Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 279

Rechtsstaat en Rechtsorde

28 844

Integriteitsbeleid openbaar bestuur en politie

Nr. 622

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 oktober 2020
In het notaoverleg over strafrechtelijke onderwerpen van 21 september jl.
(Kamerstuk 29 279, nr. 617) heb ik uw Kamer toegezegd een brief te sturen
over de reden dat het budget van het Openbaar Ministerie (OM) met € 30
mln. daalt.
Tijdens het algemeen overleg over het rapport van de onderzoekscommissie Openbaar Ministerie (commissie-Fokkens) op 19 december 2019
(Kamerstuk 28 844, nr. 203) heb ik toegezegd uw Kamer na afloop van het
oriënterende onderzoek door de Rijksrecherche nader te informeren over
het eventueel terugvorderen van gemaakte kosten en de doorbetaling van
salaris in de casus waar het rapport over gaat. Op beide onderwerpen ga
ik in deze brief in.
Budget OM
Het gaat hier om de hoogte van het budget voor het OM in 2021 ten
opzichte van de hoogte van het budget in 2020 zoals staat vermeld in de
ontwerpbegroting 2021 van Justitie en Veiligheid. Deze daling van het
budget kent een aantal oorzaken.
Het individueel keuzebudget (IKB) zoals is afgesproken in de CAO Rijk
2018–2020 zorgt voor een tijdelijke stijging van de salariskosten. Door de
overgang van het oude systeem naar het IKB-systeem ontvangen de
werknemers die vallen onder CAO Rijk, naast hun IKB over 2020, dit jaar
ook de reeds opgebouwde rechten uit 2019 (vakantiegeld in de periode
juni-december 2019 en de eindejaarsuitkering over december 2019). Er is
dus sprake van een eenmalige stijging van de salariskosten in het jaar
2020, ad € 10,7 mln. Aangezien het OM een kas-verplichtingen administratie voert en voor deze kosten derhalve geen voorziening kan treffen, is
het OM hiervoor gecompenseerd.
Daarnaast is er een aantal wetgevingstrajecten dat zowel structurele als
incidentele gevolgen heeft. Hiervoor wordt het OM gecompenseerd. De
incidentele gevolgen (in verband met implementatie) zorgen er veelal

kst-29279-622
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 279, nr. 622

1

voor dat het budget voor het lopende jaar (i.c. 2020) hoger is dan de
daarop volgende jaren (2021 en verdere jaren). Dit geldt voor de wet USB
(€ 2,9 mln.) en een aantal trajecten dat volgt uit de aanbevelingen van
Commissie Hoekstra (€ 3,9 mln.).
Voor de gevolgen van het Europees Openbaar Ministerie (EOM) en voor
de intensiveringen op het terrein van slachtofferbeleid geldt het
omgekeerde. Het OM heeft een bedrag van € 0,26 mln. in 2020 ontvangen
voor de aanloopkosten en € 2,6 mln. in 2021 voor de structurele effecten
van het EOM. Voor het persoonlijker en actiever te benaderen van
slachtoffers van zogenaamde «impactzaken» is vanaf 2021 een bedrag van
structureel € 1,8 mln. meer beschikbaar gesteld dan in 2020.
Voor het brede offensief tegen ondermijnende criminaliteit geldt dat het
OM in 2020 reeds middelen heeft ontvangen ten behoeve van de eerste
kosten van het multidisciplinair interventieteam (MIT) en kosten in het
kader van bewaken en beveiligen. Er zijn ook structurele middelen
beschikbaar, maar die zullen op een later moment (Voorjaarsnota 2021)
aan het budget van het OM worden toegevoegd. Dit verklaart een verschil
van € 7,6 mln. tussen het jaar 2020 en 2021.
In 2016 heeft de Taskforce beleidsalternatieven voorstellen opgeleverd om
de financiële problematiek van het Ministerie van JenV het hoofd te
bieden. Een van de maatregelen uit het eindrapport van de Taskforce
betreft het langs digitale weg betekenen en oproepen voor de terechtzitting. Toentertijd is ingeschat dat dit een kostenbesparing kon opleveren
van € 6 mln. vanaf 2021. De wetgeving om dit mogelijk te maken is
inmiddels gereed. In hoeverre dit de toentertijd ingeschatte en ingeboekte
besparing zal opleveren, wordt nog nader onderzocht en – indien nodig –
te zijner tijd aangepast.
De (jaarlijkse) compensatie van uitgaven met betrekking tot gerechtelijke
brieven verklaart een verschil van € 2,4 mln. en op basis van de
berekening van de productie conform het model prognose justitiële
ketens (PMJ) is het budget in 2021 met € 1,5 mln. neerwaarts bijgesteld.
Tenslotte zijn er nog enkele kleine verschillen tussen 2020 en 2021 die per
saldo optellen tot een bedrag van € 1,2 mln.
Recapitulerend:
IKB (individueel keuzebudget)
Implementatie wet Usb
Implementatie diversen Cie Hoekstra
Europees OM
Aandacht voor impactzaken
Ondermijning (botoc)
Digitaal betekenen
Gerechtelijke brieven
Prognose justitiële ketens
Overige

– 10,7 mln.
– 2,9 mln.
– 3,9 mln.
2,3 mln.
1,8 mln.
– 7,6 mln.
– 6,0 mln.
– 2,4 mln.
– 1,5 mln.
1,2 mln.
– 29,7 mln.

Oriënterend feitenonderzoek «Fokkens»
Het Openbaar Ministerie heeft mij laten weten1 dat het oriënterend
feitenonderzoek van de Rijksrecherche naar mogelijk strafbaar handelen
door de voormalig hoofdofficieren van parket Rotterdam en het Functioneel Parket, niet heeft geleid tot een verdenking die een strafrechtelijk
opsporingsonderzoek rechtvaardigt. Het onderzoek richtte zich voor
1

Zie ook het persbericht van het Openbaar Ministerie: https://www.om.nl/actueel/nieuws/2020/
08/04/geen-strafrechtelijk-onderzoek-voormalig-hoofdofficieren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 279, nr. 622

2

beiden onder andere op het mogelijk privégebruik van door het Openbaar
Ministerie aangeboden en/of betaalde diensten. De dienstverbanden van
beide voormalig hoofdofficieren zijn door het Openbaar Ministerie sinds
1 januari jongstleden beëindigd. In verband met de uitkomst van het
oriënterende onderzoek zal er geen terugvordering van gemaakte (salarisen andere) kosten plaatsvinden.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 279, nr. 622

3