Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

30 080

Planologische kernbeslissing Ruimte voor de
rivier

Nr. 57

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 25 november 2011
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu1 heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de staatssecretaris voor Infrastructuur en Milieu inzake de
achttiende voortgangsrapportage Ruimte voor de Rivier en de resultaten
van de externe tussentijdse evaluatie (Kamerstuk 30 080, nr. 55).
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van
24 november 2011. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Snijder-Hazelhoff
De griffier van de commissie,
Sneep

1
Samenstelling:
Leden: Dijksma, S.A.M. (PvdA), Gent, W. van
(GL), Snijder-Hazelhoff, J.F. (VVD), voorzitter,
Slob, A. (CU), Haverkamp, M.C. (CDA),
Aptroot, Ch.B. (VVD), Samsom, D.M. (PvdA),
Jansen, P.F.C. (SP), Graus, D.J.G. (PVV),
Ouwehand, E. (PvdD), Rouwe, S. de (CDA),
Bashir, F. (SP), Mos, R. de (PVV), Tongeren, L.
van (GL), Monasch, J.S. (PvdA), Dekken, T.R.
van (PvdA), Dijkgraaf, E. (SGP), Veldhoven, S.
van (D66), Koolmees, W. (D66), ondervoorzitter, Jong, L.W.E. de (PVV), Leegte, R.W. (VVD),
Caluwé, I.S.H. de (VVD) en Holtackers, M.P.M.
(CDA).
Plv. leden: Groot, V.A. (PvdA), Braakhuis,
B.A.M. (GL), Houwers, J. (VVD), Wiegman-van
Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Koopmans,
G.P.J. (CDA), Lucas, A.W. (VVD), Smeets, P.E.
(PvdA), Gerven, H.P.J. van (SP), Bontes, L.
(PVV), Thieme, M.L. (PvdD), Bochove, B.J. van
(CDA), Ulenbelt, P. (SP), Agema, M. (PVV), El
Fassed, A. (GL), Plasterk, R.H.A. (PvdA),
Jacobi, L. (PvdA), Staaij, C.G. van der (SGP),
Ham, B. van der (D66), Verhoeven, K. (D66),
Bemmel, J.J.G. van (PVV), Lodders, W.J.H.
(VVD), Boer, B.G. de (VVD) en Werf, M.C.I. van
der (CDA).

kst-30080-57
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 080, nr. 57

1

1
Wat zijn de gevolgen voor Ruimte voor de Rivier, als investeringsafspraken in het kader van de Wet inrichting landelijk gebied (WILG) en/of
het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) gaan veranderen?
Dit heeft geen gevolgen voor de maatregelen van Ruimte voor de Rivier.
2
Zullen eventuele aanbestedingsmeevallers, ten opzichte van de raming bij
de projectbeslissing of de Spelregels Natte Infrastructuur Projecten 3
(SNIP3), gebruikt worden om eventuele budgetoverschrijdingen, die de
komende jaren nog plaats kunnen gaan vinden, te compenseren?
Ja. Met de Tweede Kamer is reeds eerder afgesproken dat meevallers
vooralsnog binnen het Programma worden vastgehouden (AO van
3 december 2009 en 12 mei 2010).
3
Waarom is, in verband met de geconstateerde samenhang tussen het
Nadere Uitwerking Rivierengebied (NURG)-programma en het
programma Ruimte voor de Rivier, niet gekozen voor het samenvoegen
van de budgetten om tot win-win situaties te komen binnen de projecten
van het programma Ruimte voor de Rivier?
Zie antwoord 8a van Waterprojecten uit het MIRT-projectenboek.
4 en 5
Kunt u aangeven welke «nationale koppen» op de Europese regels in het
kader van natuurwet- en regelgeving (Wet Natuur) worden afgeschaft?
Kunt u, alvorens wet- en regelgeving wordt aangepast voor het afschaffen
van «koppen», aangeven om welke reden destijds besloten is hier wet- of
regelgeving voor op te tuigen?
Zie de brief aan de Kamer (32 670, nr. 24 van september 2011) met
betrekking tot de voortgang van Natura 2000. Hierin geeft de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie 10 punten aan,
waar hij binnen de richtlijnen mogelijkheden ziet voor meer rek en deze
gaat benutten.
Het aangekondigde wetsvoorstel natuur zal bovendien voorzien in
wetgeving ter bescherming van de natuur die herkenbaar aansluit op de
Europese en internationale verplichtingen. Dit wetsvoorstel zal in de lente
van 2012 voor behandeling bij het parlement worden ingediend. Dan is
het moment om met de Kamer te spreken over het wetsvoorstel en de
voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de huidige Flora- en Faunawet,
Natuurbeschermingswet 1998 en de Boswet.
6
Kunt u, alvorens wet- en regelgeving aan te passen, aangeven welk
beschermingsregime wordt opgeheven en met welke reden? Zo nee,
waarom niet?
In de Memorie van toelichting op de Wet Natuur zullen wijzigingen met
betrekking tot beschermingsregimes worden toegelicht. Voor wijzigingen
met betrekking tot Natura 2000 en Beschermde Natuurmonumenten
verwijs ik u naar de eerder genoemde Kamerbrief (32 670, nr. 24).
7
Hoe waarschijnlijk is het, dat het wetgevingstraject van de Wet Natuur niet
zal aansluiten op de planning van Ruimte voor de Rivier?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 080, nr. 57

