Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3087
Vragen van de leden Van Nispen en Jasper van Dijk (beiden SP) aan de
Minister voor Rechtsbescherming en de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht dat marktwerking voor
gerechtsdeurwaarders te ver is doorgeslagen (ingezonden 18 maart 2019).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 14 juni 2019)
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2219.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het interview met de voorzitter van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders waarin hij aangeeft dat
marktwerking in de wereld van gerechtsdeurwaarders is doorgeslagen? Bent
u het eens met die constatering?1
Antwoord 1
Ja, ik heb kennisgenomen van het interview.
De constatering dat de marktwerking in de wereld van de gerechtsdeurwaarders is doorgeslagen deel ik niet. Het is wel zo dat de gerechtsdeurwaarder
functioneert in een zeer competitieve markt. De gerechtsdeurwaarder werkt in
opdracht van de opdrachtgever voor een tussen hen overeengekomen tarief.
In de verhouding met de debiteur is het Besluit tarieven ambtshandelingen
gerechtsdeurwaarders gaan gelden, terwijl in de verhouding met de
opdrachtgever-crediteur de vrije marktwerking bestaat. Het is daarbij niet de
bedoeling dat gerechtsdeurwaarders zich bij de uitvoering van hun publieke
taak laten leiden door hun eigen verdiensten. Ik realiseer mij goed dat er een
spanningsveld ligt en daarom is het tarievenstelsel ook onderwerp van
gesprek. De door mijn voorganger ingestelde commissie herijking tarieven
ambtshandelingen (commissie-Oskam) is thans bezig met de herijking van
het stelsel van financiering van de ambtshandelingen. Ik wacht de uitkomsten
van dat onderzoek af.
Vraag 2
Ziet u ook dat in het huidige systeem een perverse prikkel zit die een
deurwaarder bijna dwingt om de keuze te maken tussen omdraaien en niets
krijgen, of wel wat doen en een beetje krijgen? Bent u het er mee eens dat

1

ah-tk-20182019-3087
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.ftm.nl/artikelen/van-de-donk-marktwerking-voor-gerechtsdeurwaarders-isdoorgeslagen?share=1 d.d. 11 maart 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

