Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

309
Vragen van het lid Piri (PvdA) aan de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid over het bericht «Pakistaans homostel met geregistreerd
partnerschap volgens IND geen koppel: «Geen toekomst zonder Ali»»
(ingezonden 12 september 2023).
Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid)
(ontvangen 25 oktober 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2023–2024, nr. 138.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Pakistaans homostel met geregistreerd
partnerschap volgens IND geen koppel: «Geen toekomst zonder Ali»» van
RTV Drenthe op 5 september jl.?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Op welke wijze worden huwelijken en geregistreerde partnerschappen
meegewogen in het oordeel van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
over de homoseksualiteit van een asielzoeker? Hebben huwelijken en
geregistreerde partnerschappen hetzelfde gewicht in de beoordeling?
Waarom staan huwelijken en geregistreerde partnerschappen niet specifiek
vermeld in werkinstructie 2019/17 van de IND?
Antwoord 2
Bij de beoordeling van de verklaringen van asielzoekers over hun seksuele
gerichtheid betrekt de IND een aantal thema’s, waaronder het privéleven,
huidige en voorgaande relaties, contacten met lhbti in het land van herkomst
en in Nederland en wat de asielzoeker in zijn land heeft ervaren. Indien de
vreemdeling verklaart over een partnerrelatie, worden de verklaringen en
bewijsmiddelen hieromtrent (waaronder eventuele informatie en verklaringen
over een huwelijk of geregistreerd partnerschap) meegewogen in de
beoordeling van de geloofwaardigheid van de seksuele gerichtheid. Het
1

ah-tk-20232024-309
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

RTV Drenthe, 5 september 2023, Pakistaans homostel met geregistreerd partnerschap volgens
IND geen koppel: «Geen toekomst zonder Ali» (https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/15855883/
pakistaans-homostel-met-geregistreerd-partnerschap-volgens-ind-geen-koppel-geen-toekomstzonder-ali).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

gewicht dat daaraan toekomt, hangt af van het geheel aan informatie in het
dossier. Er komt daarbij geen doorslaggevend gewicht toe aan de officiële
vorm van de gestelde relatie. Ook een relatie waarbij geen sprake is van een
geregistreerd partnerschap of huwelijk kan geloofwaardig zijn. Ook wordt
hierbij geen onderscheid gemaakt tussen een huwelijk en een geregistreerd
partnerschap.
Vraag 3
Worden verklaringen van derden over de oprechtheid van een huwelijk of
geregistreerd partnerschap, zoals verklaringen van getuigen, meegenomen in
de beoordeling van de IND?
Antwoord 3
Indien ingebracht, worden verklaringen van derden altijd betrokken in de
beoordeling van de IND. Het gewicht dat hieraan wordt toegekend is
afhankelijk van de individuele casus. Er komt met name betekenis toe aan
feitelijke informatie die met verklaringen van derden over een relatie wordt
verstrekt.
Vraag 4
Bij een geregistreerd partnerschap vindt een verplicht onderzoek plaats onder
andere over of er geen beletselen zijn en of er geen sprake is van een
schijn-geregistreerd partnerschap, bijvoorbeeld op basis van artikel 1:58 lid 2
en artikel 1:80a lid 4 en 5 van het Burgerlijk Wetboek; hoe verhoudt een
beoordeling op basis van dit onderzoek zich tot een besluit van de IND dat de
homoseksualiteit van een persoon met een geregistreerd partnerschap met
iemand van hetzelfde gender niet aannemelijk is?
Antwoord 4
Artikel 1:44 lid 1 onder f BW verplicht aanstaande echtgenoten, of te
registreren partners, zonder de Nederlandse nationaliteit of een verblijfstitel
voor onbepaalde tijd, om een verklaring af te leggen dat het voornemen tot
de verbintenis niet is ingegeven door het oogmerk om verblijfsrecht in
Nederland te verkrijgen. Alvorens tot voltrekking van het huwelijk of het
partnerschap over te gaan, verifieert de ambtenaar van de burgerlijke stand
opnieuw de rechtmatigheid van het verblijf van de aanstaande echtgenoten
of geregistreerde partners. Is de ambtenaar van oordeel dat een huwelijk met
iemand zonder verblijfstitel voor onbepaalde tijd niet is gericht op de door de
wet aan de huwelijkse staat verbonden verplichtingen maar op het verkrijgen
van toelating tot Nederland, dan weigert de ambtenaar de voltrekking van het
huwelijk of het sluiten van het geregistreerd partnerschap (zie artikel 1:58 lid
2 en artikel 1:80a lid 5, BW). Deze bepalingen zien op het voorkomen van een
schijnhuwelijk dan wel schijnpartnerschap met als oogmerk het verkrijgen
van toelating tot Nederland.
Bij het oordeel van de ambtenaar van de burgerlijke stand kunnen verschillende indicatoren betrokken worden. Hierbij kunt u denken aan het leeftijdsverschil tussen de beide partners, de snelheid waarmee men na de kennismaking wil huwen, eventuele werkzaamheid in de prostitutie, de wijze van
onderlinge communicatie en het eventuele «huwelijksverleden» van de
Nederlandse aanstaande echtgenoot.2 Indien de weging van deze en/of
soortgelijke omstandigheden leidt tot de overtuiging dat het een op toelating
tot Nederland gerichte schijnhandeling betreft, dan weigert de ambtenaar van
de burgerlijke stand zijn medewerking hieraan vanwege strijd met de
openbare orde. Anders dan bij het onderzoek door de IND vindt er geen
beoordeling plaats ten aanzien van de geloofwaardigheid van de (gestelde)
geaardheid.
Hoewel het de intentie van de wetgever is geweest om dergelijke schijnhuwelijken en -partnerschappen in den brede tegen te gaan, springen casussen
waarbij één van de betrokkenen reeds over een verblijfstitel dan wel de
Nederlandse nationaliteit beschikt het meest in het oog met betrekking tot het
onderzoek uit artikel 1:58 lid 2 BW. Dan kan het huwelijk of partnerschap
immers gericht zijn op een afgeleide verblijfstitel. Situaties waarbij echter
beide partners niet over een verblijfstitel voor onbepaalde tijd noch over de
2

