TER BESLISSING
Datum
21 november 2023

Aan

Minister

Kabinetsreactie OVV-rapport historische zeilvloot

Onze referentie
IENW/BSK-2023/341381
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Maritieme Zaken
Afd. Binnenvaart en
Vaarwegen
Beslistermijn
21-11-2024
Bijlage(n)
4

Aanleiding
Op 27 september jl. heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) het
rapport gepresenteerd van het opvolgingsonderzoek ‘Veiligheid historische
zeilvloot’. In de Kamerbrief waarmee dit rapport aan de Tweede Kamer is
aangeboden heeft u toegezegd dat binnen twee maanden een kabinetsreactie
volgt waarin uitgebreider wordt ingegaan op de te nemen acties en opvolging van
de aanbevelingen. Bijgaand treft u een de kabinetsreactie aan, bestaande uit een:
•
Kamerbrief;
•
Brief aan de OVV;
•
Reactie op de aanbevelingen (bijlage bij de brief aan de OVV).
De kabinetsreactie gaat op uw verzoek ook nog langs de ministerraad. De MR van
1 december is hiervoor beoogd.
Geadviseerd besluit
Akkoord gaan met Kamerbrief, kabinetsreactie, reactie op aanbevelingen en
indienen bij MR.
Kernpunten
Het OVV-rapport bevat de resultaten van een opvolgingsonderzoek dat is gedaan
naar aanleiding van twee dodelijke ongevallen op historische zeilschepen in 2022.
Er is onderzocht in hoeverre de aanbevelingen van een eerder OVV-rapport
(Mastbreuk Harlingen, 2017) zijn opgevolgd. De conclusies zijn dat het systeem
nog steeds hiaten kent en dat de historische zeilvloot sinds 2017 niet aantoonbaar
veiliger is geworden. Met de Kamerbrief wordt de Tweede Kamer geïnformeerd
over de acties die het ministerie en de ILT gaan nemen om te zorgen dat de
aanbevelingen uit het OVV-rapport worden opgevolgd. Deze acties zijn uitgewerkt
door de Taskforce die na publicatie van het OVV-rapport onder de hoogste
ambtelijke leiding van uw ministerie is gestart. Aan deze taskforce nemen de
brancheorganisatie van schippers in de beroepschartervaart (BBZ),
keuringsinstanties, de Raad voor Accreditatie, het directoraat-generaal Luchtvaart
en Maritieme zaken en de ILT deel. Bij de te nemen acties en maatregelen heeft
de Taskforce onderscheid gemaakt in acties die op korte termijn (vóór de start
van het nieuwe vaarseizoen in april 2024) bijdragen aan een aantoonbaar
veiligere historische zeilvloot en acties voor de langere termijn.

Pagina 1 van 3

Krachtenveld
De ongevallen met historische zeilschepen hebben veel aandacht gekregen in
media en politiek. De verwachting is dat de kabinetsreactie ook weer veel
aandacht zal krijgen. De nabestaanden zullen vóór toezending van de Kamerbrief
en de brief aan de OVV worden geïnformeerd over de inhoud van de brieven. De
ongevallen en de door de OVV geconstateerde tekortkomingen hebben in veel
gevallen ook een relatie met de zorgen van de ILT zoals geuit in de
signaalrapportage over de certificerende stelsels. De recente schorsing van de
accreditatie van één van drie actieve keuringsinstanties in de binnenvaart stelt de
sector voor extra uitdagingen op het gebied van planning en capaciteit van de in
de Kamerbrief beschreven acties voor de historische zeilvloot.
Toelichting
Politieke context
Bij motie (kamerstuk 31409 nr. 418) heeft kamerlid T.C. De Groot de regering
verzocht ervoor te zorgen dat de bestaande keuringsnorm van de
branchevereniging toegepast wordt in de gehele vloot. De branchenorm
rondhouten van de BBZ vormt het kader op basis waarvan momenteel wordt
gewerkt aan concrete en eenduidige afkeurcriteria voor mast en tuigage. De
afkeurcriteria zijn het toetsingskader voor het in de Kamerbrief aangekondigde
aanvullend onderzoek van mast en tuigage van zeilende passagiersschepen. Deze
afkeurcriteria zullen ook worden opgenomen in de instructie van de ILT aan de
keuringsinstanties over het uitvoeren van periodieke keuringen van mast en de
tuigage. Hierdoor worden deze criteria ook structureel onderdeel van het reguliere
keuringsproces. Met deze actie wordt daarmee uitvoering gegeven aan de hier
bovengenoemde motie.

Datum
21 november 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/341381
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Maritieme Zaken
Afd. Binnenvaart en
Vaarwegen
Aan
Minister
Bijlage(n)
3

Uitvoering en gevolgen voor de maatschappij
De eerste acties en maatregelen moeten voor het volgende vaarseizoen zijn
geëffectueerd. Het aanvullend onderzoek van mast en tuigage is een enorme
opgave voor de keuringsinstanties en de ILT. Dit geeft onzekerheid voor
schippers, reders en/of exploitanten van zeilende passagiersschepen. In het
overleg tussen betrokken partijen in de Taskforce is hier aandacht voor.
Communicatie
De communicatie met de nabestaanden, de sector, de Tweede Kamer en de OVV
moet zorgvuldig op elkaar worden afgestemd. Tijdige en duidelijke communicatie
over het aanvullend onderzoek en de afkeurcriteria aan reders is van belang. ILT
maakt hiervoor een communicatieplan en zal o.a. twee informatiebijeenkomsten
organiseren.
Lidmaatschap BBZ
Op dit moment is slechts 40% van de schippers aangesloten bij de BBZ. Het is
lastig om ook de resterende 60% van de schippers aangesloten te krijgen. Het
moet als belangrijk worden ervaren om lid te zijn van de BBZ en dit vergt
communicatie. Daartoe zal ook in gesprek worden gegaan met boekingskantoren
en verzekeraars om te bezien welke rol zij hierin kunnen vervullen, zodat ook
deze groep schippers wordt bereikt.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.