2

Het wetsvoorstel voor de Wet Natuur wordt momenteel breed geconsulteerd bij de maatschappelijke organisaties en via internetconsultatie. Het
voornemen is om het wetsvoorstel voorjaar 2012 aan de Tweede Kamer te
zenden. De planning is vervolgens afhankelijk van de behandeling van het
wetsvoorstel in het parlement.
Binnen het programma Ruimte voor de Rivier zitten meer dan de helft van
de maatregelen in de uitvoeringsfase. Voor deze projecten is de vergunningaanvraag op grond van de Natuurbeschermingswet en de Flora- en
Faunawet nu al aan de orde.
8
Op welke wijze wordt de Kamer geïnformeerd over de oplossingen die
binnen het kader van de bestaande Natuurbeschermingswet worden
gezocht?
Dit is gedaan met de Kamerbrief (32 670, nr. 24).
9
In hoeverre wordt binnen het programma Ruimte voor de Rivier,
aangezien het welslagen van het programma Ruimte voor de Rivier mede
afhankelijk is van het project Stroomlijnen om de gewenste afvoercapaciteit te halen, nagedacht over het toekomstig beheer van de uiterwaarden, op dusdanige wijze dat het waterbergend vermogen gewaarborgd blijft?
Binnen de projecten worden met toekomstige beheerders afspraken
gemaakt en vastgelegd over het beheer en onderhoud. Daarmee is
geborgd dat de waterstanddaling ook op de lange termijn behouden blijft.
Parallel hieraan wordt door middel van een inhaalslag de begroeiing in
overeenstemming gebracht met de vanuit veiligheid geldende randvoorwaarden, met in acht name van de Natura 2000 doelen.
10
a. Is er bij de in voorbereiding zijnde projectbeslissing voor het project
IJsselsprong (Cortenoever) sprake van een significante verlegging van
de oorspronkelijke grens van de Planologische Kernbeslissing
(PKB-grens)?
b. kunt u dat toelichten?
c. Wanneer kan naar uw mening gesproken worden over een «significante verlegging van de PKB-grens»?
a. en b. Nee, bij de maatregelen Cortenoever en Voorsterklei is er sinds
de PKB gezocht naar een optimalisatie tussen benodigde waterstanddaling en het behoud van landbouwmogelijkheden. Ten opzichte van
de referentie-ontwerpen die ten behoeve van de PKB waren opgesteld
is gekozen voor een uitwerking waarin ten behoeve van de landbouw
een overstromingsfrequentie van 1 x per 25 jaar is aangehouden en zo
beperkt mogelijke vergravingen. De dijk is daarvoor westelijker komen
te liggen dan in de PKB referentie-ontwerpen. De landbouwmogelijkheden zijn zo veel beter geworden dan bij de jaarlijkse overstroming,
waar in de PKB van uit werd gegaan.
c. De PKB kaart bevat een aanduiding van de locatie van de maatregel.
Bij de vervolgbesluitvorming wordt de definitieve locatie bepaald. Als
de uiteindelijke maatregel ver buiten de indicatieve aanduiding zou
worden gerealiseerd, zou dat als een significante afwijking kunnen
worden aangemerkt.
11
a. Wat verstaat u onder «nadelige effecten» voor de drinkwaterwinning
bij de zomerbedverlaging Beneden-IJssel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 080, nr. 57

