Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

33 118

Omgevingsrecht

Nr. 118

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES

Ontvangen ter Griffie op 29 mei 2019.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

De voordracht voor de vast te stellen
algemene maatregel van bestuur is aan de
Kamer overgelegd tot en met 26 juni 2019.

Den Haag, 29 mei 2019

De voordracht voor de vast te stellen
algemene maatregel van bestuur kan niet
eerder worden gedaan dan op 27 juni 2019.

Hierbij bied ik u het ontwerp Invoeringsbesluit Omgevingswet aan (hierna:
Invoeringsbesluit)1. Ik bied dit besluit aan mede namens de Ministers van
Economische Zaken en Klimaat, Infrastructuur en Waterstaat, Landbouw
Natuur en Voedselkwaliteit, Onderwijs Cultuur en Wetenschap en Sociale
Zaken en Werkgelegenheid. Het Invoeringsbesluit vormt samen met de
Invoeringswet Omgevingswet en de Invoeringsregeling Omgevingswet
het zogenaamde invoeringsspoor van de Omgevingswet.
Zoals ik in mijn brief aan u van 9 juli 2018 (Kamerstuk 33 118, nr. 111) al
aangaf, regelt het Invoeringsbesluit overgangsrecht, waaronder het
overgangsrecht voor rijksregels die worden overgedragen aan gemeenten
en waterschappen in de vorm van een bruidsschat. Het Invoeringsbesluit
wijzigt daarnaast 43 besluiten en trekt er 35 in. Ook wijzigt het Invoeringsbesluit onderdelen van de vier besluiten op grond van Omgevingswet. Bij
de totstandkoming van het Invoeringsbesluit is een zorgvuldig en
uitgebreid proces doorlopen en is een veelheid aan organisaties en
partijen betrokken geweest. Voor de verdere inhoud van het ontwerpbesluit en het totstandkomingsproces verwijs ik u naar de ontwerpnota van
toelichting.
De voorlegging geschiedt in het kader van de voorhangprocedure van
artikel 23.5 van de Omgevingswet en biedt uw Kamer de mogelijkheid zich
uit te spreken over het Invoeringsbesluit, voordat dit aan de Raad van
State zal worden voorgelegd.
Tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel Invoeringswet
Omgevingswet en de vier besluiten op grond van de Omgevingswet is
een aantal toezeggingen gedaan en zijn moties en een amendement
aangenomen die betrekking hebben op de inhoud van het Invoeringsbe-

1

kst-33118-118
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 118, nr. 118

1

sluit. In bijlage 1 bij deze brief heb ik opgenomen hoe ik hiermee ben
omgegaan.
Een gelijkluidende brief heb ik gezonden aan de voorzitter van de Eerste
Kamer der Staten-Generaal.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 118, nr. 118