Pagina 2 van 3

Datum
21 november 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/341381

Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

1

Kamerbrief kabinetsreactie
historische zeilvloot

In deze Kamerbrief wordt
ingegaan op de te nemen acties
en opvolging van de
aanbevelingen uit het OVVrapport.

2

Brief aan de OVV

In deze brief wordt gereageerd
op de door de OVV gedane
aanbevelingen.

3

Reactie op de aanbevelingen

Deze reactie wordt integraal
meegezonden met de brief aan
de OVV.

Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Maritieme Zaken
Afd. Binnenvaart en
Vaarwegen
Aan
Minister
Bijlage(n)
3

Leeswijzer bij onderliggende beslisnota’s
Datum

Naam beslisnota

Toelichting

27 september
2023

Beslisnota Kamerbrief
aanbieding OVV rapport
historische zeilvloot

Met deze kamerbrief is het
OVV-rapport aangeboden aan
de Tweede Kamer.

Pagina 3 van 3

TER BESLISSING
Datum
27 september 2023

Aan

Minister

Kamerbrief aanbieding OVV rapport historische zeilvloot

Onze referentie
IENW/BSK-2023/277496
Opgesteld door
Directoraat-Generaal
Luchtvaart en Maritieme
Zaken
Maritieme Zaken
Afdeling Binnenvaart &
Vaarwegen
Beslistermijn
27-09-2022
Bijlage(n)
2

Aanleiding
Op 27 september wordt door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) het
rapport gepresenteerd van het opvolgingsonderzoek ‘Veiligheid historische
zeilvloot’. Zoals gebruikelijk sturen wij de Tweede Kamer dit rapport toe.
Daarnaast staan er in de aanbiedingsbrief ook de eerste acties van het ministerie
en de ILT. De Kamerbrief en het rapport worden u bij deze nota aangeboden.
Geadviseerd besluit
Instemmen met de brief en samen met het rapport versturen aan de Tweede
Kamer.
Kernpunten
Het OVV rapport bevat de resultaten van een opvolgingsonderzoek dat is gedaan
naar aanleiding van twee dodelijke ongevallen op historische zeilschepen in 2022.
Er is onderzocht in hoeverre de aanbevelingen van een eerder OVV-rapport
(Mastbreuk Harlingen, 2017) zijn opgevolgd. De conclusies zijn dat het systeem
nog steeds hiaten kent en dat de historische zeilvloot sinds 2017 niet aantoonbaar
veiliger is geworden.
Met de Kamerbrief wordt de Kamer geïnformeerd over het OVV-rapport. Hoewel
er nog niet inhoudelijk wordt ingegaan op de conclusies en aanbevelingen uit het
rapport, wordt er wel een eerste reactie gegeven. Het belangrijkste onderdeel van
die reactie betreft excuses aan de nabestaanden van de slachtoffers en
betrokkenen. Daarnaast wordt aangegeven wat de acties zijn die het ministerie en
de ILT gaan nemen om te zorgen dat de aanbevelingen uit het OVV-rapport
worden opgevolgd.
Er wordt door het ministerie een taskforce opgesteld om te zorgen voor de
opvolging van de aanbevelingen. Deelnemers aan die taskforce zijn in ieder geval
de belangrijkste partners in de keten: schippers in de beroepschartervaart,
keuringsinstanties, de Raad voor Accreditatie en de ILT.
Ook staat in de brief opgenomen dat u zelf met de betrokkenen uit de sector in
gesprek gaat en direct betrokken bent.
Binnen twee maanden volgt een kabinetsreactie waar u uitgebreider ingaat op de
te nemen acties en opvolging van de aanbevelingen.
Pagina 1 van 2

Krachtenveld
De ongevallen met historische zeilschepen hebben veel aandacht gekregen in
media en politiek. De verwachting is dat het rapport bij publicatie ook weer veel
aandacht zal krijgen. Ook de nabestaanden en andere betrokkenen zullen om hun
visie worden gevraagd. De ongevallen en de door de OVV geconstateerde
tekortkomingen hebben in veel gevallen ook een relatie met de zorgen van de ILT
zoals geuit in de signaalrapportage over de certificerende stelsels. De historische
zeilvloot kent 237 schepen en vaart voornamelijk op de Waddenzee en het
IJsselmeer.

Datum
27 september 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/277496
Opgesteld door
Directoraat-Generaal
Luchtvaart en Maritieme
Zaken
Maritieme Zaken
Afdeling Binnenvaart &
Vaarwegen
Aan
Minister

Toelichting
Politieke context
Op donderdag 28 september is er in de Tweede Kamer een tweeminutendebat
Maritiem. Het is zeer wenselijk dat de Tweede Kamer voor dat debat kennis kan
nemen van de Kamerbrief en het OVV-rapport.

Bijlage(n)
2

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

1

Kamerbrief

Met deze kamerbrief wordt het
OVV-rapport aangeboden aan
de Kamer.

2

OVV-rapport

Het OVV-rapport wordt
integraal meegezonden met de
Kamerbrief.

Pagina 2 van 2