stand is gebracht,
maakt logistiek onderdeel uit van de beleidsontwikkeling op andere terreinen. Zo is
in de beleidsbrief Duurzame Zeehavens, de beleidsbrief Zeevaart en de Mobiliteitsaanpak aandacht besteed aan de samenhang die er in aanpalende beleidsterreinen
is met logistiek en SCM. Ook in de Strategische Kennis- en Innovatie-agenda (SKIA)
van VenW wordt er aandacht besteed aan de samenhang tussen de verschillende
innovaties.
Ook in nota’s van andere departementen zoals de Industriebrief, Pieken in de Delta
(EZ), de voortgangsnota Visie Agrologistiek (LNV) en de binnenkort te ve rschijnen
langetermijnvisie op mainport Rotterdam (EZ) is het onderwerp logistiek ingebed.

3.8

Monitoren maatschappelijke waarde van logistiek
Het is van belang te weten hoezeer het maatschappelijk rendement va n logistiek
zich de komende jaren ontwikkelt. Vandaar dat er zal worden gemonitord of de doelen van de Beleidsbrief Logistiek en Supply Chains en de ambities van de Commissie
Van Laarhoven worden bereikt. Hiertoe zijn met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), en in overleg met het ministerie van Economische Zaken en brancheorganisaties, afspraken gemaakt over aanpassing van statistiekverzameling zodanig
dat er structureel betere informatie beschikbaar is over de maatschappelijke waarde
van logistiek en de ontwikkeling van het maatschappelijk rendement van de logistiek. Door de aanpassingen slim en summier te houden zal hiermee geen extra regeldruk voor het bedrijfsleven ontstaan.
Mogelijk kan bedoelde dataverzameling ook van nut zijn bij het monitore n van de
werkzaamheden in het kader van de uitvoering van het innovatieprogramma Logistiek en Supply Chains

4

VOORUITBLIK

In het licht van vorenstaande ziet de overheid het bestendigen van de bereikte bundeling aan zowel marktzijde als overheidszijde als de belangrijkste taak in de komende periode.
4.1

Bestendigen van bundeling aan de marktkant
Hiervoor is aangegeven dat er in relatief korte tijd veel tot stand is gebracht en dat
alle betrokken actoren hebben bijgedragen om logistiek tot een aansprekend ‘me rk’
te verheffen inclusief de innovatieve aandacht die daarmee verband houdt. In lijn
met hetgeen de Stichting Nederland=logistiek voorstaat, komt het er nu op aan
‘slim te organiseren’ om al hetgeen er in gang is gezet zoveel mogelijk effectief te
7

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

laten zijn. Ondanks dat het goed is dat de markt wil innoveren en zich verenigd
heeft in het Strategisch Platform Logistiek, moet niet uit het oog worden verloren
dat het een aantal nieuwe ‘prille’ samenwerkingsverbanden betreft. De markt zal
dan ook nog energie moeten blijven steken in het vasthouden van de tot stand gebrachte bundeling. Het kabinet zal het belang dat het hecht aan een gebundeld optreden (van vervoerders én verladers) blijven uitdragen en waar mogelijk een gebundeld optreden verder bevorderen.
4.2

Bestendigen van de bundeling aan de publieke kant
Mutatis mutandis geldt het bovenstaande ook voor de tot stand gebrachte same nwerking binnen het Rijk. De door de Commissie Van Laarhoven geconstateerde versnippering binnen de overheid is sterk teruggebracht. Door de extra inspanning van
de laatste jaren op dit terrein heeft het onderwerp logistiek een plaats gekregen in
het reguliere beleidsproces en zijn voorwaarden gecreëerd voor een actieve voortzetting van de dialoog tussen overheid en bedrijfsleven. Vanwege deze borging
wordt het Project Impuls opgeheven.
Van de zijde van belangenorganisaties en de Commissie Van Laarhoven is echter de
wens uitgesproken om ook in de toekomst zowel binnen het ministerie van VenW als
binnen het Rijk te voorzien in voldoende aandacht en menskracht voor logistiek, om
de binnen het Rijk tot stand gebrachte integraliteit ter zake te bestendigen. Vandaar
dat er in de VenW -lijnorganisatie 8 een (inter)departementaal aanspreekpunt blijft
bestaan om de relaties met de markt, conform de praktijk van de afgelopen jaren,
te blijven onderhouden. Zo kan er ook beter worden gezorgd voor de noodzakelijke
input in het innovatieprogramma (met name op het gebied van het innovatiethema
Regie op Knooppunten). Daarnaast zal zo’n aanspreekpunt een brugfunctie vervullen naar het Strategisch Platform Logistiek.
Zoals in hoofdstuk 3.7 is vastgesteld, nemen de meest betrokken ministeries logistiek expliciet mee in de beleidsontwikkeling en de uitvoeringspraktijk. Het ministerie
van Economische Zaken heeft door de opname van logistiek in de Kabinetsbrede
innovatieprogrammering een belangrijke rol (SenterNovem) bij de uitvoering van
het programma. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)
blijft met innovatieve agrologistiek bijdragen aan onze internationale concurrentiepositie en duurzaamheid in de gehele logistieke sector. Waar mogelijk zal LNV ook
aansluiting zoeken bij de uitvoering van het innovatieprogramma. Tenslotte anticipeert ook het ministerie van Financiën al van oudsher op de logistieke keten met
een up-to-date Do uane-organisatie.
Ook binnen het ministerie van VenW zullen vraagstukken over logistiek en supply
chains integraal betrokken worden bij de beleidsontwikkeling in de reguliere beleidstrajecten; bijvoorbeeld bij gebiedsgerichte MIRT-verkenningen zoals Rotterdam
VooRuit.
In 2009/2010 zal Verkeer en Waterstaat zijn visie op de Mainports uitwerken voor
de periode tot 2040. In deze visie komt de samenhang tussen bijvoorbeeld de aspecten vestigingsbeleid, achterlandve rbindingen en infrastructuur uitdrukkelijk aan
bod. De eisen die logistiek en supply chain management stellen aan het functioneren van de mainports - de meest omvangrijke en vitale onderdelen van de logistieke
infrastructuur van Nederland - zullen daarbij een belangrijk vertrekpunt vormen.

