Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 627

(Glas)tuinbouw

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid

Nr. 34

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 mei 2021
Hierbij stuur ik uw Kamer het eindrapport van een studie over de invloed
van generieke maatregelen op de energietransitie van de glastuinbouw
toe1. Deze studie is uw Kamer toegezegd in de beantwoording van
Kamervragen vanuit het Schriftelijk Overleg Biotechnologie en Tuinbouw
van 7 oktober 2020.2 De studie is uitgevoerd door het onafhankelijke
onderzoeks- en adviesbureau CE Delft.
Het doel van de studie was om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn
om, met gewijzigd en/of additioneel (integraal) beleid, prikkels af te geven
die zowel de glastuinbouw als andere sectoren stimuleren om de
klimaatdoelstellingen te bereiken. Daarmee moet de studie bijdragen aan
een beter beeld van de invloed van (generiek) beleid op de voortgang van
verduurzaming van de glastuinbouw met het oog op klimaatneutraliteit in
2040.
In de studie wordt de glastuinbouwsector geschetst, die gekenmerkt
wordt door een vraag naar zowel warmte, elektriciteit als CO2. Omdat
aardgasgestookte warmtekrachtkoppelingen (wkk) die zowel warmte,
elektriciteit als CO2 levert in een duurzaam toekomstscenario slechts een
beperkte rol kunnen spelen, zullen veel tuinders tegelijkertijd moeten
overstappen op duurzame collectieve warmtevoorzieningen, zoals
geothermie en restwarmte, en gerelateerde inkoop van elektriciteit en
externe CO2.
Hiervoor zal volgens de studie ook de betreffende infrastructuur voor
levering in orde gebracht moeten worden. De glastuinbouw zal in de
toekomst voor warmte en CO2 infrastructuur deels afhankelijk zijn van
andere sectoren, zoals de gebouwde omgeving en de industrie. Met name
het realiseren van warmtenetten brengt relatief hoge kosten met zich mee,
1
2

kst-32627-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 27 428, nr. 373.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 627, nr. 34

1

waardoor financieel flankerend beleid voor onder andere de glastuinbouw
nodig is. Verder is het volgens de onderzoekers in veel regio’s van belang
om de capaciteit van het elektriciteitsnet richting 2030 te versterken.
De probleemanalyse laat zien dat de overstap naar duurzame warmte en
de inkoop van CO2 en elektriciteit op dit moment niet financieel aantrekkelijk is ten opzichte van het gebruik van aardgas. Volgens de onderzoekers komt dit vanwege de lage kosten van gasinkoop en de relatief
hoge elektriciteitsprijzen. Tevens versterkt het generiek beleid van de
overheid deze prijsverhouding, doordat de Energiebelasting (EB) en
Opslag Duurzame Energie (ODE) vooral sinds de tariefwijziging van de
3e schijf ODE in 2020 elektriciteit relatief zwaar belast ten opzichte van
aardgas. Daarnaast komt naar voren dat er knelpunten zijn op het gebied
van het tijdige aanbod van bronnen om te voldoen aan de vraag naar CO2
in de glastuinbouw en investeringsrisico’s en gemeentelijke slagkracht bij
de aanleg van warmtenetten.
In de studie wordt gesteld dat het fossiele energiegebruik van
glastuinders op dit moment nog niet op een effectieve manier beprijsd
wordt en dit de benodigde transitie remt. De invoering van een individuele CO2 heffing voor tuinders, mogelijk via een aanpassing van het
huidige CO2-sectorsysteem, wordt gezien als een kansrijke maatregel. De
onderzoekers laten zien dat duurzame-warmte-technieken ten opzichte
van een wkk rendabel worden als de EB- en ODE-tarieven voor elektriciteit
en aardgas in balans zijn en er één tarief voor alle eindgebruikers of
bedrijfsleven geldt. In combinatie met hogere warmtesubsidies zorgen
deze doorgerekende beleidsopties er in samenhang voor dat de business
case voor verduurzaming in de glastuinbouw significant verbetert.
De conclusies en aanbevelingen uit de studie kunnen onder andere
gebruikt worden bij vormgeving van toekomstig beleid en tijdens de
ontwikkeling van een nieuw convenant met de glastuinbouwsector, waar
momenteel aan gewerkt wordt.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 627, nr. 34

2