3

b. Is hier sprake van nieuwe inzichten?
c. Waarom waren deze inzichten niet beschikbaar bij het vaststellen van
de PKB Ruimte voor de Rivier, waar deze zomerbedverlaging onderdeel van uitmaakt?
a. De bodem onder het oude spoorwegemplacement in de gemeente
Zwolle is ernstig verontreinigd. De verontreiniging begeeft zich
langzaam via het grondwater naar de drinkwaterputten in het Engelse
Werk. De provincie, de gemeente Zwolle en het drinkwaterbedrijf
Vitens hebben thans technische middelen ingezet om te voorkomen
dat de verontreiniging in de huidige situatie de drinkwaterputten
bereikt.
b. Ja. Uit het hydrologisch onderzoek in het kader van de milieueffectrapportage bij de planstudie Zomerbedverlaging Beneden-IJssel is
gebleken dat de zomerbedverlaging grote effecten kan hebben op de
grondwaterstromen onder Zwolle, waardoor de verontreiniging zich in
sneller tempo naar de drinkwaterputten zou kunnen verspreiden. Uit
vervolgonderzoek is in september gebleken dat deze effecten van de
zomerbedverlaging niet met technische middelen of ontwerpaanpassingen te voorkomen zijn. Alleen beperking van de drinkwaterwinning
of het verkorten van de zomerbedverlaging kan nadelige effecten
voorkomen.
c. Voor de PKB Ruimte voor de Rivier zijn globale ontwerpen gemaakt
van de maatregelen en zijn de effecten ervan globaal in beeld
gebracht. Op deze wijze is informatie vergaard waarmee een zo
verantwoord en uitvoerbaar mogelijk pakket kon worden gekozen.
Na vaststelling van de PKB is voor iedere maatregel een gedetailleerder ontwerp gemaakt en een gedetailleerde milieueffectenstudie
uitgevoerd. Alleen bij een dergelijke diepere detailstudie komen
effecten aan het licht zoals bij de zomerbedverlaging.
12
Komt er in het eerste kwartaal van 2013 een volgende tussenevaluatie, op
het moment dat ongeveer 75% van de doorlooptijd van het programma is
verstreken?
Ja. De bij VGR18 aan U aangeboden tussenevaluatie van de PKB Ruimte
voor de Rivier is uitgevoerd halverwege de doorlooptijd (2007–2015). De
opstellers bevelen aan om op ¾ van de looptijd weer een evaluatie te
doen. Dan kan door onafhankelijke onderzoekers worden beoordeeld of
de laatste ¼ van de programmaperiode behaald kan worden binnen
budget en raming en welke risico’s daarbij een rol spelen.
13
Klopt het dat de daling van het programmabudget met 131 miljoen euro
slechts het gevolg is van de begrotingssystematiek, en dus niets te maken
heeft met de programmakosten van Ruimte voor de Rivier?
Ja.
14
Waarom leidt deze «meevaller» niet tot een bijstelling van het oorspronkelijke projectbudget?
Het oorspronkelijke projectbudget is met dit bedrag verlaagd. Daarnaast
zijn er drie andere mutaties in de verslagperiode geweest waardoor het
budget is gedaald van € 2342 miljoen in VGR17 naar € 2136,8 miljoen in
VGR18 (zie paragraaf 6.1).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 080, nr. 57

4

15
Wat zijn de andere oorzaken die de vertraging bij het nemen van een
projectbeslissing over de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld hebben
veroorzaakt?
Bij de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld waren er nog discussies over
de ligging van de tijdelijke bouwweg in het zuiden van het projectgebied
(nabij Veessen). De provincie en het waterschap werken aan een
oplossing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 080, nr. 57

5