8

Bij het Directoraat-Generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken

8

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

Bijlage: acties uit de beleidsbrief

1

2

3
4

5

6

7

8

9

Actie
Initiëren van proces om logistiek/SCM bij de (rijks)overheid op de kaart te zetten
door rondetafelsessies
Oprichten van SCM Interventieteam

Ondersteunen vervolg Commissie Van Laarhoven
Versterken samenwerking bedrijven en kennisinstellingen
door Kennisakkoord Logistiek
en acties i.v.m. programma
Transportefficiënte Economie
Voldoen aan voorwaarden
voor sleutelgebiedstatus door
bedrijfsleven. Departementen
spannen zich in om logistiek/SCM te verankeren
Verder versterken klantgerichtheid van douane en
overheidsinspecties
door
stroomlijnen van overheidsinterventies in de supply chain
en uitbouw van elektronisch
berichtenverkeer in aansluiting op internationale en Europese ontwikkelingen
Versterken security als competentie: logistieke dienstverleners kwalificeren zich als
veilige exploitant en partijen
onderzoeken samen hoe ketenbeveiliging innovatievoordelen kan bieden voor het
bedrijfsleven
Nederland blijft zich internationaal inzetten voor open
grenzen voor het goederenvervoer en een level playing
field qua regelgeving en
handhaving