elke afweging die een deurwaarder moet maken aan de deur waarbij hij aan
zijn portemonnee moet denken, de onafhankelijkheid van die deurwaarder
schaadt? Vindt u dit een wenselijke situatie? Zo nee, wat gaat u hier aan
doen?
Antwoord 2
Het is aan de gerechtsdeurwaarder om een professionele afweging te maken
of, en zo ja, hoe hij optreedt. Daarmee rekening houdende met zijn opdracht,
de verordeningen van de KBvG en de rechtspositie van de debiteur. De
marktwerking vormt daarbij een natuurlijke prikkel om langs de weg van de
onderhandeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer scherpe tarieven
vast te stellen. Opdrachtgevers zullen niet uitsluitend kiezen voor de laagste
prijs, maar voor de laagste prijs waarmee tegelijkertijd hun vordering het
beste wordt geïncasseerd. Soms wordt daarbij ook gebruik gemaakt van
prestatieafspraken.
Het maken van tariefafspraken tussen de gerechtsdeurwaarder en opdrachtgever is inherent aan de in 2001 geïntroduceerde marktwerking. Het is niet de
bedoeling dat gerechtsdeurwaarders zich hierdoor bij de uitvoering van hun
publieke taak laten leiden door hun eigen verdiensten. De commissie- Oskam
is zoals aangegeven bezig met de herijking van het stelsel van financiering
van de ambtshandelingen. Dat advies wacht ik af.
Vraag 3
Stimuleert de overheid, als schuldeiser, gerechtsdeurwaarders om personen
naar schuldhulpverlening te begeleiden in plaats van koste wat kost beslagen
te leggen? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet en bent u bereid
deze stimulering alsnog in te voeren?
Antwoord 3
Het uitgangspunt is dat schulden voldaan moeten worden. Het is niet de
verantwoordelijkheid van de schuldeiser om zijn schuldenaar naar een vorm
van schuldhulp te begeleiden. Voor de overheid als bijzondere schuldeiser ligt
dat genuanceerder, omdat van de overheid meer verwacht mag worden als
het gaat om maatschappelijk verantwoorde incasso. Dit is ook een van de
ambities uit de Rijksincassovisie en de Brede Schuldenaanpak.2 In het
verlengde hiervan hebben diverse organisaties, zoals woningcorporaties en
drinkwaterbedrijven, zich eraan gecommitteerd om bij signalen van problematische schulden door te verwijzen naar schuldhulpverlening. Daarnaast
hebben Zorginstituut Nederland, CAK, DUO, CJIB, UWV, SVB en belastingdienst afspraken gemaakt of convenanten gesloten met de Nederlandse
Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK) voor
bijvoorbeeld het meewerken aan minnelijke regelingen. De uitgangpunten
van maatschappelijk verantwoorde incasso gelden ook voor de gerechtsdeurwaarders. De gerechtsdeurwaarder behoort als geen ander – met zijn
bijzondere ambtelijke taak en bevoegdheid – een spilfunctie te vervullen in de
relatie tussen schuldeiser en schuldenaar, en zijn opdrachtgever te adviseren
over wat nuttig en haalbaar is. Daar hoort bij om extra kosten en beslagen te
vermijden, wanneer op voorhand duidelijk is dat er onvoldoende verhaalsmogelijkheden zijn en de schuldensituatie alleen maar zou worden verergerd.
Die functie blijkt bijvoorbeeld uit een in ontwikkeling zijnde KBvG-platform
voor informatie over schulden (de schuldenwijzer), en uit een landelijk
convenant met de NVVK inzake VISH (de Verwijsindex Schuldhulpverlening),
waarbij schuldhulporganisaties en de Stichting Netwerk Gerechtsdeurwaarders gezamenlijk een signalering toepassen zodra de gerechtsdeurwaarder tot
een ambtshandeling wil overgaan.
Vraag 4
Klopt het dat het Centraal Justitieel Incassobureau bij de aanbesteding van
opdrachten wel vraagt om deurwaarders die zo goed mogelijk maatschappelijk verantwoord incasseren, maar dat zij niet controleert hoe de inning bij
individuele dossiers verloopt? Zo ja, acht u deze werkwijze wenselijk in het
kader van maatschappelijk verantwoord incasseren?

2

Kamerstuk 24 515, nr. 336 en Bijlage Kamerstuk 24 515, nr. 431

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Het CJIB heeft bij de aanbesteding, die in 2017 is afgerond, gerechtsdeurwaarders geselecteerd op hun vermogen om maatschappelijk verantwoord te
incasseren. Het CJIB oefent daar vanuit de rol van opdrachtgever toezicht op
uit. In voorkomende situaties maakt het beoordelen van individuele dossiers
hier onderdeel van uit.
Vraag 5
Bent u bereid om een alternatief systeem te onderzoeken, waarbij marktwerking geen rol speelt? Zo nee, bent u dan in ieder geval bereid met voorstellen
te komen waardoor de concurrentie in mindere mate betrekking heeft op de
prijs, maar juist bij het gegeven in welke mate een deurwaarder maatschappelijke verantwoord beslagen legt?
Antwoord 5
In antwoord op de Kamervragen van de leden Groothuizen (D66) en Van
Nispen (Sp) is aangegeven dat de Aanbestedingswet van 2012 het uitgangspunt voor deze aanbesteding is.3 Ik zie geen noodzaak voor een verdere
analyse. Daarnaast kan ik u melden dat de prijs geen onderdeel uit gaat
maken van de concurrentiestelling die wordt beoogd bij de aanbesteding.
Maatschappelijk verantwoord incasseren maakt wel een belangrijk onderdeel
uit van de aanbestedingsprocedure.

3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 1489.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3