Vergelijk de toelichting bij de introductie van artikel 1:58 BW, Kamerstuk 22 488, nr. 3 p. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

Nederlandse nationaliteit beschikken, zullen in dat licht minder snel tot een
vermoeden van een schijnhuwelijk met oog op toelating tot Nederland leiden.
De IND is niet betrokken bij de keuze om al dan niet een nader onderzoek
naar een mogelijk schijnhuwelijk of -partnerschap uit te voeren.
Bij de beoordeling in de asielprocedure wordt een integrale weging gemaakt
van alle informatie en bewijsmiddelen uit het dossier van de vreemdeling.
Indien een asielzoeker aan zijn asielaanvraag ten grondslag legt dat hij
homoseksueel is wordt de geloofwaardigheid van de gestelde seksuele
gerichtheid dus beoordeeld op basis van alle relevante informatie uit het
dossier. Indien hiertoe bewijsmiddelen omtrent een geregistreerd partnerschap worden ingediend, worden deze betrokken bij de beoordeling. Het is
daarbij primair aan de vreemdeling om de gestelde seksuele gerichtheid
aannemelijk te maken. De IND geeft uitvoering aan de op haar rustende
onderzoeksplicht. Zie ook het antwoord op vraag 2 voor een beschrijving van
de wijze waarop de IND haar onderzoek uitvoert.
Vraag 5
Komt het vaker voor dat de IND de homoseksualiteit van een asielzoeker
niet-aannemelijk verklaart ondanks het feit dat de asielzoeker gehuwd of
geregistreerd partner is met een persoon van dezelfde gender? Zo ja, hoe
vaak is dit de afgelopen jaren voorgekomen?
Antwoord 5
Dergelijke informatie wordt niet opgeslagen op een manier dat dit geaggregeerd inzichtelijk gemaakt kan worden.
Vraag 6
Wanneer de IND de homoseksualiteit van een asielzoeker niet-aannemelijk
verklaart en de asielzoeker ten gevolge daarvan Nederland moet verlaten,
neemt de IND in dat geval in overweging dat de asielzoeker wellicht in het
land van herkomst wél te boek staat als homoseksueel en dus mogelijkerwijs
gevaar loopt bij terugkeer naar het land van herkomst?
Antwoord 6
Indien uit de verklaringen van de vreemdeling, dan wel andersoortige
informatie die bekend is bij de IND op het moment van het besluit, blijkt dat
aan een vreemdeling in het land van herkomst homoseksualiteit wordt
toegedicht, wordt dit uiteraard betrokken bij de beoordeling van het risico op
vervolging of ernstige schade bij terugkeer. Een toegedichte seksuele
gerichtheid kan een zelfstandige grond zijn voor asielbescherming indien de
vreemdeling op grond daarvan te vrezen heeft.
Vraag 7
Hoe strookt het opsplitsen van twee asielzoekers met een geregistreerd
partnerschap over twee verschillende locaties met het recht op eerbiediging
van privé, familie- en gezinsleven zoals verwoord door artikel 8 van het
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens?
Antwoord 7
Juist voor mensen die alles achter hebben moeten laten voor oorlog en
geweld, is het belangrijk om als gezin bij elkaar te blijven. Het gescheiden
opvangen van gezinsleden wordt daarom zoveel mogelijk voorkomen. In de
situatie dat gezinsleden door verschillende aanvraagmomenten of door de
inhoudelijke beoordeling afwijkende asielprocessen doorlopen (bijvoorbeeld
omdat 1 gezinslid al in een ander Europees land asiel heeft aangevraagd),
zien we dat dit niet altijd lukt. In zijn algemeenheid kan niet worden gesteld
dat 8 EVRM er altijd toe noopt om gezinsleden samen op te vangen. Dit
hangt af van de individuele omstandigheden en de belangenafweging die
hierop wordt gemaakt. Desalniettemin zal het COA binnen de bovenbeschreven kaders doen wat mogelijk is om gezinsleden bij elkaar te houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3