Doorzetten van ingezette
acties om administratieve
lastendruk te verlagen

Status
Uitgevoerd. Er zijn rondetafelbijeenkomsten gehouden met als thema: ‘nieuwe logistieke diensten’, ‘kennis en innovatie’, ‘optimalisatie van havenafhankelijke supply chains’, ‘optimalisatie van luchthavengerelateerde supply chains’
en ‘agrologistiek rond de mainports’ (zie § 2.2).
Niet uitgevoerd. Separaat SCM interventieteam is niet opgericht. Interventies zijn verricht binnen reguliere intra- en interdepartementale samenwerkingsverbanden. Zo heeft het Project Impuls de functie van interventieteam
vervuld op het gebied van kennis en innovatie (Innovatieprogramma), overheidsactiviteiten gerelateerd aan logistieke ketens (bv. douane) en de aansluiting van het onderwijs op de beroepspraktijk (Kennisakkoord); zie ook § 2.2.
Verder heeft het kabinet samen met het bedrijfsleven actieplannen opgesteld
om de knelpunten uit het rapport van de Cie Noordzij op te lossen. (VenWDGMO/2009-199).
Uitgevoerd. De Commissie Van Laarhoven heeft het innovatieprogramma
ingediend (zie § 2.2 + § 3.1) VenW heeft het programmabureau ondersteund.
In uitvoering. Er wordt subsidie verstrekt aan het “Kennisakkoord logistiek”,
een samenwerkingsverband tussen brancheorganisaties en Hogescholen. Medio april 2008 heeft het Kennisakkoord de HBO innovatieprijs 2008 gewonnen.
Het programma Transportefficiënte Economie is onder de naam Duurzame
Logistiek in juni 2007 van start gegaan.
Uitgevoerd. Nu de SAC een positief advies heeft gegeven over het voorstel
en het is goedgekeurd door de Ministe r van Economische zaken, mede namens
de Minister van VenW, zal het Rijk het innovatieprogramma met €25 miljoen
ondersteunen.
Doorlopend. De kabinetsbrede aanpak ‘vernieuwing toezicht’ heeft in de zeehavens van Rotterdam en Amsterdam geresulteerd in samenwerkingsverband
van tien toezichthoudende diensten. De focus ligt op betere afstemming en
coördinatie door: informatie-uitwisseling tussen toezichthouders, gezamenlijke
inspectieprogramma’s en risicoanalyses. Er is een website gelanceerd en een
gezamenlijk toezichtplan 2009 gepubliceerd.
De ontwikkeling van een elektronisch havenloket vordert nadat de havenbedrijven van Rotterdam en Amsterdam hebben besloten tot samenwerking en
opgaan in één systeem en uitrol naar de andere zeehavens.
Doorlopend. In 2008 is het project “De containerbinnenvaart als Secure Lane” uitgevoerd. In dit project heeft VenW samen met o.a. HbR, het Centraal
Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart en de Douane voorwaarden en maatregelen geïdentificeerd voor het inrichten en organiseren van een veilige binnenvaartketen tussen de zeehavenfaciliteiten en inland terminals. Hiermee is een
basis gelegd voor hoe op een laagdrempelige en pragmatische wijze voldaan
kan worden aan de relevante security eisen uit de EU regelgeving (o.a. EU Vo.
725/2004 en AEO eisen).
Doorlopend. M.b.t. het EU actieprogramma ‘Betere Regelgeving’ heeft Nederland ambitie. De evaluatie in 2008 van het EU Actieprogramma administratieve lastenvermindering voor bedrijven laat weliswaar flinke besparingen zien;
toch vindt Nederland dat er nog veel werk moet worden verzet. Om nieuwe
administratieve lasten te voorkomen pleit Nederland voor een jaarlijkse Europese rapportage van de ontwikkelingen rondom administratieve lasten, voor
een gerichte aanpak van andere EU-regeldruk (nalevingskosten) en voor reductiedoelstellingen per door de EC en lidstaten geïdentificeerde, prioritair
domeinen. Op het terrein van vervoer heeft Nederland knelpunten onderzocht,
die de Cie Fundamentele Transportbelemmeringen (‘de Cie Noordzij’) in kaart
heeft gebracht; zie het Uitvoeringsprogramma aanpak administratieve lasten
en regeldruk van het ministerie van VenW ”Vlot geregeld, voor veilig leven en
werken” (kamerstuk nr. 29 515, nr. 273). Ook heeft Nederland zich het afgelopen jaar sterk ingezet in de Raad van de EU voor EU-brede cabotage.
In uitvoering. Belangrijke verminderingen van regeldruk zijn bereikt in onder
andere de uitvoering van de Wegenverkeerswet, de Grondwaterwet en de
Ontgrondingenwet, in het Schepenbesluit en in het wegvervoer. Voor het goederenvervoer over de weg zijn alle voorschriften geschrapt die uitgaan boven
wat internationaal is voorgeschreven, voor zover goedgekeurd door de TK.

9

IMPULS AAN LOGISTIEK | 25 juni 2009

10 Uitvoeren/evalueren investeringspakket Nota Mobiliteit
om tot een hoogwaardig infrastructuurnetwerk te komen
11 Voortgaan met het streven
naar beprijzing, onder andere
conform de afspraken daarover in de Nota Mobiliteit

12 Afspraken maken in het programma Transportefficiënte
Economie over vastgestelde
kwaliteitsnetten voor optimaal vervoer
13 Bevorderen efficiënt gebruik
modalite iten door onderzoek
naar mogelijkheden modal
shift, wegnemen van administratieve belemmeringen, innovatie om overslagkosten te
besparen en ruimtelijk beleid
voor behoud van multimodaal
ontsloten bedrijvente rreinen
14 Stroomlijnen van overheidsinterventies in de luchtvrachtsector en luchtvaartpolitiek ook richten op luchtvrachtbehoeften
15 Bevorderen van energiebesparing in het goederenvervoer door onder meer het
programma Transportefficiënte Economie en de innovatiefondsen binnenvaart en zeevaart