2

Bijlage 1

Amendement, toezeggingen en moties
1. Amendement van het lid Ronnes c.s. (Kamerstuk 34 986, nr. 53) Het
amendement betreft een verzwaard adviesrecht voor de gemeenteraad als
het gaat om de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een
buitenplanse omgevingsactiviteit en over een verzoek om een beslissing
over instemming over een voorgenomen beslissing op een aanvraag om
een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsactiviteit.
Overeenkomstig het amendement wordt via het Invoeringsbesluit in het
Omgevingsbesluit de gemeenteraad aangewezen als adviseur in door de
gemeenteraad aangewezen gevallen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Daarbij wordt bepaald dat de gemeenteraad aan het college
van burgemeester en wethouders adviseert. Het college kan bevoegd
gezag zijn om te beslissen op de aanvraag om de omgevingsvergunning
voor de buitenplanse omgevingsactiviteit. Als een ander bestuursorgaan
bevoegd gezag is om te beslissen op de aanvraag, kan het college
bevoegd gezag zijn om te beslissen op een verzoek om instemming met
de voorgenomen beslissing op de aanvraag.
2. Toezegging aan het lid Van Eijs (Handelingen II 2018/19, nr. 55, p. 28–51)
Mevrouw Van Eijs verzocht tijdens de plenaire behandeling van het
wetsvoorstel Invoeringswet om het Wabo-criterium op te nemen bij de
uniforme openbare voorbereidingsprocedure. Ik heb toen toegezegd dit
criterium opnieuw te bestuderen en bij de voorhang van het Invoeringsbesluit met een voorstel te komen.
Het Wabo-criterium geeft aan wanneer een wijziging van een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit met de reguliere
vergunningsprocedure mag worden behandeld. Volgens dat criterium
mag dat als de wijziging niet leidt tot andere of grotere nadelige gevolgen
voor het milieu dan volgens de omgevingsvergunning is toegestaan, en
niet leidt tot een andere inrichting. In het Omgevingsbesluit, zoals dat al in
het Staatsblad staat, is een ander criterium opgenomen. De reguliere
voorbereidingsprocedure is volgens dit criterium van toepassing als een
wijziging van een omgevingsvergunning naar het oordeel van het
bevoegd gezag geen significante nadelige gevolgen heeft voor de
gezondheid of het milieu.
Ook na hernieuwde bestudering is mijn voorstel om het criterium van het
Omgevingsbesluit te handhaven. Daarvoor zijn twee overwegingen.
De eerste overweging is dat het criterium van het Omgevingsbesluit
nauwer aansluit bij de Europese richtlijnen. Door de richtlijnen is een
beperkte wijziging van de milieugevolgen toegestaan, zolang dit geen
significant nadelige milieugevolgen zijn. Een voorbeeld van zo’n beperkte
wijziging is het verplaatsen van een opslagtank op een afgelegen
bedrijfsterrein.
Ten tweede is het criterium in het Omgevingsbesluit – door de nauwere
aansluiting – iets ruimer is dan het Wabo-criterium. De toepassing van de
reguliere (kortere) procedure voor kleine wijzigingen van vergunningen, is
van belang voor de aankomende transities, zoals de energietransitie en de
transitie naar een circulaire economie.
Het belang van de omgeving is gewaarborgd, want als er wel significante
nadelige gevolgen zijn voor het milieu zal een wijziging van de
omgevingsvergunning wél de uitgebreide voorbereidingsprocedure
moeten doorlopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 118, nr. 118