16 Doorzetten van acties gericht
op het verbeteren van de
veiligheid van het goederenvervoer

17 Uitwerken van visies voor
zeevaart, binnenvaart, wegvervoer en buisleidingen

Op 31 december 2007 beliepen de reducties van administratieve lasten in het
gehele VenW domein voor bedrijven 22% ten opzichte van de peildatum 31
december 2002. De administratieve lasten voor het bedrijfsleven zijn per saldo
verminderd van € 923 miljoen in 2002 naar € 717 miljoen in 2007. Er is geen
uitsnede gemaakt naar de logistieke sector.
Vermindering van de administratieve lastendruk wordt ook bereikt via de kabinetsmaatregelen die n.a.v. het advies van de Commissie Fundamentele
Transportbelemmeringen (‘de Cie Noordzij’) worden genomen (zie actie 2)
In uitvoering. De Nationale Mobiliteitsmonitor brengt in beeld in hoeverre de
doelen van de Nota Mobiliteit zijn bereikt en geeft inzicht in (het effect van)
getroffen maatregelen. In de Mobiliteitsaanpak worden maatregelen uit de
Nota Mobiliteit uitgewerkt, en worden extra maatregelen ingezet.
In uitvoering. In het project Anders Betalen voor Mobiliteit worden de instrumenten kilometerprijs, tol en versnellingsprijs uitgewerkt.
Voor het spoorvervoer is een bonusregeling ontwikkeld voor vervoerders, die
lawaaiig materieel hebben omgebouwd/ stiller hebben gemaakt. Het Havenbedrijf Rotterdam ontwikkelt in 2009 met andere internationale zeehavens een
index voor een schoon schip. In 2010 willen de havenbeheerders van Rotte rdam, Amsterdam, Zeeland en Groningen, in overleg met het kabinet, financiële prikkels bieden aan schone schepen (Beleidsbrief Duurzame Zeehavens).
In uitvoering. In meerdere regio’s werken de verschillende overheden samen
aan het definiëren en instellen van Kwaliteitsnetten Goederenvervoer. Op deze
manier kan de infrastructuur op gerichte wijze zo goed mogelijk worden aangepast aan gebruik door vrachtverkeer, waarbij aspecten van leefbaarheid,
milieu en veiligheid kunnen worden gewaarborgd.
In uitvoering. Concrete acties in kader randstad urgent, zoals het Container
Transferium Rotterdam, en de subsidiemaatregel voor de innovatie van de
binnenvaart in het kader van de beleidsbrief varen voor een vitale economie.
Belemmeringen op internationale spoorcorridors worden aangepakt via de
corridor-aanpak (o.a. Rotterdam-Genua en Rotterdam-Lyon) en via het opstellen van de EU-verordening waarin deze aanpak de Europese aanpak wordt om
de kwaliteit van goederencorridors te verbeteren.

Doorlopend. VenW draagt financieel bij aan het Redesign Cargo Masterplan.
Daarnaast worden tijdens de bijeenkomsten van de Nationale Facilitatie Commissie (NATFAL) en de ECAC FAL werkgroep Cargo ontwikkelingen en knelpunten binnen de luchtvrachtsector gesignaleerd, waarna door de betrokken partijen naar een oplossing wordt gezocht.
Uitgevoerd. Het programma Transportefficiënte Economie is in 2007 onder
de naam Innovatieprogramma Duurzame Logistiek van start gegaan.
De Subsidieregeling Innovatie Binnenvaart is gelanceerd en ondersteunt innovatieve projecten op het gebied van logistiek en nieuwe markten, overslagtechnieken, vermindering van luchtemissies en brandstofgebruik, scheepstechniek, ICT en informatiestromen, onderwijs en security.
Voor de Innovatie-impuls voor de zeevaart is de Subsidieregeling Maritieme
Innovatie in het leven geroepen, om technologische doorbraken te bereiken op
het terrein van duurzame en veilige scheepvaart en van logistiek efficiëntie.
Doorlopend. Bij verkeersveiligheid blijft er extra aandacht voor het verder
terugdringen van ongevallen met vrachtauto’s. Dit gebeurt o.a. door rijopleidingen te verbeteren, wegen veiliger te maken, veiligheidseisen te stellen
aan vrachtauto’s en door het bevorderen van de veiligheidcultuur in transportondernemingen. Zie ook het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2008-2020,
(29.498, nr. 120H) aangeboden aan de TK per brief d.d. 10-07-2008.
Inmiddels zijn ook de definitieve ontwerpen voor Basisnet Water en Weg en
een stand van zaken Basisnet Spoor aangeboden aan de Tweede Kamer, als
uitwerking van de nota vervoer gevaarlijke stoffen 30 373, nrs. 1-2 .
Uitgevoerd. Zie beleidsbrief zeevaart (31409, nr. 1) aan TK gezonden per
brief d.d. 4 april 2008 en de Binnenvaartbrief ‘Varen voor een vitale economie:
een veilige en duurzame binnenvaart’ (29644, nr. 84) aangeboden aan de
Tweede Kamer d.d. 2 november 2007. De visie voor wegvervoer is verwerkt in
de mobiliteitsaanpak en het sectorakkoord schoon en zuinig. Voor de structuurvisie buisleidingen zie de brief van de Minister van VROM (26 018, nr. 11)

10