3

3. Toezegging aan het lid Bisschop (Handelingen II 2018/19, nr. 55,
p. 28–22)
De heer Bisschop vroeg tijdens de plenaire behandeling van het
wetsvoorstel Invoeringswet of het mogelijk zou zijn om de vrijstelling voor
het geluid van kerkklokken centraal te blijven organiseren. Ik heb
toegezegd dat ik daarop terug zou komen bij de voorhang van het
Invoeringsbesluit.
De vrijstelling blijft bij inwerkingtreding van de Omgevingswet behouden.
Deze vrijstelling wordt via de bruidsschat aan het omgevingsplan
toegevoegd. Het is vervolgens aan de gemeente om de tekst van die
vrijstelling te behouden of, als dat in de lokale situatie nodig is, nadere
regels te stellen. Daarbij kan de gemeente echter geen geheel verbod van
klokgelui invoeren (conform artikel 10 van de Wet openbare manifestaties). Wel kunnen gemeenten waar nodig regels stellen over de duur en
het geluidsniveau van dit geluid, hetgeen ook onder huidig recht mogelijk
is. In de nota van toelichting is dit nader verduidelijkt.
4. Toezegging aan Tweede Kamer over geconsolideerde versies van
regelingsproducten (Kamerstuk 33 118, nr. 115)
In de brief over de voortgang van de stelselherziening heb ik toegezegd bij
de aanbieding van elk wetgevingsproduct geconsolideerde teksten van de
Omgevingswet en de vier AMvB’s op te stellen en ter beschikking te
stellen via de website www.omgevingswetportaal.nl. Vanaf heden staan
de geconsolideerde versies op dit portaal.
5. Toezegging aan Tweede Kamer over vergunningvrij bouwen werelderfgoederen In de brief aan de Tweede Kamer (Kamerstuk 33 118, nr. 114)
over het onderzoek vergunningvrij bouwen werelderfgoederen gaf ik naar
aanleiding van de uitkomsten van dat onderzoek aan om gemeenten meer
mogelijkheden te geven om rekening te houden met de bescherming van
werelderfgoed in verband met erfbebouwing. Dit onderzoek was verricht
op verzoek van de leden Van Veldhoven en Ronnes (motie van 1 juli 2015,
Kamerstuk 33 962, nr. 175).
De vergunningvrije bouwactiviteiten die onder omstandigheden tot een
gering negatief effect kunnen leiden op werelderfgoedgebieden (zoals
bijbehorende bouwwerken (bijv. uitbouwen en erkers) en erfafscheidingen
hoger dan één meter) zijn opgenomen in de bruidsschat voor gemeenten.
Nu zijn deze bouwwerken via een landelijke regeling nog altijd vergunningvrij. Gemeenten krijgen de ruimte om zelf regels te stellen voor
bijbehorende bouwwerken en erfafscheidingen en om te bepalen of er
een vergunning nodig is. Hierdoor wordt het voor hen mogelijk om in het
omgevingsplan eventuele nadelige gevolgen van dergelijke bouwactiviteiten bij werelderfgoed te voorkomen.
6. Motie van het lid Ronnes c.s. (Kamerstuk 33 118, nr. 67) om in de
AMvB’s op grond van de Omgevingswet te borgen dat bestaande
recreatieve wandel- en fietsroutes ten minste in stand blijven.
De motie is zo uitgewerkt dat voor zover een omgevingsplan voorziet in
nieuwe ontwikkelingen die bepaalde landelijke fiets- en wandelroutes
kunnen doorsnijden, het belang van de instandhouding van deze fiets- en
wandelroutes bij het omgevingsplan wordt betrokken. Daartoe is via het
Invoeringsbesluit in hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving
een instructieregel ingevoegd die ervoor zorgt dat het belang van
bestaande landelijke fiets- en wandelroutes een plek heeft in de besluitvorming over het omgevingsplan. Ook wordt in de nota van toelichting
van het Invoeringsbesluit verwezen naar een handreiking, waarin wordt
aangegeven, hoe bij een doorkruising van een route door bijvoorbeeld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 118, nr. 118

4

een nieuwe weg, gehandeld kan worden. Hoewel het kabinet het belang
van recreatieve wandel- en fietsroutes onderschrijft, is zoals ook eerder
aangegeven, dat belang niet absoluut en moet dit altijd afgewogen
kunnen worden tegenover andere maatschappelijk belangen, zoals
bijvoorbeeld (overweg)veiligheid (Kamerstuk 29 893, nr. 211).
7. Motie van de leden Veldman en Cegerek (Kamerstuk 33 118, nr. 58) om
in de Invoeringswet op te nemen dat decentrale overheden gebruik
moeten maken van inhoudelijk gevalideerde en onafhankelijke onderzoeken en dit na vaststellen van de Invoeringswet uit te werken bij het
Besluit kwaliteit leefomgeving.
Ter uitvoering van deze motie is via het Invoeringsbesluit aan het Besluit
kwaliteit leefomgeving artikel 2.0 toegevoegd, dat vereist dat decentrale
omgevingswaarden berusten op onderzoek verricht door een onafhankelijke deskundige. Dit in aanvulling op de generieke eisen die de Algemene
wet bestuursrecht stelt aan de onderbouwing van besluiten en op artikel
2.10, derde lid, van de Omgevingswet, voor de onderbouwing van
omgevingswaarden in het bijzonder.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 118, nr. 118

5